W ramach programu opieki nad dzieckiem i rodziną organizowane

Komentarze

Transkrypt

W ramach programu opieki nad dzieckiem i rodziną organizowane
Rodzina zastępcza jest alternatywną formą wychowania dla dzieci pozbawionych
możliwości wzrastania w rodzinie naturalnej. Przyczyn tych jest wiele, wszystkie jednak
sprowadzają się do jednego mianownika – niewydolności wychowawczej rodziców
biologicznych. Rodzina zastępcza zapewnia dziecku opiekę. Ma za zadanie dbanie o jego
rozwój fizyczny i intelektualny, zdrowie, ubranie i wyżywienie. Stymuluje rozwój szkolny,
organizuje wypoczynek wakacyjny oraz pogłębia zainteresowania. Uczy, jak tworzyć
więzi, dbać o innych i o siebie. Wypełnia obowiązki rodzicielskie bez przyjmowania pełni
rodzicielskich praw. Rodzice naturalni mają nie tylko prawo ale i obowiązek brania
udziału w podejmowaniu ważnych dla rozwoju i przyszłości dzieci decyzji (np. przy
wyborze zawodu, wykonywaniu poważnych zabiegów medycznych). Funkcja rodziny
zastępczej wygasa po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności lub w przypadku gdy
dziecko powraca do swojej rodziny biologicznej.
Istnienie rodziny zastępczej reguluje ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca
2004 r. /Dz.U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362/ oraz rozporządzenie Ministra Pracy i polityki
Społecznej w Sprawie Rodzin zastępczych z dnia z dnia 18.10.2004 r. /Dz.U. Nr 233, poz.
2344 z późn. zm./
Wyżej wymieniona ustawa o pomocy społecznej wyróżnia następujące rodzaje rodzin
zastępczych:
1. Rodzinę zastępczą spokrewnioną czyli taką w której pomiędzy wychowankiem a
rodzicem zastępczych istnieją więzy krwi. Funkcję tą pełnią zazwyczaj najbliżsi krewni
dziecka: dziadkowie, wujostwo, starsze pełnoletnie rodzeństwo.
2. Rodzinę zastępczą niespokrewnioną może stanowić osoba lub osoby, które zajmują się
dzieckiem lub dziećmi, z którymi nie wiąże jej żaden stopień pokrewieństwa. Nie pełni
swej funkcji zawodowo, więc nie pobiera z tego tytułu żadnego wynagrodzenia. W
praktyce, tam gdzie sytuacja rodzinna dziecka na to pozwala (tzn. rodzice naturalni są
pozbawieni praw rodzicielskich), niespokrewniona rodzina zastępcza często decyduje się
na adopcję i staje się rodziną adopcyjną.
3. Rodzina zastępcza zawodowa to rodzina, która z tytułu wykonywanej pracy otrzymują
wynagrodzenie. Opiekują się niespokrewnionymi dziećmi, najczęściej we własnych
mieszkaniach czy domach. Osoby takie (w wypadku małżeństwa zarówno żona jak i mąż)
muszą przejść przez cykl badań i szkolenie oraz otrzymać zaświadczenie kwalifikacyjne.
W wypadku małżeństwa, wynagrodzenie otrzymuje jedna osoba, która deklaruje nie
podpisywać umowy o pracę z innym pracodawcą. Druga osoba zobowiązuje się do
świadczenia pomocy w opiece nad dziećmi na warunkach wolontariatu (czyli
nieodpłatnie). Wyróżniamy następujące rodzaje zawodowych niespokrewnionych z
dzieckiem rodzin zastępczych:
- zawodowa niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastępcza o charakterze pogotowia
opiekuńczego - zajmuje się opieką krótkoterminową do 12 miesięcy, która może
wyjątkowo zostać przedłużona do 15 miesięcy. Trafiają tu dzieci w różnym wieku, często
noworodki i niemowlaki. Jest to okres, w którym rodzina naturalna dziecka, z pomocą
odpowiednich służb, może podjąć próbę rozwiązania swoich problemów, albo też jest to
okres na uporządkowanie sytuacji prawnej np. dla niemowlęcia porzuconego przez
rodziców znalezienie rodziców adopcyjnych.
- zawodowa wielodzietna niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastępcza, to forma opieki,
która - biorąc pod uwagę obowiązki związane z opieką nad dziećmi i ich liczbę przypomina rodzinny dom dziecka. Jest jednak mniej skomplikowana pod względem
organizacyjnym i rozliczeniowym. W wielodzietnej rodzinie zawodowej może znajdować
się równocześnie od 3 do 6 dzieci.
- specjalistyczna niespokrewniona z dzieckiem zawodowa rodzina zastępcza - jest
przeznaczona dla dziecka wymagającego dodatkowej opieki czy pielęgnacji. Trafiają tu
dzieci z problemami rozwojowymi, zdrowotnymi, z dysfunkcjami, niedostosowane
społecznie.
Rodzina zastępcza ma prawo do pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów
utrzymania każdego umieszczonego w niej dziecka. Pomocy finansowej udziela
starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej. Wysokość pomocy
pieniężnej uzależniona jest od wieku i stanu zdrowia dziecka, a także niedostosowania
społecznego dziecka, jeżeli wykazuje ono przejawy demoralizacji, w rozumieniu przepisów o
postępowaniu w sprawach nieletnich. Podstawą ustalania wysokości pomocy pieniężnej jest
kwota 1 647 zł zwana dalej podstawą.
W zależności od stanu zdrowia, wieku dziecka, pokrewieństwa lub jego braku, mogą mieć
miejsce dodatkowe modyfikacje wysokości kwoty. Określenie zawarte w ustawie o pomocy
społecznej i rozporządzeniu o rodzinach zastępczych mówiące o "częściowym pokryciu
kosztów", sygnalizuje, że może zaistnieć potrzeba wkładu finansowego rodziny zastępczej w
wydatki na utrzymanie dziecka.
Wysokość pomocy pieniężnej wynosi miesięcznie nie mniej niż:
- 60% podstawy – dziecko do 7 lat;
- 80% podstawy - dziecko do 7 lat, posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności;
- 40% podstawy, nie mniej niż 10% - dziecko od 7 do 18 lat;
- 60% podstawy – dziecko od 7 do 18 lat posiadającego orzeczenie o
niepełnosprawności;
- 80% podstawy – dziecko od 7 do 18 lat posiadającego orzeczenie o
niepełnosprawności i umieszczonego w rodzinie zastępczej na podstawie ustawy o
postępowaniu w sprawach o nieletnich.
Niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastępcza otrzymuje dodatkowo na każde
umieszczone w niej dziecko kwotę odpowiadającą 10% podstawy z tytułu sprawowania
osobistej opieki i jego wychowania
Wyżej wymienioną pomoc przyznaje się na okres pobytu dziecka:
1) W rodzinie zastępczej spokrewnionej z dzieckiem, rodzinie zastępczej niespokrewnionej
z dzieckiem oraz zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem, wielodzietnej i
specjalistycznej rodzinie zastępczej, począwszy od dnia ustanowienia rodziny zastępczej:
2) w zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodzinie zastępczej o charakterze
pogotowia rodzinnego, począwszy od dnia, w którym dziecko zostało faktycznie
umieszczone w tej rodzinie- nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku.
W przypadku, gdy dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej posiada dochód, do
którego zalicza się kwotę otrzymywanej renty rodzinnej lub odszkodowawczej wraz z
dodatkiem dla sierot zupełnych, zasiłek pielęgnacyjny, otrzymywane alimenty oraz kwotę
odpowiadającą dochodom uzyskiwanym z majątku dziecka - kwotę pomocy pieniężnej
ustalonej dla danego dziecka pomniejsza się o kwotę odpowiadającą 50% dochodu dziecka
z tym, że pomoc pieniężna nie może być mniejsza niż 20 % podstawy w przypadku
dziecka niepełnosprawnego lub niedostosowanego.
Dodatkowo rodzina zastępcza na pisemny wniosek może otrzymać jednorazowe
świadczenie pieniężne na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z potrzebami
przyjmowanego do rodziny dziecka w wysokości do 150% podstawy.
W przypadku, gdy na sutek zdarzenia losowego dziecko umieszczone w rodzinie
zastępczej wymaga dodatkowej pomocy starosta może przyznać rodzinie zastępczej na
częściowe pokrycie skutków tego zdarzenia jednorazowe świadczenia pieniężne w
wysokości do 50% podstawy albo okresowe świadczenie pieniężne wypłacane przez okres
bezpośrednich skutków tego zdarzenia.
Rodzina zastępcza może otrzymać pomoc w formie rzeczowej o wartości do 50%
podstawy. Pomoc pieniężną wypłaca się na podstawie decyzji administracyjnej.
W przypadku stwierdzenia ustania przyczyny umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej
centrum pomocy informuje właściwy sąd opiekuńczy o możliwości powrotu dziecka do
rodziny naturalnej.
Jak już wyżej wspomniano rodziną zastępczą może zostać rodzina bądź osoba, która
nie pozostaje w związku małżeńskim. Osoby te musza jednak spełniać pewne warunki
określone w art. 73 ust. 1 w/w ustawy o pomocy społecznej:
- dają rękojmię należytego wykonywania zadań rodziny zastępczej;
- mają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
- korzystają z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
- nie są lub nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, nie są ograniczone we władzy
rodzicielskiej ani też władza rodzicielska nie została im zawieszona;
- wywiązują się z obowiązku łożenia na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby, gdy
ciąży na nich taki obowiązek z mocy prawa lub orzeczenia sądu;
- nie są chore na chorobę uniemożliwiającą właściwą opiekę nad dzieckiem, co zostało
stwierdzone zaświadczeniem lekarskim;
- mają odpowiednie warunki mieszkaniowe oraz stałe źródło utrzymania;
- uzyskały pozytywną opinię ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na
miejsce zamieszkania.
Przy doborze rodziny zastępczej dla dziecka uwzględnia się przede wszystkim:
- osoby spokrewnione lub spowinowacone z dzieckiem, jeżeli dają gwarancję poprawy
sytuacji dziecka;
- przygotowanie kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej;
- odpowiednią różnicę wieku między kandydatami do pełnienia funkcji rodziny zastępczej
a dzieckiem;
- poziom rozwoju i sprawności dziecka, wymagania w zakresie pomocy profilaktyczno wychowawczej lub resocjalizacyjnej oraz możliwości zaspokajania potrzeb dziecka;
- zasadę nierozłączania rodzeństwa;
- w miarę możliwości opinię wyrażoną przez dziecko.
Jak widać aby zostać rodzicem zastępczych trzeba spełniać szereg przesłanek,
niezbędnych do określenia możliwości i zdolności przyszłych rodziców zastępczych. Jest
to jednak potrzebne ze względu na fakt, iż oddaje się do rodziny małe bezbronne
potrzebujące uczuć, ciepła i wsparcia dziecko. Rodzina zastępcza w wykonywaniu swoich
zadań kieruje się przede wszystkim dobrem dziecka. Ma na celu podarowanie mu
szczęśliwego dzieciństwa, pokazanie właściwej ścieżki jaką powinien podążać.