szkolny program wychowawczy i program profilaktyki

Komentarze

Transkrypt

szkolny program wychowawczy i program profilaktyki
Zespół Szkół Nr 3
im. Władysława Grabskiego w Kutnie
SZKOLNY
PROGRAM WYCHOWAWCZY
PROGRAM PROFILAKTYKI
Zespół Szkół Nr 3 im. W. Grabskiego
99-300 Kutno, ul. T. Kościuszki 24
1
Program wychowawczy i Program profilaktyki Zespołu
Szkół nr 3 im. Władysława Grabskiego w Kutnie realizowane
są w całym cyklu kształcenia danej klasy. Stanowią one
podstawę rocznych planów działań wychowawczych
i profilaktycznych opracowanych przez wychowawców klas
po przeprowadzeniu diagnozy potrzeb uczniów i ich
rodziców/opiekunów.
Program Wychowawczy i Program profilaktyki podlegają
modyfikacjom.
Wprowadzane
zmiany
wynikają
z monitorowania środowiska wychowawczego oraz są
odpowiedzią na potrzeby współczesnego świata.
Program wychowawczy
SPIS TREŚCI:
PROGRAM WYCHOWAWCZY
2
Cele ogólne …..………………………………………………………………………………..3
Podstawa prawna ………… …………………………………………………………………..6
I.
Zadania wychowawcze ….………………………………………………………...7
 Zadania nauczyciela .…………………………………………………………………..8
 Zadania wychowawcy klasy …………………………………………………………..9
 Zadania rodziców …………………………………………………………………….10
II.
Diagnoza środowiska szkolnego wychowawczego………………………………11
 Planowanie działań wychowawczych ………………………………………………..11
1. Relacje nauczyciel – uczeń.…………………………………………………………..11
2. Organizacja społeczności i instytucji szkoły …………………………………………11
3. Przedsięwzięcia i działania ogólnoszkolne …………………………………………..12
4. Powiązania treści przedmiotowych z założeniami wychowawczymi ……………….12
5. Współpraca z rodzicami/ opiekunami ..………………………………………………13
6. Współpraca ze środowiskiem ………………………………………………………...13
III.
Cel szkolnego procesu wychowania ……………………………………………..15
IV.
Struktura i cele szczegółowe programu …………………………………………16
V.
Działy i treści programowe ………………………………………………………17
 Rozwój intelektualny………………………………………………………………....17
 Rozwój społeczny ……………………………………………………………………18
 Rozwój fizyczny ……………………………………………………………………..22
 Rozwój emocjonalny …………………………………………………………………24
 Rozwój moralny ……………………………………………………………………...26
VI.
Charakterystyka absolwenta…………………………..........................................28
PROGRAM PROFILAKTYKI
Wstęp ………………………………………………………………………………………30
Podstawa prawna …………………………………………………………………………….31
I.
Zadania szkoły……………………………………………………………………32
II.
Cele ogólne ………………………………………………………………………32
III.
Założenia programu………………………………………………………………33
IV.
Obszary działań profilaktycznych ……………………………………………….33
V.
Szczegółowy program działań …………………………………………………...34
 Promocja zdrowia ………………………………………………………………..34
 Profilaktyka uzależnień …………………………………………………………..35
 Przeciwdziałanie przemocy i agresji ……………………………………………..36
 Zapobieganie niepowodzeniom szkolnym ……………………………………….37
 Wspomaganie rozwoju emocjonalnego i społecznego …………………………..38
 Profilaktyka prozawodowa ………………………………………………………40
VI.
Sylwetka absolwenta …………………………………………………………….42
Wykaz publikacji dotyczących profilaktyki dostępnych w bibliotece szkolnej dla ucznia
i nauczyciela ………………………………………………………………………………….43
Wykaz filmów z zakresu profilaktyki ………………………………………………………..44
Książki, poradniki i programy z zakresu profilaktyki ………………………………………..45
Program wychowawczy – Cele ogólne
CELE OGÓLNE
3
Jedną z podstawowych funkcji współczesnej szkoły jest wspieranie rodziców
w procesie wychowania młodego człowieka i przygotowanie go do zadań, jakie będzie
realizował w dorosłym życiu. Podstawowym zadaniem wychowawczym, wspólnym
dla wszystkich zajęć edukacyjnych, jest tworzenie więzi z najbliższymi, szacunku i miłości
do drugiego człowieka, małej i wielkiej ojczyzny oraz działanie w taki sposób, aby uczniowie
uczyli się otwartości w stosunku do ludzi i szacunku do nich, a także odpowiedzialności
za społeczności, których są członkami.
Celem szkolnego wychowania młodzieży jest kształtowanie właściwych
pod względem etycznym poglądów, przekonań i wyobrażeń o dorosłym życiu, budzenie
refleksyjnego i odpowiedzialnego stosunku do zaistniałych okoliczności, kształtowanie
umiejętności współdziałania i utrzymywania konstruktywnych i harmonijnych stosunków
międzyludzkich w różnych grupach społecznych.
Program wychowawczy stanowi określoną całość i jego wytyczne powinny być
realizowane nie tylko przez wychowawców, ale też nauczycieli wszystkich przedmiotów
z uczniami wszystkich klas i typów szkół. Poszczególne tematy mogą być modyfikowane,
poszerzane lub pogłębiane w zależności od potrzeb i zainteresowań młodzieży, własnych
zainteresowań i możliwości nauczyciela. O czasie przeznaczonym na realizację i wyborze
metod powinien decydować nauczyciel wraz z uczniami.
Program zakłada potrzebę odniesienia się w pracy z uczniami do czterech obszarów
wychowawczych: rodzina/środowisko rodzinne - region – ojczyzna – Europa – współczesna
cywilizacja.
Hasła te wyznaczają główne cele pracy wychowawczej:

środowisko rodzinne – wartości życia rodzinnego, normy postępowania, zwyczaje
jako podstawa rozwoju osobowości młodego człowieka;

region – zakorzenienie w tradycjach lokalnych, poczucie tożsamości regionalnej;

ojczyzna – poczucie tożsamości narodowej, posiadanie niezbędnej wiedzy
obywatelskiej;

współczesny świat – świadome uczestniczenie w procesach cywilizacyjnych i twórczy
udział w kształtowaniu rzeczywistości.
Program wychowawczy – Cele ogólne
Istotnym elementem procesu wychowawczego powinien być szacunek człowieka
do człowieka, a nie wychowawcy do wychowanka. Rola wychowawcy i wychowanka musi
4
zejść na drugi plan, ponieważ dominująca pozycja wychowawcy prowadzić może
do niepowodzeń pedagogicznych. Przeświadczenie nauczyciela o swojej fachowości stanowić
może barierę między nim a uczniem. W procesie wychowania nie wolno kwestionować
kierowniczej funkcji wychowawcy, ale jest nie mniej pewne, że warunkiem skuteczności jego
oddziaływania jest przede wszystkim znalezienie wspólnej płaszczyzny porozumienia
z wychowankiem, wzajemna otwartość i tolerancja.
Działania wychowawcze podejmowane przez szkołę powinny współgrać
z obowiązującą Podstawą programową, która określa cele kształcenia i wychowania
oraz kompetencje kluczowe, które uzyskuje uczeń na danym etapie.
Aby szkoła podołała nakładanym na nią obowiązkom w zakresie wychowania, musi
nie tylko przekazywać uczniom wiedzę merytoryczną, ale także kształtować umiejętności
niezbędne im do rozwiązywania życiowych problemów, wykorzystując wiedzę z zakresu
psychologii i pedagogiki.
Bezpośrednimi wychowawcami w stosunku do swoich dzieci pozostają zawsze
rodzice/ prawni opiekunowie. Są wychowawcami, ponieważ są rodzicami/ opiekunami.
Szkoła musi prowadzić proces wychowawczy wspierający wychowanie rodzinne, pomagać
rodzinie, a nie ją zastępować. Prawidłowo funkcjonująca rodzina sama upora się
trudnościami lub nawiąże współpracę z instytucjami wspomagającymi jej działania.
Najtrudniejsze problemy wychowawcze pojawiają się, gdy uczeń pochodzi z rodziny
dysfunkcyjnej - niewydolnej wychowawczo. Wtedy to właśnie szkoła powinna próbować
pomóc jej nawiązać współpracę z instytucjami wspomagającymi proces wychowania:
pedagogiem, psychologiem, terapeutą, itp.
Praca wychowawcza szkoły nie może zależeć od koniunkturalnych sytuacji
lub jednostkowych zdarzeń życia społecznego lub gospodarczego, ale musi, nawiązując
do realiów, korzystać z trwałego systemu wartości umożliwiającego prawidłowe
funkcjonowanie młodego człowieka w środowisku.
Istotnymi cechami wychowawczej funkcji szkoły są następujące założenia:
a) każdy członek jej społeczności jest osobą wolną, która świadomie do niej
wstąpiła i zdecydowała się na jej współtworzenie;
b) rozwój każdego ucznia wspiera się w sposób zindywidualizowany;
c) w procesie dydaktyczno-wychowawczym stosuje się zasadę podmiotowości
ucznia i nauczyciela;
d) wszyscy pracownicy szkoły, zwłaszcza nauczyciele, są wychowawcami
młodzieży; wychowują przez postawę, osobowość, kulturę słowa i bycia;
e) w szkole panuje postawa wzajemnej życzliwości, ale też stanowczości
i konsekwencji w postępowaniu;
Program wychowawczy – Cele ogólne
5
f) szkoła przygotowuje każdego ucznia do samodzielnego podejmowania
wyzwań i rzetelnego wykonywania zadań oraz poprzez planowane działania
wytwarza poczucie więzi i dumy u wszystkich członków wspólnoty;
g) naczelnym prawem i obowiązkiem ucznia w szkole jest nauka oraz aktywne
uczestniczenie w zajęciach lekcyjnych i wybranych przez niego zajęciach
pozalekcyjnych;
h) wychowawcy, nauczyciele i pedagog/ psycholog szkolny stanowią wsparcie
dla uczniów zmagających się z problemami i trudnościami.
Program wychowawczy – Akty prawne
6
Program wychowawczy Zespołu Szkół Nr 3 im. Władysława Grabskiego w Kutnie
jest zgodny z obowiązującymi aktami prawnymi:

Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej

Ustawą o systemie oświaty i aktami wykonawczymi do niej

Podstawą programową – obowiązującą w danym czasie

Kartą Nauczyciela

Konkordatem

Statutem Szkoły

Kartą Praw Dziecka

Rozporządzeniami dotyczącymi rodziny, zdrowia fizycznego i psychicznego,
bezpieczeństwa i innymi
Program wychowawczy – Zadania wychowawcze
7
I.
ZADANIA WYCHOWAWCZE
Nauczyciele w swojej pracy wychowawczej, wspierając w tym zakresie obowiązki
rodziców/prawnych opiekunów, powinni zmierzać do tego, aby uczniowie w szczególności:
1. znajdowali w szkole środowisko wspomagające ich rozwój osobowy (w wymiarze
intelektualnym, psychicznym, społecznym, zdrowotnym, estetycznym, moralnym,
duchowym);
2. rozwijali w sobie dociekliwość poznawczą ukierunkowaną na poszukiwanie prawdy,
dobra i piękna w świecie;
3. mieli świadomość życiowej użyteczności zarówno poszczególnych przedmiotów
nauczania, jak i całej edukacji na danym etapie;
4. stawali się coraz bardziej samodzielnymi w dążeniu do dobra w jego wymiarze
intelektualnym i społecznym oraz moralnym, godząc dążenie do dobra własnego
z dobrem innych, odpowiedzialność za siebie z odpowiedzialnością za innych,
wolność własną z wolnością innych;
5. poszukiwali celów życiowych i wartości kluczowych dla odnalezienia swego miejsca
w świecie oraz dążyli do nich poprzez rzetelną pracę;
6. uczyli się szacunku dla dobra wspólnego jako podstawy życia społecznego,
przygotowywali się do życia w rodzinie, w społeczności lokalnej i państwie;
7. kształtowali postawę obywatelską, korzystając z dziedzictwa tradycji i kultury
własnego narodu oraz postawę poszanowania dla innych kultur i tradycji;
8. przygotowywali się do rozpoznawania wartości moralnych, dokonywania właściwych
wyborów i hierarchizacji wartości oraz mieli możliwość doskonalenia się;
9. kształtowali w sobie postawę dialogu, umiejętność słuchania innych i rozumienia ich
poglądów; umieli współdziałać i współtworzyć w szkole wspólnotę nauczycieli
i uczniów;
10. przygotowywali się do krytycznego odbioru informacji i korzystania z mediów;
11. znali i stosowali zasady pracy w grupie oraz rozumieli pozytywne aspekty pracy
zespołowej.
Program wychowawczy – Zadania wychowawcze
8
ZADANIA NAUCZYCIELA:
1. prowadzenie pracy dydaktyczno – wychowawczej i opiekuńczej przy zachowaniu
zasady podmiotowego traktowania uczniów/wychowanków;
2. ponoszenie odpowiedzialności za jakość tej pracy oraz bezpieczeństwo powierzonych
jego opiece uczniów;
3. optymalne wykorzystanie
i wychowania;
środków
dydaktycznych
w
procesie
nauczania
4. prawidłowe prowadzenie dokumentacji pedagogicznej;
5. zachowanie obiektywizmu, np. w ocenie uczniów czy wyrażaniu sadów;
6. udzielenie pomocy w pokonywaniu niepowodzeń szkolnych;
7. rozpoznawanie indywidualnych możliwości i zainteresowań uczniów;
8. wspieranie rozwoju psychofizycznego uczniów, ich zdolności i zainteresowań;
9. budzenie w uczniach dociekliwości poznawczej ukierunkowanej na poszukiwanie
prawdy, dobra i piękna w świecie
10. przygotowanie młodych ludzi do życia w rodzinie, społeczności lokalnej i państwie
oraz integrującej się Europie w warunkach postępującej globalizacji:
11. przeciwdziałanie narkomanii, alkoholizmowi, zażywaniu dopalaczy, przestępczości
młodocianych, agresji i innym zagrożeniom współczesnego świata;
12. utrzymywanie systematycznych kontaktów z rodzicami/ opiekunami uczniów;
13. uwzględnianie w pracy dydaktycznej specyfiki klasy i poszczególnych uczniów;
14. wdrażanie uczniów do rzetelnej, systematycznej i samodzielnej pracy;
15. wymiana doświadczeń i spostrzeżeń nt. uczniów w ramach zespołów klasowych;
16. współpraca z wychowawcą klasy.
Program wychowawczy – Zadania wychowawcze
9
ZADANIA WYCHOWACY KLASY:
1. sprawowanie opieki wychowawczej nad uczniami;
2. tworzenie warunków wspomagających rozwój ucznia, proces jego uczenia się
oraz przygotowanie do życia w rodzinie i społeczeństwie;
3. wspomaganie działań zespołowych uczniów;
4. podejmowanie działań umożliwiających rozwiązywanie konfliktów w zespole
uczniów;
5. otaczanie indywidualną opieką każdego wychowanka;
6. organizowanie wspólnie z uczniami i ich rodzicami różnych form życia zespołowego
integrujących uczniów;
7. ustalanie treści i form zajęć tematycznych na godziny z wychowawcą (w konsultacji
z uczniami i ich rodzicami);
8. utrzymywanie kontaktu z rodzicami/opiekunami uczniów w celu włączenia ich
w sprawy życia szkoły i klasy;
9. okazywanie rodzicom/opiekunom pomocy w ich działaniach wychowawczych wobec
dzieci;
10. informowanie rodziców/opiekunów o każdym przewinieniu ucznia i karze
zastosowanej wobec niego;
11. informowanie rodziców/opiekunów o sukcesach ucznia, budzenie poczucia dumy
i wartości u ucznia i jego rodziców/ opiekunów;
12. utrzymywanie współpracy z poradnią psychologiczno – pedagogiczną i innymi
instytucjami wspierającymi szkołę w procesie wychowania w zgodzie z potrzebami;
13. współpraca ze szkolną służbą zdrowia;
14. poradnictwo w zakresie psychologii i profilaktyki we współpracy z psychologiem
szkolnym/ pedagogiem i pełnomocnikiem dyrektora d.s. profilaktyki;
15. gromadzenie danych nt. warunków rodzinnych, zagrożeń i patologii oraz potrzeb
uczniów z nich wynikających z zachowaniem zasad dyskrecji;
16. odpowiedzialność za bezpieczeństwo uczniów podczas imprez, uroczystości
i wyjazdów organizowanych przez szkołę;
Program wychowawczy – Zadania wychowawcze
10
17. współpraca (wymiana doświadczeń i spostrzeżeń) z nauczycielami uczącymi klasę
w ramach zespołów klasowych.
18. Systematyczne pogłębianie wiedzy fachowej i wykorzystywanie jej w praktyce
pedagogicznej.
ZADANIA RODZICÓW/OPIEKUNÓW PRAWNYCH:
1. wychowanie i dbanie o prawidłowy rozwój psychofizyczny, duchowy i etyczny
dziecka;
2. uczestniczenie w życiu szkoły i klasy;
3. udział w zebraniach klasowych, wycieczkach, imprezach kulturalnych i działaniach
gospodarczych;
4. tworzenie z wychowawcą programu działań wynikającego ze wspólnej i jednakowej
świadomości celów;
5. aktywne wspieranie działań szkoły w zakresie wychowawczym i organizacji wolnego
czasu, a także - w miarę możliwości - finansowym;
6. wspieranie autorytetu nauczycieli i wychowawców oraz bycie dla swoich dzieci
autorytetem;
7. zatwierdzanie Programu wychowawczego i Programu profilaktyki szkoły.
Program wychowawczy – Diagnoza środowiska wychowawczego
11
II.
DIAGNOZA SZKOLNEGO ŚRODOWISKA WYCHOWAWCZEGO
PLANOWANIE ODDZIAŁYWAŃ WYCHOWAWCZYCH
Na etapie szkoły ponadgimnazjalnej nauczyciel ma do czynienia z uczniem już
w dużej mierze ukształtowanym, co należy uwzględnić w procesie planowania pracy
wychowawczej. Dlatego bardzo ważnym działaniem w planowaniu pracy wychowawczej jest
rozpoznanie nie tylko braków, ale także przesłanek i dróg do sukcesu wychowawczego
w różnych obszarach pracy z uczniami. Nauczyciel zobowiązany jest w sposób
systematyczny – permanentnie gromadzić informacje o wychowanku, jego środowisku
rodzinnym i rówieśniczym oraz stosunku do otoczenia: w relacjach dziecko – rodzic, uczeń –
nauczyciel, kolega – kolega/ koleżanka. Diagnoza i ciągła obserwacja usprawnią
planowanie procesu wychowania.
1. RELACJE NAUCZYCIEL – UCZEŃ
Nauczyciel przez cały czas uczy i wychowuje. Proces ten dokonuje się poprzez:





sposób mówienia,
postępowanie,
reagowanie w różnych sytuacjach,
wspieranie uczniów w sytuacjach trudnych,
prezentowanie przykładnej postawy i właściwego systemu wartości.
Każdy nauczyciel i wychowawca powinien rozważyć następujące kwestie:
 na ile wybrany sposób komunikowania się z uczniami i postępowania
względem nich jest skuteczny w osiąganiu zamierzonych celów
wychowawczych;

w jakim stopniu, realizując przyjęte założenia, można oddziaływać na uczniów
poprzez własną osobowość, swój sposób bycia i postawę;

jakie czynniki służą budowaniu i umacnianiu autorytetu nauczyciela;

jak tworzyć i zachowywać atmosferę wzajemnego szacunku i zaufania.
2. ORGANIZACJA SPOŁECZNOŚCI I INSTYTUCJI SZKOŁY
Szkoła i klasa poprzez wewnętrzne zorganizowanie kształtują nawyki i postawy uczniów.
System organizacyjny, a więc wszystkie mechanizmy, wewnętrzne struktury, przyjęte reguły
czy relacje wywierają istotny wpływ na ucznia. Szkoła powinna stworzyć takie warunki, aby
sprzyjać realizacji pożądanych celów i zadań wychowawczych.
Program wychowawczy – Diagnoza środowiska wychowawczego
12
Nauczyciele i wychowawcy powinni rozważyć:

co należy zmienić (wprowadzić, udoskonalić, wyeliminować) w funkcjonowaniu
klasy czy szkoły, by ich struktury sprzyjały osiąganiu zakładanych celów
wychowawczych;

czy szkoła stwarza uczniom warunki bezpieczeństwa fizycznego i psychicznego,
które są fundamentem ich właściwego funkcjonowania;

na ile baza dydaktyczna i wyposażenie szkoły zabezpieczają warunki pracy
i edukacji, a organizacja procesu dydaktyczno-wychowawczego sprzyja realizacji
jej zadań statutowych;

czy
poziom
pracy
dydaktycznej,
wychowawczej
i opiekuńczej
oraz wykonywanych zadań organizacyjnych jest wystarczająco wysoki.
3. PRZEDSIĘWZIĘCIA I DZIAŁANIA OGÓLNOSZKOLNE
Uczniowie odczuwają potrzebę działania w grupie. Życie szkolne czy klasowe
wzbogacone wszelkimi przedsięwzięciami sprzyja utożsamianiu się ze szkołą i poznawaniu
siebie.
Szkoła realizuje działania o charakterze stałym wynikające z Planu pracy szkoły,
Programu profilaktyki i kalendarza roku szkolnego, jak i zadania specjalne, np. akcje
charytatywne, realizacja projektów, udział w konkursach, itp.
Przedsięwzięcia o charakterze ogólnoszkolnym tworzą szczególną dla tej zbiorowości
tradycję składającą się przyjętych ceremoniałów i uroczystości oraz gier i zabaw. Należy
do nich zaliczyć m.in:






ślubowanie klas pierwszych
otrzęsiny
przekazanie sztandaru
ślubowanie absolwentów
Święto Patrona
festiwale, akademie, dni sportu, zdrowia…
4. POWIĄZANIA TREŚCI PRZEDMIOTOWYCH
Z ZAŁOŻENIAMI
WYCHOWAWCZYMI
Szkoła przekazuje uczniom informacje, wiedzę i umiejętności podczas lekcji i innych
form dydaktycznych, które stwarzają różnorodne sytuacje wychowawcze. Nauczyciele
powinni mieć świadomość, że wychowywać powinno się podczas każdej lekcji czy innych
form pracy dydaktycznej, tj. projekty, wycieczki przedmiotowe i turystyczno – krajoznawcze
czy zajęcia dodatkowe. a założeniami wychowawczymi, między innymi:
Program wychowawczy – Diagnoza środowiska wychowawczego
13

w jaki sposób można wykorzystać treści poszczególnych przedmiotów
do rozwijania umiejętności interpersonalnych czy kształtowania postaw uczniów;

w jaki sposób wyznaczone cele wychowawcze realizować w procesie
dydaktycznym;

w jakim stopniu tematy podejmowane w ramach poszczególnych przedmiotów
mogą służyć wychowaniu.
5. WSPÓŁPRACA Z RODZICAMI/OPIEKUNAMI
Zarówno szkoła, jak i rodzina nie powinny wpływać na dziecko w sposób rozbieżny,
prezentować dwóch różnych systemów wartości czy oczekiwań. Program wychowawczy
zakłada więc, że współpraca z rodzicami nie może pozostawać autonomicznym zadaniem
szkoły, lecz powinna być ważnym środkiem w procesie wychowania. Należy zatem włączyć
rodziców w proces wychowania w wielu wymiarach i formach – w zależności od przyjętego
zadania. Umożliwia to szerokie, pełne i wspólne oddziaływanie wychowawcze.
Realizując program, warto znaleźć odpowiedź na następujące pytania:

w jaki sposób rodzice/ opiekunowie mogą włączyć się w planowanie i realizację
działań wychowawczych;

w jaki sposób określić warunki kontaktowania się rodziców/opiekunów
z nauczycielami, by były one zgodne z zasadą wzajemnego szacunku i prywatności;

jak zbudować płaszczyznę dobrej komunikacji pomiędzy rodzicami/opiekunami
a wychowawcą oraz atmosferę wzajemnego zaufania i współpracy;

w jaki sposób skłonić rodziców niechętnie współpracujących ze szkołą do zmiany
postawy;

jak zachęcić rodziców do zaangażowania się w życie klasy lub szkoły.
6. WSPÓŁPRACA ZE ŚRODOWISKIEM
Szkoła nie powinna izolować się od otaczającej rzeczywistości i stronić od współpracy ze
środowiskiem lokalnym. Różnorodność życia społecznego tworzona przez mieszkańców,
instytucje i organizacje, obyczaje lokalne, miejsca tradycji czy zakłady pracy pozwalają
rozwijać postawy społeczne i patriotyczne uczniów, a tym samym wspomagają proces
oddziaływań wychowawczych, sprzyjają osiąganiu założonych celów i realizacji zadań.
Program wychowawczy – Diagnoza środowiska wychowawczego
14
Poniższe zagadnienia pomogą nauczycielowi ocenić zakres współpracy ze środowiskiem
lokalnym:

jakie możliwości realizacji
w najbliższym środowisku;

kto i w jakim stopniu może być włączony do realizowania określonego zadania
wychowawczego;

z kim należy podjąć współpracę, realizując przyjęte cele;

w jakie formy życia środowiska lokalnego mogliby włączyć się uczniowie.
konkretnego
zadania
wychowawczego
istnieją
Program wychowawczy – Cele szkolnego wychowania
15
III.
CELE SZKOLNEGO PROCESU WYCHOWANIA
Celem nadrzędnym szkolnego procesu wychowania jest wspomaganie ucznia w dążeniu
do pełnego rozwoju osobowego, do bycia człowiekiem uczciwym, umiejącym żyć z innymi
i dla innych, świadomym swego dziedzictwa historycznego i miejsca we współczesnym
świecie.
Celem programu wychowawczego szkoły jest:

kształtowanie dojrzałości życiowej uczniów i przygotowywanie ich do kontynuowania
nauki na wybranym kierunku uczelni wyższej lub w szkole policealnej albo podjęcia
pracy zawodowej;

tworzenie warunków sprzyjających wszechstronnemu rozwojowi uczniów;

formowanie aktywnej postawy uczniów oraz rozwijanie różnych ich zainteresowań;

kształtowanie postawy patriotycznej i umiejętności rozumienia zmian zachodzących
we współczesnym świecie oraz zagrożeń związanych z rozwojem cywilizacyjnym;

ukształtowanie zachowań związanych z życiem w rodzinie i grupie rówieśniczej
oraz umiejętności ich wartościowania;

wyrabianie szacunku dla każdego człowieka w duchu tolerancji.
Program wychowawczy szkoły jest bazą, przy pomocy której wychowawcy wraz
z zespołami uczniów i rodzicami tworzą
programy dostosowane do poziomu
psychofizycznego, umysłowego i społecznego młodzieży oraz wychodzące naprzeciw jej
oczekiwaniom i zainteresowaniom. Dzięki temu wychowawca staje się rzecznikiem spraw
i potrzeb rozwojowych swoich uczniów.
Program wychowawczy – Struktura i cele programu
16
IV.
STRUKTURA I CELE SZCZEGÓŁOWE SZKOLNEGO
PROGRAMU WYCHOWACZEGO
ROZWÓJ
INTELEKTUALNY
ROZWÓJ
MORALNY
PROGRAM
WYCHOWAWCZY
ROZWÓJ
SPOŁECZNY
ROZWÓJ
EMOCJONALNY
ROZWÓJ FIZYCZNY
Rys. 1 Struktura Programu wychowawczego szkoły
Program wychowawczy – Działy i treści programowe
17
V.
DZIAŁY I TREŚCI PROGRAMOWE
Lp. CELE
SZCZEGÓŁOWE
UCZEŃ:
1.
kształci
umiejętność
pozyskiwania
wiedzy; rozwija
ciekawość
poznawczą
2.
poszukuje
i rozwija swoje
uzdolnienia,
predyspozycje
i zainteresowania
3.
rozwija
umiejętności
uczenia się
i twórczego
myślenia
4
kształci
umiejętność
gromadzenia,
segregowania
i weryfikowania
informacji
ROZWÓJ INTELEKTUALNY
ZAGADNIENIA DO REALIZACJI
 Wiedza drogą do prawdy.
 Drogi służące poszukiwaniu prawdy (rozum, nauka,
doświadczenie).
 Samodzielność w myśleniu i jej konsekwencje.
 Sztuka interpretacji treści/przekazu (wieloznaczność
słów/treści, nieostre znaczenia).
 Perswazja i manipulacja; subiektywizm i obiektywizm.
 Wartość uczenia się.
 Sposoby rozpoznawania predyspozycji zawodowych.
 Predyspozycje fizyczne i psychiczne jako warunek
przyszłego sukcesu szkolnego/ zawodowego.
 Skutki nietrafnego wyboru szkoły/ zawodu.
 Czynniki wpływające na wybór szkoły/zawodu.
 Możliwości rozwijania zdolności i zainteresowań uczniów
w szkole (koła, zajęcia pozalekcyjne…)
 Czynniki wewnętrzne i zewnętrzne decydujące o procesie
własnego rozwoju (wytrwałość, pasje, kreatywność,
akceptacja…).
 Nauka – obowiązek czy źródło satysfakcji.
 Sposoby i techniki służące doskonaleniu umiejętności
uczenia się.
 Efektywne metody uczenia się.
 Umiejętność gospodarowania czasem, higiena pracy
umysłowej.
 Olimpiady i konkursy - ich znaczenie dla ucznia i szkoły.
 Rozbudzanie zainteresowania czytelnictwem i literaturą.
 Współczesne wynalazki techniki: telewizja i Internet jako
źródła pozyskiwania informacji, ale również zagrożenia
(niebezpieczeństwa cyberprzestrzeni).
 Wpływ mediów na kształtowanie się postaw i wartości.
 Umiejętność weryfikacji rzetelności mediów.
 Warsztat pracy ucznia szkoły średniej.
Program wychowawczy – Działy i treści programowe
18
LP. CELE
SZCZEGÓŁOWE
UCZEŃ:
1.
rozumie pojecie
„kultura bycia”,
zna i stosuje jej
zasady
ROZWÓJ SPOŁECZNY
ZAGADNIENIA DO REALIZACJI:
 Kultura osobista (takt, nietakt, granice żartu).
 Zachowanie w szkole: właściwy stosunek do nauczycieli,
wychowawców i pracowników szkoły oraz koleżanek
i kolegów (szacunek dla innych ludzi).
 Wpływ sposobu bycia (zachowania) ucznia na poczucie
godności własnej i innych osób (poczucie własnej wartości).
 Formy grzecznościowe w życiu codziennym.
 Zachowanie w miejscach publicznych.
 Zasady korzystania z urządzeń tj. telefon, aparat
fotograficzny, dyktafon, kamera w miejscach publicznych,
w tym w szkole.
 Odpowiedzialność za swoje czyny (karna, moralna,
ostracyzm).
2.
przygotowuje się
do aktywnego
uczestnictwa
w życiu
środowiska
i społeczeństwa
 Różne formy uczestniczenia w życiu społeczeństwa.
 Poczucie własnej wartości, odpowiedzialność
za podejmowane działania
 Sylwetka człowieka przedsiębiorczego i cechy postawy
zaangażowanej: konsekwencja, systematyczność,
współdziałanie, planowość.
 Moje miejsce i rola w życiu miasta i regionu.
 Szacunek dla lokalnych i narodowych tradycji i kultury.
 Nie bądź samolubem, czyli o… (potrzebie uspołecznienia,
wartości działań zbiorowych, bezinteresowności,
altruizmie…)
 Podstawowe formy samorządności.
 Człowiek przedsiębiorczy.
 Organizacje lokalne, w których działalność może
zaangażować się młodzież.
 Wolontariat i akcje charytatywne – bezinteresowna pomoc
i nauka.
3
doskonali
umiejętność
kontaktowania się
z ludźmi
 Aktywne słuchanie
 Komunikacja pozawerbalna:
- znaczenie sygnałów niewerbalnych podczas rozmowy (mowa
ciała, gesty, mimika, postawa…);
- sposoby ekspresji w przekazywaniu informacji bez słów.
 Rodzaje konfliktów międzyludzkich występujących m.in.
w rodzinie i klasie
 Sposoby rozwiązywania konfliktów; zasady i style
negocjacji.
 Potrzeba i sposoby wzajemnego okazywania szacunku.
 Różnorodność postaw w relacjach międzyludzkich:
aprobata, empatia, asertywność, agresja…
19
 Sfera prywatności i jej granice.
4.
kształci
umiejętność
współpracy
w grupie
 Moje miejsce i rola w klasie i szkole.
 Sztuka przyjaźni i koleżeństwa - granice szczerości
i otwartości;
– szacunek dla uczuć innych osób;
- akceptacja.
 Różne aspekty tolerancji:
- szacunek dla odmiennych od własnych przekonań, upodobań
i zwyczajów;
- brak uprzedzeń dla odmiennego wyglądu i sposobu bycia;
- szacunek dla innej narodowości i rasy;
- źródła uprzedzeń – stereotyp myślowy;
- granice tolerancji – kiedy powiedzieć „nie”.
 Różne style życia.
 Jak poznać i polubić siebie i innych.
 Cechy rówieśników budzące szacunek i sympatię.
 Zasady pracy w grupie; pozytywne aspekty pracy
zespołowej.
5.
przygotowuje się
do pełnienia
przypisanych ról
społecznych
 Role społeczne człowieka dorosłego.
 Co znaczy być dobrym uczniem, kolegą, pracownikiem…
 Zasady współżycia społecznego obowiązujące w rodzinie,
klasie i innych grupach,
 Odpowiedzialność w rodzinie, klasie i innych grupach
społecznych,
 Kształtowanie odpowiedzialności za siebie:
- wartości wpojone przez rodziców/ opiekunów;
- własny system wartości;
- świadome i odpowiedzialne wypełnianie obowiązków;
- ambicja;
- pokonywanie trudności;
- lęk przed dezaprobatą otoczenia lub karą.
 Życie rodzinne a kariera zawodowa.
 Wpływ środowiska rodzinnego i rówieśniczego
na funkcjonowanie w społeczeństwie.
 Prawidłowe i niewłaściwe relacje w grupie społecznej
(klasie, rodzinie, grupie sytuacyjnej, środowiskowej).
 Rodzina o właściwych relacjach i dysfunkcyjna (niewydolna
wychowawczo).
6.
rozwija w sobie
 Międzynarodowa współpraca w dziedzinie ochrony
poczucie
środowiska.
odpowiedzialności  Przyczyny skażenia środowiska naturalnego i sposoby
za środowisko
zapobiegania.
społeczne
 Niebezpieczeństwa zagrażające człowiekowi
i przyrodnicze
we współczesnej cywilizacji.
 Dbałość o czystość środowiska naturalnego powinnością
każdego człowieka.
 Diagnoza świadomości ekologicznej jednostki
20
i społeczeństwa.
 Cywilizacja techniczna a natura – wrogowie
czy przyjaciele?
 Kataklizmy przyrodnicze (powodzie, wybuchy wulkanów,
tsunami) w kontekście globalizacji.
 Reagowanie na krzywdę zwierząt, dewastację miejsc
chronionych itp…
7.
rozumie pojęcia
„patriotyzm”,
„bycie
obywatelem”
i zasady
demokracji




8.
kształtuje
i umacnia
poczucie więzi
ze szkołą
 Znajomość historii szkoły, sylwetki patrona, pielęgnowanie
szkolnej tradycji.
 Uczestniczenie w życiu społeczności szkolnej, np. udział
w imprezach wg kalendarza pracy szkoły, współtworzenie
strony internetowej, gazetki szkolnej…
 Dbanie o dobre imię szkoły, identyfikowanie się z nią, jej
zasadami i systemem wartości.
9.
kształtuje
umiejętność oceny
współczesnych
zjawisk
społecznych
 Wpływ mediów na życie człowieka współczesnego.
 Osiągnięcia cywilizacyjne, wynalazki techniczne
– dobrodziejstwo czy zagrożenie?
 Eutanazja.
 Sekty.
 Propaganda sukcesu (wyścig szczurów).
 Ludzie starzy i chorzy.
 Konsumpcjonizm.
 Wandalizm, chuligani.
 Bieda.
 Bezrobocie; emigracja za pracą (za chlebem).
 Eurosieroctwo.
 Prostytucja nieletnich (galerianki).
 Bezideowość (pustka egzystencjalna).
 Terroryzm.
 Przemoc w relacjach międzyludzkich.
 Wulgaryzmy w polszczyźnie codziennej i mediach.
Patriotyzm - jego formy i sposoby okazywania.
Prawa i obowiązki obywatelskie.
Patriotyzm a rasizm, nacjonalizm, terroryzm, anarchia.
Samorządność, zaangażowanie w życie zbiorowości
(najbliższego środowiska, lokalnej i kraju).
 Istota władzy i jej wymiar etyczny.
 Cechy demokracji:
- pluralizm,
- wolności obywatelskie,
- równość wobec prawa,
- status mniejszości,
- tolerancja.
 Niebezpieczeństwa demokracji. Jak z niej korzystać
z pożytkiem dla siebie, dla innych i dla państwa.
 Poznawanie dorobku kultury narodowej.
 Tradycje i zwyczaje rodzinne oraz regionalne i narodowe.
21
10.
doskonali
umiejętność
komunikowania
i wypowiadania
się
 Sztuka rozmawiania:
- rozmowa przyjacielska,
- rozmowa towarzyska,
- rozmowa oficjalna i nieoficjalna,
- zasady kulturalnej rozmowy (zwroty grzecznościowe).
 Zasady dobrej/skutecznej komunikacji.
 Czynniki decydujące o wyborze formy wypowiedzi (relacje
między nadawcą a odbiorcą, rodzaj sytuacji
komunikacyjnej).
 Asertywność:
- obrona swoich praw,
- wyrażanie uczuć pozytywnych i negatywnych
- przyjmowanie uczuć i opinii innych osób,
- reakcja na własne poczucie winy lub krzywdy.
 Radzenie sobie z własną i cudzą agresją na płaszczyźnie
komunikacji.
 Odpowiedzialność za swoje słowa.
 Troska o poprawność językową w codziennej komunikacji.
Program wychowawczy – Działy i treści programowe
22
Lp. CELE
SZCZEGÓŁOWE
UCZEŃ:
1.
kształtuje właściwe
nawyki zdrowotne
i higieniczne
ROZWÓJ FIZYCZNY
ZAGADNIENIA DO REALIZACJI









Etapy rozwoju fizycznego i psychicznego człowieka.
Higiena osobista i zasady jej przestrzegania.
Estetyka osobistego wyglądu.
Estetyka pomieszczeń (klasy, domu, miejsca pracy)
oraz otoczenia.
Jak zadbać o własne zdrowie – profilaktyka prozdrowotna.
Przyczyny wypadków i urazów: alkohol, narkotyki,
dopalacze, brawura, nieprzewidywanie skutków swoich
poczynań, przecenianie możliwości fizycznych…
Zasady racjonalnego odżywiania.
Rola snu i odpoczynku w życiu człowieka.
Higiena pracy umysłowej:
- czynniki warunkujące stan psychofizyczny: zdrowie, sen,
odżywianie;
- odpowiednie przygotowanie miejsce pracy: oświetlenie
temperatura pomieszczenia…;
- sposób uczenia się: właściwe planowanie pracy.
2.
poznaje i stosuje
zasady zdrowego
stylu życia
 Elementy i formy zdrowego stylu życia.
 Wypoczynek aktywny i bierny: różnice i skutki
dla zdrowia.
 Sport wyczynowy a rekreacyjny.
 Korelacja między wypoczynkiem a efektywną nauką
i pracą.
 Zjawisko stresu – możliwości kontrolowania stresu
(techniki relaksacyjne).
 Nerwice – ich przyczyny, objawy i sposoby niwelowania
skutków.
 AIDS – prawda i mity; źródła zagrożenia.
 Nałogi – jak ich uniknąć: alkoholizm, nikotynizm,
narkomania, dopalacze, lekomania…
 Profilaktyka uzależnień. Możliwości pomocy osobom
uzależnionym.
 Bakterie i wirusy – ich rodzaje i sposoby zapobiegania
zakażeniom.
3.
rozwija postawy
proekologiczne
 Środowisko naturalne człowieka.
 Współodpowiedzialność za środowisko naturalne.
 Skutki degradacji środowiska naturalnego dla regionu,
kraju, Ziemi.
4.
uczy się właściwej
organizacji czasu
 Organizacja i kultura wolnego czasu (Dobre i złe tradycje
wykorzystywania czasu wolnego; czas wolny na co dzień
i w święta).
23




Czas wolny a życie zawodowe i rodzinne.
Sposoby aktywnego spędzania czasu wolnego.
Indywidualne i grupowe sposoby spędzania czasu wolnego.
Umiejętne: planowe i odpowiedzialne gospodarowanie
czasem.
Program wychowawczy – Działy i treści programowe
24
Lp. CELE
SZCZEGÓŁOWE
UCZEŃ:
1.
poznaje własną sferę
uczuciową
ROZWÓJ EMOCJONALNY
ZAGADNIENIA DO REALIZACJI:
 Obraz siebie - Kim jestem? Wewnętrzne bogactwo
człowieka.
 Na ile jestem dojrzały? Cechy niedojrzałości psychicznej
i emocjonalnej.
 Szacunek dla drugiej osoby, umiejętność przebaczania
i przepraszania; odpowiedzialność i wierność, uczciwość
i wiarygodność.
 Potrzeba bliskości, budowania trwałych więzi
emocjonalnych.
 Sposoby okazywania i przyjmowania uczuć.
 Wyrażanie uczuć pozytywnych i negatywnych; reakcja
na uczucia i opinie innych.
 Wyrażanie siebie poprzez: styl bycia, ubiór, język,
twórczość artystyczną…
2.
doskonali
umiejętność
opanowania emocji
 Przejawy dysharmonii w rozwoju emocjonalnym
(nadwrażliwość, niezrównoważenie, pobudliwość
emocjonalna, nasilenie reakcji nerwicowych, konflikty
z otoczeniem).
 Stres jako zjawisko naturalne - pozytywne aspekty stresu.
3.
zna i rozumie
podstawowe aspekty
seksualności
jednostki






4.
nabywa umiejętność
rozróżniania uczuć:
koleżeństwo,
przyjaźń, miłość
 Znaczenie koleżeństwa i przyjaźni w życiu człowieka;
czynniki wzmacniające więzi międzyludzkie.
 Rodzaje miłości: np. rodzicielska, macierzyńska, braterska,
do Boga, do ojczyzny.
 Rozpoznawanie uczuć własnych i innych ludzi,
np. strachu, złości, lęku, życzliwości, zazdrości.
5.
potrafi doznawać
pozytywnych uczuć
poprzez udział
w kulturze i wyrażać
związane z tym
emocje
 Wycieczki do teatru, opery, operetki i filharmonii
oraz ocenianie wartości obejrzanych sztuk.
 Zwiedzanie zbiorów muzealnych i zabytków architektury.
 Spotkania z interesującymi postaciami świata literatury,
nauki i sztuki.
 Uczestnictwo w różnych formach kontaktu z kulturą, np.
dyskusyjnych klubach filmowych, klubach tanecznych.
 Zwiedzanie wystaw plastycznych (malarstwa, rysunku,
Prokreacja.
Antykoncepcja.
Związek uczuć i seksu.
Sfera intymna - jak rozmawiać o seksie.
Inicjacja seksualna.
Przypadkowe (incydentalne) kontakty seksualne i ich
skutki.
 Orientacja seksualna.
25
grafiki, rzeźby).
 Kształtowanie właściwych gustów estetycznych (kultura
wysoka i niska, elitarna i masowa).
 Dojrzałe uczestnictwo w kulturze; umiejętność wyboru
i krytycznej oceny.
Program wychowawczy – Działy i treści programowe
26
ROZWÓJ MORALNY
Lp. CELE
SZCZEGÓŁOWE
UCZEŃ:
1.
świadomie kształtuje
własną osobowość
2.
kształtuje właściwy
system wartości
i zdolność
wartościowania
oraz umiejętność
oceny własnych
zachowań
ZAGADNIENIA DO REALIZACJI:
 Określenie własnych nadrzędnych wartości –
uświadomienie sobie ich źródła i znaczenia w przyszłości
(co jest dla mnie najważniejsze w życiu?).
 Osobowość i sposoby jej rozwoju.
 Akceptacja własnej tożsamości.
 Wpływ doświadczeń na kształtowanie osobowości.
 Rola rodziny i środowiska rówieśniczego.
 Świadomość źródeł radości i satysfakcji oraz smutku
i niezadowolenia.
 Kształtowanie siebie – dążenie do bycia tym, kim chce się
być i trudności z tym związane.










3.
przygotowuje się
do postępowania
w zgodzie
z wartościami
moralnymi tj:
a) gotowość
do poświęceń,
odwaga cywilna
b) porządek, ład,
punktualność
c) pracowitość,
rzetelność
i wytrwałość
d) poszukiwanie
prawdy
Czynniki wpływające na postawę życiową.
Pozytywne i negatywne wzorce zachowań.
Obiektywizm w ocenie zachowania własnego i innych.
Konformizm i nonkonformizm.
Hierarchia wartości i sposoby jej budowania.
Wartości, pragnienia, oczekiwania oraz ich wpływ
na postępowanie jednostki.
Cechy człowieka budzące dezaprobatę.
Świadomość własnych zalet i wad. Poziom
samoakceptacji.
„Być czy mieć?” – konflikt wartości.
Dobro moralne jako wartość nadrzędna (kategorie dobra;
dobro własne i innych, dobro użyteczne i godziwe).
 Wartość działań bezinteresownych; ich zalety i związane
z nimi zagrożenia.
 Znaczenie postaw altruistycznych i prospołecznych.
 Działania służące ograniczeniu egoizmu (granice egoizmu;
działanie na rzecz innych „lekiem” na egoizm).
 Empatia i pomoc potrzebującym (wolontariat, akcje
charytatywne).
 Poczucie współodpowiedzialności za ład i porządek
w szkole i najbliższym otoczeniu.
 Planowanie czasu.
 Samodyscyplina, czynniki ułatwiające pokonywanie
trudności.
 Punktualność i zasady jej przestrzegania.
 Rola pracy w życiu człowieka.
 Nauka – podstawowy obowiązek ucznia.
 Wytrwałość w dążeniu do celu.
 Pracowitość i rzetelność jako istotne wartości w życiu
jednostki i funkcjonowaniu zbiorowości.
 Co to jest prawda.
27
 Czy prawda zawsze jest wartością pozytywną.
 Przyczyny, dla których potępiamy ludzi, którzy kłamią.
 Czy zawsze można odróżnić prawdę od kłamstwa.
4.
rozumie wartość
świadomego
posłuszeństwa





Poszanowanie wolności osobistej i godności człowieka.
Wolność, czyli odpowiedzialność.
Granice wolności: prawne, moralne, osobiste, obyczajowe.
Świadomość wypełniania obowiązków.
Odpowiedzialność a akceptacja obowiązków.
5.
rozumie konieczność
ponoszenia
odpowiedzialności
za swoje wybory
i zachowanie




Dojrzewanie do odpowiedzialności.
Skłonność do samousprawiedliwienia.
Przewidywanie skutków zachowań/ wyborów/ decyzji.
Odpowiedzialność karna i moralna.
Program wychowawczy – Charakterystyka absolwenta
28
VI.
CHARAKTERYSTYKA ABSOLWENTA
Absolwent, poza wiedzą i umiejętnościami zdobytymi w toku kształcenia w każdym typie
szkoły i niezbędnymi dla podjęcia dalszej nauki lub pracy zawodowej, potrafi:
1. wykorzystać posiadane wiadomości i umiejętności do wykonywania zadań
i rozwiązywania problemów o różnym stopniu trudności;
2. świadomie, czynnie i w sposób odpowiedzialny uczestniczyć w życiu zbiorowości
lokalnej i państwa oraz w kulturze;
3. rozpoznawać potrzeby innych ludzi i rozwiązywać
problemów jednostki lub grupy;
lub projektować rozwiązania
4. rozpoznawać i oceniać czynniki warunkujące biologiczne, psychiczne, moralne
i społeczne funkcjonowanie jednostki w zbiorowości;
5. wybrać drogę rozwoju w sferze zawodowej zgodnie z zainteresowaniami i własnymi
możliwościami oraz potrzebami rynku;
6. wykazać się mobilnością na rynku pracy;
7. pracować w zespole lub kierować pracą zespołu, ceniąc pracę zarówno swoją, jak
i innych;
8. być odpowiedzialnym za siebie i innych;
9. rozpoznawać i cenić wartości etyczne, postępować w zgodzie z nimi oraz właściwie
je hierarchizować;
10. w sposób świadomy korzystać z różnych źródeł informacji;
11. obsługiwać komputer w określonym programie użytkowym;
12. posługiwać się językiem obcym;
13. być wymagającym wobec siebie i innych oraz obiektywnym w ocenie.
Ponadto absolwenta cechują:
1. pracowitość, systematyczność i obowiązkowość;
2. dociekliwość poznawcza;
3. wrażliwość etyczna i estetyczna;
4. samodzielność w dążeniu do celu;
5. wysoka kultura osobista, a szczególnie uprzejmość, dyskrecja i punktualność;
6. kultura języka;
29
7. tolerancja i szacunek wobec innych ludzi;
8. odporność na wpływy patologicznych zjawisk społecznych;
9. prawdomówność, obowiązkowość i dyskrecja.
Program profilaktyki – Wstęp
30
I.
WSTĘP
Niniejszy program skierowany jest do młodzieży Zespołu Szkół Nr 3
im. Wł. Grabskiego w Kutnie i jest pewnego rodzaju odpowiedzią na problemy naszych
uczniów.
Ma on na celu promowanie zdrowego stylu życia, niedopuszczenie do pojawienia się
patologii społecznych, chroni młodzież przed zagrożeniem niedostosowania społecznego.
Związany jest z jednej strony z problematyką uzależnień: używaniem alkoholu, środków
psychoaktywnych oraz tytoniu, a także uzależnieniem od Internetu i cyberprzestrzeni.
Z drugiej strony obserwujemy u młodych ludzi nieumiejętność wytyczania sobie celu
w życiu i zagospodarowania czasu wolnego oraz brak zainteresowań. Ogromny wpływ
na młodzież mają media, kreujące konsumpcyjny styl życia związany z kultem sukcesu,
młodości i siły. W konfrontacji z takim modelem, przegrywają osoby słabsze psychicznie
i fizycznie, odczuwające zazwyczaj brak akceptacji, stąd narastające wśród uczniów zjawisko
agresji i przemocy w różnych formach.
Zaobserwowano również wśród młodzieży zainteresowanie sprawami związanymi
z funkcjonowaniem w zintegrowanej Europie oraz postępującą globalizacją. Niektóre treści
programu sprzyjają kształtowaniu postaw otwartych, liberalnych i tolerancyjnych,
akceptujących ideę pluralizmu ludzkich wspólnot kulturowych, ale też krytycyzmu
w akceptacji różnych postaw i wartości obserwowanych w innych kulturach.
Program profilaktyczny stworzony został w oparciu o diagnozę problemów
występujących w środowisku szkolnym i pozaszkolnym (rodzinnym, rówieśniczym). W jego
wdrażaniu uczestniczą wszyscy nauczyciele, wychowawcy, rodzice i uczniowie wspomagani
przez pedagoga/psychologa szkolnego i innych pracowników Poradni PsychologicznoPedagogicznej w Kutnie oraz organizacje pożytku publicznego zajmujące się tematyką
profilaktyki. Poszczególne elementy programu realizowane są w formie warsztatów,
pogadanek, debat, spotkań ze specjalistami, projekcji filmów edukacyjnych, pedagogizacji
rodziców, akcji plakatowych, happeningów oraz na zajęciach dydaktycznych.
Aby sprostać wymaganiom, kadra pedagogiczna ustawicznie podnosi swoje
kwalifikacje i poszerza wiedzę z zakresu różnych dziedzin profilaktyki.
Program został opracowany przy współudziale uczniów i ich rodziców oraz
nauczycieli.
31
Program profilaktyki – Podstawa prawna
II.
Podstawa prawna
1. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r ..
Nr 256, poz. 2572) z późn. zmianami.
2. Rozporządzenie MENiS z dnia 21 maja.200lr. w sprawie ramowych statutów
publicznego przedszkola oraz publicznych szkół ( Dz.U. z 2001 r. Nr 61,
poz.624 z późniejszymi zmianami).
3. Rozporządzenie MEN z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie podstawy
programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w
poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 157, poz. 1100)
4. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej ( art. 72 )
5. Konwencja o Prawach Dziecka ( art. 3, art. 19, art. 33 )
6. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 19 sierpnia 1994 roku
rozdz.1 art. 4.1. ( Dz. U. Nr 11 poz. 535 )
7. Ustawa z dnia 9 listopada 1995 roku o ochronie zdrowia przed następstwami
używania tytoniu i wyrobów tytoniowych ( Dz. U. 10, poz. 55 )
8. Narodowy Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
9. Krajowy Program Zapobiegania Narkomanii
10. Krajowy Program Zapobiegania Zakażeniom HIV
11. Rozporządzenie MENiS z dnia 23 sierpnia 2007 roku w sprawie podstawy
programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego
w poszczególnych typach szkół ( Dz. U. Nr 157, poz. 1100 )
12. Ustawa z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ( Dz. U. Nr 35 poz. 230; ostatnia zmiana
25.06.2005r.)
13. Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii z dnia 24 kwietnia 1997 roku ( Dz. U.
Nr 75 poz. 468 )
14. Rozporządzenie MENiS w sprawie poszczególnych form działalności
wychowawczej i zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonych
uzależnieniami.
15. Nowa ustawa o dopalaczach
16. Krajowy Program przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie
17. Ustawa z dnia 26 października 1982 roku o postępowaniu w sprawach
nieletnich ( Dz. U. z dnia 02.11.2002 r.poz. 109 z późn.zmianami )
32
Program profilaktyki – Zadania szkoły
III.
ZADANIA SZKOŁY
1. Promowanie zdrowego stylu życia.
2. Profilaktyka w zakresie używania substancji psychoaktywnych.
3. Profilaktyka w zakresie cyberprzestrzeni
4. Budowanie więzi międzyludzkich.
5. Dbanie o wszechstronny rozwój intelektualny i emocjonalny uczniów.
6. Kształtowanie umiejętności zawodowych.
7. Przygotowanie do odpowiedzialnego funkcjonowania w rodzinie i społeczeństwie.
IV.
CELE OGÓLNE
1. Zapobieganie nieprawidłowościom we wszechstronnym rozwoju uczniów
i korygowanie ich oraz zgodnie z możliwościami szkoły likwidacja przeszkód
i dysproporcji.
A) W szkole jest realizowana profilaktyka pierwszorzędowa służąca zapobieganiu
zachowaniom ryzykownym, adresowana do ogółu młodzieży, mająca na celu
promocję zdrowego stylu życia. Stanowi ona rodzaj wsparcia dla osób zdrowych,
zwiększającego ich odporność na oddziaływanie niekorzystnych czynników. Są to
działania nastawione głównie na przekazywanie informacji o możliwych
konsekwencjach i skutkach niekorzystnych zachowań oraz kształtowania ważnych
umiejętności życiowych (radzenie sobie ze stresem, nawiązywanie kontaktów
z ludźmi, opierania się presji grupy rówieśniczej, rozwiązywania konfliktów itp.).
B) W zakresie profilaktyki drugorzędowej, adresowane do grup podwyższonego ryzyka
(do osób, które juz przeszły inicjację i u których występują. liczne lub poważne
problemy osobiste, rodzinne, szkolne), szkoła współpracuje głównie z Poradnią
Psychologiczno-Pedagogiczną w celu korygowania problemów, wydziałem prewencji
Powiatowej Komendy Policji i innymi instytucjami powołanymi w tym celu.
.
2. Przygotowanie młodego człowieka do życia w społeczeństwie; wychowanie jednostki
zdrowej, przedsiębiorczej, potrafiącej radzić sobie w każdej sytuacji, samorealizującej
się, akceptowanej przez środowisko.
3. Wypracowanie i zastosowanie środków zaradczych na poziomie szkoły, klasy
i jednostki.
33
Program profilaktyki – Założenia Programu
ZALOŻENIA PROGRAMU
V.
Świadomość istnienia problemu i zaangażowanie na rzecz jego rozwiązania
Środki zaradcze na poziomie szkoły:
1. Zdiagnozowanie problemów z zakresu profilaktyki.
2. Organizowanie akcji w celu rozwiązania problemów.
3. Wypracowanie rozwiązań systemowych w obszarach największych zagrożeń
we współpracy ze wszystkimi środowiskami szkolnymi oraz specjalistami
z placówek pozaszkolnych. Zapewnienie uczniom specjalistycznego wsparcia.
4. Uruchomienie alternatywnych form zajęć pozalekcyjnych.
5. Doskonalenie nauczycieli w zakresie zagadnień objętych programem profilaktyki.
6. Pedagogizacja rodziców.
7. Edukacja rówieśnicza.
Środki zaradcze na poziomie klasy:
1.
2.
3.
4.
Wypracowanie klasowego systemu współpracy (np. kontrakt).
Zajęcia wzmacniające więź między uczniami (np. integracja).
Zajęcia warsztatowe - profilaktyczne.
Organizowanie zajęć i akcji oraz podejmowanie innych działań promujących
właściwe normy i wzory postępowania.
Środki zaradcze na poziomie jednostki:
1.
2.
3.
3.
Rozmowy indywidualne z uczniem – wychowawca, psycholog/pedagog, nauczyciel.
Tworzenie w szkole atmosfery zaufania i współpracy.
Współpraca z rodziną.
Fachowa pomoc psychologiczna dla ucznia i rodziny.
VI.
1.
2.
3.
4.
5.
6.
OBSZARY DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH
Promocja zdrowia.
Profilaktyka uzależnień.
Przeciwdziałanie przemocy i agresji.
Zapobieganie niepowodzeniom szkolnym.
Wspomaganie rozwoju emocjonalnego i społecznego.
Profilaktyka prozdrowotna.
34
Program profilaktyki - Realizacja zadań
VII.
REALIZACJA ZADAŃ W POSZCZEGÓLNYCH OBSZARACH
PROMOCJA ZDROWIA
Cele
Kształtowanie nawyków
związanych z ochroną
i poprawą zdrowia.
Uświadomienie zależności
pomiędzy stylem życia
a zdrowiem i chorobą.
Kształtowanie nawyku
przestrzegania zasad
higieny osobistej.
Popularyzacja zasad
zdrowego żywienia,
uświadamianie skutków
niewłaściwego odżywiania.
Kształtowanie postaw i stylu
życia sprzyjającego zdrowiu
Pobudzanie zainteresowań
sprawami zdrowia,
podawanie aktualnych
informacji o chorobach
Sposoby realizacji (metody, formy)
Pogadanki nt. jak dbać o swoje
zdrowie,
propaganda wizualna (gazetki
ścienne, ulotki),
kształtowanie dobrych nawyków
przez przykład.
Spotkania z lekarzem, dietetykiem,
psychologiem, przedstawicielami
fundacji, pogadanki, dyskusje
nt. wpływu stylu życia na zdrowie
człowieka.
Spotkania z pielęgniarką, lektura
czasopism promujących zdrowy styl
życia, korzystanie z ulotek
i innych materiałów,
kształtowanie właściwych nawyków
przez przykład.
Spotkanie z lekarzem, którego
tematem będą przyczyny i skutki
bulimii i anoreksji;
spotkanie z dietetykiem
i psychologiem m.in. na temat
przyczyn otyłości i innych skutków
niewłaściwego odżywiania.
Promowanie zdrowego stylu życia
poprzez udział w zajęciach
sportowych,
popularyzacja form wypoczynku
czynnego,
spotkania z lekarzami różnych
specjalności,
wdrażanie programów
prozdrowotnych oferowanych
przez Powiatową Stację Sanepid.
Spotkania z lekarzem nt. chorób
wynikających ze współczesnych
zagrożeń (choroba wieńcowa,
nadciśnienie, cukrzyca);
Osoby realizujące
wychowawcy,
nauczyciele,
Szkolne Koło PCK,
rodzice.
nauczyciele biologii,
etyki, wychowania
fizycznego
i wychowania
do życia w rodzinie,
wychowawcy
nauczyciele,
wychowawcy,
rodzice,
grupy koleżeńskie
pod kierunkiem
liderów
nauczyciele,
wychowawcy,
psycholog szkolny
nauczyciele wf,
wychowawcy,
osoby
przeszkolone
danej
dziedzinie
wychowawcy
i nauczyciele,
bibliotekarze
35
grożących współczesnemu
człowiekowi.
Pogłębianie wiedzy
o potrzebach zdrowotnych.
lektura czasopism o tematyce
zdrowotnej.
Spotkanie z pracownikiem PSSE.
Wydzielenie w bibliotece szkolnej
półki z wydawnictwami nt. potrzeb
zdrowotnych człowieka (zwłaszcza
w młodym wieku) do wykorzystania
przez uczniów
Warsztaty nt. Dbamy o zdrowie,
spotkanie z psychologiem,
konkursy plastyczne i inne.
Dyskusja nt. stosunku młodzieży
do dopalaczy;
Wykorzystanie doniesień prasowych
o skutkach zażywania dopalaczy;
Spotkanie z pracownikiem PSSE.
bibliotekarze
Kształtowanie poczucia
odpowiedzialności
za siebie
Uświadomienie zagrożeń
spowodowanych używaniem
tzw. dopalaczy i innych,
powszechnie dostępnych
substancji np. napojów
energetyzujących
i anabolików.
PROFILAKTYKA UZALEŻNIEŃ
wychowawcy
i nauczyciele
Rozpoznawanie zagrożeń
Obserwacja, ankieta, rozmowy
indywidualne z uczniami, rodzicami
i opiekunami.
Uświadamianie zagrożeń
wynikających z uzależnień.
Pogadanki nt. skutków uzależnień,
współpraca z organizacjami pożytku
publicznego, Powiatową Komendą
Policji i Stowarzyszeniem Arka
Noego,
warsztaty, edukacja rówieśnicza,
konkursy, happeningi, filmy
Warsztaty, konkursy, pogadanki,
spotkania z psychologiem, edukacja
rówieśnicza, spektakle, filmy,
debaty.
nauczyciele,
wychowawcy,
psycholog i pedagog
szkolny.
wychowawcy,
samorząd szkolny,
psycholog, lekarz,
trenerzy i terapeuci
organizacji, policjant
Kształtowanie postaw
sprzyjających obronie
przed uzależnieniem
od alkoholu, narkotyków,
dopalaczy, lekarstw,
Internetu i innych.
Kształtowanie postaw
wolnych od nałogów.
Przeciwdziałanie narkomanii,
alkoholizmowi
i innym uzależnieniom
poprzez promocję
alternatywnych form
spędzania czasu wolnego
i radzenia sobie
z trudnościami
Dopalacze
- nowe zagrożenie
wychowawcy
i nauczyciele
nauczyciele,
wychowawcy,
psycholog/pedagog
szkolny, lekarz,
policjant
Warsztaty, konkursy plastyczne,
pogadanki, gry symulacyjne
we współpracy z Stowarzyszeniem
Arka Noego oraz Poradnią
Psychologiczno-Pedagogiczną;
wycieczki, biwaki, rajdy np. piesze
lub rowerowe itp. promujące zdrowy
styl życia.
wychowawcy,
Samorząd Szkolny,
opiekunowie klubów
i kół zainteresowań,
nauczyciele
przedmiotów
Filmy, warsztaty, dyskusja.
Pedagogizacja rodziców:
wychowawcy,
psycholog i pedagog
36
- alternatywa
dla narkotyków?
- zwrócenie uwagi na nowe
zagrożenie
- dostarczenie podstawowych
informacji o nowych środkach
psychoaktywnych pojawiających się
na rynku narkotykowym
- współpraca z PSSE
PRZECIWDZIAŁANIE PRZEMOCY I AGRESJI
Rozpoznawanie zagrożeń;
Umiejętność rozpoznawania
ofiar i agresorów na
terenie szkoły
Ankiety, obserwacje,
rozmowy indywidualne z uczniami
i rodzicami (opiekunami).
Uświadamianie form agresji:
fizycznej i psychicznej.
Rozpoznawanie autoagresji,
agresji słownej (ośmieszanie,
wyszydzanie, krytykowanie,
plotkowanie),
agresja fizyczna,
cyberprzemoc
Psychozabawa: Jaki jestem?,
zajęcia warsztatowe,
realizacja programu profilaktycznego
np.: "Saper" lub innych
Identyfikacja przyczyn
i celów agresji wśród
młodzieży'.
Odgrywanie ról, burza mózgów lub
inne formy zajęć warsztatowych
odpowiednie do zaistniałego
problemu, filmy, np.”Nasza klasa”
wychowawcy
i nauczyciele,
psycholog
Kształtowanie umiejętności
okazywania uczuć
i opanowania emocji.
Odgrywanie ról, burza mózgów lub
inne formy pracy z uczniami;
warsztaty dla uczniów.
wychowawcy
i nauczyciele,
psycholog,
koordynator ds.
bezpieczeństwa
Wskazywanie sposobów
radzenia sobie
z negatywnymi emocjami.
Odgrywanie ról, warsztaty
dla uczniów, edukacja rówieśnicza.
wychowawcy,
nauczyciele,
psycholog,
liderzy młodzieżowi
Reagowanie na przejawy
agresji w szkole.
Udzielanie ofiarom
i agresorom stosownej
pomocy w procesie
wchodzenia we właściwe
relacje z rówieśnikami.
wychowawcy
i nauczyciele;
psycholog
wychowawcy
i nauczyciele,
psycholog/pedagog
Filmy np. „ Sala samobójców”,
zajęcia warsztatowe
Analiza metod interwencji
np. sporządzanie umów i spisywanie
kontraktów z uczniami,
uświadamianie skutków
zdrowotnych i prawnych agresji
np. spotkania z policjantem
lub prokuratorem.
Rozmowy indywidualne,
organizowanie sytuacji
wychowawczych;
zajęcia warsztatowe dal uczniów.
wychowawcy
i nauczyciele,
koordynator
ds. bezpieczeństwa
wychowawcy,
nauczyciele,
dyrekcja,
psycholog;
koordynator
37
Kształtowanie postaw
asertywnvch.
Eliminowanie sytuacji
agresogennych w szkole:
umacnianie prawidłowych
relacji między nauczycielami
i uczniami oraz pomiędzy
uczniami,
kształtowanie atmosfery
akceptacji i zrozumienia.
Wskazywanie
pozytywnych
wzorów
zachowania
(autorytetów) .
Uświadamianie rodzinnych
uwarunkowań agresji.
ds. bezpieczeństwa
Szkolenia nauczycieli nt. właściwych
relacji nauczyciel-uczeń,
analiza przypadków,
konsekwentne przestrzeganie
regulaminów szkolnych,
stosowanie czytelnego systemu
nagród i kar.
Podmiotowe traktowanie uczniów;
integrowanie zespołów klasowych
i społeczności szkolnej poprzez
udział w imprezach organizowanych
przez szkołę·
Wyróżnianie i nagradzanie
uczniów, Dni Dobrej Kultury,
plebiscyt na najkulturalniejszą klasę
i najkulturalniejszego ucznia,
konkursy savoir vivre’u, plakaty,
gazetki, happeningi,
pedaagogizacja rodziców.
dyrekcja,
wychowawcy,
nauczyciele.
Samorząd Szkolny,
organizacje,
kluby i koła
zainteresowań;
psycholog;
koordynator
ds. bezpieczeństwa
Pedagogizacja rodziców wg planów
wychowawczych.
Prezentacje, filmy, burza mózgów,
analiza historii, praca w grupach,
dyskusja.
wychowawcy,
psycholog, pedagog.
wychowawcy,
nauczyciele,
Samorząd
Szkolny,
Psycholog/pedagog
Poznanie zasad postępowania
w przypadkach
cyberprzemocy,
Zrozumienie konsekwencji
cyberprzemocy dla jej ofiar
i sprawców: skutki prawne
i moralne.
Zaprezentowanie oferty pomocowej
wychowawcy,
Helpline.org.pl
psycholog, pedagog.
Spotkanie z policjantem,
psychologiem/pedagogiem,
kuratorem sądowym nt.
odpowiedzialności karnej i moralnej
agresji w cyberprzestrzeni (telefonia
komórkowa, Internet)
ZAPOBIEGANIE NIEPOWODZENIOM SZKOLNYM
Określenie rodzajów
niepowodzeń szkolnych.
Ustalanie przyczyn
niepowodzeń:
ekonomiczno- społecznych,
pedagogicznych,
biopsychicznych
Analiza dokumentacji szkoły
(dziennik, zestawienia semestralne
i roczne), analiza prac ucznia,
obserwacja, ankieta.
Rozmowy z rodzicami
Wywiad z pielęgniarką szkolną,
rozmowa z uczniem i rodzicami
oraz opiekunami, rozmowy
z psychologiem, obserwacja,
ankieta.
nauczyciele,
wychowawcy,
rodzice/ opiekunowie
wychowawcy,
nauczyciele,
psycholog/pedagog
38
(intelektualnych,
emocjonalnych i fizycznych).
Wskazanie zależności
Ankieta dotycząca frekwencji.
między frekwencją
Wykorzystanie jej wyników
a wynikami w nauce.
w dyskusji z uczniami i rodzicami.
Wdrażanie zaleceń do pracy
z uczniami według wskazań
opinii/orzeczeń poradni
psychologicznopedagogicznej
Organizowanie form pracy
zapobiegającej opóźnieniom
w nauce i wyrównującej je.
wychowawcy,
nauczyciele,
psycholog/pedagog
Indywidualizacja pracy z uczniami
ze specjalnymi potrzebami
edukacyjnymi
wychowawcy,
nauczyciele,
psycholog/pedagog
Systematyczne spotkania
z rodzicami,
pedagogizacja rodziców nt:
- właściwe gospodarowanie czasem
- organizacja warsztatu pracy
dziecka,
- kształtowanie właściwych
nawyków: systematyczności,
obowiązkowości, odpowiedzialności,
samodzielności;
organizowanie różnych form
pomocy:
koleżeńskie zespoły pomocy,
zajęcia wyrównawcze, korekcyjne,
indywidualizacja procesu nauczania,
systematyczna kontrola wiedzy i
umiejętności,
weryfikacja wymagań;
współpraca z Poradnią
Psychologiczno-Pedagogiczną:
- Jak pomóc uczniom
z dysfunkcjami? (szkolenie
dla nauczycieli).
- Jak pomóc uczniowi
z obniżonym poczuciem wartości?
(warsztaty dla uczniów i nauczycieli)
- Jak radzić sobie ze stresem?
(warsztaty dla uczniów);
debata uczniowska: - Dlaczego nie
uczę się? - Dlaczego, mimo że się
uczę, wciąż mi się nie udaje? - Czy
warto się uczyć?
Wychowawcy
i nauczyciele,
samorząd klasy,
Samorząd Szkolny,
psycholog,
koordynator
ds. bezpieczeństwa
WSPOMAGANIE ROZWOJU EMOCJONALNEGO I SPOŁECZENGO
Poznawanie sfery
uczuciowej.
Kształtowanie umiejętności
samooceny.
Debata na temat: akceptacja,
odrzucenie, nasze wady
i zalety.
wychowawcy,
nauczyciele
przedmiotów
39
Budowanie właściwego
systemu wartości.
Zajęcia warsztatowe, dyskusja,
filmy edukacyjne.
Wspomaganie ucznia
w procesie samorozwoju.
Dyskusja, rozmowy indywidualne
z uczniem i rodzicami (opiekunami),
współpraca z poradnią
psychologiczno- pedagogiczną,
spotkanie z psychologiem
nt. Jak uwierzyć w siebie?
Pedagogizacja rodziców,
dyskusja na temat; Rodzina jako
czynnik determinujący rozwój
i wybory dziecka.
Debata na temat zagrożeń
w Internecie, niebezpieczeństw
płynących z bezkrytycznego
korzystania z portali
społecznościowych;
wskazówki, jak bezpiecznie
korzystać z Internetu, kwestia
pozornej anonimowości;
pedagogizacja rodziców nt.
Co powinno Cię zaniepokoić,
wykaz linków (strony polskie
i zagraniczne);
zgłaszanie informacji
o niebezpiecznych treściach
w Internecie
Prezentacje, dyskusje
Uświadamianie wpływu
rodziny na postawę życiową
i wybory dziecka.
Zachowanie ryzykowne
młodzieży w Internecie.
Uświadamianie uczniom
konieczności ochrony granic
prywatności swojej i innych
użytkowników sieci
komputerowej i telefonicznej
Uświadamianie uczniom
zasad działania subkultur
młodzieżowych i ich wpływu
na kształtowanie postaw
i wartości.
Uświadamianie pozytywnej
i negatywnej roli stresu.
spotkanie z psychologiem,
dyskusja, projekt Wpływ stresu
na życie człowieka”
W skazywanie czynników
mających wpływ na zdrowie
psychiczne.
Akcja plakatowa, dyskusja,
spotkanie z psychiatrą
nt. tzw. chorób cywilizacyjnych.
Burzenie mitów dotyczących
chorób psychicznych.
Spotkanie z lekarzami nt. objawów
zaburzeń psychologicznych.
Depresja.
Spotkanie z lekarzem nt. objawów
i przyczyn; porady psychologa.
Schizofrenia- najważniejsza
choroba psychiki.
Spotkania z psychologiem nt. istoty
choroby.
wychowawcy,
nauczyciele
przedmiotów
wychowawcy,
nauczyciele
wychowawcy
i rodzice
wychowawcy
i rodzice,
nauczyciele
informatycy
wychowawcy,
psycholog/pedagog
wychowawcy,
Samorząd Szkolny,
psycholog/pedagog
wychowawcy,
Samorząd Szkolny,
opiekun szkolnego
koła PCK
wychowawca,
opiekun szkolnego
koła PCK
wychowawca,
psycholog,
lekarz
wychowawca,
psycholog
40
Kształtowanie odporności
psychicznej wobec
problemów osobistych
i zawodowych.
Spotkania z pielęgniarką szkolną
i psychologiem,
warsztaty dla uczniów: Jak radzić
sobie w trudnych sytuacjach
wychowawcy,
psycholog/pedagog
Uświadamianie wpływu
rodziny ma postawę
życiową i wybory dziecka.
Uświadamianie uczniom
przyczyn i konsekwencji
euro-sieroctwa i innych
zagrożeń wynikających
z patologii rodzinnej
Pedagogizacja rodziców,
ewentualnie zajęcia warsztatowe
dla rodziców lub dyskusja.
Pedagogizacja rodziców,
Spotkanie
z pedagogiem/psychologiem
szkolnym;
Dyskusja na podstawie dostępnych
danych statystycznych i analiz
socjologiczno-psychologicznych.
Spotkanie z psychologiem np.
na temat: Ja i moje miejsce w klasie,
szkole i środowisku,
dyskusja, warsztaty, filmy
edukacyjne.
wychowawcy
i rodzice,
psycholog/pedagog
wychowawcy
i rodzice,
psycholog/pedagog
Przygotowanie do istnienia
w nowym środowisku:
klasie, grupie studenckiej
i pracowniczej.
Pozyskiwanie umiejętności
pełnienia ról społecznych.
Dyskusja,
pogadanka z wykorzystaniem
literatury fachowej,
spotkanie z psychologiem lub innym
specjalistą·
Przygotowanie
do planowania życia
osobistego.
wychowawcy,
psycholog/pedagog,
Samorząd Szkolny,
pełnomocnik
dyrektora
ds. doradztwa
zawodowego
wychowawcy
i nauczyciele,
nauczyciel
wychowania
do życia w rodzinie
PROFILAKTYKA PROZAWODOWA
Rozpoznawanie potrzeb
krajowego i lokalnego rynku
pracy.
Spotkanie z pracownikiem
Powiatowego Urzędu Pracy
w Kutnie, Młodzieżowego Biura
Pracy;
wykorzystanie literatury fachowej
i czasopism.
Rozbudzanie kreatywności.
Kształtowanie umiejętności
aktywnego poszukiwania
pracy.
Uświadamianie konieczności
poszerzania kompetencji
lub przekwalifikowania się.
Spotkania z pracownikiem
Powiatowego Urzędu Pracy
w Kutnie,
filmy edukacyjne, wykorzystanie
literatury fachowej i czasopism;
organizowanie spotkań
z przedstawicielami wyższych
uczelni
Informowanie o istniejących
zawodach i wymaganych
Spotkania z pracownikami PUP
i Młodzieżowego Biura Pracy,
wychowawcy,
nauczyciele
przedmiotów
zawodowych,
pełnomocnik
dyrektora
ds. doradztwa
zawodowego
wychowawcy klas
kończących,
nauczyciele
przedmiotów
zawodowych,
pełnomocnik
dyrektora
ds. doradztwa
zawodowego
wychowawcy klas
kończących,
41
kwalifikacjach.
zakładów pracy, absolwentami
pracującymi w kraju i za granicą.
Przygotowanie
do planowania życia
zawodowego
Spotkania ze studiującymi
absolwentami,
zapoznanie uczniów z programem
aktywizacji zawodowej
dla absolwentów: Pierwsza Praca,
wycieczki do zakładów pracy,
wycieczki na Targi Edukacyjne,
informacje o akcjach "otwartych
drzwi" na różnych uczelniach kraju,
plakaty, gazetki, informatory.
nauczyciele
przedmiotów
zawodowych,
pełnomocnik
dyrektora
ds. doradztwa
zawodowego.
wychowawcy
klas kończących,
nauczyciele
przedmiotów
zawodowych,
pełnomocnik
dyrektora ds.
doradztwa
zawodowego,
Samorząd Szkolny
Poszukiwanie sposobów
wyjścia z sytuacji
kryzysowych w życiu
zawodowym.
Spotkanie z pracownikiem Urzędu.
Miejskiego, spotkanie z członkiem
Komitetu Obrony Bezrobotnych,
spotkanie z absolwentami,
zajęcia warsztatowe dla uczniów
kończących szkołę
wychowawcy
klas kończących,
nauczyciele
przedmiotów
zawodowych,
psycholog/pedagog
42
Program profilaktyki – Charakterystyka absolwenta
CHARAKTERYSTYKA ABSOLWENTA (niezależnie od typu szkoły)
Zgodnie z ideą Programu wychowawczego i Programu profilaktyki po ukończeniu każdego
typu szkoły – liceum profilowanego lub technikum - Absolwent:
 potrafi dokonać właściwego wyboru zgodnego z wyznawanym systemem wartości,
 ma poczucie odpowiedzialności za zdrowie i życie własne oraz innych,
 skutecznie rozwiązuje problemy osobiste i zawodowe,
 umiejętnie współpracuje ze środowiskiem,
 rozwija poczucie własnej wartości i akceptuje pozytywne aspekty indywidualnego
dojrzewania i rozwoju,
 prawidłowo identyfikuje i analizuje pozytywne wzorce dorosłych zachowań,
 posiada umiejętności potrzebne do budowania bliskich więzi międzyludzkich,
 wykazuje się pozytywnym nastawieniem do siebie i otoczenia,
 świadomie kieruje swoim rozwojem zawodowym zgodnie z zainteresowaniami
oraz potrzebami rynku,
 umie realnie oceniać swoje silne i słabe strony,
 potrafi obronić się przed zagrożeniami świata współczesnego (alkohol, nikotyna,
środki psychoaktywne, choroby układu nerwowego, masmedia, bezrobocie, agresja,
sekty ... ),
 preferuje zdrowy styl życia,
 rozumie przyczyny, zna rodzaje agresji i umie jej przeciwdziałać,
 potrafi poradzić sobie ze stresem w życiu zawodowym i prywatnym,
 posiada świadomość bezpośrednich i pośrednich skutków używania środków
odurzających.
43
Program profilaktyki – Wykaz publikacji
Wykaz publikacji dotyczących profilaktyki dostępnych w bibliotece szkolnej dla ucznia
i nauczyciela
1. K Ząjączkowski, Dziękuję ... nie piję, nie palę, nie biorę.
2 . J. Melibruda, Tajemnice ETOH
3. B. Habrat ,Organizm w niebezpieczeństwie
4. T.L.Cermak, Czas uzdrowić swoje życie
5. J. Kinney, Zrozumieć alkohol
6. Z. Najda, Co psuje się od alkoholu?
7. W. Sztander, Pułapka współuzależnienia
8. W. Sztander, Interwencja wobec uzależnionej osoby
9. W. Sztander, Rodzina z problemem alkoholowym
10. W. Sztander, Dzieci w rodzinie z problemem alkoholowym
11. A. Dodziuk, Trudna nadzieja
12. J.K. Falewicz, ABC problemów alkoholowych
13. A. Pacewicz, Jak pomóc dziecku nie pić
14. K. Wojcieszek, Czy to twój problem?
15. T. Dimoff, Jak rozpoznać, czy dziecko sięga po narkotyki
16. M. Pasek, Narkotyki? – na pewno nie moje dziecko
17. M. Pasek, Poradnik zapobiegania narkomanii
18. M. Pasek, Rodzice, chrońcie mnie
19. M. Pasek, Człowiek a AIDS
20. Z. Izdebski, Tajemnice inicjacji seksualnej
21. R. Knez, Spacer, czyli jak zrozumieć agresję
22. B. Paź, Szkoła, która ochrania. Szkolny program profilaktyki
23. E. Kosińska, Mądrze i skutecznie. Zasady konstruowania szkolnego programu
profilaktyki.
44
Program profilaktyki – Wykaz filmów
Wykaz filmów z zakresu profilaktyki
1. Sex. Teraz, r:zy później? (Josh McDowell) (4 X 35 min.), MADO, VHS
2. Alkohol. Droga donikąd (27 min.), PWN, VHS
3. Nikotyna -legalny narkotyk (28 min.), PWN, VHS
4. Przemoc i agresja. Jak się im przeciwstawić (41 min.), PWN, VHS
5. Alkohol kradnie wolność (Zawiera: film "Portrety", reż. Milena Just (8 min.), spot
"Sprzedawcy" (30 sek.), spot "Bunt - (30 sek.), spot "Rodzice" (30 sek.), teledysk do
piosenki "Kocham wolność" (2 min.30 sek.), film "Nikt nie potrafił powiedzieć nie" reż.
lna Boruszewska (8 min.)], PARPA, VHS
6. Marihuana a organizm człowieka (22 min.), PWN, VHS
7. Media i przemoc (l998r.), Stowarzyszenie Kulturalne Fronda, VHS
8. "O nas, dla nas, przez nas" czyli spotkania z ginekologiem cz.1 Video-Film, VHS
9. "O nas, dla nas, przez nas" czyli spotkania z ginekologiem cz.2, Video-Film, VHS
10. Samobadanie piersi. Wielka kampania życia Avon kontra rak piersi., VHS
11. Kiedy mężczyzna bije kobietę - dokument (50 min.), VHS
12. Cześć Tereska (85 min.), VHS,
13. Z miłości do Nancy - dramat (anoreksja) (88 min.), VHS
14. My dzieci z dworca ZOO-film prod. niem.(2,5godz.),VHS (narkomania/prostytucja)
45
Program profilaktyki – Wykaz książek, poradników, programów
Książki, poradniki, programy z zakresu profilaktyki
1. Kinney, Gwen Leaton, Zrozumieć alkohol, Warszawa: Państ. Agencja Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych, 1996.
2. M. Kusinitz, Encyklopedia wiedzy o uzależnieniach. Używanie narkotyków na świecie,
Oficyna Wydawnicza Profi 1994.
3. R. Maxwell, Dzieci, alkohol, narkotyki : przewodnik dla rodziców, Gdańsk : Gdańskie
Wydaw. Psychologiczne, 1994.
4. Timmen L. Cermak, Czas uzdrowić swoje życie: przewodnik do pracy nad sobą: kroki w
stronę zdrowienia Dorosłych Dzieci Alkoholików, Warszawa: Państ. Agencja
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, 1996.
5. M.Chomczyńska-Miliszkiewicz, Polubić szkołę: ćwiczenia grupowe do pracy
wychowawczej, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1995.
6. U. Dudziak, Wychowanie w klasie szkolnej : scenariusze godzin wychowawczych dla
szkół ponadpodstawowych, Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2002.
7. Rzecznik praw dziecka. Informator 2003. Warszawa, 2003.
8. Informator: polityka społeczna: organizacje pozarządowe w województwie łódzkim, Łódź
2003.
9. Szymańska, Programy profilaktyczne : podstawy profesjonalnej psychoprofilaktyki,
Warszawa: Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej Ministerstwa
Edukacji Narodowej,
10. E. Kosińska, Mądrze i skutecznie: zasady konstruowania szkolnego programu
profilaktyczno-wychowawczego, Kraków: "Rubikon",
11. G. Poraj, Agresja w szkole: przyczyny, profilaktyka, interwencje Łódź : "Edukator" , 2004
12. B. Paź, Szkoła, która ochrania: szkolny program, profilaktyki, Kraków: "Rubikon", 2002
13. K. Wojcieszek, Czy to twój problem?: poradnik dla gminnych animatorów Warszawa:
Państ. Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, 1996.
14. R. Knez, Saper czyli Jak rozminować agresję: program profilaktyczno- wychowawczy dla
klas 1-3 gimnazjum oraz klasy 1 szkół ponadgimnazjalnych, Kraków: "Rubikon", 2002.
15. M. Sochocki, Portret zbiorowy, czyli postawy ludzi młodych i osób dorosłych wobec
problematyki stosowania substancji psychoaktywnych oraz profilaktyki: (prezentacja
wyników badań) Warszawa: na zlec. Fundacji "Etoh", 1998.
17. Z. Najda, Co psuje się od alkoholu?, Warszawa: Państwowa Agencja Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych, 1997.
18. B. Habrat, Bogusław, Organizm w niebezpieczeństwie, Warszawa: Państ. Agencja
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, 1995.
19. J. K. Falewicz, ABC problemów alkoholowych Warszawa: Państ. Agencja
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, [1993]
20. J. Mellibruda, Tajemnice ETOH czyli Alkohol i nasze życie, Warszawa: Państ. Agencja
Rozwiązywania, Problemów Alkoholowych, 1995.
21. Pacewicz, Jak pomóc dziecku nie pić ?, Warszawa: na zlec. Fundacji "Etoh" , 1999.
46
22. M. Pasek, Narkotyki? - na pewno nie moje dziecko l, Warszawa: "Toret" , 1998.
23. A. Dodziuk, Trudna nadzieja, Warszawa: Państ. Agencja Rozwiązywania Problemów
Alkoholowych: "Olszynka", 1996.
24. Poradnik zapobiegania narkomanii, Płock 1998.
25. T. Dimoff, Jak rozpoznać czy dziecko sięga po narkotyki, Warszawa: "EIma Books",
2000.
26. W. Sztander, Rodzina z problemem alkoholowym, Warszawa: Państ. Agencja
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, 1995 (Alkoholizm - a rodzina - wydawnictwa
popularne; Rodzina - socjologia - wydawnictwa popularne).
27. W. Sztander, Dzieci w rodzinie z problemem alkoholowy, Warszawa: Państ. Agencja
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, 1995
28. W. Sztander, Pułapka wsp6łuzależnienia, Warszawa: Państ. Agencja Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych: Instytut Psychologii Zdrowia i Trzeźwości, 1995.
29. W. Sztander, Interwencja wobec osoby uzależnionej, Warszawa: Państ. Agencja
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, 1995.
30. Alkohol 1993. Teksty ustaw, objaśnienia. Warszawa 1993.
31. Alkohol i kierowca, Warszawa: Państ. Agencja Rozwiązywania Problemów
Alkoholowych, [1995]
32. B. Jakubowska, Bliżej siebie - dalej od narkotyków: poradnik dla rodziców, Warszawa:
s.n., 2000-]
33. Arnold, Człowiek a AIDS, "Res Humanae" Polska Fundacja Pomocy Humanitarnej
Lublin: Wydaw. Lubelskie Nowe, 1994.
34. D. Kuncewicz, Sekty: przedmiot fascynacji i zagrożeń, Warszawa: Centrum Metodyczne
Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej, 2000.
35. ABC wiedzy o zjawisku agresji i przemocy.
36. Kompendium wiedzy o AIDS i HIV
37. Zachowania ryzykowne dzieci i młodzieży w Internecie - wyniki badań.
38. Drugi elementarz czyli program siedmiu kroków. Program profilaktyki dla młodzieży,
nauczycieli i rodziców. Warszawa 1998.
47
Program wychowawczy i Program profilaktyki zatwierdzono uchwałą Rady Pedagogicznej
z dn. 19.09.2007 r. i uchwałą Rady Rodziców z dn. 26.09.2007 r.
Nowelizacja treści szkolnego Program profilaktyki zatwierdzona na zebraniu Rady
Pedagogicznej dn. 14.10.2010 r.
Nowelizacja treści szkolnego Programu wychowawczego zatwierdzona na zebraniu Rady
Pedagogicznej dn. 29.08.2011 r. i uchwałą Rady Rodziców dn. 13.09.2011 r.
Nowelizacja treści szkolnego Programu wychowawczego i Programu profilaktyki
zatwierdzona na zebraniu Rady Pedagogicznej dn. 13.09.2012 r. oraz przyjęta przez Radę
Rodziców dn. 13.09. 2012 r.
48
49
50
51
52
53
54

Podobne dokumenty