luty w bibliotece - BUW-u

Komentarze

Transkrypt

luty w bibliotece - BUW-u
LUTY W BIBLIOTECE
Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie, ul. Dobra 56/66, 00-312 Warszawa
Tel.: 5525660, fax 5525659, e-mail: [email protected]
http://www.buw.uw.edu.pl
luty 2009 r.
SENAT UW...
... zebrał się na kolejnym posiedzeniu 18 lutego. Przedstawiono część załoŜeń reformy
szkolnictwa wyŜszego Partnerstwo dla wiedzy – nowy model kariery akademickiej.
Jak czytamy na stronie internetowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa WyŜszego
proponowane zmiany zmierzają w kierunku likwidacji barier rozwojowych dla polskich
uczonych oraz przyspieszenia procedury awansu naukowego, jednocześnie gwarantując
wyŜszą jakość polskiej nauce. Prezentowane załoŜenia określają przejrzyste warunki rozwoju
naukowego z naciskiem na zwiększenie aktywności polskich naukowców w międzynarodowej
przestrzeni badawczej. ZbliŜone oczekiwania towarzyszą propozycjom sformułowanym w
ramach Partnerstwa, a dotyczącym studentów: Partnerstwo dla wiedzy – Reforma studiów i
praw studenckich. Senat nie podjął dyskusji na temat pakietów propozycji, a studenci w
ramach komentarza złoŜyli pisemnie stanowisko, w którym podkreślili konieczność
doprecyzowania bardzo ogólnikowych postulatów. Wydaje się jednak istotne zaniepokojenie
formułą „studia na zamówienie”, która nie tylko ma wskazywać w oparciu o dane
gospodarcze, jakich specjalistów łaknie rynek, ale postuluje równieŜ wspieranie realizacji
procesu kształcenia przy udziale podmiotów gospodarczych, w tym prowadzenie zajęć ze
studentami przez pracowników tych podmiotów (…). W praktyce ogłoszono juŜ listę
kierunków zamawianych, na których studenci otrzymają specjalne rządowe stypendia.
Z kierunków prowadzonych na UW są to: biotechnologia, chemia, fizyka, informatyka,
matematyka. Pozostałe kierunki prowadzone są na uczelniach technicznych. Przyszłość
pokaŜe, na ile uzasadnione są obawy, iŜ obok „zamawianych kierunków” o gwarantowanym
zbycie absolwentów, powstanie kategoria niedoinwestowanych kierunków badawczych o
„słabym zastosowaniu” w gospodarce.
W dalszej części obrad Senat wysłuchał sprawozdania Rady Konsultacyjnej ds. Studenckiego
Ruchu Naukowego X kadencji (2008 r.), w którym m.in. poinformowano o nawiązaniu
współpracy z BUW. Efektem tej współpracy jest opublikowanie 6. rocznika studenckich kół
naukowych UW w e-bUW (równolegle z wersją drukowaną).
Rektor Chałasińska-Macukow poinformowała równieŜ, Ŝe „trzynastka” w tym roku będzie
wypłacona do końca I kwartału 2009 r., poniewaŜ nie wpłynęły jeszcze środki finansowe
z Ministerstwa na ten cel.
Agnieszka Kościelniak-Osiak
WYJAŚNIENIE
W styczniowym numerze biuletynu BUW ukazała się notatka pani Agnieszki Kościelniak–
Osiak w sprawie wyników pierwszych ogólnouniwersyteckich badań ankietowych
dotyczących jakości kształcenia na uczelni. Raport został zaprezentowany członkom
społeczności akademickiej na posiedzeniu Senatu UW w dniu 21 stycznia.
1
Autorka tekstu kwestionuje sposób powoływania członków Uczelnianego Zespołu
Zapewniania Jakości Kształcenia (współodpowiedzialnego za kształt badań), a same wyniki
ankiety podsumowuje pisząc, Ŝe dowiadujemy się z nich jedynie iŜ „respondenci źle oceniają
warunki w ubikacjach i szatniach uczelni oraz boleją nad brakiem miejsc do palenia, ale nie
dowiadujemy się niczego na temat wpływu bibliotek na jakość i warunki kształcenia, bo nie
pada Ŝadne pytanie, które bibliotek wydziałowych czy BUW by dotyczyło!”.
Tymczasem w ankiecie, którą wypełniali studenci znalazły się takŜe pytania dotyczące
programów studiów oraz kwestii przestrzegania praw studenckich. Studenci oceniali m.in.
infrastrukturę uniwersytetu, funkcjonowanie systemu USOS oraz warunki zapisów na zajęcia
ogólnouniwersyteckie. W sumie musieli odpowiedzieć na 35 pytań z których kaŜde zawierało
od kilku do kilkunastu podpunktów. Pełen raport z przeprowadzonych badań, który otrzymali
przedstawiciele poszczególnych jednostek dydaktycznych UW ma ponad 2500 stron!
W badaniu ankietowym prowadzonym w 2008 r. pytania dotyczące bibliotek rzeczywiście się
nie znalazły. Zapewnienie jednak, Ŝe pojawią się w tegorocznej edycji ankiety padło juŜ na
posiedzeniu Senatu, na którym prezentowane były wyniki pierwszego badania. Szczegółowo
na temat funkcjonowania BUW i bibliotek wydziałowych studenci UW będą mogli
wypowiadać się juŜ od maja.
Warto teŜ zwrócić uwagę na dokument przygotowany przez UZZJK po zakończeniu
pierwszej edycji badań. W rekomendacjach („instrukcjach”) dla władz uczelni w sprawie
działań, które powinny zostać podjęte na uczelni mowa jest o konieczności modernizacji i
przeglądzie sprzętu komputerowego przede wszystkim i po pierwsze w bibliotekach.
Anna Korzekwa, rzecznik prasowy UW
BADANIA BIBLIOTEK UW JUś WKRÓTCE !
Do dyrektor BUW zgłosiła się Pracownia Ewaluacji Kształcenia na UW kierowana przez dr.
Mikołaja Jasińskiego. Celem spotkania było zaplanowanie jeszcze w tym roku akademickim
badania jakościowego bibliotek systemu biblioteczno-informacyjnego UW, skierowanego
przede wszystkim do studentów UW, następnie równieŜ do pracowników. Respondenci
odpowiedzą między innymi na pytania: z jakich bibliotek UW korzystają, jak oceniają
kompletność i przydatność ich zbiorów — drukowanych i cyfrowych, jak oceniają komfort
pracy w bibliotekach i jakość obsługi. W przygotowaniu badania ze strony BUW uczestniczyć
będzie Jakub Burchard, bibliotekarz dziedzinowy w zakresie bibliotekoznawstwa.
W świetle tej relacji komunikat z obrad Senatu zamieszczony w styczniowym Biuletynie nie
brzmi juŜ tak dramatycznie; współpracujemy przy projektowaniu tego badania i z
zainteresowaniem czekamy na wyniki.
(ekm)
BIBLIOTEKARZE Z WIZYTĄ U JM REKTOR UW
23 lutego z inicjatywy Rady Wykonawczej Konferencji Dyrektorów Bibliotek Szkół Polskich
(KDBSP) odbyło się spotkanie z prof. Katarzyną Chałasińską-Macukow jako przewodniczącą
Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP). Tematem rozmowy były
problemy wspólne dla obu środowisk: funkcjonowanie i rozwój bibliotek akademickich,
uregulowania prawne zawodu bibliotekarza w szkole wyŜszej, bariery prawne i mentalne w
rozwoju cyfrowych repozytoriów tekstów naukowych, szczególnie doktoratów i habilitacji.
Spotkanie upłynęło w duchu interesującej wymiany poglądów i wzajemnego zrozumienia.
(ekm)
2
CERTYFIKAT BIBLIOTEKA +
Instytut KsiąŜki, jednostka podporządkowana Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa
Narodowego, prowadząca program odnowy bibliotek gminnych BIBLIOTEKA+, powołał
zespół ds. certyfikatu BIBLIOTEKA+, dokumentu — przewodnika dla gminnych władz
samorządowych i ich bibliotekarzy, precyzującego w przystępny i interesujący sposób, jaka
powinna być nowoczesna biblioteka gminna, w jakim lokalu i z jaką kadrą, jakie zbiory
powinna gromadzić i jak pracować z róŜnymi grupami czytelników. Zespołem kieruje dyr.
Ewa Kobierska-Maciuszko, a w jego skład wchodzą: Barbara Budyńska, kierownik Zakładu
Bibliotekoznawstwa w Instytucie KsiąŜki i Czytelnictwa BN, Teresa Szymorowska, dyrektor
KsiąŜnicy Kopernikańskiej w Toruniu i przewodnicząca Konferencji Dyrektorów Bibliotek
Wojewódzkich, a z BUW: Agnieszka Kasprzyk oraz informatycy: Anna Hallay i Adam
Twarowski.
Więcej informacji na stronach Instytutu Ksiązki: http://www.instytutksiazki.pl/
(ekm)
EGZEMPLARZ OBOWIĄZKOWY (EO) – DYSKUSJA BIBLIOTEKARZY
Z WYDAWCAMI
25 lutego w Bibliotece Narodowej pod auspicjami BN, Stowarzyszenia Bibliotekarzy
Polskich i Polskiej Izby KsiąŜki odbyło się spotkanie obu środowisk podzielonych
sprzecznymi interesami, choć coraz bardziej świadomych, Ŝe czas na wypracowanie
kompromisu. O ile stanowisko wydawców jest dość jednolite: naleŜy ograniczyć
niespotykaną w Ŝadnym z krajów UE liczbę 17 egzemplarzy obowiązkowych, bo jest to
przerzucenie obowiązku utrzymania i rozwoju zbiorów bibliotecznych z państwa na
prywatnych przedsiębiorców, o tyle w gronie bibliotekarzy widać większe zróŜnicowanie
opinii: od ostroŜnych orędowników zmian, w tym niŜej podpisanej (bo Ŝyjemy w erze zmiany
nośnika z papierowego na cyfrowy, co szczególnie widoczne w przypadku gazet i czasopism,
bo eo to nie tylko darmowy wpływ, ale teŜ koszty jego opracowania i magazynowania), do
skrajnie zachowawczego (zwłaszcza dyrektorzy wojewódzkich bibliotek publicznych, gdzie
publiczność bardziej tradycyjna, a e-zasoby i narzędzia dostępu do nich mniej
zaawansowane). Mimo tych rozbieŜności nie ma chyba innej drogi niŜ wypracowanie
szerokiego kompromisu środowiskowego (ludzie ksiąŜki). Nie naleŜy poddawać Ministra
Kultury sprzecznym naciskom i stawiać go w roli rozjemcy w konflikcie interesów biblioteki
- wydawcy.
Pełna relacja ze spotkania na stronach EBIB: http://www.ebib.info/content/view/1808/75/
(ekm)
ROMAN PALESTER – ROCZNICA, PUBLIKACJA, PROMOCJE
W bieŜącym roku przypada 20. rocznica śmierci Romana Palestra (1907-1989), jednego z
najwybitniejszych kompozytorów polskich XX wieku. Biblioteka Uniwersytecka w
Warszawie, która w swych zbiorach przechowuje spuściznę kompozytora, we współpracy z
Fundacją UW wydała z tej okazji publikację multimedialną (DVD-ROM) poświęconą
Palestrowi. Publikacja, wydana dzięki finansowemu wsparciu Ministerstwa Kultury i
Dziedzictwa Narodowego, Miasta Warszawy oraz Uniwersytetu Warszawskiego, ma
charakter non profit i zostanie rozesłana do instytucji muzycznych i bibliotek w kraju i za
granicą. Płyta zawiera biogram kompozytora autorstwa prof. Zofii Helman (autorki m.in.
obszernej monografii Roman Palester. Twórca i dzieło, Kraków 1999), omówienia
waŜniejszych dzieł ilustrowane przykładami muzycznymi (w sumie ok. 5 godzin nagrań!),
zdjęcia oraz reprodukcje dokumentów i rękopisów, a takŜe wybór bardzo interesujących
felietonów, które Palester przez 20 lat wygłaszał na antenie Radia Wolna Europa.
3
30 stycznia w Sali Balowej Pałacu Tyszkiewiczów (Krakowskie Przedmieście 32) odbyła się
promocja publikacji, połączona z koncertem muzyki Romana Palestra, a 12 lutego
zaprezentowano ją w BUW, w ramach spotkania Klubu pod Otwartą Księgą.
Trudno znaleźć bardziej wyrazisty przykład wpływu polityki na Ŝycie kompozytora, niŜ
przypadek Romana Palestra. Ten świetnie zapowiadający się kompozytor, w którym przed II
wojną światową upatrywano następcę Karola Szymanowskiego, wskutek zmian politycznych
we wschodniej części Europy znalazł się poza głównym nurtem Ŝycia kulturalnego i w
rezultacie do dziś pozostaje niemal nieobecny zarówno w Ŝyciu koncertowym, jak i w
muzycznej świadomości. Co szczególnie znamienne, Palester nie był „zwierzęciem
politycznym”. Pod koniec Ŝycia zapisał w swoich notatkach: „zawsze myliłem się w
polityce...”. Kiedy po II wojnie światowej ustrój Polski zaczął zmierzać w stronę
komunistycznej dyktatury, Palester zamieszkał w ParyŜu, ale nie zamierzał zrywać więzi z
krajem. Swoje dzieła publikował w Polskim Wydawnictwie Muzycznym, jeszcze w 1949
roku na zaproszenie Włodzimierza Sokorskiego przyjechał na słynną konferencję w Łagowie.
I chociaŜ to, co tam zobaczył, było zdecydowanie deprymujące, kompozytor ciągle wierzył Ŝe
uda mu się utrzymać swój statut niezaleŜnego artysty. W tych czasach było to jednak
niemoŜliwe - po obu stronach Ŝelaznej kurtyny oczekiwano jednoznacznych deklaracji. W
rezultacie po zerwaniu związków z krajem Palester zajął się publicystyką kulturalną na
antenie Radia Wolna Europa, co z pewnością nie pozostało bez wpływu na intensywność jego
pracy kompozytorskiej.
Twórczość Palestra, wychodząca od neoklasycyzmu, szybko przeszła ewolucję w kierunku
bardzo indywidualnie pojmowanego ekspresjonizmu. ChociaŜ Palester eksperymentował z
serializmem i z aleatoryzmem, to jednak pozostał twórcą wiernym zasadniczo tradycyjnym
formom jak symfonia, wariacje, koncert instrumentalny, klasyczne formy kameralistyki. Jego
najwaŜniejszymi dziełami są: Requiem poświęcone ofiarom wojny, Koncert skrzypcowy i
Koncert altówkowy oraz „akcja sceniczna” - Śmierć Don Juana. Palester po wyjeździe z kraju
nie nawiązał kontaktu z awangardowymi środowiskami kreującymi wówczas mody
muzyczne. Nie potrafił teŜ znaleźć odpowiedniego wydawcy. Jego dzieła, zakazane w kraju i
tylko wyjątkowo pojawiające się przy okazji festiwalu Warszawska Jesień były praktycznie
nieznane. Przebywający na emigracji Palester niejako rozminął się ze swoim czasem. Kiedy
cofnięto oficjalny zakaz wykonywania jego utworów, co nastąpiło w 1977 roku, dzieła te
budziły juŜ tylko umiarkowane zainteresowanie w kraju. Wprawdzie Koncert altówkowy
został bardzo wysoko oceniony przez krytykę, ale Palester nie doczekał się tak triumfalnego
powrotu do kraju, jak o 7 lat młodszy Panufnik w roku 1990. Gdy niespodziewanie odwiedził
Polskę w 1983 roku, panował stan wojenny i koncerty kompozytorskie z jego udziałem
minęły prawie bez echa. Niestety Palester nie przyjechał juŜ więcej do Polski. Ironicznym
zrządzeniem losu zmarł 25 sierpnia 1989 roku - dzień po powołaniu pierwszego
demokratycznie wybranego premiera polskiego rządu, Tadeusza Mazowieckiego. Doczekał
więc wolności ojczyzny, ale nacieszyć się nią juŜ nie mógł.
Autorzy publikacji mają nadzieję, Ŝe przyczyni się ona do przypomnienia tej bardzo waŜnej
dla polskiego Ŝycia muzycznego postaci, nad którą wciąŜ zdaje się ciąŜyć rzucona niegdyś
przez komunistyczny reŜim klątwa...
Lech DzierŜanowski, Piotr Maculewicz
ERASMUS 2008/2009
Pracownicy BUW i bibliotek wydziałowych biorą udział w wyjazdach zagranicznych w
ramach programu Uczenie się przez całe Ŝycie (LLP) - Erasmus 2008/2009. Dziś pierwsze
relacje z tegorocznych wyjazdów.
4
W dniach 2-5 lutego przebywałyśmy w Cardiff, na czterodniowym szkoleniu,
przygotowanym przez tamtejszą bibliotekę uniwersytecką.
Szkolenie (Staff Development Programme) było adresowane do bibliotekarzy z bibliotek
europejskich róŜnych typów; wzięło w nim udział 6 osób (2 z Hiszpanii, 1 z Finlandii i 3 z
Polski).
Szkolenie składało się z czterech modułów, kaŜdy dzień poświęcony był innej tematyce. Poza
moŜliwością wysłuchania prezentacji przygotowanych przez walijskich kolegów i zapoznania
się z organizacją i funkcjonowaniem tamtejszych bibliotek, kaŜdego dnia był równieŜ czas i
moŜliwość wymiany doświadczeń z innymi uczestnikami szkolenia.
Pierwszy dzień poświęcony był zagadnieniu kształcenia uŜytkowników bibliotek w zakresie
„information literacy” - kompetencji niezbędnych do sprawnego poruszania się w świecie
informacji oraz efektywnego studiowania. Biblioteka Uniwersytecka w Cardiff ma w tym
względzie bardzo bogate doświadczenia – opracowała własną metodę nauczania (metoda
cefalońska), a szkolenia z zakresu wyszukiwania informacji stały się integralną częścią
programów nauczania w Cardiff.
Dzień drugi przeznaczony był na poznawanie róŜnych budynków bibliotecznych. Pokazano
nam Aberconway Library, Sir Herbert Duthie Library, Dental Library & Nursing, Healthcare
Studies Library oraz Trevithick Library. Szczególnie interesująca wydaje się Biblioteka
Trevithick, oddana do uŜytku po gruntownym remoncie kilka tygodni temu, oraz jej
doświadczenia w pozyskiwaniu sponsorów na wyposaŜenie nowego budynku.
Trzeciego dnia zapoznaliśmy się z doświadczeniami BU Cardiff w zakresie opieki nad
kolekcjami historycznymi (ochrona, digitalizacja, promocja) oraz z udziałem pracowników
Biblioteki w realizacji projektu MWE (Modern Working Environment – nowoczesnego
środowiska pracy). Projekt MWE opiera się na podobnych załoŜeniach, co planowany portal
UW, doświadczenia Cardiff znacząco rozszerzają naszą wiedzę na ten temat.
Ostatni dzień spędziliśmy zapoznając się z Centrum Informacyjnym Europe Direct,
zajmującym się informowaniem o UE i promowaniem idei wspólnotowych, oraz z
przygotowywaną tam bazą European Sources Online.
Szkolenie było perfekcyjnie przygotowane i bardzo sprawnie przeprowadzone. Poza główną
organizatorką, Sonją Haerkoenen, byli w nie zaangaŜowani liczni pracownicy bibliotek,
łącznie z kierownictwem (pierwszego dnia spotkaliśmy się z Janet Peters, Dyrektorem
Biblioteki Uniwersyteckiej, trzeciego dnia prezentację wygłosił Richard Mellowes, jej
zastępca).
Anna Wołodko, ElŜbieta Zygmuntowicz
W dniach 2-13 lutego odbyłem staŜ w ramach programu LPP Erasmus Staff Training
Mobility w Państwowych Zbiorach Graficznych w Monachium (Staatliche Graphische
Sammlung München). Szkolenie obejmowało zapoznanie się ze strukturą organizacyjną
instytucji – jest to samodzielna instytucja muzealna podległa bezpośrednio ministerstwu
kultury Bawarii. Moim zadaniem było między innymi uzyskanie informacji na temat systemu
przechowywania i katalogowania kolekcji, który w czasie mojego pobytu opierał się o
tradycyjny katalog kartkowy, wprowadzano jednak specjalistyczny program komputerowy
przeznaczony do zarządzania zbiorami muzealnymi Museumplus. Nie mniej waŜnym
zadaniem było zapoznanie się z samymi zbiorami, które naleŜą do najwaŜniejszych tego typu
kolekcji na świecie, szczególnie jeśli chodzi o dawną sztukę niemiecką, niderlandzką i
włoską. SłuŜyło to generalnej edukacji w zakresie grafiki i rysunku, jak równieŜ porównaniu
niektórych obiektów z kolekcji warszawskiej i monachijskiej. Trafiłem teŜ na bardzo dobry
czas jeśli chodzi o wystawy w róŜnych miejscach Monachium, poniewaŜ udało mi się
obejrzeć: Rysunek dawnych mistrzów z Morgan Library and Museum, wielką wystawę prac
5
Wassilego Kandinskiego i mniejszą, aczkolwiek złoŜoną z obiektów, które są wyjątkowo
rzadko wypoŜyczane, wystawę Fransa Halsa o wspaniałych kolekcjach artystycznych i
zabytkach bawarskiej stolicy nie wspominając.
Maciej Jarzewicz
W dniach 9-20 lutego wraz z Anitą Chrupek (Biblioteka Instytutu Anglistyki UW) odbyliśmy
staŜ w Polskiej Bibliotece w ParyŜu. W trakcie pobytu w stolicy Francji udaliśmy się takŜe z
kilkugodzinnymi wizytami do innych bibliotek. Odwiedziliśmy: Bibliothèque de la Sorbonne,
Bibliothèque Sainte-Geneviève, Bibliothèque publique d'information w Centrum Pompidou,
Bibliothèque nationale de France, Bibliothèque Interuniversitaire Cujas oraz Bibliothèque La
Mazarine.
Biblioteka Polska w ParyŜu (http://www.bibliotheque-polonaise-paris-shlp.fr/) została
załoŜona w 1838 roku przez Adama Jerzego Czartoryskiego, Julina Ursyna Niemcewicza
i Karola Sienkiewicza, przybyłych do Francji po upadku powstania listopadowego. Jej
głównym zadaniem było gromadzenie ksiąŜek, dokumentów i pamiątek narodowych oraz
udostępnianie ich w środowisku emigrantów. Przy Bibliotece działa Muzeum Adama
Mickiewicza oraz ekspozycja Fryderyka Chopina. Gmach Biblioteki mieści się w kamienicy
na Wyspie św. Ludwika, przy Quai d’Orleans, w ścisłym historycznym centrum ParyŜa.
Placówka szczyci się najbogatszymi polskimi zbiorami na obczyźnie z zakresu historii,
literatury, filozofii i sztuki polskiej XIX i XX wieku oraz pokaźną kolekcją starodruków.
Trzon kolekcji stanowią jednak wydawnictwa emigracyjne – ksiąŜki, czasopisma, broszury,
druki ulotne publikowane przez środowiska polskie z całego świata. WaŜną częścią zbiorów
jest takŜe polska literatura piękna i jej przekłady. Na uwagę zasługuje równieŜ obszerny zasób
czasopism emigracyjnych, nawet tych współcześnie wydawanych. W skład majątku
Biblioteki wchodzą takŜe kolekcje artystyczne obejmujące malarstwo, rzeźby, grafiki,
rysunki, medale oraz fotografie. Większość zbiorów ma charakter muzealny. Placówka
udostępnia materiały w dwóch czytelniach, ogólnej przeznaczonej dla wszystkich oraz
naukowej dla badaczy i studentów.
Księgozbiór szacuje się na ponad 200 tysięcy woluminów, jednak znaczna część pozycji nie
znajduje się w Ŝadnym spisie. Istnieją dwa odrębne katalogi kartkowe, częściowo
zdigitalizowane (wersja elektroniczna nieudostępniona uŜytkownikom). Wyszukiwanie
w nich jest bardzo skomplikowane, gdyŜ w jednym ciągu alfabetycznym znajdują się hasła
autorskie, tytułowe (takŜe czasopism), serii oraz przedmiotowe. Często opis bibliograficzny
tworzyły osoby bez przygotowania bibliotecznego, skutkiem czego jest on niepełny lub źle
skonstruowany. Sytuację tą moŜe poprawić niedawne przystąpienie do NUKAT-u oraz
postępująca retrokonwersja.
Biblioteka gromadzi zbiory tylko poprzez wymianę dubletów oraz dary. Tak przyjęta polityka
jest kłopotliwa przy kompletowaniu czasopism. Równie istotnym problemem jest brak
ciągłości w zatrudnieniu pracowników. Bibliotekarze najmowani są na roczne kontrakty, co
roku skład ekipy zmienia się niemalŜe całkowicie, trudno mówić o jakiejkolwiek ciągłości
prac bibliotecznych.
W ramach staŜu odwiedziliśmy równieŜ kilka innych placówek. Z pierwszą wizytą udaliśmy
się do Biblioteki Głównej Uniwersytetu Sorbońskiego (http://www.biblioteque.sorbonne.fr/),
powstałej w 1762 roku. Mieści ona zbiory (ponad 1,5 mln) o profilu humanistycznym, w tym
bogatą kolekcję starodruków i manuskryptów. Znajduje się w zabytkowych wnętrzach
utrudniających pracę bibliotekarzy i niesprzyjających przechowywaniu zbiorów.
UŜytkownikami mogą być tylko studenci będący po 3. roku studiów, a więc magistranci, oraz
pracownicy naukowi.
W następnej kolejności zapoznaliśmy się z księgozbiorem poklasztornej, a obecnie publicznej
i zarazem uniwersyteckiej Biblioteki Świętej Genowefy (http://www-bsg.univ-paris1.fr/),
6
załoŜonej w 1624 roku i liczącej milion woluminów. Większość zbiorów ma charakter
historyczny, zwłaszcza cenna kolekcja manuskryptów. Korzystać z niej mogą wszyscy bez
Ŝadnych opłat. W placówce znajduje się równieŜ wyodrębniony księgozbiór skandynawski.
Gmach biblioteki otwarty jest 12 godzin dziennie od poniedziałku do soboty.
Trzecim odwiedzonym miejscem była Biblioteka Publiczna Centrum Pompidou
(http://www.bpi.fr/). Ma status głównej publicznej biblioteki Francji. Została otwarta w 1977
roku. JuŜ na dwie godziny przed otwarciem tworzy się sporej długości kolejka. Wejść mogą
wszyscy prosto z ulicy bez rejestracji i opłat. Księgozbiór liczy ponad milion egzemplarzy
ksiąŜek, 2,5 tysiąca periodyków, ponad 11 tysięcy płyt muzycznych oraz 1001 filmów
w całości umieszczonych w wolnym dostępie. UŜytkownicy mogą tutaj oglądać telewizję,
tworzyć utwory muzyczne, przeszukiwać bazę ofert pracy, korzystać z Internetu, uczyć się
języków obcych, obsługi programów komputerowych itp. Trzypiętrowy gmach mieści 2800
miejsc. Centrum jest czynne od 11 do 22 włącznie z sobotami i niedzielami, ale zamknięte w
środy i 1 maja.
Kolejną odwiedzoną biblioteką była Site François-Mitterrand (http://www.bnf.fr/), istniejąca
od 1996 roku. Zespół budynków mieszczący zbiory Biblioteki Narodowej Francji składa się z
4 wieŜowców będących zarazem magazynami. Czytelnie zaś znajdują się na najniŜszych
poziomach, są podzielone na dziedziny naukowe i oznakowane literami alfabetu A-J (poziom
„0” dla wszystkich czytelników) oraz K-Y (poziom „-1” tylko dla naukowców). Księgozbiór
BnF liczy łącznie 12 mln woluminów. Korzystanie z biblioteki jest odpłatne. Aby mieć
moŜliwość korzystania z czytelni dla naukowców, naleŜy przejść rozmowę kwalifikacyjną z
bibliotekarzem.
Następną placówką objętą wizytą była Międzyuczelniana Biblioteka Cujas (http://biucujas.univ-paris1.fr/). Posiada ona największy księgozbiór o tematyce prawniczej we Francji
oraz bogatą kolekcję dokumentów unijnych. Czytelnikami mogą zostać studenci drugiego
stopnia. Biblioteka posiada ok. 300 miejsc czytelniczych.
Ostatnią wizytę złoŜyliśmy w Bibliotece Mazarine (http://www.bibliotheque-mazarine.fr/).
Jest to pierwsza biblioteka publiczna we Francji, powstała w 1643 roku. Znajduje się w niej
ok. 500 tys. rękopisów, starodruków (np. 18 egz. Biblii Gutenberga) oraz pozycji dotyczących
historii. Większość zbiorów znajduje się w zabytkowej i mało funkcjonalnej czytelni. Prawie
cały księgozbiór jest dostępny czytelnikom, oprócz egzemplarzy spuścizny załoŜyciela
biblioteki. Najcenniejsze zbiory zostały zdigitalizowane i udostępnione w bibliotece cyfrowej
Liber Floridus (http://liberfloridus.cines.fr/).
Głównym kryterium wyboru miejsca staŜu była współpraca Biblioteki z katalogiem NUKAT
oraz zabytkowy charakter zbiorów bliski zainteresowaniom autora artykułu. Szkolenie dało
mi moŜliwość zapoznania się ze strukturą, modelem zarządzania oraz księgozbiorami
bibliotek francuskich.
Wojciech Dołęgiewicz
***
KONFERENCJA NA WPIA UW
27 lutego Wydział Prawa i Administracji UW zorganizował jubileuszową X Konferencję
Wydziałową Skuteczność Prawa. Konferowanie trwało 9 godzin, więc tylko hasłowo moŜna
ogarnąć całość poruszonej tematyki.
7
Skuteczność prawa stanowionego. „Prawo jest mniejszym złem [relatywne dobro]. Pojawia
się tam, gdzie moŜe być konflikt. Jest jak lekarstwo - dobre gdy zwalcza chorobę, ale ma
skutki uboczne. Obywatel ma prawo do dobrego prawa i do dobrego rządzenia”.
„Skuteczność prawa jest to wywoływanie przez prawo przewidywanych, zamierzonych
skutków i niewywoływanie skutków niezamierzonych, negatywnych” Nie jest ona w literaturze
prawniczej tematem pierwszoplanowym.
Prawnicy, Ŝeby tworzyć skuteczne prawo „powinni brać pod uwagę czynniki z otoczenia
zewnętrznego - znać i rozumieć społeczeństwo [metodologia historyków]. Nieskuteczne cele
nie wywołują zamierzonych skutków. Jak zwiększyć skuteczność prawa? Zmienić procedurę
tworzenia prawa: ograniczyć kompetencję prawotwórcze Sejmu RP (uchwala tylko
dyrektywy legislacyjne); projekty aktów prawnych pisze Narodowe Centrum Legislacyjne
albo inaczej Rada Stanu. [Tak tworzono prawo w Księstwie Warszawskim]. Czy prawo jest
skutecznym instrumentem na kryzys gospodarczy? Kryzys po polsku to uwypuklona bieda.
Prawo moŜe jedynie osłabić skutki kryzysu. Nie moŜe zmienić koniunktury ekonomicznej.
Niewidzialna ręka państwa - regulatora wprowadza państwo w konflikt sprzecznych
interesów – w konkurencję między interesem prywatnym a publicznym, Państwo staje się
stroną sporu”.
Skuteczność w prawie gospodarczym. „Obecny kryzys jest kryzysem rynków finansowych,
a nie gospodarczym. Spowodowała go chciwość. Jest ona pochodną zarządzania ryzykiem”.
Na przyszłość zaradzić moŜna instrumentarium compliance. Jest to wewnętrzne
prawodawstwo przedsiębiorstwa tworzone z dobrowolnych reguł i wykonywane przez dobre
praktyki, w standardzie dochowania naleŜytej staranności przez menedŜera zarządzającego.
Compliance – to treść a nie forma. [Konwencja o prawach człowieka w państwie totalitarnym
nie ma Ŝadnego znaczenia]. Procedury prawa wewnętrznego firmy (soft law) nie muszą być
pochodną prawa stanowionego, zewnętrznego wobec firmy (hard law) [bank moŜe, ale nie
musi udzielić kredytu]. Skuteczność soft law zaleŜy od rozstrzygania sytuacji atypowych.
A te budują renomę zarządzającego, albo są zagroŜeniem jego reputacji. Kręcimy się w
błędnym kole: „przeregulowanie prowadzi do deregulacji – to do ryzyka – a to do ponownej
regulacji. Compliance to Kodeks Dobrych Praktyk Gospodarczych. Ma teŜ skutki uboczne dla
personelu [patrzę na procedurę i nie jestem kreatywny – 80% czasu zuŜywam na zamek w
stajni, a tylko 20% na zastanowienie, czy tam jest koń]”. Rynek finansowy zwolna zaczyna
traktować klientów swoich usług jak konsumentów – do umów wpisywane są pełne brzmienia
artykułów ustaw; konsument jako „strona słabsza” umowy wymaga informacji
niewprowadzającej w błąd.
Skuteczność prawa antymonopolowego. W Unii Europejskiej prawo antymonopolowe
reguluje swobodę działalności gospodarczej wewnątrz Unii. Kraje wspólnotowe naleŜą do
Europejskiej Sieci Konkurencji.
„Prawo antymonopolowe reguluje zakazy: ograniczające konkurencję; organizowania karteli,
w szczególności horyzontalnych (zrzeszają tych, co ze sobą konkurują), wykorzystywania
dominującej pozycji na rynku (duŜa siła rynkowa); przejęć, kontroli, fuzji. Prawo
antymonopolowe stosuje sankcje: karno-administracyjne dla firm”. Od 2002 r. Sąd
NajwyŜszy wprowadził instrument prywatno-prawny: poszkodowany idzie po odszkodowanie
do sądu. W przygotowaniu jest zapis o pozwach zbiorowych. Od 2008 r. zastosowano
leniency – „instytucje świadka koronnego w prawie antymonopolowym: ten kto pierwszy
doniesie, Ŝe uczestniczy w zmowie cenowej, ten unika kary”. UOKiK odebrał juŜ 16 donosów
[były obawy: kto w Polsce będzie donosił].
Skuteczność prawa międzynarodowego. W prawie międzynarodowym uznaje się trzy
segmenty: prawo narodowe - prawo międzynarodowe - prawo ponadnarodowe (prawo
Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej). „Powinno się ujednolicić język prawny tych
trzech segmentów prawotwórczych. Prawo międzynarodowe nie ma jednego prawodawcy
8
(regulatora), jako zbiór reguł pozytywnej skuteczności jest narzędziem powszechnego
stosowania w tzw. społeczności międzynarodowej. Reguluje prawa obywatela państwa na
jego terytorium. Podstawą jego działania jest samowykonalność umów międzynarodowych
zgodnie z zasadą suwerenności prawa międzynarodowego nad suwerennością państwa”.
„Prawo międzynarodowe harmonijnie działa na linii: prawo międzynarodowe – państwo.
MoŜe zadziała na linii: prawo międzynarodowe – prawo ponadnarodowe. Do 1 stycznia 1958
r. w stosunkach międzynarodowych pierwszeństwo obowiązywania zachowuje prawo
międzynarodowe. śeby państwo mogło trzymać się prymatu wcześniej przyjętych
zobowiązań, wprowadza się do umów międzynarodowych klauzule rozłączności”.
Skuteczność prawa przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka. „Na orzeczenie
czeka się przeciętnie 8 lat. śeby przyśpieszyć orzecznictwo Trybunał wprowadził Protokół 14
– oddal sprawy mniej waŜne, restrykcyjnie podchodzi do kwestii wykorzystania sądu
krajowego. [wyroki nie przeciwko państwu, ale w jego interesie]. Nakłania do eliminowania
w prawodawstwach krajowych przepisów lub praktyk godzących w prawa jednostki [tzw.
promieniowanie Konwencji]”.
W 2008 r. Trybunał wydał w sprawie Polski 141 wyroków [w latach 1998-2008 629
wyroków]. Zasądza najczęściej zadośćuczynienia. „W sprawach polskich rozpatrywał: mienie
zabuŜańskie, czynsze regulowane, przewlekłość postępowania, stosowanie tymczasowego
aresztowania”.
Skuteczność w prawie karnym. „W Polsce w 1999 r. przestępczość narkotykowa wynosiła
15 628, a w 2007 r. 630 007 czynów karalnych. Im większa restrykcyjność tym więcej
przestępstw. W sklepach internetowych (np. dopalacze.com) w miejsce zakazanych środków
pojawią się inne produkty. Będzie przy nich nadal umieszczana informacja: „Produkt
kolekcjonerski. Nie nadaje się do spoŜywania dla ludzi”.
W Warszawie średnia długość postępowania w sprawach karnych wynosi 5 lat. Pomimo
rozwoju nowoczesnych technik kryminalistycznych, w procedurze zwanej 3xO (oględziny,
okazanie, opinia świadków) bałagan w papierach był i jest. Biegłym sądowym moŜe zostać
kaŜdy, kto ma na to czas i ochotę.
Na koniec - zapamiętane uwagi: dobry przykład to połowa kazania; postulat rozumienia
prawa przez adresata jest mitem; adresat normy prawnej musi mieć pośrednika; prawo jest
wtedy nieskuteczne, kiedy przestają go rozumieć prawnicy; konstytucja to jest to, co o
zapisach Konstytucji powie Trybunał Konstytucyjny; zamiast ignorantia iuris nocet, powinno
się mówić ignorantia Lex Omega nocet.
Marek Michalski
SZKOLENIA ONLINE DLA PRACOWNIKÓW BUW
18 listopada 2008 r. uczestniczyłam w Webinarium na temat systemów MetaLib i SFX,
którego organizatorem był ALEPH Polska, prowadzone zaś było przez firmę Ex Libris
Germany z Niemiec. W szkoleniu brało udział ok. 40 osób z róŜnych ośrodków akademickich
z Polski. Warunkiem udziału było zainstalowanie na swoim komputerze odpowiedniego
oprogramowania i zalogowanie się w danym dniu o określonej godzinie. Prezentacja online
trwała około godziny, a uczestnicy mieli moŜliwość zadawania prowadzącemu pytań poprzez
okienko dialogowe.
Tego typu szkolenia online, webinaria itp. są coraz częściej spotykaną formą przekazu
informacji. TakŜe firmy związane z udostępnianiem zasobów elektronicznych oferują
podobne szkolenia.
Zachęcona atrakcyjnością szkolenia ExLibris podjęłam współpracę z Orianą Filipionek z
firmy Proquest, która zgodziła się poprowadzić dwa półtoragodzinne szkolenia z obsługi bazy
Factiva w języku polskim dla pracowników BUW zajmujących się zasobami elektronicznymi.
9
Prezentacje miały miejsce 6 i 11 lutego. Wzięło w nich udział 15 osób. Szkolący się mogli
korzystać z komputerów w swoim miejscu pracy oraz ze stanowisk w sali 139. W
technicznym przygotowaniu komputerów pomogli koledzy z Oddziału Komputeryzacji Tomasz Trynkowski i Andrzej Regmunt. Firma Proquest korzysta przy szkoleniach z
oprogramowania Webex, innego, niŜ to uŜywane przez firmę Ex Libris (AT&T Connect),
jednak zasada działania jest podobna. Uczestnicy rejestrują się wcześniej, otrzymują
indywidualny link dostępu i w dniu szkolenia o określonej porze muszą zalogować się na
swoich stanowiskach. Na ekranie komputera ogląda się prezentację przygotowaną przez
prowadzącego, słychać głos prowadzącego. MoŜna zadawać pytania za pomocą funkcji chat,
chociaŜ w niektórych oprogramowaniach istnieje opcjonalnie funkcja uŜycia mikrofonu dla
uczestników.
Pracownicy BUW, którzy wzięli udział w szkoleniu, chwalili sobie jego formę i treść,
wyraŜali chęć udziału w następnych tego typu pokazach. W związku z tym będą na pewno
organizowane następne takie webinaria juŜ dla wszystkich chętnych.
Ze strony BUW Adam Owczarczyk rozpoczął przegląd dostępnego na rynku oprogramowania
do szkoleń online. Być moŜe za niedługi czas sami będziemy organizować jakieś webinaria
dla studentów i pracowników UW.
Anna Pełka
PRACE PORZĄDKOWE W CZASOPISMACH ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W WD...
... odbyły się w dniach 6-15 lutego br. Prace te miały na celu ustalenie rzeczywistej liczby
tytułów i woluminów czasopism oraz wydawnictw bibliograficznych z tzw. zasobem (ze
względu na niemoŜność policzenia tych zbiorów automatycznie — nie są uwzględniane
w statystykach ksiąŜek) znajdujących się w kaŜdej dziedzinie wolnego dostępu, wykrycie
ewentualnych braków oraz wykazanie rozbieŜności między informacjami zawartymi w
katalogu online bibliotek UW a stanem faktycznym na półkach.
Przed rozpoczęciem prac odbyło się szkolenie, na którym informatorzy dziedzinowi
i magazynierzy wolnego dostępu otrzymali instrukcję, w jaki sposób naleŜy liczyć
czasopisma w WD. Szkolenie prowadziły Ewa Rejmer i Małgorzata Brodacka z Oddziału
Wydawnictw Ciągłych.
Ponadto informatorzy dziedzinowi dostali wydruki z bazy Virtua/VTLS, przygotowane przez
Romana Tabisza i Artura Wrzochalskiego przy współpracy Ewy Zygmunt, zawierające
informacje o tytułach i zasobach czasopism z poszczególnych dziedzin WD. Niestety wydruki
z tytułami czasopism w kolejności alfabetycznej zostały przygotowane dopiero po kilku
dniach od rozpoczęcia liczenia, czego skutkiem było wolniejsze tempo całej akcji.
Podczas właściwych prac poszczególne obszary w kaŜdej dziedzinie zostały zagrodzone,
a czasopisma nie były udostępniane czytelnikom. Informatorzy dziedzinowi w tym czasie
zostali zwolnieni z innych stałych zadań: dyŜurów dla czytelników, oprowadzania wycieczek
oraz przejrzeniówki w OGiUZ. W wątpliwych przypadkach przy liczeniu czasopism
konsultacji informatorom udzielali pracownicy OWC.
Dzięki współpracy oraz pomocy magazynierów WD i innych pracowników Sekcji Informacji
i Dydaktyki, informatorzy dziedzinowi w terminie ustalili faktyczną liczbę woluminów
w swoich dziedzinach. Nie udało się natomiast ustalić rzeczywistych braków. Wpłynął na to
fakt, Ŝe katalog online bibliotek UW z poziomu zasobu w wydawnictwach seryjnych nie
informuje o sygnaturze WD numeru monograficznego. Analogiczna informacja pojawiła się
na wydrukach, które otrzymali informatorzy dziedzinowi. W związku z tym najpierw naleŜało
sprawdzić, czy brakujący numer nie posiada indywidualnej sygnatury WD, co jest oczywiście
moŜliwe, ale znacznie wydłuŜa czas ustalania rzeczywistych braków na półce. Wykonanie
10
tego zadania planujemy w następnym etapie prac, gdy informatorzy otrzymają stosowne
wydruki z wykazem numerów monograficznych.
Na podstawie wyników przeprowadzonych prac porządkowych informatorzy dziedzinowi
sporządzą raporty ze stanu czasopism znajdujących się w ich dziedzinach.
Anna Gimlewicz
KADRY:
Nowo zatrudnieni:
- Joanna Maciejewska, mł. bibliotekarz, Oddział Udostępniania i Inormacji Naukowej,
od 2 lutego,
- mgr Matylda Filas, bibliotekarz, Oddział Wydawnictw Ciagłych, od 2 lutego.
Przestali pracować:
- Tomasz Gawryś, magazynier, Oddział Przechowywania Zbiorów, od 28 lutego,
- Stanisław Nikonowicz, Oddział Obsługi BUW, od 28 lutego (przejście na emeryturę).
Z śYCIA BIBLIOTEK WYDZIAŁOWYCH
Zebranie bibliotek wydziałowych 19 lutego poświęcone było dwóm tematom. Jako pierwsza
zabrała głos Anna Górska z Centrum NUKAT. Podzieliła się z uczestnikami zebrania swoimi
spostrzeŜeniami i wraŜeniami z pobytu w Bibliotece Uniwersyteckiej w Pizie.
Następnie dyr. Krystyna Kocznorowska zabrała głos na temat ewidencji zbiorów. Opisała
podstawy prawne ewidencji zbiorów bibliotecznych. Pokazała, jak naleŜy wyliczać i
uzgadniać wartość księgozbioru.
Na zakończenie przedstawione zostały sprawy bieŜące. Dr Jerzy Gąsiorowski zaprezentował
temat Perspektywy czasopism elektronicznych, a Adam Owczarczyk krótko opowiedział o
szkoleniach dla bibliotekarzy BUW i UW. Jako ostatnia zabrała głos Joanna Kulicka,
zachęcając bibliotekarzy z bibliotek wydziałowych do rozpropagowania wśród czytelników
nowej bazy e-ksiąŜek PWN (ibuk.pl) zakupionej przez BUW.
Po zebraniu odbyła się uroczystość podziękowania Rafałowi Kozłowskiemu za wieloletnie
kierowanie Biblioteką Wydziału Nauk Ekonomicznych. Dyrektor Ewa Kobierska-Maciuszko
złoŜyła na ręce pana Rafała pisemne podziękowanie za 58 lat pracy zawodowej, w tym 21 lat
pracy na stanowisku kierownika Biblioteki Wydziału Ekonomicznego.
Adam Owczarczyk
Numer zamknięty 18 marca 2008 r.
Uwagi, komentarze i teksty do biuletynu prosimy kierować do Anny Wołodko, pok. 235, tel.: 022 55 25 650,
601 786 494, e-mail: [email protected]
11

Podobne dokumenty