POWIATOWY PROGRAM Ochrony Zdrowia Psychicznego dla

Komentarze

Transkrypt

POWIATOWY PROGRAM Ochrony Zdrowia Psychicznego dla
POWIATOWY PROGRAM
Ochrony Zdrowia Psychicznego
dla Mieszkańców
Powiatu Szczecineckiego
na lata 2011 - 2015
____________________________________________________________
SZCZECINEK, 2011 r.
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
SPIS TREŚCI
1. Wprowadzenie .......................................................................................................................4
1.1. Przedmiot i zadanie programu................................................................................................7
2. Diagnoza środowiska i problemów związanych z ochroną zdrowia psychicznego
w powiecie szczecineckim.......................................................................................................9
3. Instytucje aktualnie działające na terenie powiatu szczecineckiego zajmujące
się problemami zdrowia psychicznego – świadczące usługi w zakresie zdrowia
psychicznego ........................................................................................................................ 12
3.1. Poradnie zdrowia psychicznego .......................................................................................... 12
3.2. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „SALUS” w Szczecinku...................................... 13
3.3. Niepubliczny Zespół Opieki Zdrowotnej „Patronka” w Szczecinku .................................... 13
3.4. Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna w Szczecinku..................................................... 14
3.5. Ośrodek Interwencji Kryzysowej (OIK).............................................................................. 16
3.6. Zespół ds. osób chorych psychicznych i uzależnionych przy MOPS w Szczecinku………..17
3.7. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Szczecinku......................................................... 18
3.8. Warsztaty Terapii Zajęciowej .............................................................................................18
3.9. Środowiskowe Domy Samopomocy ................................................................................... 19
3.10. Zakłady Aktywności Zawodowej......................................................................................... 21
3.11. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Jana Brzechwy w Szczecinku.................... 22
3.12. Dom Pomocy Społecznej w Bornem Sulinowie ................................................................... 24
3.13. Powiatowy Urząd Pracy w Szczecinku ................................................................................ 24
3.14. Komisje ds. rozwiązywania problemów alkoholowych ........................................................ 25
3.15. Organizacje pozarządowe .................................................................................................... 26
4. Priorytety dla powiatu szczecineckiego ................................................................................ 32
4.1. Priorytet nr 1: Po pierwsze profilaktyka ................................................................................. 32
4.2. Priorytet nr 2: Zapewnienie kompleksowej opieki osobom z zaburzeniami psychicznymi...... 33
5. Cele główne, szczegółowe i zadania programu. ..................................................................... 34
6. Źródła finansowania............................................................................................................... 40
2
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
7. Analiza, ewaluacja i monitoring realizacji programu........................................................... 40
8. Podsumowanie ........................................................................................................................ 41
Załączniki
Załącznik nr 1 ............................................................................................................................. 42
3
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
1. Wprowadzenie
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), agenda Organizacji Narodów Zjednoczonych,
przyjęła następującą definicję zdrowia – jest to nie tylko całkowity brak choroby czy
kalectwa, ale także stan pełnego, fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu
(dobrego samopoczucia).
Tak szerokie pojęcie zdrowia jest o tyle ważne i postępowe, że nie ogranicza się tylko
do definicji negatywnej zdrowia (rozumianego jako brak choroby, stan przeciwny do choroby),
ale podkreśla także znaczenie dobrostanu i prewencji (wzmacnianie zdrowia, zapobieganie
chorobom). Jest to definicja pozytywna, wskazująca na wieloaspektowość zjawiska zdrowia.
Światowa Organizacja Zdrowia podkreśla konieczność połączenia kwestii zdrowia
z życiem wewnętrznym i społecznym jednostki - zdrowy człowiek ma większą szansę
na samorealizację, satysfakcjonujące pełnienie ról społecznych, dobrą adaptację do zmian
środowiska i ogólnie pojęte radzenie sobie w życiu i kierowanie zachodzącymi w nim zmianami.
Wszystko to w aspekcie zdrowotnym czyni z jednostki podmiot mający osobowość, a nie jedynie
przedmiot, który należy naprawić.
W związku z powyższym zdrowie psychiczne jest istotnym elementem zainteresowań
zdrowia publicznego. Mając na uwadze rozmiar i dynamikę problemów zdrowia psychicznego
Światowa Organizacja Zdrowia, organy Unii Europejskiej oraz organy administracji publicznej
Polski opracowały szereg dokumentów określających modele opieki psychiatrycznej. Z uwagi na
uwarunkowania epidemiologiczne, poziom rozwoju zasobów opieki psychiatrycznej i pomocy
społecznej oraz integralności problemów zdrowotnych i społecznych istnieje potrzeba
wypracowania lokalnego programu ochrony zdrowia psychicznego.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego
(Dz. U. Nr 111, poz. 535 z późn. zm.), ochronę zdrowia psychicznego zapewniają organy
administracji rządowej i samorządowej oraz instytucje do tego powołane. Ponadto, w działaniach
z zakresu ochrony zdrowia psychicznego mogą uczestniczyć stowarzyszenia i inne organizacje
społeczne, fundacje, samorządy zawodowe oraz grupy samopomocy pacjentów i ich rodzin,
a także inne osoby fizyczne i prawne. W tym aspekcie, ochrona zdrowia psychicznego polega
w szczególności na:
1) promocji
zdrowia
psychicznego
i
zapobieganiu
4
zaburzeniom
psychicznym;
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
2) zapewnianiu osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej i powszechnie dostępnej
opieki zdrowotnej oraz innych form opieki i pomocy niezbędnych do życia w środowisku
rodzinnym i społecznym;
3) kształtowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi, właściwych postaw społecznych,
zwłaszcza zrozumienia, tolerancji, życzliwości, a także przeciwdziałaniu ich dyskryminacji.
Głównym celem Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego (NPOZP) na lata
2011 - 2015 jest promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym.
Działania według tego programu mają zapewnić osobom z takimi zaburzeniami dostęp
do świadczeń opieki zdrowotnej oraz innych form wsparcia i pomocy, które umożliwią im życie
w rodzinie i społeczeństwie.
Istotnym celem programu jest też poprawa dostępności, skuteczności leczenia oraz
zapewnienia jego ciągłości. Nowy system ma stwarzać warunki przede wszystkim do:
a) działań profilaktycznych,
b) poradnictwa,
c) opieki ambulatoryjnej,
d) funkcjonowania oddziałów dziennych w szpitalach ogólnych,
e) leczenia w szpitalach psychiatrycznych.
Działania te wiążą się ze zmianą modelu lecznictwa. Zamiast wielkich szpitali
psychiatrycznych mają być tworzone oddziały w szpitalach ogólnych powiązane organizacyjnie
z poradniami, lokalnymi ośrodkami pomocy kryzysowej. Wszechstronna opieka obejmować ma
diagnozę, leczenie, rehabilitację, orzecznictwo oraz konsultacje dla lekarzy podstawowej opieki
zdrowotnej.
W tym celu powinny powstać Centra Zdrowia Psychicznego (CZP) obejmujące swym
zasięgiem od 50 do 150 tys. mieszkańców danego regionu, których jednym z głównych zadań
będzie skoordynowanie działań w tym zakresie. Innym ważnym elementem jest zmiana
finansowania tych świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Obecnie NFZ płaci oddzielnie
za każdą usługę tj. osobno za porady, leczenie szpitalne, rehabilitację itp. Działania takie
prowadzą do sytuacji, w której żadna z placówek nie odpowiada za całościowe leczenie pacjenta.
Ponadto sposób finansowania NPOZP który ma charakter wytycznych, a do faktycznej realizacji
potrzebne są środki zapisane w budżetach konkretnych instytucji, zwłaszcza samorządów, na
które nałożono obowiązek utworzenia Centrów Zdrowia Psychicznego (CZP).
5
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
Zakłada się, że CZP zmienią podejście do leczenia osób chorych, choćby poprzez to,
co zarzuca się obecnemu systemowi, że pacjenta „zabiera się” z jego rodzimego środowiska
a przecież powinien się w nim adaptować. Osoba ta powinna być/będzie – pacjentem Centrum
a nie różnych poradni, co spowoduje ciągłość i spójność opieki. W jednym dużym zespole łatwiej
jest o wymianę informacji o danym chorym. Współpraca z instytucjami pomocy społecznej
(Ośrodki
Pomocy
Społecznej,
Powiatowym
Centrum
Pomocy
Rodzinie,
Poradnią
Psychologiczno-Pedagogiczną, szkołami, placówkami socjalizacyjnymi, więzieniami itp.)
pozwoli na szybsze podejmowanie właściwych decyzji, co do profilaktyki, leczenia i rehabilitacji
konkretnego pacjenta.
Choroba psychiczna to nie tylko problem pacjenta, ale również całej rodziny. Wielostronna
pomoc daje większą szansę na powodzenie terapii. Pomoc Społeczna jest obecnie organizacyjnie
oddzielona od zdrowotnej i nie da się jej w najbliższym czasie zintegrować. Nowo powstałe
Centra
pomogą
w
dużym
stopniu
przyczynić
się
do
„integracji
funkcjonalnej”,
co z kolei spowoduje łatwiejsze budowanie całościowego systemu wsparcia. Założenia
„nowoczesnej psychiatrii” to model środowiskowy. Osoba chora leczona jest tam gdzie mieszka
i żyje, bowiem w zaburzeniach psychicznych oprócz działań stricte medycznych bardzo istotne
są, do tej pory nie do końca postrzegane, relacje społeczne.
Założeniem programu jest też przyczynienie się do rozwoju badań naukowych w tym
zakresie i tworzenia systemu informacji koniecznych do skutecznego zapobiegania zaburzeniom
psychicznym. Program ma charakter działań interdyscyplinarnych, współrealizowanych przez
takie resorty jak: Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Obrony
Narodowej, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa
Wyższego oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. W realizację Programu
zaangażowany jest również Narodowy Fundusz Zdrowia oraz samorządy. Mogą w nim
uczestniczyć również organizacje społeczne, stowarzyszenia, fundacje, grupy samopomocy
pacjentów i ich rodzin, samorządy zawodowe i kościoły. Głównym koordynatorem jest Minister
Zdrowia.
Od początku lat 90 następuje sukcesywny wzrost zachorowalności na zaburzenia psychiczne.
W głównej mierze powodują to zmiany społeczno-ekonomiczne, których wynikiem jest
pojawienie się nowych zagrożeń dla zdrowia psychicznego w postaci biedy, bezrobocia oraz
braku poczucia bezpieczeństwa ekonomicznego, socjalnego i zdrowotnego. Na dodatek od wielu
lat obserwuje się deficyt kadr i środków w psychiatrycznej opiece zdrowotnej. Jest to wynikiem
marginalizowania tej dziedziny ochrony zdrowia.
6
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
Istnieje też konieczność zmiany w społeczeństwie nastawienia do zaburzeń psychicznych,
samych chorych oraz ich otoczenia. Mówi się o tym między innymi w uzasadnieniu do
Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego. Do tej pory (a praktycznie jeszcze w tej
chwili) określenie „chory psychicznie” ma charakter stygmatyzujący, co znacząco zmniejsza
szanse na zapobieganie i skuteczne leczenie tych zaburzeń.
Polskie Towarzystwo Psychiatryczne od lat domaga się istotnych przekształceń systemu
opieki psychiatrycznej, bowiem liczba Polaków cierpiących na zaburzenia psychiczne znacząco
wzrosła a „stary system zaczyna być niewydolny”.
1.1. Przedmiot i zadanie programu
Obowiązek opracowania „Powiatowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego dla
Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011 – 2015” wynika z rozporządzenia Rady
Ministrów z dnia 28 grudnia 2010 r. w sprawie Narodowego Programu Ochrony Zdrowia
Psychicznego (Dz. U. Nr 24, poz. 128 z 3 lutego 2011 r.). W ramach wyznaczonej strategii
działań rozporządzenie obliguje również samorząd powiatu do koordynowania i monitorowania
realizacji powiatowego programu ochrony zdrowia psychicznego.
Zadaniem „Powiatowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego dla Powiatu
Szczecineckiego na lata 2011-2015” jest ocena stanu zdrowotnego mieszkańców oraz opisanie
posiadanych zasobów opieki zdrowotnej i pomocy społecznej, a przede wszystkim określenie
potrzeb i możliwości reorganizacji istniejącej bazy oraz tworzenia w przyszłości nowych struktur
opieki i pomocy dla osób z
zaburzeniami psychicznymi oraz podejmowania działań
promujących zdrowie psychiczne i zapobiegających dyskryminacji osób z zaburzeniami
psychicznymi.
„Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego dla Mieszkańców Powiatu
Szczecineckiego na lata 2011 - 2015” jest ramowym ujęciem potrzeb w zakresie organizacji
i funkcjonowania opieki zdrowotnej i pomocy społecznej oraz innych form działalności na rzecz
ochrony zdrowia psychicznego, które mogą być realizowane na terenie powiatu szczecineckiego
przez samorządy powiatu i gmin oraz podmioty lecznicze i organizacje pozarządowe.
Kierując się zaleceniami § 4 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia
2010 r. w sprawie Narodowego Programu Ochrony Psychicznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 24, poz.
128)
w
porozumieniu
z
podmiotami
uczestniczącymi
7
w realizacji
psychiatrycznej
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
opieki zdrowotnej w Powiecie Szczecineckim ustalono skład Powiatowego Zespołu
Koordynującego opracowywanie i realizację „Powiatowego Programu Ochrony Zdrowia
Psychicznego dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011 - 2015”.
Dokumentem powołującym Zespół jest Uchwała Zarządu Powiatu w Szczecinku nr 61/2011
z 26 maja 2011 r. w sprawie powołania Zespołu Koordynującego Realizację Powiatowego
Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego.
W skład zespołu wchodzą następujące osoby:
1.
Jolanta Martyniuk – Kierownik Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej „Salus”
w Szczecinku,
2.
Adam Bielicki – Prezes Spółki „Szpital w Szczecinku” Sp. z o. o.,
3.
Katarzyna Oleś - Dyrektor Wydziału Funduszy Zewnętrznych, Współpracy
i Rozwoju w Starostwie Powiatowym w Szczecinku,
4.
Aleksander Leszczyński – Inspektor w Wydziale Funduszy Zewnętrznych, Współpracy
i Rozwoju w Starostwie Powiatowym w Szczecinku,
5.
Małgorzata Kubiak – Horniatko – Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie
w Szczecinku,
6.
Jacek Woynicz – Zastępca Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie
w Szczecinku,
7.
Krystyna Berdyńska – Dyrektor Domu Pomocy Społecznej w Bornem Sulinowie,
8.
Dorota Patkowska – Dyrektor Poradni Psychologiczno–Pedagogicznej w Szczecinku,
9.
Agnieszka Popławska – Dyrektor Wielofunkcyjnej Placówki Pomocy Rodzinie
w Szczecinku,
10. Maciej Batura – Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Szczecinku,
11. Małgorzata Mackiewicz – Przewodnicząca Gminnej Komisji Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych w Szczecinku,
12. Lucyna Kreft – Kierownik Działu Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka
Pomocy Społecznej w Szczecinku,
13. Jolanata Lis –
w Barwicach,
Kierownik Miejsko–Gminnego
Ośrodka Pomocy Społecznej
14. Renata Tomczyk – Kierownik Środowiskowego Domu Samopomocy w Bornym
Sulinowie,
15. Paweł Kuczko – w zastępstwie za pana Pawła Olenckiego pełniącego wówczas funkcję
Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Grzmiącej.
8
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
W spotkaniach Zespołu będą brać udział również inne osoby, m.in. eksperci w dziedzinie
rynku pracy, pomocy społecznej oraz przedstawiciele organizacji samopomocowych.
Wydział Funduszy Zewnętrznych, Współpracy i Rozwoju Starostwa Powiatowego
w Szczecinku w imieniu Zarządu Powiatu Szczecineckiego jest koordynatorem opracowania,
realizacji i monitorowania Programu oraz zapewnia działaniom Zespołu niezbędna pomoc
administracyjną i techniczną.
Niniejsze opracowanie zostało podzielone na dwie zasadnicze części, tj. cześć diagnostyczną
oraz cześć planistyczną.
1) część diagnostyczna scharakteryzowana została w rozdziale 2 - opisuje obecny stan
zdrowotny mieszkańców województwa i zasoby opieki zdrowotnej i społecznej;
2) część planistyczna scharakteryzowana została w rozdziale 3 jako programowanie zadań
w zakresie ochrony zdrowia psychicznego, precyzuje cele i działania prowadzące do
sprawnej realizacji założonych planów.
2. Diagnoza środowiska i problemów związanych z ochroną zdrowia
psychicznego w powiecie szczecineckim
Zgodnie z art. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, mówiąc, o osobach
z zaburzeniami psychicznymi mamy na myśli osoby:
1) chore psychicznie (wykazujące zaburzenia psychotyczne),
2) upośledzone umysłowo,
3) wykazujące inne zakłócenia czynności psychicznych, które zgodnie ze stanem wiedzy
medycznej zaliczane są do zaburzeń psychicznych, które wymagają świadczeń
zdrowotnych lub innych form pomocy i opieki.
Według danych uzyskanych z NZOZ „Salus” oraz innych jednostek z terenu powiatu
szczecineckiego tj.: PCPR w Szczecinku, MOPS w Szczecinku, GOPS w Grzmiącej
i Szczecinku, DPS w Bornem Sulinowie oraz ŚDSP w Bornem Sulinowie , które obejmują
swoim wsparciem populację osób chorujących psychicznie (w oparciu o kryteria zawarte
w definicji zaburzeń psychicznych sformułowanej w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego),
ze świadczeń w 2010 r. skorzystało ogółem około 3187 osób.
9
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
Tabela nr 1. Opieka ambulatoryjna dla osób z zaburzeniami psychicznymi na terenie powiatu
szczecineckiego na 31.12.2010 r.
Leczeni w poradniach zdrowia psychicznego w 2010
Liczba porad
5528
Liczba leczonych
3187
W tym:
W podziale na płeć
kobiety
1453
mężczyźni
973
W podziale na wiek
18-29
211
30-64
1825
65+
390
Tabela nr 2. Liczba osób niepełnosprawnych w rozbiciu na rodzaj zaburzeń na terenie powiatu
szczecineckiego na 31.12.2010 r.
Zaburzenia psychiczne leczone ambulatoryjnie
Zaburzenia
Zaburzenia
Upośledzenia
psychotyczne niepsychotyczne
umysłowe
464
754
208
10
Zaburzenia spowodowane używaniem
alkoholu i innych substancji
psychoaktywnych
Zaburzenia
spowodowane
używaniem
alkoholu
Zaburzenia
spowodowane
używaniem innych
substancji
psychoaktywnych
640
121
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
Tabela nr 3. Kontraktowanie świadczeń zdrowotnych w zakresie zdrowia psychicznego na
terenie powiatu szczecineckiego na 31.12.2010 r.
Świadczenia zdrowotne kontraktowane
w zakresie Zdrowia Psychicznego
Liczba
świadczeń
Świadczenia kontraktowane w poradni zdrowia
psychicznego
33 753
Świadczenia kontraktowane w oddziałach
psychiatrycznych dla dorosłych
129 552
Świadczenia kontraktowane – zakłady/oddziały
opiekuńczo-pielęgnacyjne
47 630
Świadczenia kontraktowane w poradni
psychologicznej
6 758
Świadczenia kontraktowane w poradni dla
uzależnionych od alkoholu
29 191
Kontraktowanie świadczeń terapii uzależnienia
od alkoholu w oddziale dziennym
38 119
Kontraktowanie świadczeń stacjonarnego
leczenia uzależnień od alkoholu
29 534
Świadczenia kontraktowane na leczenie
alkoholowych zespołów abstynenckich
29 534
Dane uzyskane ze szkół podstawowych, gimnazjalnych i szkołach ponadgimnazjalinych
wskazują na znaczny wzrost zaburzeń psychicznych, w szczególności:
1) utrzymywanie się znacznego rozpowszechnienia zaburzeń o typie depresyjno–lękowym,
2) znaczne rozpowszechnienie używania środków psychoaktywnych, narkotyków i alkoholu,
3) znaczne rozpowszechnienie objawów stanowiących ryzyko rozwoju zaburzeń odżywiania
się.
Ze względu na narastającą liczbę osób z zaburzeniami psychicznymi zależnymi
od czynników psychospołecznych, potrzeby w opiece nad zdrowiem psychicznym dzieci
i młodzieży są znaczne. Z analizy danych statystycznych wynika, że liczba osób z zaburzeniami
psychicznymi corocznie wzrasta. Dwukrotna ocena rozpowszechnienia zaburzeń depresyjnych
w populacji dzieci i młodzieży pozwala na przewidywanie utrzymywania się wysokiego
11
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
rozpowszechnienia tych zaburzeń, a także utrzymywania się wysokiego poziomu ogólnych
zaburzeń zdrowia. Należy wziąć pod uwagę konsekwencje nierównowagi między priorytetową
rangą opieki nad zdrowiem somatycznym kobiet w ciąży i opieki okołoporodowej oraz
zaniedbaniami w opiece nad rozwojem psychicznym dzieci z grup ryzyka. Na zwiększenie się
rozpowszechniania zaburzeń psychicznych i zachowania może też wpłynąć brak odpowiedniej
opieki nad rodzinami niepełnymi oraz zastępczymi i adopcyjnymi.
3. Instytucje aktualnie działające na terenie powiatu szczecineckiego
zajmujące się problemami zdrowia psychicznego – świadczące usługi
w zakresie zdrowia psychicznego
3.1. Poradnie zdrowia psychicznego
Na terenie powiatu szczecineckiego działają dwie poradnie zdrowia psychicznego
zlokalizowane w Szczecinku. Jedna funkcjonuje w NZOZ Salus, druga w Wojskowej
Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej SPZOZ.
Podstawowe cele i zakres świadczeń poradni zdrowia psychicznego
Porady diagnostyczne - porady lekarskie (udzielane przez specjalistę psychiatrę lub lekarza
psychiatrę), rozpoczynające lub weryfikujące proces diagnostyczno-terapeutyczny, obejmujące:
przeprowadzenie wywiadu, ocenę stanu psychicznego i somatycznego, niezbędne badanie
psychologiczne, niezbędne konsultacje specjalistyczne i laboratoryjne, czynności pielęgniarskie,
zakończona ustaleniem rozpoznania i planu terapeutycznego. Proces diagnostyczny może
wymagać od 1 do 3 porad diagnostycznych u jednego pacjenta.
Porady terapeutyczne - kolejne porady lekarskie (udzielane przez specjalistę lub lekarza
w trakcie specjalizacji), kontynuujące leczenie według planu, obejmujące ocenę stanu
psychicznego, postępów leczenia oraz w razie potrzeby niezbędne kontrolne badania
laboratoryjne, czynności pielęgniarskie.
Porady kontrolne - krótka porada lekarska lub psychologiczna obejmująca ogólną ocenę
przebiegu leczenia oraz wydanie niezbędnych zaleceń.
Porady psychologiczne diagnostyczne - porady, których celem jest pogłębiona diagnostyka
osobowości, procesów poznawczych i innych dyspozycji psychicznych, obejmujące badania
z wykorzystaniem standaryzowanych narzędzi psychologicznych, niezbędne konsultacje
specjalistyczne, zakończona ustaleniem diagnozy psychologicznej i planu terapeutycznego.
12
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
Proces diagnostyczny może wymagać od 1 do 3 porad diagnostycznych u jednego pacjenta.
Porady psychologiczne - porady stanowiące element wdrożonego planu leczenia,
obejmujące
pomoc
psychologiczną
oraz
niezbędne
dodatkowe
i
kontrolne
badania
psychologiczne.
Sesje wsparcia psychospołecznego - oddziaływanie psychospołeczne dla dwóch lub więcej
osób, kierowane do pacjentów, ich rodzin lub innych osób stanowiących oparcie społeczne
pacjenta, przeprowadzane przez terapeutę, w szczególności przez psychologa lub lekarza.
3.2. Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „SALUS” w Szczecinku
NZOZ „SALUS” w Szczecinku powstał w 2006 roku. Jego powstanie było odpowiedzią na
zapotrzebowanie na leczenie psychiatryczne, kiedy Powiat Szczecinecki został pozbawiony
leczenia psychiatrycznego na skutek wycofania niepublicznego podmiotu ze Słupska, który
prowadził tą działalność w ramach restrukturyzacji Zespołu Opieki Zdrowotnej w Szczecinku.
Profil działalności: psychiatria, toksykologia
Zakład prowadzi:
a) Oddział psychiatryczny - 25 łóżek,
b) Oddział Leczenia Alkoholowych Zespołów Abstynencyjnych – 5 łóżek,
c) Poradnię zdrowia psychicznego.
3.3. Niepubliczny Zespół Opieki Zdrowotnej „Patronka” w Szczecinku
(NZOZ
„Patronka”)
NZOZ „Patronka” w Szczecinku powstał 15 marca 2000 roku w ramach restrukturyzacji
Zespołu Opieki Zdrowotnej w Szczecinku. „Patronka" była pierwszym niepublicznym zakładem
opiekuńczo-pielęgnacyjnym w województwie zachodniopomorskim.
Profil działalności: psychoterapia uzależnień i opieka długoterminowa.
1) W ramach psychoterapii uzależnień zakład prowadzi:
a) Oddział Terapii Uzależnienia od Alkoholu – 20 miejsc,
b) Dzienny Oddział Terapii Uzależnienia od Alkoholu – 15 miejsc,
c) Poradnię Terapii Uzależnienia od Alkoholu i Współuzależnienia;
2) W ramach opieki długoterminowej zakład prowadzi:
a) Zakład Opiekuńczo-Pielęgnacyjny o profilu ogólnym – 24 miejsca,
b) Zakład Opiekuńczo-Leczniczy dla chorych w stanie apalicznym/wegetatywnym –
8 miejsc,
13
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
c) Zakład Opiekuńczo-Pielęgnacyjny o profilu psychiatrycznym – 13 miejsc,
d) Zespół Domowej Opieki Długoterminowej - domową opieką długoterminową zespół
może objąć 4 pacjentów.
3.4. Poradnia Psychologiczno–Pedagogiczna w Szczecinku (PPP)
Poradnia Psychologiczno–Pedagogiczna w Szczecinku jest placówką stanowiącą integralną
część
systemu
oświaty,
powołaną
do
udzielania
dzieciom
i
młodzieży
pomocy
psychologiczno-pedagogicznej oraz pomocy uczniom w wyborze kierunku kształcenia i zawodu,
a
także
rodzicom
i
nauczycielom
pomocy
psychologiczno-pedagogicznej
związanej
z wychowaniem i kształceniem dzieci i młodzieży.
Celem działalności Poradni jest również wspieranie dzieci i młodzieży z różnego rodzaju
niepełnosprawnościami i orzekanie o odpowiedniej formie kształcenia specjalnego oraz
indywidualnego nauczania w tym dzieci upośledzonych umysłowo i zagrożonych zaburzeniami
zachowania oraz chorobami psychicznymi.
W zakresie realizacji statutowych zadań Poradnia współpracuje z innymi poradniami oraz
organizacjami pozarządowymi instytucjami świadczącymi poradnictwo i pomoc dzieciom
i młodzieży oraz rodzicom, a także z administracją oświatową i samorządową z organami
wymiaru sprawiedliwości, szkołami i innymi placówkami oświatowymi działającymi na terenie
funkcjonowania Poradni.
Przyjęcia dzieci i młodzieży w Poradni oraz udzielanie im pomocy realizowane są na wniosek
ich rodziców (z wyjątkiem młodzieży pełnoletniej, która może korzystać z pomocy na własny
wniosek), a także na podstawie skierowań szkół i placówek, potwierdzonych pisemną zgodą
rodziców. Korzystanie z pomocy udzielanej przez Poradnię jest dobrowolne i nieodpłatne.
Poradnia w szczególności realizuje następujące zadania:
1) diagnozowanie poziomu rozwoju, potrzeb i możliwości oraz zaburzeń rozwojowych
i zachowań dysfunkcyjnych dzieci i młodzieży, w tym:
a) predyspozycji i uzdolnień,
b) przyczyn niepowodzeń edukacyjnych,
c) specyficznych trudności w uczeniu się.
2) wspomaganie
dzieci
i młodzieży odpowiednio
do
ich potrzeb
rozwojowych
i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych, w tym zwłaszcza dzieci i młodzieży:
a) szczególnie uzdolnionych;
14
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
b) niepełnosprawnych,
niedostosowanych
społecznie
lub
zagrożonych
niedostosowaniem społecznym;
c) ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się;
d) z zaburzeniami komunikacji językowej;
e) z chorobami przewlekłymi.
3) prowadzenie terapii dzieci i młodzieży, w zależności od rozpoznanych potrzeb, w tym
dzieci i młodzieży z zaburzeniami rozwojowymi, z zachowaniami dysfunkcyjnymi,
niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie lub zagrożonych niedostosowaniem
społecznym, oraz ich rodzin;
4) pomoc dzieciom i młodzieży w wyborze kierunku kształcenia i zawodu oraz planowaniu
kształcenia i kariery zawodowej oraz wspieranie nauczycieli przedszkoli, szkół
i placówek w planowaniu i realizacji zadań z zakresu doradztwa edukacyjnozawodowego;
5) wspomaganie dzieci i młodzieży z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami
kulturowymi
lub
ze
zmianą
środowiska
edukacyjnego,
w
tym
związanymi
z wcześniejszym kształceniem za granicą;
6) pomoc rodzicom i nauczycielom w rozpoznawaniu i rozwijaniu indywidualnych
możliwości, predyspozycji i uzdolnień dzieci i młodzieży;
7) podejmowanie działań z zakresu profilaktyki uzależnień i innych problemów dzieci
i młodzieży, w tym udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej dzieciom
i młodzieży z grup ryzyka oraz ich rodzicom;
8) współpraca ze szkołami i placówkami w rozpoznawaniu u uczniów specyficznych
trudności w uczeniu się, w tym ryzyka wystąpienia specyficznych trudności w uczeniu się
u uczniów klas III szkoły podstawowej;
9) współpraca z przedszkolami, szkołami i placówkami przy opracowywaniu i realizowaniu
indywidualnych
programów
edukacyjno-terapeutycznych
oraz
planów
działań
wspierających, o których mowa w przepisach w sprawie zasad udzielania i organizacji
pomocy psychologiczno-pedagogicznej i organizacji kształcenia specjalnego;
10) współpraca w udzielaniu i organizowaniu przez przedszkola, szkoły i placówki pomocy
psychologiczno-pedagogicznej;
11) wspomaganie wychowawczej i edukacyjnej funkcji rodziny;
15
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
12) wspomaganie wychowawczej i edukacyjnej funkcji przedszkola, szkoły lub placówki,
w tym udzielanie nauczycielom pomocy w rozwiązywaniu problemów dydaktyczno
wychowawczych;
13) prowadzenie edukacji dotyczącej ochrony zdrowia psychicznego, wśród dzieci
i młodzieży, rodziców i nauczycieli;
14) udzielanie,
we
współpracy z
placówkami
doskonalenia
nauczycieli,
wsparcia
merytorycznego nauczycielom, wychowawcom grup wychowawczych i specjalistom
udzielającym
pomocy psychologiczno-pedagogicznej
w
przedszkolach,
szkołach
i placówkach;
15) Poradnia realizuje zadania w szczególności poprzez:
a) diagnozowanie,
b) opiniowanie,
c) działalność terapeutyczną,
d) prowadzenie grup wsparcia,
e) prowadzenie mediacji,
f) interwencję kryzysową,
g) działalność profilaktyczną,
h) poradnictwo,
i) konsultacje,
j) działalność informacyjno-szkoleniową.
3.5. Ośrodek Interwencji Kryzysowej (OIK) prowadzony przez Wielofunkcyjną
Placówkę Pomocy Rodzinie
Ośrodek Interwencji Kryzysowej działa w strukturze Wielofunkcyjnej Placówki Pomocy
Rodzinie w Szczecinku i zaspokaja potrzeby mieszkańców powiatu szczecineckiego. Podstawą
prawną w działalności OIK jest Ustawa o pomocy społecznej z dnia 29.11.1990 r. z późniejszymi
zmianami.
Celem OIK jest niesienie krótkiej (do 3 tygodni), podstawowej, intensywnej pomocy
rodzinom dotkniętym problemem przemocy, polegającej głównie na szybkim udzielaniu
wsparcia w radzeniu sobie z aktualnym kryzysem i trudnościami, motywacji do pozytywnych
zmian.
16
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
Głównymi formami pomocy są usługi specjalistyczne, zwłaszcza psychologiczne
i prawne oraz hostelowe dla osób i ich rodzin w celu zagrożenia powstania lub pogłębieniu się
dysfunkcji. Ośrodek Interwencji Kryzysowej realizuje swoje zadania poprzez prowadzenie:
1) punktu konsultacyjnego w dni powszednie,
2) hostelu zapewniającego schronienie osobie, rodzinie na czas kryzysu – całodobowo, max.
8 miejsc.
3.6. Zespół ds. osób chorych psychicznych i uzależnionych działający przy Miejskim
Ośrodku Pomocy Społecznej w Szczecinku
Celem pracy zespołu jest:
1) motywowanie klientów do podjęcia oraz kontynuacji leczenia psychiatrycznego
i odwykowego;
2) umawianie wizyt u lekarzy psychiatrów, a w sytuacjach tego wymagających również
towarzyszenie klientom podczas wizyty u psychiatry;
3) monitorowanie procesu leczenia poprzez rozliczanie z odbytych wizyt, wykupu
i przyjmowania leków, udziału w zaleconej terapii, prawidłowego funkcjonowania
społecznego;
4) kierowanie do środowiskowego domu samopomocy dla osób zaburzonych psychicznie;
5) obejmowanie klientów i ich rodzin specjalistycznymi usługami opiekuńczymi
realizowanymi w miejscu zamieszkania osób chorych psychicznie;
6) dofinansowanie kosztów leczenia szczególnie zakupu leków;
7) monitorowanie sytuacji socjalno-bytowej, a w razie potrzeby podejmowanie koniecznych
działań i interwencji w środowisku;
8) nadzór nad pełnieniem ról rodzicielskich przez osoby chore i zaburzone psychicznie
wobec ich małoletnich dzieci;
9) informowanie o przysługujących uprawnieniach i pomoc w ich egzekwowaniu, a także
w załatwianiu innych spraw urzędowych;
10) występowanie do sądu o leczenie bez zgody klienta w sytuacjach gdy jego
funkcjonowanie zagraża zdrowiu lub życiu;
11) kierowanie do domów pomocy społecznej dla osób chorych psychicznie, w tym również
zabieganie o zgodę sądu na umieszczenie w domu pomocy osób tego wymagających a nie
wyrażających zgody;
17
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
12) współdziałanie z rodzinami osób chorych psychicznie, szczególnie wspieranie ich
w opiece nad chorym lub zaburzonym psychicznie członkiem rodziny.
3.7. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Szczecinku (PCPR)
Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie jest jednostką organizacyjną podporządkowaną
bezpośrednio Zarządowi Powiatu, realizującą zadania dotyczące: pomocy społecznej, polityki
prorodzinnej, przeciwdziałania przemocy, wspierania osób niepełnosprawnych i współpracy
z organizacjami pozarządowymi.
Rehabilitacja społeczna, czyli umożliwienie osobom niepełnosprawnym uczestnictwa
w życiu społecznym to:
a) wyrabianie zaradności osobistej i aktywności;
b) wyrabianie umiejętności samodzielnego odgrywania ról społecznych;
c) likwidacja barier, w szczególności architektonicznych, transportowych, technicznych
w komunikowaniu się i dostępie do informacji;
d) kształtowanie postaw prointegracyjnych w społeczeństwie.
Do form aktywności zalicza się uczestnictwo osób niepełnosprawnych m.in. w:
a) warsztatach terapii zajęciowej,
b) turnusach rehabilitacyjnych.
3.8. Warsztaty Terapii Zajęciowej (WTZ)
Warsztat Terapii Zajęciowej jest wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo placówką
stwarzającą osobom niepełnosprawnym, niezdolnym do podjęcia pracy możliwość rehabilitacji
społecznej i zawodowej w zakresie pozyskania lub przywracania umiejętności niezbędnych
do podjęcia zatrudnienia. Techniki terapii zajęciowej wykorzystywane w WTZ zmierzają
do rozwijania:
1) umiejętności wykonywania czynności życia codziennego oraz zaradności osobistej;
2) psychofizycznych sprawności oraz podstawowych i specjalistycznych umiejętności
zawodowych, umożliwiających uczestnictwo w szkoleniu zawodowym albo podjęcie
pracy.
Terapię realizuje się na podstawie indywidualnego programu rehabilitacji, w którym określa
się: formy rehabilitacji, zakres rehabilitacji, metody i zakres nauki umiejętności wykonywania
czynności życia codziennego oraz zaradności osobistej, a także stosownych umiejętności
zawodowych, formy współpracy z rodziną lub opiekunami i planowane efekty rehabilitacji.
18
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
Na terenie powiatu szczecineckiego funkcjonują dwa Warsztaty Terapii Zajęciowej:
1) WTZ w Barwicach prowadzony przez MGOPS (40 podopiecznych),
2) WTZ w Szczecinku prowadzony przez stowarzyszenie ATUT (30 podopiecznych).
3.9. Środowiskowe domy samopomocy (śds)
Ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. definiuje środowiskowe domy
samopomocy jako ośrodki wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, które w wyniku
upośledzenia niektórych funkcji organizmu lub zdolności adaptacyjnych wymagają pomocy do
życia w środowisku rodzinnym i społecznym, w szczególności w celu zwiększania zaradności
i samodzielności życiowej, a także ich integracji społecznej. Za prowadzenie i rozwój
infrastruktury domów odpowiedzialne są gminy, a środki finansowe na działalność są
przekazywane w formie dotacji z budżetu wojewody jako iloczyn liczby uczestników domu
i tzw. średniej w województwie.
Tryb kierowania i przyjmowania do domów, standardy świadczonych usług, kwalifikacje
kadry i sposób funkcjonowania domów określa szczegółowo Rozporządzenie Ministra Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy.
Zgodnie z Rozporządzeniem uczestnikami domów są:
1) osoby przewlekle psychicznie chore;
2) osoby upośledzone umysłowo w stopniu głębokim, znacznym i umiarkowanym, a także
lekkim, gdy jednocześnie występują inne zaburzenia, zwłaszcza neurologiczne;
3) osoby wykazujące inne przewlekłe zaburzenia czynności psychicznych, które zgodnie ze
stanem wiedzy medycznej są zaliczane do zaburzeń psychicznych, z wyłączeniem osób
czynnie uzależnionych od środków psychoaktywnych.
W zależności od kategorii uczestników, dla których domy są przeznaczone, o czym decydują
potrzeby i warunki lokalne, śds-y dzielą się na następujące typy:
1) typ A – dla osób przewlekle psychicznie chorych,
2) typ B – dla osób upośledzonych umysłowo,
3) typ C – dla osób wykazujących inne przewlekłe zaburzenia czynności psychicznych.
Dom może obejmować wsparciem więcej niż jedną kategorię w.w. osób i takie też domy,
typu AB, stanowią większość na obszarze powiatu szczecineckiego.
19
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
Usługi świadczone przez domy obejmują:
1) trening funkcjonowania w codziennym życiu, w tym: trening dbałości o wygląd
zewnętrzny, trening higieniczny, trening kulinarny, trening umiejętności praktycznych,
trening gospodarowania własnym budżetem;
2) trening
umiejętności
interpersonalnych
i
rozwiązywania
problemów,
w
tym:
kształtowanie pozytywnych relacji z innymi ludźmi, nauka współdziałania w grupie,
właściwe zachowanie się w sklepie, urzędach, instytucjach kultury itp.;
3) trening umiejętności spędzania czasu wolnego, w tym kształtowanie nawyków celowej
aktywności
poprzez
rozwijanie
zainteresowań
literaturą,
filmem,
internetem,
uczestnictwem w spotkaniach towarzyskich i kulturalnych, naukę różnych technik
plastycznych i rękodzieła;
4) poradnictwo psychologiczne;
5) pomoc w załatwianiu spraw w urzędach;
6) pomoc w dostępie do świadczeń zdrowotnych, w tym uzgadnianie i pilnowanie terminów
wizyt u lekarza, pomoc w zakupie leków, pomoc w dotarciu do jednostek ochrony
zdrowia;
7) niezbędną opiekę;
8) terapię ruchową, w tym zajęcia sportowe, turystykę i rekreację;
9) inne formy postępowania przygotowujące do uczestnictwa w warsztatach terapii
zajęciowej lub podjęcia zatrudnienia, w tym w warunkach pracy chronionej na
przystosowanym stanowisku pracy.
Zakres, w jakim każdy uczestnik będzie korzystał z wymienionych usług, jest opisany
w indywidualnym planie postępowania wspierająco – aktywizującego, opracowanym przy jego
współudziale
i
odpowiadającym
jego
potrzebom
i
możliwościom
poznawczym.
Co najmniej raz na 6 miesięcy kadra domu omawia indywidualne plany pod kątem osiągniętych
efektów i ich ewentualnej modyfikacji.
Przyjęcie do domu odbywa się na wniosek osoby zainteresowanej złożony w ośrodku
pomocy społecznej właściwym dla jej miejsca zamieszkania. Pobyt w placówce jest odpłatny
i wynosi 5% kwoty dochodu osoby samotnie gospodarującej lub kwoty dochodu na osobę
w rodzinie, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub kwoty dochodu na osobę
w rodzinie przekracza 250% odpowiedniego kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8
ust.1 pkt 1 i 2 Ustawy o pomocy społecznej.
20
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
W powiecie szczecineckim działają 4 środowiskowe domy samopomocy z łączną liczbą 115
miejsc. Są to:
1) Środowiskowy Dom Samopomocy „Walentynka”, ul. Wodociągowa 6 a, 78-400
Szczecinek – dom typu A, 40 miejsc;
2) Środowiskowy Dom Samopomocy „Słoneczko”, ul. Czaplinecka 14, 78-460 Barwice –
dom typu AB, 20 miejsc;
3) Środowiskowy Dom Samopomocy, Turowo 78, 78-400 Szczecinek – dom typu AB, 20
miejsc;
4) Środowiskowy Dom Samopomocy, ul. Kruczkowskiego 5, 78-449 Borne Sulinowo – dom
typu AB, 35 miejsc;
Wszystkie w.w. domy są dostępne dla uczestników 5 dni w tygodniu i przez 8 godzin
dziennie. Domy w gminach: Barwice, Szczecinek i Borne Sulinowo zapewniają uczestnikom
transport na zajęcia. Zasoby kadry merytorycznej naszych domów to ogółem 25 osób
zatrudnionych w różnych formach.
3.10. Zakład Aktywności Zawodowej (ZAZ)
Zakład aktywności zawodowej tworzy się celem zatrudnienia osób niepełnosprawnych
zaliczonych do znacznego stopnia niepełnosprawności, a także przygotowania ich, poprzez
rehabilitację zawodową i społeczną, do życia w otwartym środowisku oraz pomocy w realizacji
pełnego, niezależnego, samodzielnego i aktywnego życia na miarę ich indywidualnych
możliwości. Zakład taki, jako wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo jednostkę, może
utworzyć powiat, gmina oraz fundacja, stowarzyszenie lub inna organizacja społeczna, której
statutowym zadaniem jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych.
Aktualnie na terenie Powiatu Szczecineckiego funkcjonuje ZAZ w Juchowie oraz planuje się
uruchomienie kolejnego ZAZ w Szczecinku:
ZAZ w Juchowie rozpoczął swą działalność w 2011 r. Osoby niepełnosprawne z terenu
powiatu szczecineckiego w ramach praktyk zawodowych uczestniczą w socjoterapii. Uczą się
pracy w ogrodzie ziołowym, rozwijają umiejętności suszenia ziół, produkcji soków, eliksirów.
Tym samym są wdrażane do samodzielnego funkcjonowania w społeczności lokalnej. Ponadto
biorą udział w przedsięwzięciach kulturalnych (spektakle muzyczne, sztuki teatralne, podróże
kształcące).
21
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
W przyszłości ma tu powstać Zakład Aktywności Zawodowej dla osób niepełnosprawnych
połączony z Centrum Kulturowym, które zajmować się będzie prowadzeniem szkoleń,
konferencji, działalnością kulturalną. Obiekt będzie posiadał własne zaplecze kuchenne oraz bazę
noclegową. Początkowo planuje się przyjęcie 10 – 12 osób, w kolejnych latach liczba chętnych
do pracy ma wzrosnąć i docelowo ma wynieść 35 osób.
ZAZ w Szczecinku. Aktualnie złożony jest w Wojewódzkim Urzędzie Pracy
w Szczecinie wniosek o dofinansowanie projektu pn.: „Zakład Aktywności Zawodowej
w Szczecinku szansą dla osób niepełnosprawnych” przeszedł pozytywną ocenę formalną i został
przekazany do oceny merytorycznej. Projekt zakłada dofinansowanie otwarcia i funkcjonowania
przez okres 3 lat Zakładu Aktywności Zawodowej w Szczecinku. ZAZ działać ma w branży
ogrodniczej i wykorzystywać pomieszczenia należące do Zespołu Szkół Nr 6 im. St. Staszica,
a zatrudnienie znaleźć w nim ma 20 osób niepełnosprawnych. Wartość projektu to 3 603 420 zł,
a cała kwota pochodzić ma ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach
poddziałania 7.2.1 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.
3.11. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Jana Brzechwy w Szczecinku
(SOSW)
Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. Jana Brzechwy w Szczecinku jest
prowadzony dla dzieci i młodzieży, które wymagają stosowania specjalistycznej edukacji, opieki
i pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz zajęć rewalidacyjnych ze względu na występujące
niepełnosprawności intelektualne.
Dzieci i młodzież przyjmuje się do Ośrodka na rok szkolny, etap edukacyjny lub okres nauki
w szkole, wskazany w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.
W skład SOSW wchodzą:
1) Szkoła Podstawowa Specjalna Nr 8
dla uczniów z
upośledzeniem umysłowym
w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym - 11 oddziałów, 85 uczniów;
2) Gimnazjum Specjalne Nr 4 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim 3 oddziały, 38 uczniów;
3) Gimnazjum Specjalne Nr 5 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu
umiarkowanym lub znacznym - 4 odziały, 28 uczniów;
22
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
4) Szkoła Specjalna Przysposabiająca do Pracy dla uczniów z upośledzeniem umysłowym
w stopniu umiarkowanym lub znacznym i ze sprzężonymi niepełnosprawnościami –
4 odziały, 25 uczniów;
5) Zespoły rewalidacyjno-wychowawcze dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem
umysłowym w stopniu głębokim - 4 oddziały, 16 wychowanków;
6) Grupy wychowawcze dla uczniów realizujących obowiązek szkolny i obowiązek nauki
poza miejscem zamieszkania - 5 grup, 52 wychowanków.
Liczba uczniów w SOSW 192 (stan na 30.09.2011)
Liczba pracowników 78, w tym:
- 54 pedagogicznych (nauczyciele, wychowawcy, terapeuci)
- 24 administracji i obsługi ( w tym pomoce nauczyciela na ½ etatu)
Terapia w Ośrodku
W celu dostosowania treści, metod i organizacji nauczania do możliwości psychofizycznych
uczniów, w Ośrodku organizowane są specjalistyczne formy terapii i pomocy:
a) terapia psychologiczna,
b) terapia pedagogiczna,
c) terapia logopedyczna,
d) terapia metodą TOMATISA,
e) terapia metodą EEG Biofeedback,
f)
rewalidacja indywidualna,
g) terapia psychomotoryczna,
h) stymulacja polisensoryczna,
i)
kynoterapia.
Terapia prowadzona jest w gabinetach specjalistycznych wyposażonych w najnowsze
urządzenia i oprogramowanie z zakresu rewalidacji dzieci i młodzieży niepełnosprawnej
umysłowo oraz ze sprzężonymi niepełnosprawnościami.
Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w pełni i na wysokim poziomie zapewnia
możliwość nauki i rewalidacji dla wszystkich uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie
kształcenia specjalnego i chcących realizować obowiązek szkolny w naszej placówce.
Uczniowie zyskują możliwość na osiąganie sukcesów szkolnych, rozwój zainteresowań,
zdobycie umiejętności, które dają im szansę budowania własnej wartości i godności.
23
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
Ośrodek zapewnia wyspecjalizowaną kadrę pedagogiczną, szeroką ofertę najnowszych
metod terapii oraz bazę dostosowaną do potrzeb uczniów niepełnosprawnych.
3.12. Dom Pomocy Społecznej w Bornem Sulinowie (DPS)
Na terenie powiatu funkcjonuje Dom Pomocy w Bornem Sulinowie. Posiada on 129 miejsc,
ma zasięg ponadlokalny i jest placówką pobytu stałego. Zapewnia całodobową opiekę osobom
w podeszłym wieku oraz przewlekle somatycznie chorym.
Dom wyodrębnia 46 miejsc pod nazwą „Dom Kombatanta” dla kombatantów i osób
uprawnionych w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami
represji wojennych i okresu powojennego.
Umieszczane są tu osoby, które ze względu na stan zdrowia wymagają całodobowej opieki
a rodzina i gmina nie jest w stanie zabezpieczyć realizacji tej opieki w miejscu zamieszkania.
Dom zapewnia profesjonalną 24 godzinną opiekę pielęgniarską oraz stały kontakt z lekarzem
rodzinnym i w miarę indywidualnych potrzeb konsultacje z lekarzami o określonych
specjalnościach. DPS jest jednostką podlegającą Powiatowi Szczecineckiemu.
Choroby osób w wieku podeszłym, to nie tylko choroby somatyczne, ale w dużej mierze to
choroby, związane z ich psychiką. Stanowią je zespoły otępienne, zespoły depresyjne, zaburzenia
urojeniowe, zaburzenia snu. Te zaburzenia fizyczne i psychiczne wpływają na upośledzenie
funkcjonowania osób starszych. Osoby te stanowią około 25% z wszystkich zamieszkujących
osób w DPS. Objęte są one leczeniem psychiatrycznym i pomocą psychologiczną. Około 5%
podopiecznych ma zdiagnozowane zmiany osobowości, które są efektem długotrwałego
nadużywania
alkoholu
i
leków.
Większość
z
nich
leczona
jest
doraźnie
w Oddziałach Odwykowych lub Oddziałach Psychiatrycznych. Następnie kontynuowane jest
leczenie psychiatryczne i pomoc psychologiczna, niektórzy uczęszczają na grupę wsparcia AA.
Mieszkańcy placówki mogą realizować swoje zainteresowania w wielu formach pracy
i rozrywki korzystając z terapii indywidualnej lub, korzystają z biblioteki oraz prasy codziennej.
Biorą czynny udział w obchodach świąt i uroczystości okazjonalnych.
3.13. Powiatowy Urząd Pracy w Szczecinku (PUP)
Na 31.10. 2011 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w Szczecinku zarejestrowanych było 6835
osób, z czego 385 osób niepełnosprawnych, w tym 203 kobiety (52,7%) i 182 mężczyzn (47,3%).
24
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
Prawo do zasiłku posiadało 106 osób (27,5%), w tym 60 kobiet (15,6%) ogółu
niepełnosprawnych.
Osoby z zaburzeniami psychicznymi to grupa 16 osób, która stanowi 0,2% ogółu
zarejestrowanych oraz 4,2% zarejestrowanych niepełnosprawnych.
Wyszczególnienie
Stan na
Razem
16
Według miejsca zamieszkania
4
zamieszkali na wsi
zamieszkali w miastach
12
Według wieku
0
25 i poniżej
25-50
11
powyżej 50
5
Według wykształcenia
0
wyższe
policealne
4
średnie i LO
6
zasadnicze
6
podst. i gimn.
Według zatrudnienia
pracował
12
nie pracował
4
3.14. Komisje ds. rozwiązywania problemów alkoholowych (przy urzędach miast
i gmin)
Gminne
Komisje
Rozwiązywania
Problemów
Alkoholowych
zajmują
się
w szczególności problemami osób uzależnionych od alkoholu jak i ich rodzinami. Pomagają
25
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
osobom uzależnionym podjąć decyzję o poddaniu się dobrowolnej terapii, oraz kierują na
badania przez lekarzy biegłych w celu wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu
i wskazania rodzaju zakładu leczniczego.
Zakres działania:
a) poradnictwo w zakresie uzależnień i przemocy w rodzinie;
b) pomoc w skorzystaniu z terapii;
c) przyjmowanie
wniosków
o
leczenie
odwykowe
oraz
zgłoszeń
o
przemocy
w rodzinie;
d) szukanie
poparcia dla działań
na
rzecz
zmniejszania rozmiarów
problemów
alkoholowych;
e) przeciwdziałanie narkomanii oraz pomoc dla osób uzależnionych od narkotyków
i kierowanie do ośrodków specjalistycznych;
f) działanie na rzecz tworzenia i wzmacniania lokalnej koalicji dotyczącej przeciwdziałania
przemocy w rodzinie;
g) działanie na rzecz tworzenia i wzmacniania lokalnej koalicji trzeźwościowej;
h) poradnictwo prawne, psychologiczne, socjalne i pedagogiczne;
i) motywowanie do podjęcia i kontynuowania terapii odwykowej oraz utrzymywania
abstynencji;
j) pomoc finansowa.
3.15. Organizacje pozarządowe
Wśród organizacji działających na terenie powiatu szczecineckiego problematyką pomocy
osobom z zaburzeniami psychicznymi zajmują się m.in.:
1) Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym Koło Terenowe
w Szczecinku
Organizacja działa na rzecz:
a) wyrównywania szans osób z upośledzeniem umysłowym;
b) tworzenia warunków przestrzegania wobec nich praw człowieka;
c) prowadzenia ich ku aktywnemu uczestnictwu w życiu społecznym oraz wspieranie ich
rodzin.
26
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
Główne działania:
a) występowanie
z
wnioskami
o
zaspokajanie
potrzeb
osób
niepełnosprawnych
intelektualnie w zakresie rehabilitacji;
b) udział w zajęciach i imprezach kulturalnych i rekreacyjnych w integracji z otwartym
środowiskiem realizowanych w formie zajęć rehabilitacyjnych prowadzonych przez
specjalistyczną kadrę Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego im. Jana
Brzechwy w Szczecinku;
c) organizowanie integracyjnych wyjazdów na turnusy rehabilitacyjne oraz jednodniowych
wycieczek, obchodów Dnia Dziecka, zabaw choinkowych itp.
2) Stowarzyszenie Na Rzecz Dzieci Niepełnosprawnych i Ich Rodziców "Promyk
Nadziei" w Bornem Sulinowie
Fundacja zajmuje się głównie:
a) ochroną życia, zdrowia i godności dzieci niepełnosprawnych i ich rodziców oraz
troską o duchowe, moralne i materialne środowiska ich życia i rozwoju;
b) otaczaniem
wszystkich dzieci
niepełnosprawnych
bez
względu
na
rodzaj
niepełnosprawności efektywną pomocą i opieką zmierzającą do tworzenia warunków
wyrównywania ich szans życiowych;
c) stworzeniem warunków dla wszechstronnego rozwoju dzieci niepełnosprawnych oraz
aktywnego spędzania wolnego czasu;
d) udzielaniem pomocy dzieciom niepełnosprawnym poprzez rehabilitację i zajęcia
kulturalno – oświatowe;
e) psychologiczną,
fizyczną
i
materialną
pomocą
dla
rodziców
dzieci
niepełnosprawnych;
f)
współpracą z władzami samorządowymi, instytucjami i innymi organizacjami
działającymi na rzecz dzieci niepełnosprawnych i ich rodziców;
g) gromadzeniem informacji o sytuacji zdrowotnej i warunkach socjalnych życia
i rozwoju dzieci niepełnosprawnych na terenie gminy Borne Sulinowo;
h) organizowaniem
poradnictwa
rodzicom
z niepełnosprawnością ich dziecka.
27
w
zakresie
radzenia
sobie
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
3) Polskie Towarzystwo Stwardnienia Rozsianego Oddział Powiatowy w Szczecinku
Najważniejszym celem towarzystwa jest rehabilitacja oraz:
a) udział w różnego typu programach PFRON w celu pozyskiwania dotacji;
b) umożliwienie prawidłowej rehabilitacji chorych na stwardnienie rozsiane;
c) zwiększanie grupy wolontariuszy do współpracy z chorymi i ich rodzinami;
d) szkolenia dla wolontariuszy i opiekunów działających na rzecz stowarzyszenia;
e) szkolenia „osobistych asystentów”.
Do osiągnięcia tych celów Towarzystwo podejmuje następujące działania:
a) wyjazdy i spotkania integracyjne;
b) grupowe i indywidualne wyjazdy na turnusy rehabilitacyjne;
c) zapewnienie bezpłatnych konsultacji neurologicznych przez lekarzy neurologów;
d) comiesięczne spotkania członków i imprezy okolicznościowe;
e) zakupy sprzętu rehabilitacyjnego;
f) doraźne porady i pomoc w radzeniu sobie z problemami życia codziennego;
g) Oddział należy do Międzynarodowej Federacji Towarzystw Stwardnienia Rozsianego
IFMS.
4) Stowarzyszenie Pomocy Nieuleczalnie Chorym i Bezdomnym „Pro – Bono”
Stowarzyszenie zajmuje się głównie:
a) resocjalizacją osób uzależnionych od środków psychoaktywnych ;
b) minimalizacją zjawiska bezdomności;
c) zapewnieniem warunków do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych osobom
niedostosowanym społecznie, w tym: samotnym matkom z dziećmi, ofiarom przemocy
w rodzinie, opuszczającym zakłady karne i placówki opiekuńczo-wychowawcze,
zakażonym wirusem HIV, nieuleczalnie chorym i innym osobom zagrożonym
marginalizacja społeczną;
d) niwelowaniem urazów w sferze psychicznej, moralnej i społecznej wśród osób
zdegradowanych społecznie;
e) Stowarzyszenie powołało tzw. Centrum Samopomocy w ramach którego działają 4
placówki przyjmujące i zapewniające podstawowe warunki osobom potrzebującym:
Ośrodek Rehabilitacyjny dla osób uzależnionych w Gałowie, Dom Pomocy dla osób
bezdomnych i samotnych matek w Brodźcach, Dom Pomocy dla bezdomnych
w Linowie i hostel dla absolwentów programów rehabilitacyjnych w Szczecinku.
28
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
W 2000 r. z pomocy Stowarzyszenia skorzystało 188 osób. Od początku istnienia
Stowarzyszenia tj. od 1993 r. pomoc otrzymało 5000 osób.
5) Polskie Towarzystwo Zapobiegania Narkomanii Oddział Terenowy w Szczecinku
Głównym celem Towarzystwa jest przeciwdziałanie uzależnieniom od narkotyków,
alkoholu, nikotyny i innych środków psychoaktywnych. Organizacja prowadzi
działalność w dwóch płaszczyznach.
Pierwsza:
a) prowadzenie różnorakich akcji promujących zdrowy tryb życia,
b) diagnozowanie aktualnej sytuacji na rynku narkotykowym,
c) prowadzenie różnorakiej działalności profilaktycznej wśród młodzieży.
Druga:
a) prowadzenie Punktu Konsultacyjnego dla osób z problemem narkotykowym (porady,
konsultacje, interwencje, działalność informacyjna i edukacyjna. Działaniem
obejmowani są dzieci, młodzież i rodzice);
b) program zajęć socjoterapeutycznych adresowany do małych grup, dla grup młodzieży
podwyższonego ryzyka;
c) prowadzenie „Szkoły dla rodziców” dla rodziców osób uwikłanych w problemy
narkotykowe zwiększającej kompetencje rodziców w roli wychowawczej oraz
poprawiającej komunikację z dzieckiem.
6) Klub Abstynenta Bratek Szczecinek
Organizacja zajmuje się głównie:
a) kształtowaniem u swoich członków trwałych dążeń do całkowitego powstrzymania się
od picia wszelkich napojów alkoholowych;
b) propagowaniem trzeźwości i zmian obyczajów w kierunku usuwania z życia rodziny
i jednostki napojów alkoholowych jako elementów różnych wydarzeń i uroczystości;
c) wzajemną pomocą członkom Stowarzyszenia w utrzymaniu abstynencji od napojów
alkoholowych;
d) współdziałaniem z instytucjami i organizacjami na terenie miasta Szczecinka i poza,
e) organizowaniem i prowadzeniem spotkań grupowych oraz prelekcji o tematyce
przeciwalkoholowej;
f) organizowaniem i prowadzeniem zajęć świetlicowych oraz działalności kulturalno –
oświatowej;
29
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
g) organizowaniem spotkań AA i AL;
h) organizowaniem wielu imprez sportowo – rekreacyjnych z
myślą o dzieciach
z rodzin dysfunkcyjnych.
Przy klubie działa Punkt informacyjno – konsultacyjny dla uzależnionych i ich rodzin
oraz działają „grupy wsparcia dla uzależnionych i współuzależnionych”.
7) Stowarzyszenie Trzeźwościowe Klub Abstynenta Pierwszy Krok W Bornem
Sulinowie
Stowarzyszenie zajmuje się głównie propagowaniem na zewnątrz trzeźwości i zmiany
obyczajów w kierunku osiągnięcia pełnej abstynencji, jak również pełnieni rolę
środowiska alternatywnego dla osób uzależnionych od alkoholu dającego poczucie
bezpieczeństwa i możliwości realizacji różnych potrzeb życiowych.
8) Stowarzyszenie Mali Redemptoryści Szczecinek
Stowarzyszenie udziela pomocy ludziom, którzy w życiowej wędrówce się zagubili,
a znikąd nie mają pomocy lub przestali na nią liczyć, by pomóc przywrócić im ich
utraconą godność.
9) Fundacja Pomocy Rodzinie w Szczecinku
Główne cele Fundacji:
a) możliwość powszechnego oddziaływania profilaktycznego na dzieci i ich rodziny ze
szczególnym
ukierunkowaniem
na
wcześniej
rozpoznane
strefy
zagrożeń
(oddziaływanie profilaktyczne i finansowe na rodziny z niskimi dochodami, osoby
bezrobotne, niezaradne życiowo, niepełnosprawne, patologiczne);
b) wspieranie lokalnego systemu opieki w tym szczególnie organizatorów różnego
rodzaju rodzin zastępczych oraz udzielanie pomocy finansowej i organizacyjnej w ich
prowadzeniu;
c) udzielanie pomocy i wsparcia finansowego dla powstającego ponadgminnego systemu
opieki nad dzieckiem i rodziną w oparciu o instytucje profilaktyczno-opiekuńcze;
d) udzielanie pomocy i wsparcia finansowego dla innych instytucji i organizacji
świeckich i kościelnych, których cele są zbieżne z celami Fundacji;
e) Fundacja prowadzi świetlice dla dzieci i młodzieży.
30
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
10) Stowarzyszenie „ATUT”w Szczecinku
Stowarzyszenie zajmuje się głównie:
a) rozwijaniem i propagowaniem inicjatyw, postaw i działań sprzyjających niesieniu
pomocy;
b) inspirowaniem wprowadzenia różnorodnych form i stopni zorganizowanej pomocy
członkom społeczności lokalnej w zaspokajaniu najistotniejszych potrzeb;
c) budowaniem sieci oparcia społecznego dla dzieci i młodzieży zagrożonej patologią,
osób niepełnosprawnych, starszych, bezdomnych, uzależnionych i bezrobotnych;
d) prowadzeniem kompleksowej rehabilitacji osób niepełnosprawnych w zakresie m.in.
opieki, edukacji, aktywności społecznej i zawodowej, mieszkalnictwa chronionego,
opieki prawnej, zabezpieczenia socjalnego, kultury, sportu i rekreacji.
11) Fundacja Przystań Szczecinek
Główne cele:
a) działalność na rzecz nauki, edukacji, oświaty i wychowania w zakresie obejmującym
zapobieganie patologiom społecznym;
b) pomoc społeczna i działalność charytatywna na rzecz dzieci, kobiet, osób starszych,
niepełnosprawnych lub chorych, wykluczonym społecznie i ich rodzin;
c) działalność w zakresie rehabilitacji społecznej i fizycznej osób niepełnosprawnych,
d) promocja i organizacja wolontariatu;
e) działalność
wspomagająca
organizacyjnie,
technicznie,
szkoleniowo
i informacyjnie;
f) organizacje pozarządowe i inne podmioty działające w sferze pożytku publicznego.
12) Wielka Fundacja Pomocy „BALTICA” Sępólno Małe
Fundacja zajmuje się głównie:
a) prowadzeniem wszechstronnej działalności w zakresie ochrony ludzkiego zdrowia oraz
ratowania życia, w tym wspieraniem i prowadzeniem inicjatyw o charakterze
zdrowotnym, edukacyjnym oraz charytatywnym;
b) udzielaniem pomocy osobom znajdującym się w szczególnej trudnej sytuacji
życiowej i materialnej.
31
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
4. Priorytety dla powiatu szczecineckiego
4.1. Priorytet nr 1: Po pierwsze profilaktyka!
Ochrona zdrowia psychicznego polega w szczególności na: promocji zdrowia psychicznego
i zapobieganiu zaburzeniom psychicznym, zapewnieniu osobom z zaburzeniami psychicznymi
wielostronnej i powszechnie dostępnej opieki zdrowotnej oraz innych form opieki i pomocy
niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym i społecznym oraz kształtowaniu wobec osób
z zaburzeniami psychicznymi właściwych postaw społecznych, a zwłaszcza zrozumienia,
tolerancji, życzliwości, a także przeciwdziałania ich dyskryminacji.
Działania zapobiegawcze w zakresie ochrony zdrowia psychicznego powinny być podejmowane
przede wszystkim wobec dzieci, młodzieży, osób starszych i wobec osób znajdujących się
w sytuacjach stwarzających zagrożenie dla ich zdrowia psychicznego. Działania te obejmują
w szczególności:
1) stosowanie zasad ochrony zdrowia psychicznego w pracy szkół, placówek oświatowych,
opiekuńczo-wychowawczych,
resocjalizacyjnych.
Profilaktykę
w
wymienionych
placówkach rozumie się jako proces wspierający rozwój uczniów – ich zdrowie
psychofizyczne jak również pomoc i towarzyszenie uczniowi w zdobywaniu doświadczeń
życiowych. Profilaktyka to także zdobywanie wiedzy o zagrożeniach oraz nabywanie
umiejętności przeciwdziałania tym zagrożeniom;
2) tworzenie placówek rozwijających działalność zapobiegawczą, przede wszystkim
poradnictwa psychologicznego oraz placówek specjalistycznych, z uwzględnieniem
wczesnego rozpoznania potrzeb dzieci z zaburzeniami rozwoju psychoruchowego;
3) wspieranie grup samopomocy i innych inicjatyw społecznych w zakresie ochrony zdrowia
psychicznego;
4) rozwijanie działalności zapobiegawczej w zakresie ochrony zdrowia psychicznego przez
zakłady opieki zdrowotnej;
5) wprowadzenie zagadnień ochrony zdrowia psychicznego do programu przygotowania
zawodowego osób zajmujących się wychowaniem, nauczaniem, resocjalizacją, leczeniem
i opieką, zarządzaniem i organizacją pracy oraz organizacją wypoczynku;
6) uwzględnianie zagadnień zdrowia psychicznego w działalności publicznych środków
masowego przekazu, a zwłaszcza w lokalnych programach radiowych i telewizyjnych.
32
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
4.2. Priorytet
nr
2:
Zapewnienie
kompleksowej
opieki osobom z
zaburzeniami
psychicznymi
W powiecie szczecineckim w latach objętych programem planuje się:
1) Utworzyć Zakłady Aktywności Zawodowej w Juchowie i Szczecinku.
2) Zorganizować psychiatryczny oddział dzienny prowadzony przez NZOZ „SALUS”
w Szczecinku
w
pomieszczeniach
Szpitala
w
Szczecinku,
Spółka
z.o.o.,
wygospodarowanych w wyniku rozbudowy szpitala.
3) Utworzyć Centrum Zdrowia Psychicznego na bazie NZOZ SALUS i Szpitala (warunek:
uchwalenie stosownych przepisów wykonawczych i podanie źródła finansowania).
4) Zorganizować (wg obowiązującego na świecie modelu) Psychiatryczną Opiekę
Środowiskową.
(warunek:
uchwalenie
stosownych
i podanie źródła finansowania).
5) Zorganizować oddział psychiatryczny dla dzieci i młodzieży.
33
przepisów
wykonawczych
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
5.
Cele główne, szczegółowe i zadania programu
Cel główny 1: promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym
Lp.
1.1.
1.2.
1.3
Cel szczegółowy
Zadanie
Realizatorzy
Upowszechnienie wiedzy na
temat zdrowia psychicznego,
kształtowanie zachowań i
stylów życia korzystnych dla
zdrowia psychicznego,
rozwijanie umiejętności
radzenia sobie w sytuacjach
zagrażających zdrowiu
psychicznemu
Ustalenie priorytetów promocji zdrowia
psychicznego
Zespół Koordynujący PPOZP
Opracowanie lokalnych programów promocji
zdrowia psychicznego
placówki oświatowe, organizacje
pozarządowe,
Zespół Koordynujący PPOZP
I kw. 2012
Realizacja lokalnych programów promocji
zdrowia psychicznego
placówki oświatowe, organizacje
pozarządowe
realizacja ciągła
od II kw. 2012
Opracowanie programów zapobiegania
przemocy w rodzinie, w szkole i
w środowisku lokalnym
Komenda Powiatowa Policji
w Szczecinku, placówki oświatowe,
Powiatowe Centrum Pomocy
Rodzinie w Szczecinku, gminy
Zespół Koordynujący PPOZP
I kw. 2012
Realizacja programów zapobiegania
przemocy w rodzinie, w szkole i w
środowisku lokalnym z uwzględnieniem
istniejących regulacji prawnych
Przygotowanie lokalnych programów
informacyjno-edukacyjnych sprzyjających
postawom zrozumienia
i akceptacji oraz przeciwdziałających
dyskryminacji wobec osób z zaburzeniami
psychicznymi
Komenda Powiatowa Policji
w Szczecinku, placówki oświatowe,
Powiatowe Centrum Pomocy
Rodzinie w Szczecinku, gminy
realizacja ciągła
od II kw. 2012
Realizacja lokalnych programów
Placówki oświatowe, Starostwo
Zapobieganie zaburzeniom
psychicznym
Zwiększenie integracji
społecznej osób z
zaburzeniami psychicznymi
34
Placówki oświatowe, JST,
Powiatowe Centrum Pomocy
Rodzinie, Środowiskowe Domy
Samopomocy, Warsztaty Terapii
Zajęciowej, DPS, Zespół
Koordynujący PPOZP
Termin
realizacji
do 06.2011
I kw. 2012
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
informacyjno-edukacyjnych sprzyjających
postawom zrozumienia
i akceptacji oraz przeciwdziałających
dyskryminacji wobec osób z zaburzeniami
psychicznymi
Powiatowe w Szczecinku,
realizacja ciągła
Powiatowe Centrum Pomocy
od II kw. 2012
Rodzinie, Środowiskowe Domy
Samopomocy, Warsztaty Terapii
Zajęciowej, DPS, organizacje
pozarządowe, Miejskie i Gminne
Komisje Rozwiązywania
Problemów Alkoholowych
JST , Ośrodki Pomocy Społecznej
w poszczególnych gminach,
Organizacja systemu
tworzenie lokalnych ośrodków pomocy
NZOZ „SALUS” w Szczecinku,
do 12.2013
poradnictwa i pomocy
kryzysowej oferujących poradnictwo i pomoc NZOZ „Patronka” w Szczecinku,
1.4
w stanach kryzysu
w stanach kryzysu zagrażającego zdrowiu
Szpital w Szczecinku Sp. z o.o.,
psychicznego
psychicznemu
PCPR, placówki oświatowe, Zespół
Koordynujący PPOZP, Powiatowy
Ośrodek Interwencji Kryzysowej
Cel nr 2: Zapewnienie osobom z zaburzeniami psychicznymi wielostronnej i powszechnie dostępnej opieki zdrowotnej oraz innych form
opieki i pomocy niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym i społecznym
2.1.
Upowszechnienie
środowiskowego modelu
psychiatrycznej opieki
zdrowotnej
Opracowanie lokalnego programu
zwiększenia dostępności i zmniejszenia
nierówności w dostępie do różnych form
środowiskowej psychiatrycznej opieki
zdrowotnej, w tym zwłaszcza form
niezbędnych do
tworzenia centrów zdrowia psychicznego:
— leczenia ambulatoryjnego,
— leczenia w zespołach środowiskowych,
— leczenia w oddziałach dziennych,
— leczenia w oddziałach psychiatrycznych w
szpitalach ogólnych, dla dzieci, młodzieży i
dorosłych
JST, Zespół Koordynujący
Realizację Powiatowego Programu
Ochrony Zdrowia Psychicznego,
NZOZ „SALUS” w Szczecinku,
NZOZ „Patronka” w Szczecinku,
Szpital w Szczecinku Sp. z o.o.,
PCPR, Poradnia PsychologicznoPedagogiczna, Ośrodki Pomocy
Społecznej w poszczególnych
gminach,
Środowiskowe Domy Samopomocy
Realizacja programu zwiększenia dostępności
NZOZ „SALUS” w Szczecinku,
35
I kw. 2012
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
i zmniejszenia nierówności w dostępie do
różnych form psychiatrycznej opieki
zdrowotnej w powiecie lub gminie
2.2.
Upowszechnienie
zróżnicowanych form pomocy
i oparcia społecznego
Integrowanie działalności placówek
psychiatrycznej opieki zdrowotnej poprzez
tworzenie lokalnego centrum zdrowia
psychicznego, zapewniającego mieszkańcom
powiatu lub gminy kompleksową,
środowiskową (stacjonarną i niestacjonarną)
opiekę w zakresie zdrowia psychicznego
Opracowanie lokalnego programu
poszerzenia, zróżnicowania i
unowocześniania pomocy i oparcia
społecznego dla osób z zaburzeniami
psychicznymi, w zakresie pomocy: bytowej,
mieszkaniowej, stacjonarnej,
samopomocy środowiskowej
Realizacja lokalnego programu poszerzenia,
zróżnicowania i unowocześniania pomocy i
oparcia społecznego dla osób z zaburzeniami
psychicznymi
Wspieranie finansowe samopomocowych
projektów służących rozwojowi form oparcia
społecznego dla osób z zaburzeniami
psychicznymi
36
NZOZ „Patronka” w Szczecinku,
Szpital w Szczecinku Sp. z o.o.,
PCPR, Poradnia PsychologicznoPedagogiczna, Ośrodki Pomocy
Społecznej w poszczególnych
gminach,
Środowiskowe Domy Samopomocy
Powiat Szczecinecki, Miasto
Szczecinek, Szpital w Szczecinku
Sp. z o.o.,
NZOZ „SALUS” w Szczecinku,
JST
JST, Zespół Koordynujący
Realizację Powiatowego Programu
Ochrony Zdrowia Psychicznego,
Ośrodki Pomocy Społecznej
w poszczególnych gminach,
Środowiskowe Domy
Samopomocy,
Powiatowe Centrum Pomocy
Rodzinie
Ośrodki Pomocy Społecznej
w poszczególnych gminach,
Środowiskowe Domy
Samopomocy,
Powiatowe Centrum Pomocy
Rodzinie
Samorządy lokalne,
Powiatowy Urząd Pracy
w Szczecinku,
Ośrodki Pomocy Społecznej
w poszczególnych gminach
realizacja ciągła
od II kw. 2012
do 12.2013
I kw. 2012
realizacja ciągła
od II kw. 2012
realizacja ciągła
w miarę
posiadanych
środków
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
Zapewnienie ciągłości wsparcia finansowego
projektom pozarządowym realizującym takie
formy oparcia społecznego dla osób z
zaburzeniami psychicznymi, które wymagają
działania ciągłego
Zwiększenie udziału zagadnień pomocy
osobom z zaburzeniami psychicznymi w
działalności powiatowych centrów pomocy
rodzinie
2.3.
Aktywizacja zawodowa osób z Opracowanie lokalnego programu rozwoju
zaburzeniami psychicznymi
zróżnicowanych form wspieranego
zatrudnienia i przedsiębiorczości społecznej
dostosowanych do potrzeb osób z
zaburzeniami psychicznymi
Realizacja lokalnego programu rozwoju
zróżnicowanych form wspieranego
zatrudnienia i przedsiębiorczości społecznej
dostosowanych do potrzeb osób z
zaburzeniami psychicznymi
Zwiększanie dostępności rehabilitacji
zawodowej, organizacja poradnictwa
zawodowego i szkoleń zawodowych dla osób
z zaburzeniami psychicznymi
Przygotowanie kampanii szkoleniowoinformacyjnej adresowanej do pracodawców
promującej zatrudnianie osób z zaburzeniami
psychicznymi
Prowadzenie kampanii szkoleniowoinformacyjnej adresowanej do pracodawców
promującej zatrudnianie osób z zaburzeniami
psychicznymi
37
Ośrodki Pomocy Społecznej
w poszczególnych gminach,
Samorządy lokalne
realizacja ciągła
w miarę
posiadanych
środków
Powiatowe Centrum Pomocy
Rodzinie, Samorząd Powiatu
Szczecineckiego
Od 2012
realizacja ciągła
w miarę
posiadanych
środków
Powiatowy Urząd Pracy
w Szczecinku
Powiatowy Urząd Pracy
w Szczecinku,
Zakłady Aktywizacji Zawodowej
z terenu Powiatu Szczecineckiego*
Powiatowy Urząd Pracy
w Szczecinku,
Zakłady Aktywizacji Zawodowej
z terenu Powiatu Szczecineckiego*
Powiatowy Urząd Pracy
w Szczecinku,
Starostwo Powiatowe w Szczecinku
Powiatowy Urząd Pracy
w Szczecinku,
Starostwo Powiatowe w Szczecinku
I kw. 2012
Od II kw. 2012
realizacja ciągła
* od 2013 ZAZ w
Szczecinku
realizacja ciągła
* od 2013 ZAZ w
Szczecinku
I kw. 2012
Od II kw. 2012 w
miarę
posiadanych
środków
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
Zwiększenie udziału zagadnień zatrudnienia
osób z zaburzeniami psychicznymi w
działalności powiatowych urzędów pracy
2.4.
skoordynowanie różnych form Powołanie lokalnego zespołu koordynującego
opieki i pomocy
realizację Programu z zadaniami:
− opracowania regionalnego programu
ochrony zdrowia psychicznego, potrzeby
ludności powiatu lub gminy w zakresie
zdrowia psychicznego i opieki
psychiatrycznej oraz dostosowanie do
nich skoordynowanej działalności
różnych form pomocy i oparcia
społecznego oraz aktywizacji
zawodowej,
− realizacji, koordynowania i
monitorowania Programu. Skład zespołu
powinien zapewniać właściwą
reprezentację samorządu powiatu lub
gminy, placówek
realizujących zadania z zakresu ochrony
zdrowia psychicznego, pozarządowych
organizacji samopomocowych.
Zarząd powiatu zapewni działaniom zespołu
niezbędną pomoc administracyjną
Opracowanie lokalnego programu ochrony
zdrowia psychicznego, zawierającego
szczegółowy harmonogram,
Realizacja, koordynowanie i monitorowanie
lokalnego programu ochrony zdrowia
psychicznego
38
Powiatowy Urząd Pracy
w Szczecinku
Zarząd Powiatu w Szczecinku
Od 2012
realizacja ciągła
w miarę
posiadanych
środków
maj 2011
Zespół Koordynujący Realizację do 12.2011
Powiatowego Programu Ochrony
Zdrowia Psychicznego
Zespół Koordynujący Realizację od 2012
Powiatowego Programu Ochrony realizacja ciągła
Zdrowia Psychicznego,
Samorządy lokalne.
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
Przygotowanie aktualizowanego corocznie
przewodnika informującego o dostępnych
formach opieki zdrowotnej i pomocy
społecznej i aktywizacji zawodowej dla osób
z zaburzeniami psychicznymi
39
Starostwo
Powiatowe
w Od 2012
Szczecinku,
z coroczną
Samorządy lokalne,
aktualizacją
Zespół Koordynujący Realizację
Powiatowego Programu Ochrony
Zdrowia Psychicznego
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
6. Źródła finansowania
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2011-2015 finansowany będzie
z następujących źródeł:
a) środki finansowe Powiatu Szczecineckiego;
b) środki finansowe budżetu państwa;
c) środki finansowe Narodowego Funduszu Zdrowia;
d) środki finansowe Szpitala w Szczecinku Sp. z o.o.;
e) środki finansowe Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych;
f) środki finansowe własne realizatorów programu;
g) środki finansowe własne organizacji pozarządowych.
7. Analiza, ewaluacja i monitoring realizacji programu
Miarą skuteczności funkcjonowania przyjętego PPOZP dla Powiatu Szczecineckiego będzie:
a) monitoring realizacji zadań określonych w Programie;
b) ewaluacja PPOZP;
c) budowa programów szczegółowych rozwijających przyjęte kierunki działań.
Monitoring i ewaluacja zapisów programowych polegają na systematycznej ocenie
realizowanych działań oraz modyfikacji kierunków działania w przypadku istotnych zmian
społecznych, które mogą pojawić się poprzez zmianę regulacji prawnych czy też narastanie
poszczególnych dolegliwości społecznych. Całościowa ocena wymaga odpowiedzi na pytania
o zgodność ocenianej polityki z przyjętymi wartościami i zasadami. Ewaluacja jest działalnością
z natury normatywną, gdyż z jednej strony wykorzystuje się w niej istniejące normy, z drugiej
zaś w jej wyniku mogą pojawić się propozycje wprowadzenia nowych norm i procedur. Jest
także działalnością instrumentalną, ponieważ jej podstawowym celem jest dostarczenie
podmiotom polityki społecznej praktycznej wiedzy potrzebnej przy podejmowaniu decyzji.
Elementami skutecznego monitoringu i ewaluacji będą przede wszystkim:
1) Zespół
koordynujący
Program:
składający
się
odpowiedzialnych za realizacje poszczególnych zadań,
40
z
przedstawicieli
jednostek
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
2) Roczna ocena wdrażania Programu: Zespół wdrażający program winien się zbierać
przynajmniej raz w roku i ocenić poziom wdrażania poszczególnych celów i kierunków
działań. Zespół swoją ocenę przekazuje Zarządowi Powiatu oraz Radzie Powiatu
w Szczecinku. W przypadku znacznych różnic wynikających z zagrożeń realizacji
poszczególnych
zadań
Zespół
może
przedstawić
propozycję
przyjęcia
zmian
w zakresie zadań szczegółowych lub przedstawić propozycję wprowadzenia np.
programów celowych.
W celu bieżącego monitorowania realizacji Programu, na stronie internetowej Powiatu
Szczecineckiego zamieszczony będzie druk ankiety – Załącznik nr 1 do Programu. Ankietę
będą mogły składać zarówno jednostki organizacyjne, stowarzyszenia, organizacje społeczne,
fundacje, samorządy zawodowe, kościoły i inne związki wyznaniowe oraz grupy samopomocy
pacjentów i ich rodzin zajmujących się problematyką zdrowia psychicznego.
7. Podsumowanie
Celem strategicznym Powiatowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego dla Powiatu
Szczecineckiego na lata 2011-2015 jest promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie
zaburzeniom psychicznym. Cel strategiczny Programu jest zgodny z misją określoną
w Narodowym Programie Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2011- 2015.
PPOZP z dla Powiatu Szczecineckiego zawiera informacje o istniejącym stanie infrastruktury
społeczno – zdrowotnej powiatowych jednostek oraz partnerach realizujących zadania w ramach
dotacji z budżetu powiatu oraz wyznacza kierunki, w jakich powinny zmierzać działania na rzecz
ochrony zdrowia psychicznego. Program bazuje na realnie podejmowanych działaniach na
istniejącej infrastrukturze powiatowej, która w okresie danego roku jest w stanie zapewnić
realizację przyjętych priorytetów i zadań.
PPOZP dla Powiatu Szczecineckiego ma charakter otwarty i przy zaangażowaniu władz
publicznych i zainteresowanych stron będzie aktualizowany w miarę pojawiających się potrzeb
mieszkańców oraz możliwości prawnych i finansowych samorządu powiatowego.
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego dla Powiatu Szczecineckiego na lata
2011 - 2015 wpisuje się w istniejącą strategię działań na rzecz osób niepełnosprawnych Powiatu
Szczecineckiego.
41
Powiatowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego
Dla Mieszkańców Powiatu Szczecineckiego na lata 2011-2015
Załącznik nr 1
do Powiatowego Programu Ochrony Zdrowia
Psychicznego dla Mieszkańców Powiatu
Szczecineckiego na lata 2011-2015
Ankieta
dla NZOZ, jednostek organizacyjnych, stowarzyszeń, organizacji społecznych, fundacji,
samorządów zawodowych, kościołów i innych związków wyznaniowych oraz grup samopomocy
pacjentów i ich rodzin zajmujących się problematyką zdrowia psychicznego.*
Lp.
Zakres danych
1.
Nazwa jednostki
2.
Podstawa prawna działania
3.
Nr KRS (w przypadku posiadania)
4.
Zakres działania (zadania w zakresie
związanym ze zdrowiem psychicznym)
5.
Grupy osób objętych pomocą
6.
Informacje dodatkowe:
- realizowane programy,
- akcje profilaktyczno-informacyjne,
- inne działania
Opis
……………………………………..
…………………………………..
Miejscowość, data
Podpis osoby
upoważnionej do reprezentowania jednostk
42