Partnerstwo publiczno-prywatne - Klaster Bioenergia dla Regionu

Komentarze

Transkrypt

Partnerstwo publiczno-prywatne - Klaster Bioenergia dla Regionu
„Partnerstwo publiczno-prywatne
dla realizacji przedsiwzięć ESCo w
instytucjach publicznych”
radca prawny Joanna Grzywaczewska
Czym jest ESCo?
a w efekcie zmierzające do:
- zmniejszenia zużycia energii
elektrycznej,
- zmniejszenia zapotrzebowania na
energię elektryczną.
Czym jest ESCo?
z j. ang. Energy Service Company - ESCo jest podmiotem
świadczącym usługi optymalizacji energetycznej polegające
m.in. na:
- zwiększeniu efektywności wykorzystania energii elektrycznej,
- konserwacji urządzeń pobierających energię elektryczną,
- skorelowaniu wytwarzania energii elektrycznej i ciepła
- wprowadzaniu alternatywnych (energooszczędnych) źródeł energii
elektrycznej
- monitorowaniu zużycia energii elektrycznej i wprowadzaniu środków
zaradczych
Partnerstwo publiczno-prywatne - akty prawne
ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publicznoprywatnym (Dz.U. z 2009 r. Nr 19, poz. 100)
ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.
U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655, z późn. zm.)
ustawa z dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty budowlane lub
usługi (Dz. U. Nr 19, poz. 101, Nr 157, poz. 1241 i Nr 223, poz. 1778)
Czym jest partnerstwo publiczno-prywatne?
Przez partnerstwo publiczno-prywatne należy rozumieć
współpracę podmiotu publicznego i partnera prywatnego
(przedsiębiorcy), na mocy której partner prywatny
zobowiązuje się do realizacji przedsięwzięcia za
wynagrodzeniem oraz poniesienia w całości albo w części
wydatków na jego realizację lub poniesienia ich przez osobę
trzecią, a podmiot publiczny zobowiązuje się do
współdziałania w osiągnięciu celu przedsięwzięcia, w
szczególności poprzez wniesienie wkładu własnego.
Przedmiotem partnerstwa publiczno-prywatnego jest wspólna
realizacja przedsięwzięcia oparta na podziale zadań i ryzyk
pomiędzy podmiotem publicznym i partnerem prywatnym
(art. 1 ust. 2 ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym).
Elementy konstrukcyjne
partnerstwa publiczno-prywatnego
1) podmiot publiczny,
2) partner prywatny,
3) przedsięwzięcie,
4) współpraca,
5) podział ryzyka.
Ad. 1) Podmiot publiczny
a) jednostka sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o
finansach publicznych, m.in. organy władzy publicznej, jednostki
samorządu terytorialnego, jednostki budżetowe, samorządowe
zakłady budżetowe, ZUS, NFZ, ZOZ-y, uczelnie,
b) inna osoba prawna, utworzona w szczególnym celu zaspokajania
potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru
przemysłowego ani handlowego, jeżeli podmioty, o których mowa
w tym przepisie oraz w lit. a, pojedynczo lub wspólnie,
bezpośrednio lub pośrednio przez inny podmiot:
– finansują ją w ponad 50 % lub
– posiadają ponad połowę udziałów albo akcji, lub
– sprawują nadzór nad organem zarządzającym, lub
– mają prawo do powoływania ponad połowy składu organu
nadzorczego lub zarządzającego,
c) związki podmiotów, o których mowa w lit. a i b.
Ad. 2) Partner prywatny
a) Przedsiębiorca - osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna
niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą; za przedsiębiorców
uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez
nich działalności gospodarczej
Działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana,
handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie
kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób
zorganizowany i ciągły.
b) przedsiębiorca zagraniczny - osoba zagraniczna (tj. osoba fizyczna
nieposiadającą obywatelstwa polskiego, osoba prawna z siedzibą za granicą
lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną posiadająca zdolność
prawną, z siedzibą za granicą) wykonująca działalność gospodarczą za granicą.
art. 4 i 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
Ad. 3) Przedsięwzięcie
Ustawa określa, co może być przedmiotem współpracy
a) budowa lub remont obiektu budowlanego,
b) świadczenie usług,
c) wykonanie dzieła, w szczególności wyposażenie składnika
majątkowego w urządzenia podwyższające jego wartość lub
użyteczność, lub
d) inne świadczenie
– połączone z utrzymaniem lub zarządzaniem składnikiem
majątkowym, który jest wykorzystywany do realizacji
przedsięwzięcia publiczno-prywatnego lub jest z nim
związany.
Ad. 4) Współpraca
- konieczna jest rzeczywista wspólna realizacja przedsięwzięcia.
- współpracę zdecydowanie dalej idącą niż jedynie odebrania przez
podmiot publiczny towaru lub usługi oraz zapłaty wynagrodzenia,
jak to ma miejsce przy zamówieniach publicznych,
- wymóg podziału zadań pomiędzy podmiot publiczny a partnera
prywatnego - kazda strona umowy o partnerstwie publicznoprywatnym powinna mieć przypisane czynności do wykonania
- najistotniejszym przejawem współpracy podmiotu publicznego
będzie wniesienie wkładu własnego (art. 7 ust. 1 u.p.p.p.), ale
takze np. przeprowadzenie konsultacji społecznych, uzyskaniue
pozwoleń lub uzgodnień niezbędnych do realizacji inwestycji,
promocja przedsięwzięcia, działania zmierzajace do zwiększenia
popytu na świadczone usługi.
Ad. 5) Podział ryzyka
• ryzyko związane z dostępnościa towarów/usług
niezbędnych do realizacji przedsięwzięcia,
• ryzyko popytu,
• ryzyko związane z lokalizacja przedsięwzięcia,
• ryzyko związane z przychodami przedsięwzięcia,
• ryzyko czynników makroekonomiczych,
• ryzyko legislacyjne.
Formy partnerstwa publiczno-prywatnego
Forma nawiązania współpracy podmiotu
publicznego i partnera prywatnego:
- umowa o partnerstwie publiczno-prywatnym
(ustawa reguluje, jakie elementy powinny się w
niej znaleźć, np. skutki niewykonania lub
nienależytego wykonania zobowiązania, w
szczególności kary umowne)
Zawiązanie spółki jako forma
partnerstwa
Umowa o partnerstwie publiczno-prywatnym
może przewidywać, że w celu jej wykonania
podmiot publiczny i partner prywatny zawiążą :
- spółkę kapitałową (sp. z o.o. lub S.A.),
- spółkę komandytową*,
-spółkę komandytowo-akcyjną*.
*podmiot publiczny nie może być komplementariuszem
Stosunek stosunek ustawy o partnerstwie
publiczno-prywatnym do innych przepisów
Ustawa o partnerstwie publiczno-prywatnym
dotyczy zagadnień o charakterze
materialnoprawnym, tj.:
a) definiuje pojęcie partnerstwa publicznoprywatnego od strony podmiotowej i
przedmiotowej oraz
b) daje jednoznaczną podstawę prawną do
nawiązania współpracy z podmiotem prywatnym
w formie spółki.
Stosunek stosunek ustawy o partnerstwie
publiczno-prywatnym do innych przepisów
- prawo zamówień publicznych i ustawy o koncesji na
roboty budowlane lub usługi mają charakter
proceduralny, a przedmiotem ich regulacji jest
tryb wyboru odpowiednio wykonawcy
zamówienia publicznego i koncesjonariusza
Wybór partnera prywatnego
Trzy procedury wyboru:
1) zgodnie z przepisami ustawy o koncesji na roboty
budowlane lub usługi,
2) zgodnie z przepisami ustawy - Prawo zamówień
publicznych,
3) według procedury określonej przez podmiot
publiczny - z zachowaniem zasady uczciwej i wolnej
konkurencji oraz przestrzegania zasad równego
traktowania, przejrzystości i proporcjonalności, przy
odpowiednim uwzględnieniu przepisów ustawy.
Ad. 1) Wybór zgodnie z przepisami ustawy o koncesji na
roboty budowlane lub usługi
Wybór partnera prywatnego powinien być dokonany w oparciu o procedury
wynikające z ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi, wówczas
gdy:
- jedyną formą zapłaty dla partnera prywatnego jest prawo do pobierania
przez niego pożytków z przedmiotu partnerstwa publiczno-prywatnego,
- gdy wynagrodzeniem partnera prywatnego jest prawo do pobierania przez
niego pożytków z przedmiotu partnerstwa publiczno-prywatnego oraz
zapłata sumy pieniężnej, przy czym to pierwsze prawo stanowi ponad 50%
wartości całości wynagrodzenia.Jeżeli wynagrodzeniem partnera
prywatnego jest prawo do pobierania pożytków z przedmiotu partnerstwa
publiczno-prywatnego, albo to prawo wraz z zapłatą sumy pieniężnej, do
wyboru stosuje się przepisy ustawy o koncesji na roboty budowlane lub
usługi, a w innych przypadkach przepisy ustawy - Prawo zamówień
publicznych.
Ad. 2) Wybór w trybie prawa zamówień publicznych
Gdy postępowanie nie spełnia warunków do zastosowania ustawy o koncesji
na roboty budowlane lub usługi, stosuje sie przepisy prawa zamówień
publicznych:
Zazwyczaj wybór partnera prywatnego zgodnie z przepisami ustawy - Prawo
zamówień publicznych następuje, gdy:
- dominującym elementem wynagrodzenia partnera prywatnego będzie
wynagrodzenie inne niż prawo do pobierania pożytków z przedmiotu
partnerstwa publiczno-prywatnego, w tym m.in. zapłata sumy pieniężnej,
- przewidziane będzie inne wynagrodzenie na rzecz partnera prywatnego niż
prawo do pobierania pożytków z przedmiotu partnerstwa publicznoprywatnego lub zapłata sumy pieniężnej.
Ad. 3) Wybór wg procedury ustalonej przez podmiot
publiczny
Dotyczy przedsięwzięc takich jak:
- umowy spółki zawieranej pomiędzy podmiotami publicznymi a
prywatnymi, w których nie dojdzie ani do zarządzania, ani
utrzymywania czy też eksploatowania składnika majątkowego, w
związku z czym brak jest spełnienia definicji przedsięwzięcia w
rozumieniu art. 2 pkt 4 u.p.p.p.;
- realizowane przez podmioty, które nie spełniają definicji
koncesjodawcy (art. 2 pkt 8 w zw. z art. 3 u.k.r.b.) czy też
zamawiającego (art. 2 pkt 12 w zw. z art. 3 p.z.p.);
- dotyczące realizacji prac w sektorze telekomunikacyjnym, do
których nie znajdą zastosowania ani przepisy ustawy o koncesji na
roboty budowlane lub usługi (art. 4 ust. 1 pkt 2), ani przepisy
prawa zamówień publicznych (art. 4 pkt 10).
Stosowanie PPP a zadłużenie podmiotu publicznego
Zgodnie z rozporządzeniem ministra finansów z dnia 28
grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowego sposobu
klasyfikacji tytułów dłużnych zaliczanych do państwowego
długu publicznego do długów publicznych zalicza się
umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym, które mają
wpływ na poziom długu publicznego
Stosowanie PPP a zadłużenie podmiotu publicznego cd.
Zgodnie z klasyfikacją Eurostatu do długu publicznego nie
zalicza się umów o PPP, gdy ryzyko budowy oraz gdy jedno z
dwóch – ryzyko dostępności lub popytu – obciąża partnera
prywatnego.
Klasyfikacja Eurostatu nie stanowi jednak obowiązującego
prawa, lecz wskazówkę, kiedy umowy o PPP należy ujmować
do długu publicznego.
Stosowanie PPP a zadłużenie podmiotu publicznego cd.
Wszelkie wątpliwości rozstrzyga w tej kwestii nowelizacja ustawy o
partnerstwie publiczno-prywatnym (w.ż. od 1.01.2013 r.), co
przyczyniło się do rozpowszechnienia tej formy realizowania
inwestycji przez podmioty publiczne:
Art. 18a. 1. Zobowiązania wynikające z umów o partnerstwie
publiczno - prywatnym nie wpływają na poziom państwowego
długu publicznego oraz deficyt sektora finansów publicznych w
sytuacji, gdy partner prywatny ponosi większość ryzyka budowy
oraz większość ryzyka dostępności lub ryzyka popytu - z
uwzględnieniem wpływu na wymienione ryzyka czynników takich
jak gwarancje i finansowanie przez partnera publicznego oraz
alokacja aktywów po zakończeniu trwania umowy.
Dziękuję za uwagę.
r.pr. Joanna Grzywaczewska
Materiały źródłowe:
- T. Skoczyński - Komentarz do ustawy o partnerstwie publicznoprywatnym, LEX 2011 r.,
- „Partnerstwo publiczno-prywatne w samorządzie polskim na przykładzie
regionów mazowieckiego i śląskiego” pod red. prof. dr hab. Elżbiety
Kornberger-Sokołowskiej, Uniwersytet Warszawski 2008 r.,
- http://www.ppp.gov.pl/Wspierane_projekty/Efektywnosc_energetyczna/
Documents/Warsztaty_PPP_Wroclaw_%2008052013_NFOSiGW.pdf
- „Poradnik w zakresie efektywności energetycznej w budynkach
publicznych” – Ministerstwo Gospodarki http://www.ppp.parp.gov.pl/uploads/files/2Poradnik%20w%20zakresie%
20efektywno%C5%9Bci%20energetycznej%20_EPEC.pdf

Podobne dokumenty