Sprawozdanie Roczne

Komentarze

Transkrypt

Sprawozdanie Roczne
A Member of HVB Group
Sprawozdanie Roczne
2003
Sukces bez granic
w sercu Europy
Bank Austria Creditanstalt w przekroju
Wskaźniki sukcesu (mln Euro)
Wynik z tytułu odsetek po uwzględnieniu
rezerwy na ryzyko kredytowe
Wynik z tytułu prowizji
Wynik operacji finansowych
Koszty działania Banku i ogólnego zarządu
Zysk na działalności operacyjnej
Zysk brutto z działalności Banku
Skonsolidowany zysk netto roku obrotowego
Wskaźniki bilansu (mln Euro)
Suma bilansowa
Należności od sektora niefinansowego
Środki podstawowe
Kapitał własny
Wskaźniki (%)
Wskaźnik rentowności kapitału (ROE)
Wskaźnik rentowności aktywów (ROA)
Udział krajów CEE w zysku brutto
Wskaźnik koszty/dochody (C/I-Ratio)
Wynik z tytułu odsetek / Aktywa ważone ryzykiem
Wskaźnik ryzyko/zysk (Risk/Earn.-Ratio)
Rezerwy na ryzyko kredytowe /
Aktywa ważone ryzykiem
Wskaźnik kapitału całkowitego
Wskaźnik kapitału własnego
Zatrudnienie
2003
Zmiana
2002
Zmiana
2001
1.709
1.134
220
– 2.479
602
648
442
– 3,4 %
+ 5,4 %
– 4,7 %
– 1,0 %
+ 5,3 %
+ 28,5 %
+ 43,0 %
1.770
1.076
231
– 2.503
572
504
309
– 10,1 %
+ 1,4 %
– 11,4 %
– 9,7 %
+ 3,7 %
– 23,0 %
– 36,0 %
1.969
1.061
261
– 2.773
552
655
483
2003
Zmiana
2002
Zmiana
2001
137.053
72.541
76.642
5.815
– 7,4 %
– 0,4 %
– 7,7 %
+ 26,2 %
147.968
72.826
83.009
4.610
2003
–
–
–
–
7,3 %
3,3 %
8,2 %
5,4 %
2002
159.597
75.325
90.380
4.875
2001
8,7
0,31
23,3
69,9
3,28
21,5
6,5
0,20
29,4
69,3
3,32
23,3
10,2
0,30
24,7
68,8
3,52
26,3
0,70
13,1
7,8
0,77
11,2
6,8
0,93
13,0
7,8
2003
Zmiana
2002
Zmiana
2001
w tym w Polsce
30.377
11.410
18.967
11.115
+
–
+
–
29.767
11.916
17.851
12.089
– 7,5 %
– 5,7 %
– 8,6 %
– 16,0 %
32.164
12.636
19.528
14.387
Liczba oddziałów i placówek
2003
Zmiana
2002
Zmiana
2001
Bank Austria Creditanstalt (pełne etaty)
Austria (BA-CA AG i spółki funkcyjne)
Kraje CEE i inne spółki zależne
Bank Austria Creditanstalt
Austria
Kraje CEE i reszta świata
w tym w Polsce
1.311
413
898
519
–
–
+
–
2,0 %
4,2 %
6,3 %
8,1 %
2,5 %
8,0 %
0,2 %
7,5 %
1.345
449
896
561
+ 4,8 %
– 14,8 %
+18,4 %
– 13,6 %
1.284
527
757
649
Akcje Banku Austria Creditanstalt
Wskaźniki akcji
Kurs na dzień 31.12.03
40,50 Euro
Kurs najwyższy/najniższy (Intraday 9.7.03 – 31.12.03)
40,79 Euro / 26,80 Euro
Średnie obroty dzienne na Wiedeńskiej Giełdzie (w sztukach)
293.000 szt.
Zysk na akcję - IAS
3,40 Euro
Relacja kurs/zysk
11,9
Zwrot całkowity dla akcjonariusza (na dzień 31.12.03 w odniesieniu do kursu oferty, bez dywidendy)
39,7 %
Kapitalizacja rynkowa na dzień 31.12.03
6,0 mld Euro
Informacje dotyczące akcji
Wolumen oferty
Giełda Wiedeńska
147.031.740
Free Float (w wolnym obrocie)
ISIN
Kod handlowy
22,47 %
Reuters RIC
AT0000995006
Ratings
Bloomberg Ticker Code
Giełda Warszawska
BACA
BCA
BACA.VI
BACA.WA
BACA AV
BCA PW
Długoterminowe
Zobowiązania
podporządkowane
Krótkoterminowe
Moody’s
A2*
A3*
P-1
Standard & Poor’s
A-*
BBB+
A-2
*) Outlook: stable
Coverage
Citigroup, CSFB, Deutsche Bank, Erste Bank, Goldman Sachs, ING, JP Morgan, Merrill Lynch, Raiffeisen Centro Bank, UBS
EUR
Zmiany kursu akcji Banku Austria Creditanstalt
Kursy zamknięcia na Giełdzie Wiedeńskiej
47
46
45
44
43
42
41
40
39
38
37
36
35
34
33
32
31
30
29
28
27
6.444
1.000
sztuk
1.993
1.767
1.600
1.400
1.200
Kurs oferty
1.000
800
600
BA-CA kurs zamknięcia
400
DJ EuroStoxx/Banki
(na bazie 29 Euro)
200
Obroty dzienne
(tys. sztuk, oś lewa)
0
07/03
08/03
09/03
10/03
11/03
12/03
01/04
02/04
03/04
Polski tekst jest tłumaczeniem sprawozdania rocznego
sporządzonego w języku niemieckim.
W przypadku rozbieżności obowiązuje wersja niemiecka.
Sukces bez granic
w sercu Europy
Jako bank międzynarodowy z siedzibą w Austrii, odpowiadamy za współpracę z liczącą 5,8 miliona rzeszą naszych klientów w dwunastu krajach. Naszą misję pragniemy urzeczywistniać poprzez
nasz wkład w proces zrastania się Europy w pokoju i dobrobycie wśród 200 milionów ludzi w
regionie będącym sercem Europy.
Na naszych podstawowych rynkach, a więc w Austrii oraz w Środkowej i Wschodniej Europie, staliśmy się dzięki gęstej sieci naszych placówek wiodącym bankiem międzynarodowym – działając
jednocześnie w transgranicznej strukturze HVB Group. Połączenie rynków przyszłości i rynków dojrzałych zapewniło nam nadzwyczajne możliwości wzrostu, zwiększając jednocześnie efektywność
naszych działań. Zdecentralizowane struktury naszego banku pozwalają nam skorzystać z wiedzy
innych i czerpać z różnorodnych talentów większej dziś Europy.
Wierni naszemu hasłu „Bank Austria Creditanstalt bankiem sukcesu“ za cel naszej codziennej pracy
uważamy wspomaganie naszych klientów, zarówno przedsiębiorstw jak i osób prywatnych, w ich
drodze do sukcesu. Dzięki takiemu ukierunkowaniu naszej współpracy z klientem pragniemy jako
bank uniwersalny w sposób zrównoważony budować nasza wartość i osiągać wymaganą przez rynek kapitałowy rentowność naszych kapitałów własnych. Z tej przyczyny nieustannie pracujemy nad
ukierunkowaniem naszej oferty dokładnie na potrzeby rynku, idąc za przykładem przedsiębiorców
doskonalimy profesjonalizm i skuteczność naszych usług, podnosimy sprawność i wydajność naszych
pracowników. Korzyści klientów naszego banku stają się w ten sposób zbieżne z interesem naszych
akcjonariuszy. Kluczem do naszego sukcesu są sukcesy naszych klientów.
Wydarzenia roku 2003
20 stycznia
Przygotowanie emisji obligacji w
wysokości 320 milionów dolarów dla
rumuńskiego przedsiębiorstwa energetycznego Termoelectrica;
5 marca
Global Finance uznaje BA-CA za
najlepszy „Trade Finance Bank in
CEE“;
10 marca
Otwarcie przedstawicielstwa w
Skopje, stolicy Macedonii;
17 marca
Gerhard Randa obejmuje z dniem 1
kwietnia stanowisko Przewodniczącego Rady Nadzorczej BA-CA; Karl
Samstag zostaje nowym Prezesem
Zarządu BA-CA;
9 kwietnia
Uplasowanie emisji obligacji firmowych w wysokości 200 mln Euro dla
Austriackich Kolei Federalnych (ÖBB)
przez BA-CA jako Joint-Lead Manager and Sole Bookrunner;
7 maja
Utworzenie konsorcjum kredytowego w celu udzielenia kredytu w
wysokości 500 mln Euro producentowi papieru Sappi, udział BA-CA jako
Mandated Lead Arranger;
20 maja
Odznaczenie Global Finance dla BACA jako „Best Bank in CEE“;
30 maja
Udana emisja pięcioletnich chorwackich obligacji państwowych
denominowanych w Kunach, o wartości całkowitej 1 miliarda Kun;
2 czerwca
e-rachunek w Austrii jako standardowa forma płatności w internecie;
27 czerwca
24h-Serviceline BA-CA najlepszym
bankowym serwisem telefonicznym i
e-mailowym w Austrii;
30 czerwca
1 lipca
4 lipca
9 lipca
Notowanie akcji Bank Austria Credit
Anstalt na giełdzie wiedeńskiej;
11 lipca
Magazyn finansowy Euromoney po
raz czwarty z rzędu wyróżnia BA-CA
jako „Best Bank in CEE“, a po raz
jedenasty z rzędu jako „Best Bank in
Austria“ – „Best Bank in Poland“
oraz inne nagrody dla spółek
zależnych w CEE;
4 sierpnia
Działalność inwestycyjna w dziedzinie
nieruchomości skoncentrowana w
nowej strukturze BA-CA Immotrust;
10 września
Brytyjski magazyn finansowy „The
Banker“ nagradza BA-CA jako „Bank
of the Year in Central and Eastern
Europe“;
30 września
Sprzedaż BA-CA Asset Finance Ltd.,
brytyjskiej spółki leasingowej BA-CA
na rzecz Fortis Lease;
7 października
Zakończenie akwizycji Central profit
banka. BA-CA staje się trzecim
największym bankiem w Bośni i Hercegowinie.
14 października Bank Austria Creditanstalt jako pierwsza zagraniczna spółka debiutuje
na Warszawskiej giełdzie w systemie
notowań podwójnych;
15 października Sprzedaż udziałów w UNION oraz
CA-Versicherung AG na rzecz Wiener
Städtische Versicherung. Zachowanie
strategicznego 10 % udziału w obu
firmach ubezpieczeniowych.
21 listopada
Skuteczne uplasowanie obligacji firmowych OMV o wartości 250
milionów Euro przez BA-CA jako
Sole Lead Manager and Bookrunner;
Utworzenie pierwszego Otwartego
Funduszu Inwestycyjnego Nieruchomości „Real Invest Austria“ zgodnie z
nową ustawą o funduszach inwestycyjnych w dziedzinie nieruchomości;
3 grudnia
Start nowego banku Splitska banka.
Zakończenie integracji Splitska banka i HVB Croatia;
Ostateczne przeniesienie pozostałych
udziałów HVB w banku BPH PBK na
rzecz BA-CA. BA-CA obejmuje tym
samym 71,03 % w BPH PBK;
17 grudnia
BA-CA jako pierwszy bank austriacki
otrzymuje europejski znak jakości
E-Commerce;
Nabycie CAC Leasing w Czechach i
Słowacji;
26 stycznia 2004 Zmiany w Zarządzie – Erich Hampel
nowym Prezesem Zarządu.
Spis treści
Słowo wstępne
Nasza polityka
Akcje
Rozwój i perspektywy
… Koncernu
… Segmentów działalności
… Działalności kredytowej
Zasoby, procesy i serwis
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe
wg MSSF/MSR
Informacje dodatkowe (Noty) do
skonsolidowanego sprawozdania finansowego
Dane uzupełniające
Mission Statement
5
Wydarzenia roku 2003
6
Do naszych Akcjonariuszy, Klientów i Partnerów rynkowych
8
Profil naszej działalności – Nasz wizerunek i strategia
12
Struktura organizacyjna Banku Austria Creditanstalt
26
Bank Austria Creditanstalt na giełdzie
28
Makroekonomiczne tło działalności branży bankowej w 2003 roku
35
Raport o sytuacji Grupy BA-CA (wraz z prognozą)
40
Bankowość detaliczna
55
Bankowość korporacyjna
71
Rynki Międzynarodowe
89
Europa Środkowo-Wschodnia (CEE)
96
Centrum Korporacyjne
116
Ekspozycja na ryzyko w Grupie BA-CA
119
Zarządzanie kosztami
124
Zarządzanie procesami / IT i serwis wewnętrzny
128
Human Resources – polityka kadrowa
138
Komunikacja – Public Relations
143
Zrównoważony rozwój
148
Treść
150
Rachunek zysków i strat, bilans, kapitał własny,
rachunek przepływów pieniężnych
152
Rachunek zysków i strat wg pozycji, Dane szczegółowe bilansu,
Dodatkowe informacje według MSSF/MSR
156
Raport na temat ryzyka, informacje wymagane przepisami
prawa austriackiego
191
Oświadczenie Zarządu Banku Austria Creditanstalt
215
Raport biegłych rewidentów
216
Raport Rady Nadzorczej
218
Organy Banku Austria Creditanstalt
220
Rachunek zysków i strat oraz bilanse 2001– 2003
222
G&V der CEE-Tochterbanken 2001 – 2003
224
Glosariusz
226
Oddziały Banku
232
Impressum, uwagi
236
Investor Relations
237
stanowi część skonsolidowanego sprawozdania finansowego wg MSSF/MSR
Erich Hampel
Gerhard Randa
Karl Samstag
Prezes Zarządu od
27 stycznia 2004 roku
Prezes Zarządu do
31 marca 2003 roku
Prezes Zarządu od
1 kwietnia 2003 roku do
26 stycznia 2004 roku
Przewodniczący
Rady Nadzorczej
od 1 kwietnia 2003 roku
8
Słowo wstępne
Do naszych Akcjonariuszy, naszych Klientów i Partnerów rynkowych
Szanowni Państwo,
rok 2003 był dla europejskiego sektora bankowego rokiem zwrotnym: Wobec spowolnienia koniunktury rynkowej banki europejskie zmuszone były sięgnąć po częstokroć surowe środki naprawcze.
Bank Austria Creditanstalt mimo trudnych warunków działalności stosunkowo dobrze przetrzymał ten
okres. Podobnie jak w latach poprzednich, systematycznie i konsekwentnie kontynuowaliśmy rozwój
naszego banku także w roku 2003. Dzięki temu zwiększamy nasz wynik operacyjny nieprzerwanie od
roku 2001 – a wiec działając już w naszej obecnej strukturze. Wynik za rok 2003, nie uwzględniając
obcych akcji i udziałów, przekroczył o 43 % rezultat roku poprzedniego.
Przede wszystkim jednak mamy wszelkie szanse na sukces budując naszą pozycję banku „w sercu
Europy“:
Dzień 1 maja 2004 roku, przyjęcie dziesięciu nowych członków do Unii Europejskiej, to wielki kamień
milowy w historii Europy. W ten sposób wokół nas rozciąga się – jak okiem sięgnąć – Rynek
Wewnętrzny, obejmujący ponad 500 milionów ludzi, w tym 200 milionów na naszych rynkach podstawowych – dla nas w BA-CA to bardzo szczególny, nadzwyczajny dzień! Pracowaliśmy dla osiągnięcia
tego celu od ponad dziesięciu lat, w ten sposób znajdziemy się – jako członek HVB Group, dysponując
najgęstszą siecią bankową w CEE – w wyjątkowej sytuacji jako: Bank numer 1 w Austrii, numer 2 w
Niemczech, numer 3 w Polsce.
Mamy znakomitą sytuację wyjściową. Aby jednak wykorzystać ją jak najskuteczniej, weszliśmy w roku
2003 na giełdę. Środki uzyskane w wyniku podwyższenia kapitału w całości wykorzystaliśmy dla dobra
BA-CA, zapewniając dobrym fundament dla naszej dalszej ekspansji. Licząc także wypracowany zysk
nasze zasoby kapitałowe tylko w roku 2003 mogliśmy zwiększyć o 1,2 mld Euro. Suma 5,8 miliarda
Euro po stronie kapitału własnego oznacza, że jest on niemal równy łącznej sumie zasobów
kapitałowych trzech kolejnych konkurencyjnych banków austriackich.
Słowo wstępne
9
Debiut giełdowy podkreśla wagę pozycji BA-CA w ramach HVB Group. Również wprowadzenie notowania akcji BA-CA w Warszawie należy uznać za wyraz ambicji międzynarodowych naszej grupy. Nasze perspektywy, podobnie jak nasze osiągnięcia, stają się wyraźnie dostrzegalne, czytelne, odbieramy
sygnał zwrotny z rynku, który wytycza nam kierunki dalszego rozwoju.
Właśnie sygnał zwrotny dobiegający z rynku potwierdza nasze oczekiwania. Wejście na giełdę
zakończyło się całkowitym sukcesem zarówno dla nas jak i dla naszych inwestorów. Od chwili emisji
w początkach lipca 2003 roku – była to pierwsza nowa emisja roku i odbyła się w warunkach wciąż
jeszcze słabej giełdy – kurs do chwili, gdy piszemy te słowa, wzrósł o ponad 50 %.
I na tym polega pomysł na działalność BA-CA: Oferujemy sieć powiązań pomiędzy dojrzałymi, dysponującymi ogromnym know-how rynkami Austrii i Niemiec i dynamicznymi, wzrastającymi rynkami
CEE. Dziś rynki te jeszcze się uzupełniają, jednak w niedalekiej przyszłości połączą się, tworząc jeden
rynek. A my łączymy klientów na tym rynku. Co to znaczy: działając w CEE rozszerzamy bazę dla naszej działalności, zwiększamy naszą wartość, gwarantując wzrost. To działa także w drugą stronę,
dzięki temu w Austrii: Zwiększamy nasz potencjał obsługi klienta oferując odpowiadający potrzebom
mix – mieszankę, na którą składają się usługi standardowe, uporządkowana struktura produktów
inwestycyjnych i indywidualne doradztwo. Efektywność procesów i realizację procedur wewnętrznych
banku będziemy – zupełnie tak, jak to robią przedsiębiorstwa – udoskonalać dzięki podziałowi pracy,
wykorzystując również zalety poszczególnych lokalizacji całej HVB Group. Na obiecywany przyrost
wartości złożą się tym samym dwa składniki: nasz stały wzrost oraz postępy efektywności.
10
Słowo wstępne
Dla nas ten zwrot to nie tylko słowa, lecz zobowiązanie: Nasz sukces jest nierozdzielnie związany z
sukcesem naszych klientów. Point of Sale – to tam zapadają decyzje miarodajne dla sukcesu banku.
Dlatego właśnie chcemy stać się bardziej elastyczni. Więcej czasu dla klienta, bliżej jego potrzeb i preferencji, więcej mobilności wewnętrznej, więcej motywacji i więcej działań promujących wynik. Zdecydowany sukces naszych mobilnych jednostek sprzedaży wskazuje nam kierunek.
Szanowni Państwo,
przedstawiliśmy drogę, która umożliwi nam realizację celów finansowych, przyjętych przez nas do
roku 2006:
Wskaźnik zyskowności:
> 13 % ROE po opodatkowaniu
Wzrost:
udziału krajów CEE = 38 %
Wskaźnik koszty/zysk:
Cost/Income-Ratio < 63 %
Wskaźnik ryzyka:
Risk/Earnings-Ratio < 20 %
Alokowany kapitał własny:
Kwota kapitału własnego ≥ 7 %
Nasze cele będziemy realizować w składzie Zarządu zapewniającym spełnienie wszystkich
niezbędnych warunków, wnoszącym doświadczenie i wytrwałość w dążeniu do celu, profesjonalną
wiedzę i międzynarodowe doświadczenia, elastyczność i wolę sukcesu.
Z zapałem i radością weszliśmy w rok 2004.
Z poważaniem
Gerhard Randa
Erich Hampel
Karl Samstag
Słowo wstępne
11
Profil naszej działalności
Nasz wizerunek i strategia
Czołowy partner w sercu Europy
5,8 mln klientów na 200 mln mieszkańców
Suma bilansowa: 137 mld Euro
Kapitalizacja rynkowa: 6,5 mld Euro
Nr. 1 w Austrii
1,8 mln klientów na 8,1 mln mieszkańców
Suma bilansowa: 111 mld Euro
Sukces bez granic w sercu Europy
Jako bank międzynarodowy z siedzibą w Austrii,
odpowiadamy za współpracę z liczącą 5,8 miliona
rzeszą naszych klientów w dwunastu krajach. Naszą
misję pragniemy urzeczywistniać poprzez nasz
wkład w proces zrastania się Europy w pokoju i
dobrobycie, wśród 200 milionów ludzi w regionie
będącym sercem Europy.
11.410 zatrudnionych, 413 placówek
Na naszych podstawowych rynkach, a więc w Aus-
Udział w rynku klientów w Austrii ok. 18 %
trii oraz w Środkowej i Wschodniej Europie, staliśmy
Udział w rynku klientów w regionie Wiednia > 50 %
się dzięki gęstej sieci naszych oddziałów wiodącym
Udział w rynku dużych korporacji 81 %
bankiem międzynarodowym, działając jednocześnie
Wolumen zarządzanych portfeli: 14,9 mld Euro
w transgranicznej strukturze grupy HVB. Połączenie
rynków przyszłości i rynków dojrzałych zapewniło
Nr. 3 w Polsce
nam nadzwyczajne możliwości wzrostu, zwiększając
2,9 mln klientów na 39 mln mieszkańców
jednocześnie efektywność naszych działań. Zdecen-
Suma bilansowa: 10 mld Euro, udział rynkowy: 9,5 %
tralizowane struktury naszego banku pozwalają
11.100 zatrudnionych, 518 placówek
nam skorzystać z wiedzy innych i czerpać z
Nr.2 na rynku kredytów hipotecznych dla klientów
indywidualnych, wolumen: 1,1 mld Euro
różnorodnych talentów większej dziś Europy.
Wierni naszemu hasłu „Bank Austria Creditanstalt
Gęsta sieć banków w wielu krajach Europy
bankiem sukcesu“ za cel naszej codziennej pracy
Środkowo-Wschodniej
uważamy wspomaganie naszych klientów, zarówno
aktywna obecność w dalszych 10 krajach Europy
Środkowo-Wschodniej
1,1 mln klientów na 78 mln mieszkańców
Aktywa: 12,8 mld Euro, Top 5 na rynkach kluczowych
7.800 zatrudnionych w 379 placówkach
Lider na rynku transakcji międzynarodowych
Wolumen kredytów konsorcjalnych w krajach CEE:
1,1 mld Euro
Udział w wolumenie kredytów eksportowych poręczonych
przez Austriacki Bank Kontrolny OeKB – 60 %
12
firm jak i osób prywatnych, w ich drodze do sukcesu.
Dzięki
takiemu
ukierunkowaniu
naszej
współpracy z klientem pragniemy jako bank uniwersalny w sposób zrównoważony budować nasza
wartość i osiągać wymaganą przez rynek kapitałowy
rentowność naszych kapitałów własnych. Z tej przyczyny nieustannie pracujemy nad ukierunkowaniem
naszej oferty dokładnie na potrzeby rynku, idąc za
przykładem przedsiębiorców doskonalimy profesjonalizm i skuteczność naszych usług, podnosimy
sprawność i wydajność naszych pracowników.
Specjalista w bankowości korporacyjnej, handlu
i bankowości inwestycyjnej w A+CEE
Korzyści klientów naszego banku stają się w ten
Partner otwierający świat rynków finansowych
Kluczem do naszego sukcesu są sukcesy naszych kli-
Doświadczony pośrednik klientów HVB w transakcjach
na terenie krajów Europy Środkowo-Wschodniej
entów.
Profil naszej działalności
sposób zbieżne z interesem naszych akcjonariuszy.
Logika celów naszego
przedsiębiorstwa
nie do podziału pracy w cyklu produkcyjnym i
efektywne wykorzystanie zasobów. Permanentne
Zgodnie z naszym hasłem „BA-CA bankiem sukce-
dostosowanie uważamy za warunek trwałego suk-
su“ celem bezpośrednim w naszej codziennej pracy
cesu.
jest wspieranie sukcesu naszych klientów poprzez
nasze produkty i usługi finansowe. Wychodząc od
tak rozumianej działalności banku jako usługodawcy,
dążymy do umocnienia naszej pozycji rynkowej i
stałego wzrostu wartości naszego przedsiębiorstwa.
Trzeci nasz cel to tworzenie i rozwijanie naszego
kapitału ludzkiego. Chcemy umożliwić naszym pracownikom i pracownicom poprzez trening, poprzez
rozwój personalny i uznanie dla ich osiągnięć osiąganie takiej pozycji, która zapewnia im zarówno
Nasz własny sukces tkwi więc w sukcesie naszych
realizację celów naszego przedsiębiorstwa jak i
klientów. Dla nich mamy zawsze gotowa ofertę, czy
celów osobistych. Dlatego w naszej firmie stopnio-
to jako bank międzynarodowy, występujący u boku
wo chcemy stworzyć jednolity system reguł, zapew-
klienta w każdym regionie na naszych podstawo-
niający elastyczność, mobilność i kulturę usług, a
wych rynkach, czy to jako partner lokalny, dysponu-
tym samym przestrzeń dla indywidualnego rozwoju.
jący jednak know-how według międzynarodowych
Z czasem chcemy przez zrastanie się naszej grupy
standardów. Obojętne czy dla klientów detalicznych
banków doprowadzić do powstania jednego przed-
czy przedsiębiorstw, czy w dziedzinie produktów
siębiorstwa bez granic.
standardowych w regularnym obrocie czy też w
ramach indywidualnych rozwiązań problemowych:
W naszych klientach dostrzegamy ludzi, nie grupy
docelowe, stawiając sobie za cel świadczenie usług
w sposób efektywny i odpowiedni do naszych ocen
benchmarkowych. Tylko takie permanentne dostosowywanie się do ich potrzeb pozwala nam trwale
generować zadowolenie klientów. To nasz „business“ i to na nim chcemy także zarabiać.
Jesteśmy silni jak nigdy przedtem – zawdzięczamy to
zaufaniu naszych klientów oraz osobistemu zaangażowaniu naszych wspólpracowników! Posiadamy
podstawy kapitałowe do dalszego wzrostu wspólnie
z naszymi klientami. Chcemy dalej podnosić wydajność oraz rentowność naszych usług. Ponieważ sukces – to wyprzedzanie i przekraczanie oczekiwań.
Na równi wymienionym stawiamy dlatego nasz drugi cel, wypracowania odpowiadającej sytuacji rynkowej stopy zwrotu z kapitału własnego, który
akcjonariusze BA-CA zainwestowali w nasze przedsiębiorstwo.
Jest
to
założenie
pod
każdym
względem zbieżne z naszym interesem jako banku.
Osiągana rentowność jest miarą naszych osiągnięć,
jest sygnałem zwrotnym z rynku a tym samym wyznacza kierunek dalszego rozwoju.
W naszych działaniach w każdym z segmentów na-
Erich Hampel rozpoczął swoją karierę w banku Citybank, następnie przeszedł do grupy PSK (Pocztowa
Kasa Oszczędnościowa), którą kierował od roku 1996
będąc jej gubernatorem. W roku 1997 objął funkcję
Prezesa Zarządu Banku Creditanstalt. Erich Hampel
jest członkiem Zarządu Banku Austria od listopada
2000, początkowo odpowiadał za segmenty
działalności CEE oraz zarządzanie ryzykiem. W styczniu 2004 roku powołany został na fotel Prezesa Zarządu Bank Austria Creditanstalt.
szej działalności, w każdej z naszych spółek
zależnych i na wszystkich poziomach struktury
przedsiębiorstwa kierujemy się kategoriami rentow-
po czwarte działamy w duchu trwałego, zrówno-
ności. Jesteśmy przekonani, że jakość naszego ser-
ważonego rozwoju nie tylko na rzecz doraźnego suk-
wisu dla klienta możemy podnosić jedynie korzysta-
cesu, lecz na rzecz trwałego podnoszenia wartości i
jąc z rozeznania rynku i stosując metody zarządzania
wzrostu jakościowego. Jako bank międzynarodowy,
sprawdzone w procesach przemysłowych analogicz-
traktujemy otwartą wymianę kulturalną między ludź-
Profil naszej działalności
13
mi, zapewniającą ich twórczą różnorodność (diversi-
Rentowność kapitału ROE (netto)
ty), nie tylko jako zadanie wewnątrz firmy. Z naszymi
12%
tele dwunastu państw przyczynić się do wyrównania
szans życiowych na naszych rynkach.
Nasze cele finansowe na lata
2003 do 2006
13,0%
14%
usługami chcemy także jako odpowiedzialni obywaROE
Zysk netto roku
obrotowego
w mln Euro
10,2%
10%
8,7%
800
8%
6%
6,5%
4%
Bank BA-CA przyjął przygotowując wejście na
giełdę w roku 2003 w ramach planowania średnio-
2%
terminowego do 2006 roku cele finansowe, infor-
0%
600
483
442
+23% p.a.
400
309
200
0
2001 2002 2003 2004 2005 2006
mując także o nich rynek kapitałowy. W naszych
ambitnych założeniach wyraża się także rola BA-CA
w ramach grupy HVB: Odpowiadamy za cały region
Wkład krajów CEE w zysk brutto z działalności Banku
Austrii i CEE. W wyniku interakcji między dojrzałym
rynkiem bankowym i rynkami wzrostowymi spod-
40%
ziewany jest zarówno wzrost jak i zjawiska synergii
35%
przychodów i postępy w wydajności pracy. Przez
30%
29%
podwyższenie kapitału o 923 mln Euro stworzono
Udział krajów CEE
25%
podwaliny dla tej ekspansji.
Kraje CEE –
zysk brutto
z działalności
banku w mln Euro
20%
Nasz cel, osiągniecie w roku 2006 ROE na poziomie
13 % po opodatkowaniu, oznacza z perspektywy
roku 2003 każdorazowy wzrost zysku o ponad
20 % rocznie. Najważniejszy wkład w układzie
38%
25%
600
23%
500
400
300
15%
10%
162
+45% p.a.
148
200
151
100
5%
0%
0
2001 2002 2003 2004 2005 2006
regionalnym zakładamy w segmencie CEE, jako rynku perspektywicznego wzrostu. Na rok 2006 prze-
Wskaźnik koszty/dochody Cost/Income-Ratio
widujemy jego udział w wyniku przed opodatkowaniem na poziomie 38 %.
70%
68,8% 69,3%
69,9%
Wzrost i związane z nim rodzaje ryzyka są dostatecznie zabezpieczone przez posiadane środki
65%
63,0%
własne. BA-CA jest najlepiej dokapitalizowanym
bankiem Austrii. Chcemy także nadal ograniczać
60%
udział aktywów ważonych ryzykiem w naszym
bilansie a tym samym zaangażowanie kapitału
własnego w Austrii – niezależnie od współpracy z
26,3%
Wskaźnik ryzyko/zysk
23,3%
klientami – a zapotrzebowanie kredytowe w CEE
25%
21,5%
kształtować ostrożnie gospodarując kapitałem
< 20%
20%
własnym (konsorcja kredytowe, instrumenty rynku
15%
kapitałowego). Zmniejszy się udział kapitału podstawowego w czasie planowanej ekspansji, wynoszący
obecnie 7,8 %, ale ze względu na tezauryzację zys-
7,8%
Wskaźnik w filarze 1
6,8%
7,8%
> 7%
10%
5%
ku pozostanie na stabilnym poziomie nieco powyżej
0%
7 %. W tym kontekście stawiamy sobie za cel dalsze
ograniczenie bieżących działań zapobiegawczych w
14
Profil naszej działalności
2001 2002 2003 2004 2005 2006
związku z ryzykiem kredytowym w stosunku do
nizacyjnego, przede wszystkim w dziedzinie zasto-
wyniku z tytułu odsetek, zamierzając docelowo
sowań instrumentów kierowania przedsiebiors-
osiągnąć poniżej 20 %.
twem, czyli: przejście na sprawozdawczość wg IAS,
Istotnym wkładem w drodze do podnoszenia wyniku jest dalsza racjonalizacja naszej działalności.
Cost/Income-Ratio (koszty zarządu mierzone po
przychodach operacyjnych) powinny z obecnych
70 % ulec obniżeniu do 63 % (2006).
Fazy strategicznego rozwoju
przejrzysty controlling, całościowe założenie orientacji na rentowność, likwidacja subwencji poziomych i wydzielenie z przedsiębiorstwa znacznej
części zakładowego zaopatrzenia socjalnego (na starość). Rezultatem był wzrost wydajności pracy o
ponad jedna trzecią (wynik operacyjny na jednego
zatrudnionego w roku 2001 wobec 1996).
Cele finansowe jako ustawione „poprzeczki“ wy-
Wcielenie do grupy HVB po niemal jednogłośnym
znaczają ścieżkę rozwoju na najbliższe lata. W swej
podjęciu uchwały przez ówczesnych akcjonariuszy
najnowszej historii bank BA-CA pokonał już dwa
wyznacza koniec tej fazy i stanowi jeden z ważnych,
duże odcinki drogi a obecnie rozpoczyna trzeci: jest
milowych kroków w regionalnej historii banku.
to droga od grupy banków do jednego międzynaro-
Wyprzedzając wówczas swój czas, do dziś fuzja z
dowego banku działającego na rynkach podstawo-
grupą HVB pozostała jedną z niewielu fuzji między-
wych w Austrii i w Europie Środkowej i Wschodniej.
narodowych między sąsiednimi wiodącymi bankami
Spoglądając wstecz dostrzegamy logikę rozwoju w
na rynku europejskim. U podstaw połączenia legła
warunkach permanentnych przemian, gdy wybory
idea „Banku regionów“, która nic nie straciła na
kolejnych kierunków odpowiadały każdorazowo
aktualności i sile przekonywania: zdecentralizowane
strategicznym wymaganiom chwili. W ten sposób
kompetencje w transakcjach z klientami w regio-
uniknęliśmy także zasadniczych zwrotów i cięć
nach, regionalny rozwój w ramach kierunków
dokonywanych ad-hoc.
wspólnej strategii, uzgodnione działania na międzynarodowym rynku kapitałowym i pragmatyczna pra-
Lata 1997 do 2000: Konsolidacja
ca nad tworzeniem wspólnej infrastruktury.
Faza pierwsza – okres od 1997 do 2000 roku,
zapoczątkowany przejęciem Creditanstalt-Bank-
Rynek wewnętrzny UE
głównym celem konsolidacji
Lata 2000 do 2003:
verein przez Bank Austria –
Uporządkowanie i wykorzystanie synergii
można określić mianem „Konso-
Dewizą kolejnego, drugiego odcinka naszej drogi –
lidacji“. Jej ramy wyznaczało
w okresie od 2000 do 2003 roku – było „Porządko-
zrealizowane właśnie przystąpie-
wanie i synergia“. Z utworzonej już grupy banków
nie Austrii do UE a w konsekwencji zmiany war-
stworzyliśmy wraz z HVB efektywną ekonomicznie
unków i ram ustrojowych.
grupę bankową, charakteryzująca się jasnym pod-
Połączenie obu wiodących banków Austrii było z jednej
strony związane z koncentracją na działalności podstawowej jako bank uniwesralny. Nowa grupa bankowa
skoncentrowała się na transakcjach z klientem łacząc
przy tym także swoją sieć w CEE. Ponadto rozstała się
z licznymi, historycznie uwarunkowanymi udziałami w
przedsiębiorstwach przemysłowych, co nastąpiło w
sposób rozważny, rozłożony w czasie, nie naruszając
interesów zainteresowanych przedsiębiorstw.
ziałem pracy. Część działań obejmowała szybkie
wdrożenie ustalonego „regionalnego podziału kompetencji“ i ukierunkowania BACA na jego podstawowe rynki tj.
region „A+CEE“. W ciągu jednego tylko roku po formalnym
Koncentracja działalności na
rynki podstawowe – podział
w ramach grupy HVB
połączeniu udziały BA-CA spoza
rynku podstawowego oraz filie zagraniczne (poza
nielicznymi wyjątkami) zostały zintegrowane w sieci
międzynarodowej HVB. Poprawiło to w sposób
Z drugiej strony proces integracyjny obu banków
decydujący dopuszczalny poziom ryzyka dla banku
stworzył też warunki do wyraźnego skoku moder-
BA-CA. A kolei HVB wniosła swoje spółki zależne w
Profil naszej działalności
15
CEE (w drodze sprzedaży at arm’s length) do BA-
Lata 2003 do 2006:
CA, dzięki czemu „jednym ruchem“ dwukrotnie
Stworzenie wspólnej sieci i przemysłowe
zwiększyła się sieć w CEE. Tym samym osiągnęliśmy
podejście do zarządzania
ostateczne ukierunkowanie naszej działalności na
W roku 2003/2004 Bank Austria Creditanstalt
zadania podstawowe.
wszedł w trzecią fazę: Można by nadać jej tytuł
Druga część przyjętej agendy dotyczyła „wykończenia“ nowych struktur, tj. stworzenie z nich sprawnych jednostek zapewniających dobrą obsługę klienta. W kolejnych krajach CEE następowały fuzje
spółek
zależnych
obu
banków.
Podobnie
postępowała także integracja w
Austrii. Po harmonizacji katalo600 mln Euro zyskane
dzięki synergii
„Horyzontalne rozwijanie sieci Grupy i pogłębianie
struktur ekonomicznych na wzór zarządzania przemysłowymi cyklami produkcyjnymi“. Na początek
tego nowego odcinka drogi bank znalazł się w jak
najlepszej sytuacji wyjściowej, może więc realizować
wielkie cele i osiągnąć w roku 2006 założone
wskaźniki ekonomiczno-finansowe.
gów produktów, sterowania i
Niektóre istotne punkty strategicznej agendy dla
systemów informatycznych (w
banku uniwersalnego mogącego sprostać wymaga-
roku 2001 w ramach projektu
niom współczesności zostały już na dobrą sprawę
„heureka!“) połączyliśmy całkowicie BA i CA w
załatwione: Dokonały się wielkie ruchy konsoli-
połowie 2002 roku (Projekt „Bank sukcesu“). W
dacyjne na ojczystych rynkach; w Austrii Bank BA-
sumie zyskaliśmy poprzez synergię od 2001 roku –
CA także w tej dziedzinie nadawał tempo wyprzed-
tak jak to obiecaliśmy rynkowi kapitałowemu – 600
zając konkurencję.
mln Euro. Stan zatrudnienia w Austrii i Polsce dostosowaliśmy do nowych warunków. Wydajność pracy
w okresie lat 2000 – 2003 wzrosła o kolejne 14 %.
Ustalony
został
także
podstawowy
model
działalności: Bank koncentruje się na rynku podstawowym w Austrii i CEE, zaliczając się do liderów na
tych rynkach. Trzon naszej działalności stanowią
usługi banku uniwersalnego, zatem transakcje z klientami. Bank na skutek usprawnienia struktur jest
10 milionów klientów 2.000 oddziałów
„odchudzony“, co oznacza brak obciążających
aktywność rodzajów działalności. Podstawę działań
Klienci
Oddziały
4,0 mln
700
każdym z 12 krajów, obsługiwany przez zakorze-
3,5 mln
600
nionych w swoim regionie, regionalnych bankierów.
3,0 mln
500
banku zapewnia lokalny trzon stałych klientów w
Jako członek grupy HVB BA-CA występuje jednak
jako Bank o statusie dużego banku międzynarodo-
2,5 mln
400
2,0 mln
300
1,5 mln
200
1,0 mln
wego. Przede wszystkim jednak: Dysponuje potencjałem wzrostu.
Rok 2003 jako szczególnie trudny
0
co, że dobrze zdywersyfikowany
e
aj
Kr
em
portfel działalności, elastyczność i
Ni
a
lsk
Po
Au
st
BA-CA
c
0,0 mln
CE
E
dla banków wykazał przekonują-
ria
0,5 mln
100
zdolności dostosowawcze stanowią warunki wstępne konsekwentnego
rozwoju
Większa niezależność od
konjunktury gospodarczej,
większa elastyczność
w szybkim reagowaniu
na sytuację
wyników.
Uniezależnienie od niżów koniunkturalnych i trud-
16
Klienci
nych sytuacji na rynkach, zachowanie otwartości na
Oddziały
zmiany strukturalne, ograniczenie prawdopodo-
Profil naszej działalności
bieństwa
występowania
umiejętność
szokowego
spontanicznego
ryzyka
i
CEE. Podczas gdy – tak jak i dotychczas – rozwijamy
wykorzystania
wszędzie naszą działalność w zakresie międzyna-
występujących doraźnie możliwości akwizycyjnych
rodowej bankowości komercyjnej i na międzyna-
zaliczamy do naszych strategicznych celów na równi
rodowym rynku kapitałowym, od handlu aż po ban-
ze wzrostem i rentownością.
kowość
Zbliżające się urzeczywistnienie pierwszej fali akcesyjnej w ramach rozszerzenia UE na Wschód powoduje, że nasze regionalne ukierunkowanie, na rzecz
którego Bank Austria Creditanstalt trudzi się już od
ponad dekady jako jeden z pionierów na Wschodzie, staje się bardziej dostrzegalne. Teraz nie tylko
wielkie koncerny, ale i małe i średnie przedsiębiorstwa z Europy Zachodniej uwzględniają w swoich planach produkcji i sprzedaży całą Europę Środkową i
Wschodnią. Wiodące przedsiębiorstwa CEE zostały
natomiast już zintegrowane w europejskim podziale pracy i świętują dziś sukcesy eksportowe.
inwestycyjną,
ale
bez
szczególnego
zróżnicowania strategicznego, w odniesieniu do
działalności lokalnej realizujemy nasz sprawdzony
wielostopniowy model na drodze do banku detalicznego. W ten sposób w pragmatyczny sposób
uwzględniamy zróżnicowanie poziomu dojrzałości i
wielkości naszych rynków, jednocześnie uwzględniając odpowiednio naszą sytuację wyjściową na poszczególnych rynkach. W ostatnich latach w ten
sposób rozwijaliśmy się rosnąc wraz z regionami.
Faza otwarcia rynku poprzez organiczny wzrost
trwa jeszcze do dziś w krajach Europy PołudniowoWschodniej (SEE), w krajach, które nie zakończyły
jeszcze procesu odbudowy, przygotowują się już
Dlatego wejście BA-CA w lipcu 2003 roku na giełdę
jednak intensywnie do przystąpienia do Unii Euro-
nastąpiło dokładnie we właściwym czasie, tak, by
pejskiej. W tych krajach kandydackich, w których
jeszcze raz unaocznić szanse dla rynku: Przewaga
nie osiągnęliśmy jeszcze statusu banku uniwersal-
wobec konkurencji – „Unique Selling Propositi-
nego, posuwamy się naprzód świadomie wybierając
on“ – BA-CA polega na tym, że pozycja rynkowa i
nisze rynkowe, w których zyskujemy lepszą pozycję
udokumentowane know-how naszej restrukturyzacji
niż konkurencja, rozszerzając obszar działalności
na więcej niż dojrzałym rynku łączymy z otwarciem
detalicznej. Produkty służą nam jako „odźwierny“,
sąsiednich rynków wzrostowych, a wszystko to w
jak np. działalnośc w dziedzinie kart plastikowych,
ramach grupy bankowej, w zasięgu działania której
albo zdobywamy rynek usługami o wyższym pozio-
nadal pozostają ośrodki będące sercem europejskie-
mie wartościowym jak np. asset management, od
go krajobrazu przemysłowego.
funduszy aż po private banking.
Dalszy rozwój strategiczny
BA-CA
W latach 2003/2004 Bank Austria Creditanstalt
intensywnie wszedł w trzecią fazę rozwoju firmy.
Jasno zdefiniowaliśmy podstawowe linie strategii i
odpowiednio do nich w pierwszym kwartale 2004
roku na nowo określiliśmy także podział zadań w
Zarządzie.
Wzrost
Niezmiennie ekspansja w CEE stanowi jeden z naszych priorytetowych celów. Chcemy już nie tylko
dotrzymywać kroku rynkowi, lecz rozszerzać naszą
działalność jeszcze intensywniej, aniżeli wyznacza to
wzrost gospodarczy i wzrastająca monetaryzacja
Poza krajami takimi jak Polska, w których już
nastąpiły duże fuzje bankowe, wejście na poziom
lidera wśród banków uniwersalnych z ustabilizowaną całościową strukturą działalności jest możliwe
jedynie w drodze akwizycji. Tam, gdzie prywatyzacje
jeszcze nie zostały wyczerpane i zakończone,
będziemy składali oferty i ubiegali się o udziały,
ponadto istnieją jeszcze szanse po temu w ramach
równoważenia i wymiany udziałów między bankami
zagranicznymi. Bank BA-CA jest gotów do takich
działań
dzięki
środkom
uzyskanym
przez
podwyższenie kapitału, angażuje się jednak jedynie
wtedy, gdy nabycie banku zapewnia w ciągu kilku
lat poza zwrotem kosztów nabycia dodatkowo jeszcze udział w wyniku i zwiększa rentowność banku
jako całości.
Profil naszej działalności
17
jeszcze na przeszkody bądź w wyniku zróżnico-
Stworzymy w następnych latach tak gęstą sieć naszych banków, że istnienie granic między poszczególnymi krajami będzie dla naszych klientów
międzynarodowych nieodczuwalne. Decydujący dla
nas jest nie kraj klienta, tylko transakcje klienta.
Ponadregionalne produkty podstawowe można –
tak jak to się dzieje w przemyśle motoryzacyjnym –
wyposażyć w „dodatki“ specyficzne dla każdego
kraju. Jesteśmy wszędzie u siebie.
wanych nawyków rynku bądź różnic w przepisach
bankowych. Tutaj tworzenie wspólnej sieci na pewno nie odbędzie się na zasadzie szybkiej implementacji, lecz stanowić będzie długotrwały proces.
Jednakże z czasem będziemy harmonizować naszą
ofertę produktów, jednocześnie ją porządkując.
Wreszcie organizacja i technologia informacyjna z
jednej strony stanowią podstawę dla harmonizacji i
struktur transgranicznych we współpracy z klientami, z drugiej strony produkcja i realizacja zadań
banku same są przedmiotem międzynarodowego
zarządzania z wykorzystaniem zalet poszczególnych
Regina Prehofer na początku pracowała w Austriackim
Banku Kontrolnym – Österreichische Kontrollbank, w
roku 1987 przeszła do Creditanstalt. Specjalizując się
stale w bankowości korporacyjnej, w roku 2000 awansowała na szefa działu „Międzynarodowe koncerny,
bankowość korporacyjna i handel zagraniczny“, a w
kwietniu 2002 roku dodatkowo przejęła dział klientów
korporacyjnych. Rok później Regina Prehofer powołana
została na członka Zarządu BA-CA. Od stycznia 2004
roku odpowiada zarówno za kraje CEE – jeden z podstawowych rynków banku – jak i za międzynarodową
bankowość korporacyjną.
lokalizacji (por.nast.).
Podstawowym punktem wyjścia dla tworzenia
wspólnej sieci jest serwis i obsługa klienta. Koncerny
wielonarodowe znajdujące się na naszej liście klientów już obecnie są obsługiwane jako jeden klient
w całej grupie. Tworzenie sieci powiązań w gospodarce przebiega jednak w zaawansowanej fazie podziału pracy już na poziomie przedsiębiorstw małych
i średnich (MSP). I to je chcemy łączyć, gdziekolwiek
są one obecne, gdziekolwiek działają na rynkach
Połączenie sieci na obu rynkach
grupy HVB (Cross Border Selling). Regiony uprze-
podstawowych
mysłowione CEE już zostały zintegrowane dzięki
W interesie intensywniejszego wykorzystania istniejącego potencjału CEE pragniemy naszą zdecentralizowaną współpracę z klientem prowadzić w sieci
obejmującej cały obszar A+CEE. Cel ten będziemy
realizować stopniowo – ze względu na wymagane
przy tym założenia matrix – z rozwagą działając
poprzez funkcjonalne modele współpracy. Dotyczy
to wszystkich segmentów działalności jak i wszystkich poziomów struktury banku, chociaż w
zróżnicowanym wymiarze (por. schemat). Prioryte-
18
nowoczesnym lokalizacjom przemysłu i nowoczesnemu sprzętowi, stając się równorzędnym partnerem w europejskim podziale pracy. Austriackie
przedsiębiorstwa są ponad przeciętnie zaangażowane w działania w CEE, a bank BA-CA traktują jako
swój rodzimy bank. Ponadto w Austrii zlokalizowano wiele ośrodków działalności na rynkach wschodnich koncernów międzynarodowych. Wreszcie HVB
jest przecież partnerem wielu niemieckich przedsiębiorstw.
tem bezpośrednim jest przy tym segment klientów
W tym miejscu rozpoczynamy nasz cross selling.
korporacyjnych. Dział International Markets jest już
Dzięki skoordynowanej, ale w ostatniej instancji
od dłuższego czasu zorganizowany w układzie
zawsze zdecentralizowanej obsłudze klienta, mog-
ponadregionalnym, w końcu istnieje przecież tylko
liśmy zrealizować znaczące efekty synergii po stro-
jeden rynek finansowy, bez granic. W działalności
nie wyniku. W niemieckiej sieci grupy HVB
detalicznej mamy już we wspólnej sieci asset-mana-
podjęliśmy w roku 2003 inicjatywę skierowaną do
gement razem z naszymi spółkami zależnymi; jed-
klientów, z udziałem reklamy i imprez infor-
nakże inicjatywy dotyczące powszechnego wpro-
macyjnych, aby także zaistnieć odpowiednio z nasz-
wadzenia produktów bankowych natrafiają obecnie
ym know-how.
Profil naszej działalności
Kolejnym założeniem jest to, że klienci korporacyjni,
W międznarodowej współpracy z klientami korpor-
którzy są aktywni w CEE lub planują działania na
acyjnymi w szczególności w działach cash-manage-
rykach CEE, analizują i opracowują CEE jako całość
ment, usługach treasury i bankowości korporacyjnej,
– czy to jako rynek zbytu czy rynek zaopatrzeniowy
rozwijamy nasze zespoły do poziomu rozbudo-
czy wręcz jako możliwość lokalizacji produkcyjnych.
wanych ponadregionalnych centrów kompetencji.
Dlatego też potrzebny jest im bank partnerski, który
Liczne zawarte w roku 2003
wszędzie w tych krajach będzie u siebie, a z którym
poważne – także w skali między-
jednocześnie łatwo będzie się porozumieć. Rozwija-
narodowej – transakcje dają nam
jąc te zasadę „one-stop-shop“ utworzyliśmy jed-
motywację
nolity system customer relationship management, tj.
Jesteśmy liderem rynku w całym
system kształtowania stosunków z klientami
regionie w działalności leasingowej i w finansowa-
międzynarodowymi (cross border). Zazębianie się
niu nieruchomości, partnerem numer 1 dla EBOR i
lokalnych i międzynarodowych poziomów obsługi
bankiem wiodącym (top arrangerem) konsorcjów
klienta jest regulowane odpowiednimi modelami
kredytowych a także „Best Trade Finance Bank“.
współpracy, podobnie jak przyporządkowanie przychodów, które następuje gene ralnie w układzie
zdecentralizowanym. Zgodnie z zasadą „Banku
regionów“ regionalny management odpowiada za
klienta na poziomie lokalnym, będąc jednocześnie
pierwszym partnerem do kontaktów. Potrzeby klientów korporacji międzynarodowych wymagają
jednakże odrębnego instrumentarium dla sterowania tą działalnością banku.
na
przyszłość.
Ponadregionalne centra kompetencji w międzynarodowej
bankowości korporacyjnej
Decydujące dla nas nie jest to, gdzie, lecz co robi
klient. Klienci z podobnych branż mają podobne
potrzeby i dlatego tworzymy ponadregionalne grupy branżowe. Do nich dostosowany jest Katalog
standardowych produktów sieciowych – oferowanych w całym regionie. Produkty sieciowe z jednej strony są z merytorycznego punktu widzenia
ponadregionalne, jak trade finance – tu naszym
celem jest w każdym kraju CEE znalezienie się
wśród trojki wiodących banków, lub też są to pro-
Bank Austria Creditanstalt AG
Nadrzędne funkcje w ramach Grupy:
sztaby, kadry, zarządzanie ryzykiem,
budżet Grupy (audyt i controlling), zarządzanie udziałami
dukty z zakresu obrotu płatniczego i cash-management dla instytucji finansowych i podmiotów gospodarczych. Dlatego także z dniem 1 maja w całej
grupie HVB wprowadzony zostanie nowy produkt
Austria
Kraje CEE
Bankowość detaliczna: stopniowe harmonizowanie
produktów, wspólne kreowanie produktów nowych,
transfer know-how oraz koordynacja wdrażania
opracowanych produktów sieci
płatniczy „Flash Payments“, z dwudniowym cyklem
realizacji i walutowaniem D+1. Z drugiej strony do
produktów sieciowych zaliczamy szczególne korzyści konkurencyjne banku, jak profesjonalna
działalność w dziedzinie nieruchomości oraz leasing,
w których ważne są ukierunkowane angażowanie
Klienci międzynarodowi: standaryzacja produktów dostępnych
w całej sieci Grupy, usługi dla wielkich międzynarodowych
przedsiębiorstw i klientów rynku nieruchomości, sprzedaż wiązana
w całej sieci banków Grupy HVB
kapitału, transfer know-how w dziedzinie consultingu, pozycja rynkowa i możliwości refinansowania.
Ponad regionalnie sterowane wykorzystanie Inte-
Rynki międzynarodowe:
wirtualna współpraca regionalnych zespołów z rynkiem transakcji
międzybankowych, intensywny rozwój usług podstawowych dla
wszystkich grup klientów
grated Corporate Finance ma przyczynić się do
przejścia od fraktalnej działalności, oferującej
najczęściej produkty masowe o niskich marżach, do
rozwiązań ustrukturyzowanych, zabezpieczających
Organizacja i infrastruktura:
zarządzenie operacjami, finansowanie strukturalne,
integracja sieci Grupy, grupy realizacyjne,
technologia informatyczna
kapitał własny. W sumie dzięki budowie sieci w
znaczący sposób można przyspieszyć proces konwergencji.
Profil naszej działalności
19
Ukierunkowanie na klientów także w
Z drugiej strony chcemy know-how i pomysły zdobyte
obrocie na rynku pieniężnym i
przez nas na rynkach kapitałowych i finansowych w
kapitałowym
większym stopniu wnieść do transakcji z klientami.
W dziedzinie rynków międzynarodowych przyjęliśmy
Mamy znakomitą pozycję w działalności na rynku pie-
– horyzontalnie na wszystkich naszych rynkach –
niężnym i kapitałowym na naszych rynkach podsta-
strategię podwójną, w celu wzmocnienia stabilnych
wowych, od handlu poprzez doradztwo dla treasury i
komponentów wyniku:
investment banking aż po usługi takie jak research lub
z jednej strony chcemy utrzymać wysoki poziom
wyniku handlowego ostatnich lat: immanentne
wahania wyniku będziemy ograniczali poprzez kontynuację dywersyfikacji, jednocześnie jednak zmieniając kierunek naszego handlu odchodząc od
obciążonego
ryzykiem
klasycznego
handlu
pienięznego jak n.p. handel dewizami, w kierunku
transakcji strukturyzowanych.
custody. No i już dziś jesteśmy liderem w usługach zarządzania ryzykiem dla klientów korporacyjnych. Niemal żadna duża emisja w Austrii, czy to akcji czy obligacji, nie odbywa się dziś bez udziału BA-CA. Także
dla obligacji w walutach CEE staliśmy się jednym z
wiodących banków emisyjnych, na nie ostatnim miejscu przyczyniła się do tego nasza strukturyzacja
walorów i siła przebicia w ich plasowaniu. Zamierzamy nadal rozbudowywać działania dystrybucyjne.
Pod tytułem „Corporate Solutions“ BA-CA oferuje
W transakjach z – pochodzącymi w coraz wiekszej
mierze z sektora MSP – klientami na naszych rynkach
podstawowych korzystamy z naszych doświadczeń
jako wiodący bank na rynku handlu walorami. Za
pomocą emisji, strukturyzowanych produktów oraz
rozwiązań korporacyjnych w celu zabezpieczenia
ryzyka otrzymujemy dodatkowe stabilne elementy
przychodów, które pomagają nam utrzymać wysoki
poziom zysków z poprzednich lat.
przedsiębiorstwom w Austrii jak i w CEE indywidualne rozwiązania w celu zabezpieczenia ryzyka procentowego i kursowego. W przyszłości także małe i średnie firmy, które dotychczas w niedostatecznym stopniu zdają sobie sprawę z istniejących zagrożeń,
zostaną zapoznane z derywatami i produktami strukturyzowanymi. Działając „w sieci“ przedsiębiorstwa
mogą liczyć na nasze wsparcie i korzystać z naszej globalnej oferty, także naszych spółek zależnych w Londynie i CEE oraz w ramach grupy HVB.
Przemysłowe podejście do sektora
detalicznego
Willi Hemetsberger po ukończeniu studiów międzynarodowych w roku 1988 wstąpił do banku Girokredit.
Na początku zarządzał funduszami, lecz szybko awansował na kierownika działu zajmującego się handlem akcjami i sprzedażą papierów wartościowych. Od 1994 do
1998 roku odpowiedzialny był w Londyńskim Citibanku
za strukturyzowane produkty pochodne i pochodne akcji
na rynkach wschodzących. W roku 1998 objął stanowisko Prezesa Zarządu banku inwestycyjnego CAIB Investmentbank. Od lutego 2001 roku Willi Hemetsberger jest
członkiem Zarządu BA-CA, zajmuje się segmentem
„Międzynarodowe rynki kapitałowe“ (INM).
W austriackim segmencie współpracy z klientem
nasza strategia – wobec nadmiernie zagęszczonego
rynku – w sposób oczywisty polega na tym, by
wykorzystać w pełni już istniejący potencjał klientów. Wdrażamy obecnie wiele pragmatycznych,
indywidualnych rozwiązań. Sprowadzają się one do
tego, by zwiększyć wydajność pracy na poziomie
dystrybucji a także back office, poprzez tworzenie
analogicznego jak w działalności przemysłowej
podziału pracy: więcej czasu i zasobów przeznaczymy dzięki temu na sam serwis i obsługę klienta;
wykorzystamy nowoczesne techniki do ustalenia
preferencji
klientów;
stosownie
do
potrzeb
będziemy oferować standardowe produkty w szybkim obrocie bieżącym i indywidualne rozwiązania
dla dużych projektów; wykorzystamy kompetencje
20
Profil naszej działalności
w dziedzinie obrotu papierami wartościowymi
palety produktów oraz udostępnieniu dystrybucji
i „upselling“; a szczególności podniesiemy efektyw-
odpowiednich komponentów doradztwa i infor-
ność praktycznej realizacji zadań i zarządzania.
macji, chcemy z jednej strony unikać przeładowania
W kwietniu 2003 roku scaliliśmy poziomo naszą
organizację dystrybucji dla wszystkich zdefiniowanych pod względem socjalnym
i ekonomicznym grup doceloCałościowe spojrzenie na
dystrybucję zamiast barier
podziałowych
wych, tj. połączyliśmy w całość
dystrybucję detaliczną i korporacyjną. W tym wyraża się nasze
„całościowe“ spojrzenie na współpracę z klientem.
W miejsce gotowego wzorca kompetencji w postaci
przesadnie jednotorowego myślenia w kategoriach
danej dywizji, proponujemy podejście do klienta
zwracające się do całego spektrum jego potrzeb i
zwiększające udział cross-selling.
informacyjnego, tj. limitować złożoność. Z drugiej
strony mimo związanej z tym typizacji i standaryzacji
chcemy zachować dostateczne pole swobodnego
działania. Dlatego tez cała paleta usług po stronie
pasywów, od książeczki oszczędnościowej po bezpośrednie inwestycje w papiery wartościowe i fundusze i produkty ubezpieczeniowe, a wiec od produktów marżowych po usługi prowizyjne, jest odpowiednio sterowana i hierarchizowana „z jednej
reki“. W ten sposób unikamy szkodliwej konkurencji wewnętrznej („kanibalizacji“) między różnymi
działami, np. książeczki oszczędnościowej w stosunku do funduszy.
Aby uwolnić nasze zasoby dla potrzeb takiego „sukcesu rynkowego“ chcemy „kolejność rynkową“, a
więc procesy realizacji i zarządzania zlokalizowane
w kolejności za współpracą z klientem dodatkowo
„zracjonalizować“. W ten sposób zyskujemy czas na
intensywny, ukierunkowany serwis i obsługę klienta.
Warunkiem osiągnięcia tego celu jest standaryzacja produktów w bieżącym obrocie. Nie tylko ułatwi
nam ona zarządzanie procesami, lecz także zado-
Potrzeby klientów detalicznych dotyczą porad
zarówno w zakresie codziennych transakcji bankowych jak i przy podejmowaniu ważnych decyzji
życiowych. Reagujemy na to ofertą składającą się
zarówno z produktów standaryzowanych jak i serwisu indywidualnego. Poprzez sprawność i racjonalizację naszych działań znajdujemy więcej czasu na
osobisty kontakt z klientem - z korzyścią dla klienta.
wolenie klienta coraz bardziej zależy od naszej
efektywności, szybkości i niezawodności działania.
Nasza szeroka inicjatywa sprzedaży i doradztwa
jesienią 2003 roku przyjęła model nowoczesnego
Kampange-Mangement. Oparte na data-mining
wyselekcjonowanie klientów docelowych według
cech aktywności, aktywne podejmowanie kontaktu
z nimi poprzez direct-mailing, a następnie indywidualne podejmowanie kontaktów ze wsparciem call
center i wreszcie końcowa kontrola wyniku spraw-
Willibald Cernko przez długi okres czasu zajmował w
Creditanstalt kierownicze stanowiska w dystrybucji oraz
bankowości korporacyjnej. W latach 2000 do 2002 był
szefem działu bankowości korporacyjnej BA-CA,
następnie odpowiadał za segment CEE, z kolei w kwietniu 2003 roku awansował na stanowisko członka Zarządu BA-CA. Jest odpowiedzialny za bankowość detaliczną (klienci detaliczni i podmioty gospodarcze w Austrii, zarządzanie aktywami).
dziły się znakomicie: zwróciliśmy się do 396.000 klientów, odbyliśmy ponad 187.000 spotkań i zawarliśmy 123.000 transakcji.
W odniesieniu do produktów oraz know-how
hołdujemy założeniu opartemu na marketingu a nie
na produkcie, które formułujemy wychodząc od
W duchu podziału pracy rozdzielamy co prawda
produkcję i dystrybucję, ale zbliżamy do siebie
rozwój oraz opracowanie produktu i dystrybucję,
aby zwiększyć wytworzoną wartość.
konkretnych potrzeb klientów. Dzięki wstępnej
Ważną rolę odgrywa kierowanie personelem. W
selekcji i strukturyzowaniu zharmonizownanej
dziedzinie Human Resources będziemy motywować
Profil naszej działalności
21
naszych pracowników w austriackim obrocie deta-
sów z pomocą analizy porównawczej (benchmar-
licznym poprzez sprawiedliwiej odzwierciedlające
kingu), poddając je reengineeringowi end-to-end.
osiągnięcia i uruchamiające przedsiębiorczość bodź-
Uwolnienie dystrybucji od zadań back-office i admi-
ce związane z wynikiem (incentive). Bieżąca kontro-
nistracyjnych zrealizowaliśmy już ponad rok temu
la (tracking) wyniku także na poziomie oddziałów
dzięki projektowi pilotowemu DLB (Sektor Serwisu i
upowszechniła się już w naszej działalności;
Usług), w pierwszym etapie na płaszczyźnie regio-
uważamy ją za środek samokontroli przy osiąganiu
nalnej, na dziś kontynuując szerszy projekt „Kolej-
celów.
ność rynkowa“.
Process-Reengineering a wertykalna
W trakcie tych prac chcemy zmniejszyć wertykalny
optymalizacja produkcji
wymiar wytwarzania produktów. Obok tańszej
Nasz model działania uzupełniliśmy w roku 2003
modelem działalności operacyjnej w celu uwolnienia
zasobów dla potrzeb współpracy z klientem, w celu
produkcji celem doskonalonych centrów produkcyjnych jest zastąpienie kosztów stałych przez
koszty zmienne.
zwiększenia efektywności i jakości procesów
Nie poruszamy się tu w naszym banku na nowym
następujących w kolejności po etapie współpracy z
gruncie. Ostatnim przykładem redukcji wertykalnej
klientem oraz utrzymania dzięki odpowiedniemu
produkcji w dziedzinie IT była w roku 2003 sprzedaż
kształtowaniu całego łańcucha wytwórczego wiodą-
w całosci TSG, firmy odpowiedzialnej za utrzymanie
cej pozycji w obniżaniu kosztów.
i konserwacje centralnej infrastruktury informatycznej Siemensowi (por. rozdział Organizacja / IT, strona 131 i nast.); nastąpiło także przejęcie wszystkich
Należy w jak największej mierze uwolnić osobisty
kontakt z klientem oraz indywidualne doradztwo
od procesów realizycyjnych transakcji. Racjonalizacja produkcji „na zapleczu“ – to nie tylko kwestia
kosztów, oznacza to również zwiększenie wydajności, szybkości i niezawodności naszych usług.
zatrudnionych. Bank otrzymuje usługi takiej jakości,
do jakiej przywykliśmy – jednak dzięki korzyściom
ilościowym o ok. 30 % taniej – od firmy Siemens.
Outsourcing nie jest dla nas jednak dogmatem. Cel
„sourcingu“ jest bardzo prosty, chodzi o identyfikację także perspektywicznie najkorzystniejszego
dostawcy, czy to w grupie bankowej czy też poza
nią.
Przykładem o charakterze modelowym dla tworze-
Wolfgang Haller, uprzednio członek Zarządu Sparkasse
Oberösterreich (Kasa Oszczędnościowa Górnej Austrii),
w roku 1997 powołany został do Zarządu Banku Austria, gdzie początkowo odpowiadał za segment „Organizacja/IT“, a następnie za bankowość detaliczną. Od
wiosny 2003 roku Wolfgang Haller zajmuje fotel Chief
Operating Officer (COO) w BA-CA. Równocześnie piastuje tę samą funkcję również jako szef odpowiedniego
działu w HypoVereinsbank. W styczniu 2004 roku Wolfgang Haller objął fotel Zastępcy Prezesa Zarządu BA-CA
a od lutego 2004 roku jest odpowiedzialny jest również
za politykę kadrową.
nia pakietów usług zlecanych poza firmą, ba nawet
poza sektorem, jest stworzenie pakietu usług centrum obliczeniowego w ramach IT-Austria, zarówno dla naszego banku jak i dla całego sektora kas
oszczędnościowych i wielu innych klientów. Koszty
naszej firmy można było z roku na rok wyraźnie
obniżać, i to pomimo niekiedy bardzo znaczącego
wzrostu zakresu pracy.
Chcemy pakietować poziomo nasze funkcje wykonawcze na wszystkich rynkach, aby każdorazowo
22
Odpowiednie funkcje uruchomiliśmy na wszystkich
dochodzić do masy krytycznej, jednocześnie wyko-
rynkach w ramach nowego podziału zadań Zarządu
rzystując wszystkie korzyści wynikające z poszcze-
banku koncentrując je na poziomie Chief Operating
gólnych lokalizacji. Cel, którym jest poprawa struk-
Officer (COO). Kontrolujemy całość naszych proce-
tury kosztów w transakcjach płatniczych ale
Profil naszej działalności
także
w
obsłudze
transakcji
papierów
tytułu odsetek uzyskanych przez bank („Risk/Earn-
wartościowych, pozostaje aktualny. Tworzymy
ings Ratio“) do poziomu poniżej 20 % w roku 2006
obecnie ważne podstawy jego osiągnięcia, jeszcze w
oraz obniżenie relacji aktualizacji wyceny do ważone-
marcu 2004 roku instalując system realizacji trans-
go ryzykiem wolumenu obrotów poniżej 0,6 %.
akcji rynku papierów wartościowych GEOS. Ujednolica on nie tylko krajobraz zastanych, fraktalnych
systemów, lecz tworzy łańcuch procesów w czasie
rzeczywistym, od zlecenia poprzez handel i realizację
zlecenia aż po settlement i sygnał zwrotny do klienta. Stanowi to ważny punkt wyjścia dla możliwych
powiązań kooperacyjnych.
W odniesieniu do tworzenia ponadregionalnych
pakietów funkcji back-office mamy już w Grupie
pozytywny przykład: W Pradze realizowana jest rów-
Konwergencja świata rynku kredytowego i
kapitałowego prowadzi do przejrzystego i dopasowanego do rynku systemu oceny ryzyka. W naszym
myśleniu decydujące jest świadome podejmowanie
ryzyka oraz jego rentowne zagospodarowanie, a
nie jego unikanie. Poprzez aktywne zarządzanie
portfelem ryzyko kredytowe przeradza się w
aktywa przeznaczone do obrotu.
nież obsługa kart kredytowych dla Słowacji i Węgier.
W Splicie zainstalujemy podobne centrum kompe
tencji dla obsługi regionu SEE. Jedna lokalizacja
Johann Strobl po kilku latach działalności naukowej
jako asystent na uniwersytecie w roku 1989 wstąpił do
Creditanstalt, gdzie początkowo piastował funkcje
kierownicze w zarządzaniu aktywami/pasywami, a od
roku 1997 w dziale zajmującym się sterowaniem ryzyka
rynkowego. Kolejne funkcje: 1998 rok – kierownik
resortu zarządzania ryzykiem grupy w grupie BA-CA,
rok później kierownik resortu zajmującego się rynkiem
pieniężnym i rynkami finansowymi, 2003 rok – szef
działu „Ryzyko Rynkowe“ banków HVB i BA-CA, kierownik działu kontroli ryzyka. W styczniu 2004 roku
Johann Strobl powołany został na stanowisko Chief Risk
Officer (CRO) w Zarządzie Bank Austria Creditanstalt.
umożliwia tym samym realizację większego zakresu
zadań. W znacznej części korzyści po stronie kosztów w tego rodzaju działalności wynikają z efektu
skali.
Dalszym celem jest ponadto zharmonizowanie infrastruktury informacyjnej (IT) w całym regionie A+CEE,
które nastąpi w związku z kompleksowym charakterem struktur powstałych w wyniku konwergencji.
Wykorzystać konwergencję rynków kredytowego i kapitałowego
Podobnie jak w dwóch ubiegłych latach wspierać
będziemy nadal konwergencję usług finansowych w
postaci kredytów i instrumentów rynku kapitałowego naszych klientów, wykorzystując ją także we
własnym zakresie, dla osiągnięcia struktury cen (pricingu) adekwatnej do ryzyka, by poprawić strukturę
finansowania naszych klientów, by odciążyć nasz
bilans i oszczędnie gospodarować środkami własnymi. W tej dziedzinie BA-CA wykorzysta swoje
widoczne wyprzedzenie w stosunku do konkurencji
(por. tu rozdział „Wolumen ryzyka w Grupie BACA“, s. 120 i nast.). Pragniemy aby nadal zmniejszała się wysokość rocznych odpisów aktualizacyjnych naszych aktywów, aby pozostawała na
Dlatego też w najbliższych latach skoncentrujemy się
na intensywnym rozwijaniu transakcji w górnych klasach wiarygodności kredytowej, na dalszym ograniczaniu ryzyka wynikającego z koncentracji, na sukcesywnej redukcji niezabezpieczonych ekspozycji kredytowych w dolnych przedziałach ratingowych oraz
na rozwijaniu działalności kredytowej z uwzględnieniem potrzeb bankowości detalicznej (Scoring). Poprzez integrację procesu kredytowego między Austrią i CEE zamierzamy osiągnąć znaczny wzrost
efektywności, Jednolite standardy zarządzania ryzykiem nie są dla nas wcale przejawem centralizacji,
lecz wręcz przeciwnie, warunkiem dalszej decentralizacji.
niskim poziomie. Naszym ważnym celem jest dopro-
W zarządzaniu kredytowymi procesami naprawczymi
wadzenie stosunku aktualizacji wyceny i wyniku z
dostrzegamy ważną część pracy w ramach pozyska-
Profil naszej działalności
23
nego w roku 2003 portfela klientów detalicznych.
Jednym z zasadniczych punktów w naszym strate-
Uporządkowanie
procesów
gicznym zarządzaniu ryzykiem jest przygotowanie
wewnętrznych w poszczególnych działach banku,
Grupy BA-CA do ekonomicznego sterowania
tworzenie nowych punktów przecięcia, doskonale-
wskaźnikiem ryzyko/zysk i do wymagań II. Umowy
nie obserwacji watch list powinno zapewnić
Bazylejskiej. Poprzez intensywne skrzyżowanie ryzy-
efektywny proces restrukturyzacji i pozwolić na
ka kredytowego i rynkowego chcemy rozwijać jed-
sprawdzenie know how, którym dysponuje ten dział
nolity system sterowania, w którym zasoby
banku.
określone hasłem „ryzyko“ zajmują centralną pozy-
i
wyczyszczenie
Niezależnie od współpracy z klientem chcemy nadal
cję wśród szans na skuteczny rozwój działalności.
porządkować nasze zaangażowanie kredytowe
Sterowanie dzięki transparentnemu suk-
dzięki aktywnemu zarządzaniu portfelem kredyto-
cesowi
wym, także przy wykorzystaniu rynku wtórnego.
Zastosowanie nowych narzędzi zarządzania ryzykiem kredytowym (Risk-Management-Tools) ryzyko
kredytowe powinno funkcjonować jako rodzaj
aktywów podlegający obrotowi, dzięki któremu
moglibyśmy uzyskiwać dodatkowe przychody. Świadome podejmowanie i skuteczne i opłacalne nim
gospodarowanie, w miejsce unikania ryzyka, to
wytyczne dla naszego działania.
Wdrożenie naszych celów na najbliższe lata zakłada
upowszechnienie podejścia w kategoriach rentowności we wszystkich sektorach banku i na wszystkich jego poziomach regionalnych. Skuteczny controlling łączy wykonalne, dające się zoperacjonalizować zadania z codzienną kontrolą i mierzalnością
osiąganych wyników.
Będziemy z jednej strony dążyć do nadania wyższego priorytetu zorientowanemu na wzrost wartości
sterowaniu – „Value Based Management“ w naszej
Notowanie na giełdzie gwarantuje nam bezpośredni
meldunek zwrotny, informujący o tym, w jaki
sposób rynek kapitałowy ocenia nasz bank w
porównaniu z konkurentami. My z kolei rozbudujemy narzędzia naszego strategicznego i operacyjnego controllingu według reguł Zarządzania
Wartością Firmy. Przejrzystość wyników aż po
informację odnośnie udziału każdej poszczególnej
transakcji w wyniku – to nieodzowne elementy
samosterowania.
sprawozdawczości i systemie informacji dla kierownictwa – przede wszystkim podejmując strategiczne
decyzje dotyczące portfela naszej działalności. Z drugiej strony stawiamy każdemu z pracowników
dystrybucji do dyspozycji te informacje, które
umożliwią ocenę każdej indywidualnej transakcji
pod kątem jej wkładu wartościowego.
Investor Relations ma z naszego punktu widzenia
podwójna funkcję: Z jednej strony ubiegamy się za
pomocą otwartej i merytorycznej polityki informacyjnej o obdarzenie nas zaufaniem, z drugiej
strony wiemy dzięki obiektywnemu sygnałowi
zwrotnemu z rynku, jaka jest nasza pozycja, jak oce-
Stefan Ermisch rozpoczął swoją karierę w roku 1993
jako analityk inwestycyjny w firmie Merck, Finck & Co.,
Privatbankiers, następnie pracował w firmie Trinkaus &
Burkhardt, natomiast jako kolejny etap przeszedł do
banku WestLB jako główny analityk dla europejskich
walorów. W HVB kierował działem Investor Relations
oraz resortem zajmującym się strategią i rozwojem koncernu oraz komunikacją w ramach koncernu. Od stycznia 2004 roku ten ekspert w dziedzinie rynków kapitałowych zajmuje pozycję Chief Financial Officer (CFO)
w Zarządzie BA-CA.
24
Profil naszej działalności
nia się nas w porównaniu z naszymi konkurentami.
25
Struktura organizacyjna
Banku Austria Creditanstalt
Członkowie Zarządu oraz
zakres ich kompetencji
Piony
Zarządzanie procesami/IT
i polityka kadrowa
Pion skarbu Grupy
Erich Hampel
Dyrektor Generalny
Wolfgang Haller
Zastępca Dyrektora Ganaralnego
Stefan Ermisch
Sekretariat Generalny
Zarządzanie procesami/IT
Departament skarbu Grupy
i Controlling
Departament marketingu i PR
Zarządzanie operacjami CEE
Rozliczenia finansowe
i planowanie strategiczne
Departament skonsolidowanego
zarządu grupy i analiz rynku
Operacje
Zarządzanie udziałami
Departament badania rynku
Transakce płatności/Grupa
Departament prawny
Treasury & Securities Services
Departament audytu wewnętrznego
(składa sprawozdanie Zarządowi)
Polityka kadrowa Grupy BA-CA
Spółki funkcyjne
Segmenty działalności na rynku austriackim
Segmenty działalności
Segment bankowości
detalicznej/Austria
Bankowość korporacyjna/Austria
Bankowość detaliczna/Austria
Bankowość korporacyjna Austria
Dystrybucja klienci prywatni/MSP
Dystrybucja klienci korporacyjni
Zarządzanie aktywami
Międzynarodowe koncerny,
Korporacyjne Centra Finansowe
i handel zagraniczny
Usługi finansowe BA-CA
Nieruchomości
i klienci rynku nieruchomiści
Capital Invest
Asset Management GmbH
BANKPRIVAT
Schoellerbank
DATA AUSTRIA
VISA-SERVICE
Stan na 1 marca 2004 roku
26
Struktura organizacyjna banku Bank Austria Creditanstalt
BA-CA Leasing
BA-CA Wohnbaubank
BA-CA Immo Trust
CABET-Holding
BA-CA Private Equity
CA IB Corporate Finance
Europa Środkowo-Wschodnia
(CEE), Międzynarodowi
klienci korporacyjni
Regina Prehofer
Rynki międzynarodowe
Dystrybucja klienci prywatni
i korporacyjni/Austria
Spółki zależne CEE
Zarządzanie ryzykiem rynkowym
Departament restrukturyzacji
kredytów
Koordynacja dystrybucji
Międzynarodowe koncerny
Rynki EEMEA
i podmioty podporządkowane
Strategiczne zarządzanie ryzykiem
Zarządzanie aktywami
Bankowość korporacyjna
i instytucje publiczne
Zarządzanie ryzykiem
Bankowość detaliczna
Johann Strobl
Willibald Cernko
Departament polityki kredytowej
Willi Hemetsberger
Finansowanie międzynarodowych
transakcji handlowych
Finansowanie nieruchomości
i klienci rynku nieruchomości
Leasing
Rynki podstawowe CEE
Centra Korporacyjne
Rynki międzynarodowe
Europa Środkowo-Wschodnia
Centra Korporacyjne
Zarządzanie ryzykiem rynkowym
Region 1
Bank BPH
HVB Bank Czech Republic
HVB Bank Slovakia
HVB Bank Hungary
Zarządzanie kapitałami udziałowymi
BACA Export Finance Limited
Bank Austria Cayman Islands
Rynki EEMEA
i podmioty podporządkowane
CA IB Securities
Region 2
Splitska banka
Bank Austria Creditanstalt Ljubljana
HVB Bank Romania
CB Biochim AD
HVB Bank Jugoslavija
HVB-Banka Bosna i Hercegovina
Przedstawicielstwo w Macedonii
Spółki funkcyjne
WAVE Solutions IT
iT-Austria
DOMUS Facility Management
Udziały finansowe
Adria Bank AG
A & B Banken-Holding GmbH
Międzynarodowe koncerny,
bankowość korporacyjna
i transakcje w handlu zagranicznym
Klienci i udziały rynku
nieruchomości (IFK)
Struktura organizacyjna banku Bank Austria Creditanstalt
27
Bank Austria Creditanstalt
na giełdzie
Hypovereinsbank
na
konferencji
prasowej
Droga na giełdę
poświęconej omówieniu bilansu banku w dniu 27
27 marca
HVB ogłasza zamiar wejścia na giełdę,
faza wstępnego marketingu, przygoto
wanie prospektu giełdowego
maja 2003 roku zapowiedział zamiar zasilenia kapi-
Uchwała Walnego Zgromadzenia
Akcjo nariuszy BA-CA
z wyłączeniem prawa poboru, w celu wzmocnienia
20 czerwca
23 czerwca
Początek fazy Bookbuilding w przedziale
27 – 31 Euro za akcję, działania marketingowe
8 lipca
9 lipca
Ustalenie ceny akcji oferownych inwestorom na 29 Euro
Pierwszy dzień sprzedaży na Wiedeńskiej
Giełdzie
tałowego swojej spółki zależnej – banku Bank Austria Creditanstalt – w drodze podwyższenia kapitału
kapitału własnego banku, zachowując jednak udział
większościowy na poziomie przynajmniej dwóch
trzecich (a dokładnie: większości ≥ 75 % plus jedna
akcja).
Wejście BA-CA na giełdę odbyło się w ramach „Programu przekształceń“ HVB, programu, który dziś
został już z powodzeniem zakończony. Podwyższenie kapitału przewidziano w celu poprawy wyposażenia kapitałowego BA-CA, co stwarza podwaliny
14 lipca
Początek notowań akcji na ATX (głównym
indeksie Wiedeńskiej Giełdy)
dalszej ekspansji banku na jego rynkach podstawo-
6 sierpnia
Najniższy wskaźnik Intraday 26,80 Euro
nienia środków na cele ewentualnych akwizycji. Jed-
8 sierpnia
Rezygnacja z tzw. opcji Greenshoe
nocześnie dzięki temu na poziomie konsolidacji HVB
20 sierpnia
Koniec okresu Research Blackout, pierwsze analizy
9 sierpnia
Przedłożenie prospektu emisyjnego na
Warszawskiej Giełdzie
30 września
Uchwała Zarządu GPW w Warszawie o
dopuszczeniu akcji BA-CA jako pierwszej
spółki zagranicznej do notowań na Warszawskiej Giełdzie
bookbuilding
Początek notowań na Warszawskiej
Giełdzie
i spotkania indywidualne (One-on-Ones) w 12
Cena zamknięcia wynosi 40,50 Euro
USA.
wych drogą organicznego wzrostu oraz dla zapew-
Group nastąpiłoby tym samym wzmocnienie kapitałowe całej grupy.
Po wykonaniu licznych prac przygotowawczych w
okresie od początku kwietnia do połowy czerwca,
nastąpił w dniach od 23 czerwca do 8 lipca etap
14 października
31 grudnia
w
ramach
założonych widełek cenowych
przyszłej emisji od 27 do 31 Euro,
33.031.740 nowych akcji
któremu towarzyszyły prezentacje
ośrodkach finansowych zarówno w Europie jak i w
27 stycznia 2004 Intraday-najwyższa wartość wskaźnika
48,31 Euro
Oferta emisyjna (IPO) 33.031.740 nowych akcji
22 marca 2004
wysokości 15 % (Greenshoe na kolejne 4.964.760
Decyzja władz GPW o przyjęciu akcji
BA-CA w skład indeksu WIG20 Warszawskiej Giełdy
Bank Austria Creditanstalt AG z opcją dodatkową w
akcji) obejmowała transzę skierowaną do prywatnych i instytucjonalnych inwestorów austriackich a
także międzynarodowa ofertę dla inwestorów insty-
28
Bank Austria Creditanstalt na giełdzie
tucjonalnych, w tym „kwalifikowanych inwestorów
Debiut na Warszawskiej Giełdzie –
instytucjonalnych“ (QIBs) w USA zgodnie z Rule
Notowania równoległe
144A.
Dnia 9 września 2003 roku bank BA-CA złożył w
W wyniku przeprowadzenia bookbuilding zainteresowanie subskrypcją (łącznie z ofertą Greenshoe)
w całym proponowanym przedziale cenowym przekraczało planowaną wysokość emisji. Zainteresowanie zgłosili przede wszystkim – 98 % – inwestorzy
instytucjonalni, głownie z Europy.
Państwowej Komisji Papierów Wartościowych i
Giełd (polskiej SEC) prospekt giełdowy, wnioskując
tym samym o wprowadzenie
notowań swoich akcji (tzw. notowanie podwójne – Secondary
Listing) na Giełdzie Papierów
Wartościowych w Warszawie. Po
BA-CA – pierwsza spółka
zagraniczna w notowaniach
równoległch na Warszawskiej
Giełdzie
Po ustaleniu przez konsorcjum emisyjne w dniu 8
uzyskaniu zezwolenia polskiej
lipca 2003 roku ceny emisji na poziomie 29 Euro za
SEC i zakończeniu prac przygotowawczych z dniem
jedną akcję i po dokonaniu przydziału akcji, z dniem
14 października rozpoczęto notowania BA-CA w
9 lipca 2003 roku o godz. 11 rozpoczął się obrót
Warszawie.
akcjami BA-CA na rynku podstawowym Giełdy Wiedeńskiej. Termin wykonania praw z opcji (Greenshoe) przez banki inwestycyjne uczestniczące w konsorcjum (8 sierpnia 2003 roku) nie został zrealizowany wobec zaistniałego w międzyczasie ogólnego
pogorszenia klimatu na parkietach.
Bank Austria Creditanstalt jest pierwszą zagraniczną
spółką, której notowania prowadzone są w systemie
notowania równoległego na warszawskiej giełdzie.
Ten krok ma służyć nie tylko podkreśleniu roli polskiego rynku bankowego dla BA-CA, nie tylko udokumentowaniu międzynarodowych ambicji naszego
Wpływy z emisji wyniosły 958 mln Euro. Po uwz-
banku, ale jest również odpowiedzią na zapotrze-
ględnieniu kosztów emisji pozyskane środki w
bowanie zagranicy na bankowe papiery wartościo-
całości zasiliły kapitały BA-CA. Sprawozdanie finan-
we ze strony lokalnych inwestorów instytucjo-
sowe sporządzone na dzień 31
nalnych. Ponieważ polityka inwestycyjna polskich
grudnia 2003 roku wykazuje, że
inwestorów instytucjonalnych prowadzona na ryn-
na konto kapitałów własnych
kach zagranicznych podlega ścisłym ograniczeniom
Banku
i przepisom regulacyjnym, a lokalne papiery banko-
Wpływy z emisji (minus koszty)
923 mln Euro w całości w kapitale podstawowym banku
Austria
Creditanstalt
wpłynęły 923 mln Euro, z czego
240 mln Euro zasiliło kapitał podstawowy banku, a
683 mln Euro wykazano jako kapitał zapasowy.
Zgodnie z zapowiadanymi planami wykorzystania
Wzrost kapitału własnego w 2003 roku o 26%
do poziomu 5,8 mld Euro
zwiększonego kapitału, BA-CA w dwóch transzach
wynosił 71,03 %. Około 60 mln Euro z wpływów
3.000
uzyskanych z emisji przeznaczono na zakup Central
profit banka (Bośnia-Hercegowina) oraz spółek leasingowych CAC Leasing a.s. w Czechach i CAC Leasing Slovakia a.s.
2.000
Pozytywny wpływ na wynik
zmian w ocenie zgodnie
z MSR 39, zmiany inne
4.000
Z końcem roku 2003 udział BA-CA w tym banku
zmniejszenia z różnicy wycen rezerw
w walutach obcych
mysłowo-Handlowym PBK (BPH PBK, obecnie BPH).
minus dywidendy za 2002 rok
5.000
18,95 % w kapitale polskiej córki, w Banku Prze-
plus skonsolidowany wynik netto
dotychczas w posiadaniu HVB – udział w wysokości
6.000
plus podniesienie kapitału
na łączna sumę 439 mln Euro przejął – pozostający
1.000
4,6 mld Euro + 1,2 mld Euro = 5,8 mld Euro
0
Kapitał własny
na dzień 1.1.2003
Kapitał własny
na dzień 31.12.2003
Bank Austria Creditanstalt na giełdzie
29
we są wyceniane wysoko, polski rynek kapitałowy
Najniższe roczne notowanie akcji (intraday 26,80
mógł zaspokoić odpowiednio występujący popyt.
Euro, 6. sierpnia 2003) przypadło właśnie na ten
Nasze akcje spotkały się w Warszawie z pozy-
okres.
tywnym przyjęciem.
Z dniem 22 marca 2004 roku akcja Banku Austria
Creditanstalt została wprowadzona do indeksu
Kapitalizacja rynkowa i akcjonariat na dzień 31.12.2003
147.031.740
10.100
113.989.900
33.031.740
100,00 %
< 0,01%
77,53 %
22,47 %
obrotu na Giełdzie Papierów Wartościowych w
Akcje BA-CA
w tym: akcje uprzywilejowane
w tym: HVB
w tym: w wolnym obrocie
Warszawie akcji. Akcja BA-CA zgodnie z rankingiem
Kapitalizacja rynkowa5.954,4 mln Euro wg kursu 40,50 Euro za akcję
WIG20,
indeksu
wyznaczanego
przez
20
największych i będących najczęściej przedmiotem
wg poziomu obrotów i udziału akcjonariatu
rozproszonego spełnia kryteria WIG20. W chwili jej
uwzględnienia w WIG 20 znajdowała się na 12 miejscu wśród akcji będących przedmiotem obrotu, z
1,5 procentowym udziałem w obrotach ogółem
oraz z akcjonariatem rozproszonym (free float) na
poziomie 2.09 procent.Udział akcji BA-CA w indeksie WIG20 wyważono na poziomie 2,5 procent.
Obroty oraz zmiany kursu nowej akcji w pierwszych
dwóch miesiącach zdominowane zostały z jednej
strony przez typowe czynniki towarzyszące nowym
czyli
zakończenie fazy „oswajania się“ z młoda akcją,
włączenie jej do rutynowych ocen w ramach analiz
giełdowych. Po zakończeniu okresu tzw. „ResearchBlackout“ w połowie sierpnia – a więc fazy ciszy,
gdy zgodnie z przyjętym obyczajem nie są publikowane oceny
Zmiany kursu akcji BA-CA
emisjom,
Warunkiem systematycznej poprawy kursu było
porządkowanie
portfeli
sub-
skrybentów po przydziale nowej emisji, o czym
analityków – uznani analitycy
Publikacja Investors Story
zaczęli włączać naszą akcję do
kręgu akcji objętych „coverage“ – regularnie prowadzonych obserwacji i ocen papierów wartościowych, publikując zalecenia oraz kursy docelowe.
świadczy także wysoki poziom obrotów w tym okre-
W początkach roku 2003 kurs przekroczył poziom
sie. Z drugiej strony jednak wejście na giełdę, które
emisji tj. 29 Euro, do czego w znacznym stopniu
przygotowano i zrealizowano w warunkach optym-
przyczyniło się ogłoszenie zamiaru rozpoczęcia
istycznej sytuacji rynkowej, zbiegło się z przejścio-
notowań równoległych na GPW w Warszawie. Po
wym zwiększonego sceptycyzmu rynku, w szczegól-
ogłoszeniu wyniku za pierwsze trzy kwartały, prze-
ności w odniesieniu do akcji instytucji bankowych.
kraczającego oczekiwania rynku, analitycy zaczęli
krok po kroku podnosić przewidywania kursowe i
zalecenia dla tej akcji. Tym samym Bank Austria Cre-
Kurs akcji BA-CA i zmiany wskaźników
Zmiany od dnia przydziału oferty 8 lipca 2003
ditanstalt stał się bardziej „dostrzegalny“ na rynku,
ożywił się obrót akcjami. Ponadto znaczący wzrost
kursu akcji HVB w czwartym kwartale 2003 roku
8.7.03
31.12.03
8.7.–
31.12.
1.3.04
8.7.–
1.3.
Akcje BA-CA
29,00
ATX-Index
1.328,16
DJ EuroStoxx/Banken
230,44
DJ EuroStoxx
218,37
Standard&Poor’s 500
218,37
Rynek akcji światowych
802,2
40,50
1.545,15
260,05
243,20
243,20
941,74
40 %
16 %
13 %
11%
10 %
17 %
44,35
1.790,17
267,16
257,55
257,55
991,66
53 %
35 %
16 %
18 %
15 %
24 %
stał się źródłem pozytywnych impulsów także dla
akcji BA-CA, gdyż wówczas dostrzegalne stało się
już powodzenie zmierzającego do zakończenia programu przekształceń HVB.
Najwyższy dzienny kurs zamknięcia w roku 2003
odnotowano na poziomie 40,50 Euro za akcję na
koniec roku. W nowym roku kurs nadal wzrastał,
30
Bank Austria Creditanstalt na giełdzie
osiągając dnia 27 stycznia 2004 roku najwyższy
dotychczas poziom 48,31 Euro (intraday).
Również zapowiedź podwyższenia kapitału w spółce
matce, tj. HVB wywarła tylko nieznaczny wpływ na
poziom kursu BA-CA. Ostatnio (tj. 1 marca 2003)
notowanie akcji wynosiło 44,35 Euro. Od czasu
przydziału emisji akcji po kursie 29 Euro cena akcji
BA-CA wzrosła więc o 40 %, a do chwili zamknięcia
sprawozdania o 53 %. Na koniec roku kalendarzowego 2003 oznacza to krotność stosunku cena/
zysk rzędu 11,9.
Obroty
Od chwili rozpoczęcia notowań (od 9 lipca do końca
roku 2003) dzienny poziom obrotów (liczony bez-
Dywidendy
Nowe akcje są uprawnione do udziału w dywidendzie na równi ze wszystkimi pozostałymi, dotychczas
wyemitowanymi akcjami, a więc są także uprawnione bez ograniczeń do udziału w dywidendzie za rok
2003. W latach ubiegłych Bank Austria Creditanstalt
AG wypłacał z jednej akcji dywidendę w wysokości
1,02 Euro. Propozycja wypłaty z zysku za rok obrotowy 2003 przedstawiona Walnemu Zgromadzeniu
Akcjonariuszy nie przewiduje zmian, tj. dywidendę
z jednej akcji także w wysokości 1,02 Euro. Ponieważ jednak w wypłacie dywidendy może uczestniczyć bez ograniczeń ponad 33 miliony nowych akcji,
wypłaty z zysku wzrosną ze 116 mln Euro do około
150 mln Euro.
pośrednio) wynosił średnio 294.000 akcji. Nominal-
Dywidendy wypłacane są z zysku bilansowego,
nie akcja BA-CA na Giełdzie Wiedeńskiej znalazła
wykazanego w odrębnym bilansie spółki akcyjnej
się na trzecim miejscu, wśród najczęściej sprzeda-
BA-CA AG. Bilans sporządzony zgodnie z wymoga-
wanych i kupowanych papierów wartościowych.
mi austriackiego prawa handlowego dostępny jest
Rynkowa wartość kapitałowa Banku Austria Creditanstalt wynosiła na koniec grudnia 2003 roku około
6 mld Euro, a na dzień 1 marca 2004 roku już 6,5
mld Euro. Oznacza to, że licząc od chwili zrealizowania emisji (8 lipca 2003 roku, 29 Euro za akcję)
kapitalizacja rynkowa wzrosła na koniec grudnia
2003 o 1,7 mld Euro, a licząc w okresie od 8 lipca
2003 do 1 marca 2004 roku nawet o 2,3 mld Euro.
w języku niemieckim w dziale Investor Relations.
Investor Relations (IR)
Dział Investor Relations Banku Austria Creditanstalt
traktowany jest przez nas jako ważne ogniwo,
zapewniające aktywny związek pomiędzy kierownictwem przedsiębiorstwa i rynkiem kapitałowym.
Z perspektywy BA-CA ważne są w związku z tym
zarówno oddziaływania na zewnątrz jak i do
Udział akcji BA-CA w indeksach
wewnątrz firmy: Z jednej strony pojmujemy szybkie i
giełdowych
otwarte informowanie inwestorów, analityków i
Już 14 lipca akcja BA-CA została wprowadzona do
zainteresowanej publiczności jako nasz obowiązek.
podstawowego indeksu Giełdy Wiedeńskiej, ATX
Chcemy w ten sposób – na wszystkich etapach ryn-
(Austrian Traded Index). W chwili obecnej nadal
ku – budować zaufanie do naszej pracy i do naszych
wchodzi w skład ATX Prime (all-share index, indeks
projektów.
obejmujący wszystkie akcje Prime Market Segment),
jak również ATX Five (ważonego kapitalizacją indeksu cenowego, na który składają się kursy pięciu
najwyżej ważonych akcji ATX) oraz odpowiednio
indeksów MSCI (MSCI-Austria, MSCI Europe/MSCI
EMU, MSCI EMU-/MSCI, europejskich indeksów
bankowych). Jak już wspomniano uprzednio, nasza
akcja od dnia 22 marca 2004 roku została także
wprowadzona do indeksu WIG20 na Giełdzie
Papierów Wartościowych w Warszawie.
Z drugiej strony oceny i oczekiwania rynku oddziałują na naszą politykę, gdyż tworzą istotny
układ odniesienia dla zorientowanego na podnoszenie wartości
kierowania przedsiębiorstwem.
„To, jak nas widzi rynek“ jest
ponadto
znaczącym,
obiek-
tywnym
sprawdzianem
pracy
Feedback rynku kapitałowego
ważnym punktem odniesienia
dla naszej pracy
poszczególnych
pionów i działów naszego banku. Niepoślednim
Bank Austria Creditanstalt na giełdzie
31
argumentem jest też dla naszych pracownic i praco-
Nasza akcja jest obecnie uwzględniana w „cover-
wników możliwość permanentnej obserwacji syg-
age“ następujących banków:
nału zwrotnego kierowanego do nas przez rynek,
Citigroup
ważnego punktu odniesienia w naszej pracy.
CSFB (Credit Suisse First Boston)
Deutsche Bank
Coverage
Erste Bank
Kontakty z inwestorami i analitykami maja miejsce
Goldman Sachs
nie tylko w formie międzynarodowych roadshows i
ING
telekonferencji przy okazji upływu terminów publi-
JP Morgan
kacji za poszczególne okresy, lecz są stale utrzym-
Merrill Lynch
ywane czy to w formie bilateralnych rozmów (one-
Raifeisen Centro Bank
on-ones) czy też poprzez udzielanie odpowiedzi na
UBS
indywidualne zapytania i aktywny udział w dyskusji. Wzrasta znaczenie naszej usługi On-line Service.
Informacje on-line
Po raz pierwszy w uporządkowanej wersji interne-
Wraz z rozpoczęciem notowań na Giełdzie Wie-
towej przedstawiliśmy w sieci nasze sprawozdanie z
deńskiej przystąpiliśmy również do tworzenia dla
działalności, umożliwiając także internautom pobra-
zainteresowanych inwestorów naszego „IPO-Chan-
nie tego materiału w celu dalszego przetworzenia.
nel“, poprzez który dostępne są
Fakt, że zawodowi analitycy zadowoleni są z naszej
wszystkie informacje dotyczące
oferty informacyjnej, potwierdza również stosunko-
nowej emisji naszych akcji na
wo duża liczba analityków, publikujących obecnie
Giełdzie Wiedeńskiej. Bezpośred-
regularnie raporty o naszej akcji, pomimo iż na
nio po wejściu na parkiet otworzyliśmy w sieci nasze
giełdzie notowani jesteśmy dopiero od kilku, nawet
strony Investor Relations, przeznaczone dla inwe-
jeszcze nie sześciu miesięcy.
storów.
http://ir.ba-ca.com
Porównanie zmian kursów i indeksów
Kursy zamknięć od początku notowań (8.7.2003 = 100)
150
145
140
BA-CA
ATX
135
130
125
Akcje banków europejskich
(DJ EuroStoxx/Banki)
120
115
110
105
100
95
07/03
32
Bank Austria Creditanstalt na giełdzie
08/03
09/03
10/03
11/03
12/03
01/04
02/04
Nasza oferta merytoryczna spotkała się z żywą
Kodeks skierowany jest przede wszystkim do noto-
akceptacją. Na stronie IR oferujemy następujące
wanych na giełdzie austriackich spółek akcyjnych.
informacje:
Obowiązuje on jedynie te spośród przedsiębiorstw,
Informacje o akcjach: notowania kursów, wskaźniki,
które dobrowolnie zobowiążą się do jego stosowa-
struktura akcjonariatu
nia i przestrzegania zasad ładu korporacyjnego. W
IR-News: informacje bieżące, IR Releases
związku z tym wzywa się wszystkie spółki notowane
Sprawozdania i dane finansowe: wskaźniki, staty-
na giełdzie by w drodze publicznie złożonego oświa-
styki, statut, struktura kapitałowa
dczenia zobowiązały się do przestrzegania kodeksu.
Imprezy IR: kalendarz finansowy, roadshows, konferencje telefoniczne i prasowe (wraz z plikami audiowizualnymi)
Z rozpoczęciem notowań jego
akcji na Giełdzie Wiedeńskiej
(lipiec 2003) Bank Austria Credit-
Ratingi
Kodeks Corporate Governance i „Director’s Dealings“
Portret i prezentacje przedsiębiorstwa
Na stronie serwisowej IR-Service można zarejestro-
anstalt także zobowiązał się do
BA-CA przestrzega przepisy
austriackiego Corporate
Governance Kodex
przestrzegania przepisów austriackiego Corporate Governance Kodex. To zobowiązanie obejmuje oczywiście nie tylko niniejszy
okres sprawozdawczy (2003).
wać się w celu otrzymywania aktualności (IR-Newsletter), by w ten sposób zapewnić sobie stałe dostarczanie czytelnie przygotowanych, najaktualnie-
Austriacki Kodeks Ładu Korporacyjnego (Corporate Governance
jszych informacji. Strona internetowa IR jest do-
Kodex) stwarza reguły dla odpowiedzialnego kierowania i zarządzania
stępna w dwóch językach: niemieckim i angielskim.
przedsiębiorstwami w Austrii. Celem Kodeksu jest stworzenie zrównoważonej i trwałej wartości oraz zwiększenie przejrzystości dla wszyst-
Raport z działalności on-line
kich akcjonariuszy. Podstawę Kodeksu stanowią przepisy prawne, w
Po raz pierwszy Bank Austria Creditanstalt oferuje
szczególności przepisy austriackiej ustawy o spółkach akcyjnych, o
interaktywną wersję swojego rocznego sprawozda-
giełdzie i o rynku kapitałowym oraz dyrektywy OECD odnośnie ładu
http://geschaeftsbericht2003
.ba-ca.com
nia z działalności, w przyjaznym
korporacyjnego. Spółki które podporządkowały się Kodeksowi, w przy-
dla użytkownika układzie całej
padku niedostosowania się do reguł powszechnie praktykowanych i
treści raportu. Nie brak też
określonych w Kodeksie, zobowiązane są do złożenia odpowiedniej
dodatkowych narzędzi (service-
deklaracji wraz z uzasadnieniem.
tools), takich jak tematyczna wyszukiwarka, glosariusz, mapa strony a także
możliwość ściągania ważnych informacji finansowych.
Corporate Governance
We wrześniu roku 2002 Austriacki Zespół ds. Opracowania Ładu Korporacyjnego (Corporate Governance) przedstawił propozycję austriackiego Corporate Governance Kodex („kodeksu“). W Zespole
reprezentowani byli biegli rewidenci, analitycy finansowi, asset-managerowie, spółki notowane na
giełdzie, inwestorzy, Giełda Wiedeńska oraz przedstawiciele nauki.
Osoby, których działania mogą być ew. bezpośrednio przedmiotem regulacji Corporate Governance
Kodex (Zarząd, Rada Nadzorcza) zostały poinformowane o odpowiednich przepisach
kodeksu. Jednym z rezultatów
stosowania kodeksu jest dla Ban-
http://ir.ba-ca.com >>
Corporate Governance
ku Austria Creditanstalt zobowiązanie do ogłaszania tzw.
„Director’s Dealings“, czyli wszelkich transakcji
dokonywanych na akcjach Banku Austria Creditanstalt przez członków Zarządu i Rady Nadzorczej banku, zgodnie z regułą 69 kodeksu. Informacje o
transakcjach sprzedaży i zakupu akcji BA-CA są
Bank Austria Creditanstalt na giełdzie
33
publikowane niezwłocznie na stronie internetowej
BA-CA Investor Relations i wgląd w nie jest możliwy
przez co najmniej trzy miesiące od daty transakcji
W celu ochrony naszych akcjonariuszy mniejszościowych i drobnych ciułaczy wykluczyliśmy w naszym
statucie przewidzianą w 26 ust. (1) austriackiej ustawy o fuzjach i przejęciach zaliczkę w wysokości
15 % przy ustalaniu ceny obowiązkowego wykupu
( 8 statutu) zgodnie z regułą 3 (zaleceniem) kodeksu.
Kodeks przewiduje w regule 51, że liczba członków
Rady Nadzorczej nie powinna przekraczać 10
członków wybranych przez Walne Zgromadzenie
Akcjonariuszy. Na podstawie umowy między naszymi dotychczasowymi akcjonariuszami nasza Rada
Nadzorcza nadal będzie liczyła 11 członków, wybieranych przez Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy
Spółki.
W regule 61 kodeks przewiduje m.in. informacje o
akcjach imiennych oraz o zawartych umowach konsorcjalnych. Nasi akcjonariusze imienni muszą być
obecni na Zgromadzeniu w celu zapewnienia prawomocnego podejmowania uchwał Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy w sprawach udzielania zezwoleń na podział lub na określone rodzaje fuzji a
także w sprawach określonych zmian w statucie
(par. 20 statutu); została także zawarta umowa o
wspólnym konsorcjum miedzy Hypovereinsbank i
fundacji Privatstiftung zur Verwaltung von Anteilsrechten.
34
Bank Austria Creditanstalt na giełdzie
Makroekonomiczne tło działalności
branży bankowej w 2003 roku
Sektor bankowy w 2003 r. po przeszło dwuletniej
dawna koniecznymi reformami strukturalnymi,
niedyspozycji zaczął przychodzić do siebie. Zazna-
zamykał ten szereg; wzrost PKB w krajach strefy
czona w drugiej połowie roku poprawa koniunktury
Euro wyniósł pod koniec roku zaledwie 0,4 %.
spowodowała wprawdzie pewne ożywienie popytu
na produkty i usługi bankowe, jednak sytuacja w
zakresie stóp procentowych nie zdołała dać temu
rozwojowi trwalszych podstaw a trendy na niestabilnych rynkach finansowych zmieniały częściej niż
w okresach poprzednich. Sektor korporacyjny potrafił jednak, podobnie jak i sektor bankowy, dokonać konsolidacji struktur, skoncentrował się w
swych działaniach na redukcję udziałów i powiązań
kapitałowych oraz redukcję kosztów. Postępująca
Rynki finansowe nie bardzo potrafiły w ciągu roku
rozeznać wyraźny trend przełomowy a kiedy trend
ten nieodwołalnie się zaznaczył, sceptycznie odniosły się do jego trwałości, koncentrując swoją
uwagę na aspektach ryzyka niezrównoważonego
światowego bilansu płatniczego. Na tej huśtawce
nastrojów ucierpiały przede wszystkim transakcje na
rynku pieniężnym, rynkach walutowych oraz handel
papierami wartościowymi o stałej stopie dochodu.
optymalizacja bilansów oraz poprawa własnego
Około połowy czerwca pesymizm zaczął się prze-
zabezpieczenia kapitałowego wyznaczają nowe,
radzać wręcz w histerię deflacyjną. Amerykański
solidne podstawy trwałej poprawy w zakresie pod-
Bank Centralny (Fed) obniżył w czerwcu podstawo-
niesienia zysków z działalności i kapitału.
we stopy procentowe na najniższy od 50 lat poziom
W drugiej połowie 2003 r. gospodarka światowa
zaczęła się wydobywać z dołka stagnacji trzyletniego kryzysu konsolidacyjnego. Ożywiająca się poprawa koniunktury nie przebiegała jednak równomiernie, ani też nie objęła w równym stopniu najważnie-
1,0 %. Europejski Bank Centralny zredukował podstawowe stopy procentowe w dwóch etapach o 3/4
punktu procentowego, do poziomu 2 %, były to
kolejno, siódma i ósma obniżka stóp procentowych
od 2001 roku.
jszy trzech sektorów gospodarki. Zdeterminowany
Jednocześnie spadł w połowie lipca 2003 roku do
brakiem ożywienia gospodarczego, mimo zakończe-
najniższego wskaźnik rentowności 10-letnich obli-
nia działań wojennych w Iraku, rząd amerykański
gacji rządowych (amerykańskich T-bonds na 3,07 %
zdecydował się w maju na podjęcie szeroko zakro-
i Euro-benchmark na 3,43 %). Równolegle zatem
jonych środków ekspansywnej polityki gospodarczej
Euro i japoński jen w pierwszym etapie zyskały
(zwiększenie wydatków państwowych, obniżka
znacznie na wartości wobec dolara amerykańskiego
podatków, zmiana polityki w zakresie stóp procen-
(do maja 1,19 USD/za 1 Euro i 140 JPY/za 1 Euro).
towych i kursu wymiany dolara), nie patrząc na konsekwencje
w
postaci
zadłużenia
budżetu.
Amerykański wzrost gospodarczy wyniósł w drugiej
połowie 2003 r. 4,0 %, w przełożeniu rocznym
3,1 %. Także w Azji pokazały się silne oznaki
ożywienia, wzrostów rzędu 3,9 % kraje tego regionu broniły przed zakłóceniami z zewnątrz radykalnymi interwencjami na rynkach handlowych i
dewizowych. Stary kontynent europejski, zajęty od
W chwili, kiedy dzięki ofensywnej polityce gospodarczej amerykańskiego rządu zaczęły pokazywać się
pokazywać nowe tendencje, na rynku obligacji
doszło na przełomie czerwca i lutego, później jeszcze raz w październiku do nieoczekiwanego odwrócenia trendu – odsetki lokat długoterminowych
wzrosły na rynkach światowych jesienią o 1 punkt
procentowy do najwyższego poziomu, podobnego
rozwoju spodziewano się także w papierach krótko-
Makroekonomiczne tło działalności branży bankowej w 2003 roku
35
terminowych. Pod koniec 2003 roku odsetki z inwestycji długoterminowych wróciły do swego wyjścio-
Wzrost
gospodarczy
7
wego poziomu z poczŕtku roku 4,1/4%, odsetki krótkoterminowe w Euro były przy tym niższe o 3/4%.
Od połowy września w perspektywie szczytu G-7 i
8
6
(PKB wzrost realny w
stos. do poprzedniego
kwartału, średniorocznie)
5
4
3
konferencji Międzynarodowego Funduszu Waluto-
Strefa Euro
wego, na pierwszy plan wysunęły się ryzyka i obawy
USA
2
1
związane za napędzającą ogólną koniunkturę rolą
0
gospodarki amerykańskiej. Amerykańskiej dyplomacji
–1
gospodarczej udało się przeforsować rewaloryzację
walut azjatyckich, zwłaszcza jena. W porównaniu na
koniec roku dolar amerykański stracił na wartości
Notowania
indeksów
giełdowych
wobec Euro aż o 17 %, ale tylko o 11 % w stosunku
USA S&P500
do jena, w rezultacie czego kurs jena wobec Euro
Strefa Euro
zmniejszył się o 8 %. Niektóre kraje Europy Środko-
2003
2002
2003
2002
2003
100
90
80
wo-Wschodniej podążyły za deprecjacją dolara
70
wobec Euro, przede wszystkim polski złoty (– 15 %)
60
lub kurs ich walut w stosunku do Euro malał z
2002
50
powodu własnej słabej pozycji, jak na przykład
węgierski forint (– 10 % w stosunku do Euro).
Nie przejmując się zbytnio tą huśtawką nastrojów
Zmiany marż
odsetkowych
% p. a.
5,5
kursy na światowych giełdach rosły nieprzerwanie od
US-Treasury
połowy marca i tak indeksy giełd światowych zano-
Euro Benchmark
(Obligacje
państwowe)
towały wzrost o 35 % zaś indeks europejski EuroStoxx
5,0
4,5
wzrost o 18 %. Mimo nie najlepszej koniunktury niemiecka giełda DAX (+ 37 %) oraz giełda wiedeńska
4,0
(+34 %) zdołały się uplasować na czołowych pozycjach. Najwidoczniej rozwój taki stanowił wyraz
EBC–podstawowe
stopy procentowe
zaufania i docenienie ostrych środków podjętych
Lokaty 3-mies. w
Euro
przez przedsiębiorstwa i spółki w poprawy strategii i
3,5
3,0
2,5
rentowności oraz uzdrowienia struktur finansowania.
Nie dziwi zatem przy takim rozwoju boom emisji
2,0
obligacji przedsiębiorstw i swapów kredytowych,
przy jednocześnie niskich narzutach na odsetki od
tych papierów.
Kursy wymiany
105
Austria
Gospodarka austriacka zdołała utrzymać w okresie
sprawozdawczym, w porównaniu z pozostałymi kra-
100
Kurs wymiany dolara
i złotówki do Euro.
Koniec 2002=100
słaba, ale nie doszło do przejawów recesji. Oznaki
90
85
jami strefy Euro stosunkowo dobrą kondycję. Koniunktura w pierwszym półroczu 2003 roku była raczej
95
80
PLN
75
USD
70
ożywienia dały się zaobserwować dopiero w trzecim
i czwartym kwartale. Co prawda gospodarcza flauta
ważnych zachodnich partnerów handlowych miała
36
Makroekonomiczne tło działalności branży bankowej w 2003 roku
także reperkusje na bilans handlu zagranicznego,
głównej mierze należy złożyć na karb wahań kur-
jednak dzięki utrzymującemu się silnemu popytowi
sów wymiany (słabszego jena, kredyty indeksowane
na rynku wewnętrznym Austria zdołała wykazać
w walutach obcych). Kredyty prywatne ekspandują
wzrost gospodarczy z 0,8 % z roku poprzedniego
nadal silniej niż sektor kredytów korporacyjnych, dla
do 1,4 % w roku sprawozdawczym. Inwestycje w
podmiotów sektora niefinansowego, prowadzących
środki trwałe wzrosły po raz pierwszy po dwóch
działalność gospodarczą.
latach spadków – stymulowane polityką podatkową
rządu – realnie o 2,6 % (spadki w latach poprzednich – 2,3 % i – 4,7 %). Głównym powodem tych
inwestycji było podniesienie wydajności produkcji i
konieczność wymiany wyeksploatowanych trwałych
środków produkcji. Wyraźnie poprawiła się w 2003
roku sytuacja na rynku budownictwa, która podobnie do inwestycji miała za sobą dwa lata spadków.
Budownictwo rosło wyraźnie szybciej niż pozostałe
sektory gospodarki i mogło poszczycić się wzrostem
o 2 %. Do takiego rozwoju przyczyniły się w przeważającej mierze inwestycje w dziedzinie budow-
Odpowiednio do umiarkowanego popytu konsumpcyjnego, przy rozwijającej się gospodarce, rósł w
Austrii wolumen lokat oszczędnościowych. W
związku z tym wolumen zgromadzonych depozytów pieniężnych był większy niż w 2003 roku.
Dominowały tu przede wszystkim lokaty gotówkowe oraz produkty ubezpieczeniowe (ubezpieczenie
na życie, prywatne zabezpieczenia emerytalne) jako
nowy sektor produktów bankowych. Nadal z wielką
rezerwą traktowane były inwestycje w akcje i fundusze.
nictwa inżynieryjnego i rozbudowa infrastruktury
Europa Południowo- i
komunikacyjnej. Zadowalający był także rozwój
Środkowo-Wschodnia (CEE i SEE)
budownictwa mieszkaniowego.
Po dosyć słabym początku roku w krajach tych sil-
Handel zagraniczny zrekompensował wprawdzie
niejszy wzrost gospodarczy zaznaczył się dopiero
spadek popytu ze strony partnera niemieckiego
pod koniec roku 2003. Po raz kolejny na czele wzro-
dostawami na rynki Europy Wschodniej, mimo
stów znalazły się kraje nadbałtyckie, osiągając
wszystko na koniec 2003 roku zanotował w
najwyższą dynamikę wzrostów do 7,5 % w skali
obrotach przyrost rzędu 2 % (realny wzrost w 2002
2003 roku. Podczas gdy na Węgrzech i w Słowenii,
r.: +5,3 %), najsłabszy wynik od lat. Dużo większą
odczuwających skutki europejskiej flauty, wzrosty
dynamiką wykazał się natomiast import. Mimo sil-
wyniosły jedynie 2,8 % i 2,4 %, najniższy poziom od
niejszego wzrostu z 0,8 % w roku 2002 do 1,4 % w
wielu
2003 roku, konsumpcja gospodarstw domowych
ekspansji na rynku przemysłu
pozostawała za oczekiwanym rozwojem. Wzrost
motoryzacyjnego, spowodowanej
indeksu cen detalicznych utrzymywał się w ciągu
inwestycjami zagranicznych kon-
całego 2003 roku na umiarkowanym poziomie (sto-
cernów, zdołała wypracować w
pa inflacji: 1,3 %). Trudności z reformą systemu rent
ciągu 2003 roku godny odnotowania przyrost PKB
i emerytur oraz sytuacja na rynku pracy, nie
wielkości 4 %. Prawdziwego rozpędu nabrała w
wpływały korzystnie na poprawę nastrojów w 2003
2003 roku koniunktura w Czechach oraz przede
roku. Wzrosła co prawda o 0,2 % liczba osób
wszystkim w Polsce. Wzrost gospodarczy w Polsce,
zatrudnionych na etacie, jednocześnie jednak
stanowiącej największy rynek narodowy w tym
wzrosła stopa bezrobocia do 4,4 %.
regionie z 1,4 % w roku 2002 podskoczył w 2003
Popyt na kredyty w ciągu 2003 roku stanowił wierne odbicie koniunktury gospodarczej. Poprawił się
nieznacznie popyt na kredyty dla przedsiębiorstw,
jednak znacznemu zahamowaniu uległa dynamika
kredytów dla gospodarstw prywatnych, co w
lat,
Słowacja
dzięki
Wzrosty w krajach CEE
zbliżone do potencjalnych
możliwości
roku do poziomu 3,6 %. Podobnie jak i w innych
krajach tego regionu, jednym z głównych motorów
napędowych takiego rozwoju był silny popyt na
prywatne kredyty dla gospodarstw domowych. W
połowie 2003 roku zaczyna się także ożywienie w
Makroekonomiczne tło działalności branży bankowej w 2003 roku
37
dziedzinie inwestycji, przejmujących rolę lokomo-
przykład Węgry były zmuszone w czerwcu do znacz-
tywy koniunktury gospodarczej.
nego podniesienia stóp procentowych, w celu
wzmocnienia kursu forinta, co z kolei niekorzystnie
Cała ósemka krajów Europy Środkowej i Wschodniej
się odbiło na sytuacji rynku obligacji. Do podobnej
przystępujących do Unii zanotowała w 2003 r.
sytuacji doszło w listopadzie w Polsce, gdzie niepe-
wzrost PKB rzędu 3,6 %. Przyspieszenie to, w
wność, co do losów reformy finansów państwo-
porównaniu ze słabymi raczej latami 2001/2002, w
wych spowodowała gwałtowne wahania kursu
których wzrost PKB wyniósł ok. 2,5 %, oznacza kon-
złotego (nie tylko w stosunku do Euro, ale przede
tynuowanie przez gospodarki krajów tego regionu
wszystkim w stosunku do dolara) i lekkiego wzrostu
trendu doganiania poziomu gospodarki Unii Euro-
stóp procentowych na rachunkach we wszystkich
pejskiej i zbliżanie się przez te kraje do swych
należnościach terminowych.
potencjalnych możliwości wzrostu.
Zgodnie z oczekiwaniami wzrost sektora transakcji
Po przystąpieniu do Unii Europejskiej, kolejną po-
pieniężnych i finansowych dodał w 2003 roku
przeczkę stanowiło będzie wejście do wspólnej stre-
impulsów i napędu całej koniunkturze gospodarczej
fy walutowej Euro. Znaczne postępy kraje te w
tych krajów, wyprzedzających znacznymi przyrosta-
2003 roku odnotowały pod względem hamowania
mi bardziej rozwinięte kraje Unii Europejskiej. Popyt
inflacji. Poza Słowacją, w której podniesienie opłat i
na kredyty osiągnął w krajach Europy Środkowo-
podatków poważnie nakręciło spiralę inflacji, w
Wschodniej (CEE-5 plus Bułgaria, Rumunia i Chor-
regionie tym notowano stały spadek stopy inflacji
wacja) w 2003 roku dwucyfrowe wzrosty, zaznacza-
do średniego poziomu w krajach kandydackich w
jąc trend przeciwny do dominującego w strefie
wysokości 2,1 %. Otwiera to możliwość kontynuo-
Euro. Pod koniec roku rozwój trzech rynków naro-
wania kroków podejmowanych w zakresie spójności
dowych Polski, Węgier i Czech, ze względu na ro-
stóp procentowych w całej strefie Euro, niezależnie
snący gwałtownie popyt, jeszcze bardziej nabrał siły.
od mogących przejściowo wystąpić trendów bocz-
Do silnych wzrostów w segmencie kredytów i finan-
nych w realizacji tak wytyczonego celu. Tak na
sowanie przyczynił się przede wszystkim silny popyt
Wzrost gospodarczy na naszych rynkach podstawowych
PKB realny w porównaniu kwartalnym r/r.
w%
5
4
CEE-11
Polska
Strefa Euro-dla porównania
3
Austria
2
Szacunek 2 kw.2003, 3 kw. 2003
Prognozy po 4 kw.2003
´
Zródło:
BA-CA Konzernvolkswirtschaft
und Marktanalysen
1
0
2002
38
Makroekonomiczne tło działalności branży bankowej w 2003 roku
2003
2004
gospodarstw domowych na kredyty prywatne. Silny
niorocznej – związane było zwłaszcza w przypadku
deficyt w zakresie zaspokojenia tego sektora kredy-
lokat ze zmniejszonymi marżami.
tów w tych krajach (11 % PKB, w porównaniu z
43 % PKB w strefie Euro) warunkują silny efekt
doganiania, szczególnie dynamicznie rozwijający się
w takich krajach, jak Bułgaria, Rumunia, ale także
na Słowacji. Także w Polsce ogólne ożywienie gospodarcze spowodowało wzrost zainteresowania
tym segmentem kredytów. Wzrosty w dziedzinie
kredytów prywatnych, a zatem pewne nasycenie
rynku, sprawiają że wzrosty w tym segmencie nie są
Omówiona
sytuacja
oznaczała
dla
naszej
działalności bankowej w Austrii słaby rozwój ilościowy transakcji. Silniejsze impulsy zawdzięczamy jedynie podejmowanej restrukturyzacji przedsiębiorstw.
Również wolumeny naszych transakcji, zarówno w
sektorze finansowym, jak też i inwestycyjnym, chociażby w segmencie papierów wartościowych,
rozwijały się mało spektakularnie.
już tak gwałtowne, nowe transakcje będę się jednak
W
utrzymywały nadal na stosunkowo wysokim pozio-
postępowały procesy konwergencji monetarnej.
mie.
Wysokość marż odsetkowych coraz bardziej zbliżała
Rozwój lokat osobistych nie rozwijał się tak prężnie
jak segment transakcji kredytowych. Wiąże się to z
jednej strony z coraz szerszym wykorzystaniem
bogatej palety produktów bankowych w tych krajach (w dziedzinie lokat pieniężnych z 45 % w
krajach
Europy
Środkowo-Wschodniej
się do poziomu panującego w Unii Europejskiej. Na
wyniku finansowym niekorzystnie zaważyła deprecjacja walut indeksowanych notowaniami kursu dolara, szczególnie w przypadku polskiej złotówki
(– 14,5 % r/r).
odniesieniu do PKB kraje te nie odbiegają tak drastycznie od poziomu lokat w strefie Euro 72 % PKB,
jak w przypadku stopnia zabezpieczenia popytu kredytowego), z drugiej strony ze stosunkowo niskim
oprocentowaniem wkładów i utrzymującym się
wysokim
poziomem
konsumpcji
domowych. Dodatkowo
zaś
gospodarstw
coraz
większym
popytem cieszę się alternatywne formy lokat takie,
jak na przykład produkty z dziedziny zabezpieczeń
emerytalnych.
Konsekwencje dla działalności naszego
Banku
Silne wahania makroekonomiczne, załamania i
gwałtowne zwroty trendów postawiły przed nami
niełatwe zadania, nie tylko w zakresie transakcji na
rynku pieniężnym. Krzywa odsetek pięła się w ciągu
2003 roku ostro w górę, mimo pewnych odchyleń
w bok. Zaważyło to niekorzystnie z jednej strony
aktywach długoterminowych naszych klientów korporacyjnych, z drugiej zaś strony nie przyczyniło się
do wzrostu obrotu zobowiązaniami i pasywami.
Zmniejszenie stopy procentowej za należności krótkoterminowe w porównaniu z rokiem poprzednim –
szczególnie pod koniec roku i w perspektywie śred-
Makroekonomiczne tło działalności branży bankowej w 2003 roku
39
Raport o sytuacji Grupy BA-CA
Mimo, że popyt na rynku pieniężnym i kapitałowym
przednim) nie jest jeszcze sam w sobie rezultatem
– nawet po dwóch najsłabszych latach ostatnich
nas zadowalającym, ale stanowi dla nas duży krok
dziesięcioleci – nie uległ w 2003 roku wyraźnej
naprzód do osiągnięcia założonego na 2006 rok
poprawie, Bank Austria Creditanstalt AG potrafił
celu – podniesienia tego wyniku, na co najmniej
podnieść swój zysk netto roku obrotowego, bez
13 % ROE netto.
udziałów mniejszościowych o 43,0 % uzyskując
wynik 442 mln Euro.
Patrząc z perspektywy długofalowej także ten wynik
jest o 8 % niższy od uzyskanego w 2001 roku
W perspektywie zarysowanej już sytuacji makroeko-
(skonsolidowany zysk netto 483 mln Euro) i o 12 %
nomicznej i analogicznych porównań branżowych
poniżej zysku wypracowanego w 2000 roku (500
przyrost ten stanowi szczególny powód do dumy
mln Euo – dla ułatwienia porównania – w ujęciu
jest bowiem rezultatem wieloletnich wysiłków reor-
proforma, tak jakby nasza struktura segmentów
ganizacyjnych, podjętych w celu skoncentrowania
działalności istniała już w 2000 r.) Znacznie poprawił
się na podstawowych segmentach działalności ban-
się jednak uzyskany przez nas wynik z działalności
kowej oraz redukcji kosztów i nie jest następstwem
operacyjnej Banku Austria Creditanstalt – ważny
nieprzemyślanych cięć ad hoc, tak rozpowszech-
miernik jakościowy działalności bankowej. Nasz zysk
nionych w branży bankowej w 2003 roku. Wpra-
z działalności operacyjnej rósł z roku na rok – w
wdzie uzyskany wynik zwrotu z kapitału własnego
okresie sprawozdawczym o 5,3 % wynosząc 602
(ROE netto) w wysokości 8,7 % (6,5 % w roku po-
mln Euro – przewyższając o 1/5 wynik (494 mln
Poszczególne pozycje wzrostu wyników w porównaniu z rokiem poprzednim
Wskaźnik zmiany +/– mln Euro/ wzgl. zmiany w %
Wynik z tytułu odsetek
–5,7%
–13,0%*
Rezerwy na ryzyko kredytowe
5,4%
Wynik z tytułu prowizji
Wynik operacji finansowych
– 4,7%
– 1,0%*
Koszty działania banku i ogólnego zarządu
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i
kosztów operacyjnych
>100%
5,3%
Zysk na działalności operacyjnej
>100%
Wynik z finansowego majątku trwałego
(…)
28,5%
Zysk brutto z działalności banku
(…)
43,0%
Skonsolidowany zysk netto
*) Redukcja pozycji zmniejszenia = pozytywny
wpływ na wynik
40
Raport o sytuacji Grupy BA-CA
– 150 – 120 – 90
– 60
Negatywny wpływ na wynik
– 30
0
30
60
90
120
150
Poprawa wyniku
Euro) uzyskany przez nas w 2000 roku – „ostatnim
wyniku z tytułu innych przychodów) zanotowaliśmy
dobrym roku dla branży bankowej“.
per saldo przyrost o 30 mln Euro (5,3 %).
Analiza uzyskanych wyników i odniesienie ich do
Istotny wkład w odnotowany wzrost uzyskanego
wyników z lat poprzednich w wartościach absolut-
zysku z działalności banku brutto stanowił wynik z
nych pokazuje, że potrafiliśmy przeciwdziałać nie-
finansowego majątku trwałego w wysokości 92 mln
korzystnym wpływom słabej koniunktury i niestabil-
Euro. Wzrost ten tłumaczy się nie tyle zawartymi w
nej sytuacji panującej na rynkach pieniężnych,
tej pozycji zyskami ze sprzedaży udziałów, które
umiejętną strategią i wysiłkami podejmowanymi dla
utrzymywały się na poziomie roku poprzedniego, ile
podniesienia
optymalizacji
raczej realizacją zysków z inwestycji w papiery war-
wewnętrznych struktur i procesów zrekompenso-
tościowe i inwestycji, zatem w pojęciu ekonomicz-
wać nie najlepsze warunki panujące na rynku. Na
nym z działalności operacyjnej.
obrotów
i
dzięki
wzrost wyniku finansowego brutto +144 mln Euro
złożyły się następujące pozycje:
Łącznie biorąc zdołaliśmy przewyższyć poziom przychodów, osiągniętych w roku poprzednim (wliczając
Wynik z tytułu odsetek zmniejszył się wskutek nie-
wynik finansowy z majątku trwałego), co na tle
korzystnej sytuacji w zakresie wolumenu obrotów,
zarysowanej
połączonej z nienajlepszą sytuacją w zakresie marż
działalności sektora bankowego uznać należy za
odsetkowych i efektów wymiany walut, o 5,7 %, co
pewien sukces. Uzyskana przez nas poprawa zysko-
z racji pierwszorzędnej rangi tej pozycji w przycho-
wności uzyskana w 2003 roku
dach Benku, zaważyło ujemnie sumą 131 mln Euro
jednocześnie wynik sukcesu, jaki
na uzyskanym wyniku. Udało się natomiast dzięki
odnieśliśmy
przesunięciu akcentu z tradycyjnych produktów
dzinach: uzdrowienia zarządzania
takich, jak depozyty i kredyty na produkty generują-
(ryzyko kredytowe), racjonalizacji i oszczędności
ce przychody prowizyjne, zwiększyć o 58 mln Euro
(koszty działania banku i ogólnego zarządu) oraz
(5,4 %) wyniki z tytułu prowizji. Mimo niestabilnej
integracji struktur. W ten sposób mogliśmy również
sytuacji na rynkach uzyskany przez nas wynik ope-
(wykorzystując efekt synergii kosztów) ograniczyć
racji finansowych był tylko o 11 mln Euro (– 4,7 %)
część okresowego zysku przypadającego na udziały
niższy od wyniku roku poprzedniego. Przychody z
mniejszościowe w roku obrotowym 2003, przede
działalności operacyjnej zmniejszyły się więc per sal-
wszystkim poprzez przejęcie dalszych udziałów w
do o 84 mln Euro.
banku BPH, co pozwoliło zatrzymać więcej z uzys-
Zmniejszony
wolumen
przychodów
z
tytułu
działalności operacyjnej został w przeważającej
części zrekompensowany zmniejszeniem rezerw na
ryzyko kredytowe o 70 mln Euro (– 13,0 %) co sta-
sytuacji
w
trzech
makroekonomicznej
dzie-
Efekt kursu wymiany
koryguje wyniki
kanej kwoty zysku netto „w domu“ (wpływ na
wynik zysku 33 %). Kompensuje to jednocześnie
zwiększoną (z powodu uzyskanych wyników) kwotę
podatku dochodowego (44 mln Euro).
nowi rezultat profesjonalizacji zarządzania ryzykiem
W uzyskanym wyniku finansowym: skonsolidowany
i portfelami kredytowymi a także, co warto pod-
zysk netto roku obrotowego 2003, zawiera wzrost
kreślić brakowi większych przypadków niewypłacal-
zysku o 133 mln Euro, co daje – spowodowane nis-
ności w segmencie wielkich klientów korpora-
ką podstawą odniesienia – stopę wzrostu 43,0 %.
cyjnych. Mimo dokonanych przez nas transakcji
przejęć i zmian struktur Banku, udało nam się po
raz kolejny zmniejszyć koszty działania banku i ogólnego zarządu, co odciążyło nasz rachunek zysków i
strat o dodatkowe 24 mln Euro. Zatem w pozycji
zysku na działalności operacyjnej (po uwzględnieniu
Dokonując analizy ekonomicznej uzyskanych przez
nas 2003 roku wyników, pozycji składających się na
ten wynik, poszczególnych segmentów działalności
oraz pozycji bilansowych, uwzględnić należy dodatkowo cały kompleks wpływający na wyniki efektów
kursu wymiany walut, na skutek rewaluacji sald,
Raport o sytuacji Grupy BA-CA
41
dokonywanych przez nasze spółki zależne na koniec
uwzględniony jest już jednak dodatni wynik uzys-
roku obrotowego. BA-CA 27 % swoich przychodów
kany z tytułu transakcji na pochodne finansowych
wypracowała w segmencie regionalnym Europy
instrumenty zabezpieczające (hedging) w wysokości
Środkowo-Wschodniej (włączając w to wiedeński
17 mln Euro, zawartych w ciągu roku na poczet
Cost Center). Wśród krajów dotkniętych w 2003
oczekiwanych zysków istotnych spółek podporząd-
roku największym spadkiem kursu walut narodo-
kowanych. Bez tych transakcji wynik uzyskany przez
wych w stosunku do Euro znalazły się: Polska
bank po rewaluacji byłby niższy od 28 mln Euro.
(– 15 %), Węgry (– 10 %) i Rumunia (– 15 %). Wyniki
uzyskane przez spółki zależne w tych krajach, mają
wielki wpływ na wyniku całej Grupy, stanowią 70 %
ogółu przychodów regionu CEE i 20 % przychodów
Grupy.
(patrz nota 30) widać, że 63 % wyniku brutto uzyskano w 2003 roku z transakcji bankowości korporacyjnej (przy średnim zaangażowaniu kapitału
własnego 55 %). Segment bakowości detalicznej
Mimo, że zatwierdzony zysk netto roku obrotowe-
podniósł uzyskany wynik brutto o 18 % do kwoty
go wykazywany jest na podstawie rachunku zysków
175 mln Euro i poprawił własną stopę zwrotu z
i strat, wymieniony efekt wpływu spadku kursów
kapitału własnego (ROE brutto) z 20,0 % na stopę
walut narodowych na kwoty rewaluowanych sald,
rentowności kapitału 23,6 %. Segment bankowości
powinien zostać uwzględniony przy dokonywaniu
korporacyjnej podniósł uzyskany wynik finansowy
bliższej analizy ekonomicznej pozycji: wyniki z tytułu
brutto o połowę (+ 53 mln Euro;
innych przychodów i kosztów (wynik z pozycji wym-
29,2 %) i wskaźnik rentowności
iany) ujętych w w bilansach odrębnych. W toku
kapitału z 8,3 % na 11,6 %.
bilansowania sald i wzajemnych przeniesień z tytułu
Wkład krajów Europy Środkowo-
rewaluacji i kompensowania odpowiadającą mu
Wschodniej
pozycją w ramach preliminarza zysków podmiotów
wynik brutto, przy średnim zaan-
zależnych, wymieniony efekt rewaluacyjny zostaje w
gażowaniu kapitału własnego w wysokości 17 %,
wyliczonych wynikach w dużej mierze zrekompen-
wyniósł 23 % (151 mln Euro, czyli 1,7 % więcej niż
sowany. Jak wynika z zamieszczonego poniżej
w 2002 r.). Wymieniony już efekt kursu wymiany
wykresu, efekt kursu wymiany (rewaluacji) zmniej-
walut zaważył na tym wyniku kwotą wartości rozra-
szył nasze wyniki, po uwzględnieniu pozycji ryzyko
chunkowej 32 mln Euro, zmniejszonej po zrekom-
ogólnej działalności bankowej, o kwotę 91 mln
pensowaniu pozycją z transakcji zabezpieczających
Euro, bez efektu rewaluacyjnego mielibyśmy do czy-
o 11 mln Euro. Przy uwzględnieniu tak wyliczonego
nienia ze wzrostem w tej pozycji o 78 mln Euro,
efektu rewaluacyjnego netto w wysokości 21 mln
wzgl. 2,5 %.
Euro, wyliczony wzrost w stosunku do 2002 roku
Odwrotny zadziałał efekt rewaluacyjny przy wyliczonej w 2003 roku na kwotę 72 mln Euro redukcji
kosztów banku i ogólnego zarządu. Bez tego efektu
uzyskalibyśmy w tej pozycji bilansowej wzrost o 48
mln Euro, wzgl. 1,9 % (co zważywszy przejęcia i
ekspansję naszej działalności nadal należałoby uznać
w kategoriach ekonomicznych za sukces). Per saldo,
to znaczy na poziomie pozycji; skonsolidowany
wynik netto uzyskaliśmy wyliczony efekt rewaluacyjny w wysokości 11 mln Euro. W wyniku uzyskanym
z
wyliczanych
42
Przy bliższej analizie segmentów działalności Banku
operacji
w
finansowych
tym
Raport o sytuacji Grupy BA-CA
segmencie
i
kolejnych
pozycjach,
w
wypracowany
Rewaluowany udział krajów
CEE w wypracowanym zysku
wzrósł o 16 %
wyniósłby 16 %. Segment rynków międzynarodowych zdołał, mimo wyjątkowo trudnego roku, podnieść swój wkład do pozycji: zysk brutto z
działalności banku o 5,8 % do wysokości 67 mln
Euro, co stanowi 10 % całego wypracowanego zysku brutto. Stopa zaangażowanego kapitału własnego została przy tym zredukowana z 6 % do 4 %,
odpowiednio zatem wzrósł wskaźnik rentowności
kapitału ROE z 23,8 % do 35,4 %. Udział Corporate Center – Centrum Korporacyjnego – w wypracowanym w 2003 roku zysku brutto wyniósł +20 mln
Euro (strata 38 mln Euro w roku poprzednim).
Komentarz do poszczególnych pozycji w
wych, mimo podejmowanych prób bieżącej adapt-
rachunku zysków i strat
acji, malały marże odsetkowe – decydujący czynnik,
Uzyskany w 2003 roku wynik z tytułu odsetek 2.176
który zaważył na rozwoju w obrębie tej grupy pro-
mln Euro – mimo znacznej poprawy w porówna-
duktów i spadku wyniku z tytułu odsetek o 38 mln
niach kwartalnych – był niższy o 131 mln Euro
Euro, czyli o 4,7 %. Segment bankowości korpor-
(5,7 %) od wyniku wypracowanego w 2002 roku.
acyjnej zdołał, co prawda wypracować wyższy wynik
Złożyły się na to przyczyny takie jak panująca ko-
z odsetek (+ 62 mln Euro; + 8,7 %) do takiego
niunktura, sytuacja na rynkach pieniężnych a także
wyniku przyczyniły się jednak w dużym stopniu
czynniki techniczne. Na transakcjach z sektorem nie-
transakcje nowych spółek Grupy, oferujących nowe
finansowym w Austrii (który wypracował 70 % tego
produkty z zakresu leasingu. Najsilniej zmniejszenie
zysku) najbardziej zaważyła sytuacja związana ze
wyników z tytułu odsetek (– 110 mln Euro; wzgl.
słabą koniunkturą i rozwój marż, chociaż wpływ ten
17,3 %) dało się odczuć w działalności finansowej w
nie przełożył się równomiernie na strony aktywów i
krajach Europy Środkowo-Wschodniej, z czego pra-
pasywów tych transakcji. O ile polepszył się dzięki
wie połowa tej kwoty tj. 65 mln Euro, stanowi war-
nasilonej kampanii reklamowej stan przychodów z
tość rozrachunkową z przeliczenia kursu walut. Na
transakcji kredytowych w segmencie bankowości
kwocie tej zaważył negatywnie wraz z rosnącym
detalicznej(kredyty mieszkaniowe i budowlane, kre-
stopniem dojrzewania spadek marż odsetkowych i
dyty dla gospodarstw domowych i konsumenckie)
w dalszym przebiegu 2003 roku ich krótkookreso-
oraz dzięki lepszemu powiązaniu warunków umów
wym zamrożeniu w Polsce i na Węgrzech, co spo-
kredytowych z czynnikami ryzyka w segmencie kre-
wodowało przejściowo wyższe koszty wynikające z
dytów korporacyjnych, o tyle istotna w bilansie zys-
refinansowania.
ków i strat pozycja lokat i depozytów w pełni od-
związany jest z faktem, że coraz więcej transakcji na
czuła skutki malejących marż odsetkowych. Udało
stałą stopę dochodu, zawieranych jest w obrębie
się wprawdzie utrzymać wolumen tych depozytów,
nowych produktów finansowych instrumentów
jednak wobec niskiego poziomu stóp procento-
pochodnych, w co powoduje reklasyfikację tych
Kolejny
czynnik
techniczny
Wpływ efektu kursu wymiany na pozycje rachunku zysków i strat
Wpływ na wynik zmiany w stosunku do roku poprzedniego w mln Euro
Wynik z działalności banku
po uwzględnieniu
–13
78
Zmiana absolutna
w stosunku do roku
Koszty działania banku
poprzedniego w mln
i ogólnego zarządu – 48
Euro, łącznie z wynikiem
z pozycji wymiany
Zmiana po rewaluacji
Efekt kursu wymiany
łącznie z zabezpieczeniem
24
30
Zysk na działalności
operacyjnej
50
144
Zysk brutto z
działalności banku
166
133
Skonsolidowany
zysk netto
– 60 – 40 – 20
144
0
20
40
60
80
100
120
140
160
180
Raport o sytuacji Grupy BA-CA
43
przychodów z pozycji; wynik z tytułu odsetek do
i aktualizacji wartości rezerw niższy od ubiegłorocz-
pozycji; wynik operacji finansowych. Między innymi
nego o 61 mln Euro, wzgl. 3,4 % (po rewaluacji 54
i z tego powodu zmniejszenie uzyskanego w 2003
mln Euro) i wynosił 1.709 mln Euro.
roku wyniku z tytułu odsetek w segmencie rynków
międzynarodowych (– 26 mln Euro; – 20 %) należy
rozpatrywać w kontekście uzyskanego wyniku z
operacji finansowych i z finansowego majątku
trwałego. Pewną rolę w takim rozwoju odgrywa
także świadome ściągnięcie z rynku międzybankowego własnych lokat w celu lepszej obsługi
należności zagrożonych i zaangażowania kapitałów
własnych.
58 mln Euro; 5,4 %, tj. prawie o jedną trzecią, wzgl.
o 32 % i wynosił 1.134 mln Euro przed aktualizacją
wartości rezerw na ryzyko kredytowe. W przebiegu
rocznym nastąpiło duże ożywienie koniunktury w
tym segmencie, począwszy od trzeciego kwartału
2003 roku, szczególnie w Europie ŚrodkowoWschodniej. Z tą diagnozą pokrywa się fakt silnych
wzrostów w handlu zagranicznym, które prawie
Nakłady przeznaczone na rezerwy na ryzyko nie-
wyrównały z nawiązką poprzednie luki w bilansie
wywiązania się z zaciągniętych kredytów i pożyczek
płatniczym, m. in. dzięki wdrożeniu dyrektyw Unii
– ryzyko kredytowe – (467 mln Euro) – udało się w
Europejskiej dotyczących spójności w zakresie
2003 roku zmniejszyć o 70 mln Euro, czyli o 13 %,
wewnętrznych rozliczeń płatności (wynik w obu seg-
w rezultacie efektu netto aktualizacji wartości
mentach wyniósł 685 mln Euro (czyli +20 mln Euro;
rezerw, czyli wyższych rozwiązań rezerw i stosunko-
+3 %). Z wynikiem 13,4 % najbardziej procentowo
wo niższych zasileń na poczet zawiązania nowych
wzrosła pozycja prowizji od kre-
rezerw. To silne odciążenie w rachunku zysków i
dytów (19 mln Euro). Spowodo-
strat w ponad 2/3 nastąpiło dzięki austriackiemu
wane to zostało przede wszystk-
segmentowi Grupy, mimo podwyższenia zabezpie-
im przewalutowaniem kredytów
czeń (+ 42 mln Euro; + 43,2 %). W segmencie ban-
indeksowanych kursami jena na
kowości korporacyjnej, na który przypada 48 %
indeksowane w Euro i frankach
całości aktywów ważonych ryzykiem, ryzyko kredy-
szwajcarskich a co za tym idzie zyskami z produktów
towe zredukowane zostało najsilniej, bo aż o 29 %,
i transakcji związanych z zarządzaniem ryzykiem.
wzgl. 90 mln Euro do poziomu 228 mln Euro, udział
Podobnie zyski z prowizji z obrotu papierami war-
rezerw na to ryzyko w rezerwach na ogólne ryzyko
tościowymi
bankowe spadł tym samym po raz pierwszy poniżej
przewyższyły o 8,7 % wartość ubiegłoroczną głównie
poziomu 50 %. Pozytywnie rozwijała się także w
dzięki zwiększonemu popytowi ze strony klientów
zakresie ryzyka kredytowego sytuacja w spółkach
korporacyjnych, zmuszonych do poszukiwania form
krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Nakłady na
inwestycji dla zakładowych funduszy emerytalnych.
rezerwy na ryzyko kredytowe w Polsce zmniejszyły
Trudno jednak nadal powiedzieć aby sytuacja w
się o 61 mln Euro (po rewaluacji 51 mln Euro), w
zakresie prowizji depozytowych i obrotowych w
Czechach o 14 mln Euro. Ryzyko kredytowe w
obrocie papierami wartościowymi w segmencie kli-
relacji do aktyw ważonych ryzykiem wynosiło
entów prywatnych uległa normalizacji. Rozpatrując
0,70 %, uprzednio 0,77 %. Wskaźnik ryzyko/zysk –
rozwój poszczególnych segmentów należy stwier-
Risk/Earnings Ratio poprawił się w 2003 roku o 2 %
dzić, że zdecydowanej poprawie uległ wynik z tytułu
i wynosił 21,5 %. średniookresowo założyliśmy
prowizji uzyskany przez spółki w krajach Europy
sobie zredukowanie tego wskaźnika do 20 % w
Środkowo-Wschodniej (+ 25 mln Euro; + 8 %, po
2006 roku.
rewaluacji + 67 mln Euro; wzgl. + 20 %), co zdaje się
Mimo znacznego odciążenia bilansu i zmniejszenia
rezerw na ryzyko kredytowe, uzyskany przez nas w
2003 roku wynik z tytułu odsetek, był po odliczeniu
44
Wynik z tytułu prowizji zwiększył się w 2003 roku o
Raport o sytuacji Grupy BA-CA
i
prowizje
z
Najgorszy okres dla sektora
usług prowizyjnych mamy już
za sobą
tytułu
depozytów
wskazywać na postępujące upowszechnienie się tej
grupy produktów wśród klientów.
Wynikiem 220 mln Euro uzyskanym w 2003 roku z
kwotę 2.479 mln Euro (nawet przy pomniejszającym
tytułu operacji finansowych Bank BA-CA zdołał po
efekcie spadku wartości kursów oznacza to wzrost
raz trzeci z kolei przekroczyć granicę 200 milionów
jedynie o 1,9 %). Koszty te były zatem niższe o
Euro. O ile jeszcze w pierwszym półroczu wszystko
11 % od poziomu z roku 2001, roku w którym
wskazywało na to, że przekroczony zostanie nawet
nastąpiła integracja ze spółkami Grupy HVB z kra-
wyjątkowy ubiegłoroczny wynik z operacji finanso-
jów Europy Środkowo-Wschodniej. Obniżenie tych
wych (231 mln Euro), o tyle nagły zwrot tendencji na
kosztów to w dużym stopniu zasługa efektu syner-
rynku papierów wartościowych i na rynkach pie-
gii wynikającego z połączenia ze strukturami spółek
niężnych, jaki dokonał się w połowie roku,
w Polsce. Także pion Rynków Międzynarodowych
gwałtowny skok i późniejszy równie gwałtowny spa-
dokonał we własnym zakresie poważnej redukcji
dek kursu dolara, do tego jeszcze nie najlepiej rozwi-
tych kosztów. Z drugiej strony wzrosły jednak koszty
jająca się sytuacja w zakresie marż odsetkowych kur-
działania banku i ogólnego zarządu w segmencie
sów wymiany w Polsce i na Węgrzech, dopisały do
bankowości korporacyjnej, wynikające w części z
tych nadziei smutną erratę. Mimo to uzyskany w
przydzielenia jej zgodnie z metodą alokacji kosztów
skali całego roku wynik z operacji finansowych tylko
do jednostek generujących przychody, kosztów
był niższy od uzyskanego w roku poprzednim tylko o
wyższych kosztów pozostałych oraz włączenia do tej
11 mln Euro (– 4,7 %). Przypisać to należy finanso-
struktury spółek nowego pionu leasingu. Zgodnie z
wym wynikom spółek z krajów Europy Środkowo-
podziałem kosztów wg struktury rodzajowej wydat-
Wschodniej, wyższym w 2003 roku o 39 mln Euro i
ki na koszty osobowe wzrosły o 0,7 %, przy czym
stanowiącym kwotę 66 mln Euro. Negatywnie na
zredukowane
tym wyniku zaważyła dokonana na koniec roku
emerytalnych i innych świadczeń zrekompensowały
rewaluacja salda (– 14 mln Euro) kompensowana z
po części rosnące koszty z tytułu wynagrodzeń i
drugiej strony w bilansie pozycją 17 mln Euro przy-
składek na ubezpieczenie społeczne. Inne wydatki
chodów z tytułu zawartych transakcji na pochodne
administracyjne, przede wszystkim koszty rzeczowe
finansowe instrumenty zabezpieczające (11 mln na
oraz nakłady na IT, zmniejszyły się o 3,7 %, co wyni-
udziały w krajach CEE i 6 mln na wyniki spółek z
ka zapewne z ich wysokiego poziomu w roku po-
USA). Wyniki uzyskane przez ponadregionalny pion
przednim, związane z połączeniem struktur Banków
działów operacji finansowych, mierzone i sterowane
BA i CA. Zmiany w zakresie amortyzacja i umorzeń
są wskaźnikiem zwrotu całkowitego z kapitału,
były niewielkie (– 0,7 %). Ponieważ wpływy z
odzwierciedlone są nie tylko w pozycji wyników z
działalności banku (łącznie z pozycją: inne przycho-
operacji finansowych, ale także w przychodach z
dy i koszty) zmniejszyły się w wyniku nie najlepszej
tytułu odsetek ujętych w wynikach z finansowego
koniunktury i sytuacji w zakresie marż odsetkowych
majątku trwałego, reklasyfikowanych częściowo na
(– 2 %) bardziej niż koszty działania banku i koszty
subkonta kapitału własnego (według standardów
ogólnego zarządu, wzrósł zatem w 2003 roku w
MSR 39, dotyczących ujmowania i klasyfikacji pozy-
niewielkim stopniu wskaźnik koszty/dochody –
cji rezerw). W sumie zyski z działalności operacyjnej
Cost/Income Ratio z 69,3 % do 69,9 %. Wynik z
po aktualizacji o wartość rezerw na ryzyko kredyto-
tytułu pozostałych przychodów i kosztów ope-
we wyniosły w 2003 roku 3.063 mln Euro, odbiega-
racyjnych zmienił się z ujemnego w roku poprzed-
jąc tylko o 13 mln Euro (0,4 %) od wyniku uzyskane-
nim (– 1 mln Euro) na dodatni – +18 mln w 2003
go w roku poprzednim (wyliczona po rewaluacji sto-
roku. Na taki wynik złożyły się wpływy ze sprze-
pa wzrostu wyniosła 2,5 %).
danych udziałów, które utrzymywały się na pozio-
Koszty działania banku i koszty ogólnego zarządu w 2003 roku nadal mieliśmy pod całkowitą kontrolą. Koszty te zmniejszyły się o 1 % i stanowiły
koszty
z
tytułu
świadczeń
mie roku poprzedniego, w tym m. in. wpływy ze
sprzedaży udziałów w BA-CA Basset Finance Ltd,
Glasgow oraz części udziałów w spółce CA Versicherung AG.
Raport o sytuacji Grupy BA-CA
45
Po odjęciu od przychodów z tytułu działalności ope-
wyższający wynik uzyskany w roku poprzednim o
racyjnej kosztów działania banku i kosztów ogólne-
144 mln Euro, co oznacza wzrost o 28,5 %.
go zarządu otrzymaliśmy w 2003 roku zysk na
Po odjęciu podatku dochodowego (155 mln Euro) i
działalności operacyjnej w wysokości 602 mln
części okresowego zysku netto (51 mln Euro) przy-
Euro, tj. wzrost w stosunku do roku poprzedniego o
padającej na udziały mniejszościowe, zmiany w tych
30 mln Euro; 5,3 %.
pozycjach
salda
kompensują
się
wzajemnie,
Wynik z finansowego majątku trwałego osiągnął
otrzymujemy w roku obrotowym 2003 skonsolido-
w 2003 r. poziom 120 mln Euro, był zatem wyższy
wany zysk netto w wysokości 442 mln Euro, co
od roku poprzedniego o 28 mln Euro. W tej pozycji
oznacza wzrost w stosunku do roku poprzedniego
bilansowej zawarta jest kwota 77 mln Euro, uzyska-
o 133 mln Euro, czyli wzrost o 43,0 %.
na ze sprzedaży udziałów (w udziałów sprzedanych
W przeliczeniu na 129,9 mln akcji (średnia liczba
w związku z restrukturyzacją portfela udziałów w fir-
akcji znajdujących się w 2003 roku w obiegu)
mach ubezpieczeniowych i portfela udziałów w
oznacza to zyska na akcję w wysokości 3,40 Euro
spółkach w Polsce). Wielkość tych sprzedaży w
(w roku poprzednim wskaźnik ten wynosił 2,71 w
porównaniu z analogicznym okresem ubiegłym była
odniesieniu do 114 mln akcji znajdujących się w
jednak mniejsza. Stosunkowo wysoki pozytywny
obiegu). Mimo wzrostu średniej liczby akcji w obie-
zwrot w tej pozycji 92 mln Euro, w porównaniu do
gu, w wyniku podniesienia kapitału, wynik: zysk na
roku poprzedniego wynika raczej z realizacji zysków
akcję był wyższy od uzyskanego w roku poprzednim
z działalności w ramach własnych portfeli inwesty-
o 26 %.
cyjnych.
Wskaźnik rentowności kapitału, czyli zwrotu z kapi-
Po uwzględnieniu amortyzacji wartości firmy (67
tału własnego ROE wzrósł w 2003 roku do 8,7 %
mln Euro, poprzednio 88 mln Euro) i salda: wynik z
(rok poprzedni 6,5 %) przy średnim zaangażowaniu
tytułu innych przychodów i kosztów (b.z. – 8 mln
kapitału własnego w wysokości 5.056 mln Euro (w
Euro) otrzymamy w 2003 roku zysk brutto z
roku poprzednim 4,742 mln Euro).
działalności Banku w wysokości 648 mln Euro, prze-
Aktywa 2003 – zmiany
Struktura aktywów
Porównanie na koniec roku 2003/2002
wg stanu na dzień 31.12.2003:
137,1 mld Euro
mld Euro
w%
100
–14,8%
Należności od sektora finansowego
po uwzględnieniu rezerw na
ryzyko kredytowe
Finansowy majątek trwały
Kasa i środki w Bankach Centralnych,
rzeczowy majątek trwały, wartości
niematerialne i prawne, pozostałe
70
60
–14,8%
50
– 11,5%
Suma bilansowa
–10,9 mld Euro
–7,4%
Raport o sytuacji Grupy BA-CA
52,9%
40
30
–15,8%
20
10
0
– 5.000 – 4.000 – 3.000 –2.000 –1.000
46
18,3%
80
– 0,4%
Należności od sektora niefinansowego
po uwzględnieniu rezerw na ryzyko
kredytowe
Aktywa finansowe przeznaczone
do obrotu
90
0
1.000
11,8%
11,6%
5,4%
2003
Propozycja podziału dywidendy za rok
zatem niższa o 10,9 mld Euro, tj. o 7,4 % od zysku
obrotowy 2003
wykazanego na koniec roku poprzedniego. Zmniej-
Wysokość zysku przeznaczonego do podziału
szenie kwoty zysku bilansowego odzwierciedla z
ustalana jest na podstawie bilansu rocznego spółki
jednej strony panującą koniunkturę gospodarczą,
dominującej Grupy, Banku Austria Creditanstalt AG.
ale w przeważającej mierze wywołane zostało
Uzyskany w roku obrotowym od 1.1.2003 do
podjętymi w ramach Grupy restrukturyzacjami w
31.12.2003. wynik finansowy Banku Austria Cre-
celu lepszego generowania zysków, zarówno w
ditansanstalt AG wyniósł 243,5 mln Euro. Po zasile-
zakresie produktów rynków finansowych, ich
niu rezerw sumą 98,0 mln Euro i uwzględnieniu nie-
wdrożeniem i upowszechnieniem.
podzielonego wyniku finansowego i lat ubiegłych w
wysokoęci 6,0 mln Euro otrzymaliśmy kwotę wyniku
finansowego przeznaczonego do dywidendy w wysokości 151.5 mln Euro. Proponujemy zatem, z zastrzeżeniem zezwolenia Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy, przeznaczyć do wypłaty na uprawniony do
dywidendy
kapitał
podstawowy
w
wysokości
1.068.920,749,80 Euro, dywidendę w wysokości
1,02 Euro na akcję. Wypłacona dywidenda przy
147.031.740 akcjach wyniesie 150,0 mln Euro.
Pozostałą kwotę 1,5 mln Euro proponujemy przenieść
jako wynik niepodzielony na rachunek roku
przyszłego.
Wśród wspomnianych czynników związanych z
koniunkturą i rozwojem sytuacji na rynkach pieniężnych, wymienić należy przede wszystkim nadal
utrzymujący się w Austrii słaby popyt na kredyty i
niewielką dynamikę w zakresie depozytów bankowych, tak na przykład Austriacki Bank Narodowy
potwierdził w swoich statystykach za pierwsze trzy
kwartały
2003
roku,
ujemną
tendencję
w
zawieraniu umów kredytowych na rynku krajowym.
Jeśli chodzi o kraje Europy Środkowo-Wschodniej,
rynki transakcji pieniężnych rozwijają się coraz
prężniej, co zaznacza się bardziej w kredytach
udzielonych klientom (+10,8 % w Euro) niż w saldzie bilansowym (+1,5 %). Efekt kursu wymiany
Bilans Banku Austria Creditanstalt
Wartość zysku bilansowego wykazanego w bilansie
rocznym Banku Austria Creditanstalt według stanu
na dzień 31.12.2003 wynosiła 137,1 mld Euro, była
walut w tych krajach podkreśla tylko dodatkowo
naszkicowaną sytuację: po rewaluacji sald w
spółkach krajów CEE otrzymalibyśmy odpowiednio
Struktura pasywów
Pasywa 2003 – zmiany
wg stanu na dzień 31.12.2003:
137,1 mld Euro
Porównanie na koniec roku 2003/2002
w%
mld Euro
100
90
Zobowiązania wobec
sektora finansowego
– 4,6%
28,6%
80
– 4,8%
Zobowiązania wobec
sektora niefinansowego
– 13,0%
Zobowiązania zabezpieczone
70
60
50
39,3%
–14,9%
40
30
20
10
0
Suma bilansowa
–10,9 mld Euro
–7,4%
12,7%
6,2%
4,8%
8,5%
2003
Zobowiązania finansowe
przeznaczone do obrotu
–19,9%
Inne pasywa i rezerwy
–1,0%
–5.000 –4.000 – 3.000 –2.000 –1.000
Kapitał własny, fundusze
podporządkowane, udziały
mniejszości
0
1.000
Raport o sytuacji Grupy BA-CA
47
wynik: pożyczki udzielone klientom – wzrost o
mechanizmy zabezpieczające – hedge (– 1,9 mld
22,4 % i wzrost salda bilansowego o 11,9 %.
Euro; – 41,7 %). Te trzy „blisko związane z operacja-
Do celowych działań kształtujących bilans podejmowanych przez Grupę należą dążenia zarządzających
portfelem
kredytowym
do
zmniejszenia
zaangażowania Banku w tradycyjne
Ekspansja nowych produktów rynku kapitałowego
odzwierciedlona w bilansie
produkty
aktywów
ważonych ryzykiem i wyłączyć
finansowanie transakcji klientów
z zaangażowania środków bilan-
zialne są za 62 % zmniejszenia salda bilansu.
Najważniejsza z punktu widzenia działalności gospodarczej pozycja aktywów: należności od klientów,
stanowiąca z kwotą 76 mld Euro ponad połowę
(55 %) sumy bilansowej była w miarę stabilna (– 357
mln Euro; – 0,5 %).
sowych Grupy. Możliwe jest to przede wszystkim
Tendencje
dzięki forsowaniu nowych produktów rynku kapi-
kapitałowe (– 1,5 mld Euro; – 56 %) i pozostałe kre-
tałowego, coraz powszechniejsza syndykacja kredy-
dyty (– 1,1 mld Euro; – 17,3 %), pod którymi należy
tów i wprowadzanie tych kredytów konsorcjalnych
rozumieć transakcje na rynku pieniężnym z klientami
do obrotu na rynkach wtórnych.
instytucjonalnymi sektora finansowego (transakcje w
Z tego powodu między innymi znacznie zmniejszył
się nasz obrót na rynku międzybankowym w zakresie zarówno aktywów i pasywów. Aktywa i pasywa
przeznaczone do obrotu (a także inne aktywa i
pasywa), które w coraz większym stopniu dominują, wykazują jednak wahania wartości w zależności
od aktualnie zajmowanej pozycji, w drugiej połowie
2003 roku ich wolumen został dość radykalnie
zmniejszony w wyniku realizacji zysków z posiadanych portfeli finansowych i inwestycyjnych.
zniżkowe
wykazywały
inwestycje
obrocie papierami wartościowymi
z przyrzeczeniem odkupu, lokaty
overnight i terminowe) pożyczki
udzielane klientom pozostały bez
Rosnący wolumen transakcji
kredytowych
większych zmian (– 0,2 %), wzrosły natomiast silnie
udzielane klientom kredyty w rachunku bieżącym
(+2,9 %), i finansowanie nieruchomości (+11,9 %)
oraz zobowiązania od sektora finansowego z tytułu
leasingu (+33,8 %). W transakcjach kredytowych z
klientami sektora finansowego odnotowano zatem
wzrost. Także i w tym przypadku efekt kursu wymia-
Zgodnie z tą tendencją zmniejszyła się w 2003 roku
ny zniekształca nieco uzyskane wyniki, i tak po rewa-
ilość transakcji zawieranych przez nas na rynku
luacji sald w Euro, w bilansach spółek z krajów Euro-
międzybankowym: Należności wobec podmiotów
py Środkowo-Wschodniej, pozycja należności od kli-
sektora finansowego (25,1 mld Euro) zmniejszyły się
entów sektora finansowego z odnotowanym wzro-
o 4,4 mld Euro, wzgl. 15 %, co stanowi prawie
stem w skali rocznej +10,8 %, odnotowuje wzrost
dwie piąte pozycji bilansowej. Wysokość aktywów
+22, 4 % w porównaniu z 2002 rokiem.
finansowych przeznaczonych do obrotu (16,1 mld
Euro) na skutek zmniejszenia zajmowanych pozycji i
zmian rynkowych, była mniejsza o 14,8 % od stanu
na koniec roku poprzedniego. Zredukowana została
także dość silnie wysokość pozycji finansowego
majątku trwałego (15,9 mld Euro) – zmniejszenie o
2,1 mld Euro, wzgl. 11,5 %, na co zdecydowany
wpływ miała sprzedaż udziałów i papierów
wartościowych o stałej stopie dochodu z portfela
AfS, w celu zrealizowania zysków. Zmniejszyła się
48
mi finansowymi“ pozycje wzięte razem, odpowied-
Rezerwa na ryzyko niewywiązania się z należności
została wg stanu na koniec 2003 roku w porównaniu z rokiem poprzednim zredukowana o 132 mln
Euro, do poziomu 3,5 mld Euro. Wyższe niż w roku
poprzednim kwoty na zasilenie rezerw z tego tytułu
zostały jednak z nawiązką zrekompensowane przez
(również wyższe niż w analogicznym okresie)
rozwiązania i wykorzystanie oraz dzięki efektowi
kursu wymiany walut.
też pozycja innych aktywów, zawierająca między
Po stronie pasywów zanotowano w 2003 roku
finansowe instrumenty pochodne, traktowane jako
zmniejszenie zobowiązań wobec klientów sektora
Raport o sytuacji Grupy BA-CA
finansowego o 1,9 mld Euro (4,6 %) do poziomu
1,6 mld Euro (33,3 %) do poziomu 3,1 mld Euro na
39,1 mld Euro, wyłącznie dzięki wykupowi zobo-
koniec roku obrotowego 2003.
wiązań terminowych o okresie wymagalności poniżej
roku. Należności przeznaczone do obrotu, w tej
pozycji ujęte są między innymi (przedstawione jako
wartość ujemna) finansowe instrumenty pochodne,
zmalały równolegle do opisanego rozwoju po
należności po stronie aktywów o 1,9 mld Euro
W wyniku przejmowania dalszych udziałów w jednostkach zależnych w krajach Europy ŚrodkowoWschodniej przez HypoVereinsbank udziały mniejszościowe zmniejszyły się o 288 mln Euro czyli o
44,3 % do poziomu 362 mln Euro.
(18,5 %) do poziomu 8,6 mld Euro na koniec 2003
W porównaniu z końcem 2002 roku kapitał własny
roku.
Grupy zwiększył się o 1,2 mld Euro do 5,8 mld Euro
Zmniejszyły się w 2003 roku zobowiązania wobec
sektora niefinansowego (53,8 mld Euro) o 4,8 %,
czyli 2,7 mld Euro (efekt rewaluacji stanowił kwotę
1,5 mld Euro). Najbardziej na tym
wyniku zaważyły zmniejszenia w
Lokaty oszczędnościowe –
utrzymanie pozycji, lokaty
terminowe tendencja – spadkowa, wykup własnych emisji
pozycji zobowiązań krótkoterminowych. Udało nam się natomiast utrzymać wolumen lokat oszczędnościowych, dzięki ofensyw-
nej
strategii
podjętej
przez
nas
w
okresie
największych spadków marż odsetkowych w pierwszym półroczu 2003 roku. Dzięki temu udało nam
się utrzymać stan lokat klientów sektora niefinansowego na prawie niezmienionym poziomie 17,6 mld
Euro (+0,3 %). Te środki pierwotne stanowiące
ważne źródło refinansowania transakcji to jedna
trzecia ogółu lokat sektora niefinansowego.
(4,2 % sumy bilansowej), czego najważniejszym
źródłem było podwyższenie kapitału przez emisję nowych akcji,
które po odliczeniu kosztów emisji (53 mln Euro) przyniosły 923
Kapitał własny wyższy o 1/4
dzięki podwyższeniu kapitału
Banku i realizacji zysków
mln Euro. Z tej kwoty 240 mln
Euro dołączono do kapitału podstawowego,a 683
mln Euro zaksięgowano jako rezerwę kapitałową.
Zaksięgowaniu skonsolidowanego wyniku finansowego netto Grupy (442 mln Euro) do rezerw utworzonych z zysku towarzyszyły wypłacone dywidendy
(116 mln euro), odpisy na rezerwy walutowe (233
mln Euro) oraz nie wpływająca na wynik dodatnia
zmiana rezerw wymaganych zaleceniami MSR 39
ujętych bezpośrednio w kapitałach w wysokości 126
mln euro.
Źródła kapitałowe
Wraz ze zobowiązaniami zabezpieczonymi (17,4
Zmniejszenie zgodnej z wymogami austriackiej usta-
mld Euro), których stan w wyniku wykupu znacznie
wy Prawo bankowe (księga główna banku) podsta-
się zmniejszył (– 13 %) oraz funduszami podporząd-
wy kalkulacji o 1,6 mld Euro (– 2,4 %) do poziomu
kowanymi (zmniejszenie – 16,1 % do poziomu 5,4
65,6 mld Euro spowodowane było z jednej strony
mld Euro) te środki pierwotne stanowią kwotą 76,6
sprzedażą spółki BA/CA Asset Finance (– 0,9 mld
mld Euro przeszło połowę sumy bilansowej (55 %).
Euro), z drugiej zaś strony zmniejszaniem się pozycji
Dokonano ponadto w związku z wyższymi własny-
w transakcjach na rynku krajowym, które tylko po
mi zasobami kapitałowymi, dzięki podniesienia kapi-
części udało się zrekompensować wzrostem ilości
tału własnego, wykupu funduszy podporządko-
transakcji z zagranicą. Wpłynęło to na niższą o 0,1
wanych, stanowiących stosunkowo drogie źródło
mld wysokość wymaganych środków własnych
finansowania.
(adekwatność kapitałowa).
Stan rezerw w zasadzie nie uległ zmianie. Poziom
Źródła finansowania netto zwiększyły się w okresie
zobowiązań innych zmniejszył się, przede wszystkim
sprawozdawczym 2003 roku o 1,1 mld Euro, wzgl.
z powodu zmniejszonej ujemnej wyceny transakcji
14,4 % do 8,6 mld Euro. Wzrost kapitału podsta-
na pochodnych instrumentach finansowych, zawar-
wowego o 0,5 mld Euro (+12 %) spowodowany był
tych jako mechanizmy zabezpieczające (hedging), o
z jednej strony zwiększeniem środków własnych
Raport o sytuacji Grupy BA-CA
49
wskutek dokonanego w lipcu podwyższenia kapi-
rozliczenia w przyszłości o 91 mln Euro. Jedno-
tału i tezauryzacji uzyskanych zysków, z drugiej
cześnie na skutek zmniejszenia stopy podatkowej,
strony nabycie pozostałych udziałów w banku BPH
kwota aktywów z tego tytułu, przeniesiona do
oraz efekt wahania kursów, wpłynęły zmniejszająco
wykorzystania na poczet okresów przyszłych,
na wysokość tych środków. Jednocześnie wraz ze
uległaby w najbliższych latach odpowiedniej ewa-
zwiększeniem
luacji.
się
kapitału
podstawowego
zwiększyła się kwota funduszy podporządkowanych
ujętych w konsolidacji kapitału.
sprzedał 9.557.680 akcji spółki Wienerberger AG po
W wyniku zmniejszonej podstawy kalkulacji i
wyższych pozycji kapitału wskaźnika kapitału podstawowego zwiększył się z 6,8 % do 7,8 % a
wskaźnik kapitału całkowitego z 11,2 % do 13,1 %.
Zdarzenia po dacie bilansowej
W dniu 14.1.2004 polski bank Bank BPH podpisał z
Górnośląskim Bankiem Gospodarczym umowę o
sprzedaży swoich udziałów w wysokości 71,2 %
pod warunkiem uzyskania zgody właściwych
organów regulacyjnych spółce Getin Holding. Ustalona w umowie cena sprzedaży wynosi 255 mln
PLN.
Z dniem 1.1.2004 r. Stefan ERMISCH powołany
został na nowego członka Zarządu Banku Austria
Creditanstalt AG, w miejsce ustępującego z dniem
31.12.2003
Helmuta
GROPPERA.
Z
dniem
26.1.2004 r. odeszli z Zarządu Karl SAMSTAG (Prezes Zarządu) i mag. Friedrich KADRNOSKA (Wiceprezes Zarządu). Na nowego członka Zarządu
powołany został z dniem 27.1.2004 r. dr Johann
Strobel.Z dniem 27.1.2004 r. na stanowisko Prezesa
Zarządu i Dyrektora Generalnego powołany został
dr Erich Hampel a na stanowisko Wiceprezesa Zarządu mag Wolfgang Haller.
Koalicja rządząca zamierza dokonać już czerwcu
2004 roku zmian w obowiązujących przepisach i
obniżyć podatek dochodowy od osób prawnych z
obowiązującej obecnie stawki 34 % do 25 %, nowa
ustawa miałaby wejść w życie 1.1.2005 r. Planowane na 2005 r. obniżenie obowiązującej stawki
podatkowej oznaczałoby przy nie zmieniających się
pozostałych parametrach zmniejszenie nie wykorzystanej jeszcze kwoty aktywów z tytułu podatku
odroczonego dotyczących strat podatkowych do
50
Raport o sytuacji Grupy BA-CA
W dniu 17.2.2004 r. Bank Austria Creditanstalt AG
cenie 24,5 Euro za akcję.
Perspektywy na 2004 rok
czeń i zabezpieczeń emerytalnych oraz finansów
Makroekonomia sytuacja międzynarodowa
publicznych i budżetu państwa. Impulsy rozwojowe
Zwrot w koniunkturze światowej, jaki miał miejsce w
z zewnątrz stłumione zostaną w przesuniętym w
drugiej połowie 2003 roku- mimo niższego poziomu
czasie wpływem panującego w 2003 roku wysokie-
wyjściowego- zaznaczył najbardziej dynamicznymi
go kursu Euro. Pozytywne prognozy dotyczą prze-
zmianami w ciągu ostatnich 20 lat. Zmiany te będą
mysłu: przede wszystkim dzięki realizacji odwle-
w 2004 roku postępowały.
kanych inwestycji modernizacyjnych i konieczności
PKB w skali globalnej powi-
odnowienia parków maszynowych oraz trwałych
nien wzrosnąć o 3,4 % (w
środków produkcji, a także na skutek restrukturyzacji
2003 r. wzrost ten wyniósł
przedsiębiorstw i zmiany ich polityki rynkowej.
Prognozy ekonomiczne
PKB realny, %
2002
2003
2004
USA
Japonia
Strefa Euro
CEE-8 (EU 2004)
Europa PołudniowoWschodnia
2,2
– 0,3
0,9
2,5
3,1
2,7
0,4
3,6
4,6
1,7
1,6
3,9
4,7
4,0
4,2
Austria
2002
2003
2004
PKB- wzrost
1,4
Konsumpcja gospodarstw
domowych
0,8
Inwestycje w majątek
produkcyjny
– 4,7
Inwestycje w
budownictwie
– 0,6
Eksport ogółem
3,8
Import
1,3
0,8
2,1
Kraje CEE
2002
Polska
Czechy
Węgra
Słowacja
Słowenia
Chorwacja
Bośnia i Hercegowina
Serbia i Czarnogóra
Bułgaria
Rumunia
1,4
2,0
3,5
4,4
2,9
5,2
5,5
4,0
4,8
4,9
1,4
1,7
2,6
4,8
2,0
0,7
1,9
1,6
5,8
6,0
2003
2004
3,7
2,9
2,8
4,1
2,4
4,3
3,3
1,5
4,6
4,4
4,3
3,0
3,2
3,8
3,3
3,5
5,0
2,5
4,8
4,7
2,5 %), jednak jego wzrost
będzie różny, w zależności
od regionu świata.
Cykliczny rozwój gospodarki amerykańskiej i
nierówne tempo rozwoju regionalnego gospodarki
światowej będzie wytyczało rozwój na rynkach
Silne impulsy rozwojowe w
finansowych w 2004 roku. W obliczu rosnącego
pierwszych
kwartałach
ryzyka cen i coraz lepszego wykorzystania rezerw
będzie wysyłała nadal gos-
oczekujemy podniesienia przez Amerykański Bank
podarka amerykańska.
Centralny głównych stóp procen-
Duży
postęp
wydajności
produkcji osiągnięty w pierwszej fazie roku, przełoży się
później na rozwój w szerokim
rozumieniu,
ogarnie
wszystkie działy gospodarki
i zaznaczy się wreszcie na
rynku pracy. Kończące się
programy finansowo-podatkowe
stymulacji
rynku,
towych; poczynając od lata, etapami stopy te powinny wzrosnąć
do poziomu 1,75 % w końcu
Niesymetryczny wzrost
gospodarki światowej to
potencjalne źródło zagrożenia
roku, co zważywszy ich obecny
poziom 1 % równało się będzie powrotowi do stanu normalnego. Europejski Bank Centralny utrzyma
zapewne obecny poziom stóp procentowych do
końca roku, przynajmniej tak długo jak długo kurs
waluty amerykańskiej zdradzał będzie oznaki
słabości.
mogą jednak w później-
Rynki walutowe będą w 2004 roku nadal bardzo
szym
chwiejne, to stanowi potencjalne źródło zagrożenia.
okresie
odbić
się
negatywnie na opisanym
Niesymetryczny
rozwoju. Stabilny i samoist-
(widoczny na krzywej wzrostu bilansu amerykańskich
rozwój
gospodarki
światowej
ny wzrost gospodarczy daje się zaobserwować w
obrotów
nowo uprzemysłowionych krajach Azji (wzrost
słabość i nieustanną możliwość gwałtownego spad-
5,6 %) oraz w krajach Europy Środkowo-Wschod-
ku dolara, co mogłoby bardzo negatywnie odbić się
niej, której rozwijająca się bardziej dynamicznie niż
na światowej koniunkturze. Azjatyckie Banki Central-
inne kraje gospodarka odnotowuje realne wzrosty
ne, przede wszystkim Japoński Bank Centralny, usiłują
powyżej 4 %.
dokonując interwencyjnego skupu amerykańskich
Mimo tego tak pozytywnie nakreślonego tła, wzrost
w strefie Euro w 2004 roku wypadnie najsłabiej i
oceniamy z dzisiejszej perspektywy, że osiągnie
1,6 %, po 0,4 % w roku poprzednim. W większości
krajów tej strefy rozwój konsumpcji i przyrost dochodów hamowany jest przez problemy i reformy strukturalne w dziedzinie rynku pracy, systemów świad-
bieżących)
powoduje
fundamentalną
obligacji państwowych zapobiec rewaluacji własnych
walut, na dłuższą metę nie będąc jednak w stanie
utrzymać poziomu wolumenów tych interwencji.
Podniesieniu mogą ulec także w połowie roku marże
odsetkowe na rynku amerykańskich lokat długoterminowych, utrzymujące się obecnie na poziomie
poniżej warunków koniunktury.
Raport o sytuacji Grupy BA-CA
51
ścisłe wzajemne powiązania rynków papierów war-
powrotem na rynek. W dziedzinie finansowania
tościowych o stałym oprocentowaniu pozwala nam
dalej, podobnie jak w latach ubiegłych rozwijały
zatem w perspektywie średniookresowej prognozo-
będą się silnie kredyty dla gospodarstw domowych.
wać wzrost odsetek w lokatach długoterminowych
Nabierze również tempa popyt na kredyty korpor-
także w strefie Euro, przy niezmienionym oprocen-
acyjne.
towaniu lokat krótkoterminowych, podsumowując
krzywa struktury odsetek powinna zacząć piąć się w
górę. Europejski rynek akcji zapewne będzie coraz
bardziej wracał do dobrej kondycji. Restrukturyzacje
przedsiębiorstw, skoncentrowanie się na głównych
dziedzinach działalności pozwolą tym przedsiębiorstwom na podnoszenie wydajności i zysków
nawet przy stosunkowo słabym ogólnym wzroście
gospodarczym.
W Europie Środkowo- i Południowo-Wschodniej
wzrost zbliży się ponownie do średniej panującego
trendu i przyspieszy do 4,1 % (po 3,8 % i 3,1 % w
latach poprzednich). Decydujący czynnik wzrostu
nadal będą stanowiły inwestycje. Kraje przystępujące do Unii osiągnąć mogą skok przyrostu inwestycji
z 2,1 % w 2003 roku do 6,7 % w roku 2004 i 8 %
w roku 2005.
Pokazuje to dobitnie, jaka jest waga impulsów gos-
Koniunktura na naszych podstawowych
podarczych związanych z wieloletnim procesem
rynkach w Austrii i Europie Środkowo-
przygotowywania się tych krajów do przystąpienia
Wschodniej
do Unii Europejskiej. 1 maja 2004 roku Unia Euro-
W porównaniu z resztą Europy oba centralne dla
pejska poszerzy się o osiem nowych krajów, pięć z
Banku BA-CA rynki powinny się rozwijać powyżej
niech to rynki podstawowe w działalności naszego
prognozowanej średniej.
Banku. Akcesja umożliwi nieo-
Przeprowadzone analizy wskazują na dalszy rozwój
ożywienia gospodarczego w Austrii w 2004 roku,
zapoczątkowanego w czwartym kwartale poprzedniego roku. Mimo braku wyraźnych bodźców prawno-podatkowych oczekujemy w 2004 roku wzrostu
realnego na poziomie rocznym 2,1 %. Ważne impulsy dostarczał będzie eksport (+5,8 %), inwestycje w
majątek produkcyjny (+4,8 %), rosnący popyt w
budownictwie (+1,6 %) i wzrost konsumpcji gospodarstw domowych (+1,7 %). Brak zauważalnych
generalnych zmian na rynku pracy, odnotować jednak należy postćpujŕcŕ stabilizacjć. Oczekuje się w
2004 roku wzrostu zatrudnienia o 1/2%.
Rozwój ofert rynku
kapitałowego i rosnący popyt
na rynku kredytów
go rynku, pogłębią się jeszcze
bardziej powiązania i współpraca gospodarcza tych rynków w
ramach UE, szczególnie zaś z
Niemcami
i
Austrią,
dając
Kraje Europy ŚrodkowoWschodniej zyskują na
atrakcyjności. Coraz silniejsze
powiązania na poziomie MSP –
Małych i Średnich
Przedsiębiorstw
dodatkowe impulsy gospodarczego rozwoju. Zaangażowanie na nowych rynkach
Europy Środkowo-Wschodniej może być szczególnie
interesujące dla małych i średnich przedsiębiorstw.
Przy czym ważny dla rozwoju gospodarki tych krajów będzie nie tylko wielkość tych inwestycji ale
przede wszystkim ich efekt inicjujący i multiplikujący. Mimo stosunkowo niewielkiej chłonności tych
Postępowało będzie także w
rynków w początkowym okresie w 2004 roku, solid-
2004 roku silniej niż w ciągu
ne perspektywy wzrostu wzmocnią jeszcze struktu-
2003 roku oraz w słabych pod
ralne programy pomocowe Unii Europejskiej, które
względem koniunktury lub panu-
w latach 2004 – 2006 osiągną poziom 23,4 mld
jących kursów latach poprzed-
Euro, co stanowi 1,7 % PKB.
nich gromadzenie pieniądza (+ 5,4 %). Przyrosty w
papierach wartościowych powinny w 2004 roku być
ponownie wyższe niż ogólny przyrost inwestycji
finansowych. Lokaty pieniężne będą wprawdzie
rosły ponadprzeciętnie, jednak ich lwia część trafi z
52
graniczony dostęp do wspólne-
Raport o sytuacji Grupy BA-CA
Dynamika ta ograniczana będzie jednak nadal przez
konieczność dalszej konsolidacji budżetów, tak aby
kraje te mogły spełnić kryteria z Maastricht,
odnośnie warunków wprowadzenia waluty Euro, co
w niektórych krajach, w obliczu nieuchronnego
Prognozowany wzrost odsetek w lokatach średnio-
podniesienia podatków i opłat wynikającego z
i długoterminowych zaważy wprawdzie na naszych
dostosowania do standardów obowiązujących w
transakcjach kredytowych, rozwój ten skompensują
Unii Europejskiej, może przejściowo odbić się nega-
oczekiwane w wyniku udanych kampanii pro-
tywnie na rozwoju indeksów cen. Ten niełatwy z
mocyjnych wolumeny nowych transakcji, zarówno
punktu widzenia polityki proces oraz silne zoriento-
w bankowości detalicznej, jak i korporacyjnej oraz
wanie waluty niektórych z tych krajów i indeksowa-
utrzymanie marż odsetkowych
nie zgodnie z walutą amerykańską może okresowo
choćby
spowodować pewne odchylenia w realizacji planów
poziomie, dzięki dostosowaniu
konwergencji marż odsetkowych.
warunków umów do stopnia
Prawie wszystkie kraje tej ósemki przystępującej już
wkrótce do Unii mogą liczyć w 2004 r. na wzrost
PKB rzędu 4 % (2003 r. – 3,6 %). Kraje nadbałtyckie
utrzymają swoją czołową pozycję na tym rynku
wzrostów z prognozowanym wzrostem gospodarczym w przedziale 5– 6,5 %. W Europie Centralnej
na czołowym miejscu znajdzie się ponownie gospodarka Polski, notując jako najbardziej dynamiczna w
tym regionie wzrost PKB powyżej 4,3 %. Także w
pozostałych krajach tego regionu przyrost PKB,
poczynając od bieżącego roku powinien przekroczyć
granicę 3 %. W większości krajów Europy Południowo-Wschodniej należy liczyć się ze wzrostem gospodarczym nawet ok. 4 %.
Dalsze perspektywy rozwoju Banku
na
dotychczasowym
ryzyka. Mimo utrzymującej się w
Austrii
napiętej
sytuacji
Austria: Ofensywne strategie
marketingowe dla dodania
animuszu lekkiemu ożywieniu koniunktury
pod
względem niewypłacalności spółek liczymy, że ryzyko kredytowe będzie malało. W zakresie lokat Bank
będzie mógł lukrować zwiększoną ilość lokat i
poprawę sytuacji marż odsetkowych. Odnośnie rynku papierów wartościowych zakładamy, że prognozowany pozytywny rozwój sytuacji na giełdach w
połączeniu z większą gotowością do ryzyka ze
strony klientów, przełoży się na przegrupowania
portfeli depozytów i ożywienie w zakresie nowych
transakcji. Wyższe przychody z tytułu prowizji
powinny zrekompensować z nawiązką straty ponoszone z tytułu kursów wymiany w obrocie
płatniczym z zagranicą.
Na rozwój bankowości korporacyjnej w krajach
Sektor bankowy nawet w 2004 roku nie może jesz-
Europy Środkowo-Wschodniej pozytywnie wpłynie
cze w całej pełni polegać na rosnącej koniunkturze.
wzrost zagranicznych inwestycji bezpośrednich. Tu
Bank Austria Creditanstalt znajduje się jednak na
otwierają się przed Bankiem BA-CA możliwości
znakomitej pozycji, pozwalającej wykorzystać opi-
wykorzystania wyjątkowej pozycji pośrednika w
sany profil koniunktury, zwłaszcza ożywienie inwe-
trójkącie Niemcy-Austria-kraje CEE, i dzięki atutom
stycyjne związane z kryteriami spójności ustalonymi
posiadanej interregionalnej kompletnej i koordyno-
w Maastricht dla krajów Europy Środkowo-Wschod-
wanej centralnie sieci placówek
niej i coraz ściślejszych powiązań naszych rynków
zaoferować jednolite produkty i
podstawowych.
procedury
Liczymy w 2004 roku, na podobną jak w roku poprzednim, długofalową i konsekwentną poprawę
składników przychodu takich, jak zysk z tytułu odsetek i zysk z tytułu prowizji. W Austrii poprawa w
tym zakresie wynika bardziej z ofensywnych działań
marketingowych, prowadzonych na wzór strategii
przemysłowych, niż ze wzrostu wolumenu lokat i
marż odsetkowych.
obsługi
klientów.
Będziemy się przy tym starali
jeszcze
bardziej
Europa Środkowo-Wschodnia:
przyspieszona integracja i
konwergencja w roku akcesji
wykorzystać
wszystkie strategiczne atuty i synergie, jakie daje
nam w tym zakresie konsolidacja w ramach Grupy
HVB. Rosnąca monetaryzacja i nasycenie produktami stanowią wprawdzie długofalowe trendy rozwoju, jednak w bankowości detalicznej przyczynią się
do wzrostów wolumenów transakcji lokalnych.
Dużą rolę odgrywa tu utrzymujące się ożywienie
Raport o sytuacji Grupy BA-CA
53
gospodarcze w Polsce. Dalsza ekspansja naszego
Banku w krajach Europy Środkowo-Wschodniej
postępowała będzie zgodnie z naszymi zapowiedziami poprzez organiczne wzrosty i/lub przejęcia,
przy wykorzystaniu środków własnych zdobytych
dzięki podwyższeniu w lipcu 2003 roku kapitału, w
duchu dalszego podnoszenia produktywności.
Ogólnie biorąc, przy założeniu równie dobrych jak w
ostatnich latach rezultatów z działalności finansowej, zamierzamy osiągnąć umiarkowany wzrost
przychodów z działalności operacyjnej rzędu 3 – 5 %.
Powinno to łącznie z ponownie lekko zredukowanymi kosztami działania banku i kosztami ogólnego zarządu przyczynić się do przynajmniej
dwucyfrowego wzrostu. Pierwszorzędne znaczenie
w naszych działaniach podejmowanych dla zdecydowanego zwiększenia produktywności przypada
przy tym skróceniu i usprawnieniu procesów w pionach organizacyjnych, dywizjonalizacji i konsolidacji
a w celu poprawy kompleksowości i funkcjonalności
procedur także możliwości jakie daje outsourcing.
Oczekujemy ostatecznie, że realizując etapowe
plany pośrednie(osiągnięcia w 2006 roku wskaźnika
rentowności kapitału ROE netto 13 % i wskaźnika
koszty / dochody poniżej 63 %) zbliżymy się do
ambitnie założonych celów długofalowych. W
wyjściowym scenariuszu, to znaczy bez szczególnych korekt w postaci ryzyka stóp procentowych
i ryzyka kursów, założyliśmy sobie jako cel osiągnięcie wzrostu zysków powyżej 15 %.
54
Raport o sytuacji Grupy BA-CA
Bankowość detaliczna
Segment bankowości detalicznej –
rachunek zysków i strat
mln Euro
2003
Wynik z tytułu odsetek
Rezerwy na ryzyko kredytowe
Wynik z tytułu prowizji
Wynik operacji finansowych
Koszty działania segmentu
Wynik z tytułu pozostałych kosztów
i przychodów operacyjnych
765
803
–139
– 97
498
480
6
0
–1.033 –1.054
35
19
131
48
–5
0
151
5
–8
0
175
27 %
148
29 %
Zysk na działalności operacyjnej
Wynik z finansowego majątku trwałego
Amortyzacja wartości firmy
Wynik z tytułu innych przychodów i kosztów
Zysk brutto
Udział w wyniku Banku
Wskaźnik rentowności kapitału brutto
Wskaźnik koszty/dochody
2002 +/– mln
Euro
+/– %
– 38
–5%
– 42
43 %
18
4%
6 >100 %
21
–2%
16
85 %
– 20 –13 %
43 >100 %
3 – 36 %
0 – 40 %
26
Grupy wybrane
Liczba
klientów
12.800
1%
Grupa
klientów VIP
229.000 27%
Klienci z
sektora małej
przedsiębiorczości 66.200 23%
269.000
Młodzież
Stali klienci
1%
1.209.000 48%
18 %
23,6 % 20,0 %
79,2 % 80,9 %
Lokaty 41,9 mld Euro
Wskaźniki efektywności
Wskaźnik rentowności aktywów/Ø RWA
Ryzyko kredytowe/Ø RWA
Ryzyko kredytowe/Wynik z tytułu odsetek
Ø Aktywa ważone ryzykiem (RWA)
Ø Alokowany kapitał własny
Udział w ogólnej pozycji banku
Segment bankowości detalicznej w Austrii
(BA-CA bez podmiotów zależnych)
Wolumen transakcji kredytowych 14,6 mld Euro
6,4 % 6,7 %
1,2 % 0,8 %
18,2 % 12,1%
11.908 11.933
738
740
15 %
16 %
Grupy wybrane
Klienci z
sektora małej
przedsiębiorczości
– 25
–2
Klienci bliżej nieznani
Młodzież
5%
7%
10%
2%
Wskaźniki według struktury podmiotowej
Segment bankowości detalicznej – klienci w Austrii
Segment bankowości detalicznej – klienci w Wiedniu
Segment bankowości detalicznej – klienci handel i rzemiosło
(Obroty roczne do 1,5 mln Euro)
Oddziały i placówki Banku BA-CA AG w Austrii
Centrum Finansowe w Austrii
Klienci segmentu bankowości detalicznej, razem
Klienci bankowości elektronicznej [email protected]
18 %
54 %
Grupa klientów VIP
43%
Klienci stali
33%
23 %
384
21
1,8 mln
>400.000
Zasadniczy trzon segmentu bankowości detalicznej w
Austrii stanowią transakcje Banku Austria Creditanstalt
AG z klientami prywatnymi, z klientami sektora handlu i
rzemiosła (małej przedsiębiorczości o rocznych obrotach
do 1,5 mln Euro) na terenie Austrii. Działające w tym segmencie spółki zależne zarządzające aktywami AMG i
Capital Invest (oraz ich jednostki w krajach Europy Środkowo-Wschodniej) odpowiedzialne są w tym segmencie
bankowości za transakcje związane z funduszami
kapitałowymi i emisję strukturyzowanych produktów
finansowych. BANKPRIVAT świadczy, w ścisłej współpracy
z siecią dystrybucyjną banku, usługi dla wybranego kręgu
klientów zamożnych, Schoellerbank, objęty konsolidacją
podmiot zależny Grupy obejmuje swoimi usługami banku
uniwersalnego poza klientami zamożnymi, także klientów
średniego segmentu. Transakcjami związanymi z kartami
kredytowymi zarządza objęta konsolidacją spółka zależna
VISA.
Bankowość detaliczna
55
Rozwój działalności w 2003 roku
Skutki niepomyślnego rozwoju koniunktury najbardziej dało się odczuć w 2003 roku w segmencie
bankowości detalicznej. Słaby popyt oraz presja na
marże odsetkowe odbiły się niekorzystnie na
lokatach oszczędnościowych, stanowiących bardzo
duże spektrum tego segmentu. Nie udało nam się
tego zrekompensować całkowicie wzmożoną akwizycją i poprawieniem struktury usług bankowych.
Dzięki podjętym staraniom udało nam się przeciwd-
zakończyła się pełnym sukcesem.
Kontynuowaliśmy ponadto odciążanie dystrybucji i
sprzedaży
od
zadań
organizacyjno-admini-
stracyjnych, mimo że pozostało nam w tej dziedzinie
jeszcze wiele do zrobienia. Obecnie pracujemy nad
standaryzacją produktów oferowanych na bieżąco,
tak aby związane z tym procesy maksymalnie
uprościć.
ziałać niekorzystnym trendom panującym na rynku i
Rachunek zysków i strat 2003 roku
utrzymać ogólnie biorąc wysokość wolumenów
w szczegółach
lokat i rozbudować nawet pozycję Banku BA-CA w
niektórych segmentach, zwłaszcza po stronie
aktywów. Między innymi dzięki tym działaniom
możemy się pochwalić osiągniętym w 2003 roku
wzrostem zysku brutto z działalności banku o 27
mln Euro (+18 %) do poziomu 175 mln Euro, mimo
zaważenia na tym wyniku dodatkowych efektów.
Przychody z działalności operacyjnej były w 2003
roku mniejsze o 1 %. Zmniejszył się odpowiednio
wynik z tytułu odsetek, na który składają się w 60 %
przychody z działalności operacyjnej o prawie 5 %
do poziomu 765 mln Euro. To stanowi wynik netto
pozytywnych i negatywnych wpływów na tę pozycję.
Z jednej strony transakcje po stronie aktywów,
Bank Austria Creditanstalt wykorzystał kolejny już
zarówno co do wielkości wolumenów, jak i zyskow-
trzeci rok flauty w sektorze finansowym do prze-
ności tych transakcji, rozwijały się zadowalająco.
prowadzenia zasadniczej reorganizacji segmentu
Przyczyniły się do tego przede wszystkim kredyty
bankowości detalicznej, tak aby uniezależnić się na
konsumenckie oraz tzw. „rezerwa konsumpcyjna“,
przyszłość od koniunkturalnych zmian w tym
czyli limity kredytowe w rachunku bieżącym, oraz
właśnie segmencie działalności bankowej:
kredyty budowlane i mieszkaniowe. Udało nam się
Wierni naszej zasadzie kompleksowego podejścia
uzyskać wzrost akwizycji nowych umów o 52 %.
do klientów znieśliśmy dla dystrybucji dywizjonalne
Słaby rozwój przychodów wynikał zatem z sytuacji
bariery i zorientowaliśmy nasze działania na grupy
lokat, głównie z bardzo niewielkiego pola do mane-
odbiorców usług.
wru, co spowodowane było niskim poziomem marż
Podejście kompleksowe pociąga za sobą także
zmiany w produktach dla naszych indywidualnych
odbiorców: zarówno po stronie produktów kredytowych, jak i lokat kierujemy się kryteriami potrzeb,
zmiennych z wiekiem. W celu zredukowania
niesłychanie złożonego uniwersum lokat oszczędnościowych, oddaliśmy zarządzanie pasywami jednemu pionowi. Ustrukturowane rozwiązania, połączone z niezbędnymi pakietami informacyjnymi dla
dystrybucji – to zwiększenie efektywności doradztwa i akwizycji klientów.
56
pełne wykorzystanie naszej bazy komputerowej
depozytowych. Po dwóch latach konsekwentnego
zmniejszania się marż odsetkowych osiągnęły one
przy krótko- i średnioterminowych lokatach poziom,
którego nie można było w pełni uwzględnić w warunkach lokat. Mimo dwukrotnego dostosowywania
marż depozytowych w trzecim kwartale odsetki w
depozytach bieżących, oszczędnościowych i terminowych obniżyły się drastycznie. Dzięki sukcesowi
odniesionemu przez nas w zakresie inicjatywy
podjętej w celu zwiększenia akwizycji „tytułów podstawowych“ zdołaliśmy utrzymać wolumen tych produktów na w miarę stabilnym poziomie (na poziomie
W 2003 sprawdziła się drożność naszego mobilne-
nie skonsolidowanego bilansu Banku Austria 23 mld
go systemu dystrybucji. Przeprowadzona jesienią
Euro), co stwarza solidne podstawy poprawy zysko-
akwizycyjno-produktowa ofensywa, w celu wykorzy-
wności w sytuacji pozytywniejszego rozwoju marż
stania ukrytych potencjałów rynku, w oparciu o
odsetkowych.
Bankowość detaliczna
Wynik z tytułu prowizji (498 mln Euro) przewyższył
redukcji udziałów Grupy (które przekładają się
wyniki uzyskane w roku poprzednim o 4 %, czyli o
ponadto na wynik w pozycji: pozostałe przychody
18 mln Euro. Zawdzięczamy to między innymi dob-
operacyjne oraz w pozycji: wynik z finansowego
rym wynikom uzyskanym z kart kredytowych (VISA),
majątku trwałego) udało się zmniejszony wynik z
zwiększyły się także prowizje Capital Incest. Obroty
tytułu odsetek i ryzyka kredytowego (łącznie – 80
papierami wartościowymi były poniżej naszych ocze-
mln Euro) zrekompensować z nawiązką. Z otrzyma-
kiwań. Przychody z tytułu prowizji z depozytów
nego zysku brutto w wysokości 175 mln Euro (18 %
powierzonych były mniejsze. Zainteresowanie ryn-
więcej niż w 2002 roku) wynika wskaźnik zwrotu z
kami kapitałowymi zdołało się wprawdzie w pierw-
kapitału ROE w 2003 roku w wysokości 23,6 % (w
szych miesiącach roku 2003 nieco ożywić, ale tak
roku poprzednim 20 %).
poprawione nastroje inwestorów zastąpiły w ostat-
do tego rozwoju odnotowano przypływy i odpływy
Reorganizacja
w segmencie klientów sektora
niefinansowego
środków netto do Capital Incest i AMG naszych
Kompleksowa oferta i serwis zoriento-
spółek zależnych zarządzających aktywami. W
wane na klienta, nie na produkty
nim kwartale roku wątpliwości, co do trwałego charakteru poprawy sytuacji na giełdzie. Odpowiednio
końcu grudnia 2003 roku zarządzaliśmy portfelem
w wysokości 18,8 mld Euro, co oznacza niecałe 3 %
więcej niż w roku poprzednim.
Reorganizacja nastąpiła w myśl zasady zorientowania usług według klientów a nie według podziału na
grupy produktów. Zatem nowa organizacja obsługi
W transakcjach usługowych odnotowaliśmy nie-
klientów przebiega w poprzek grup klientów
wielki wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim.
prywatnych, korporacyjnych, instytucjonalnych.
Musieliśmy co prawda zaakceptować pewne ubytki
Dotychczasowe organizacyjne jednostki obsługi kli-
przychodów, spowodowane pełnym zastosowaniem
entów
dyrektyw Unii Europejskiej odnośnie obrotu płatni-
połączone w 13 Dyrekcji Miejskich i Krajowych oraz
czego na rynku wewnętrznym, jednak potrafiliśmy
jedną Dyrekcję Miejską ds. Klientów Instytucjo-
te straty zrekompensować dodatkowymi wpływami
nalnych. Reorganizacja ta nie wpłynie na dotych-
z rewaluacji kredytów budowlanych indeksowanych
czasowy serwis i opiekę nad klientami, wręcz prze-
w jenach i frankach szwajcarskich oraz sprzedaży
ciwnie ma za zadanie zapewnić im ze strony Banku i
odpowiednich produktów zabezpieczających.
doradców lepszy serwis, zgodnie w myśl założenia:
Rezerwy na ryzyko niewywiązania się z należności
(ryzyko kredytowe) stosownie to trendów w statystyce niewypłacalności musieliśmy w tym segmencie
klientów podnieść o 42 mln Euro do poziomu 139
mln Euro. Natomiast koszty do dyspozycji, w gestii
tego segmentu pozostały stabilne (+0,2 %). Zmniejszenie kosztów działalności i zarządu tego segmentu w porównaniu z rokiem poprzednim o 21 mln
Euro, wzgl. 2 % spowodowane było stabilizującym
wpływem reklasyfikacji kosztów pozostałych, zgodnie z zasadą rozdzielania ich na jednostki generujące zysk. Dzięki temu oraz dzięki zyskom ze sprzedaży udziałów w sektorze ubezpieczeniowych, spowodowanym strategicznymi decyzjami w sprawie
detalicznych
i
korporacyjnych
zostały
więcej czasu, lepsza jakość. Doradcy bankowi nawet
w tych centralnych jednostkach będą pod naszą
stałą opieką, tak by zapewnić pełną implementację
naszego nowego i kompleksowego podejścia do
klienta. Najlepiej prześledzić można tę zasadę na
przykładzie ośrodka obsługi dla instytucjonalnych
klientów detalicznych. Ta jednostka udostępnia
poszczególnym placówkom całą wiedzę i najnowszą
technologię np. serwis dla przedsiębiorstw, dla
nauczycieli, dla wolnych zawodów i szkół wyższych
w sposób, który podnosi poziom wiedzy i kompetencji odpowiedzialnego w danej placówce doradcy
i
pozwala
mu
samodzielnie
zdecydować
o
rozłożeniu punktów ciężkości w danym rozwiązaniu.
Bankowość detaliczna
57
Powiązanie odpowiedzialności za wszystkie grupy
Więcej czasu i własnej inicjatywy
klientów i przekazanie jej w jedne ręce, to zasada
w obsłudze klienta
stosowana konsekwentnie na wszystkich poziomach
Te strategicznie nowe ukierunkowanie w pracy z kli-
zarządzania, począwszy od regionów aż po Zarząd i
entami otwiera przed doradcami nowe możliwości
odwzorowuje zorientowanie się i zwrócenie w
kreowania kontaktów i indywidualnej obsługi klien-
stronę klienta i w stronę rynku. Pozwala to nam na
ta. W tym samym kierunku zmierzają forsowane
skrócenie i usprawnienie procedur oraz na wykorzy-
przez nas w latach poprzednich zabiegi, zmierzają-
stanie efektów synergii.
ce do połączenia procesów realizacji w specjalnym
zapleczu usługowym – Back Office. Pozwoliłoby to
na odciążenie naszych pracowników i doradców w
1.1.2003 r. Specjalistyczne ośrodki obsługi sprzedaży
placówkach, sprawne opracowanie potrzebnych
Działania operacyjne związane ze złożonymi nie standaryzowanymi
materiałów i wyliczeń w naszym usługowym zaple-
transakcjami finansowania i finansowaniem transakcji z klientami
czu, przy równoczesnej racjonalizacji działań.
sektora małej przedsiębiorczości połączone zostały w czterech nowo
Uproszczenie, standaryzacja, usprawnienie proce-
utworzonych w 2003 roku specjalistycznych ośrodkach obsługi
sów realizacyjnych przynosi korzyści klientowi a
sprzedaży.
zarazem rozwija i transponuje podstawy naszej stra-
1.1.2003 r. Wdrożenie systemu zaplecza usługowego
Nowo zorganizowane jednostki zaplecza usługowego objęły w
końcu 2003 roku swoimi usługami w zakresie typowych czynności
back-office takich, jak formalności związane z prowadzonym kontem, lokatami operacje analityczno-kalkulacyjne związane z finansowaniem, sieć ok. 260 oddziałów Banku w Wiedniu i części Dolnej
Austrii. Pod koniec roku zaplecze to obsługiwało miesięcznie ok.
160.000 transakcji.
tegicznej zasady prowadzenia Banku zgodnie z
zasadami rentowności i racjonalności. Dlatego
zasadę tę stosujemy konsekwentnie we wszystkich
segmentach działalności i w odniesieniu do wszystkich produktów.
Strategia wielokanałowej dystrybucji
W ramach naszych kombinowanych kanałów
dystrybucji rozszerzaliśmy nieustannie możliwość
czasowego i przestrzennego dostępu klientów do
Korzyści:
Większe moce przerobowe odziałów obsługi klienta
naszego systemu usług. Poczynając od sieci naszych
Utrzymanie jednolitych standardów jakościowych
placówek (371 wg stanu na koniec 2003 roku), sta-
Optymalizacja wskaźników wydajności: w 2003 roku w naszych
nowiących nieodmiennie podstawę i najważniejszy
specjalistycznych ośrodkach obsługi skróciliśmy czas realizacji
węzeł komunikacji i kontaktu z klientami, rozbudo-
kompleksowych działań operacyjnych o połowę oraz
wywaliśmy nasze alternatywne kanały dystrybucji.
zwiększyliśmy ilość transakcji kredytowych, przy prawie
niezmienionym stanie zatrudnienia.
Naszą sieć placówek wspomaga jeszcze i uzupełnia
w zakresie oferowanych usług i produktów specjalna platforma internetowa, oraz niezwykle sprawny
Te nowe ramy strukturalne pozwolą pojedynczym
system elektroniczny call center, obsługiwany przez
jednostkom organizacyjnym dystrybucji na reakcje i
naszą spółkę DATA AUSTRIA. W naszym kombino-
decyzje sprawniejsze, elastyczniejsze i bardziej
wanym systemie kanałów dystrybucji z roku na rok
dostosowane do specyfiki sytuacji rynkowej. Kom-
coraz większego znaczenia nabiera współpraca z
pleksowe usługi dla klienta pozwolą nam także w
partnerami tej dystrybucji, szczególnie w zakresie
bardziej przejrzysty sposób analizować uzyskiwane
akwizycji nowych klientów i finansowania. Dzięki
na rynku wyniki i sukcesy.
temu możemy coraz szybciej i wydajniej rozszerzać
geograficzny zakres swojego działania w najważniejszych krajach związkowych Austrii. W 2003 roku
uruchomiliśmy 16 nowych centrów finansowych.
58
Bankowość detaliczna
Pracują w nich najwyższej klasy fachowcy naszego
naszych doradców w dalszych osobistych kon-
partnera- spółki zależnej BA-CA Finanzservice, w
taktach z klientami. Zarówno rezultaty przeprowad-
systemie franszyzowym. Centra finansowe zapew-
zonej w taki sposób analizy rynku, jak i dający pod-
niają naszym klientom dostęp do niezwykle kompe-
stawy do zadowolenia wolumen nowo zawartych
tentnych i szerokich usług we wszystkich sprawach
transakcji potwierdzają wysoki poziom akceptacji
związanych z finansowaniem, inwestycjami finanso-
tych nowych metod aktywnego podejścia do pracy
wymi i systemami finansowego
Partnerzy dystrybucji oraz
nowe centra finansowe
pomagają w zdobywaniu
nowych rynków
zabezpieczenia na przyszłość.
Centra te współpracują także z
doradcami i powiernikami ekonomicznymi oraz innymi ekspertami. Nasi klienci znajdą tu wszel-
kie informacje i usługi im potrzebne. Bardzo sprawdził się model współpracy placówek i oddziałów z
doradcami działającymi bezpośrednio w terenie.
Aktualnie nasze działania zmierzające do zapewnienia klientom kompletnej oferty i informacji w zakresie usług produktowych naszego Banku wspomaga
120 doradców terenowych spółki BA-CA Finanzservice a także 1500 działających bezpośrednio w
terenie
współpracowników
naszego
systemu
dystrybucji.
Stosowany jednocześnie monitoring wskaźników
ilościowych dotyczących terminów, kontaktów i
zawartych transakcji gwarantuje ciągłe sterowanie
efektami tych działań i korelację
czasową
działań
i
wyników.
System lokalnych treningów dla
Monitorowanie wyników w
celu lepszej samokontroli
pracowników sprzyja podnoszeniu kwalifikacji, poprzez „zdobywanie wiedzy od
najlepszych“. Także i w tym przypadku obowiązuje
nasza zasada „zarówno – jak i“ to znaczy zwiększenie wysiłków i ich jakości w pracy z klientami przy
jednoczesnym podnoszeniu skuteczności metod
sprzedaży.
Zasada dostosowania serwisu i oferty
Skuteczność nowych metod sprzedaży
W celu wsparcia kontaktów doradcy z klientem
zaczęliśmy stosować w 2003 roku w segmencie
bankowości detalicznej nowe metody sprzedaży. Po
raz pierwszy metody te zastosowaliśmy jesienią
2003 roku podczas naszej kampanii informacyjnoakwizycyjnej. Specjalnie dostosowane do indywidualnego profilu poszczególnych klientów informacje
w zakresie możliwych do zaproponowania w
ramach aktualnych promocji optymalnych dla danej
osoby usług i produktów rozsyłane są centralnie do
doradców. W toku naszej ofenNowe strategie marketingowe
z klientem i strategii sprzedaży.
sywy informacyjno-akwizycyjnej
jesienią 2003 roku zwróciliśmy się
w bezpośrednim mailingu do
około 400.000 klientów w celu uzyskania informacji
na temat ich indywidualnych profili, zawierających
charakterystykę aktywności finansowej, preferencji
produktowych (finansowanie, lokaty, zabezpieczenie na przyszłość). Rezultaty tych ankiet opracowane przez nasze centrum danych i analiz Data Austria
oraz call center stanowiły narzędzia i pomoc dla
do potrzeb do potrzeb wyodrębnionych
grup klientów
Bank Austria Creditanstalt AG będąc centralnym
bankiem, z uniwersalnym spektrum działalności i
produktów bankowych zajmuje dzięki swej lokalizacji w Wiedniu, centralnej wobec Austrii Wschodniej i znakomitej wobec innych krajów związkowych
i posiada znaczny potencjał rozwojowy. W sektorze
bankowości detalicznej nasz udział w rynku wynosił
w 2003 roku niezmiennie 18 %, zaś w Wiedniu
54 %. W obliczu tej wiodącej pozycji na rynku nasza
ofensywa marketingowa nastawiona jest na rozwinięcie istniejących kontaktów biznesowych poprzez
sprzedaż produktów dodatkowych w celu zaspokojenia pełnego spektrum oczekiwań i potrzeb finansowych naszych klientów. Kontynuowaliśmy w tym
duchu w krajach związkowych nasze działania
nastawione na pozyskanie dalszych klientów ze
strategicznie ważnej docelowej grupy klientów
zamożnych oraz klientów uprawiających wolne
zawody, tak by do 2005 roku zwiększyć jeszcze
bardziej naszą pozycję w tym segmencie.
Bankowość detaliczna
59
Nasza oferta i serwis dla klientów różni się zależnie
Wielką uwagę Bank BA-CA przykładał i przykłada
od przebiegu przedziałów segmentów klient/typ
do rozwijania serwisu i kontaktu z młodymi przed-
segmentu bankowego. W zależności od stopnia
siębiorcami, tak aby zdobyć zaufanie i zapewnić
potrzeb klienta i rentowności stosujemy zasadę ser-
sobie dalszą silną pozycję w tym segmencie dzięki
wisu i opieki standaryzowanej, bądź też indywidual-
pozyskiwaniu nowych, przyszłych stałych klientów.
nej. W przypadku kolizji tych segmentów decyzja o
Z myślą o nich wyspecjalizowani doradcy oferują
zasadzie stosowanego serwisu i koordynacji usług
oddzielny pakiet produktów, zawierający specjalne
spoczywa w rękach doradcy klienta.
promocje i specjalne warunki finansowania dwóch
pierwszych lat pierwszej samodzielnej działalności
Pozyskanie lojalności klientów
gospodarczej.
Specjalny
pakiet
ułatwiający
W 2003 roku bardziej rozwinęliśmy i dopracowa-
rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej przy-
liśmy narzędzia służące większemu związaniu kli-
gotowaliśmy także dla grupy wolnych zawodów.
entów z naszym bankiem. System Club Suxess oferujący dodatkowy pakiet usług i korzyści oferowanych przez firmy trzecie, tzw. oferta dodatkowa
będzie w 2004 roku dalej rozwijany w profilu zaadresowanym docelowo do studentów, grupy która
stanowi
przedmiot
intensywnych
promocji
i
zabiegów marketingowych.
Wiele długofalowych działań podejmowanych przez
Bank BA-CA zorientowanych było na niezmiernie
ważną dla naszej przyszłości i przyszłej pozycji na
rynku grupę studentów i młodzieży. W tej grupie
wiekowej mamy silną pozycję na rynku. Pozycja ta
pozostała w 2003 roku stabilna, jednakowoż dały
się zauważyć różnice poziomu między wschodnią a
Szczególną pozycję działalności w segmencie kli-
zachodnią częścią austriackiego rynku. Nasz prze-
entów zamożnych zajmuje Klub Inwestorów, nowa
znaczony specjalnie dla młodzieży pakiet produkto-
edycja byłego Klubu Akcjonariuszy Banku Austria;
wy związany z kartą MegaCard zajął trwałą pozycję
stanowiący od lipca 2003 roku przykład udanej
na tym rynku.
współpracy z tą grupą docelową w ramach naszego
zarządzania kontaktami z klientami. To ekskluzywne
Produkty
instrumentarium integrowania klientów z bankiem
[email protected] przez całą dobę / Nowe media
korzysta z całego wachlarza imprez kulturalno-
Nieodzownym elementem naszej wielokanałowej
oświatowych, oraz zawiera cały szereg interesu-
strategii jest włączenie naszej platformy interneto-
jących ofert kooperacyjnych.
wej w pracę codzienną Banku. W 2003 roku liczba
W grupie klientów sektora przedsiębiorczego wielkie znaczenie przywiązywaliśmy do wykorzystanie
istniejących potencjałów poprzez rozwijanie sprzedaży artykułów dodatkowych. Nasze sterowane
centralnie i lokalnie działania skierowane były w tej
grupie klientów zgodnie z zasad kompleksowego
podejścia
zarówno
na
ich
działalność
przedsiębiorczą, jak też ich prywatne zapotrzebowanie na usługi i produkty finansowe. Wielkie
obszary miejskie dają naszym klientom możliwość
porad i serwisu w specjalnym centrum kompetencyjnym dla przedsiębiorców i zawodów wolnych,
oferujących połączone formy informacji i serwisu na
najwyższym poziomie, także poza godzinami otwarcia naszych placówek.
60
Bankowość detaliczna
klientów korzystających z usług naszej bankowości
elektronicznej osiągnęła ponad 400.000 osób. Do
tego grona przybywa co miesiąc 5.000 nowych klientów. Za pomocą Internetu klienci dokonują przeciętnie ok.
500.000 transakcji miesięcznie na
www.ba-ca.com
łączną kwotę 400 mln Euro. Coraz więcej klientów dokonuje za
pomocą Internetu transakcji kapitałowych na rynku
papierów wartościowych i tak w roku ubiegłym za
pomocą platform [email protected] Discount-Broker,
stanowiących wchodzących w skład systemu usług
elektronicznych [email protected] dokonywano przeciętnie ok. 5.500 takich transakcji miesięcznie. Z
roku na rok coraz większym powodzeniem cieszę
się także nasze bankowe usługi oferowane za
sklepów odzieżowych, z materiałami budowlanymi,
pomocą systemu SMS i WAP.
meblami i urządzeniami do wnętrz mieszkalnych,
Od grudnie ograniczonej grupie użytkowników
udostępniono możliwość korzystania z aneksu
strony internetowej za pomocą technologii MicroSite. Wielcy indywidualni klienci mają dzięki tej
mikrostronicy platformy internetowej Banku BA-CA
dostęp do informacji o przygotowanych specjalnie z
myślą o nich usługach i produktach. Dostęp do tych
aneksów w mają w systemie intranetowym/extranetowym wyłącznie autoryzowani pracownicy tych
firm, mogą zatem tą drogą zaDo wielkich klientów przez
Internet
czerpnąć pierwsze informacje na
branży telekomunikacyjnej. Znalazła się wśród nich
także firma dokonująca dla spółki ASFINAG zarządzającej drogami państwowymi rozliczeń opłat-myta
dla samochodów ciężarowych za korzystanie z autostrad w Austrii. W celu zapewnieniu klientom jeszcze lepszej jakości usług przy zamawianiu i opłacaniu towarów i usług za pośrednictwem Internetu
spółka VISA-AUSTRIA wprowadziła w listopadzie
2003 roku nowy standard bezpieczeństwa „Veryfied
by VISA“, zgodne z technologią 3D Secure, weryfikowanie w systemie trzydomenowym.
temat produktów i specjalnych
Finansowanie w segmencie klientów
warunków finansowych. Prekur-
detalicznych rośnie silniej niż rynek
sorem tych zastosowań IT były
urzędy miasta Wiednia. 10.000 pracowników instytucji komunalnych miasta Wiednia. Już od grudnia
2003 roku ok. 10.000 pracowników stołecznych
urzędów może dokonywać transakcji bankowych za
pośrednictwem Internetu. Liczymy, że do grona tego
przyłączą w 2004 roku kolejni urzędnicy.
Usługi w systemie kont oraz kart
Z naszej oferty nowych produktów związanych z
posiadanym kontem bankowych, wprowadzonych
w trakcie dokonywania fuzji naszych banków latem
2002 roku skorzystało do końca roku 2003 ok.
507.000 posiadaczy kont. Stan wydanych przez
Bank Austria Creditanstalt kart kredytowych wynosił w końcu 2003 roku 585.000 kart. W tej liczbie
70 % stanowią karty VISA, zdecydowany faworyt
wśród wydawanych kart. Pozostałe 30 % przypada
na karty Dinners Club i Master Card.
Bank Austria Creditanstalt może pod względem
finansowania w segmencie klientów detalicznych z
zadowoleniem odnotować sukcesy minionego 2003
roku. Sukcesy te zaznaczają się nie tylko w odniesieniu do roku 2002 ale także w porównaniu z całym
rynkiem i panującą sytuacją makroekonomiczną,
osiągnięte przez nas wzrosty były bowiem zdecydowanie większe niż dynamika wzrostu rynku. Z miesiąca na miesiąc rosły nasze udziały w tym rynku. W
grupie kredytów prywatnych (indeksowanych w
Euro i walutach obcych) zakończyliśmy rok wzrostem +7.1 % a zatem prawie dwukrotnym w
porównaniu z + 3,6 % przeciętnego wzrostu na rynku tych transakcji. Motorem napędowym tego sukcesu była niewątpliwie przeprowadzona przez nas
wiosną 2003 roku kampania reklamowa pod
hasłem
„elastyczny
kredyt“.
Podstawowym
przesłaniem tej kampanii było elastyczne podejście
do rat spłaty kredytu, okresu obowiązywania umo-
Kontrolowana przez nas spółka VISA-SERVICE Kre-
wy kredytowej, wysokości kredytu oraz związanego
ditkarten AG osiągnęła w 2003 roku przy liczbie
z nim serwisu ze strony Banku. Wdzięcznym
943.000 posiadaczy kart VISA i 89.000 akceptu-
nośnikiem medialnym tej kampanii promocyjnej
jących placówek obrót rzędu 3,4 mld Euro, co sta-
okazał się sympatyczny bohater komiksu Barbapapa
nowi wzrost w porównaniu z rokiem poprzednim o
i jego rodzina.
+ 5 %. Z sumy tej 2,6 mld Euro (+ 6 %) przypada na
transakcje krajowe. W roku 2003 udał się pozyskać
kolejnych 8000 klientów, którzy zawarli umowy o
akceptacji płatności kartami kredytowymi VISA,
głównie wśród branży hotelarskiej, gastronomicznej,
Elastyczny kredyt cieszył się wyjątkowo dużym
popytem i przyniósł zaskakująco dobre wyniki sprzedaży. Uwidoczniło się to szczególnie w mailingu klientów związanym z tą promocją. Uzyskana przez
Bankowość detaliczna
61
nas kwota nowo zawartych umów wyniosła 7 %, w
Szczególnej satysfakcji dostarczył nam fakt, że ten
porównaniu ze średnią na rynku usług finansowych
sukces nie tylko utrzymał się po kwietniu, sprzedaże
rzędu 1 %.
w tej grupie rosły im później tym bardziej. W maju
Wszelkie rekordy pobiły także nasze reklamy telewizyjne otrzymując wraz z naszymi reklamami w prasie liczące się wyróżnienia „za najbardziej wyraziste
przesłanie reklamowe“ miesiąca
Elastyczne kredyty, zależnie
od sytuacji życiowej
marca 2003 roku. Reklama telewizyjna osiągnęła wynik zasięgu
oglądalności 41 %, przewyższając
tym dwukrotnie wyniki uzyskiwane średnio przez
inne reklamy.
Okazało się, że elastyczne produkty kredytowe
dopasowane do indywidualnej sytuacji życiowej
spotkały się z dużą akceptacją i popytem ze strony
wzrost wolumenu akwizycji kredytów prywatnych
wyniósł aż o 70 %. W lipcu zaś przyrost ten, mierzony w liczbach absolutnych wynosił ok. 325 mln
Euro. Kolejna ofensywa promocyjna rozpoczęta
przez nas na jesieni 2003 roku przyniosła kolejne
rekordy w postaci wzrostu wolumenu nowych
transakcji w tej grupie na poziomie 76 % we
wrześniu i o 73 % w listopadzie (w odniesieniu do
analogicznych miesięcy roku 2002).
Udało nam się także bardzo zwiększyć ilość nowych
kredytów dla przedsiębiorców. W porównaniu z
2002 rokiem wzrost ten wyniósł 59,3 %.
klientów. W grupie nowo zawartych kredytów kon-
Dzięki tak wielkim wzrostom w dziedzinie nowych
sumenckich uzyskaliśmy w marcu 2003 roku w
transakcji stan posiadanych przez nas wolumenów
porównaniu z analogicznym miesiącem roku
w grupie kredytów dla segmentu bankowości deta-
poprzedniego wzrost o 45 %, w kwietniu nawet o
licznej i korporacyjnej wzrósł pod koniec roku 2003
48 %. W kredytach budowlanych i mieszkaniowych
w stosunku do roku 2002, mimo wysokiego wolu-
zaznaczył się w 2003 roku wzrost o 28 % w marcu
menu spłat, o 6,1 %.
i nawet ponad 64 % w kwietniu.
Kredyty prywatne (indeksowane kursem Euro i walut obcych) powyżej średniej tendencji rynkowej
Zmiany stanu/rozwój marż odsetkowych w %
w%
108
107
107
106
105
Rynek
104
Bank Austria Creditanstalt
103
104
102
101
100
99
98
2003/ 02
01
62
Bankowość detaliczna
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
Lokaty z jednej ręki
kasach budowlanych nawet rozbudować. Podczas
W 2003 roku połączyliśmy w jednej gestii odpo-
rzeczonej ofensywy jesiennej wykup obligacji z
wiedzialność za całe spektrum lokat finansowych,
tytułu zapadalności, wykorzystaliśmy do komplekso-
począwszy
wych porad w zakresie inwestycji alternatywnych.
od
depozyty
na
książeczkach
oszczędnościowych po inwestycje w papiery wartościowe i fundusze i produkty ubezpieczeniowe, to
Lokaty oszczędnościowe
znaczy od lokat przynoszących zysk z marż odsetko-
Ilość lokat oszczędnościowych deponowanych w
wych po produkty generujące przychody prowizyj-
Banku BA-CA rosła sukcesywnie w ciągu 2003 roku
ne. To ułatwia znacznie nie tylko
do czego niewątpliwie przyczyniły się nasze cieszące
w dziedzinie tej grupy produktów
się dużym powodzeniem produkty „karta na suk-
indywidualne podejście do po-
ces“ i kapitałowa książeczka oszczędnościowa z
trzeb klienta, zależnie od jego
różnymi okresami obowiązywania umowy.
Lokaty kapitałowe w
podejściu kompleksowym
zachowań i preferencji w lokowaniu środków finansowych, to znaczy umożliwia nie tylko sprzedaż
pojedynczych produktów, grup czy też papierów, ile
raczej preferuje obsługę kompleksową portfela klienta, dostosowaną do jego indywidualnych potrzeb,
jego profilu postaw i motywacji w zakresie inwestycji oraz stopnia gotowości podejmowanie ryzyka.
Wstępna selekcja i ustrukturowanie wybranej palety
produktów i stosownej informacji i komentarzy doradcy pozwoli na przesianie informacji nadmiernych
lub zbędnych (redukcja kompleksowości) z drugiej
zaś strony pozostawia dostatecznie duży margines
wolnego wyboru celów lub obiektów inwestycyjnych, mimo pewnej typizacji i standaryzacji zaprezentowanych ofert. Pozwoli to także wyeliminować
Podobnie jak w latach poprzednich, wielokrotnie w
ciągu roku oferowaliśmy „premiowaną kapitałową
książeczkę oszczędnościową“ o specjalnym oprocentowaniu, która spotkała się z dużym zainteresowaniem klientów.
Nadal dużym zainteresowaniem cieszyła się elektroniczna formy oszczędzania poprzez „kartę na sukces“ co zaowocowało wzrostem o 7,8 % wzgl. liczbą 31.285 nowych kont „karty na sukces“ na
koniec roku 2003. W Międzynarodowym Dniu Oszczędzania kontynuowaliśmy promowanie naszej
artystycznej serii książeczek oszczędnościowych, w
szacie graficznej opracowanej przez znanego austriackiego artystę Alfreda Hrdlickę.
częsty wewnętrzny problem banków, zjawisko
szkodliwej wewnętrznej konkurencji w formie
2003
„wygryzania“ jednej grupy produktów przez drugą
Lokaty oszczędnościowe mln Euro
16.827
W tym ErfolgsCard-„Karta na sukces“
w mln Euro
2.669
ErfolgsCard/Liczba wydanych
„Kart na sukces“
432.217
W tym oszczędnościowe lokaty
kapitałowe w mln Euro
5.417
np. książeczek oszczędnościowych przez lokaty w
fundusze inwestycyjne.
W 2003 roku przeprowadziliśmy dwie kampanie
promujące depozyty oraz inwestycje kapitałowe.
2002 +/– Mio €
16.155
672
4,2 %
1.960
709
36,2 %
400.932
31.285
7,8 %
4.877
540
11,1%
Pierwszy bardzo udana kampania dotycząca bezpiecznego i zyskownego lokowania pieniędzy przeprowadzona została wczesnym latem. Produktami,
które silnie promowaliśmy były kapitałowe książeczki oszczędnościowe, powierzone zastawne listy
hipoteczne oraz oszczędności zdeponowane w
kasach budowlanych. Bank BA-CA zdołał tymi pro-
+/– %
W 2003 roku nasi klienci zawarli z kooperującymi z
nami austriackimi kasami budowlanymi Bausparkasse
Wüstenrot i sBausparkasse 88.000 nowych umów
oszczędnościowo-kredytowych, o 15,7 % więcej niż
w roku poprzednim.
mocjami wzmocnić swoją pozycję na rynku lokat a
w przypadku oszczędności zdeponowanych w
Bankowość detaliczna
63
Obligacje własne/Wohnbaubank/Papiery
W grudniu 2003 roku udało nam się wprowadzić na
wartościowe rynku nieruchomości
rynek spółkę Real Invest Austria, a tym samym
W 2003 roku produkty z dziedziny konserwa-
umieścić na rynku akcje funduszu
tywnych papierów wartościowych przeżywały swój
inwestycyjnego sektora nierucho-
kolejny renesans. Znów dużą popularnością wśród
mości, jako pierwszy oferent w
klientów cieszą się papiery wartościowe o stałej sto-
Austrii, który uczynił to po u-
pie dochodu. Wyemitowaliśmy 42 obligacje (łącznie
chwaleniu ustawy O funduszach
z prywatnymi) o łącznym wolumenie 831 mln Euro
inwestycyjnych sektora nieruchomości, we wrześniu
(nie licząc obligacji spółki Wohnbaubank AG). Prze-
2003 roku, otwierającej możliwości tworzenia
de wszystkim hipoteczne listy zastawne oraz
takich funduszy. Do portfela tych inwestycji należą
publiczne listy zastawne zdołały zająć silne pozycje.
wyłącznie akcje zabezpieczone powierzonymi nie-
Podobnie nasze uprzywilejowane pod względem
ruchomościami austriackimi. Inwestycja ta spotkała
zwolnienia z podatku od dochodów kapitałowych
się z wielkim odzewem i tak w ciągu miesiąca udało
emisje Wohnbaubank AG cieszyły się dużym
nam się sprzedać akcje na kwotę 20 mln Euro.
Dobry start pierwszego w
Austrii funduszu inwestycyjnego sektora nieruchomości
powodzeniem. Sprzedaż tych papierów na sumę
627 mln Euro (zwłaszcza w formie planu BA-CA-
Premiowane w systemie podatkowym
Wohnbank) zdołała nam zapewnić czołowe miejsce
produkty prywatnych zabezpieczeń
na rynku.
emerytalnych
Podobnie pozytywny rok mają za sobą certyfikaty
inwestycyjnych sektora nieruchomości spółki CA
Immobilien. W trakcie dwóch kolejnych podwyższeń
kapitału zakładowego spółce CA Immobilien AG
udało się sprzedać akcje w kwietniu 2003 roku na
kwotę 36 mln Euro i w sierpniu 2003 roku na kwotę
prawie 55 mln Euro.
Wprowadzone przez nas na rynek w kwietniu 2003
roku
produkty
indywidualnych
zabezpieczeń
emerytalnych Banku BA-CA „Vorsorge Plus Plan“ i
„Vorsorge Plus Pension“ od samego ich pojawienia
się odniosły pełen sukces. W trzech falach promocyjnych: podczas wprowadzenia tych produktów
na rynek wiosną, latem i późną jesienią, produkty te
Lokaty oszczędnościowe i kapitałowe – struktura i zmiany
Zmiany stanu lokat wzgl depozytów w Banku BA-CA (łącznie ze zmianami wartości)
mln Euro
mln Euro
40.000
Własne fundusze i papiery wartościowe
spółki Wohnbank
35.000
Własne emisje
30.000
Obce emisje
25.000
Akcje
20.000
Produkty ubezpieczeniowe i mieszkaniowe
książeczki oszczędnościowe kas budowlanych
Kapitałowa książeczka oszczędnościowa
15.000
Erfolgscard – „Karta na sukces“
10.000
Książeczka oszczędnościowa „z sukcesem“
5.000
–
0
Stan na koniec 2003:
41 mld Euro
64
Bankowość detaliczna
+
800
– 600 – 400 –200
0
200
400
600
Zmiany stanu w mln Euro na przełomie 2003/2004
Lokaty a’vista i lokaty terminowe
znajdowały się w centrum naszych działań marke-
Bank Austria Creditanstalt zarządzał aktywami w
tingowych i akwizycyjnych. Udało nam się dzięki
wysokości 21,7 mld Euro, wg stanu na koniec 2003
temu sprzedać 16.000 tych produktów, łącznie.
roku z czego na poszczególne regiony i spółki przy-
Oba produkty, niezależnie od innych produktów tej
grupy objętej gwarancjami Banku BA-CA, pomagają
padało:
0,7 mld Euro
na transakcje w krajach
Europy Środkowo-Wschodniej
naszym klientom zrekompensować możliwą w przyszłości finansową lukę w posiadanym zabezpiecze-
4,0 mld Euro
niu emerytalnym. Ciągłą tendencję wzrostową
15,4 mld Euro na Capital Invest w Austrii
wykazuje jeszcze jeden produkt Banku BA-CA z tej
1,6 mld Euro
grupy, mianowicie nasz ekskluzywny „Management
21,7 mld Euro razem
Emerytalny“.
Ubezpieczenia
Dużą część naszych przychodów z transakcji zawieranych w grupie produktów ubezpieczeniowych
zdołaliśmy uzyskać dzięki sukcesowi naszego gwarantowanego produktu „Global-Garant“ oraz klasy-
na BANKPRIVAT
na spółkę AMG
W 2003 roku zaznaczyła się pozytywna zmiana zarządzanych środków netto, wzrost o 452 mln Euro.
Po wyraźnych wzrostach w pierwszych trzech kwartałach 2003 roku zanotowano znaczny spadek
aktywów w październiku i grudniu. Trend ten nie
kontynuował się w styczniu 2004 roku.
cznych ubezpieczeń na życie i dożycie. Szczególnie
W związku z reorganizacją zarządzania pasywami
w grupie ubezpieczeń na życie i dożycie z bieżącą
rola jaką odgrywają obie spółki zarządzające
premią zanotowaliśmy duże wzrosty. Ponadto pozy-
aktywami wybiega daleko poza zarządzanie fun-
tywnie do uzyskanych wyników przyczyniła się
duszami oraz zarządzanie majątkiem. Po pierwsze
sprzedaż produktów z grupy ubezpieczeń na wypa-
obie spółki należą do wiodących na rynku austriack-
dek śmierci i ubezpieczenia limitów kredytów w
im w dziedzinie zarządzania aktywami, po drugie
rachunku bieżącym.
zaś do ważnych zadań, jakie przed nimi stoją należy
stworzenie solidnych podstaw i rozbudowanie
Zakładowe fundusze zabezpieczeniowo-
systemu zarządzania aktywami w krajach Europy
oszczędnościowe
Środkowo-Wschodniej. Po trzecie odgrywają one w
Wspólnie z naszym partnerem VBV-Mitarbeitervor-
oparciu o posiadaną najnowszą i najwyższej klasy
sorgekasse umieściliśmy na rynku wspólny produkt
wiedzę z dziedziny zarządzania portfelami, struk-
pod nazwą „Abfertigung Neu“ pomagający przed-
turyzowanymi produktami rynków kapitałowych
siębiorstwom zabezpieczyć się finansowo na wypa-
oraz umiejętnościami w zakresie zarządzania ryzy-
dek płatności z tytułu odpraw, przewidzianych w
kiem, ważną rolę w ustalaniu i realizacji konkret-
nowelizacji austriackiej ustawy Prawo pracy.
nych strategicznych posunięć związanych z papierami wartościowymi i ich emisją. Po czwarte, stanowią
Zarządzanie aktywami
Działalność w tym segmencie prowadzona jest przede wszystkim przez nasze spółki zależne Asset
Management GmbH – AMG, Capital Invest oraz
BANKPRIVAT. Coraz większego znaczenia nabiera
działalność w dziedzinie zarządzania aktywami w
krajach Europy Środkowo-Wschodniej, prowadzona
i koordynowana przez Capital Invest w kooperacji z
jednostkami lokalnymi i w ramach aktywności
regionalnych banków spółek BA-CA.
ważny filar porad i usług dla klientów w dziedzinie
inwestycji w papiery wartościowe.
W naszej nowej strategii związanej z rynkiem inwestycji w papiery wartościowe przyjęliśmy zasadę, że
na pierwszym miejscu stoi klient z indywidualnie
określonym profilem potrzeb i preferencji, a nie produkt, który trzeba sprzedać w każdym razie i komukolwiek. Najważniejsze jest aby produkty te
pokrywały się z potrzebami i profilami inwestorskimi naszych klientów, odpowiadały ponadto wyso-
Bankowość detaliczna
65
kim standardom naszego Banku i pozwalały oczy-
duktów na kwotę ogólną 1.457,8 mln Euro. Z kwo-
wiście liczyć na odpowiedni zysk.
ty tej 830,8 mln Euro przypada na emisje własne
Zadaniem, jakie stoi przed działem produkcji jest
zredukowanie zbędnej przy dystrybucji kompleksowości oferowanych produktów. Z multum produktów inwestycyjnych rynku kapitałowego wyłowić to
Banku BA-CA (155,1 mln Euro na produkty strukturyzowane) oraz 627,0 mln Euro na obligacje rynku nieruchomości w emisji spółki BA-CA Wohnbank.
co interesujące i istotne i zaprezentować klientowi
Spółka AMG ma coraz większe znaczenie dla Banku
do wyboru w przejrzystej formie wyselekcjonowanej
BA-CA jako inicjator i koordynator wydarzeń
palety produktów. Dla dystrybucji ważne jest przy
związanych z tym segmentem. W roku sprawozda-
tym aby cała opracowanie otrzymać z jednej ręki w
wczym były to na przykład działania wspierające
zwięzłej i spójnej formie. Dlatego w naszej nowej
Bank przy najważniejszych przedsięwzięciach (ofen-
strategii dystrybucji papierów wartościowych ważna
sywa informacyjno-akwizycyjna-na jesieni 2003 roku
rola przypada – w duchu realizacji strategii global-
oraz ofensywa promocyjna pod hasłem „zainwestuj
nej – odpowiedniej informacji i prezentacji ze strony
ponownie“ w styczniu 2004
doradców inwestycyjnych Banku.
roku). W obu przypadkach spółka
AMG odegrała rolę inicjującą i
AMG (Asset Management GmbH)
Niezrealizowany
wolumen
w
sterującą w fazie przygotowawprzypadku
czej, przy opracowaniu koncepcji
kapitałowych funduszy funduszy (inwestujących w
i strategii operacyjnej całej kampanii marketingowej.
inne fundusze) wynosił 626 mln Euro (+ 11 %) przy
Ta rola inicjatora i koordynatora działań wzrosła
czym szczególnie dobrze rozwiały się regionalne
jeszcze bardziej w związku z dokonaną w Banku
fundusze funduszy wprowadzone na rynek we
BA-CA jesienią 2003 roku reorganizacji w ramach,
wrześniu 2001 roku. Te fundusze zarządzane przez
których większość zadań związanych z marketin-
spółkę AMG zdobyły wiele nagród, podobnie jak i w
giem i dystrybucją segmentu papierów wartościo-
latach poprzednich; pięć wyróżnień przyznawanych
wych przeniesiono do kompetencji spółki AMG.
funduszom funduszy przez magazyn „Option“ a
ponadto wszystkie te fundusze znalazły się na liście
ratingowej opublikowanej przez S&P Fund Service
(Micropal) w kategorii CI Masterfonds.
Innym przykładem takiego wsparcia jest wprowadzanie nowego systemu IT Geos, systemu przetwarzania danych zastosowanego do transakcji w segmencie papierów wartościowych. System ten
Podobny sukces udało nam się osiągnąć także w
umożliwia bezpośredni obrót papierami wartościo-
przypadku kolejnego produktu tego segmentu:
wymi na 50 giełdach w systemie „straight through
FundAdvisory. Pierwsze kontrakty zostały już zawar-
processing“ (patrz rozdział Organizacja/IT). Spółka
te. FundAdvisory to nasza oferta skierowana do kli-
AMG oddelegowała do szereg współpracowników,
entów instytucjonalnych (sektora bankowego i
którzy przejęli wiodącą rolę w realizacji tego projek-
ubezpieczeniowego)
tu, tak by mógł on zostać wdrożony w terminie
w
zakresie
ułatwień
w
dokonywaniu analiz, przygotowywania i opracowywania realizacji kontraktu oraz kalkulacji przy
zakupie udziałów w funduszach.
W segmencie produktów specjalnych w 2003 roku,
podobnie jak i w roku poprzednim, wzmożonym
popytem cieszyły się produkty o minimalnej gwarantowanej stopie zwrotu. W ciągu 2003 roku
udało nam się sprzedać wolumen emisji tych pro-
66
Wspieranie dystrybucji
papierów wartościowych
Bankowość detaliczna
zaplanowanym na pierwszy kwartał 2004 roku.
Zysk brutto spółki AMG był w 2003 roku lepszy od
przewidywanego i tylko nieznacznie niższy niż uzyskany w roku poprzednim.
Capital Invest
Ożywienie na giełdzie spowodowało także większe
Wysokość kapitałów zarządzanych przez spółkę
zainteresowanie akcjami. Utrzymywał się dalej
Capital Invest wynosiła na koniec roku 2003 16,1
wzmożony popyt na akcje spółki Capital Invest Aus-
mld Euro (Austria i kraje CEE łącznie). Udziały Capi-
tria Stock. Fundusz ten zdołał w 2003 roku uzys-
tal Invest w rynku tego segmentu wynoszą 15,3 %.
kanym zyskiem +35,9 % uzyskać po raz czternasty z
Spółka zwiększyła znacznie swój wynik z tytułu uzy-
rzędu lepsze wyniki niż benchmark (ATX Prime). To
skanych w 2003 roku prowizji o 18 % i zysk brutto
wyjątkowy rekord nawet w skali międzynarodowej.
utrzymać znacznie powyżej poziomu z roku po-
Ale nawet produkty niszowe, takie jak na przykład
przedniego.
Capital Invest Russia Stock zdołały uzyskać dobre
Rok 2003 przyniósł dawno oczekiwane wzrosty na
giełdzie i był rokiem dobrym dla rynku obligacji.
Powracający optymizm uwidocznił się w wyraźnej
zmianie stanu zarządzanych środków netto, wynoszących w Capital Invest na koniec roku 491,03 mln
Euro (w porównaniu z 13,0 mln Euro w roku po-
ność prognoz Capital Invest odnośnie wschodnich
rynków. Podsumowując można powiedzieć, że
większość pozycji funduszu akcji Capital Invest udało
się zamknąć w 2003 roku z dwucyfrowymi wzrostami.
Dowodem
przednim).
Wielkim popytem cieszyły się, podobnie jak i w
latach poprzednich, produkty o minimalnej gwarantowanej stopie zwrotu. Capital Invest wprowadził
zatem na rynek cztery nowe transze gwarantowanego koszyka o łącznym wolumenie prawie 100
mln Euro. Łącznie środki zainwestowane w tę serię
produktów,
wyniki (2003 rok: + 43,8 %) co podkreśla tylko traf-
oferowaną
już
od
końca
długoterminowej
jakości funduszy Capital Invest
jest przyznanie jej 12 funduszom
Fundusze publiczne z
najwyższymi notowaniami
publicznym w rankingu prowadzonym przez renomowaną międzynarodową agencję Standard&Poor’s 4 względnie 5 gwiazdek (wg
stanu na dzień 30.12.2003 r.).
2001
roku,wynoszą 190 mln Euro.
Zmiany stanu środków netto w spółkach podległych Capital Invest i AMG
Kupno minus sprzedaż, skorygowane podwójne zaliczenia
mln Euro
250
200
150
100
50
0
–50
Krzywa tendencji
(podwójnie wygładzona graficznie)
–100
01/02
02/02
03/02
04/02
05/02
06/02
07/02
08/02
09/02
10/02
11/02
12/02
01/03
02/03
03/03
04/03
05/03
06/03
07/03
08/03
09/03
10/03
11/03
12/03
01/04
–150
Bankowość detaliczna
67
W 2004 roku w związku z akcesją nowych państw
Szczególne nadzieje wiążemy z przystąpieniem tych
do Unii Europejskie niewątpliwie w centrum zainte-
krajów do Unii Europejskiej i z wiążącym się z tym
resowania znajdą się bardzo korzystniej rozwijające
usunięciem wszelkich barier regulatywnych, co
się fundusze wschodnioeuropejskie spółki Capital
pozwoli nam na na ożywienie naszych transakcji na
Invest. Ponadto na wiosnę 2004 planowana jest
nieskrępowaną wymianę najnowszej wiedzy i
emisja akcji zupełnie nowego rodzaju funduszu.
wykorzystanie efektów synergii we wspólnym
rozwijaniu produktów. Pionierska rola Banku BA-CA
Kraje Europy Środkowo-Wschodniej
wać w całej pełni. W 2003 roku
środkowo-Wschodniej rozwija się nadal bardzo
Capital Invest jako pierwsza
pomyślnie. Capital Invest jest obecna na tych ryn-
spółka zagraniczna założyła w
kach albo bezpośrednio, albo przez spółki zależne w
Rumunii spółkę zajmującą się
ośmiu krajach (Polsce, na Węgrzech, w Rumunii,
inwestycjami kapitałowymi. W
Chorwacji, Czechach, Słowacji, Słowenii i Bułgarii).
Bułgarii
Stanowi tym samym austriacką spółkę zajmującą się
rozpoczęła handel udziałami w funduszach inwesty-
inwestycjami kapitałowymi, posiadającą najszerszy
cyjnych.
zasięg i kontakty w krajach CEE. Dalej forsujemy
zasadę naszej wielokanałowej dystrybucji produktów. W większości krajów prawie cały segment naszych klientów objęty został odpowiednią akwizycją,
poczynając od klientów segmentu detalicznego aż
po publiczne fundusze emerytalne, od klientów
których portfelami zarządzamy po instytucje
publiczno-prawne.
Działania w zarządzaniu aktywami w krajach
CEE przypadające na poszczególne kraje:
Węgry
51,2 %
Polska
27,7 %
Czechy
14,8 %
Chorwacja
3,1 %
Słowacja
2,3 %
Słowenia
0,9 %
W przeciwieństwie do rynków w pełni rozwiniętych,
takich jak rynek austriacki i rynek zachodnioeuropejski, w krajach Europy Środkowo-Wschodniej warunki i ramy działań dla zarządzania aktywami albo
prawnie nie istnieją albo dopiero powstają, co
wymaga bardzo elastycznego podejścia do tych
zagadnień. Mimo to jesteśmy przekonani, że w
rozwijających się dynamicznie rynkach Europy Środkowo-Wschodniej tkwią wielkie potencjały, które
będziemy starali się w najbliższej przyszłości wyzwolić i wykorzystać.
68
będzie mogła wtedy zaowoco-
Działalność Capital Invest na terenie krajów Europy
Bankowość detaliczna
jako
pierwsza
Akcesja nowych krajów
sprzyja rozwojowi funduszy
inwestycyjnych w krajach
CEE
zagraniczna
spółka
Poza otwieraniem nowych rynków, działania nasze
w 2004 roku w tym segmencie będą się koncentrowały na rozbudowie dalszych kanałów dystrybucji
oraz na intensywnych zabiegach o pozyskanie dla
tej grupy produktów klientów instytucjonalnych.
BANKPRIVAT
W połowie 2003 roku ukazała się pierwsza edycja
Naszej spółce zależnej BANKPRIVAT, której Bank
biuletynu z nowościami pod tytułem „Giełdy i Ryn-
Austria Creditanstalt jest jedynym właścicielem
ki“ przesyłane wybranym abonentom raz na tydzień
udało się w zmiennych i niełatwych warunkach
pocztą elektroniczną. Biuletyn zawiera ponadto
panujących w 2003 roku na giełdach i rynkach
najważniejsze dane i wskaźniki ekonomiczne, naj-
finansowych rozbudować jeszcze bardziej swoje
nowsze informacje z dziedziny gospodarki, nowości
najwyższej klasy usługi, skierowane do grupy kli-
z giełdy i wiadomości o przedsiębiorstwach – z Aus-
entów zamożnych, uzyskać wzrost ilości klientów
trii, Europy, Ameryki i Azji. Bogatą ofertę uzupełnia
tym segmencie w 2003 roku o 5,4 % i osiągnąć
jeszcze cotygodniowy komentarz i informacja o naj-
poziom 4 mld Euro.
nowszych produktach i ofertach banku.
BANKPRIVAT otrzymał za swoje zasługi w 2003 roku
Schoeller Bank –
szczególne wyróżnienie; w wyniku ankiety przepro-
najlepsze tradycje bankowe Austrii
wadzonej przez renomowany brytyjski magazyn
finansowy „Euromoney“ bank otrzymał tytuł
najlepszego prywatnego banku w Austrii. Szczególnie dobre notowanie bank zdobył w kategorii
„dyskrecja i bezpieczeństwo“ „zarządzanie kontaktami z klientami“ w grupie „high net worth individuals“ i w zarządzaniu klientem międzynarodowym.
Ważną rolę odgrywały w tej ocenie polityka w
zakresie produktów bankowych i doradztwo majątkowe.
Schoeller Bank, jeden z najstarszych i najbardziej
renomowanych prywatnych banków Austrii stanowi
instytucjonalne podwaliny struktury bankowej Banku BA-CA. Przy czym pojęcie bank prywatny zdefiniowane zostało w tym przypadku na nowo. Słowo
prywatny dotyczy nie tyle elitarności podmiotu banku jako instytucji bankowej, ile raczej usług bankowości prywatnej świadczonych przez bank szerokiej
rzeszy klientów. Najwyższą jakość i optymalny zakres
tych usług potwierdza zdobyta w grudniu 2003 roku
Temat szeroko pojętego doradztwa majątkowego
nagroda: w specjalnej edycji raportu branżowego
stanowił także jeden z ważnych akcentów naszej
„Elita Zarządców Majątkowych“ z 2004 roku („Die
kampanii informacyjno-promocyjnej w 2003 roku.
Welt“ , „Welt am Sonntag“) Schoeller Bank umiesz-
Poza klasycznymi formami doradztwa i propozycji w
czony został wśród 173 prywatnych i instytucjo-
tej dziedzinie zaproponowaliśmy naszym klientom
nalnych zarządców majątkowych w krajach nie-
informacje i wsparcie w zakresie
alternatywnych
Szeroko pojęte doradztwo
majątkowe dla klientów Banku BA-CA z segmentu Private
Banking
form
lokaty
majątku takie, jak dzieła sztuki,
antyki, nieruchomości, kolekcje
win. BANKPRIVAT w razie potrzeby korzysta z pomocy reno-
mowanych międzynarodowych ekspertów tak aby
zapewnić swym klientom najwyższy poziom usług w
pełnym zakresie związanym z doradztwem majątkowym.
mieckojęzycznych wśród najlepszych na 12 pozycji.
Usługi banku zaadresowane są do klientów
zamożnych, dysponujących kapitałem do zainwestowania w kwocie powyżej 70.000 Euro oraz do inwestorów z segmentu korporacyjnego z potencjalnym
kapitałem powyżej 1 mln Euro.
Schoeller Bank jest jedynym bankiem prywatnym mogącym świa-
www.schoellerbank.at
dczyć swoje usługi na terenie całej
Austrii. Bank posiada 14 oddziałów na terenie Aus-
Tematy te stanowiły niejednokrotnie motto eksklu-
trii, ogarniając swymi usługami szerokie spektrum
zywnych imprez i spotkań organizowanych przez
zamożnych klientów o wysokich preferencjach pod
BANKPRIVAT. O tematach takich, jak kolekcje
względem inwestycji kapitałowych. Schoeller Bank
instrumentów muzycznych, edukacja, wzornictwo
stanowił zawsze bank o samodzielnej strukturze,
mebli i biżuterii informował naszych klientów dodat-
świadczącym z wielkim sukcesem usługi w pełnym
kowo specjalny magazyn BANKPRIVAT.
Bankowość detaliczna
69
wachlarzu produktów bankowych dla 29.200 kli-
Podstawowy zakres działalności banku to wnikliwa
entów i zarządza majątkiem w wysokości prawie 5
i całościowa analiza oczekiwań i preferencji kli-
mld Euro.
entów, efektywne i produktywne zarządzanie
Wyjątkowa pozycja zajmowana przez Schoellerbank
na rynku usług bankowych w Austrii, pokrywa się
idealnie ze strategią Banku BA-CA w zakresie usług
bankowości
prywatnej,
i
jest
nieustannie
podkreślana i promowana w ramach prowadzonych
kampanii marketingowych, promocji prasowych,
systematycznie promowana w doniesieniach i artykułach prasowych, także w publikacjach własnych
Banku oraz na stronie internetowej Banku. O
atrakcyjności tego banku i jego oferty mogą dobitnie świadczyć nieustające oferty kupna składane
Bankowi Bank Austria Creditanstalt, jako właścicielowi, przez zainteresowanych nabyciem Schoellerbank.
powierzonym majątkiem, sporządzanie planów
finansowych
dla
kompleksowych
zakresie inwestycji i zarządzania majątkiem, majątkowego zabezpieczenia na przyszłość, intratnych
transakcji na rynku funduszy inwestycyjnych, innowacyjnych produktów rynku kapitałowego o minimalnej gwarantowanej stopie zwrotu, oraz indeksowane certyfikaty depozytowe. Naczelne miejsce w
naszym doradztwie dla klientów zajmuje nieustannie kwestia jakości i bezpieczeństwa. Sprawdzone
motto działalności Schoellerbank „inwestować a nie
spekulować“ nadal będzie przyświecało wszelkim
działaniom i usługom banku.
Rozwój stóp procentowych
% p. a.
5,5
5,0
Rentowność austriackich obligacji rządowych
4,5
Termin zapadalności – 10 lat
Termin zapadalności – 5 lat
4,0
3,5
Rynek pieniężny Euro
Roczna stopa rynku pieniężnego
3,0
2,5
3-miesięczna stopa rynku pieniężnego
2,0
1,5
2001
70
Bankowość detaliczna
struktur
kapitałowych, indywidualne porady dla klientów w
2002
2003
Bankowość korporacyjna
Segment bankowości korporacyjnej w Austrii –
rachunek zysków i strat
mln Euro
2003
2002 +/– mln
Euro
Wynik z tytułu odsetek
Rezerwy na ryzyko kredytowe
Wynik z tytułu prowizji
Wynik operacji finansowych
Koszty działania segmentu
Wynik z tytułu pozostałych kosztów
i przychodów operacyjnych
777
– 228
275
33
– 613
715
– 318
278
3
– 527
Zysk na działalności operacyjnej
Wynik z finansowego majątku trwałego
Amortyzacja wartości firmy
Wynik z tytułu innych przychodów i kosztów
Zysk brutto
Udział w wyniku Banku
Wskaźnik rentowności kapitału brutto
Wskaźnik koszty/dochody
–6
9
238
5
–3
–5
159
29
–4
–1
235
36 %
182
36 %
+/– %
62
9%
91 – 28 %
–3
–1%
30 >100 %
– 86
16 %
–15
79
50 %
– 23 – 82 %
1 – 33 %
– 4 >100 %
53
29 %
Segment bankowości korporacyjnej w Austrii
wg struktury podmiotowej Grupa BA-CA AG
Wielkie przedsiębiorstwa 50,1 Mrd €
Liczba
klientów
Wielkie
przedsiębiorstwa
1.272 27%
Średnie
przedsiębiorstwa
3.384 10%
Małe
przedsiębiorstwa
6.530
5%
11.470
6%
Indywidualna
działalność
gospodarcza
Klienci rynku
nieruchomości
2.997 12%
Udziały kapitałowe
Grupy
450 11%
Ubezpieczenia
108 0%
Międzynarodowi
klienci korporacyjni 3.328 14%
Sektor budżetowy,
instytucje publiczne
i niekomercyjne,
fundacje, inne
2.798 15%
11,6 % 8,3 %
56,8 % 52,5 %
Wskaźniki efektywności
Wskaźnik rentowności aktywów/Ø RWA
Ryzyko kredytowe/Ø RWA
Ryzyko kredytowe/Wynik z tytułu odsetek
Ø Aktywa ważone ryzykiem (RWA)
Ø Alokowany kapitał własny
Udział w ogólnej pozycji Banku
2,4 % 2,0 %
0,7 % 0,9 %
29,3 % 44,5 %
32.641 35.315 – 2.674
2.024 2.190
–166
40 %
46 %
Kredyty i należności 38,4 mld Euro
–8%
–8%
Małe
przedsiębiorstwa
Wskaźniki strukturalne
Małe przedsiębiorstwa (Obroty roczne 1,5– 7 mln Euro)
Średnie przedsiębiorstw (Obroty roczne 7– 40 mln Euro)
Wielkie przedsiębiorstwa (Obroty roczne >40 mln Euro)
Wyspecjalizowane centra obsługi
Udział w ogólnym wolumenie kredytów eksportowych
gwarantowanych przez Austriacki Bank Kontrolny – OeK
Wolumen syndykowanych kredytów konsorcjalnych
w tym w krajach CEE
w tym w Austrii
Wielkie
przedsiębiorstwa
Średnie
przedsiębiorstwa
41%
64 %
81%
46
Indywidualna
działalność
gospodarcza
Klienci rynku
nieruchomości
Udziały kapitałowe
Grupy
20%
5%
5%
9%
2%
7%
Międzynarodowi
klienci korporacyjni
12%
Ubezpieczenia
19%
Sektor budżetowy,
instytucje publiczne
i niekomercyjne,
fundacje, inne
21%
60 %
6,2 mld Euro
73 %
27 %
W segmencie „Bankowość korporacyjna w Austrii“ obejmuje przede wszystkim segment lokalnych austriackich
klientów korporacyjnych (zgodnie z podziałem
merytorycznym) niezależnie od ponadregionalnej organizacji sieci obsługi klientów. Zaliczają się do niego także
transakcje lokalne i międzynarodowe z klientami sektora
nieruchomości i z wielkimi przedsiębiorstwami międzynarodowymi. Zgodnie z zasadą jednostki księgującej trans-
akcję, do segmentu tego przyporządkowana została również część transakcji międzynarodowych klientów korporacyjnych, inne zaklasyfikowano do segmentu transakcji z
krajami Europy Środkowo-Wschodniej. Należąca do Grupy spółka leasingowa, prowadząca transakcje transgraniczne leasingu „cross border“ została, zgodnie z zasadą
merytorycznego punktu ciężkości, również zaklasyfikowana do tego segmentu.
Bankowość korporacyjna
71
Rozwój działalności w 2003
roku
Austrii i Czechach. W obu tych dziedzinach znaczna
część wzrostów, spowodowana jest nowymi trans-
Segment bankowości korporacyjnej zdołał w 2003
roku mimo koniunkturalnej flauty poprawić znacznie uzyskany wynik i zbliżyć się wielkim krokiem do
założonych długofalowo wzrostów. Zysk brutto
wzrósł o 29 %, tzn. o 53 mln Euro do poziomu 235
mln Euro a wskaźnik zwrotu z kapitału ROE poprawił się z 8,3 % do 11,6 %.
Jeszcze wyżej oceniamy wynik jakościowy kryjący się
Co równie ważne i leży w naszym dobrze pojętym
interesie, poprawiła się znacznie struktura i poziom
ryzyka w pozycjach szczególnie wpływających na
bilans. Bank BA-CA dzięki zreorganizowanym strukturom jest lżejszy i bardziej dynamiczny.
Rachunek zysków i strat – komentarz
za tymi liczbami: Bank Austria Creditanstalt zdołał
Wynik z tytułu prowizji był w 2003 roku wyższy o
rozbudować swoją wiodącą pozycję rynkową w seg-
50 %, wzgl. o 79 mln Euro od wyniku uzyskanego
mencie klientów korporacyjnych w obszarach, któ-
w roku poprzednim. Poprawa ta wynikała w prze-
re coraz silniej zaznaczają także najnowsze trendy:
ważającej mierze ze wzrostów w transakcjach
Udało nam się w sektorze korporacyjnym, przede
wszystkim
dzięki
wprowadzenia
do
naszej
działalności doradczej i dokonywanych analiz finansowych systemu ratingu, uzmysłowić naszym klientom fakt coraz powszechniejszego zastosowania
instrumentów gospodarki kapitałowej przy finanso-
bieżących. Ujęcie w skonsolidowanym bilansie
nowych spółek zależnych podgrupy leasingu (CAC
w Czechach i Słowacji, KFZ-Leasing GmbH oraz
Leasfinanz AG w Austrii) wpływa oczywiście na
pojedyncze pozycje, nie zmienia wszak diametralnie
wyniku.
waniu działalności przedsiębiorstw. Podobnie ele-
Zyski na działalności operacyjnej po uwzględnieniu
menty bieżącego zarządzania przedsiębiorstwem,
pozycji rezerwy na ryzyko kredytowe wrosły w 2003
zarządzanie ryzykiem stóp procentowych, ryzykiem
roku o 180 mln Euro, czyli o 27 %. Z tego wynik z
z kursu wymiany walut i ryzykiem płynności środ-
tytułu odsetek był wyraźnie wyższy od rezultatu z
ków
roku poprzedniego o 62 mln
finansowych,
można
obecnie
dzięki
dostępności nowych produktów i nowych skompu-
Euro,
teryzowanych technologii komunikacyjnych zarzą-
poniżej). Na wyniki te popyt i
dzać o wiele prościej.
sytuacja
Zdołaliśmy konsekwentnie rozbudować swoją pozycję w segmencie międzynarodowej działalności korporacyjnej, zarówno przeprowadzając transakcje
związane z międzynarodowym handlem, jak i dokonując skomplikowanych transakcji finansowych dla
wielkich korporacji w Austrii i krajach CEE. Europejska współpraca gospodarcza między krajami Europy
Wschodniej i Zachodniej zacieśnia się coraz bardziej,
sieć powiązań jest coraz większa, wraz z tym rozwojem rośnie działalność i sieć Banku BA-CA.
72
akcjami w krajach Europy Środkowo-Wschodniej.
o
wpłynęły
9%
w
(patrz
zakresie
różnie.
W
tabela
odsetek
Wyższy wynik z tytułu odsetek przy jednocześnie niższych kosztach ryzyka
obrocie
aktywami przychody z tytułu odsetek (w Banku BACA), mimo malejących wolumenów, zwiększyły się
dzięki trochę wyższym marżom odsetkowym, zaowocowały tu nasze starania o dostosowanie marż
do stopnia ryzyka. Po stronie pasywów zarejestrowaliśmy wzrost lokat, przede wszystkim a’vista, z
powodu zwiększonej płynności środków na rachunkach przedsiębiorstw, za to przy niższych marżach.
Ponadto na wyniku tym zaważyło świadome wycofanie z rynku naszych aktywów ważonych ryzykiem,
W dziedzinie finansowania na rynku nieruchomości
co spowodowało mniejszy (o 8 %) wynik z tytułu
zanotowaliśmy w 2003 roku wzrost klientów i
odsetek z powodu zmniejszonego wyniku z finan-
transakcji oraz rozwój usług bankowości elektro-
sowego majątku trwałego. Na wynik ten wpłynęły
nicznej.
naszej
w dużym stopniu transakcje takich działów, jak
działalności leasingowej, integrując nowe spółki w
finansowanie na rynku nieruchomości (IFK), głównie
Rozbudowaliśmy
Bankowość korporacyjna
podstawy
dzięki zasadniczemu podniesieniu stawek w umo-
Z powodu uzyskania niższego niż w roku 2002
wach zawartych w ostatnich latach. Ponadto udało
wyniku finansowego z majątku trwałego (w 2002
się kilka niefortunnych zaangażowań finansowych
roku w pozycji tej wykazane były wpływy ze sprze-
przestawić na rozliczenia odsetkowe.
daży) wzrost zysku na działalności operacyjnej o 79
Co najmniej w połowie za ten dobry wynik odpowiada zmniejszenie rezerwa na ryzyko kredytowe, która
zmniejszyła się o 28 % do poziomu 228 mln Euro, co
mln Euro mniej radykalnie zaważył na zysku brutto,
który wzrósł o 53 mln Euro, tj. o 29 % do poziomu
235 mln Euro.
odciążyło rachunek zysków i strat o 91 mln Euro. To
Wskaźnik zwrotu z kapitału ROE w segmencie ban-
widoczny rezultat wieloletnich starań o poprawę
kowości korporacyjnej zwiększył się z 8,3 % w roku
metod i narzędzi w zarządzaniu ryzykiem, ale także
poprzednim do 11,6 % w 2003 roku. Spowodowa-
braku przypadków niewypłacalności wielkich kli-
ne to jest jednak przede wszystkim wzrostem wyni-
entów i przedsiębiorstw segmentu korporacyjnego.
ku uzyskanym przez wzrost mnożnika, a nie przez
Wskaźnik ryzyka do zyskowności RER (ryzyko kredy-
wycofanie własnego kapitału zaangażowanego
towe w procentowym odniesieniu do wyniku z tytułu
ujętego w mianowniku, którego wartość zmniej-
odsetek) udało się zredukować z 44,5 % w roku
szyła się proporcjonalnie do ekwiwalentu ryzyka kre-
poprzedzającym do 29,3 % w roku 2003. W odniesi-
dytowego i ogólnego ryzyka ban-
eniu do aktywów ważonych ryzykiem nakłady na
kowego o 8 %. Zarówno popra-
ryzyko kredytowe wyniosły jednak 0,70 %.
wa w zakresie ryzyka kredytowe-
Wynik z tytułu prowizji utrzymał się w 2003 roku prawie na poziomie z roku poprzedniego (– 1,0 %).
Słabsze były wpływy z tytułu prowizji w transakcjach
kredytowych i płatności w obrocie z zagranicą, oraz
akredytyw w obrocie międzynarodowym. Odnotowaliśmy natomiast wzrost prowizji z tytułu obrotu
papierami wartościowymi, na co wpłynął w widoczny
sposób wpływy z tytułu prowizji za emisje obligacji
spółek i przedsiębiorstw. Udało nam się także uzyskać
większe przychody z tytułu prowizji w transakcjach
powierniczych, syndykowaniu kredytów konsorcjalnych i strukturyzowanym formom finansowania. Uzyskany wynik z operacji finansowych (33 mln Euro, w
porównaniu do 3 mln Euro r/r.) oddaje księgowe klasyfikacje wynikające z transakcji handlowych (w tym
zyski ze sprzedaży papierów wartościowych).
go, jak i wycofanie z rynku
Zarządzanie ryzykiem kredytowym i portfelami podnosi
wskaźnik zyskowności
aktywów ważonych ryzykiem,
przyczyniło się, niezależnie od transakcji z klientami
tego sektora do pozytywnego trendu w uzyskiwanych w 2003 roku wynikach.
Opis działalności
Bank BA-CA obsługuje ok. 11.300 małych, średnich
i wielkich przedsiębiorstw. Do grupy małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) zalicza się w Austrii
przedsiębiorstwa o rocznym obrocie w przedziałach
1,5 – 7 mln Euro, względnie 7 – 40 mln Euro. W segmencie małych przedsiębiorstw Bank Austria Creditanstalt obsługuje niecałe 40 % tej grupy, zaś w grupie średnich przedsiębiorstw 64 %. W grupie wielkich przedsiębiorstw, takich których roczne obroty
przewyższają 40 mln Euro, nasz udział wynosi
Koszty działalności bankowej były w tym segmencie
nawet 81 % rynku. Mimo tak znakomitej pozycji na
w 2003 roku o 16 % wyższe niż w roku poprzed-
rynku widzimy, przede wszystkim w działalności
nim, wzrost ten odzwierciedla jednak w dwóch trze-
regionalnej, głównie zaś zachodniej części Austrii,
cich repartycję kosztów pozostałych zgodnie z zasa-
znaczne możliwości wzrostu.
dą przydzielania ich do segmentów generujących
przychody, stanowi zatem wyraz uzyskania dobrego
wyniku
przed
obciążeniem
kosztami
admini-
stracyjnymi. Koszty te na poziomie centrum zysku
(centrum dla klientów korporacyjnych Banku BA-CA)
były stabilne (+1 %).
Wyprzedzamy zdecydowanie naszych konkurentów
w segmencie austriackiej bankowości korporacyjnej
naszą niekwestionowaną dominacją w międzynarodowym segmencie klientów korporacyjnych,
zarówno pod względem najnowocześniejszych produktów, jak i kompetencji w sprawach rynków
Bankowość korporacyjna
73
Europy Środkowo-Wschodniej. Paleta naszych usług
akwizycję nowych. Pomogły nam w osiągnięciu
bankowych dla austriackich klientów segmentu
tego celu nowe produkty rynku pieniężnego.
bankowości korporacyjnej sięga od klasycznych
usług takich, jak obsługę transakcji płatniczych, zarządzanie środkami płatniczymi, finansowanie krótko-, średnio- i długoterminowe oraz weksle, finansowanie działalności przedsiębiorstwa i przedsięwzięć, zarządzanie majątkiem i plany emerytalne
aż po cały zespół związany ze
zintegrowanymi usługami finan„Best Trade Finance Bank“ w
Austrii i krajach Europy Środkowo-Wschodniej u boku klienta, dookoła świata.
sowymi dla wielkich klientów.
Jako bank międzynarodowy od
dawna towarzyszymy naszym kli-
Podczas naszej jesiennej ofensywy skupiliśmy się na
szczególnie ważnym dla klientów naszego segmentu
korporacyjnego
temacie
środków
rynku
pieniężnego i możliwości ich lokaty. Pomagamy tym
samym naszym klientom w zabezpieczaniu przychodów uzyskiwanych z przedsiębiorstw. W ramach
zorganizowanych spotkań nasi klienci z tego segmentu oraz osoby zainteresowane miały możność
prześledzić rozmaite warianty związane z takimi
lokatami w symulacjach komputerowych.
entom z rynków podstawowych
W zakresie usług dla przedsiębiorstw związanych z
radami i obsługą we wszelkich transakcjach handlo-
nowelizacją austriackiego Prawa pracy (nowe regu-
wych na rynkach międzynarodowych, dookoła świa-
lacje dotyczące odpraw) udało nam się przy
ta. Bank BA-CA w dziedzinie finansowania między-
współpracy z naszym partnerem, spółką VBV-Mitar-
narodowych transakcji handlowych, eksportu i
beitervorsorgekasse, zyskać z naszymi produktami
importu zalicza się do wiodących banków na arenie
kolejny raz najlepsze notowania. Coraz częściej
światowej. Udziały w tym sektorze rynku aus-
kompleks regulacji finansowych związanych z prze-
triackiego wynoszą ponad 50 %. Dzięki naszej ofen-
chodzeniem ze starych umów zbiorowych na nowe
sywie eksportowej, podjętej 2003 roku w ramach
zasady nabiera znaczenia dla przedsiębiorstw.
wspierania ofensywy promocyjnej Austriackiej Izby
Wspólny produkt pod nazwą „Abfertigung Neu“,
Gospodarczej, planujemy akwizycję nowych kli-
który umieściliśmy w centrum naszych działań infor-
entów i zdobycie nowych udziałów w rynku. Naszą
macyjno-marketingowych pomaga przedsiębior-
ofertę w zakresie zarówno strukturyzowanych pro-
stwom zabezpieczyć się finansowo na wypadek
duktów jak i kompleksowej obsługi transakcji hand-
płatności z tytułu odpraw.
lowych w obrocie międzynarodowym kierujemy do
naszych obecnych klientów, jak i klientów, których
chcielibyśmy dla takich usług w transakcjach eks-
Wiosną 2003 roku wszystkie jednostki obsługi kli-
portowych pozyskać.
entów korporacyjnych, jak i detalicznych połączy-
Odpowiadając na wyzwanie zmieniających się zasad
i warunków finansowania przedsiębiorstw – coraz
większe zacieranie się granic między tradycyjnym
rynkiem kredytowym a rynkiem produktów kapitałowych – podjęliśmy od pierwszej połowy 2003
roku ten kompleks tematyczny w działaniach mar-
liśmy w 13 Dyrekcji Miejskich i Krajowych. Połączyliśmy w jednolite struktury cały kompleks działań
związanych z obsługą klientów. Dzięki temu sprzedaż produktów dodatkowych (cross-selling) nie
napotka w przyszłości na organizacyjne bariery
dywizjonalnej segmentacji.
ketingowo-promocyjnych dotyczących zintegro-
Bank BA-CA stosuje zasadę indywidualnych usług dla
wanych usług finansowych dla austriackich klientów
klientów korporacyjnych. Każdy klient korporacyjny
korporacyjnych.
ma do swej dyspozycji doradcę bankowego, który
Kolejny akcent poświęciliśmy w 2003 roku małym i
średnim przedsiębiorstwom. Założone cele udało
nam się osiągnąć zarówno poprzez aktywizację
osłabłych kontaktów z posiadanymi klientami, jak i
74
Organizacja i zasady obsługi klienta
Bankowość korporacyjna
zależnie od sytuacji i potrzeby może skorzystać z
pomocy całego zespołu współpracowników Banku w
celu opracowania dla klienta pełnego spektrum usług
i produktów, zarówno bankowości korporacyjnej, jak
i detalicznej, oferowanych przez całą Grupę BA-CA.
Paletę tych możliwości i uzupełniają alternatywne
del zagraniczny, giełda i rynki międzynarodowe,
formy dystrybucji – usługi bankowości elektronicz-
oraz zintegrowany rachunek elektroniczny, pozwala-
nej, dostępne klientom Banku. Rosnące w tym sek-
jący przy pomocy prostych narzędzi programowych
torze liczby zawieranych transakcji pokazują, że
na elektroniczne obsługiwanie konta, dokonywanie
usługi te spotkały się z akceptacją ze strony naszych
przelewów i wszystkich bieżących transakcji finan-
klientów, jednocześnie dokumentują międzyna-
sowych przedsiębiorstwa. W 2004 roku urucho-
rodowe trendy w nowoczesnej bankowości, zmie-
miony zostanie kolejny profil tego portalu zaadreso-
rzającej do usprawnienia, standaryzacji i automaty-
wany przede wszystkim do klientów korpor-
zacji finansowych transakcji.
acyjnych. Motto dalszego rozwoju portalu BusinessNet w 2004 roku to łatwość korzystania z portalu i
BusinessNet
dostępna klientowi logika użytkowania.
Bank BA-CA rozbudowywał w 2003 roku swoją
wiodącą pozycję na rynku bankowości elektronicz-
Zintegrowane usługi finansowe
nej. Rozwijany był konsekwentnie uruchomiony w
Zintegrowane usługi finansowe stanowiły centralny
2002 roku internetowy portal bankowy obsługujący
punkt naszych działań marketingowych w pierwszym
podmioty gospodarcze. W połowie 2003 roku por-
półroczu 2003 roku. Pod pojęciem zintegrowanych
tal ten był już przystosowany do współpracy jako
usług finansowych kryją się usługi z dziedziny indywi-
portal extranetowy do współpracy z innymi banka-
dualnych, innowacyjnych a przede wszystkich zorien-
mi, co umożliwiło naszym klientom dostęp do kon-
towanych na potrzeby klienta produktów finanso-
ta w innych bankach, kooperujących w ramach tego
wych, dostosowanych także do jego zdolności kredy-
systemu i dokonywanie operacji finansowych za
towej, względnie finansowego standingu jego przed-
pomocą
wzbogaceniem
siębiorstwa. Podstawową usługą w ramach tego
możliwości jakie daje portal jest dostęp do całego
kompleksowego serwisu stanowią usługi doradztwa
kompleksu bazy danych w grupach takich, jak han-
ratingowego dla klienta, które pomagają dokonać
portalu.
Ważnym
Produkty zintegrowanych usług finansowych – fazy rozwojowe
Etap założycielski
Rozwój
Rynek kapitałowy
ABS/Papiery wartościowe zabezpieczone aktywami
Fuzje i przejęcia - doradztwo
Rating - doradztwo
IPO – oferta na rynku pierwotnym
Finansowanie strukturyzowane
Finansowanie projektu i akwizycji
Syndykowanie kredytu konsorcjalnego
Kapitał obcy
Obligacje przedsiębiorstw
Produkty
konsultingowe
Sporządzenie planu biznesowego
Kapitał własny
Leasing
Zarządzanie ryzykiem stóp procentowych i ryzykiem walutowym
Doradztwo ratingowe
Faktoring
Finansowanie drugiego stopnia
Premiowane papiery wartościowe
Fundusze założycielskie
Private Equity
Bankowość korporacyjna
75
transparentnej analizy wielkości i kosztów finanso-
popyt na uwzględniające specyfikę branżową pro-
wania, zademonstrować możliwe struktury takiego
dukty finansowe, strukturyzowane zgodnie z ratin-
finansowania, poprzez symulację zmian jego wy-
giem i finansowymi wskaźnikami. Te nowe produk-
znaczników. Doradztwo w tym zakresie znacznie
ty z zakresu finansowania uwzględniały będą wyniki
wpłynęło na wzmocnienie partnerskiego charakteru
dokładnej analizy przepływu środków pieniężnych,
współpracy przedsiębiorstwa z Bankiem.
oraz stosowały międzynarodo-
Zintegrowane usługi finansowe to propozycja
nowych alternatywnych form i rozwiązań w zakresie finansowania. To oferta wykraczająca poza tradycyjne formy finansowania kredytami, oparta bardziej na nowoczesnych produktach, dostosowanych
do strukturalnego rozwoju przedsiębiorstw. Paleta produktów tych
Partnerskie podejście do
klienta w ramach zintegrowanych usług finansowych
alternatywnych form finansowania uwzględnia docelowe, indy-
takie, jak włączanie do umowy
dodatkowych warunków kredytowych, zależnych od zdolności
Rosnąca akceptacja polityki
systemu cenowego w
kredytach uwzględniającego
stopień ryzyka
kredytowej klienta, także pod
tym kątem ustalane marże kredytowe, zapewnienie
w perspektywie średnio- i długookresowej odpowiedniego przepływu środków. Wszystkie te elementy to podwaliny nowej kultury finansowania.
widualne potrzeby i uwarunko-
W centrum naszych działań związanych zarówno z
wania klienta. Wraz z rozwojem tych form, korzy-
polityką informacyjną, jak i dystrybucyjną prowa-
stania z nich w celu uzupełnienia tradycyjnych pro-
dzonych w związku z blokiem tematycznym zinte-
duktów, lub ich zastąpienia coraz większa część
growanych usług finansowych znalazła się kwestia
przychodów Banku jest generowana przez te nowe
usług doradztwa ratingowego
produkty i usługi finansowe.
Banku BA-CA. W ramach tej
W 2003 roku nie szczędziliśmy starań by dostosować silniej także warunki umów kredytowych do
jego zdolności kredytowej. Konkurencja krajowa na
rynku bankowym w Austrii pozostawia margines
jedynie na powolne dostosowywanie marż kredytowych do przedziałów stosowanych na światowych
rynkach kapitałowych. Mimo to rośnie jednak w
nowej usługi zdecydowaliśmy się
jako pierwszy wielki Bank w Aus-
Doradztwo ratingowe
pomaga ustalić warunki
cenowe umów
trii udostępnić naszym klientom
wyniki ratingowych analiz tak aby w rozmowach na
temat otrzymanych wyników wspólnie szukać
możliwości poprawienia zdolności kredytowej klienta.
środowisku bankowym w wyniku wielu przepro-
Jednocześnie to nowo wprowadzone doradztwo
wadzonych
polityki
ratingowe stanowi optymalną usługę wyjściową dla
zróżnicowanego podejścia w ustalaniu marż dla kli-
propozycji z wachlarza nowych produktów i alterna-
entów, w duchu Nowej Bazylejskiej Umowy Kapi-
tywnych form finansowania. Wyniki przeprowa-
tałowej, oraz dla konieczności wzmocnienia adek-
dzonych badań opinii wskazują, że ponad 60 %
watnego udziału kapitału własnego w finansowaniu
ankietowanych klientów z segmentu korporacyjne-
austriackich przedsiębiorstw, zwłaszcza w perspek-
go byłoby zainteresowanych doradztwem ratingo-
tywie efektów jakie przyniosą kolejne etapy reformy
wym, chciałoby się dowiedzieć szczegółów na temat
podatkowej w 2004 i 2005 roku. To wniosek z
parametrów takiego ratingu, oraz pragnęłoby się
wielu przeprowadzonych rozmów z klientami oraz z
zapoznać z wynikiem własnego ratingu, potwierdza-
przeprowadzonych badań opinii publicznej.
ją one zatem słuszność obranej przez nas strategii.
Jesteśmy przekonani co do konieczności tworzenia
Działania związane ze zintegrowanymi usługami
w przyszłości planów finansowania przedsiębiorstw,
finansowymi poprzedziły intensywne szkolenia do-
koniecznych dla długofalowych przedsięwzięć śred-
radców bankowych. Opublikowaliśmy serię fol-
nich i wielkich przedsiębiorstw posiadających odpo-
derów, które dają wgląd w zasady naszych zintegro-
dyskusji
zrozumienie
dla
wiednią zdolność kredytową. Ponadto rósł będzie
76
wych parametry i kwalifikacje
Bankowość korporacyjna
wanych usług finansowych i doradztwa ratingowe-
mln Euro, posiada własne zagraniczne spółki
go, jednocześnie informują klientów o wybranych
zależne w Europie, 20 % w jednym z przygranicz-
nowych produktach finansowych takich, jak facto-
nych krajów Unii Europejskiej. Kolejne 11 % aus-
ring, premiowane papiery wartościowe, leasing,
triackich przedsiębiorstw z tego sektora planuje
kapitał Private Equity, finansowanie drugiego stop-
utworzenie takich spółek.
nia, oraz mechanizmy zabezpieczające ryzyko kursowe i ryzyko stóp procentowych. Wprowadzeniu tych
usług towarzyszyła kampania reklamowa w prasie i
w mediach, liczne spotkania i imprezy z udziałem klientów w Wiedniu i krajach związkowych, oraz zmasowany mailing. Nasz slogan przekonywał, że
„dzięki naszemu doradztwu ratingowemu każdy klient dowie się, ile niewykorzystanego potencjału kryje
się w jego przedsiębiorstwie“. W ramach pokłosia tej
skierowanej w nowoczesną przyszłość bankowych
transakcji kampanii marketingowej, odnotowaliśmy
na koniec 2003 roku: 1500 konsultacji ratingowych,
a popyt na te usługi nadal rośnie. Klienci coraz
częściej sami zwracają się do nas z pytaniami o te
usługi, co tylko potwierdza słuszność oceny potencjału rynku oraz obranej drogi.
Mimo że już ponad połowa działających na rynkach
Europy Środkowo-Wschodniej austriackich przedsiębiorstw korzysta z usług działającej w tych krajach sieci oddziałów Banku BA-CA, dostrzegamy
jeszcze znaczny potencjał rozwojowy wśród naszych stałych klientów z segmentu korporacyjnego.
Poprzez wypracowanie transgranicznych standardów usług, systemu międzynarodowych produktów
i mediów komunikacji, austriaccy doradcy bankowi
będą w stanie zaoferować klientom w Austrii, na
miejscu, całą gamę możliwości, jakie daje sieć instytucji finansowych i banków, zarządzana przez Bank
BA-CA w krajach Europy Środkowo-Wschodniej.
Stanowić to będzie naszą odpowiedź na liczne
postulaty zgłaszane przez 72 % naszych klientów,
odnośnie usług „z jednej ręki“ zarówno w Austrii,
jak i w nowej „większej“ Europie.
Perspektywy na rok 2004
Przyjęta przez nas centralna strategiczna zasada, to
Kolejnym ważne pole naszych działań w 2004 roku,
zróżnicowane podejście do działań na rynku, forso-
to rozwój naszej dodatkowej drogi dystrybucyjnej za
wanie współpracy i usług dla małych i średnich
pomocą elektronicznej platformy BusinessNet. Daje
przedsiębiorstw oraz wzmożone wysiłki w partner-
ona naszym klientom pakiet nowoczesnych usług
skiej współpracy z naszymi dotychczasowymi klien-
bankowości elektronicznej, możliwości komunikacji
tami z segmentu wielkich przedsiębiorstw. Nasz
z Bankiem i przeprowadzania operacji finansowych
wizerunek i opinię kreatywnej, innowacyjnej insty-
niezależnie bez skrępowania ramami czasowymi czy
tucji sektora finansowego, oferującej rozwiązania
też miejscowymi. Zyskane w ten sposób moce
najwyższej jakości, jaką cieszymy się już na rynku
przerobowe możemy wykorzystać na zwiększenie
wielkich klientów korporacyjnych, będziemy przy
usług doradczych. W 2004 roku usługi bankowości
pomocy nowych działań marketingowych starali się
elektronicznej platformy BusinessNet udostępnimy
przybliżyć także naszym klientom sektora małych i
naszej docelowej grupie klientów korporacyjnych i
średnich przedsiębiorstw.
przedsiębiorcom z sektora małych i średnich przed-
Coraz większe znaczenie ma
siębiorstw.
opieka nad naszymi klientami w
Działy produkcji, realizacji i sprzedaży naszego Ban-
działaniach podejmowanych na
ku w coraz większym stopniu przy kolejnych pro-
rynkach
Środkowo-
duktach finansowych korzystają coraz bardziej z
Wschodniej. Rok rozszerzenia
metod produkcji przemysłowej, tak by zwolnione
Unii o nowe kraje będzie dla naszej dystrybucji
dzięki temu moce i czas poświęcić na usługi dora-
rokiem wzmożonych działań marketingowych, kon-
dcze dla klientów. Podobnie jak w dziale banko-
centrujących się wokół tego wydarzenia. 53 % aus-
wości prywatnej naszym działaniom akwizycyjnym
triackich MSP, notujących roczne obroty powyżej 7
skierowanym do klientów korporacyjnych z małych
Austriackie firmy coraz silniej
angażują się na rynkach Europy Środkowo-Wschodniej
Europy
Bankowość korporacyjna
77
i średnich przedsiębiorstw zgodnie z przyjętym
wysokości 100 mln Euro, przeznaczonymi na
podejściem odnośnie jakości podnoszenia jakości
pożyczki podporządkowane dla małych i średnich
usług, towarzyszył będzie w 2004 roku cały zorga-
przedsiębiorstw.
nizowany system działań reklamowo-marketingowych Banku.
W 2003 roku te trzy fundusze przeprowadziły dwanaście transakcji inwestycyjnych na łączną kwotę
Szczególny priorytet ma dla naszych planowanych na
ponad 17 mln Euro, dzięki czemu Grupa BA-CA Pri-
2004 rok działań kwestia rozbudowania dróg komu-
vate Equity zdołała zdobyć sobie 15 % udziału w
nikacji między doradcami bankowymi w ramach sieci
tym segmencie rynku austriackiego. Łącznie wg sta-
spółek Banku BA-CA. Uwagę poświęcimy przede
nu na koniec grudnia 2003 roku w 30 spółek z
wszystkim centralnemu połączeniu procesu analiz i
portfela zainwestowano około 60 mln Euro.
ekspertyz w ramach Grupy, w celu uzyskania jak
tom. W tym duchu dążyli będziemy do bardziej
Międzynarodowi klienci
korporacyjni
intensywnej współpracy z sektorem leasingu Grupy
Międzynarodowe koncerny
najlepszych wyników usług proponowanych klien-
BA-CA, przede wszystkim leasingu sprzętu i wypo-
Międzynarodowe koncerny potrzebują usług syste-
sażenia a także z FactorBankiem.
mowych w sieci powiązań międzynarodowych, bez
względu na podział kompetencji regionalnych w
Private Equity
ramach Grupy HVB. Specjalne punkty obsługi kli-
Alternatywne instrumenty finansowe takie, jak
entów dla regionu Austrii i Europy Środkowo-
tworzenie funduszy Private Equity oraz finansowa-
Wschodniej w kluczowych centrach finansowych
nia drugiego stopnia w coraz większym stopniu
świata spełniają rolę punktów konsultacyjnych dla
uzupełniają klasyczne produkty finansowe, jak na
międzynarodowych koncernów i gwarantują koor-
przykład kredyty inwestycyjne.
dynację we wszystkich transakcjach finansowych w
Bank Austria Creditanstalt jako
Austrii oraz krajach Europy Środkowo-Wschodniej
właściciel kapitału podstawowe-
oraz usługi Banku jako kompetentnego partnera na
go funduszy kapitału Private
tych rynkach.
Fundusze Private Equity dla
austriackich przedsiębiorstw
Equity i główny akcjonariusz oraz partner w finansowaniu drugiego stopnia (mezzanine) proponuje
austriackim klientom korporacyjnym fundusze finansowania alternatywnego w łącznym kapitele 195
mln Euro. Segment usług finansowych związanych
z kapitałami własnymi i finansowaniu drugiego
stopnia rozwijał się w 2003 roku pomyślnie i jest
prowadzony przez naszą spółkę BA-CA Private Equity
GmbH.
Business Development znajduje się w Wiedniu. Stąd
wszyscy nasi klienci i doradcy bankowi otrzymują,
od odpowiedzialnej merytorycznie osoby niezbędne
szczegółowe informacje dotyczące grup produktów
lub określonych rynków. Prowadzimy akwizycję
międzynarodowych klientów korporacyjnych, pomagamy im w okresie rozwijania własnej działalności
na
rynkach
zagranicznych,
w
znajdowaniu
Zarządzaniem udziałami i marketingiem funduszy
niezbędnych kontaktów gospodarczych, i przekazu-
kapitału Private Equity dla małych i średnich przed-
jemy ich pod opiekę zespołu ekspertów i doradców
siębiorstw austriackich zajmują się dwie spółki: EK
ds. międzynarodowych.
Mittelstandsfinanzierungs AG (wolumen funduszy
50 mln Euro) oraz Gründerfonds GmbH (wolumen
funduszy 16 mln Euro).
78
Centrum koordynacji tych punktów obsługi A/CEE
Serwis dla działających na rynkach międzynarodowych wielkich klientów korporacyjnych ze szczególnym uwzględnieniem rynków Austrii i Europy
Mezzanine Finanzierungs AG to pierwszy austriacki
Środkowo-Wschodniej, koordynowany jest przez
bank, specjalizujący się w transakcjach finansowa-
specjalnie wydzieloną jednostkę organizacyjną.
nia drugiego stopnia, dysponujący środkami w
Spójny system kontaktów i skoordynowane zarządza-
Bankowość korporacyjna
nie tymi kontaktami, transgraniczne zarządzanie
Celem, jaki przyświeca nam w Austrii jest ugrunto-
portfelami klientów gwarantuje klientom z tego seg-
wanie naszej wiodącej pozycji na rynku, utrzymanie
mentu usługi dostosowane do potrzeb i profilu klien-
naszych 50 % i więcej oraz rozbudowanie ich je-
ta, dostęp do kompleksowych i strukturyzowanych
szcze w niektórych segmentach.
produktów finansowych oraz serwis i systemowe
rozwiązania sieci bankowej Banku Austria Creditanstalt i Grupy HVB w zakresie transakcji gotówkowych,
na rynku pieniężnym oraz nowych produktów kapitałowych. Dzięki temu udało nam się w roku obrotowym 2003 pogłębić wiele kontaktów z naszymi dotychczasowymi klientami, oraz nawiązać wiele nowych
kontaktów. Dużo godnych uwagi transakcji na skalę
międzynarodową zdaje się to potwierdzać.
Wsparcie udzielone przez zorganizowany w 2002
roku punkt konsultacyjny dla regionu Austrii i Europy Środkowo-Wschodniej jednostkom w Bankach
działających w tych krajach zaowocowało już kilkoma wielce obiecującymi kredytami eksportowymi. I
tak udało się przy kompetentnej pomocy naszego
Banku oraz korzystając z ubezpieczeń kredytów
(przez słoweńską spółkę SID i czeską EGAP) zawrzeć
korzystne transakcje finansowania eksportu ze
Słowenii do Rosji i z Czech na Białoruś.
Trade Finance
Celem przyświecającym działalności Banku BA-CA
Strategiczne ukierunkowanie działań Banku BA-CA
jest zapewnienie klientom na rynkach Europy Środ-
na rynki Europy Środkowo-Wschodniej, dokumen-
kowo-Wschodniej optymalnych usług i rozwiązań
tują liczne zawarte transakcje finansowania ekspor-
na jednolicie wysokim poziomie oraz opracowywa-
tu. Tak na przykład Bank Austria Creditanstalt pod-
nie systemowych, transgranicznych produktów
pisał jako lider międzynarodowego konsorcjum
finansowych.
pakiet finansowania wielkiego projektu budowy
Trade Finance jako spółka oferująca transgraniczne
rozwiązania dla klientów w zakresie finansowania
międzynarodowych transakcji handlowych, zajmowała się intensywnie stworzeBest Trade Finance Bank in
CEE and in Austria
niem i rozwijaniem regionalnych
zespołów specjalistów w zakresie
finansowania transakcji handlo-
wych. Daje to możliwość zapewnienia naszym
międzynarodowym klientom na miejscu serwisu zespołu fachowców znających specyfikę i warunki rynku lokalnego, serwisu połączonego z najnowszymi
rozwiązaniami technologicznymi i informacjami
koordynowanymi przez centrum kompetencyjne w
Wiedniu.
przez każdą działającą w krajach CEE spółkę wśród
trzech wiodących w dziedzinie finansowania
międzynarodowych transakcji handlowych banków,
potrojenie
Bułgarii. Przy czym jest to pierwsze finansowanie
projektu z udziałem strony austriackiej, uwzględniające Protokół z Kioto. Ten wspólny pilotażowy projekt Austrii i Bułgarii wspólnego wdrażania – Joint
Implementation, związany jest z
inwestycją, dzięki której Austria
nabywa od Bułgarii część jednostek zredukowanej emisji tego
kraju. Handel tego rodzaju certy-
Strukturyzowne produkty
finansowe, uwzględniające
Protokół z Kioto
fikatami emisji gazów cieplarnianych umożliwiły postanowienia Protokółu z Kioto,
podpisanego w 1997 roku. Certyfikaty jednostek
zredukowanej emisji zostają przy tym zdeponowane
jako zabezpieczenie, a ich wartość rozliczana jest z
W działaniach tym założony cel to uplasowanie się
oraz
zapory i elektrowni wodnej w Tsankov Karmak w
zysków
operacyjnych
z
tej
działalności w ciągu najbliższych trzech lat. Dowodem na słuszność naszych poczynań jest przyznany
Bankowi BA-CA przez uznany międzynarodowy
magazyn finansowy „Global“ tytuł „Best Trade
Finance Bank in CEE and in Austria“.
kredytobiorcą w ramach płatności kredytowych.
Bank zdołał utrzymuje swoją wiodącą na austriackim
rynku rolę wiodącego banku w finansowaniu
międzynarodowych transakcji handlowych. W zakresie
finansowania
projektów
eksportowych
najważniejsze z nich dotyczyły Rumunii, Bułgarii i
Rosji. Działalność naszego Banku była prowadzona w
2003 roku w sytuacji prowadzonych w Iraku działań
wojennych, epidemii SARS oraz słabości waluty
Bankowość korporacyjna
79
amerykańskiej, co wpłynęło negatywnie na trans-
takie, jak MultiCash/Europakonto, jak i stosowane
akcje licznych naszych klientów tego segmentu.
powszechnie skonsolidowane naliczanie marż.
Ponadto z dniem 1 maja 2004 roku – wraz z przy-
Akredytywy dokumentowe i gwarancje
stąpieniem nowych krajów do UE – wchodzi na ryn-
W zakresie akredytyw dokumentowych i gwarancji
ek nasz nowy produkt „Flash
udało nam się także w 2003 roku zwiększyć przy-
Payment“ który umożliwić ma
chody Banku. Stało się tak szczególnie dzięki trans-
natychmiastowe
akcjom z tradycyjnie silnymi rynkami Azji i Chin.
płatności w transakcjach między-
Planujemy w najbliższych latach rozwinąć ten segment naszej działalności i poprzez zakup specjalne-
krajowych
w
dokonywanie
ramach
sieci
Jednolite produkty stosowane
w całej sieci Banku w Austrii
i krajach Europy ŚrodkowoWschodniej
banków Grupy.
go oprogramowania znacznie go zoptymalizować.
Bank Austria Creditanstalt we współpracy ze
Transakcje w ramach akredytyw eksportowych i
spółkami należącymi do sieci Grupy HVB oraz inny-
zobowiązań gwarancyjnych udzielanych przez Bank,
mi partnerami sektora finansowego koordynuje
to segment działalności, który przygotowaliśmy z
wszelkie działania dla klientów międzynarodowych
myślą o rozszerzeniu Unii Europejskiej dzięki zasto-
klientów korporacyjnych związanych z zarządza-
sowaniu narzędzi takich, jak Straight Through i
niem środkami pieniężnymi i przejmuje przy rea-
zintegrowany obieg dokumentów – WorkFlow.
lizacji ponadregionalnych projektów w Austrii i krajach Europy Środkowo-Wschodniej ważną rolę cen-
Zarządzanie środkami pieniężnymi
trum kompetencyjnego, jako centralny punkt kon-
W raz z postępującą integracją krajów akcesyjnych
sultacyjny. Zastosowanie innowacyjnych rozwiązań,
Unii Europejskiej rosło w tych krajach w ostatnich
wysokie standardy stosowanych rozwiązań oraz
latach wyjątkowo silnie zapotrzebowanie na usługi
przejrzysty system kalkulacji marż i wyznaczania
w zakresie zarządzania środkami pieniężnymi. Ten
systemu cenowego umożliwiają nam maksymalną
segment działalności traktowany jest jako rodzaj
elastyczność przy formowaniu zależnego od profilu
„otwieracza drzwi“ przez te firmy, które ekspandu-
klienta lub transakcji międzybranżowego pakietu
jąc w swojej działalności na rynki międzynarodowe
usług.
szukają kontaktu z bankami działającymi w danym
regionie i gwarantującymi wysoki poziom usług.
Dział Instytucji Finansowych i Sektora
Bank
Publicznego
Austria
Creditanstalt
oferuje
klientom
lokalnym jak i międzynarodowym segmentu korpor-
Międzynarodowe sukcesy byłyby nie do pomyślenia
acyjnego, bankom oraz funduszom kapitałowym,
bez całej światowej sieci ponad 3600 banków kore-
zarówno rozwiązania standardowe State-of-the-art,
spondentów, sieć ta dodatkowo jeszcze podkreśla
jak i cały szereg indywidualnych rozwiązań, zawie-
ważną pozycję, jaką Bank BA-CA zajmuje w Austrii
rających optymalne z punktu widzenia klienta i ban-
i krajach Europy Środkowo-Wschodniej w segmen-
ku procesy pracy w zakresie płatności bankowych i
cie finansowych transakcji międzynarodowych.
usług zarządzania środkami pieniężnymi, w celu
optymalnego sterowania przepływem środków i
skuteczniejszych procedur realizacji.
80
Międzynarodowe doświadczenie
i kompetencja to nieodzowne
elementy warunkujące optymal-
Porady w zakresie ryzyka
kraju i innych rodzajów ryzyka
Aby optymalnie wykorzystać w interesie naszych kli-
ne usługi dla klientów w między-
entów możliwości, jakie stwarza działanie w sieci
narodowych transakcjach finansowych w Austrii i
systemowej Grupy banków HVB, opracowaliśmy
krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Ze strony
całą grupę produktów systemowych, dostępnych w
Departamentu Instytucji Finansowych i Sektora
jednolitej postaci w sieci banków całej Grupy. Do
Publicznego Banku BA-CA, zajmującego się usługa-
grupy tej zaliczają się zarówno funkcjonalności
mi dla klientów z tych dwóch grup, wielką uwagę
Bankowość korporacyjna
przywiązuje się do kompetentnego doradztwa w
zakresie ryzyka kraju i ryzyka bankowego. W perspektywie postępującej integracji krajów Europy
Syndykowane przez Bank kredyty konsorcjalne 2003
Powierzona organizacja kredytów konsorcjalnych
w krajach Europy Środkowo-Wschodniej
Bank
Środkowo-Wschodniej oraz internacjonalizacji gospodarki tych krajów, usługi dla klientów Grupy
Wolumen zlecenia
mln USD
krajów Europy Środkowo-Wschodniej w 2003 roku
1 Citigroup
2 HVB Group/ BA-CA
3 BNP Paribas
4 WestLB
5 ABN AMRO
6 SG
7 ING
8 KBC
9 Deutsche Bank
10 RZB
Razem
zdecydowanie zbliżył się do praktyk i struktur panu-
źródło: Thomson Financial / Dealogic, January 2004
działających na tych właśnie rynkach mają dla nas
znaczenie priorytetowe.
Corporate & Project Finance
Syndication & Loan Markets
Finansowanie projektów i przedsiębiorstw. Kredyty
konsorcjalne i rynek obligacji przedsiębiorstw. Rynek
Udział w rynku Transakcje
2.236
1.440
1.328
1.168
1.077
1.071
1.057
919
819
731
20.251
11 %
7%
7%
6%
5%
5%
5%
5%
4%
4%
23
26
14
12
13
13
16
10
12
22
jących na rynkach zachodnioeuropejskich w segmentu produktów finansowych Corporate & Project
Finance oraz Syndication & Loan Markets. Dzięki
udanemu połączeniu przeprowadzonej w Wiedniu
centralnej analizy sektora i produktu i połączeniu ich
umieszczone na rynku z godnie z zaleceniami klientów, co jeszcze raz dowodnie wykazało wielkie
umiejętności i znawstwo rynku Banku BA-CA.
z dostarczonym przez nasze banki spółki lokalnym
Należy tu szczególnie nadmienić
know-how i znajomością lokalnych klientów udało
rozważną alokację powierzonych
się Bankowi BA-CA otrzymać 20 zleceń finansowa-
uzyskanych mandatów, zarówno
nia, mimo że konkurencja na tych rynkach wraz z
pod względem regionalnym, jaki
otwieraniem się granic jest coraz ostrzejsza. Tym
i
samym po raz kolejny udało nam się efektownie
wystąpił jako lider kredytów konsorcjalnych dla kli-
wzmocnić i rozbudować naszą wiodącą pozycję w
entów takich podstawowych branż, jak telekomuni-
krajach Europy Środkowo-Wschodniej w dziedzinie
kacja, przemysł naftowy, ale także branży technolo-
organizacji konsorcjów i produktów strukturyzo-
gii i rozwiązań informatycznych, a w krajach Europy
wanych, organizowania submisji, finansowania
Środkowo-Wschodniej także dla rosnącego seg-
przejęć i projektów.
mentu infrastruktury transportowej, które udało się
W prowadzonym przez Thomson Financial rankingu
League Table – zleceń z krajów Europy ŚrodkowoWschodniej (patrz tabela poniżej) Grupa HVB
zajmuje, dzięki otrzymanym przez Bank BA-CA
mandatom, imponujące 2 miejsce, znajdując się tym
samym już trzeci rok z rzędu wśród 3 najlepszych
organizatorów programów finansowych w krajach
Europy Środkowo-Wschodniej.
branżowym.
Bank
Wśród czołowych
organizatorów dzięki
umiejętności umieszczania
obligacji na rynku
BA-CA
następnie wprowadzić do obrotu na międzynarodowym rynku finansowym. Tak na przykład Bank BACA zdołał jako lider konsorcjum umieścić na rynku
finansowym zaaranżowany wspólnie z czterema
innymi międzynarodowymi partnerami z sektora
finansowego kredyt konsorcjalny dla największego
czeskiego operatora sieci telefonicznej Cesky Telekom. Ta transakcja o ogólnym wolumenie 850 mln
Euro, spotkała się z międzynarodowym uznaniem
Wysokiej klasy umiejętności zarządzania i organizo-
branży
wania finansowania alternatywnego pozwoliła Ban-
przedsięwzięciem Banku w krajach Europy Środko-
i
była
największym
tego
rodzaju
kowi BA-CA na podniesienie własnych wyników ren-
wo-Wschodniej, zlecenie na organizację tego kredy-
towności kapitału własnego dzięki uzyskanym pro-
tu udało się zdobyć przy dużej i silnej konkurencji.
wizjom z tytułu organizowanych konsorcjów.
W branży przemysłu naftowego i petrochemicznego
Powierzone nam emisje zostały przeprowadzone i
Bank BA-CA przeprowadził wraz ze swoimi
Bankowość korporacyjna
81
spółkami zależnymi w krajach CEE organizację
sobie pozycję, odpowiednią do naszych aspiracji aby
finansowania poprzez zorganizowanie jako bank
być pierwszym bankiem w Austrii i pierwszym w
wiodący kredytu konsorcjalnego Euroloan dla takich
krajach Europy Środkowo-Wschodniej.
potentatów przemysłu naftowego tego regionu, jak
PKN w Polsce, MOL na Węgrzech, Petrol w Słowenii. W branży infrastruktury transportowej udało
W segmencie klientów sektora publicznego i insty-
nam się mimo silnej lokalnej i międzynarodowej
tucjonalnych, w skład którego wchodzą instytucje
konkurencji zdobyć zlecenia organizacji konsorcjum
federalne, instytucje krajowe, gminy oraz inne oso-
dla dwóch największych w 2003 roku projektów
by prawne życia publicznego Bank BA-CA był w
rozbudowy lotnisk w krajach Europy Środkowo-
2003 roku skonfrontowany z wieloma wyzwaniami.
Wschodniej (w Pradze i w Warszawie, projektowany
Niewielka gotowość czynienia jakichkolwiek inwe-
koszt każdego ok. 250 mln Euro). Obie organizacje
stycji ze strony instytucji publicznych, agresywna
kredytu konsorcjalnego spotkały się z dużym zainte-
konkurencja, przy stagnacji na rynku i wynikającej z
resowaniem międzynarodowego sektora finanso-
tego presji na marże odsetkowe.
wego.
Mimo tych warunków możemy się pochwalić nader
W zakresie organizacji finansowania wschodnioeu-
pomyślnym bilansem 2003 roku: przede wszystkim
ropejskich instytucji sektora finansowego i instytucji
dzięki ponad 200 nowym transakcjom finansowania
budżetowych udało nam się uzyskać mandat na
zawartymi z krajami związkowymi i samorządami
przeprowadzenie szeregu bardzo interesujących kre-
terytorialnymi na ogólną kwotę ponad 430 mln Euro
dytów i finansowania, które z powodzeniem prze-
mogliśmy, mimo zbliżania się terminu zapadalności
prowadziliśmy. Wśród nich należy wymienić zorga-
starej austriackiej pożyczki państwowej, utrzymać w
nizowanie konsorcjalnego kredyty dla sfinansowa-
tym segmencie wolumen ponad 11 mld Euro. Przy-
nia rumuńskiego importu energii dla dwóch
czyniły się do tego wyniku przede wszystkim nowe
państwowych koncernów energetycznych oraz trzy
formy zaproponowanych przez nas lokat, które spot-
projekty refinansowania w Chorwacji. Nawet na tak
kały się z dużym zainteresowaniem głównie ze
obleganym przez konkurencję rynku, jak Węgry
strony krajów związkowych, jak i kościoła. Także w
udało nam się zdobyć zlecenie zorganizowania pro-
transakcjach pożyczkowych panuje, w sytuacji coraz
jektu refinansowania dla jednego z lokalnych
mniejszych możliwości manewrów finansowych
banków, na sumę 200 mln Euro.
inwestorów sektora publicznego, wzmożone zainte-
Radością napawa także rosnący wolumen zleceń dla
Banku BA-CA na finansowanie tego typu ze strony
wielkich klientów korporacyjnych w Austrii takich,
jak na przykład Porsche Holding
(800 mln Euro), Sappi (500 mln
Wielkie wolumeny zleceń,
także na austriackim rynku
Euro), Wienerberger (300 mln
Euro), przy czym w przypadku
Porsche zlecenie to Bank dzieli jeszcze z drugą instytucją sektora finansowego. Nasz wiodąca rola na
rynku krajowych klientów korporacyjnych potwierdza się także w tym segmencie transakcji nie tylko
bardzo ambitnych, ale i bardzo dochodowych.
82
Sektor publiczny
resowanie alternatywnymi formami finansowania.
Coraz częściej w dyskusjach pojawia się idea
powołania partnerskich struktur publiczno-prawnych, które mogłyby odciążyć instytucje budżetowe poprzez wniesienie prywatnego kapitału i najnowszej wiedzy oraz gotowości przejęcia ryzyka i
umożliwić sprawniejszą realizację wielkich projektów.
W 2003 roku Bank BA-CA zajmował się finansowaniem systemu pobierania opłat do samochodów
ciężarowych za korzystanie z autostrad w Austrii,
którego instalowanie wkrótce zostanie zakończone.
W ślad za tą pierwszą partnerską strukturą powstałą
w ramach realizacji tego systemu, powstaną już
Dzięki powyższym transakcjom Bank BA-CA zdołał
wkrótce kolejne, przy czym największą wagę przy-
w segmencie finansowania dla segmentu klientów
wiązuje się obecnie do planów budowy autostrady
korporacyjnych i jednostek budżetowych wyrobić
północnej, mającej stanowić północno-wschodnią
Bankowość korporacyjna
obwodnicę Wiednia. Koszt budowy szacowany jest
zwracamy szczególną uwagę na systemowe łącze-
wstępnie na 2,4 mld Euro.
nie zalet produktów z poszczególnych działów z
Ale alternatywne formy finansowania „na miarę“ to
nie są rozwiązania zastrzeżone wyłącznie dla wielkich projektów. Mogą być wykorzystane także do
finansowania bieżących projektów i inwestycji
samorządów terytorialnych i krajów związkowych.
Paleta produktów sięga w tym przypadku od nowego finansowania i nowych inwestycji na rynku kapitałowym poprzez finansowe instrumenty pochodne
dla optymalizacji już zarządzanych portfeli aż po
obrót płatniczy i E-Government – elektroniczne
usługi urzędów i władz komunalnych i państwowych w systemie on-line.
Finansowanie eksportu i inwestycji
Dział finansowania eksportu i inwestycji zdołał
poprawić w 2003 roku uzyskane wyniki (w
porównaniu z latami poprzednimi) i dalej umocnić
pozycję Banku BA-CA jako wiodącego na rynku
innymi produktami i usługami Grupy, tak aby zapewnić naszym klientom wymierną wartość dodaną
wynikającą ze współpracy z Bankiem Austria Creditanstalt.
CA IB Corporate Finance
CA IB Coraporate Finanse spółka zależna, odpowiedzialna w ramach Grupy HVB za usługi strategicznego doradztwa dla przedsiębiorstw na terenie
krajów Europy Środkowo-Wschodniej i Austrii
zwiększyła jeszcze bardziej swój zysk z działalności
operacyjnej. Przyczyniły się do tego przede wszystkim sukcesy w emisji akcji, szczególnie w Austrii i
Polsce. Solidne wyniki przyniosły także usługi
związane doradcze związane z fuzjami i przejęciami
w całym regionie. Wolumen transakcji wzrósł ponownie notując nową rekordową sumę ponad 2,5 mld
Euro.
finansowania eksportu i udziałów w transakcjach
Przy trzech z czterech wielkich emisji akcji roku 2003
zagranicznych. Ponadto Bank nasz cieszy się wielkim
umieszczonych na Wiedeńskiej Giełdzie spółka CA IB
uznaniem austriackich firm eksportowych ze
wystąpiła jako gwarant i główny agent emisji, co
względu na posiadaną wiedzę i wysoką jakość sto-
jeszcze raz udowadnia silną pozycję Banku na rynku
sowanych przez nas rozwiązań w tej dziedzinie.
kapitału Private Equity. Druga
Także i w tej dziedzinie temat innowacyjność jest
niezwykle ważna. Tak na przykład wraz z firmą EWS
(dawną firmą BÜRGES) opracowaliśmy w oparciu o premiowane
Innowacyjne produkty –
koordynacja zarządzania
ryzykiem i dywersyfikacja
ryzyka
papiery wartościowe tzw. koszyk
premiowanych papierów wartościowych, szczególnie interesujący dla inwestorów, bowiem
przy zmniejszonym czynniku ryzyka (przez alokację
ryzyka) posiada zalety pewnych zysków. Drugi ko-
publiczna oferta akcji spółki Andritz o wolumenie w wysokości
139 mln Euro stanowiła bardzo
Równoległe notowania na
Warszawskiej i Wiedeńskiej
Giełdzie
udany wstęp do szeregu kolejnych emisji na Wiedeńskiej Giełdzie. Wkrótce potem
nastąpiła emisja akcji Banku Austria Creditanstalt w
pierwotnej ofercie publicznej o wolumenie w wysokości 960 mln Euro, największej nowej emisji na rynku europejskim, i tym razem spółka CA IB wystąpiła
jako główny gwarant i agent emisji.
szyk (z ulepszonymi elementami ryzyka) planowany
Bardzo udanie przebiegła druga publiczna oferta
jest na 2004 rok. Ponadto w centrum naszej uwagi
spółki Böhler-Uddeholm o ogólnym wolumenie 133
znajdą się w 2004 roku specjalne produkty „wiąza-
mln Euro. Rynek największej aktywności emisyjnej w
ne“ dla małych i średnich przedsiębiorstw.
strefie Europy Środkowo-Wschodniej stanowiła w
Dużym powodzeniem cieszyły się w 2003 roku
dostosowane specjalnie do potrzeb naszych klientów programy wykupu zobowiązań. W ramach
naszej zasady zintegrowanych usług finansowych
2003 roku Polska. Dwie emisje, akcji spółek Impel
oraz Hop, przeprowadzone przez naszą spółkę CA
IB, pociągnęły za sobą wieloletnią flautę na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Sukces,
jaki odniosły akcje Banku Austria Creditanstalt
Bankowość korporacyjna
83
wprowadzone w czwartym na Warszawską Giełdę
siębiorstw z branży IT, telekomunikacji, mediów oraz
Papierów Wartościowych w systemie notowań
o prywatyzację państwowego monopolu radiowego
równoległych, przyniosły temu rynkowi nowe dyna-
Aztekom. Zakłady produkcji telefonii komórkowej
miczne impulsy.
Bakcell, został już sprzedany inwestorowi z Izraela.
Na głównych rynkach Europy środkowej udziały
spółki CA IB utrzymywały się w zasadzie na niezmiennym poziomie. Klasyczne usługi doradztwa
strategicznego dla przedsiębiorstw zostały poszerzone o dodatkowe usług takie, jak wycen i ratingu
oraz restrukturyzacji. Kilka zawartych transakcji do-
W Uzbekistanie CA IB przeprowadza prywatyzację największej
huty stali kraju. Zgodnie ze zleceniem rządu huta ta ma zostać
Doradca ze zleceniami
wielu międzynarodowych
transakcji w krajach CEE
sprzedana międzynarodowemu
koncernowi stalowemu.
na
Prognozy na 2004 rok brzmią optymistycznie. W
przykład czołowemu polskiemu producentowi opro-
roku tym powinno dojść do zawarcia transakcji w
gramowania i aplikacji – spółce informatycznej Pro-
wielu bieżących projektach, zarówno w dziedzinie
kom spółka CA IB świadczyła usługi przy przejęciu
połączeń, jak i przejęć oraz transakcji na rynku kapi-
udziałów strategicznych w czeskiej spółce informa-
tałów Private Equity. Liczymy w tym sektorze
tycznej PVT, polskiej grupie hoteli ORBIS pomaga-
działalności na wzrosty zarówno na rynku austriac-
liśmy w przejęciu sieci hoteli od francuskiej grupy
kim, jaki i krajów Europy Środkowo-Wschodniej.
radczych
to
transakcje
ponadregionalne,
Accor, z usług naszego doradzPonadregionalne usługi
w zakresie połączeń
i przejęć spółek
twa strategicznego korzystała
Finansowanie nieruchomości oraz klienci
także spółka Heidelberg Cement
rynku nieruchomości
zwiększając swoje udziały w
Dział Finansowania Nieruchomości i Klientów Rynku
bośniackiej cementowni Kakan.
Nieruchomości jest w strukturach Grupy odpowie-
W Austrii spółka CA IB wystąpiła jako doradca
dzialny
spółki Wienerberger przy przejęciu kontrolnego
związanych z nieruchomościami. Z wolumenem
za
cały
obszerny
kompleks
spraw
pakietu akcji belgijskiej grupy Koramic, zajmującej
finansowania transakcji rzędu 8 mld Euro i
się produkcją cegły. Duże zlecenie stanowiły usługi
udziałami w rynku nieruchomości ok. 30 % Bank
konsultingowe związane z prywatyzacją największe-
Austria Creditanstalt stanowi wiodący podmiot tego
go litewskiego przedsiębiorstwa elektroenergetycz-
rynku. Wolumen finansowy w krajach Europy Środ-
nego. Ponadto spółka CA IB świadczyła wiele usług
kowo-Wschodniej wynosi ok. 1 mld Euro. Wartość
konsultingowych powierzonych jej przez naszą
zarządzanego majątku trwałego wynosiły w tym
Grupę, wśród nich cały kompleks związany z
segmencie na koniec 2003 roku 2,7 mld Euro.
przejęciem Central Profit Bank w Sarajewie.
Kompleksowe usługi na rynku nieruchomości
Otwierające się nowe rynki to nowe możliwości
rozwoju dla spółki CA IB. Pierwszy sukces zdołała
zanotować spółka w niedawno dopiero podjętej
działalności na rynku rosyjskim, pośrednicząc w pertraktacjach
związanych
z
przejęciem
przez
największego rosyjskiego operatora sieci telefonów
komórkowych MTS (którego akcje notowane są na
Giełdzie Nowojorskiej) szeregu mniejszych operatorów sieci od amerykańskiej spółki MCT (Indigo). Na
zlecenie rządu Azerbejdżanu spółka CA IB szuka
kandydatów chętnych do prywatyzacji w branży
telekomunikacyjnej. Chodzi tu o konglomerat przed-
84
Bankowość korporacyjna
Finansowanie nieruchomości
Usługi doradcze
Zarządzanie portfelami
Wycena nieruchomości
Eksploatacja
Inwestycje na rynku kapitałowym sektora nie
ruchomości
Fundusze inwestycyjne otwartego sektora
nieruchomości
Fundusze inwestycyjne zamkniętego sektora
nieruchomości
W roku 2003 Dział Finansowania Nieruchomości
Finansowanie nieruchomości o uprzywilejo-
oraz Klienci Rynku Nieruchomości zanotował zna-
wanym statusie podatkowym
komity wynik uzyskany z tytułu prowadzonej
W tym segmencie działalności Bank BA-CA jest
działalności. Stopa zwrotu z kapitału ROE w tym
zdecydowanym liderem. Po sukcesach odnoto-
segmencie (nie licząc alokacji, naliczeń kosztów
wanych w 2002 roku dotacje na pożyczki wzrosły
pozostałych) wzrosła w 2003 roku do poziomu
ponownie o 11 % a przychody ze sprzedaży udało
22,7 % w porównaniu z 15 % z roku poprzedniego
nam się zwiększyć o 10 %. W sektorze nowych
i 6,7 % w roku 2001. Wskaźnik koszty/dochody
transakcji utrzymywały się pozytywne trendy z lat
udało się utrzymać na niskim poziomie 27,4 %.
poprzednich.
Rynek Nieruchomości w krajach Europy Środ-
Rynek nieruchomości komercyjnych
W finansowaniu transakcji, podstawowym segmencie
kowo-Wschodniej
działalności na rynku nieruchomości, koncentrujemy
Rynek nieruchomości w krajach akcesyjnych Europy
się nadal na dochodowości transakcji i dostosowanej
Środkowo-Wschodniej charakteryzował się w 2003
do kalkulacji marż i wyznaczania cen. Przy utrzymu-
roku przede wszystkim rosnącymi cenami nierucho-
jącym się na poziomie roku poprzedniego wolumenie
mości przy jednocześnie malejących względnie sta-
transakcji udało nam się uzyskać wzrost przychodów
gnujących cenach najmu. Zwłaszcza w sektorze nie-
(odsetki i prowizje) o ponad 15 mln Euro. W zakresie
ruchomości detalicznych nagro-
nowych transakcji odnotowaliśmy obroty rzędu 1 mld
madziło się dużo projektów wym-
Euro, z czego 250 mln Euro przypada na kraje Europy
agających realizacji. Nasz punkt
Środkowo-Wschodniej, w przeważającej większości
konsultacyjny zajmujący się nie-
obroty zaliczone zostaną w poczet bilansu 2004 roku.
ruchomościami w krajach Europy Środkowo-
Powiodła się także nasza ofensywa w północnych i
Wschodniej zajmował się intensywnie sposobami
południowych krajach związkowych Austrii. Obecnie
finansowania dostosowanymi do indywidualnych
kontynuowane są prace nad projektami na łączną
warunków transakcji, głównie w miastach krajów
sumę ponad 1,3 mld Euro (z czego 0,6 mld przypada
mniej rozwiniętych gospodarczo.
Kontynuujemy dynamiczny
rozwój w krajach CEE i SEE
na kraje Europy Środkowo-Wschodniej).
Wolumen transakcji finansowania klientów rynku nieruchomości w Austrii i krajach CEE
Inne
9%
CEE
12%
Budownictwo
mieszkaniowe –
deweloper: podmiot
pożytku publicznego
23%
Budownictwo
mieszkaniowe –
deweloper: przemysł,
rzemiosło
9%
Deweloperzy rynku
nieruchomości
17%
Inwestorzy rynku
nieruchomości
30%
Bankowość korporacyjna
85
W Europie Środkowo- i Południowo-Wschodniej,
nie założona spółka Bank Austria Creditanstalt Real
szczególnie na rynku nieruchomości mieszkanio-
Invest KAG wyemitowała w zgodnie z ustawą O
wych miast takich, jak Bukareszt i Belgrad panowała
funduszach inwestycyjnych sektora nieruchomości
coraz bardziej ożywiona działalność deweloperska.
w listopadzie 2003 roku akcje Pierwszego Otwarte-
W samym tylko Bukareszcie czekają na realizację
go Funduszu Inwestycyjnego Sektora Nieruchomości
projekty o łącznej kubaturze 140.000 m2.
– Real Invest Austria. W maju 2003 roku Bank Aus-
Na rynkach Europy Środkowo- i PołudniowoWschodniej chcemy też znacznie wzmocnić swoją
pozycję, z jednej strony przez zwiększenie oferty
usług strukturyzacji i aranżowania złożonych form
finansowania takich, jak np. papiery wartościowe
tria Creditanstalt wszedł poprzez udziały w BA-CA
Immotrust AG w posiadanie pakietu 20 % udziałów
(9,3 mln Euro) w spółce Citec Immobilieninvestment
AG, wyspecjalizowanej w rynku nieruchomości
mieszkaniowych Austrii.
zabezpieczone hipoteką oraz specjalne fundusze
Spółka BA-CA Wohbaunbak AG wyemitowała w
rynku inwestycyjnego nieruchomości, tworzone w
2003 roku rekordowy nakład akcji 630 mln Euro.
krajach Europy Środkowo-Wschodniej, z drugiej zaś
Zdobyte przez to środki zasiliły jako korzystne źródło
strony przez strukturyzowany Info-Pooling realizo-
finansowania fundusze na realizację budownictwa
wany przy współudziale naszych lokalnych part-
mieszkaniowego. Ogół wyemitowanych przez Bank
nerów.
BA-CA w 2003 roku papierów wartościowych
związanych z rynkiem nieruchomości stanowił opie-
Strategiczne cele i nowe transakcje
wał na kwotę 900 mln Euro.
Oferując nowy pakiet usług pragniemy bardziej forsować nowe produkty w zakresie finansowania.
Leasing
Większą uwagę przywiązujemy także do etapu
Największa spółka leasingowa Austrii zdołała jeszcze
aranżowania form finansowania oraz tworzeniu
bardziej rozbudować swoją dominującą pozycję na
ponadregionalnych portfeli rynku nieruchomości.
rynku zarówno w Austrii, jak i w krajach Europy
Kolejny ważny punkt zamierzonych działań to
Środkowo-Wschodniej, kontynuowała zatem sukce-
zwiększony udział z naszej strony przy formowaniu
sywnie i konsekwentnie strategię rozwojową lat
i aranżowaniu funduszy inwestycyjnych rynku nie-
poprzednich. Grupa BA-CA uzyskała w 2003 roku
ruchomości, kreowaniu funduszy i ich struktury.
wzrost w zakresie nowych transakcji krajowych i
zagranicznych o 8 % do przyczyniło się do rekordo-
Udziały mniejszościowe
Spółka Immobilien Rating GmbH sporządziła w
menu tych transakcji przypada na nowe transakcje
2003 roku ponad 1600 operatów pojedynczych
zawarte w krajach Europy Środkowo- i Południowo-
obiektów na ternie Austrii, dokonała tym samym
Wschodniej (prawie 1,2 mld Euro).
wyceny i analizy nieruchomości, stanowiących majątek trwały wartości ponad 4,8 mld Euro.
86
wego poziomu 1,87 mld Euro. Dwie trzecie wolu-
17 września 1963 roku założona została pierwsza
spółka leasingowa w Austrii. ówczesna spółka öster-
Spółka BA CA ImmoTrust GmbH założona we
reichische Leasing AG rosła, sta-
wrześniu 2003 roku stanowi nasze centrum kompe-
jąc się z czasem największym lea-
tencyjne w zakresie inwestycji na rynku nierucho-
singowym koncernem w Austrii i
mości ze szczególnym zwróceniem uwagi na inwe-
krajach
storów segmentu klientów detalicznych i instytucjo-
Wschodniej, znanym obecnie pod nazwą Bank Aus-
nalnych. Zarządza ona aktywami w wysokości ok.
tria Creditanstalt Leasing. Grupa BA-CA Leasing z
1,75 mld Euro. Główne obszary jej działalności to
udziałami w rynku rzędu 22 % i wartości leasingo-
rozwijanie produktów kapitałowych i inwestycyjnych
wanych aktywów w wysokości 5,6 mld Euro zajmu-
rynku nieruchomości oraz ich dystrybucja. Specjal-
je niekwestionowane, pierwsze miejsce na rynku.
Bankowość korporacyjna
Europy
40 lat leasingu w Austrii
Środkowo-
Wartość nowo zawartych na rynku krajowym trans-
my leasingowania osprzętowania IT umożliwiają
akcji leasingowych wzrosła w 2003 roku o 23 % do
przede wszystkim małym i średnim przedsiębiorst-
wysokości 676 mln Euro. Szczególne sukcesy odno-
wom (MSP) korzystne warunki finansowania sprzętu
towano w sektorze leasing pojazdów, wzrost
IT, poczynając od komputerów biurowych, note-
wyniósł tu 100 %, co dało ogólną sumę nowych
booków, poprzez drukarki aż po serwery na wiel-
transakcji 251 mln Euro. W sektorze leasingu
kich urządzeniach do rejestracji i przetwarzania
sprzętu u urządzeń spółka BA-CA Leasing zanoto-
danych kończąc.
wała, mimo nadal trudnych warunków makroekonomicznych + 9 % (łącznie z leasingiem sprzętu za
granicę) w porównaniu do roku poprzedniego.
Od 1998 roku grupa BA-CA Leasing rozbudowuje
sektor transakcji transgranicznych, stając się tym
samym jednym z pionierów transakcji leasingowych
Przejmując w lutym 2003 roku spółkę Leasfinanz,
na rynkach krajów Europy Środkowo- i Południowo-
AG Bank Austria Creditanstalt AG uczynił kolejny
Wschodniej. Dopiero w 1995 roku w jej ślad poszli
strategicznie zaplanowany krok w kierunku dalsze-
pierwsi konkurenci. W chwili obecnej ta międzyna-
go rozwijania swej pozycji lidera na rynku leasingu
rodowa
w Austrii. Spółka Leasfinanz AG jest specjalistą w
placówek na terenie krajów Europy Środkowo- i
zakresie finansowania zbytu i finansowania leasingu
Południowo-Wschodniej.
w sieci handlowej. Zajmuje się przede wszystkim
finansowaniem leasingu sprzętu i urządzeń, głównie
pojazdów, sprzętu komputerowego, oprogramowania i wyposażenia biur oraz leasingiem maszyn i
urządzeń produkcyjnych dla rzemiosła i przemysłu.
BA-CA udowodnił swoją dynamikę i innowacyjne
grupa
dysponuje
największą
siecią
W czerwcu 2003 BA-CA Leasing podniosła wysokość swoich udziałów w spółkach leasingowych
CAC Leasing a.s. w Czechach oraz CAC Leasing
Slovakia a.s. na Słowacji do 100 %. Dzięki tym
przejęciom BA-CA Leasing znalazła się w ścisłej
czołówce na tym rynku.
myślenie wprowadzając w 2003 roku na rynek
nowy produkt pod nazwą TechRent. Elastyczne for-
Leasing – nowe transakcje w 2003 roku: 1,9 mld Euro
wg regionów
Austria
CEE
Inne
100% 100%
wg sektorów
676 mln Euro (36,1%)
Nieruchomości 505 mln Euro (27,0%)
956 mln Euro (51%)
Leasing pojazdów 862 mln Euro (46%)
241 mln Euro (12,9%)
Leasing sprzętu
i urządzeń
506 mln Euro (27%)
Bankowość korporacyjna
87
W sierpniu 2003 roku założyliśmy spółkę zależną w
ustrukturyzowanych produktów z wykorzystaniem
Bułgarii. Spółka Biochim Leasing OOD z siedzibą w
synergii ponadregionalnej sieci dystrybucji, gwaran-
Sofii stanowi pierwszą operacyjnie niezależną, uni-
tującej bliskość klienta i łatwy dostęp do produktu,
wersalną
naszych
to siła przebojowa tych leasingowych rozwiązań i
wiodących europejskich spółek leasingowych i
wielka szans na systematyczne ujawnienie i wyko-
wzięła na siebie realizację pionierskich na tym rynku
rzystanie wielkich rezerw tego rynku. Przed klienta-
zadań. Ta najmłodsza spółka-córka, to już dwunasta
mi otwiera to nowe możliwości dostosowanych do
spółka zagraniczny grupy BA-CA Leasing.
potrzeb spektrum finansowych rozwiązań wybiega-
spółkę
leasingową,
wśród
Otwierając w listopadzie 2003 roku swoje przedstawicielstwa w Serbii, Czarnogórze oraz Bośni i Hercegowinie grupa BA-CA Leasing usunęła ostatnie
białe plamy z leasingowej mapy Europy ŚrodkowoWschodniej. W chwili obecnej grupa BA-CA Leasing
jako świadcząca uniwersalne usługi leasingowe oferuje we wszystkich krajach kompletny wachlarz
usług leasingowych i produktów finansowania leasingu.
jących się na finansowanym przedmiocie leasingu.
Paleta oferowanych przez nas kompleksowych usług
w zakresie leasingu pokrywa się zgodnie z mottem
„pełne spektrum finansowanych aktywów“ z najnowszym trendem panującym na rynku do wyłączania wielu działań z pozycji bilansowych – outsourcing – od sprawniejszego i szczuplejszego zarządzania budową po przemyślaną organizację i zarządzanie parkiem samochodowym – te rozwiązania lea-
W 2003 roku ilość nowo zawartych przez zagra-
singowe które wychodzą naprzeciw potrzebom kli-
niczne spółki grupy BA-CA Leasing umów leasingo-
entów z segmentu korporacyjnego. Inteligentne
wych wynosiła 35.000 a ich wartość 1,2 mld Euro.
powiązanie transakcji kupna z transakcją finanso-
Walnie do tego wyniku przyczyniła się działalność
wania, dostosowane do przedmiotu leasingowane-
sektorów takich, jak leasing sprzętu i urządzeń ze
go know-how w zakresie eksploatacji, logistyka
wzrostami rzędu 21 % i leasing pojazdów ze wzro-
kooperacji z silnymi partnerami transakcji to zasad-
stem o 8 % osiągniętym w porównaniu z rokiem
nicze wyznaczniki sukcesu leasingu we wszystkich
poprzednim.
sektorach leasingu. W 2004 roku nasilimy nasze
Zakładamy, że rynek usług i transakcji leasingowych
będzie rósł w 2004 roku równie dynamicznie.
Nawet na tak w tym segmencie rozwiniętym rynku,
jak rynek austriacki, zgodnie z przeprowadzonymi
badaniami demoskopowymi 59 % przedsiębiorców
i 47 % osób prywatnych uważa, że leasing będzie
stanowił w przyszłości coraz ważniejszą formę finansowania.
Wykorzystując sieć wzajemnych ścisłych powiązań
Banku i specjalistów z dziedziny leasingu chcemy
dołożyć wszelkich starań by w 2004 roku zaoferować produkty z dziedziny leasingu z jednej ręki
wszystkim naszym klientom z segmentu wielkich
przedsiębiorstw, klientom korporacyjnym i detalicznym na wszystkich rynkach, na których działa Bank
BA-CA. To zamierzone połączenie wysokiej klasy
usług doradczych i analitycznych odniesionych do
optymalnie pod względem finansowo-podatkowym
88
jących poza bilansowe środki, rozwiązań koncentru-
Bankowość korporacyjna
działania marketingowe, tak by rozbudować jeszcze
bardziej zajmowaną przez nas pozycję na rynku leasingu, formy finansowania o stosunkowo niskim
wskaźniku ryzyka i stosunkowo długim łańcuchu
kreowanej wartości.
Rynki Międzynarodowe
Rynki międzynarodowe – rachunek zysków i strat
mln Euro
2003
2002 +/– mln
Euro
Wynik z tytułu odsetek
Rezerwy na ryzyko kredytowe
Wynik z tytułu prowizji
Wynik operacji finansowych
Koszty działania segmentu
Wynik z tytułu pozostałych kosztów
i przychodów operacyjnych
101
0
15
61
–125
127
–7
8
132
–165
–12
–3
40
34
–7
0
92
–2
– 27
0
– 52
36
20
–
– 57 %
67
10 %
64
13 %
4
6%
Zysk na działalności operacyjnej
Wynik z finansowego majątku trwałego
Amortyzacja wartości firmy
Wynik z tytułu innych przychodów i kosztów
Zysk brutto
Udział w wyniku Banku
Wskaźnik rentowności kapitału brutto
Wskaźnik koszty/dochody
– 26
7
7
– 71
40
Global Finance: Best FX-Bank in CEE 2000 – 2004
+/– %
Risk: Best Bank in Emerging Europe FRAs 2003
– 20 %
Euromoney: Best Custody in CEE 2003
81%
– 54 %
– 24 %
Global Finance: Best FX-Bank in Austria 2000 – 2004
– 9 >100 %
Emisje obligacji na rynku międzynarodowym
– 75 %
–
35,4 % 23,8 %
76,1% 62,5 %
Wskaźniki efektywności
Wskaźnik rentowności aktywów/Ø RWA
3,3 %
Ryzyko kredytowe/Ø RWA
0,0 %
Ryzyko kredytowe/Wynik z tytułu odsetek – 0,2 %
3.076
Ø Aktywa ważone ryzykiem (RWA)
191
Ø Alokowany kapitał własny
Udział w ogólnej pozycji Banku
4%
Awards
2,9 %
0,2 %
5,5 %
4.309 –1.234
267
– 76
6%
– 29 %
– 29 %
Segment Rynków Międzynarodowych obejmuje międzynarodową działalność finansowę Banku BA-CA. Do segmentu tego zaliczają się zarówno nasze wiedeńskie grupy
produktowe, jaki spółka zależna CA IB Securities w Londynie oraz podmioty zależne spółki CA IB w krajach Europy
Środkowo-Wschodniej, ujętych wg kosztów nabycia.
Segment Rynków Międzynarodowych koordynuje
działalność transakcje rynku pieniężnego i kapitałowego
całej Grupy BA-CA i jest pośrednio odpowiedzialny za
wyniki rachunku zysków i strat Banku. Działy finansowoproduktowe naszych banków, podmiotów zależnych w
krajach Europy Środkowo-Wschodniej podlegają nadzorowi lokalnych zarządów a ich wyniki ujmowane są w
odrębnych bilansach. Wyniki uzyskane z transakcji (sprzedaż, usługi rynku transakcji pieniężnych, opłaty i prowizje
za powierzone emisje papierów wartościowych i obligacji
przedsiębiorstw, ujmowane są w bilansach jednostek
odpowiedzialnych za ten segment działalności lub w podmiotach zależnych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, które wygenerowały zysk.
Słowackie korony: Bookrunners of all Bonds
(wiodący zapisy) – 2003
Lead manager (Organizator)
Wartość mln Sk
Liczba serii
Udział %
HVB/BA-CA
5.247,76
Deutsche Bank
2.991,34
KBC Bank
1.100,00
Commerzbank
600,00
RZB
577,62
Dresdner Kleinwort Wasserstein
375,00
Razem
10.891,72
źródło: Dealogic
6
4
2
1
2
1
13
48,18
27,46
10,10
5,51
5,30
3,44
100,00
Wartość mln Ck
Liczba serii
Udział %
6.000,00
3.542,38
2.500,00
1.000,00
710,00
500,00
319,50
150,00
14.721,88
8
4
2
2
2
1
1
1
21
40,76
24,06
16,98
6,79
4,82
3,40
2,17
1,02
100,00
1
2
3
4
5
6
Korony czeskie: Bookrunners of all Bonds
(wiodący zapisy) – 2003
Lead manager (Organizator)
1
2
3
4
5
6
7
8
Deutsche Bank
HVB/BA-CA
KBC Bank
SG
ABN Amro
Erste Bank
Commerzbank
HSBC
Razem
źródło: Dealogic
Ponadto segment Rynków Międzynarodowych odgrywa
ważną rolę w kreowaniu i strukturyzowaniu produktów
finansowych, w inżynierii finansowej dla wszystkich segmentów (także dla segmentu bankowości detalicznej)
działalności Banku. Wyniki uzyskane przez działy operacyjne zarządzania aktywami i zobowiązaniami (łącznie z
częścią dotyczącą zmian do okresu zapadalności) i dział
środków Banku BA-CA alokowane są również do tego
segmentu.
Rynki Międzynarodowe
89
Rozwój działalności w 2003 roku
W 2003 roku zyskiwały coraz większą rangę sprze-
Rok 2003 był na międzynarodowych rynkach finan-
daż oraz obrót prowadzone na rzecz klientów. Stało
sowych rokiem bez euforii, ale i bez większych kata-
się tak za sprawą skutecznie przeprowadzonych
strof, typowy dla koniunktury rok przejściowy ze
restrukturyzacji i uzdrowienia wielkich spółek,
zmieniającymi się nadziejami, rok sprzyjający raz
ważnych dla kondycji rynku, co zaowocowało dob-
temu, drugi raz innemu segmentowi finansowemu.
rymi rezultatami w tym roku na rynku obligacji kor-
Dzięki szerokiemu spektrum naszej działalności na
poracyjnych. Stało się tak też za sprawą coraz
tych rynkach udało nam się nawet w tych warun-
większego przenikania na rynek finansowych instru-
kach w segmencie rynków międzynarodowych uzy-
mentów pochodnych oraz instrumentów finanso-
skać wyniki zbliżone właściwie do lat poprzednich,
wania strukturyzowanego przy finansowaniu przed-
które
względem
siębiorstw. Pozwoliło nam to na znaczne rozbudo-
kształtowania się odsetek – charakteryzowały się
wanie udziałów w rynku dzięki naszej zasadzie zin-
bardziej stabilnymi trendami. W pierwszej połowie
tegrowanego marketingu, przede wszystkim w
roku zbliżaliśmy się do rekordowych kursów, jednak
zakresie realizacji emisji papierów wartościowych.
okresowe wyniki przekraczające nasze oczekiwania,
Spadki stóp procentowych do ostatecznie bardzo
w obliczu słabszych wyników trzeciego kwartału i
niskiego poziomu i związane z tym ryzyko stóp pro-
szczególnie trudnego czwartego kwartału pozwoliły
centowych sprzyjały ponadto oferowania klientom
nam w 2003 roku zanotować per saldo stabilne
korporacyjnym
rezultaty.
pieniężnego.
Oceniając dane z poszczególnych pozycji należy
W
wziąć pod uwagę, że segment rynków międzyna-
kapitałowych i rynków pieniężnych współdziałamy
rodowych łączy w ramach swych zadań i działań –
ściśle, od samego początku otwierania się tych
w zgodzie ze stosownymi regionalnymi wymagania-
rynków tj. od ponad dziesięciu lat, z krajami Europy
mi
w
Środkowo-Wschodniej. Lokalne oddziały rynków
działalności finansowej i inwestycyjnej na rynkach
międzynarodowych w krajach Europy Środkowo-
kapitałowych i finansowych całej Grupy. Zatem i
Wschodniej powiązane są w ramach interregional-
uzyskiwany wynik rozkłada się zgodnie z tym na
nego modelu współpracy z działem Rynków
szereg segmentów, na sam segment rynków
Międzynarodowych w Wiedniu, który koordynuje
międzynarodowych, na segment austriackich kli-
działania w zakresie usług i produktów. Decyzje
entów korporacyjnych oraz segment krajów Europy
związane z działaniami tych oddziałów naszych
Środkowo-Wschodniej. Sukces tego zespołu finan-
spółek zależnych podejmowane są lokalnie na
sowo-handlowego, przypisanego do struktury
poziomie zarządu banku. Zwracamy przy tym bacz-
rynków międzynarodowych w ściśle formalnym
ną uwagę na zachowanie ogólnie ustalonych dla
znaczeniu, należy zatem czytać także w poprzek
całej Grupy ramowych reguł gry, zarówno w zakre-
pozycji bilansowych, a więc i w wyniku operacji
sie zawieranych transakcji handlowych, jak i kom-
finansowych (2003 rok; 220 mln Euro, po 231 mln
petencji w podejmowaniu decyzji. Obowiązuje przy
Euro uzyskanych w roku poprzednim) i w wyniku z
tym jednolicie przyjęty standard limitów. W zakresie
finansowego majątku trwałego ujętym w rachunku
produktów nasze zespoły produktowe w Wiedniu
zysków i strat całego Banku (por.: Raport o sytuacji
współpracują ściśle z regionalnymi oddziałami
Grupy BA-CA). W 2003 roku zysk brutto tego seg-
Rynków Międzynarodowych w celu optymalnej
mentu – a tym samym wyniki z tytułu działalności
wymiany know-how i wiedzy dotyczącej kreo-
finansowej i operacyjnej, wg pozycji innych przy-
wanych produktów oraz optymalnej koordynacji i
chodów i kosztów, w ścisłym znaczeniu – wzrosły o
wymiany kompetencji. Wyniki badań i analiz tego
6 %, tj. z 64 mln Euro, do 67 mln Euro.
zespołu ujmowane są już od lat w formie publikacji.
90
–
przede
nadzorczymi
wszystkim
–
Rynki Międzynarodowe
pod
know-how
niezbędne
naszej
produktów
działalności
w
i
usług
zakresie
rynku
rynków
Bardzo intensywna jest współpraca w ramach struk-
trwałego o 36 mln Euro (co należy w tym segmen-
tur Grupy HVB w tym segmencie. Działania nasze w
cie za bieżący sukces ekonomiczny) i zmniejszenia
zakresie kreowania produktów i tworzenia kon-
kosztów administracyjnych o 40 mln Euro oraz
sorcjów dla alternatywnych produktów finansowa-
mniejszych odpisów amortyzacji wartości firmy
nia
(wynik z pozycji + 20 mln Euro).
koordynujemy
w
ramach
partnerskiej
współpracy w strukturach Grupy w celu zapewnie-
Rozwój pozycji: wynik z tytułu odsetek, wynik z
nia naszym klientom maksymalnych korzyści
operacji finansowych oraz wynik z finansowego
płynących z optymalnej sieci usług i dystrybucji oraz
majątku trwałego należy rozpatrywać razem,
doświadczenia w zakresie produktów, międzynaro-
bowiem wyniki działalności działu Rynków Między-
dowych transakcji i znajomości rynku oraz siły prze-
narodowych wpływają bezpośrednio na rozwój w
bicia, wszystkie te atuty stwarza kooperacja w
tych trzech pozycjach. W perspektywie czasowej na
strukturach Grupy HVB.
zmniejszonych przychodach odbił się nagły zwrot w
oprocentowaniu w czerwcu i listopadzie oraz nieo-
Rachunek zysków i strat – komentarz
czekiwany słaby kurs węgierskiego forinta (HUF) i
Lekki wzrost zysku brutto z działalności segmentu
polskiej złotówki (PLN). O wiele lepiej niż oczekiwa-
Rynków Międzynarodowych wynika z podsumowa-
liśmy rozwijał się segment rynków wschodzących
nia zmniejszonych przychodów po uwzględnieniu
oraz działy usługowe, jak na przykład dział inżynie-
ryzyka kredytowego o 83 mln Euro (– 32 %),
rii finansowej.
zwiększenia
wyniku
z
finansowego
majątku
Wzrost produktywności oraz wzrost rentowności –
to oznacza z jednej strony redukcję wydatków na
cele administracyjne, z drugiej zaś zmniejszony
udział kapitału własnego – dzięki temu właśnie
udało nam się uzyskać wymienione sukcesy w 2003
roku. Koszty stałe zmniejszały się lekko, koszty
Podnoszenie efektywności
w transakcjach finansowych
administracyjne zmniejszyły się o jedną czwartą
(– 16 %, redukcja we własnym zakresie). Przede
wszystkim jednak udało się znacznie zredukować
mln Euro
ekwiwalent ryzyka kredytowego i ryzyka rynkowego
350
łącznie o 1,2 mld Euro, tj. o 29 %. Stopę zwrotu z
300
kapitału ROE brutto udało się podnieść z 23,8 % do
poziomu 35,4 % w 2003 roku.
250
Rozwój w poszczególnych segmentach
200
Rozwój stóp procentowych i kursów walut
150
1 kw. 2 kw. 3 kw. 4 kw. 1kw. 2 kw. 3 kw. 4 kw.
2002
2003
Niski rozwój gospodarczy oraz niebezpieczeństwo
dysinflacji, przez jakiś czas wręcz panika przed
deflacją doprowadziły w pierwszej połowie 2003
Pracownicy (w etatach rocznych)
Alokowany kapitał własny
roku do zmniejszenia głównych stóp procentowych
przez banki centralne oraz spadków na rynku obligacji. Amerykański Bank Centralny Fed dokonał
zmniejszenia podstawowych stóp procentowych o
0,25 punktu procentowego do poziomu 1 %, a
Europejski Bank Centralny zredukował podstawowe
Rynki Międzynarodowe
91
stopy procentowe z 2,75 % do poziomu 2 %. Refe-
Zarządzanie aktywami i pasywami
rencyjny wskaźnik zysku z dziesięcioletnich obligacji
Dzięki rozważnemu podejściu do szans i warunków
denominowanych w Euro zmniejszył się z 4,20 % do
na
3,47 %. W drugiej połowie roku horyzont na ryn-
kapitałowych udało nam się w zakresie zarządza-
kach międzynarodowych trochę się przejaśnił i krzy-
nych środków rocznych i długoterminowych uzyskać
wa zysków w dziesięcioletnich obligacji nagle
w 2003 roku dwukrotny wzrost wolumenu za-
zaczęła piąć się w górę. Europejski Bank Centralny i
rządzanych portfeli w porównaniu rokiem poprzed-
Fed pozostawiły podstawowe stopy procentowe na
nim, co w znacznym stopniu przyczyniło się do
niezmienionym poziomie. Pod
poprawy struktury płynności środków pozycji. Udało
koniec roku referencyjny zysk z
nam się nawet wzmocnić krótkoterminowe zobo-
dziesięcioletnich
wiązania dzięki skutecznemu zastosowaniu posia-
Niestabilne stopy procentowe zwierciadło niestabilnych
prognoz gospodarczych
obligacji
po
osiągnięciu wartości najwyższej
rynku
i
dobrym
znajomościom
rynków
danych instrumentów finansowych.
4,5 % osłabł do 4,25 %. Chwiejność na rynku obligacji była drugiej połowie roku
stosunkowo większa niż na rynku akcji. Na rynkach
Rozbudowa
walutowych dolar amerykański stracił na wartości w
wartościowych o stałej stopie dochodu, dzięki gęstej
stosunku do Euro (z przerwą na krótki trend
sieci placówek i profesjonalnych usług doradczych
odwrotny wiosną 2003 roku) o 17 % osiągając na
opłaciła się. Rozwój transakcji i wyników dał się
koniec 2003 roku kurs 1,2630 Euro. W stosunku do
zaobserwować szczególnie w segmencie obrotu
jena kurs dolara zaczął zmniejszań się dopiero jesie-
finansowymi instrumentami pochodnymi. Austriaccy
nią, osiągając annualizowany spadek 11 % tj. do
klienci korporacyjni także coraz więcej uwagi
poziomu kursu 106,93 JPY/USD.
poświęcają kwestii ekspozycji na ryzyko stóp pro-
Na rynkach Europy Środkowo-Wschodniej mieliśmy
do czynienia z gwałtownymi wahaniami stóp procentowych i kursów wymiany walut. Spowodowane
to było silnym przywiązaniem niektórych lokalnych
walut, przede wszystkim polskiej złotówki, do kursu
Euro, ale także zorientowaniem na kurs waluty
amerykańskiej w celu uniknięcia importu inflacji. To
powodowało z kolei podążanie za spadkowym
trendem kursu wymiany amerykańskiej waluty w
stosunku do dolara. Sytuacja na rynku walutowym
tych krajów miała także aspekty zmian w zakresie
lokalnej polityki fiskalnej, co bardzo zaniepokoiło
tych inwestorów, którzy postawili na wyrównany,
podobny rozwój stóp odsetkowych i w pierwszym
półroczu podjęli jeszcze duże inwestycje. Szczególne koncesje w zakresie stóp procentowych były
konieczne zwłaszcza w celu utrzymania kursu forinta, poddanego silnym naciskom rynku, stopy procentowe podniesiono na Węgrzech w dwóch etapach do poziomu 7 %. W Polsce sytuacja
kształtowała się podobnie, choć mniej drastycznie.
92
Papiery wartościowe o stałej stopie dochodu
Rynki Międzynarodowe
centowych
obrotu
i
ryzyko
i
dystrybucji
walutowe.
papierów
Innowacyjne
rozwiązania i alternatywne produkty oferowane
przez
Bank
Austria
Creditanstalt
stanowiące
narzędzia do zarządzania ryzykiem stóp procentowych i walutowym spotykają się z coraz większym
zainteresowaniem klientów i rosnącym popytem.
Dotyczy to nie tylko biernych narzędzi stosowanych
do zabezpieczenia przed ryzykiem. Coraz częściej
klienci korporacyjni sięgają po
aktywne metody zabezpieczenia,
przez wykorzystanie sprzyjających
w zakresie stóp procentowych
Nowe instrumenty
aktywnego zarządzania
ryzykiem do użytku klienta
zmian na rynku. Na rynku krajowym dużym popytem cieszą się nowe strukturyzowane finansowe instrumenty pochodne, stosowane
w celu poprawienia wyniku z tytułu odsetek takie,
jak na przykład kontrakty swap typu Quanto. Z
usług świadczonych przez Bank Austria Creditanstalt w zakresie transakcji rynku pieniężnego w coraz większym stopniu zaczynają korzystać klienci
sektora korporacyjnego prowadzący średnie i małe
przedsiębiorstwa. Nowych klientów dla tych alter-
natywnych transakcji i produktów udało nam się
się obligacje wymienne Banku BA-CA na akcje
pozyskać także z segmentu rynku nieruchomości.
spółki Wienerberger. Przy całkowitym wykorzystaniu
opcji „greenshoe“ pozwalającej na uplasowanie na
Działalność emisyjna
giełdzie kolejnego pakietu akcji oferta emisyjna
Wiedeńska Giełda ma za sobą kolejny dobry rok,
została zwiększona do 270 mln Euro. W zakresie
przy czym jej indeks ATX zanotował najwyższe
zabezpieczania kredytów (sekurytyzacja) udało nam
wynik osiągnięty na przestrzeni ostatnich pięciu lat.
się zdobyć dwa zlecenia na realizację, pierwsze z
Nie pozostało to bez wpływu na rynek emisji, który
nich zostało już zakończone.
osiągnął rekordowy wynik w zakresie wolumenu
emisji, który wyniósł 2,1 mld Euro. Bank Austria
wystąpił wspólnie z CA IB Corporate Finance w roli lidera wielu
BA-CA to na rynku obligacji
korporacyjnych najlepszy
adres w Austrii i krajach CEE
nowych emisji. W dwóch z trzech
wielkich transakcji rynku kapitałowego; w drugiej publicznej
ofercie (SPO) akcji spółki Andritz w czerwcu 2003
roku (139 mln Euro) oraz SPO akcji Böhler-Udeholm
Także w krajach Europy Środkowo-Wschodniej Bank
Austria Creditanstalt udowodnił swoją silną pozycję
i kompetencję na rynku papierów wartościowych.
Zwiększony wolumen transakcji na rynku papierów
wartościowych od stałej stopie dochodu i pochodnych instrumentów finansowych została z uznaniem
odnotowana w statystykach prowadzonych na światowych rynkach finansowych (patrz: League Tables).
(33 mln Euro) w grudniu, dział Rynków Międzynaro-
W Chorwacji trwa obecnie realizacja dwóch emisji,
dowych odgrywał pierwszoplanową rolę, podobnie
w których odgrywamy ważną rolę; w programie
przy pierwotnej ofercie publicznej (IPO) akcji Banku
EMTN Chorwackiego Banku Rozwoju HBOR (500
BA-CA w czerwcu (960 mln Euro) gdzie przejął rolę
mln Euro) jako makler, a przy realizacji drugiego
generalnego koordynatora emisji.
programu EPC dla koncernu farmaceutycznego Pli-
Rekordowy wolumen emisji osiągnięto także na rynku obligacji korporacyjnych. Bank Austria Creditanstalt potwierdził swoją pozycję i kompetencję jako
partner spółek poszukujących w bliskiej perspektywie obowiązywania wymogów adekwatności
kapitałowej przewidzianych w Nowej Bazylejskiej
Umowie Kapitałowej, nowych źródeł finansowania,
stanowiących alternatywę wobec klasycznego kredytu dla przedsiębiorstw. Bank zdołał rozbudować
swoją pozycję na tym rynku i zwiększyć wolumen
va (na sumę 250 mln Euro) jako organizator. W
Rumunii Bank Austria Creditanstalt wystąpił jako lider konsorcjum
wraz
z
podmiotem
Emisje state of the art
w krajach CEE
zależnym HVB Bank Romania
przy lokalnej emisji obligacji
komunalnych miasta Temesvar i obligacji skarbowych kraju związkowego Arad. Na rynku polskim
odegraliśmy ważną rolę w pierwszej na tym rynku
przeprowadzonej sekurytyzacji.
zleceń na realizację emisji. Wśród nich warto odno-
Odnieśliśmy także sukces otrzymujące wspólnie z
tować tak wielkie, jak największa w historii najnow-
naszym podmiotem zależnym Tripple A Advisory zle-
szej emisja obligacji korporacyjnych austriackiej
cenie na doradztwo ratingowe dla rządu Republiki
spółki telekomunikacyjnej Telekom (750 mln Euro)
Bośni-Hercegowiny.
subskrypcja
na
te
akcje
dziesięciokrotnie
przewyższyła nakład emisji. Kolejne udane emisje to
emisja obligacji dla austriackich kolei państwowych
ÖBB w kwietniu oraz austriackiej spółki naftowej
OMV w czerwcu (250 mln Euro). Wyemitowaliśmy
ponadto na zlecenie kanadyjskiej firmy Magna
Bank Austria jako pierwszy zagraniczny bank
komercyjny przeprowadził emisję własnych akcji
Bank na wielką skalę (w wysokości ponad 1 miliarda
PLN). W roli wyłącznego organizatora tej emisji i
maklera wystąpiła polska spółka zależna bank BPH.
Entertainment (MEC) obligacje zamienne w wyso-
CA IB International Markets Londynie, odpowie-
kości emisji 150 mln USD. Wielkim popytem cieszyły
dzialna za transakcje na rynku akcji w krajach Euro-
Rynki Międzynarodowe
93
py Środkowo-Wschodniej intensywnie rozwijała seg-
Wprowadziliśmy w tym dziale nowy portfel akcji –
ment dochodowych transakcji na rynku opcji i
wysokodochodowe akcje wysokiego ryzyka ze
zalicza się obecnie do największych emitentów tych
szczególnym uwzględnieniem obligacji przed-
produktów na rynkach krajów CEE. Duże sukcesy
siębiorstw, wycenianych ratingowo poniżej stoso-
spółka odnosi także w transakcjach finansowymi
wanej skali (na poziomie ratingów spekulacyjnych).
produktami strukturyzowanymi, między innymi w
Wyniki zarządzania tym portfelem przyszły wszelkie
organizowaniu konsorcjów udziałowych finansu-
oczekiwania mimo ścisłego stosowania się do
jących dla finansowania przedsięwzięć oraz innych
przyjętych parametrów limitu ryzyka.
produktów i transakcji powiązanych z akcjami.
Europy środkow-Wschodniej zostało uwieńczone
Dział Rynków Wschodzących
Dział
zajmujący
się
ryneiem
Ukierunkowanie naszej działalności na rynki krajów
aktywów
zaangażowanych na rynkach wschodzących wykazał w 2003 roku wzrosty powyżej przeciętnych.
Dział Rynków Wschodzących już przy pierwszych
oznakach rosnących stóp procentowym w czerwcu
2003 roku drastycznie zredukował wysokość środków zaangażowanych na tych rynkach, co pozwoliło na uniknięcie strat. Zdecydowano się świadomie
na bardziej konserwatywną strategię zarządzania
portfelami w drugim półroczu. Te dobrze skoordynowane w czasie działanie pozwoliły na uzyskanie
w wyniku za cały rok wyższego o 26 %.
uznaniem światowych mediów finansowych: magazyn Global Finance wyróżnił Bank Austria Creditanstalt tytułem „Najlepszego Banku FX“ w krajach
Europy Środkowo-Wschodniej i w Austrii, Risk
Magazine przyznał nam tytuł „Najlepszy Bank FRA
na Wschodzących Rynkach“. Nasza działalność
powiernicza zapewniła nam miejsce w wielu
uznanych ratingach (Euromoney, GCSC Benchmarks
i Global Custodian). Thomas Excel mianował naszą
spółkę CA IB najlepszą spółką w dziedzinie przeprowadzanych analiz i ocen, działającą w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Zdobyliśmy ponadto wiele lokalnych nagród za działalność w segmencie
rynków międzynarodowych.
Dynamika rozwoju rynku akcji i obligacji
%
50
45
40
35
Akcje (Europa)
Obligacje 10-letnie w Euro
30
25
20
15
10
(zlogarytmizowane zmiany dzienne
przez 60 dni, w prognozie rocznej,
wygładzone graficznie)
5
0
2002
94
Rynki Międzynarodowe
2003
2004
Perspektywy
nia zysku. Konieczne do tych działań moce uzyska-
Rok 2004 stoi dla nas pod znakiem dalszego rozwi-
liśmy w drodze przeprowadzonej reorganizacji
jania transakcji z klientami przy współpracy z
struktur i kompetencji naszych działów bankowości
działem produktowym, specjalistami z działu sprze-
tradycyjnej. Cel który pragniemy osiągnąć to prze-
daży i specjalistami prowadzącymi usługi doradcze
kucie doświadczenia z prowadzonej dotychczas
dla klientów. Dotyczy to zarówno naszej działalności
działalności finansowo-inwestycyjnej w wysokiej kla-
w Austrii, jak i w krajach CEE. Szczególny nacisk
sy finansowe rozwiązania i usługi dla klientów i ich
położymy na rozwój finansowych instrumentów
dystrybucja przy pomocy najlepiej wykwalifiko-
pochodnych i strukturyzowanych form finansowa-
wanych specjalistów działu sprzedaży. Naszą
nia. Przy zastosowaniu tych nowych produktów
ambicją jest zaoferowanie wyspecjalizowanych
finansowych kreujących wysoką wartość dodatkową
usług i innowacyjnych produktów, dostosowanych
uda nam się zbudować finansowe struktury za-
do indywidualnych potrzeb klientów.
wierające bardziej stabilne mechanizmy generowa-
Stabilne wzrosty akcji – niepewność na rynku obligacji
110
5,50
100
5,25
5,00
90
4,75
80
Akcje (Europa)
Rentowność 10-letnich obligacji
rządowych (EUR Benchmark)
4,50
70
4,25
60
4,00
50
3,75
40
3,50
30
3,25
2002
2003
2004
Rynki Międzynarodowe
95
Europa Środkowo-Wschodnia
(CEE)
Kraje Europy Środkowo-Wschodniej (CEE) –
rachunek zysków i strat
CEE – zysk brutto w różnych wariantach
a) w porównaniu z wartościami absolutnymi
2003
2002 +/– mln
Euro
Wynik z tytułu odsetek
Rezerwy na ryzyko kredytowe
Wynik z tytułu prowizji
Wynik operacji finansowych
Koszty działania segmentu
Wynik z tytułu pozostałych kosztów
i przychodów operacyjnych
530
– 90
353
66
– 690
640
–101
328
27
– 718
6
–6
175
20
– 42
–2
171
23
– 44
–1
151
23 %
148
29 %
Zysk na działalności operacyjnej
Wynik z finansowego majątku trwałego
Amortyzacja wartości firmy
Wynik z tytułu innych przychodów i kosztów
Zysk brutto
Udział w wyniku Banku
+/– %
mln Euro
12
5
3%
– 3 –13 %
2
–4%
–1 >100 %
3
2%
350
353
341
321
300
250
200
Spółki
zależne
150
objęte
konsolidacją,100
łącznie
50
Spółki w
krajach CEE
0
172
160
151
CE
Eb
17,3 % 18,3 %
72,2 % 72,6 %
Wskaźnik rentowności kapitału brutto
Wskaźnik koszty/dochody
400
–111 –17 %
10 –10 %
26
8%
39 >100 %
29
–4%
ez
w ba
yn nk
ik u
sk Bi
o ory och
ku go im
rs w ,
CE
w an
ym y
Ez
ian
ba
y
w nk
yn ie
ik m
sk Bio
o ory ch
ku go im
rs w ,
w an
ym y
ian
y
CE
E
Bi z b
oc an
hi k
m ie
w m
Eu
ro
mln Euro
b) w porównaniu z rokiem ubiegłym
Wskaźniki efektywności
Wskaźnik rentowności aktywów/Ø RWA
Ryzyko kredytowe/Ø RWA
Ryzyko kredytowe/Wynik z tytułu odsetek
Ø Aktywa ważone ryzykiem (RWA)
Ø Alokowany kapitał własny
Udział w ogólnej pozycji banku
3,8 % 4,9 %
0,6 % 0,8 %
17,0 % 15,7 %
14.034 13.100
870
812
17 %
17 %
mln Euro
80
934
58
70
7%
7%
60
+72
+26%
+60
+22%
50
Udział w rynku Pozycja
(wg sumy bilansowej)
9,5 %
5,1%
5,4 %
4,7 %
4,6 %
Polska
Czechy
Słowacja
Węgry
Słowenia
3
4
5
6
8
Kraj
Udział w rynku Pozycja
(wg sumy bilansowej)
Rumunia
Bułgaria
Chorwacja
Bośnia-Hercegowina
Serbia-Czarnogóra
3,5 %
6,7 %
9,1%
7,2 %
1,9 %
10
4
4
4
17
Segment krajów Europy Środkowo-Wschodniej opisuje
naszą działalność na tych z punktu widzenia Grupy podstawowych rynkach. W rachunku zysków i strat tego segmentu ujęte są bilanse odrębne naszych banków, spółek
zależnych w tych krajach, sporządzone zgodnie z wymogami MSSF/MSR i uzupełnione wynikami wiedeńskiej Centrali segmentu CEE takimi, jak na przykład amortyzacja
wartości firmy i uzgodnieniami związanymi z procedurami
konsolidacji kapitału. Rewaluacja pozycji w walutach
96
Europa Środkowo-Wschodnia (CEE)
40
Spółki
zależne
30
objęte
konsolidacją, 20
łącznie
10
Spółki w
krajach CEE
0
+23
+16%
+12
+8%
+3
+1,7%
ez
w ba
yn nk
ik u
sk Bi
o ory och
ku go im
rs w ,
CE
w an
ym y
Ez
ian
ba
y
w nk
yn ie
ik m
sk Bio
o ory ch
ku go im
rs w ,
w an
ym y
ian
y
CE
E
Bi z b
oc an
hi k
m ie
w m
Eu
ro
Kraj
4,0 miliony
+40
+14%
Eb
Liczba klientów
CE
Wskaźniki strukturalne
lokalnych na Euro dokonywana jest według kursu wymiany obowiązującego na koniec roku. Przyszłe oczekiwane
zyski roku obrotowego zabezpieczane są transakcjami na
instrumenty pochodne na stopę procentową, zysk z tych
transakcji zaliczamy do wyniku z operacji finansowych segmentu. W segmencie nie są ujęte kraje nadbałtyckie i Rosja, znajdujące się zgodnie podziałem w ramach Grupy HVB
w gestii banku HVB.
Rozwój działalności w roku 2003
Na wynik za rok obrotowy 2003 – jak już wspomni-
Działające w Środkowej i Wschodniej Europie ban-
ano w sprawozdaniu z działalności w roku obroto-
ki–córki Banku Austria Creditanstalt wbrew hamu-
wym – szczególnie niekorzystnie wpłynęło przewa-
jącemu wpływowi koniunktury światowej na prze-
lutowanie wyników uzyskanych przez banki zależne
strzeni roku 2003 potrafiły kontynuować dotych-
z walut krajowych na Euro ze względu na niekiedy
czasową ekspansję. W sumie miniony rok był dla
bardzo znaczny spadek kursu wymiany tych walut
nich udany, choć z pewnością nie dający powodów
na koniec roku. Z drugiej strony wykazano jednak
do euforii, a rok 2004 rozpoczęły w ustalonym już
przychody z tytułu zabezpieczeń kursowych w wyso-
tempie. W szczególności w pierwszej połowie roku
kości 11 mln Euro, który na poziomie segmentów
także gospodarki krajów CEE nie były w stanie
działalności ujęty jest w pozycji wyniku handlowego.
dłużej opierać się wpływom słabnącej koniunktury
europejskiej i musiały pogodzić się z ograniczeniem
wzrostu ich potencjału. Największy dołek to okres II.
kwartału, nawet jeżeli faktyczny wzrost w tym okresie pozostawał na takim poziomie, jak w krajach
strefy Euro w okresie normalnej koniunktury. Dodatkowym czynnikiem był wzrost stóp procentowych
na rynku, przede wszystkim w Polsce i na Wegrzech
w drugiej połowie roku, nawet gdy przyjmiemy, że
było to tylko chwilowe zatrzymanie dokonującego
się procesu konwergencji oprocentowania.
Wyniki działalności osiągnięte przez spółki zależne
W stosunku do obu wymienionych czynników efekt
ujęcia w ramach konsolidacji banku Biochim, który
w roku 2003 uwzględniono po raz pierwszy oraz
Splitska banka, który w roku 2002 w bilansie skonsolidowanym ujęto dopiero od maja, odegrał jedynie podrzędną rolę (udział Biochim w wyniku operacyjnym z konsolidacji wyniósł 3,4 %, zysku brutto
3,6 %). Nie zdecydowano się na restatement
danych porównawczych za rok 2002 nie tylko ze
względu na zakres, ale także ponieważ tego rodzaju akwizycje są częścią regularnej działalności w
rozwijającym się segmencie.
BA-CA w CEE w roku 2003 przedstawione w
rachunku zysków i strat dla segmentu CEE z kilku
Skumulowany rachunek zysków i strat
przyczyn z trudem poddają się interpretacji:
córek BA-CA w CEE
Na poziomie scalonym segmentów działalności prezentowane są dane całego banku za rok obrotowy,
tj. na poziomie uwzględniającym (odpowiednio za
okres) koszty akwizycji (odpisy z tytułu wartości firmy i koszty refinansowania), ujmującym koszty zarządu wiedeńskiej centrali CEE a także centralnie
przyporządkowane koszty informatyki i komunikacji
(IT) oraz koszty ogólne, a kalkulacja rentowności
kapitału własnego dokonuje się nie na bazie rzeczywistego lecz wystandardowanego przyporządkowania udziału w kapitale własnym. Dlatego też wynik
przed opodatkowaniem pozostaje na poziomie o
połowę niższym, aniżeli wynikałoby to ze zsumowania wyników uzyskanych przez córki (por. wykres).
Jednak z drugiej strony z tej samej przyczyny wskaźnik ROE na poziomie segmentów działalności
Banki zależne w CEE w roku obrotowym 2003
osiągnęły łącznie zysk brutto w wysokosci 321 mln
Euro, o 40 mln Euro tj. 14 % więcej, niż w roku
ubiegłym. Po konwersji, czyli uwzględnieniu wpływu
zmian kursowych, tj. w przeliczeniu każdorazowo
po kursie Euro na koniec 2002 roku, wzrost ten –
pod względem ekonomicznym – wyniósł 72 mln
Euro czyli 26 % do wysokości 353 mln Euro. Suma
32 mln Euro wynikająca z kalkulacyjnego wpływu
różnic kursowych przypada w 2/3 na Polskę, 1/6
Węgry a w pozostałej części na Rumunię i Czechy.
(Tabela
„Rachunek
zysków
i
strat
banków
podległych w krajach CEE, objętych konsolidacją“
na s. 226 f niniejszego sprawozdania, por. też
komentarze do poszczególnych krajów na s. 104 ff
zawierają szczegółowe informacje).
wynoszący 17,3 % jest wyższy aniżeli suma wskaź-
Do zwiększenia zysku brutto przyczyniły się głównie
ników poszczególnych córek.
Polska i Węgry, podkreślic wypada także znakomity
rozwój naszego banku córki w Rumunii. Bank BPH
Europa Środkowo-Wschodnia (CEE)
97
zwiększył wynik brutto w walucie krajowej o 39 %,
nie, zawiera 11 mln Euro z tytułu przychodów uzys-
a nawet po przeliczeniu na Euro pozostaje wzrost o
kanych w wyniku ustanowienia zabezpieczeń kurso-
20 mln Euro tj. 19 %. HVB Bank Hungary wykazał
wych dla przewidywanych zysków na koniec roku.
liczony w forintach wzrost o 30 %, a w Euro o 17 %.
Koszty działalności segmentu w roku 2003 spadły o
Rumunia zysk przed opodatkowaniem zwiększyła o
4 % wobec roku ubiegłego. (Po uwzględnieniu zmi-
43 % w lejach i o 22 % w Euro. Porównując pozycje
an kursowych uzyskujemy plus 6 %, a po odliczeniu
rachunku wyników po kursie stałym można dostrzec
Biochim + 2 %).
– z zastrzeżeniem rozbieżności regionalnych i
zróżnicowanej pozycji poszczególnych banków –
następujące trendy: Słabnący wynik z tytułu odsetek
w sumie wykazuje tendencje spadkową, kompensuje ją jednak wzrost wyniku z tytułu prowizji.
Wynik na działalności operacyjnej wzrósł o 3 % do
175 mln Euro, pozostałe pozycje łącznie kształtowały
się mniej więcej na poziomie roku ubiegłego. Wskaźnik ROE liczony dla zysku brutto (+ 2 % do 151 mln
Euro) i 7 % wzrostu alokowanych środków własnych
Powyższe tendencje potwierdzają zarówno zjawisko
wynosi 17,3 % (2002: 18,3 %). Cały segment
konwergencji stóp procentowych i marż jak i
uczestniczył w zysku przed opodatkowaniem wyka-
postępujący rozwój rynkowy nowoczesnych produk-
zanym przez cały bank BA-CA za rok 2003 na pozio-
tów bankowych, jednej z podstawowych przyczyn,
mie 23 % (po kursach stałych 26 %).
którym potencjał działalności bankowej w CEE zawdzięcza swój wzrost. Ryzyko kredytowe uległo BA-CA na rosnącym rynku
znacznemu ograniczeniu, w tym szczególnie w Pols-
Wolna, oparta na podziale pracy gospodarka nadra-
ce i Czechach. Koszty zarządu wykazywały ogólnie
biająca opóźnienia, wola dążenia do sukcesu i
tendencję spadkową (poza konsolidacją Biochim)
otwartej wymiany międzynarodowej oraz wspólne
szczególnie po uwzględnieniu kosztów integracji w
ramy ustrojowe Rynku Wewnętrznego bez granic –
Chorwacji.
na takim podglebiu kształtuje się obecny proces
Komentarz do rachunku zysków i strat
segmentu CEE
Gwałtowna ekspansja na rynkach pieniężnych krajów CEE
Segment działalności CEE zamknął rok 2003 zyskiem
mln Euro
700
659=100%
+7% p. a.
uwzględnieniu rezerw na ryzyko kredytowe (859 mln
500
jące znaczenie miał tu spadek wyniku z tytułu odse-
400
tek (– 111 mln Euro tj. – 17 %), w liczbach bez-
473 =100%
300
200
to zjawisko zmniejszony o 10 % poziom pozycji ryzy-
100
ka kredytowego. Pozytywnie kształtowały się wynik z
0
45%
po kursach stałych spadek ten wynosi 7 %). Łagodził
33%
względnych najwyższa pozycja przychodów. (Licząc
2003
tytułu prowizji i wynik operacji finansowych: Wynik z
89%
kursie stałym otrzymalibyśmy wzrost o 6 %). Decydu-
75%
Euro) były o 4 % niższe niż w roku 2002 (licząc po
600
+10% p. a.
+9% p. a.
+14% p. a.
51%
powyżej roku ubiegłego. Przychody operacyjne po
46%
brutto na poziomie 151 mln Euro nieco (+ 2 %)
2008
tytułu prowizji wzrósł o 8 % co odpowiada 26 mln
Euro do 353 mln Euro i w segmencie CEE stanowi już
37 % przychodów operacyjnych (przed odpisem
PKB nominalny
Kredyty
rezerw na ryzyko kredytowe) czyli więcej, aniżeli w
skonsolidowanej grupie (32 %). Wynik operacji finansowych (66 mln Euro), który wzrósł ponad dwukrot-
98
Europa Środkowo-Wschodnia (CEE)
Lokaty
Suma bilansowa
wartości absolutne
w mld Euro i w % PKB
trwałego wzrostu. Przystąpienie ośmiu krajów z Cen-
niczących z nią krajach w Europie Południowo-
tralnej i Wschodniej Europy do Unii Europejskiej osta-
Wschodniej. Pragniemy by nasza infrastruktura
tecznie zapewni dalszy zrównoważony rozwój. W
finansowa pozostawała do dyspozycji coraz inten-
ścisłym związku z ożywieniem
sywniej rozwijających się stosunków gospodarczych
gospodarczym w Europie Środko-
pomiędzy poszczególnymi regionami Europy. Obok
wej i Wschodniej (CEE) pozostaje
obsługi dla przedsiębiorstw o zasięgu międzynaro-
wzrost popytu na wszelkiego ro-
dowym chcemy także czerpać z wielkiego potencjału
dzaju usługi finansowe.
obrotów detalicznych.
Trwały wzrost gospodarczy –
potencjał rozwoju sektora
bankowego
Tylko w okresie do 2008 roku liczymy na to, że rocz- Bankowość detaliczna
nie przeciętny wzrost po stronie kredytów wyniesie
W krajach, w których nie dysponujemy dotychczas
14 %, wkładów 9 % a zagregowanej sumy bilansogęsta siecią oddziałów, oferujemy nasze usługi w
wej sektora bankowego 10 %. Jeżeli skonfrontujemy
zwiększonym wymiarze z pomocą tzw. mobilnej
te rosnące liczby z danymi wzrostu gospodarczego
dystrybucji. Chcemy przy tym za pomocą produktów,
(7 % p.a.), otrzymujemy ponadprzeciętny potencjał
które zapewniają nam wyprzedzenie wobec konkurozwoju sektora bankowego. Do roku 2013 szacurencji, otwierać kolejne potencjały rynków niszowych.
jemy dla CEE wolumen kredytowy na poziomie 560
Obok kwitnącego rynku kredytów hipotecznych
mld Euro – a więc ponad dwukrotnie więcej, niż na
zaliczamy do nich również fundusze inwestycyjne czy
koniec roku 2003. Przeważająca część spodziewaneteż segment kart kredytowych i płatniczych a także
go wzrostu wynika z podnoszenia się poziomu
usługi bankowe: zarządzanie aktywami i bankowość
dochodów w tych krajach, jego pozostałą część
prywatna. Całościowa paleta naszych produktów
będziemy zawdzięczać większemu i intensywniejszeumozliwa nam także aktywny cross-selling.
mu wykorzystaniu produktów.
Nasza rola w CEE
W Europie Środkowej i Wschodniej nasz bank jest
wyposażony w rozbudowaną sieć zarówno we
wschodniej części Unii Europejskiej jak i w gra-
Bankowość korporacyjna
Już w chwili obecnej działamy jako bank współpracujący na zlecenie wielu klientów korporacyjnych,
towarzysząc im w drodze do Europy Środkowej i
Wschodniej.
Know
how,
które
zdobywamy
Potencjał kredytowy ulegnie w krajach CEE do 2013 roku podwojeniu
+ 19 mld Euro … w związku
z potencjalnie wyższym wzrostem
+408 mld
Euro; +257%
+163 mld Euro … w związku z wyższym
stopniem wykorzystania produktów
+226 mld Euro … w związku ze
wzrostem dochodów, przy tym samym
stopniu wykorzystania produktów
158 mld Euro … stan na koniec 2003 roku
Europa Środkowo-Wschodnia (CEE)
99
współpracując z tymi klientami, chcemy intensyw-
Przenosząc te osiągnięcia na grunt banku działają-
niej wykorzystywać również towarzysząc naszym kli-
cego w jedenastu krajach Europy Środkowej i
entom z sektora MSP (Mid Market Segment) na ich
Wschodniej oznacza to tworzenie oferty jednolitego
ścieżce rozwojowej w CEE. Serwis i obsługa banku
katalogu produktów podstawowych, zaopatrzone-
nie jest jednak ulicą jednokierunkową wiodącą tyl-
go ewentualnie w „dodatki“ pod kątem potrzeb w
ko z Zachodu na Wschód. Podobnie wspieramy
każdym tych krajów. Jednolity katalog produktów
przedsiębiorstwa z regionu CEE w ich drodze na
podstawowych nie oznacza jednak, że w mniejszym
rynki UE i innych krajów CEE. Po to, by wesprzeć
stopniu będziemy uwzględniali indywidualne po-
przedsiębiorstwa
krajach
trzeby i życzenia – wręcz przeciwnie: Produkty pod-
działające
nowych
wszystkich
dane standaryzacji są fundamentem, na którym
spółkach bankowych w regionie CEE „European
można w sposób ekonomiczny rozwijać indywidu-
Competence Centers“, mające wspierać firmy w
alną współprace z klientem.
członkowskich,
utworzyliśmy
we
sprawach związanych z pozyskiwaniem środków z
Podział pracy wewnątrz grupy
funduszy unijnych.
Naszym celem pozostaje stworzenie naszym klientom korporacyjnym dla potrzeb ich działalności
finansowej „one-stop-shop“. W tym celu stworzyliśmy system Customer Relationship Management
dla klientów międzynarodowych (cross-border clients). Do tej grupy klientów kierujemy ofertę „produktów sieciowych“, dostępnych od 1 maja 2004
roku: „Flash Payment“ umożliwiające szybkie przekazywanie płatności między HVB Deutschland,
BA-CA i bankami zależnymi na preferencyjnych
zasadach walutowych czy też międzynarodowe
rozwiązania w dziedzinie obsługi transakcji gotówkowych.
Creditanstalt umożliwi wykorzystanie korzyści wynikających z posiadania regionalnych lokalizacji. I tak
obsługa kart kredytowych dla
rynków w Czechach, na Słowacji
i na Węgrzech realizowana jest w
Pradze. Dla Europy Południowo-
www.ba-ca.com >>
International >>
Zentral- und Osteuropa
Wschodniej przewidujemy utworzenie analogicznego centrum w
Splicie (Chorwacja). A więc nie mamy zamiaru wszystkiego koncentrować w ramach jednej lokalizacji,
chcemy łączyć ze sobą wybrane regiony lub kraje.
Powstający przy tym efekt skali pozytywnie oddziałuje z kolei na naszą strukturę kosztów.
Ujednolicanie standardów produktów
Z uzyskanych w wyniku lepszego podziału pracy
Naszym klientom międzynarodowym zależy na tym,
przyrostów efektywności korzystają także klienci.
by ich potrzeby finansowe były zaspokajane szybko,
Pomimo, że niektóre procesy realizacji i przetwarza-
bezpiecznie i skutecznie – niezależnie od tego, w
nia naszych operacji zostaną skoncentrowane w
jakim kraju powstaną czy też
wybranych lokalizacjach – pierwszym partnerem w
będą zaspokajane. To zrozumiałe
kontaktach z klientem nadal pozostanie jego
wymaganie staramy się dostrzec,
lokalny opiekun.
Klient międzynarodowy
wymaga, by we wszystkich
krajach CEE towarzyszył mu
jeden kompetentny bank
100
Wewnętrzny podział pracy w Grupie Bank Austria
podejmując działania zapewniające bardziej jednolity standard na-
Rozbudowa sieci bankowej
szych produktów i usług, nieza-
W Polsce, Chorwacji i Bułgarii staliśmy się już ban-
leżnie od podziałów w wyniku istniejących granic.
kiem uniwersalnym, dysponującym rozbudowaną
Bardzo
już
siecią placówek. W pozostałych krajach przewidu-
przedsiębiorstwa produkcyjne: Producenci przemysłu
jemy dalszy organiczny wzrost, nie rezygnując także
samochodowego dziś tworzą swoje pojazdy korzy-
z możliwości akwizycji – jak by nie było, nasza dro-
stając z nielicznych „platform“, oferując je klientom
ga do tego, by zostać liderem bankowości w CEE
w różnych wykonaniach i z różnymi dodatkami.
prowadziła nas do zakupu banków lokalnych i ich
dużo
na
tej
drodze
Europa Środkowo-Wschodnia (CEE)
osiągnęły
integracji w naszej sieci. Wszędzie tam, gdzie istnie-
roku do prawie 4 mln na koniec 2003. Nasze inwe-
ją jeszcze możliwości prywatyzacji lub wymian
stycje znalazły tez uznanie w oczach renomowanych
między bankami zagranicznymi, będziemy badać
magazynów branżowych: „The Banker“ obwołał
także
Dysponujemy
nas już po raz trzeci „Bank of the Year in CEE“,
niezbędnymi w tym celu środkami finansowymi
„Global Finance“ jak również „Euromoney“ – „Best
dzięki podwyższeniu kapitału w lipcu 2003 roku.
Bank in CEE“.
ewentualność
akwizycji.
Sukcesy działalności w CEE
Słuszność naszych ofert dla Europy Środkowej i
Wschodniej potwierdza także rosnąca liczba klientów w tym regionie: z 3,5 mln na koniec 2002
Tym samym znaleźliśmy najlepszą drogę, by zostać
niezbędnym partnerem wszelkich transakcji finansowych zarówno dla klientów detalicznych jak i korporacyjnych w Europie Środkowej i Wschodniej.
Sieć naszych banków w krajach
Europy Środkowo-Wschodniej
Polska
Bank Przemyslowo-Handlowy PBK S. A.
Czechy
HVB Bank Czech Republic a. s.
Słowacja
HVB Bank Slovakia a. s.
Węgry
HVB Bank Hungary Rt.
Rumunia
HVB Bank Romania S. A.
Słowenia
Bank Austria Creditanstalt d. d. Ljubljana
Chorwacja
Bośnia-Hercegowina
Serbia i Czarnogóra
Bułgaria
Macedonia
Splitska banka d. d.
HVB Banka Bosnia i Hercegovina d. d.
Central profit banka d. d.
HVB Banka Jugoslavija A. D.
Commercial Bank Biochim AD
Przedstawicielstwo
Europa Środkowo-Wschodnia (CEE)
101
Banki zależne w regionie CEE
Rozwój działalności w roku 2003
Polska
Warszawa
Sytuacja makroekono-
Bank BPH w roku 2003 odnotował mimo trudnej
miczna
sytuacji makroekonomicznej sektora bankowego
W
polskiej
gospodarce
nastąpiła wyraźna poprawa.
Nastąpił wzrost PKB w roku
2003 do 3,7 % wobec tylko
Krakow
1,4 % w roku 2002 i 1,0 % w
Polen
bardzo zadowalający rozwój wyników. Wynik finansowy grupy przed opodatkowaniem wzrósł do 605
mln PLN (plus 39 % w stosunku do roku ubiegłego).
W Euro wynik na poziomie 128,7 mln oznacza
wzrost o ok. 19 % w stosunku do roku 2002.
roku 2001. Chociaż nadal
Wolumen kredytowy na bazie PLN zwiększył się o
lekko spadały lokaty – o
23 %, natomiast po stronie wkładów także uzyska-
0,9 %, jednak od połowy
no dobry wynik, odnotowując wzrost o 4 %. Wrost
mln Euro
2003
2002
roku zaczęły się poprawiać.
wolumenów wyraźnie przekroczył przeciętny wzrost
Suma bilansowa
Zysk brutto
ROE – Wskaźnik rentowności kapitału brutto
Wskaźnik koszty/dochody
Zatrudnienie (etaty)
Liczba placówek
9.957
128,7
10.908
108,4
Na rok 2004 przewidujemy
na rynku bankowym.
11,7 %
66 %
11.115
518
8,7 %
67 %
12.089
560
Także wzrost produkcji prz-
wzrost na poziomie 4,3 %.
emysłowej (realny o 9,2 %
w stosunku do roku ub.) i
Spadające oprocentowanie i silna presja na marże
mimo to spowodowały obniżenie wyniku z tytułu
odsetek do 301,6 mln Euro (PLN 1.418 mln).
eksportu przyczynił się do
Wynik z tytułu prowizji liczony w walucie krajowej
poprawy sytuacji gospod-
wzrósł o 18 % do 950,4 mln PLN (202,1 mln Euro),
arczej. Mimo ponownego wzrostu deficyt budżeto-
co spowodowało wyraźną poprawę stosunku trans-
wy kształtuje się na stosunkowo wysokim poziomie
akcji odsetkowych do transakcji finansowych.
6 %. Mimo zadowalających wskaźników wzrostu
Rozpoczynającemu się ożywieniu gospodarczemu w
oraz korzystnego rozwoju inflacji i handlu zagranicz-
Polsce towarzyszyła zmniejszona
nego, rok 2003 przyniósł znaczące wahania kursów
konieczność rezerw celowych na
walut. W stosunku do Euro złotówka straciła 14 %.
prowadzoną działalność zarówno
Stopy procentowe zostały w sześciu posunięciach
w segmencie bankowści detalicz-
obniżone o 150 punktów bazowych (co odpowiada
nej jak i korporacyjnej. Rezerwy celowe na ryzyko
1,5 punktom procentowym), do 5,25 %.
bankowe kształtowały się na poziomie 63,1 mln
www.bph.pl
Euro czyli 49 % poniżej roku ubiegłego (w PLN
Krótka charakterystyka
Nasz bank w Polsce – powstały w wyniku fuzji
banków BPH i PBK w roku 2001 – umocnił się jako
trzeci co do wielkości bank w Polsce, wzmacniając
także swoją pozycję rynkową. Jako bank uniwersalny
obsługuje dziś ok. 2,9 mln klientów detalicznych i
podmiotów gospodarczych oraz ok. 11.000 klientów
korporacyjnych. Bank Austria Creditanstalt powiększył
w roku obrotowym 2003 w wyniku planowego przeniesienia pozostałych udziałów HVB swój udział w
BPH PBK do 71,03 %. W połowie lutego 2004 roku
została wypromowana nowa marka „Bank BPH“.
102
Banki zależne w regionie CEE
296,7 mln lub – 41 % do roku 2002).
Koszty zarządu dzięki usilnym staraniom podejmowanym we wszystkich działach banku obniżono do
poziomu 350,6 mln Euro (2002: 443,5 mln Euro).
Daje to efekt oszczędności na poziomie 21 % w
Euro ew. 8 % w walucie krajowej. Znaczący był tu
wkład dalszej redukcji zatrudnienia z 12.089 etatów
(nie licząc osób przebywających na urlopach macierzyńskich) do 11.115. Liczba placówek zmniejszyła
się w trakcie optymalizacji sieci dystrybucyjnej z 560
do 518.
Klienci detaliczni i podmioty gospodarcze
W bankowości detalicznej i obsłudze podmiotów
gospodarczych wolumen kredytowy (wartości średnie) w skali roku wykazuje zadowalający trend
wzrostowy na poziomie + 20 %. Łączny wolumen w
grudniu 2003 roku wynosił 10,2 mld PLN. Bank BPH
rozbudowywał swoja działalność opierając się na już
osiągniętej silnej pozycji w dziale kredytów hipo-
wzrostu. Łączny wolumen kredytowy w grudniu
2003 roku stanowił poważną kwotę 15,4 mld PLN.
Wzrost wkładów o ok. 13 % do niemal 10,1 mld
PLN w stosunku do roku ubiegłego wyraźnie przekracza przeciętny rozwój rynku i przede wszystkim
odzwierciedla działania dystrybucyjne w dziedzinie
bankowości transakcyjnej.
tecznych. Udało się zająć drugie miejsce ze względu
W działalności usługowej bank realizował konsek-
na łączny wolumen kredytowy i ilość nowych
wentnie inicjatywy produktowe elektronicznej ban-
umów. Tym samym udział rynkowy poprawił się dla
kowości transakcyjnej, uzupełniając je sukcesywnym
kredytów z 14 % w roku 2002 do 17 % w 2003, a
rozszerzaniem oferty produktów rynku pieniężnego
dla nowych umów z 15 % do 19 % w roku 2003;
dla MSP.
Udział wkładów i lokat bankowych mimo spadającego oprocentowania i odpływu w kierunku alternatywnych produktów inwestycyjnych wzrósł nieznacznie na przestrzeni roku. Założenie aktywnej
dystrybucji wsparto wprowadzeniem nowych produktów i ukierunkowanymi akcjami marketingowymi.
Wielką
Rynki Międzynarodowe
Dział usług rynku pieniężnego osiągnął bardzo
zadowalający wynik handlowy w wysokości 91,9
mln PLN nawiązując tym samym do osiągnięć roku
ubiegłego. W następstwie zmian stóp procentowych
oraz znacznie trudniejszej sytuacji rynkowej w drugim półroczu niemożliwa była kontynuacja nadzwy-
uwagę
przywiązywano
do
wzrostu
czaj pozytywnego rozwoju z pierwszej połowy roku.
wpływów z tytułu usług bankowych. Po majowym
Z powodzeniem intensyfikowano rzwój w dziedzinie
dostosowaniu cen i opłat, z początkiem trzeciego
sprzedaży zwieksząjc obrót produktami rynku pie-
kwartału skoncentrowano uwagę na sprzedaży tzw
niężnego takimi jak walutowe instrumenty pochod-
pakietów dodatkowych. W roku 2003 – poprzez
ne, transakcje FX Spot i FX Forward oraz odsetkowe
promocję dodatkowych ofert firm trzecich (co-bran-
instrumenty pochodne. W plasowaniu nowych emisji
ding i affinity cards) – liczba wydanych kart kredyto-
bank BPH zajął drugie miejsce. W dziedzinie usług
wych wzrosła do niemal 98.000. Ponadto wzrosły
powierniczych w Polsce w ankiecie Global Custodi-
przychody z tytułu prowizji dzięki intensywniejszej
an „2003 Agent Bank Survey of Emerging Markets“
sprzedaży jednostek funduszy inwestycyjnych i prze-
BPH sklasyfikowano na pierwszym w miejscu.
prowadzonych emisji.
Perspektywy
W grudniu 2003 roku wystartowała nowa platforma
internetowa, a tym samym powstał kolejny czynnik
poprawy pozycji w dziedzinie alternatywnych
ścieżek dystrybucji. Liczba klientów, którzy korzystają z internetu w kontaktach z bankiem podwoiła się
w roku 2003 (+ 122 %).
Na rok 2004 przewidujemy zgodnie z ogólnie oczekiwanym pozytywnym rozwojem sytuacji makroekonomicznej i planowanymi zmianami w segmentach działalności banku, dalszy wzrost wyników.
W celu wsparcia dotychczasowego skutecznego
kursu przewiduje się w pierwszym rzędzie działania
Klienci korporacyjni
takie jak doskonalenie strategicznych orientacji na
Dział bankowości korporacyjnej wykazał stały wzrost
strukturę
wolumenu udzielanych kredytów. Wzrost od grudnia
współpracy z klientem oraz procesów operacyjnych.
klientów
oraz
poprawę
procesów
2002 roku wyniósł ok. 24 %, przy czym segment
korporacyjny nadal wykazuje większą dynamikę
Banki zależne w regionie CEE
103
Czechy
cyjnych, przede wszystkim finansowanie budynków
Sytuacja makroekonomiczna
Praha
biurowych i dużych centrów handlowych. Aktualne
plany rozwojowe dotyczą działu bankowości deta-
Pomimo że konsumpcja dla
licznej, gdzie bank w obszarze niektórych produk-
celów prywatnych – wpier-
tów pragnie uzyskać wzrost wyraźnie przekraczający
ana przez utrzymujący się znacz-
przeciętną.
ny realny wzrost płac –
Czechy
pozostawała
głównym
Rozwój działalności w roku 2003
2003
2002
źródłem wzrostu gospod-
W związku z fazą bardzo niskich stóp procentowych
Suma bilansowa
4.072
Zysk brutto
60,8
ROE – Wskaźnik rentowności kapitału brutto
17,0 %
Wskaźnik koszty/dochody 56 %
Zatrudnienie (etaty)
1.214
Liczba placówek
23
3.944
61,2
arczego, także przeżywają-
nastąpił po silnym spadku w roku ubiegłym kolejny
ce dotąd stagnację inwe-
spadek wyniku z tytułu odsetek. Także w dalszym
16,1%
50 %
1.166
23
stycje w trzecim kwartale
ciągu
wzrosły o 3,9 % również
umożliwił jedynie marginalny wzrost wyniku na pro-
pozytywnie oddziałując na
wizjach. Negatywną tym samym sytuację wyniku
ogólny wzrost. W całym
równoważyła jednak bardzo pozytywna zmiana po
roku
mln Euro
słaby
rynek
papierów
oczekujemy
stronie ryzyka. Odzyskanie znacznych wartości z
wzrostu gospodarczego na
niektórych dużych trudnych transakcji zawartych w
poziomie niemal 3 %. Wskaźnik inflacji w wysokości
przeszłości i dzięki rygorystycznemu zarządzaniu
0,1 % osiągnął w roku 2003 rekordowo niski pozi-
ryzykiem niemal zbędne nowe zasilenia rezerw, z
om. Od sierpnia bank narodowy nie zmienił podsta-
tytułu aktualizacji wartości, doprowadziły do
wowej stopy procentowej. Stopa dyskontowa
rozwiązania rezerw na poziomie netto 4,4 mln Euro.
wynosi od tego czasu 1,00 %.
Ponieważ możliwe było również lekkie obniżenie
2003
Także poziom oprocentowania pozostaje przy trzymiesięcznym oprocentowaniu w obrocie międzybankowym (PRIBOR) na poziomie 2,1 % bez zmian.
Poza drobnymi fluktuacjami kurs wymiany pozostaje w zasadzie stały. Średnio w roku 2003 spadł tylko
kosztów działania banku, możliwe stało się uzyskanie przed opodatkowaniem wyniku porównywalnego z rokiem ubiegłym, w wysokości 60,8 mln Euro.
Natomiast wynik netto wzrósł o 17 % do 41,8 mln
Euro.
nieznacznie z 30,8 CZK/EUR w roku 2002 do 31,8
W obrocie detalicznym i obsłudze podmiotów gos-
CZK/EUR. Oczekuje się deficytu w bilansie obrotów
podarczych bank realizuje obecnie ok. jednej czwar-
bieżących w roku 2003 rzędu 7,3 % PKB, co w ok.
tej całości przychodów z działalności operacyjnej.
60 % zostanie skompensowane przez napływ zagra-
Bank obsługuje ca. 84.000 klientów detalicznych i
nicznych inwestycji bezpośrednich.
podmiotów gospodarczych w 23
placówkach. Udzielone pożyczki
Krótka charakterystyka
konsumenckie w roku 2003
www.hvb.cz
HVB Bank Czech Republic, który powstał w wyniku
nadal wzrastały, głównie w obro-
fuzji czeskiego HVB i lokalnej placówki BA-CA w
cie hipotecznym, w którym bank dzięki popularne-
roku 2001, w rankingu banków czeskich zajmuje
mu na rynku produktowi „Majordomus“ określa
miejsce 4. W bankowości korporacyjnej bank
trendy rynkowe. Dział wkładów i lokat natomiast
zajmuje znakomitą pozycję z udziałem rynkowym na
ucierpiał zarówno jeśli chodzi o wolumen jak i
poziomie 11 %. Tradycyjnie silna pozycja banku
marże na skutek niezwykle niskiego poziomu opro-
osiągnięta została przez finansowanie i struk-
centowania.
turyzację transakcji zagranicznych i finansowanie
projektów. Kolejnym kluczowym obszarem kompetencji jest finansowanie nieruchomości komer-
104
wartościowych
Banki zależne w regionie CEE
Tradycyjnie silną rolę odgrywa nasz bank w segmencie kart kredytowych, który jednak został w
roku ubiegłym „odkryty“ również przez konkuren-
cję i od tego czasu jest przedmiotem ostrej walki
Słowacja
konkurencyjnej. Mimo to możliwe było zwiększenie
Sytuacja makroeko-
liczby wydanych kart, przede wszystkim dzięki pro-
nomiczna
Bratislava
mocji dodatkowych usług wspólnie ze znanymi
Dynamiczny wzrost eks-
czeskimi przedsiębiorstwami, m.in. liniami lotniczy-
portu – realnie o 23 % rok
mi CSA, T-Mobile czy Skoda.
do roku – umożliwił mimo
Transakcje z klientami korporacyjnymi w Czechach
była zdominowana w roku ubiegłym przez słaby
popyt kredytowy, jednakże udało się powstrzymać
spadek marż. Szczególnie cieszy wzrost liczby kluczowych klientów w roku 2003 o 10 %. Łączna liczba klientów korporacyjnych wynosi obecnie ok.
4.500. W finansowaniu nieruchomości możliwe było
osiągnięcie ponad przeciętnego udziału w rynku i
potwierdzić wiodącą pozycję w tym segmencie.
przejściowego
spadku
popytu
wewnętrznego
wzrost
gospodarki
słowackiej na szacunkowym
poziomie
4,1 %
(2002: 4,4 %), przy czym
dynamiczny wzrost wykazywał
głownie
motoryzacyjny.
sektor
Inflacja
Słowacja
2003
2002
Suma bilansowa
1.185
Zysk brutto
18,6
ROE – Wskaźnik rentowności kapitału brutto
12,5 %
Wskaźnik koszty/dochody 53 %
Zatrudnienie (etaty)
411
Liczba placówek
24
987
19,8
mln Euro
wynosiła 8,5 %, co spowo-
Dział rynków międzynarodowych obronił w roku
dowane było harmonizacją VAT-u i dostosowaniem
ubiegłym wiodąca pozycję na rynku czeskim
cen regulowanych. Uchwalono ważne reformy obo-
umiejętnie oferując szczególnie klientom korpor-
wiązującego prawa – w tym nowy system podatko-
acyjnym szeroką paletę produktów, umożliwiających
wy i emerytalny. Na uwagę zasługiwało przede
skuteczne sterowanie ryzykiem z tytułu zmian kur-
wszystkim wprowadzenie powszechnego flat tax
sowych i stóp procentowych.
(podatku liniowego) w wysokości 19 %.
Słowacka Korona w tym roku znalazła się pod
Perspektywy
Na rok 2004 główny kierunek dążeń nadal stanowi
rozbudowa segmentu detalicznego – z inicjatywami
strategicznymi w dziedzinie kredytów hipotecznych
i konsumenckich oraz kart kredytowych. Na pierwszy
plan
występuje
rozbudowa
działań
dy-
strybucyjnych nie umiejscowionych jak kooperacje z
różnymi partnerami dystrybucyjnymi lub tworzenie
mobilnych jednostek dystrybucyjnych. Znaczącą rolę
odgrywa przy tym będąca od niedawna w 60 %
własnością HVB Czech Republic oszczędnościowa
kasa budowlana „Hypo stavebni“.
silnym naciskiem aprecjacji wobec Euro, dlatego też
bank centralny dwukrotnie obniżając podstawową
stopę procentową każdorazowo p 0,25 % interweniował we wrześniu i grudniu. Najważniejsza, podstawowa stopa procentowa, 14-dniowa stopa repo,
na koniec roku wynosiła 6 %. Taka obniżka stóp
procentowych w połączeniu z przeprowadzoną w
końcu 2002 roku redukcją o 1,5 %, spowodowała
znaczny spadek poziomu odsetek.
Krótka charakterystyka
HVB Bank Slovakia a.s. – powstały w roku 2001 w
W obsłudze klientów korporacyjnych zadanie pole-
wyniku fuzji Bank Austria Creditanstalt Slovakia a.s.
ga na utrzymaniu znakomitej pozycji w kluczowych
z HypoVereinsbank Slovakia a.s. – w roku 2003
klientów przy jednoczesnej intensyfikacji obsługi
został piątym największym bankiem w kraju.
segmentu MSP. Krokiem w tym kierunku jest utwo-
Postępująca ekspansja oddziałów i rozbudowa sieci
rzenie własnego centrum kompetencyjnego, które
o 7 nowych placówek oznacza, ze w całym kraju
ma ułatwić czeskim przedsiębiorstwom dostęp do
bank ma obecnie 24 oddziały z 23.800 klientów, z
środków pomocowych po przystąpieniu do UE.
w tym ok. 21.900 klientów detalicznych i podmiotów gospodarczych.
Banki zależne w regionie CEE
105
15,1%
46 %
366
17
W lipcu roku 2003 Bank Austria Creditanstalt prze-
W bankowości korporacyjnej bank z powodzeniem
jął spółkę CAC Leasing Slovakia, przy czym HVB Slo-
poświęcił się akwizycji wśród MSP, tworząc dla kli-
vakia powiększył swój udział w spółce do 19,9 %.
entów tego segmentu specjalne produkty w dzied-
W wyniku tej transakcji Bank Austria Creditanstalt
zinie rachunków bankowych i kredytów. Także w
został numerem 1 w działalności leasingowej w
obsłudze dużych klientów korporacyjnych i w seg-
Słowacji.
mencie nieruchomości nasz słowacki bank odnoto-
Szczególnie należy podkreślić, że HVB Bank Slovakia
w
listopadzie
otrzymał
od
renomowanego
słowackiego magazynu „Trend“ nagrodę „Bank of
the Year 2003“, co dokumentuje jego wiodącą rolę
wśród banków słowackich.
oprocentowania w wyniku obniżek podstawowych
stóp procentowych mimo zadowalającego wzrostu
volumenu transakcji. Bardzo pozytywny rozwój
sytuacji po stronie ryzyka oraz wzrosty wyniku na
prowizjach i wyniku handlowego pozwoliły skompensować negatywny efekt stóp procentowych.
zwiększone
koszty
działania banku doprowadziły jednak w efekcie do
wyniku nieznacznie poniżej zeszłorocznego, tj. brutto 18,6 mln Euro.
Działalność detaliczna w roku obecnym pozostawała
pod znakiem wdrożenia rozpoczętych w roku 2002
strategii detalu. Nośnikami wzrostu w tym segmencie były udzielone kredyty hipoteczne, gdzie bank
uzyskał wskaźniki wzrostu wyraźnie przekraczające
średnią rynkową. W lecie bank jako pierwszy zaproponował rynkowi „prawdziwą“ kartę kredytową.
Było to także decydujące posunięcie dla decyzji Slovak Telekom, by współpracować z HVB Slovakia przy
wydaniu zaoferowanej wspólnie karty kredytowej.
Tym samym bank otworzył potencjał akwizycyjny
liczący 140.000 klientów Slovak Telekom.
Wraz z utworzeniem dwóch funduszy rynku pieniężnego z denominacją w koronach słowackich
(SKK) bank zareagował na wzrastający w Słowacji
popyt na produkty funduszowe. SKK-Cash-Fund
został w gazecie codziennej „Hospodarske noviny“
w październiku 2003 roku uznany za „najlepszy
SKK-Cash-Fund Republiki Słowackiej“.
106
Banki zależne w regionie CEE
sowania.
Perspektywy
czkę. Wraz z otwarciem 4 filii przewiduje konty-
Nie udało się wyrównać wyraźnej redukcji poziomu
ekspansją
nych uchodzi za najlepszy adres w sprawach finan-
Na rok 2004 bank wysoko ustawił sobie poprze-
Rozwój działalności w roku 2003
Uwarunkowane
wał znaczny wzrost i wśród inwestorów zagranicz-
nuację swojej ekspansji. Dodatkowo tworząc
„Ośrodki doradztwa finansowego“ (brak transakcji
gotówkowych, jedynie doradztwo dla klientów) zamierza dostarczać rynkowi nowych impul-
www.hvb-bank.sk
sów. Intensywniej zaznaczona
obecność powinna nawet przy braku całkowicie
obsadzonych oddziałów doprowadzić do zwiększenia udziału rynkowego w bankowości detalicznej i
MSP. Wzrost mają umocnić nowe produkty i dalsza
rozbudowa kooperacji dystrybucyjnych.
W obsłudze klientów korporacyjnych oczekuje się
dzięki przystąpieniu do UE-także ze względu na
bardzo zachęcające dla przedsiębiorców ustawodawstwo podatkowe (19 % podatek liniowy) – utrzymywania się nadal silnej aktywności inwestorów
zagranicznych w Słowacji – ten rozwój należy intensywnie wykorzystać dla rozbudowy działalności banku. Krajowe przedsiębiorstwa bank zamierza
obsługiwać jako pierwszy partner w sprawach
związanych z Unią Europejską, zapewniając wykwalifikowaną pomoc w dostępie do środków unijnych.
Węgry
Rozwój działalności w roku 2003
Sytuacja makroekoBudapest
nomiczna
efektem wielorakich działań zmieniających poziom
Gospodarka węgierska minęła, już,
stóp procentowych podejmowanych przez Węgier-
jak się wydaje, najgłębszy dołek
ski Bank Narodowy. W trudnych warunkach ekono-
załamania wzrostu. Za cały rok wzrost
micznych HVB Hungary potrafił dobrze sobie radzić
gospodarczy wyniósł 2,9 %.
zwiększając wynik brutto o 17 % w stosunku do
Jednakże występujący brak
roku ubiegłego, do 49 mln Euro. W związku z tur-
równowagi powoduje nie-
bulencjami stóp procentowych i kursu waluty nie-
pewność na rynku, z kolei
proporcjonalnie korzystny wynik handlowy stycznia
co
w
został wyraźnie skonsumowany w ostatnim kwarta-
początkach grudnia 2003
le – nadal jednak znacznie przekracza zeszłoroczny.
roku odpływ zagranicz-
Zadowalająco rozwijały się w drugiej połowie roku
nych inwestycji portfelo-
przychody z odsetek, a wynik po uwzględnieniu
wych. W związku z tym
technicznej zmiany w zapisach księgowych (w wyso-
forint znalazł się pod pres-
kości 12,0 mln Euro) przekracza on wynik
ją. Kurs spadł przejściowo
zeszłoroczny.
Węgry
2003
2002
Suma bilansowa
2.799
Zysk brutto
49,4
ROE – Wskaźnik rentowności kapitału brutto
17,9 %
Wskaźnik koszty/dochody 51%
Zatrudnienie (etaty)
1.043
Liczba placówek
35
2.450
42,4
mln Euro
Rok obrotowy 2003 był głównie zdominowany
16,8 %
59 %
1.015
33
spowodowało
nawet do poziomu ponad 280 forintów za 1 Euro.
Jednakże po drastycznej podwyżce podstawowej
stopy procentowej poprawił się o 300 punktów
bazowych (tj. 3 punkty procentowe) do poziomu
12,5 % by ustalić się na poziomie 260 forintów za
Pozytywnie skutkował także surowy reżim kosztów:
Mimo otwarcia dwóch nowych filii wskaźnik koszty / dochody obniżono do 51 % (w stosunku do
59 % w roku ubiegłym).
Euro. Jednakże rynek obecnie jest jeszcze zdecydo-
W bankowości detalicznej i obsłudze podmiotów
wanie niespokojny i dlatego kolejne publikowane
gospodarczych wynik na odsetkach wzrósł o 28 %,
dane mogą doprowadzić do znacznych wahań kur-
a aktywa ważone ryzykiem zwiększyły się nawet o
sowych.
73 % wobec analogicznego okresu roku ubiegłego.
Tak pozytywny rozwój wynika z licznych działań PR,
Krótka charakterystyka
nowych inicjatyw produktowych i kampanii sprze-
HVB Hungary Rt., powstały w roku 2001 w wyniku
fuzji węgierskiego HVB i lokalnej placówki BA-CA,
w ubiegłym roku pomimo bardzo zmiennych warunków gospodarki finansowej wyraźnie zwiększył
przychody i obroty i zajmuje obecnie, pod
względem sumy bilansowej, 6 miejsce wśród
banków węgierskich. Początkowo utworzony jako
jednoznacznie nastawiony na klientów korporacyjnych, bank ostatnio umocnił znacznie swoją
pozycje w bankowości detalicznej i obsługuje obecnie obok 4.630 klientów korporacyjnych także
ponad 88.000 klientów detalicznych i podmiotów
gospodarczych. Bardzo pozytywnie rozwinął się też
udział transakcji związanych z nieruchomościami:
Wspierany
działaniami
banku
hipotecznego
Jelzálogbank wypracował udział w wyniku na
poziomie ponad 5,5 mln Euro.
daży.
Bankowość korporacyjna nadal ma decydujący
udział w wypracowaniu wyniku na poziomie 63 %
przychodów operacyjnych. W roku 2003 liczba klientów korporacyjnych i inwestycji w nieruchomości zwiększyła
się o 12 %. Zabezpieczono duży
www.hvb.hu
udział w rynku klientów korporacyjnych. Wolumen finansowania wzrósł w stosunku
do roku ubiegłego o 17 %, rozwijały się wkłady na
rachunkach bankowych. W nieruchomościach wynik
brutto wykazał ponad sześciokrotny wzrost. Finansowano głównie projekty budynków biurowych i
mieszkaniowych. HVB Hungary mógł także partycypować w rosnącym popycie na refinansowanie
wybudowanych już obiektów.
Banki zależne w regionie CEE
107
Słowenia
Perspektywy
Na rok 2004 głównym celem jest dalsza rozbudowa
Sytuacja makroekono-
działalności detalicznej: dzięki otwarciu nowych i
miczna
Ljubljana
restrukturyzacji istniejących oddziałów w celu po-
Wzrost gospodarczy Słowenii
szerzenia bazy klientów i generowania nowych
w roku 2003 spadł do 2,4 %
transakcji zarówno po stronie aktywów jak i
wobec 2,9 % w roku 2002. W
pasywów. Ponadto rozpocznie się wdrażanie strate-
ostatnich miesiącach od-
gii intensywnego wzrostu. Wobec klientów korpor-
czuwalne stało się łagodne
acyjnych, a więc segmentu, w którym bank posiada
ożywienie dynamiki eks-
udział rynkowy 50 % w ramach współpracy z
portu. W miarę poprawy
największymi klientami, umocnimy nasze za-
perspektyw
angażowanie w rosnącym sektorze MSP, a ofertę
na rynkach międzynarodo-
produktową dostosujemy odpowiednio do ich po-
wych ulegnie ono dalsze-
trzeb. Wreszcie także przystąpienie Węgier do Unii
mu umocnieniu i wzmocni
Europejskiej
ukierunkowane
dodatkowo wzrost gospo-
działania, w szczególności utworzenie centrum do-
darczy kraju napędzany
radztwa w sprawach pomocy unijnej, wykorzystać
przez popyt wewnętrzny.
do rozszerzenia naszej działalności. Mimo obecnie
Mimo dostosowania się przez Słowenię w zakresie
raczej
na
polityki budżetowej do kryteriów z Maastricht kryte-
Węgrzech, w szczególności sytuacji kursowej i odse-
rium wskaźnika inflacji wobec średniorocznej inflacji
tek, wierzymy, że ambitne cele budżetu węgierskie-
na poziomie 5,6 % w roku 2003 nie zostało spełnio-
go uda nam się zrealizować.
ne. Decydujące znaczenie dla dalszego rozwoju
chcemy
trudnych
poprzez
warunków
rynkowych
koniunktury
Słowenia
mln Euro
2003
2002
970
Suma bilansowa
Zysk brutto
11,0
ROE – Wskaźnik rentowności kapitału brutto
15,7 %
Wskaźnik koszty/dochody 60 %
Zatrudnienie (etaty)
285
Liczba placówek
7
766
12,5
Stopa procentowa długoterminowa
Rentowność 10-letnich obligacji rządowych (Benchmark)
9,2
8,8
8,4
8,0
7,6
Węgry
7,2
Polska
6,8
Czech
Strefa Euro
6,4
6,0
5,6
5,2
4,8
4,4
4,0
3,6
2001
108
Banki zależne w regionie CEE
2002
2003
2004
20,3 %
54 %
243
5
sytuacji inflacyjnej będzie miała przyszła polityka
bank nadal umacniał swoja pozycję w dziedzinie
kursu wymiany. Wyraźnie niższy w stosunku do lat
finansowania
ubiegłych spadek wartości nominalnej powinien
zwiększając swój udział na tym rynku z 6,5 % w
wspierać
roku 2002 do niemal 8,4 % na koniec roku 2003.
powolne
ograniczanie
procesów
inflacyjnych.
mieszkaniowego
W segmencie klientów korporacyjnych bank skutecznie obronił
Krótka charakterystyka
Bank Austria Creditanstalt d.d. Lubljana, utworzony
w roku 1991, zajmuje, przyjmując za podstawę klasyfikacji sumę bilansową banku, 4,6 % rynku. Obok
skutecznej dotychczas strategii serwisu dla międzynarodowych
budownictwa
firm
i
dużych
przedsiębiorstw
słoweńskich oraz akwizycji nowych klientów z tej
kategorii bank koncentruje się obecnie w segmencie korporacyjnym bardziej intensywnie na akwizycji
MSP. Wyraźnie nasiliła się akwizycja klientów w segmencie detalicznym a portfel produktów banku
wzbogaciły Fundusze Capital Invest oraz produkty
ubezpieczeniowe. W transakcjach powierniczych
bank nadal przoduje na rynku, w szczególności
obsługując firmy międzynarodowe.
Rozwój działalności w roku 2003
Wynik brutto na poziomie 11 mln Euro oznacza, że
bank ma za sobą udany rok obrotowy. Spadek
marży w wyniku dalszego zaostrzenia sytuacji konkurencyjnej spotkał się ze skuteczną reakcją banku
w postaci intensywniejszej akwizycji i efektywnego
zarządzania kosztami.
pozycję
lidera
największych
w
www.ba-ca.si
sektorze
przedsiębiorstw
(niemal 80 % udziału klientów to przedsiębiorstwa
wykazujące obrót powyżej 40 mln Euro rocznie), co
znalazło odbicie także w postaci prominentnych
kontraktów na lokalnym rynku konsorcjów kredytowych. Bank był ponadto nadal liderem obsługi
międzynarodowych firm działających w Słowenii.
Koncentrując się coraz intensywniej na klientach z
sektora MSP bank zwiększył przychody operacyjne
w tym segmencie w porównaniu z rokiem ubiegłym
o niemal 40 %. Wzmocniono dystrybucję finansowych instrumentów pochodnych wśród największych
klientów korporacyjnych.
Perspektywy
Słoweński bank zależny w roku 2004 kontynuuje
ambitny program dalszej ekspansji: W ciągu tego
roku dodatkowo oprócz oddziałów już istniejących
powstaną po 10 marca br. także dalsze cztery filie,
co zapewni obecność banku we wszystkich
ważnych ośrodkach gospodarczych Słowenii. Pomimo nasilającej się konkurencji – także ze względu na
W segmencie klientów detalicznych główny nacisk
nieodległy termin przystąpienia kraju do UE – i
położono obok zwiększenia liczby klientów na
malejącego poziomu oprocentowania bank zakłada
powiększenie udziału usług na bazie prowizji. Szcze-
na rok 2004 ambitne cele. Najważniejszym z nich
gólnie zadowalająco rozwijała się promowana od
pozostanie dalsza rozbudowa bazy klientów banku
początku roku sprzedaż jednostek funduszy Capital
zarówno detalicznych jak i MSP. Ponadto przewidu-
Invest (wzrost wolumenu zarządzanych portfeli od
je się zwiększony udział działalności związanej z za-
0,4 mln na koniec 2002 do 7,8 mln Euro na koniec
rządzaniem aktywami oraz wprowadzenie banko-
2003 roku). Jako jej uzupełnienie zapoczątkowano
wych produktów ubepieczeniowych jak również
tworzenie dostosowanej do potrzeb lokalnych inwe-
dystrybucję produktów zabezpieczających ryzyka
storów oferty zarządzania portfelowego. Ponadto
zmian kursowych i oprocentowania.
Banki zależne w regionie CEE
109
Rumunia
Rozwój działalności w roku 2003
Sytuacja makroekonomiczna
Dzięki
wszystkich sektorach podstawowych banku, a przesilnemu
popytowi
de wszystkim w bankowości korporacyjnej i treasury
wewnętrznemu gospodarka
przy jednoczesnym skutecznym zarządzaniu koszta-
rumuńska wzrosła realnie w
mi bank odniósł w roku ubiegłym powodzenie
roku 2003 o 4,9 %. Odwrotną
wykazując wynik brutto w wysokości 12,6 mln Euro.
stroną medalu silnej koni-
Pomimo utrzymania ekspansywnego kursu wskaźnik
unktury wewnętrznej jest
koszty / dochody Ratio wykazał niewielki spadek do
wzrost po pasywnej stro-
43 % (2002: 45 %). Akwizycja 7.000 nowych kli-
nie
entów oznacza wzrost ich liczby o 70 % w stosun-
Bucureşti
Rumunia
2003
2002
Suma bilansowa
518
Zysk brutto
12,6
ROE – Wskaźnik rentowności kapitału brutto
47,2 %
Wskaźnik koszty/dochody 43 %
Zatrudnienie (etaty)
219
Liczba placówek
9
549
10,3
mln Euro
bilansu
obrotów
bieżących, czemu usiłował
zapobiegać rumuński bank
51,6 %
45 %
161
5
narodowy (NBR) podnosząc referencyjną stopę
procentową
kilkakrotnie
od 17,4 % w kwietniu do
21,25 % w listopadzie. Te
działania okazały się niemal całkowicie nieskuteczne, co skłoniło NBR do zaostrzenia przepisów o
działalności kredytowej (obowiązują od 1.2.2004).
W grudniu 2003 roku ceny dóbr i usług konsumpcyjnych w porównaniu z analogicznym okresem
roku poprzedniego wzrosły o 14,1 % a tym samym
ku do roku poprzedniego.
Także w bankowości detalicznej nastąpił bardzo
pozytywny rozwój. Procesy produktowe uległy racjonalizacji i rozszerzono paletę produktów o dodatkowe możliwości finansowania dla klientów prywatnych. W dziedzinie
ubezpieczeń na życie pozyskano
www.hvb.ro
jako partnera kooperacyjnego Generali Romania. Wydając w sumie ponad 10.000 kart
debetowych (płatniczych) na koniec roku 2003 bank
osiągnął również znaczący wzrost działalności w
dziedzinie kart plastikowych.
nieco powyżej założonego przez rząd poziomu
Otwarcie 4 nowych filii w Brasov, Konstancji, Sibiu i
14 % na koniec roku (2002: 17,8 %). W roku 2003
Bukareszcie pozwoliło rozbudować siec bankową do
leja straciła do Euro nominalnie 20 % i 0,4 % w sto-
9 placówek w roku 2003. W związku z dynamicz-
sunku do USD. Z dniem 1.1.2004 weszła w życie
nym rozwojem działalności bank zamierza przenieść
zmiana koszyka walutowego, stanowiącego niefor-
centralę w Bukareszcie do nowej siedziby.
malną podstawę kształtowania kursu lei. Udział
Euro wzrósł z 60 % do 75 %, a USD zmalał z 40 %
do 25 %.
Krótka charakterystyka
HVB Bank Romania rozpoczął działalność we
wrześniu 1998 roku. Zalicza się do najbardziej renomowanych banków zagranicznych i oferuje innowacyjne, indywidualnie dostosowane produkty w
dziedzinie usług finansowych dla klientów detalicznych i podmiotów gospodarczych. 219 pracowników banku opiekuje się 17.000 klientów w 9
placówkach bankowych. Wskaźnik rentowności
kapitału brutto na poziomie 47 % podkreśla przekonująco dochodowość osiąganą przez bank.
110
Dzięki dynamicznej rozbudowie działalności we
Banki zależne w regionie CEE
Do szczególnych osiągnięć roku ubiegłego zalicza
się w dziale korporacyjnym zawarcie większych
wspólnych transakcji na finansowanie projektów
handlowych, eksportowych i inwestycyjnych w sektorach energetycznym, artykułów żywnościowych,
nieruchomości, przemysłu drzewnego i motoryzacyjnego. Wyrazem tych osiągnięć jest poziom przychodów z tytułu prowizji wyraźnie przekraczający zaplanowany. Dobrym przykładem współpracy w ramach
grupy HVB jest finansowanie dostaw zestawów z
silnikami dieslowskimi firmy Siemens. Łączny wolumen kredytowy od początku roku wzrósł dzięki
temu o 106 % do 322 mln Euro. Obok obsługi
przedsiębiorstw międzynarodowych i lokalnych
dużych firm nasz bank w roku 2003 dzięki spec-
Bułgaria
jalnym akcjom bardziej skoncentrował się na
Sytuacja makroekono-
lokalnych MSP.
miczna
Bank jest ceniony wśród klientów szczególnie za
innowacyjność produktów – w roku 2003 otrzymał
Financial Award of Excellency „Best E-Banking Product“ przyznaną przez „Bucharest Business Week“.
W oddziałach bank w ubiegłym roku utworzył
„kąciki internetowe“ (internetcorners). Dla klientów
korporacyjnych
wprowadzono
indywidualne
rozwiązania bankowości elektronicznej i lansowano
nowe modele produktów usług gotówkowych w
kooperacji z innymi partnerami bankowymi.
Sofia
Dzięki silnemu popytowi
wewnętrznemu Bułgaria w
roku 2003 po raz czwarty na
przestrzeni
kolejnych
lat
osiągnie wzrost powyżej
4 % rocznie. Równolegle
do utrzymującej się koniunktury
wewnętrznej
wzrasta jednak ujemny
bilans obrotów bieżących
od 4,4 % PKB w roku
Bułgaria
mln Euro
2003
Suma bilansowa
Zysk brutto
ROE – Wskaźnik rentowności
kapitału brutto
Wskaźnik koszty/dochody
Zatrudnienie (etaty)
Liczba placówek
575
11,4
Sektor rynku pieniężnego rozbudował swoją
2002 do 8,7 % PKB w
wiodącą pozycję lokalną na rynku międzybankowym
roku 2003. Inflacja w skali
i w niestabilnym otoczeniu wykorzystał szanse ryn-
rocznej spadła w roku
kowe zwiększając wynik. Bank przejął ponadto
2003 wobec korzystnych
należący do koncernu dom maklerski „CAIB Securi-
cen na rynkach międzynarodowych do 2,2 %. Aby
ties“. Wspólnie z nim oraz z BA-CA w Wiedniu sku-
przeciwdziałać gwałtownemu wzrostowi zadłużenia
tecznie uplasowano emisje obligacji komunalnych
i wynikającemu stąd deficytowi bilansowemu
(municipal bonds) kilku miast rumuńskich.
bułgarski bank centralny kilkakrotnie zmieniał referencyjny poziom oprocentowania podnosząc go od
Perspektywy
2,50 % w styczniu do 2,83 % w grudniu. W lutym
Rok 2004 przyniesie dalsze rozszerzenie działalności
2004 nastąpiła jednak kolejna obniżka stopy pro-
i współpracy z wybranymi klientami HVB Bank
centowej do 2,41 %. W ramach usztywnienia kursu
Romania. Odrębne inicjatywy przewiduje się w celu
waluty krajowej bułgarska lewa jest sprzężona z
pozyskania dla naszych produktów klientów z seg-
Euro (1 EUR = 1,96 lewa).
mentu MSP oraz rozbudowy portfela detalicznego.
Po starcie działalności nowej rumuńskiej spółki Capi-
Krótka charakterystyka
tal Invest rozpoczyna się w roku 2004 dystrybucja
CB Biochim AD – powstała w wyniku fuzji HVB Bul-
jednostek funduszy inwestycyjnych w sieci. Ponadto
garia i CB Biochim z końcem roku 2002 jest czwar-
także w tym roku kontynuowana będzie rozbudowa
tym co do wielkości bułgarskim bankiem z udziałem
placówek i sieci o oddziały zlokalizowane w ośrod-
rynkowym niemal 7 %. Rynek bułgarski jest dzięki
kach handlowych o dużym potencjale wzrostu.
159 oddziałom – czyli drugiej co do wielkości sieci
placówek bankowych wśród bułgarskich banków –
bardzo dobrze zagospodarowany. Na przestrzeni
jednego tylko roku po dokonaniu fuzji bank wyraźnie polepszył swoją pozycję na rynku detalicznym.
Liczba klientów wzrosła o ok. 40 %, a więc dziś
obsługujemy 342.000 klientów, w tym 337.000
detalicznych i 5.300 korporacyjnych.
Banki zależne w regionie CEE
111
17,2 %
64 %
1.590
159
Chorwacja
Rozwój działalności w roku 2003
Rok 2003 stojący również pod znakiem projektów
Sytuacja makroekono-
integracyjnych i transformacji, zakończyliśmy dob-
miczna
Zagreb
rym wynikiem netto przed opodatkowaniem 11,4
Dynamika gospodarki w roku
mln Euro (ROE ponad 17 %). Suma bilansowa
2003 ze względu na kontynuacje
wzrosła do 575 mln Euro. Sukcesy zawdzięczamy
restrykcyjnej polityki monetarnej,
poprawie we wszystkich segmentach działalności i
ograniczającej wzrost kredytów, zmniej-
wzrostowi wolumenu kredytów, co przekłada się na
szyła się do 4,3 % w skali rocznej. Znaczne
stały wzrost wyniku z tytułu odsetek i prowizji. W
ożywienie inwestycyjne to przede wszystkim
sumie bank odnotował wzrost po stronie udzie-
zasługa publicznych pro-
lonych kredytów rzędu 70 %, głównie dla klientów
jektów infrastrukturalnych,
detalicznych. Warta podkreślenia jest kampania
zdecydowanemu zahamo-
popularyzująca kredyty konsumenckie rozpoczęta w
waniu uległa natomiast
maju i wspierana przez telewizję i
pod koniec roku kon-
drukowane nośniki PR, której
sumpcja prywatna. Szcze-
wyniki
wszelkie
gólnie wysokie wpływy z
oczekiwania. Udział rynkowy w
turystyki w III kwartale
kredytach konsumenckich zwiększył się dzięki temu
przyniosły rekordową nad-
z 3,6 % w marcu do niemal 12 % w grudniu 2003.
wyżkę w bilansie obrotów
Podobnie udział w rynku kredytów hipotecznych dla
bieżących, co umożliwiło
klientów indywidualnych uległ podwojeniu. Dzieki
spadek deficytu w całym
tym sukcesom Biochim został wyróżniony przez
roku 2003 do ok. 5 1/2%
renomowane brytyjskie czasopismo branżowe „The
PKB. Kurs kuny przejściowo zniżkował. W skali roku
Banker“ tytułem „Bank of the Year 2003“.
kuna straciła jednak tylko ok. 2 % w stosunku do
www.biochim.com
przekroczyły
Chorwacja
2003
2002*)
Suma bilansowa
2.509
Zysk brutto
28,4
ROE – Wskaźnik rentowności kapitału brutto
15,7 %
Wskaźnik koszty/dochody 61%
Zatrudnienie (etaty)
1.119
Liczba placówek
78
2.051
26,2
mln Euro
*) HVB Croatia cały rok, Splitska banka objęta
konsolidacją od maja do grudnia
Euro. Ten stan rzeczy i słaby dolar spowodowały
Perspektywy
Nowa koncepcja działalności dystrybucyjnej opraco-
spadek inflacji w roku 2003 do 1,8 %, najniższego
poziomu od czasu uzyskania niepodległości.
wana w roku ubiegłym została już z powodzeniem
sprawdzona pilotażowo w trzech oddziałach i do
Krótka charakterystyka
połowy roku powinna objąć swoim zasięgiem całą
Oba chorwackie banki zależne, HVB Croatia i Splits-
sieć dystrybucyjną banku. Równolegle tworzone są
ka banka zostały w niedługim czasie (14 miesięcy)
także tzw. mobilne kanały dystrybucji. Dla klientów
po akwizycji Splitska banka połączone pod
korporacyjnych wdrażamy nową koncepcję serwisu
względem prawnym i organizacyjnym na koniec
w powstających Regional Corporate Service Cen-
czerwca 2003 roku oraz włączone do jednolitej sie-
ters. Kolejny cel to rozszerzenie palety produktów
ci informatycznej IT Grupy. Segmenty działalności
zarówno aktywnych jak i pasywnych.
połączonych banków uzupełniają się optymalnie a
powstały w wyniku fuzji bank uniwersalny obsługuje dziś ponad 380.000 klientów. Sieć dystrybucyjna
obejmuje 78 filii, głownie koncentrując się na Dalmacji. Udział w roku na poziomie 9 % zapewnia
Splitska banka miejsce wśród czterech największych
banków w kraju.
112
Banki zależne w regionie CEE
15,5 %
52,4 %
1.148
81
Rozwój działalności w roku 2003
Równie pozytywnie przebiega rozwój działu zajmu-
Dla Splistska banka rok 2003 był rokiem procesu
jącego się transakcjami rynku pieniężnego. Chor-
integracji. Połączenie czynników decydujących o
wackie ministerstwo finansów zleciło po raz pierw-
sukcesie w obu łączonych bankach umożliwiło
szy Splitska banka wspólnie z
wyraźne umocnienie pozycji rynkowej i znaczącą
innym bankiem lokalnym prze-
poprawę wydajności pracy poprzez optymalizację
prowadzenie jako lead-manager
struktur organizacyjnych. Tym samym już w roku
pięcioletniej, denominowanej w
połączenia udało się uzyskać zysk brutto z
kunach emisji obligacji państwowych o wolumenie
działalności w wysokości 28,4 mln Euro, przy ROE
1 mld HRK (ok. 130 mln Euro). Rośnie znaczenie
na poziomie niemal 16 %, a więc wynik na pewno
Splitska banka na chorwackim rynku kapitałowym.
zadowalający. Suma bilansowa wzrosła do 2,5 mld
W dziedzinie transakcji powierniczych Splitska ban-
Euro. Uzasadnieniem tego wyniku jest zarówno
ka zachowała niekwestionowaną, wiodącą pozycję.
www.splitskabanka.hr
osiągnięty poziom rozwoju działalności we wszystkich segmentach jak również kontynuacja efektynego zarządzania kosztami.
Szczególnie cieszy rozwój banku w obrocie detalicznym, gdyż od czasu fuzji pozyskano aż 14.000
nowych klientów i udzielono o 35 % więcej
pożyczek bankowych. Kluczowe czynniki wzrostu to
kredyty samochodowe i gotówkowe oraz wspierane
przez państwo finansowanie budownictwa mieszkaniowego. W tej ostatniej dziedzinie Splitska banka działa jako wyłączny partner bankowy APN,
państwowej agencji wspierającej rozwój budownictwa mieszkaniowego. Szczególny potencjał wzrostu
Perspektywy
Rok 2004 obok intensywniejszej koncentracji na
sektorze MSP przyniesie rozwój oddziałów. W
pierwszym półroczu 2004 powstaną kolejne 32
placówki w centrum, na północy i wschodzie kraju.
Nowe lokalizacje optymalnie uzupełnią istniejącą
sieć i zapewnią bankowi obecność we wszystkich
regionach kraju. Uzyskanie dobrej strategicznej
pozycji w wyniku integracji oraz konsekwentna kontynuacja strategii wzrostu pozwalają wierzyć, że
ambitne oczekiwania zostaną w przyszłości zrealizowane.
wykazała dystrybucja mobilna, zwiększając wolumen o niemal 70 %. Ponad 200.000 wydanych bankowych kart kredytowych oznacza, ża nasz bank
jest liderem także na tym rynku.
W bankowości korporacyjnej Splitska banka obok
intensywniejszej koncentracji na klientach MSP stawia na konsekwentne rozwijanie palety produktów
i jest dzięki temu na najlepszej drodze do dalszego
umacniania swojej pozycji wobec klientów z wielkich korporacji. Wśród znaczących transakcji roku
ubiegłego należy wymienić przede wszystkim udział
w syndykacie kredytowym kredytu dla chorwackich
kolei w wysokości ponad 77 mln Euro jak też dla
przedsiębiorstwa wydobycia ropy naftowej Crosco
w wysokości ponad 30 mln Euro, Splitska banka
była w obu kredytach bankiem agentem i organizatorem emisji.
Banki zależne w regionie CEE
113
Bośnia i
Hercegowina
Rozwój działalności w roku 2003
HVB Banka Bosna i Hercegovina zamknął bilans
Sytuacja makroekonomiczna
Sarajevo
sumą 42 mln Euro przy zatrudnieniu 71 pracowników. Jako głównych klientów pragnie pozyskać
Po umiarkowanym okresie
międzynarodowe i lokalne przedsiębiorstwa ekspor-
wzrostu PKB w roku 2003 o
towe oraz górne segmenty wśród
nieco ponad 3 %, w związku z
klientów detalicznych. W chwili
powstaniem
korzystniejszych
obecnej bank obsługuje 3.500
międzynarodowych
klientów. Obok szerokiej palety
uwarunkowań
www.hvb.ba
wzrost gospodarczy w roku 2004 zyska
produktowej lokat oferta dla klientów detalicznych
nieco przyspieszenia. Jed-
sięga od kredytów umożliwiających finansowanie
nakże malejący napływ
zakupu samochodu, powierzchni mieszkalnej i kre-
Bośnia-Hercegowina*)
międzynarodowej pomocy
dytów konsumpcyjnych po bankowość elektronicz-
mln Euro
2003
finansowej po zakończe-
ną w obsłudze podmiotów gospodarczych.
Suma bilansowa
Zysk brutto
ROE – Wskaźnik rentowności kapitału brutto
Wskaźnik koszty/dochody
Zatrudnienie (etaty)
Liczba placówek
42
– 3,0
niu fazy odbudowy ogra-
– 37,7 %
>100 %
71
4
duje to jednak poprzez
*) tylko HVB Banka Bosna i Hercegovina, nie
objęta konsolidacją
nicza tę dynamikę. Powospadek importu poprawę
bilansu obrotów bieżących,
który jednak wobec istniejących problemów struktu-
Central profit banka zatrudnia 435 pracowników a
jego suma bilansowa wynosi 242 mln Euro. Bank
obsługuje w 27 filiach (łącznie z małymi placówkami) ponad 60.000 klientów prywatnych i firm. Dysponuje dobrymi podstawami kapitałowymi i w obrocie płatniczym zajmuje w kraju wiodąca pozycję.
ralnych nadal wykaże de-
HVB Banka Bosna i Hercegovina w koordynacji z już
ficyt. Obok usztywnienia
istniejąca siecią Central profit banka otworzył dwie
kursu waluty krajowej wobec Euro, wspierającego
kolejne filie w Sarajewie i Mostarze. Kolejna filia w
dławienie inflacji do poziomu tylko 1 % w skali roku
Banja Luce – w serbskiej części kraju – otwarta
2003, także ostrożna polityka fiskalna przyczynia się
zostanie w roku 2004.
obecnie do stabilizacji ramowych warunków gospoPerspektywy
darowania.
Bezpośrednio po akwizycji Central profit banka
Krótka charakterystyka
rozpoczął się projekt integracyjny, przewidujący jako
Dnia 11 czerwca 2003 roku podpisana została umo-
ważny cel na rok 2004 techniczne i prawne scalenie
wa o nabyciu większościowych udziałów w Central
obu banków. Dzieki połączeniu sił obu banków
profit banka d.d. Sarajewo (CPB), zakończona clo-
dążymy do umocnienia pozycji rynkowej zarówno w
singiem dnia 6 października 2003 roku. Internatio-
bankowości detalicznej jak i w obrocie z MSP.
nal Finance Corporation (IFC), członek grupy Banku
Światowego, w roku 2004 obecny udział w kapitale
banku
wynoszący
10 %
zwiększy
przez
podwyższenie kapitału do 19 %. Wspólnie z otwartym we wrześniu 2002 HVB Banka Bosna i Hercegovina d.d. Sarajevo (HVB BiH) bank BA-CA z 7 %
udziałem w rynku stanął na czwartym miejscu
wśród banków krajowych.
114
Banki zależne w regionie CEE
Serbia i Czarnogóra
szczególnych
Sytuacja makroekonomiczna
Beograd
produktów uzyskane wyniki sprzedaży zwiększyły
wane dotychczas reformy struk-
liczbę naszych klientów prywatnych na koniec roku
turalne spowodowały spowolnie-
do ok. 5.000. Środki podstawowe banku zwiększy-
nie dynamiki wzrostu do ok. 1,5 %.
liśmy w ubiegłym roku obrotowym o 15 %, do 80
niczne osiągnęły wartość 1 mld
jący z postępów w prywatyzacji.
Inflacja
spadła
poniżej
10 %, a na koniec roku
Serbia i Czarnogóra*)
nawet poniżej 8 %. Serbs2002
ki bank centralny zareago-
Suma bilansowa
113
101
Zysk brutto
4,6
–1,4
ROE – Wskaźnik rentowności kapitału brutto
27,6 % – 8,6 %
Wskaźnik koszty/dochody 57 % >100 %
Zatrudnienie (etaty)
90
57
Liczba placówek
4
1
wał na spadek inflacji jedy-
*) nie objęte konsolidacją
po
medialnych przygotowaniach wprowadzenia tych
Euro, a więc nowy rekord, wynika-
2003
Bezpośrednio
Niedostatecznie szeroko realizo-
Bezpośrednie inwestycje zagra-
mln Euro
modułów.
nie
stosunkowo
niską
redukcją stopy dyskontowej z 9 % do 8,5 % sygnalizując tym samym kontynuację restrykcyjnej polityki pieniężnej.
Krótka charakterystyka
Powstały w roku 2001 serbski bank zależny nadal
rozbudowywał w roku 2003 swoja pozycję
ważnego banku zagranicznego. Na bazie innowacyjnych produktów i usług finansowych w szczególności w segmentach bankowości korporacyjnej i
rynku pieniężnego drugi pełny rok obrotowy przyniósł wynik brutto na poziomie 4,6 mln Euro.
Rozwój działalności w roku 2003
Podczas gdy w początkowej fazie działalności skupialiśmy się na pozyskiwaniu klientów wśród firm
oraz wykorzystywaliśmy szanse na rynku pieniężnym
i kapitałowym, rok 2003 przyniósł również rozwój
segmentu działalności detalicznej.
mln Euro.
Równolegle z efektywnym rozbudowaniem
palety
produktów
www.hvb.co.yu
jeszcze w grudniu 2003 roku
otwarte zostały trzy nowe filie, w
Nowym Sadzie, Suboticy i Zemunie (Belgrad).
Perspektywy
Kontynuując strategię przyjętą w roku 2003 na rok
2004 przewidujemy otwarcie kolejnych filii. Poszerzenie sieci dystrybucyjnej wesprze intensywna kontynuacja penetracji rynku w segmencie detalicznym.
W bankowości korporacyjnej obok obsługi międzynarodowych i dużych lokalnych przedsiębiorstw
chcemy silniej zaznaczyć naszą obecność na rynku
eksportowym MSP.
Macedonia
Skopje
Dnia 10 marca 2003 roku
nastąpiło otwarcie naszego przedstawicielstwa w
stolicy Macedonii, Skopje.
W ten sposób proponujemy austriackim i zagranicznym
inwestorom
placówkę kontaktową, poprzez którą można
nawiązać współpracę gospodarczą bezpośrednio w
Macedonii. Wspieramy także macedońskie firmy w
ich działaniach eksportowych do Unii Europejskiej
oraz krajów sąsiednich.
Obok licznych transakcji finansowych na zlecenie
niektórych spośród 750 międzynarodowych i
największych lokalnych przedsiębiorstw także jeszcze w roku 2003 zakończyliśmy sukcesem „Private
Customer Business Project“. Dzięki jego realizacji
wprowadziliśmy na rynek szereg nowości, także w
postaci ofert kont w pakietach złożonych z po-
Banki zależne w regionie CEE
115
Centrum Korporacyjne
Centrum Korporacyjne – rachunek zysków i strat
mln Euro
2003
2002 +/– mln
Euro
+/– %
3
22
–19
– 87 %
Rezerwy na ryzyko kredytowe
–10
–14
4
– 29 %
Wynik z tytułu prowizji
Wynik z operacji finansowych
Koszty działania segmentu
Wynik z tytułu pozostałych kosztów
i przychodów operacyjnych
–7
54
–18
–18
69
– 39
12
–14
21
– 64 %
– 21%
– 53 %
–5
– 21
15
– 74 %
Zysk na działalności operacyjnej
Wynik z finansowego majątku trwałego
Amortyzacja wartości firmy
Wynik z tytułu pozostałych przychodów
i kosztów
18
12
–10
–1
– 27
–5
18
39
– 5 >100 %
0
–6
6
Zysk brutto
Udział w ogólnym wyniku Banku
20
3%
– 38
–8%
58
6.004
1.233
24 %
6.772
733
15 %
– 768
500
Wynik z tytułu odsetek
Ø Aktywa ważone ryzykiem (RWA)
Ø Alokowany kapitał własny
Udział w ogólnej pozycji Banku
W segmencie Centrum Koroporacyjne ujęte są te
obszary działalności i udziały, które nie dadzą się jednoznacznie przyporządkować pozostałym segmentom struktury Banku, należy do nich m.in. działalność
naszej spółki zależnej Bank Austria Cayman Islands
(BACI). Ponadto poza ponadsegmentowymi rezultatmi skonsolidowanego bilansu (uzgodnienia) klasyfikowane są w tym segmencie wyniki, które trudno
jednoznacznie przyporządkować jednemu określonemu segmentowi działalności. Koszty pozostałe z
działalności jednostkowej i ogólnej (np. koszty usług
placówek i zespołów produktowo-usługowych) przypadające z repartycji na centra zysku, przydzielane są
do tych jednostek, które generują zyski.
– 96 %
–11%
68 %
Struktura segmentów działalności Banku Austria Creditanstalt
Udział zaangażowanego kapitału własnego
(krąg wewnętrzny)
Udział w zysku brutto
(krąg zewnętrzny)
Centrum Korporacyjne
24%
Centrum Korporacyjne
3%
Rynki Międzynarodowe
4%
Rynki Międzynarodowe
10%
Klienci detaliczni
15%
Klienci detaliczni
27%
Klienci korporacyjni
40%
Klienci korporacyjni
36%
Europa Środkowo-Wschodnia
17%
Europa Środkowo-Wschodnia
23%
116
Centrum Korporacyjne
Do najistotniejszych czynników generujących zysk w
łącznie z kosztami refinansowania, kosztami opłat i
segmencie Centrum Korporacyjnego należą te
prowizji oraz w mniejszym stopniu z kosztami
obszary działalności i udziały, które nie dadzą się
działalności banku i kosztami ogólnego zarządu. W
jednoznacznie przyporządkować pozostałym seg-
2003 roku Centrum Korporacyjne wynikiem 20 mln
mentom struktury Banku, bowiem nie stanowią
Euro brutto, pozytywnie przyczyniło się do ogólne-
głównych pól działalności Banku Austria Creditan-
go wyniku uzyskanego przez Bank (w roku po-
stalt, zatem trudno też określić jednoznacznie ich
przednim strata – 38 mln Euro). Przychody z
ekonomiczne powiązanie z konkretnym sektorem
działalności operacyjnej 45 mln Euro (łącznie z inny-
usług. Bank BA-CA w ramach restrukturyzacji i
mi przychodami) były nieco niższe od przychodów
skoncentrowania się w swoich działaniach na pod-
w roku 2002 (52 mln Euro). Było to spowodowane
stawowych działaniach i kompetencjach banku
(w rezultacie konsolidacji).przede wszystkim zmnie-
pozbył się prawie wszystkich posiadanych udziałów
jszonym wynikiem z tytułu odsetek; 3 mln Euro w
w
podmiotach
2003 roku; po 22 mln Euro w roku 2002. Na nega-
powiązanych, już to sprzedając te udziały, już to
przemyśle
i
niebankowych
tywnym wyniku z tytułu prowizji (– 7 mln Euro) i
zbywając je na rzecz niezależnych od Banku pod-
wysokim wyniku z operacji finansowych 54 mln
miotów, jak B&C Privatstiftung (patrz Raport o
Euro (2002: 69 mln Euro) zaważyły po części wyniki
sytuacji Grupy BA-CA, nota 29). W Centrum Korpo-
uzyskane przez naszą spółkę zależną na Kajmanach
racyjnym znajdują się jeszcze dwie spółki zależne
BACI. Na zmniejszenie się pozycji kosztów admini-
(Bank Austria Cayman Island Ltd., Georgetown oraz
stracyjnych (– 18 mln Euro) wpływ wywarły niewąt-
BA-CA Export Finance Ltd., London) objęte pełną
pliwie spółki objęte pełną konsolidacją, ze względu
konsolidacją. Z dniem 30.9.2003 roku sprzedaliśmy
na zmniejszenie się kręgu konsolidacyjnego.
posiadane udziały w BA/CA Asset Finance Ltd. Zarządzanymi przez nas inwestycjami kapitałowymi
objętych jest kilka spółek powiązanych rozliczanych
metodą praw własności oraz ponad 80 spółek
wycenianych według kosztów nabycia. Na rachunek
zysków i strat Centrum Korporacyjnego miarodajny
wpływ wywiera konsolidacja Grupy.
W rachunku Centrum Korporacyjnego alokowana
jest, poza jego własnym kapitałem zaangażowanym,
ta część środków kapitałowych, której nie da się jednoznacznie zaszeregować w innych segmentach. Z
tego zasadniczo powodu alokowany w tym segmencie zaangażowany kapitał własny wzrósł w
wyniku podwyższenia kapitału własnego Banku o
Od 2003 roku zmieniony został i udoskonalony
500 mln Euro, do poziomu 1.233 mln Euro. Dlatego
system rozliczania i repartycji kosztów centralnych i
też wskaźniki wyliczone w oparciu o średnio zaan-
trudnych do jednoznacznego przyporządkowania
gażowany kapitał własny nie są miarodajne.
jednemu segmentowi kosztów pozostałych, które
księgowano dotychczas w ciężar Centrum Korpor-
Bank Austria Cayman Islands
acyjnego, a obecnie rozdzielane są na segmenty
Bank Austria Cayman Islands (BACI), spółka zależna
generujące zysk. (Stosownie do tego reklasyfikacji
Banku BA-CA, to bank prowadzący poza uniwer-
poddano Raport za 2002 roku na temat seg-
salną działalnością finansową i inwestycyjną dodat-
mentów).
kowo od 1999 roku świadczy także usługi inwestycji w fundusze hedgingowe. Dla Banku BA-CA
Rachunek zysków i strat segmentu
oznacza to działalność inwestycyjną o większej
Centrum Korporacyjnego – komentarz
dywersyfikacji ryzyka, przy wynikach rocznych z tych
Zgodnie z powyższym w rachunku zysków i strat
transakcji na poziomie 7– 10 %. W porównaniu z
tego segmentu odbija się skonsolidowany rachunek
innymi funduszami tego typu, przewidziane w na-
zysków i strat Grupy oraz kosztów zarządzania
szych regulaminach dla tego typu transakcji wskaź-
inwestycjami kapitałowymi, w szerokim pojęciu,
niki odnośnie pozycji zaangażowania, ryzyka, lewa-
Centrum Korporacyjne
117
rowania i inwestycji w obligacje przedsiębiorstw są
stosunkowo konserwatywne. To zaważyło w ostatnich na stosunkowo stabilnym rozwoju przychodów
z tej działalności.
Na dzień 31.12.2003 roku na rachunkach naszej
spółki zależnej na Kajmanach znajdowały się fundusze Banku na kwotę ok. 730 mln USD. Większość
z tych funduszy zainwestowana została w transakcje
arbitrażu na obligacjach zamiennych, wykorzystujących różnice wycen na rynku akcji i rynku obligacji,
poprzez nabywanie obligacji zamiennych i ich
zabezpieczanie odpowiednimi akcjami o krótkich
pozycjach. Stosowana przez nas od 1999 roku strategia inwestowania w transakcje arbitrażu na obligacjach zamiennych, stanowi jedną z ważniejszych
stosowanych strategii inwestycyjnych i notującą od
lat, niezależnie od wszystkich gwałtownych zmian
na światowych rynkach, imponująco stabilne wyniki. Rok 2003 zaznaczył się także dużymi sukcesami
tej spółki w inwestycje finansowe na rynku wierzytelności niepewnych – Distressed Securities –
nadal bardzo zyskownych operacji obrotu kredytami
wątpliwymi i ponowną ich wyceną, wskutek malejących marż kredytowych. Na inwestycje w tym
zakresie przypada obecnie niecałe 10 % zainwestowanych wolumenów kapitałowych. Tak scharakteryzowane
spektrum
inwestycji
kapitałowych
uzupełniają jeszcze inwestycje w fundusze typu
Multi-Manager. Inwestowanie w obrót akcjami, w
strategie arbitrażu przejęć spółek oraz wygrywania
strategii długich i krótkich pozycji akcji, odgrywa
podrzędną rolę.
118
Centrum Korporacyjne
Ekspozycja na ryzyko w Grupie
Bank Austria Creditanstalt
Jak widać z rachunków zysków i strat lat ostatnich
wynika z prowadzonej przez nas działalności na pozio-
zarówno bieżące ryzyko kredytowe jak i standaryzo-
mie całej Grupy. Stosowany przez nas przy zarządzaniu
wany kapitał własny, to znaczy poziom zaangażowania
ryzykiem system zasad, struktury organizacyjne, proce-
kapitału
prowadzenia
sy pomiaru i monitoringu ryzyka opisane zostały
działalności bankowej, to decydujące wyznaczniki suk-
własnego
konieczny
do
dokładnie w notach do Skonsolidowanego Sprawozda-
cesu. W obu tych pozycjach udało nam się odnotować
nia Finansowego („Raport na temat ryzyka“).
spore postępy, pomogły nam w tym także sprzyjające
wiatry. Nie zanotowano, bowiem w 2003 roku przypadków niewypłacalności wielkich przedsiębiorstw w
Austrii. Malejące wyraźnie ryzyko kredytowe i mniejsze
koszty obsługi rezerw z tego tytułu spowodowały, że
uzyskany wynik z odsetek mógł rzeczywiście „dotrzeć“
do pozycji zysku. Niezależnie od transakcji z naszymi
Poniżej chcielibyśmy scharakteryzować naszych działań
w zakresie zarządzania i kontroli ryzyka. Przedstawiona
tu ekspozycja na ryzyko przyjmuje za podstawę ogólny
wolumen aktywów narażonych na ryzyko kredytowe,
to znaczy ekspozycję kredytową Grupy Banku BA-CA
opartą na danych skonsolidowanych.
klientami zmniejszyła się też pozycja: aktywa ważone
Poniższa tabela grupuje ekspozycje narażone na ryzyko
ryzykiem (RWA). świadomie dążyliśmy do takiego
wg pozycji bilansowych, uwzględnia ponadto gwaran-
rozwoju, tak aby docelowo zrealizować bardziej sku-
cje i niewykorzystane limity kredytów w latach
teczne i zyskowne formy zaangażowania tak uwolnio-
2001– 2003:
nego kapitału. To drugi ważny obszar działania po segmencie usług i transakcji z klientami. Przyczyniły się do
tego w istotny sposób udane transakcje na rynkach
kapitałowych z coraz większym wykorzystaniem finansowych instrumentów pochodnych, co pozwala na
mniejsze zaangażowanie kapitałów własnych. Te nowe
sposoby finansowania z silniejszym zastosowaniem
instrumentów rynku kapitałowego stosowane są także
mln Euro stan na 31 grudnia
Należności od sektora finansowego
Należności od sektora niefinansowego
Aktywa przeznaczone do obrotu
Finansowy majątek trwały (bez udziałów)
Zobowiązania warunkowe i rezerwy na ryzyko
kredytowe
RAZEM
2003
25.130
75.997
16.140
13.319
2002
29.558
76.354
18.954
13.609
2001
42.596
78.583
13.735
15.098
19.888
150.474
20.575
159.050
18.865
168.877
z powodzeniem w nowo zawieranych transakcjach
kredytowych, przy czym Bank nie występuje już jako
bezpośredni partner takiej transakcji a raczej jako
pośrednik alternatywnego finansowania. Kredyty są
coraz bardziej syndykowane, to znaczy Bank występuje
w roli syndyka, organizującego finansowanie kredytu
przez konsorcjum banków. Ponadto Grupa HVB
zdołała jeszcze bardziej ugruntować swoją pozycję na
rynku jako wiodąca grupa sektora finansowego na
europejskim rynku wtórnym.
Warunki jakie należało spełnić dla osiągnięcia tych
celów to profesjonalizm w stosowanych przez Bank BACA metodach oceny i kontroli ryzyka. Identyfikujemy,
mierzymy, monitorujemy i zarządzamy ryzykiem, które
Powyższe kategorie obejmują następujące kategorie produktów
Należności od sektora finansowego obejmują kredyty, pożyczki i lokaty środków na rynku pieniężnym
Należności od od sektora niefinansowego (segment klientów detalicznych, korporacyjnych i
podmioty publiczne) obejmują kredyty (odnawialne, terminowe i w rachunku bieżącym), kredyty hipoteczne, kredyty eksportowe, pożyczki i należności z tytułu leasingu.
Aktywa przeznaczone do obrotu: obligacje i inne papiery wartościowe o stałej stopie dochodu
oraz dodatnie wartości rynkowe pochodnych instrumentów finansowych.
Do finansowego majątku trwałego zaliczają się obligacje i inne papiery wartościowe o stałej stopie dochodu oraz akcje i papiery wartościowe o zmiennej stopie dochodu. Udziały w spółkach
zależnych oraz spółkach wycenianych metodą praw własności, podobnie jak i grunty i budynki
nie są ujęte w tej pozycji
Zobowiązania warunkowe i rezerwy na ryzyko kredytowe obejmując akcepty, indosy, akredytywy i inne gwarancje handlowe oraz niewykorzystane części ustanowionych linii kredytowych
(wraz z zobowiązaniami ewentualnymi w ramach jednostek skonsolidowanych Grupy)
Ekspozycja na ryzyko w Grupie Bank Austria Creditanstalt
119
Nieustanne zmniejszanie pozycji narażonych na ryzyko i aktywów
ważonych ryzykiem
W ostatnich latach udało nam się zmniejszyć wolumen aktywów pozycji narażonych na ryzyko, to
znaczy zmniejszyć ekspozycję na ryzyko o prawie
Ekspozycja*) na ryzyko i aktywa ważone
ryzykiem (mld Euro)
11 % tj. z 168,9 mld Euro do poziomu 150,5 mld
168,9 –5,8%
Euro. Redukcja ta spowodowana była głównie
159,1 –5,4%
150,5
świadomymi posunięciami wynikającymi z nowej
polityki Banku ograniczenia transakcji na rynku
– 6,7%
–2,4%
międzybankowym na korzyść pozabilansowych
72,0
67,2
transakcji w zakresie finansowych instrumentów
65,6
78,6
76,4
76,0
31.12.2001
31.12.2002
31.12.2003
pochodnych. W tym samym czasie zredukowaliśmy
wolumen aktywów ważonych ryzykiem, zarówno
tych, które zgodnie z obowiązującymi w Austrii
bankowymi wymaganiami nadzorczymi wykazywane są w bilansie, jak i te szczególne pozabilansowe
Należności od sektora finansowego: kredyty,
gwarancje, niewykorzystane części linii kredytowych
Należności od sektora niefinansowego
pozycje portfela bankowego o 6,4 mld Euro tj. o
9 %, przy czym świadomie zmniejszaliśmy ekspozycję na ryzyko w Austrii zwiększając jednocześnie
nasze wolumeny handlowe na rozwijających się
Podstawa kalkulacji (portfel bankowy)
*) Wolumen ryzyka wg pozycji bilansu, łącznie z
gwarancjami i niewykorzystanymi częściami
ustanowionych linii kredytowych
rynkach krajów Europy Środkowo-Wschodniej.
Ocena ryzyka i zdolności kredytowej w Grupie BA-CA w 2003 roku
Nasza struktura ekspozycji na ryzyko pokazuje wcale korzystny obraz: ponad 90 % zaangażowanych
aktywów mieści się według 10-stopniowej skali
Struktury ryzyka Grupy BA-CA na dzień 31.12.2003
(w %) – kategorie kredytów i należności
ratingowej w kategorii 1– 5, to znaczy są to kredyty
regularne, 4,8 % zaszeregowano do kategorii 6– 7
to
znaczy
pod
obserwacją.
Wyższy
stopień
Zagrożone
3,5%
Wątpliwe
1,1%
Pod obserwacją
4,8%
zagrożenia kredytu klasyfikowany jest w kategorii 8
– tzn. poniżej standardu – ta kategoria stanowi
1,1 % całego naszego portfela. Tylko 3,5 % kredytów lub wierzytelności sklasyfikowaliśmy jako
zagrożone. Non Performing Loans.
120
Ekspozycja na ryzyko w Grupie Bank Austria Creditanstalt
Normalne
90,6%
Wolumen łącznie:
150,5 mld Euro
Znaczna poprawa w kategorii wierzytelności nieregularnych
Nasza struktura ryzyka w 2003 roku poprawiała się
dalej. Wolumen Non-performing-Loans, kredytów
zagrożonych, zmniejszył się o 8,6 %. Zaangażowane aktywa w wierzytelności klasyfikowane wg naszej wewnętrznej skali ryzyka w kategorii 8 (poniżej
standardu) wręcz o 16 %. Optymizmem napawa
Należności nieregularne*)
mld Euro
Nieregularne (wątpliwe/
stracone, kat. 9 i 10)
5,3
(19%)
1,2
(23%)
w tym zabezpieczone
także sytuacja w zakresie stopy zabezpieczenia kre-
w tym niezabezpieczone
dytów i wierzytelności, która wzrosła z 19 do 23 %,
wzgl. z 32 do 38 %.
5,8 – 8,6%
1,1
1,9 –16%
0,6 (32%)
Poniżej standardu (kat. 8)
w tym zabezpieczone
*) Należności nieregularne – Non-performing-Loans – (= kredyty
wątpliwe/stracone, kat.9/10 oraz kat. 8 zagrożone - poniżej standardu )
4,7
1,6
0,6 (38%)
4,1
1,0
1,3
(81%) (68%)
(77%) (62%)
31.12. 2002
31.12. 2003
w tym niezabezpieczone
Zwiększenie kwoty pokrycia niezabezpieczonych kredytów
zagrożonych – Non-performing-Loans
Do kredytów zagrożonych zaliczamy według naszej
wewnętrznej skali ratingowej wierzytelności z kategorii 9 i 10. Wg stanu na 31.12.2003 r. grupa kredytów zagrożonych stanowiła 3,5 % naszego port-
Stopa pokrycia
(niezabezpieczonych)
kredytów zagrożonych
z rezerw celowych w %
w mld Euro
kwota pokrycie +9 pp.
79%
4,7
88%
4,1
3,7
3,6
fela.
Stopa pokrycia niezabezpieczonych kredytów
NPL – (niezabezpieczone)
kredyty wątpliwe/stracone,
kat.9/10
zagrożonych z rezerwami celowymi wzrosła w roku
sprawozdawczym 2003 o 9 punktów procento-
Stopa pokrycia
kredytów zagrożonych
(łącznie z rezerwami
pozabilansowymi)
wych do poziomu 88 %.
31.12.2002
31.12.2003
Struktura ryzyka według regionów
Główny punkt ciężkości naszej działalności dotyczy
rynku Austrii, stanowiącego 50 % tj. 76 mld Euro
naszego finansowego zaangażowania. Łącznie z
Struktura ryzyka wg regionów –
stan na dzień 31.12.2003 w %
(siedziby kredytobiorcy)
wolumenami transakcji w Europie Zachodniej i
Ameryce Północnej 80 % naszej działalności bankowej przypada na kraje wysoko uprzemysłowione.
´
Europa SrodkowoWschodnia (CEE) 18,6%
Nasza ekspozycja na ryzyko dotyczy w Europie
Zachodniej i Ameryce Północnej wolumenów
aktywów w transakcjach z klientami sektora finan-
Austria
50,2%
Europa Zachodnia 25,7%
Wolumen łącznie:
150,5 mld Euro
sowego i międzynarodowymi klientami korporacyjnymi, których wolumen aktywów związane są z
Ameryka Północna
3,9%
działalnością gospodarczą prowadzoną w Austrii i
Inne
1,6%
krajach Europy Środkowo-Wschodniej.
Ekspozycja na ryzyko w Grupie Bank Austria Creditanstalt
121
Łącznie 18,6 % naszych transakcji kredytowych
rezerw celowych nadal nasze wzmożone działania
dotyczy klientów z siedzibą spółki lub klienta w kra-
koncentrowały się będą na zrządzaniu ryzykiem i
jach Europy Środkowo-Wschodniej. Jedynie 1,6 %
dokładali wysiłków w celu optymalnego pod
wolumenu naszych kredytów dotyczy innych
względem ekspozycji na ryzyko zarządzania port-
regionów.
felami. Jednym z naszych założonych etapów
Jeśli spojrzymy na ekspozycję na ryzyko kredytowe
Banku nie w perspektywie siedziby klienta, lecz
siedziby jednostki organizacyjnej Banku, w której
bilansie księgowany jest kredyt to okaże się, że
wolumen 26,3 mld Euro, tj. 17,5 % kredytów przyporządkować należy naszym bankom, spółkom
zależnym w krajach Europy Środkowo-Wschodniej.
Kredyty zagrożone, czyli wolumen Non Performing
Loan stanowią zarówno w naszych jednostkach w
krajach Europy Środkowo-Wschodniej, jak i w naszych bankach w pozostałych krajach ok. 2,7 %
odnośnych wolumenów.
pośrednich jest, niezależnie od długofalowych
planów
dalszej
ekspansji
i
rozwoju
naszej
działalności bankowej, zredukowanie do 2006 roku
obecnego wskaźnika ryzyko/zysk – Risk/Earning
Ratio 21,5 %, do jeszcze niższego poziomu 20 %.
Jednocześnie będziemy się starać uniezależnić w
szerszym tego słowa znaczeniu wolumen transakcji
finansowania działalności klientów od bezpośredniego angażowania naszych kapitałów własnych. W
tym celu rozwijali będziemy przy współpracy z klientami, zrozumienie, akceptację i coraz szersze
zastosowanie alternatywnych form finansowania.
Dokładali będziemy także wysiłków w celu optyma-
Mimo, że portfel kredytowych transakcji Banku
lizacji metodologicznych i empirycznych metod
wyróżnia się dobrą alokacją pod względem
pomiaru, rozpoznawania i zarządzania ryzykiem
narażenia na ryzyko kredytowe, zmniejszyła się
oraz jego monitoringu, poprzez rozwój bazy
wielkość absolutna kredytów narażonych na ryzyko,
danych i analiz, aby już wkrótce sprostać wymo-
wątpliwych lub straconych oraz poprawił wskaźnik
gom Nowej Bazylejskiej Umowy Kapitałowej.
zabezpieczenia kredytów względnie pokrycia z
Podział wg branż
Gruppa BA-CA bez CEE
Należności razem
w tym zabezpieczone
Procentowy podział należności
Europa Środkowo-Wschodnia (CEE)
Należności razem
w tym zabezpieczone
Procentowy podział należności
122
Normalne
Pod
obserwacją
113,2
95,6
91 %
5,9
3,2
5%
1,2
0,8
1%
4,0
3,4
3%
124,3
103,0
100 %
23,2
19,2
88 %
1,4
0,8
5%
0,4
0,1
1%
1,3
0,7
5%
26,3
20,8
100 %
Ekspozycja na ryzyko w Grupie Bank Austria Creditanstalt
Poniżej
Nieregularne
standardu (wątpliwe/stracone)
Należności
razem
Ekspozycja kredytowa Grupy BA-CA wg branż gospodarki
Poniższa tabela przedstawia łączną ekspozycję kre-
ka wg wewnętrznej skali ratingowej Banku. Widać
dytową Grupy BA-CA wg stanu na dzień 31. grud-
dobrą alokację kredytów pod względem ryzyka kre-
nia 2003 roku w podziale na branże i kategorie ryzy-
dytowego.
Łączna ekspozycja na ryzyko kredytowe wg branż
mld Euro
Podział wg branż
Ubezpieczenia
Administracja publiczna
Konsumenci
Sektor nieruchomości
Handel
Usługi dla przedsiębiorstw
Pozostałe usługi finansowe
Transport i komunikacja
Przemysł metalurgiczny i maszynowy
Energetyka i zaopatrzenie w wodę
Budownictwo
Inne działy produkcji dóbr
Przemysł naftowy i tworzyw sztucznych
Szkło, ceramika, kamienie, ziemia
Papier, wydawnictwa, drukarnie, powielanie, IT
Branża spożywcza, używki
Budowa pojazdów
Turystyka
Rolnictwo, leśnictwo, górnictwo
Razem 2003
w%
W tym niezabezpieczone
w%
Kategoria ryzyka
Normalne
Pod
obserwacją
Poniżej
standardu
Wątpliwe/
Stracone
1– 5
49,3
17,4
15,2
10,4
7,6
7,2
4,5
3,2
3,2
3,3
2,5
2,7
2,8
1,5
1,5
1,4
1,4
0,8
0,6
136,4
91%
114,8
84 %
6–7
0,6
0,5
0,6
1,6
1,0
0,5
0,1
0,6
0,3
0,1
0,5
0,3
0,1
0,0
0,1
0,1
0,0
0,3
0,1
7,3
5%
4,0
54 %
8
0,1
0,3
0,3
0,2
0,2
0,1
0,1
0,1
0,0
0,0
0,1
0,1
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,1
0,0
1,6
1%
1,0
61 %
9 – 10
0,2
0,2
0,8
0,5
0,9
0,4
0,3
0,2
0,3
0,1
0,4
0,3
0,1
0,2
0,1
0,1
0,1
0,2
0,1
5,3
3%
4,1
78 %
Razem
50,0
18,3
16,8
12,7
9,6
8,2
5,0
4,0
3,9
3,5
3,4
3,4
3,1
1,7
1,7
1,6
1,6
1,3
0,8
150,5
100 %
123,9
82 %
Ekspozycja na ryzyko w Grupie Bank Austria Creditanstalt
123
Zarządzanie kosztami
w 2002 roku). Na wynik ten składały się następują-
Koszty administracyjne i koszty
osobowe
ce pozycje: 57 % to koszty osobowe, 34 % koszty
rzeczowe i inne koszty administracyjne, 9 % stano-
Także i w tym roku Bankowi Austria Creditanstalt
wiła pozycja: odpisy amortyzacyjne środków
udało się mimo kolejnych posunięć integracyjnych
trwałych i aktualizacja wartości.
(fuzja Splitska banka z bankiem HVB Croatia) oraz
przejęć (Central profit banka w Bośni-Hercegowi-
W redukcji kosztów zawarty jest także efekt rewa-
nie) nieznacznie zredukować koszty działania Ban-
luacji sald (różnica kursu walut) sprzyjający optyce
ku na poziomie Grupy. W obliczu rosnących kosz-
tych zmniejszeń. w obliczu silnej deprecjacji
tów wynagrodzeń i rosnących cen oznacza to
większości
wyraźne zmniejszenie realnych kosztów admini-
Wschodniej w stosunku do Euro. Na poziomie nas-
stracyjnych. Efekty synergii i zakończonej reorga-
zych banków, spółek zależnych w krajach CEE
nizacji w wyniku połączenia Banku Austria i Credit-
udało nam się w 2003 roku zmniejszyć koszty
anstalt w Austrii oraz banków BPH i PBK w Polsce
administracyjne, licząc w Euro, o 7 %. po skorygo-
nie stanowią efektów przejściowych i krótkofalo-
waniu efektu kursu wymiany, tj. zastosowaniu
wych, ale trwały czynnik redukcji i optymalizacji
stałego kursu ewalucji, wyliczony wynik kosztów
kosztów działania.
administracyjny wykaże ich wzrost o 4 %. Wzrost
walut
krajów
Europy
Środkowo-
ten stanowi rezultat włączenia do skonsolidowane-
W 2003 roku udało nam się zmniejszyć pozycję
go rachunku zysków i strat wyników naszej spółki
kosztów działania Banku i kosztów ogólnego za-
zależnej banku Biochim, które w roku poprzednim
rządu do kwoty 2.479 mln Euro (po 2.503 mln Euro
Zmiany kosztów działania Banku i kosztów ogólnego zarządu
1997–2003
mln Euro
3.000
2.773
2.596
2.500
2.141
Pozostałe spółki zależne
2.000
Polska
Oddziały zagraniczne
BA-CA łącznie z zależnymi
spółkami usługowymi
519
2.116
2.149
444
446
88
73
68
1.595
1.598
1.635
458
1.500
437
456
536
1.703
1.718
2.503
2.479
415
482
444
351
1.644
1.646
1.000
500
0
1997
1998
1999
1997–1999 stara struktura!
124
Zarządzanie kosztami
2000
proforma
2001
2002
2003
nie wpływały na skonsolidowany bilans. Jednak
gocjowanych Umów zbiorowych i automatycznej
nawet po uwzględnieniu korekty efektu wymiany
zmiany zaszeregowań zgodnie z umową zawartą z
walut oraz wpływu efektu konsolidacji na bilans
Radą Zakładową (+ 4 – 5 % w skali rocznej), udało
Grupy, uzyskaliśmy redukcję kosztów działania Ban-
nam się zrekompensować redukcją etatów.
ku, widoczną w odrębnych sprawozdaniach naszych spółek zależnych (por. tabela na stronie 226
niniejszego raportu). Wynika z tego, że udało nam
się opanować koszty działalności administracyjnej
mimo ekspansji Banku i rozwoju jego działalności.
Zgodnie z przyjętą przez nas polityką kadrową od
początku istnienia Grupy, tj. od początku 1997 roku
systematycznie redukowaliśmy i optymalizowaliśmy
zatrudnienie w Banku BA-CA oraz podległych
spółkach funkcyjnych. Liczba zatrudnionych w
Stan zatrudnienia w Banku Austria Creditanstalt i
porównaniu z 1996 rokiem zmniejszyła się w tym
spółkach zależnych, bankach i spółkach usługo-
czasie o 26 %, tj. 4.028 etatów. W 2003 roku stan
wych, w krajach Europy Środkowo-Wschodniej
osobowy zmniejszony został o 506 etatów co
wzrósł nominalnie jedynie o 2 % na 30.377 etatów
oznacza w porównaniu z 2002 rokiem redukcję o
– mimo wymienionego już poprzednio efektu
4,2 %.
pełnej, dokonanej po raz pierwszy objęcia konsolidacją bułgarskiej spółki zależnej, banku Biochim i
Optymalizacja struktury kosztów
kontynuowanej silnej ekspansji w krajach Europy
Jesteśmy zdania, że nie musimy wykonywać wszyst-
Środkowo-Wschodniej (rozwój segmentu banko-
kich prac i usług, zwłaszcza jeśli inni mogą zrobić to
wości detalicznej).
lepiej i taniej. Dobry przykład takiego outsourcingu,
czyli przeniesienia zadań do firmy zewnętrznej sta-
Austria
nowi sprzedaż spółki TSG EDV-Terminal-Service
Koszty działalności Banku Austria Creditanstalt w
GmbH firmie Siemens Business Service, spółce firmy
Austrii (łącznie z kosztami zależnych spółek
Siemens Austria, świadczącej usługi w technologii
funkcyjnych i usługowych) pozostawały w 2003
informatycznej, która przejęła obsługę wyłączonego
roku na niezmienionym poziomie 1.646 mln Euro.
z centralnych struktur Banku usług w dziedzinie IT.
Jednak nawet w obliczu automatycznie rosnących
Będziemy starali się dalej usprawniać procesy pro-
kosztów
nie
dukcyjne i operacyjne w działalności sieci pod-
zakończonych programów związanych z procesem
miotów Grupy i wszędzie tam gdzie jest to racjonal-
restrukturyzacji Banku, wynikłych z połączenia Ban-
ne, szukali będziemy współpracy z zewnętrznymi
ku Austria i Creditanstalt, koszty te w latach
partnerami, zacieśniali taką współpracą w celu opty-
2002– 2003 zmniejszyliśmy o 3 % w skali absolut-
malizacji działań i wykorzystania środków.
osobowych
działania
Banku
i
nej.
W pozycji „inne koszty administracyjne“, w przeważającej mierze koszty materiałowe, udało nam się
Koszty osobowe działania Grupy
Koszty osobowe wzrosły w 2003 roku w porównaniu z rokiem poprzednim w niewielkim stopniu do
Dalsza optymalizacja
zatrudnienia
poziomu
1.416
mln
Główną
przyczyną
Euro.
dzięki konsekwentnemu zarządzaniu kosztami,
dokonać redukcji 4 %, w porównaniu z rokiem
2002, do poziomu 838 mln Euro.
takiego
rozwoju było objęcie po raz
pierwszy pełną konsolidacją ban-
ku Biochim oraz rozwój segmentu bankowości detalicznej w krajach Europy Środkowo-Wschodniej.
Automatyczne coroczne wzrosty kosztów osobowych wynikające z wyższych nowych stawek rene-
Zarządzanie kosztami
125
Polska
W ciągu ostatnich trzech lat zatrudnienie w banku
Koszty działania banku i koszty ogólnego zarządu w
w Polsce zmniejszyło się o 4.500 etatów, tj. o 29 %.
Polsce, w największej naszej spółce w krajach Euro-
Ta stosunkowo duża redukcja wynika z jednej strony
py Środkowo-Wschodniej, udało się zmniejszyć w
ze wspomnianej fuzji prawnej banków BPH i PBK i
porównaniu z rokiem 2002 o 135 mln PLN, tj. o
reorganizacji struktur, z drugiej zaś stanowi efekt
8 %, do poziomu 1.648 mln PLN. Z powodu
działań zmierzających do optymalizacji struktur
deprecjacji polskiej złotówki wobec Euro o 14 % w
usługowych i struktur centralnych banku. Dalsza
2003 roku, to zmniejszenie kosztów admini-
konsekwentne zarządzanie kosztami, optymalizacja
stracyjnych wyniosło nawet 21 %. Koszty osobowe
procesów i struktur, przyczyni się z całą pewnością
oraz inne koszty administracyjne zredukowane
do osiągnięcia w 2004 roku jeszcze lepszych wyni-
zostały o 21 %, wzgl. liczone w Euro o 23 %. Do
ków w zakresie efektywności i zmniejszenia kosz-
tak konsekwentnie przeprowadzonego zmniejszenia
tów zarządzania.
kosztów administracyjnych banku przyczyniła się
konsekwentna realizacja ustalonego w ramach fuzji
Pozostałe spółki zależne
prawnej banków BPH i PBK programu restruk-
Koszty w grupie pozostałych banków, podmiotów
turyzacji zatrudnienia, optymalne zarządzanie kosz-
zależnych wzrosły w 2003 roku o 67 mln Euro do
tami i nakładami inwestycyjnymi oraz wykorzystanie
poziomu 482 mln Euro. Stało się tak przede wszy-
sieci dystrybucyjnej banku.
stkim wskutek przejęcia spółek leasingowych w
Podczas gdy w pozostałych spółkach Grupy udział
kosztów osobowych w kosztach działania banku i
kosztach ogólnego zarządu wynosił w latach
2001– 2003 powyżej 50 %, wskaźnik ten w Polsce
utrzymywał się na niezmiennym poziomie ok. 46 %.
Austrii oraz krajach Europy Środkowo-Wschodniej.
Zatrudnienie wzrosło w 2003 roku w spółkach
zależnych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej
o 1.116 etatów, tj. o 6,3 % w porównaniu z rokiem
poprzednim.
Redukcja zatrudnienia w Austrii
Redukcja zatrudnienia w Polsce
Liczba etatów w Banku Austria Creditanstalt, łącznie
z zależnymi spółkami usługowymi i zależnymi spółkami IT
Liczba etatów w banku BPH i jego spółkach zależnych
16.000
16.000
15.438
14.387
14.217
14.000
Redukcja etatów
1996 – 2003:
– 4.028 (–26%)
13.322
11.916
12.000
11.410
10.000
Redukcja etatów
2000 – 2003:
– 4.545 (– 29%)
14.000
12.089
12.000
11.115
10.000
0
Fuzja BPH i PBK
w końcu 2001,
2000 proforma
0
1996
126
15.660
1998
Zarządzanie kosztami
2000
2002
2003
1999
2000
2001
2002
2003
Inwestycje
Inwestycje wpływają pośrednio poprzez pozycję
odpisów amortyzacyjnych na koszty działania banku. Poza bieżącymi wydatkami na koszty organizacyjne i infrastuktuę technologii informatycznej
(utrzymanie obiektów oraz systemów IT) nakłady
inwestycyjne w 2003 roku zostały ograniczone o
41 % w porównaniu z 2002 rokiem i wynosiły 94
mln Euro. 64 % tych nakładów przypadło na inwestycje technologiczne w systemy i zasoby IT, 34 %
na inwestycje budowlane, reszta na zakup środków
i serwis.
Na szczególną podkreślenie zasługują inwestycje
technologiczne dokonane z myślą o realizacji obowiązującej prawdopodobnie już od 2006 roku
Nowej Bazylejskiej Umowy Kapitałowej, dotyczącej
adekwatności kapitałowej oraz implementacji systemu GEOS. Z inwestycji w systemy IT dokonanych w
2003 rokuj 22 % przypadło na rozwiązania w
ramach przygotowań do realizacji Nowej Umowy
Kapitałowej – Bazylea II (dot. nowych wymogów
adekwatności kapitałowej), zaś 26 % na technologiczne rozwiązania w systemie aplikacji GEOS, na
oba projekty przeznaczono zatem prawie połowę
budżetu IT.
System GEOS opracowany został dla potrzeb transakcji i obsługi obrotu papierami wartościowymi.
Umożliwia on klientowi przy pomocy tej platformy
pełną obsługę wszystkich etapów transakcji od
złożenia zamówienia poprzez handel, realizację i
rozliczenie transakcji w ramach zarządzania portfelem w systemie on-line i czasie rzeczywistym.
Zarządzanie kosztami
127
Zarządzanie procesami /
IT i serwis wewnętrzny
Zarządzanie operacjami/IT
jemy kwestię spektrum wykonawcze naszych usług i
jącymi Bankiem, od których realizacji zależy osta-
produktów (produkcja własny, czy może raczej kupo-
teczny sukces, należy organizacja sprawnej struktury
wanie pewnych elementów od firm zewnętrznych) w
organizacyjnej systemu produkcji, dystrybucji i usług
celu zredukowania kosztów stałych i osiągnięcia
– struktury zaplecza obsługi klienta (patrz strona 14
dynamicznej
i 15 „Profil działalności Banku). Model operacyjny
możliwości kreowania kosztów.
banku, to znaczy taka organizacja procesów, realizacji i zarządzania i takie wyprofilowanie, które
dają Bankowi w podstawowych obszarach jego
działania, w usługach dla klientów, zarówno w Austrii, jaki i w krajach Europy Środkowo-Wschodniej,
możliwość świadczenia usług wydajnych i skutecz-
struktury
i
wyższego
poziomu
Zarządzanie procesami operacji ma za zadanie celowe i efektywne stosowanie posiadanych środków,
poprzez odpowiednie połączenie synergii struktur
organizacji
i
technologii
Banku
i
właściwe
sformułowanie priorytetów rozwiązań.
nych przy optymalnym wykorzystaniu posiadanych
Do zadań bieżących należy ponadto ustalenie pozio-
środków.
mu i zasięgu świadczonych usług wewnętrznych i
Wszystkie związane z tym strategiczne zadania
połączyliśmy w strukturach Grupy BA-CA na począt-
zewnętrznych, ich analiza i pomiar, oraz ich wzajemne korelowanie.
ku 2003 roku w kompetencje na szczeblu Zarządu
Ponadto ten nowy w strukturze Banku pion, pod-
w pionie zarządzania operacjami. W gestii zastępcy
dany kontroli zastępcy Dyrektora Generalnego,
Dyrektora Generalnego odpowiedzialnego za ten
odpowiada za organizację całości procesów banko-
pion, znajdują się takie obszary operacji, jak za-
wych transakcji i usług (płatności, funkcjonowanie
rządzanie procesami i projektami poprzez cały
systemów i struktur bankowych) oraz za możliwie
obszar technologii informatycznej aż po zarządzanie
sprawne i efektywne wsparcie tych procesów syste-
infrastrukturą oraz dział zaopatrzenia.
mami technologii informatycznej i dbać o stosowne
Podstawę działania tego modelu operacyjnego sta-
dla Banku inwestycje w tym zakresie.
nowi sprawne i umiejętne rozpoznanie możliwego
Szczególnego znaczenie nabiera przy tym kierowanie
potencjału w zakresie rozwoju wydajności i efektyw-
naszymi spółkami świadczącymi dla Banku usługi w
ności działań oraz przewodzenie w inicjowaniu,
zakresie IT; WAVE i spółka iT-Austria oraz centralne
rozwijaniu i sterowaniu procesów kreowania
przydzielanie zadań tym spółkom, bądź też zlecania
nowych wartości.
ich wykonania spółkom zewnętrznym.
Do naszych podstawowych zadań należy stworzenie
Z powodu merytorycznych różnic wykonywanych
takich modeli procesów, które w systemie działania
zadań między Bankiem BA-CA i naszymi bankami w
od końca do końca, ponad wszelkimi podziałami
krajach Europy Środkowo-Wschodniej utworzony
dywizjonalnymi, pozwolą nam dzięki ujednoliceniu
został resort Zarządzania Operacjami CEE.
strategii, metodologii oraz koordynacji zarządzania,
przy nieustannej kontroli i analizie, zwiększyć rentowność.
128
W związku z tak postawionymi zadaniami analizu-
Do najważniejszych zadań stojących przed zarządza-
Zarządzanie procesami / IT i serwis wewnętrzny
Sprawna realizacja koordynacji tych zadań zaowocowała efektem synergii i racjonalizacyjną redukcją 20
etatów w strukturach organizacyjnych Banku. Kon-
tynuujemy także zgodnie z przyjętym planem racjo-
możliwości przekazania do zewnętrznego zarządza-
nalizację i optymalizację organizacjnych struktur IT
nia i wykonania wielu procedur transakcyjnych,
oraz działu realizacji. Dzięki redukcji 250 etatów
związanych co prawda z działalnością bankową, ale
(– 9 %) na szczeblu zarządu pionu organizacji i
nie wpływających decydująco na usługi transakcyjne
informatyki, przekroczyliśmy nawet planowane cele
dla klientów takie, jak rozliczenia transakcji obrotu
o 78 etatów. Od początku 1998 roku udało nam się
papierami wartościowymi, czy realizacja płatności.
zatem zaoszczędzić 1.187 etatów (– 32 %). Koszty
operacyjne od czasu przeprowadzenia fuzji technologicznej Banku Austria z Creditanstalt zmniejszyły
się o 10 %. Redukcja ta była jeszcze większa w
zakresie nakładów inwestycyjnych, które zmalały o
20 %.
W połowie maja 2002 roku podjęta została decyzja
o wprowadzeniu do obrotu i rozliczeń papierów
wartościowych w Banku, systemu GEOS. Wstępny
projekt realizacyjny podjęto we wrześniu 2002 roku
i w marcu 2004 roku powinien on zostać ukończony.
Wprowadzając ten system Bank BA-CA dorównuje
Sourcing – zarządzanie spektrum
kroku większości austriackich, niemieckich i szwaj-
wykonawczym
carskich banków, posługujących się tym systemem
Tak obrany model operacyjny przekłada się na liczne oddzielne projekty, realizowane zgodnie z
obranym celem, skupienia działalności Banku na
jego podstawowych kompetencjach i obszarach
działalności oraz podniesienia finansowych wyników
tej działalności. Jednym z podstawowych zagadnień
przy obrocie papierami wartościowymi (szczegóły na
temat systemu GEOS poniżej). Ale nawet po wprowadzeniu systemu GEOS koszt realizacji transakcji i
rozliczeń będzie nadal stosunkowo wysoki, ze
względu na stosunkowo niewielką ilość, w porównaniu z transakcjami na rynkach światowych.
staje się w związku z tym sprawa spektrum wyko-
Połączenie
i
koordynacja
takich
transakcji
nawczego produktów i usług. Pierwsze wnioski
dokonywanych przez poszczególne banki na wspól-
płynące z analiz przeprowadzonych w tym zakresie
nej platformie, pomogłoby wykorzystać efekt syner-
wcielono już w życie. I tak zadania takie, jak logisty-
gii. Efekty takiej synergii przy wspólnej eksploatacji
ka
zasobów
takiej platformy informatycznej przekładałyby się na
wyłączone zostały ze struktur działalności Banku i
niższe koszty, dzięki bardziej racjonalnemu wyko-
przekazane firmie zewnętrznej. Pozwoliło to za-
rzystaniu mocy, mniejszych kosztach cząstkowych
oszczędzić znaczne środki.
eksploatacji i serwisu, mniejsze koszty osobowe,
zaopatrzenia
i
magazynowania
W grudniu podpisaliśmy umowę o przejęciu przez
firmę Siemens naszej spółki TSG (Terminal Service
dzięki wyższej produktywności i repartycji kosztów
stałych wśród użytkowników.
Gesellschaft) – prowadzącej instalacje i serwis sta-
Zgodnie ze światowymi trendami w tym względzie,
nowisk pracy IT oraz bankomatów Banku, świa-
Bank nie traktuje obrotu i rozliczeń transakcji
dczącą także usługi w tym zakresie dla firm trzecich.
papierów wartościowych jako należących do jego
Dzięki tej transakcji i wyłączeniu usług zaoszczędzi-
podstawowych
liśmy 30 % kosztów ponoszonych dotychczas.
obszary działania Bank upatruje raczej działaniach
To zaznacza jedynie możliwy początek drogi, analizujemy inne ważne struktury Banku zajmujące się
realizacją i wykonawstwem, pod kątem racjonalności wyłączenia niektórych z nich i zlecenia ich firmom zewnętrznym. Podjęliśmy już pierwsze kroki i
prace przygotowawcze w celu wyłączenia szeregu
kompetencji.
Te
podstawowe
takich, jak transakcje finansowe, poszukiwania
nowych produktów i rozwiązań, zarządzanie kapitałami oraz usługi i doradztwo dla klientów. Z tych
też powodów Bank BA-CA będzie dążył do redukcji
kosztów operacyjnych przy niezmiennie wysokiej
jakości usług.
zadań oraz funkcji i przekazania ich do zewnętrzne-
Zgodnie z tym Bank BA-CA podjął intensywne
go zarządzania operacyjnego. Sprawdzamy także
rozmowy z zainteresowanymi wspólną realizacją i
Zarządzanie procesami / IT i serwis wewnętrzny
129
eksploatacją platformy informatycznej GEOS do
Do tego należy również zarządzanie inwestycjami
przeprowadzania transakcji i rozliczeń w obrocie
oraz odpowiedzialność za projekty integracyjno-
papierami wartościowymi, która może stanowić
transformacyjne związane z przejęciami nowych
zgodnie z docelowymi mocami informatyczne cen-
banków. W okresie sprawozdawczym zrealizowano
trum usługowe, wyposażone w niezbędne aplikacje
następujące projekty w tej dziedzinie:
do obsługi wielu podmiotów bankowych. Ponieważ
system ten stosowany jest na skalę międzynarodową, Bank rozważa też możliwość międzynarodowego rozwiązania kwestii optymalnego zastosowania i
wykorzystania tego systemu.
W 2003 roku Bank Austria Creditanstalt przeprowadził wspólnie z bankiem BAWAG/PSK oraz bankiem Erste Bank/Sparkassengruppe ankietę ewaluacyjną na temat „przekazanie realizacji transakcji
płatności wspólnemu podmiotowi zewnętrznemu“.
Odnośny wniosek złożony wówczas we właściwym
gracją banku Splitska banka w strukturach banku
HVB Croatia, dokonano implementacji systemu IT i
rozszerzenia o dostęp do wspólnej platformy informatycznej w krajach CEE: CORE02.
W Bułgarii przeprowadzono transformację systemu
Comercial Bank Biochim, dzięki któremu ta spółka
zależna uzyskała nowoczesne centrum obliczeniowe
i dostęp do nowoczesnych bankowych aplikacji
intranetowych.
Austriackim Sądzie Kartelowym został zaopiniowany
Zakończenie przejmowania akcji Central profit ban-
pozytywnie. Po zakończeniu ankiety Bank Austria
ka w Bośni i Hercegowinie i rozpoczęliśmy przepro-
Creditanstalt podjął wprawdzie w tej sprawie pozy-
wadzanie projektu integracyjnego z naszą spółką
tywną uchwałę, jednak ze względu na zmienione
zależną HVB Bosnia i Herzegovina. Związana z tym
okoliczności, nie doszło do dalszych konkretnych
projektem była migracja aplikacji intranetowych z
prób stworzenia takiego wspólnego podmiotu.
dostępem do systemu banków w krajach CEE:
Prawie równolegle z procesami decyzyjnymi w tej
sprawie Austriacki Bank Narodowy (OeNB) podjął tę
wspólną inicjatywę trzech banków i poszedł nawet
CORE02 i przekazanie usług związanych z kartami
do należącego do Grupy Centrum Usługowego w
Splicie.
dalej sugerując powołanie przy udziale Banku Naro-
W Czechach zakończone zostały prace związane z
dowego, spółki dostępnej wszystkim instytucjom
nowym centrum obsługi kart kredytowych i usług
sektora finansowego, która przejęłaby transakcje
transakcyjnych dla słowackich kart kredytowych.
realizacji płatności przy jednoczesnym utworzeniu
Realizacja ośrodka transakcyjno-rozliczeniowego dla
krajowej instytucji automatycznego rozrachunku
węgierskich kart kredytowych znajduje się na
clearingowego (również przy udziale Banku Naro-
ukończeniu.
dowego). Dlatego badamy możliwości utworzenia
w przyszłości takiej jednostki pod auspicjami Austriackiego Banku Narodowego i aktywnie wspieramy działania zmierzające w tym kierunku.
Zarządzanie operacjami CEE
130
W Chorwacji w związku z przejęciem i udaną inte-
W całym regionie zakończono realizację kompletnej
sieci usług bankowości elektronicznej i usług gotówkowych multicash dla klientów segmentu bankowości korporacyjnej.
Ponadto wyłączono w okresie sprawozdawczym
W gestii działu Zarządzania Operacjami krajów
następujące usługi ze struktur Banku: w Polsce sfi-
Europy Środkowo-Wschodniej (OPM CEE) znajduje
nalizowano umowę sprzedaży sieci ATM zaś usługi
się merytoryczne i strategiczne sterowanie całym
serwisowe zlecone zostały firmie zewnętrznej, silne-
obszarem operacyjnym bankowości, obszarem tech-
mu międzynarodowemu operatorowi Euronet.
nologii informatycznych IT oraz zarządzanie obiek-
Sprzedana została ponadto spółka zależna MCG, a
tami w spółkach podległych w krajach Europy Środ-
obsługę
kowo-Wschodniej.
zewnętrznej.
Zarządzanie procesami / IT i serwis wewnętrzny
gotówki
zleciliśmy
wybranej
firmie
WAVE: IS-Solution dla Austrii i krajów
szukiwania nowych rozwiązań. Oznacza to stałe
Europy Środkowo-Wschodniej
poprawianie wydajności systemów, stabilizowanie
WAVE stanowi w 100 % spółkę zależną Banku Aus-
kosztów bieżącej eksploatacji i ich redukcja w
tria Creditanstalt i świadczy usługi technologiczne IS
dłuższej perspektywie. I tak bezpośrednio po
na terenie Austrii i w krajach Europy Środkowo-
udanym zakończeniu integracji technologii BzE
Wschodniej. Spektrum oferowanych usług obejmuje
rozpoczęty zostanie etap dostrajania systemu main-
consulting i pomoc w rozwiązaniu kwestii aplikacji
framów.
informatycznych, infrastruktury, realizacji projektów
i opracowywania specjalnego oprogramowania i
aplikacji. Ponadto spółka WAVE odpowiedzialna jest
za architekturę i rozwiązania oprogramowania stosowanego w sieci Grupy Banku Austria. Spółka
WAVE oferuje rozwiązania IS dostosowane do potr-
Podstawowe zadanie dla tego projektu to ograniczenie rosnących kosztów bieżących, konkretnym
celem było osiągnięcie do końca roku oszczędności
rzędu 3 mln Euro w skali rocznej. Realnie uzyskane
oszczędności w 2003 roku wyniosły 5,3 mln Euro.
zeb i na miarę klienta, rozwiązania te wyróżniają się
Podobnie i w zakresie usług bankowości elektronicz-
wielką ekonomicznością zastosowań. To także istot-
nej Bank BA-CA przeszedł do fazy dostrajania. Ros-
ny wkład do pozytywnych wyników uzyskiwanych
nąca liczba transakcji realizowanych wirtualnie w
przez całą Grupę BA-CA.
systemie bankowości elektronicznej z jednej strony
Przychody w wysokości 134,5 mln Euro przypadają
w 94 % na Grupę BA-CA, reszta stanowiąca 6 % na
systemy HVB i zlecenia firm zewnętrznych. Zgodnie
z realizowanym planem oszczędnościowym Bank
BA-CA zredukował o 21 % wolumen swoich zleceń
dla spółki WAVE, co spowodowało redukcję 172
etatów. 80 z nich przeniesiono w trakcie reorganizacji do resortu Organizacja/IT- Sterowanie Procesami (przede wszystkim w ramach realizacji synergetycznej koncentracji zarządzania portfelem projektów i zarządzania procesami). 40 etatów, dzięki
realizowanym planom koordynacji informatycznej
platformy usługowej dla klientów, przejęła spółka iTAustria.
Mimo tych zmian spółka WAVE dzięki kompetencji i
oraz niebywale rosnąca presja kosztów, nakazują
ograniczenie pochłanianych środków. I tak dzięki
dostrojeniu systemu komunikacji systemu elektronicznej bankowości on-line Banku BA-CA z serwerem systemu udało się zmniejszyć koszty o 50 %.
Ponadto udało się zredukować w konfiguracji z serwerem głównym e-bankingu zużycie zasobów o
ponad 5.000 SU (ServiceUnit = zużycie jednostkowe
CPU) do ok. 3.800 jednostek SU na jedną sesję
użytkownika. Zoptymalizowano także zarządzanie
systemami decentralnymi, co pozwoliło zaoszczędzić
kolejne 50 % środków. Planowane wyłączenie działu
rozwoju SUN i przekazanie do spółki iT-Austria,
pozwoli zahamować rosnące koszty WAVE przy jednoczesnym zagwarantowaniu niezmiennego poziomu jakości usług.
zaangażowaniu jej pracowników, to gwarancja
usług fachowych, solidnych, skutecznych i inno-
Papiery wartościowe – łańcuch procesowy
wacyjnych, najwyższej jakości. Na dzień 31.12.2003
Rozwijając system GEOS Bank BA-CA postawił na
roku spółka WAVE zatrudniała w swoich placów-
nowe
kach w Wiedniu i Londynie 741 pracowników a w
związanych z obrotem papierami wartościowymi.
podległej spółce w Budapeszcie 46 pracowników.
Szczególne znaczenie przypada tu implementacji
oprogramowanie
dla
obsługi
operacji
technologicznej nowo zakupionych pakietów apliWAVE w Austrii – Główne aspekty rozwoju
kacji w architekturę stosowanego systemu WAVE w
Główne aspekty rozwoju WAVE to przede wszyst-
sieci Banku BA-CA. Pod kierunkiem specjalistów
kim zwiększenie skuteczności stosowanych roz-
spółki WAVE opracowuje się nową architekturę i
wiązań ale także redukcja kosztów technologii
dostosowuje do istniejących systemów, tak by mogły
informatycznej i bardziej celowe stosowanie zapla-
być one zastosowane do obsługi transakcji w dzied-
nowanego budżetu dla kontynuacji projektów i po-
zinie papierów wartościowych. Opracowywane są
Zarządzanie procesami / IT i serwis wewnętrzny
131
nowe programy, sprzężenia programowe oraz kon-
odnośnych dyrektywach. Założenia adekwatności
cepcje wsadów. Zarządzanie środowiskiem, koncep-
kapitałowej Bazylea 2 poddaliśmy w 2003 roku ana-
cja eksploatacji systemu GEOS oraz kierowanie
lizie i ocenie systemowej, tak by dokonać testów
wszystkimi testami, zadania te leżą w gestii spółki
naszych portfeli projektowych i zweryfikować ko-
WAVE. Dzięki posiadanemu doświadczeniu z prze-
ordynację naszych planów i szacunków strategicz-
prowadzonych do tej pory fuzji technologicznych w
nych.
sieci naszych banków, firma WAVE jest w stanie
sprostać stojącym przed nią zadaniom, bez korzystania z usług zewnętrznych.
Projekt sztandarowego systemu operacyjnego przez-
Ten projekt zarówno w strukturach Banku BA-CA,
jak i w strukturach spółki WAVE wykracza daleko
poza granice poszczególnych działów i wymaga
ponaddywizjonalnej koordynacji takich obszarów,
jak dystrybucja, grupy usługowe back-office sektora
papierów
wartościowych
i
sektor
kontroli
wewnętrznej, zaś ze strony struktur spółki WAVE
takich działów, jak systemy obrotu i rozliczeń
papierów wartościowych, systemy podstawowe i
bankowości elektronicznej. Podstawowe zadania to
uzyskanie zgodności systemowej w sieci Banku,
odpowiednie
wykalibrowanie
parametrów
i
sprzężenie programowe, umożliwiające komunikację z głównym systemem, migracja danych, przeprowadzenie testów oraz koncepcja nowego systemu narzędzi graficznych dla użytkownika do
obsługiwania systemu (okna, maski). Około dwie
trzecie dotychczas stosowanego środowiska informatycznych rozwiązań sektora papierów wartościowych zostanie zastąpione systemem GEOS, powstaną nowe układy sprzężenia programowego a
istotne części dotychczasowych systemów transakcyjnych sektora papierów wartościowych ulegną
przebudowie. Start systemu GEOS – 20 marca 2004
roku.
Bazylea II
Grupa HVB postanowiła zrealizować ambitne kryteria postawione przez Nową Bazylejską Umowę Kapitałową, opartą na implementacji zasad wewnątrzbankowego systemu ratingu. Nowa Umowa Kapitałowa Bazylea 2 to projekt stanowiący dla nas
wyzwanie porównywalne z przeprowadzoną do tej
pory fuzją Banku Austria i Creditanstalt (projekt BzE
w 2002 roku), tyle, że pełen zakres i konkretne formy realizacji skonkretyzowane zostaną dopiero w
132
System LE390
Zarządzanie procesami / IT i serwis wewnętrzny
naczonego
dla
równoległych
serwerów
przedsiębiorstw LE390, to rozwiązanie technologiczne, którego nie wolno zignorować. Od 1996 roku
IBM dominuje na rynku zgodnych systemów operacyjnych. Wiele innych systemów i aplikacji opracowywanych jest z myślą o zastosowaniu w środowiskach LE390 (tak np. GEOS). Oznacza to, że wszystkie
moduły HOST (własnego i obcego oprogramowania)
muszą być uzgodnione z tym środowiskiem. WAVE
w związku z realizacją wielkich projektów w ostatnich latach nie dokonał jeszcze sprzężenia swoich
systemów z systemem operacyjnym LE390. Korzyść z
takiego późnego przejścia na ten system, to ewidentna możliwość skorzystania z doświadczenia tych
firm, które system ten zastosowały wcześniej. Zastosowanie systemu operacyjnego LE390 umożliwi
rozszerzenie stosowanych w Banku BA-CA systemu
zarządzania danymi oraz bezproblemowe rozszerzenie tego systemu o aplikacje własne lub obce.
BusinessNet
Dzięki opracowanemu przez spółkę WAVE portalowi
BusinessNet udostępniającemu klientom segmentu
bankowości korporacyjnej Banku BA-CA pakiet usług
bankowości elektronicznej zdołaliśmy wyprzedzić na
tym polu naszą konkurencję o półtora do dwóch lat.
To nowe rozwiązanie technologiczne oparte na
wykorzystaniu możliwości technicznych platformy
internetowej, zaznaczyło w rozwoju usług bankowych Banku BA-CA początek nowej drogi. BusinessNet to integralna część naszej koncepcji usług i
kanałów dystrybucji a jednocześnie nowa technologicznie droga dystrybucji naszych produktów i usług.
Dzięki realizacji drugiego etapu rozwoju tego portalu, zwiększy się zarówno tempo jak i zasięg
dostępnych usług. Od 8 czerwca 2003 platforma
BusinessNet kooperuje także w sieci międzybanko-
wej. Dla klientów Banku BA-CA oznacza to
wypróbowany już system operacyjny CORE02, tak
możliwość pobierania danych na temat stanu kon-
by stworzyć funkcjonalną i jednolitą systemowo
ta, oraz dokonywania transakcji przy pomocy termi-
platformę IT.
nalu dowolnego banku.
Jest to możliwe dzięki zastosowaniu systemu kon-
IBI – Międzynarodowa Bankowość internetowa
trolowanego dostępu do systemu innym bankom.
IBI – Międzynarodowa bankowość internetowa to
Rozwinięto także oferowane w portalu inne sektory
techniczne rozwiązanie w zakresie informatycznej
usług, jak na przykład sektor papierów wartościo-
infrastruktury w usługach bankowości detalicznej,
wych (usługi i zlecenia), oraz usługi w transakcjach
dostępnych za pomocą Internetu. Rozwiązania te
zagranicznych
charakteryzują się niezwykle wysokimi standardami
(akredytywy,
gwarancje
oraz
pobieranie należności).
dostępu i bezpieczeństwa, produkty z tej dziedziny
są ciągle udoskonalane tak aby zapewnić maksym-
WAVE w krajach Europ Środkowo-Wschod-
alną wygodę w ich stosowaniu oraz dostosować je
niej (CEE) Splitska banka
do potrzeb klientów. Dzięki stosowanemu systemo-
Realizacja projektu integracyjnego i fuzja technolo-
wi logowania i raportów dostępu, Bank ma
giczna w Chorwacji przeprowadzona została w
możliwość prześledzenia akcji i transakcji do-
rekordowym tempie i zakończona została w końcu
konywanych przez klienta, oraz rzeczywistych
czerwca 2003 roku. W ramach tego projektu doko-
danych, wprowadzanych przez niego do systemu.
nano kompletnej fuzji systemów IT WAVE i
sprzężenie systemów banku HVB Croatia i Splitska
banka. Nowa platforma IT, system CORE02, stanowi obecnie najnowocześniejszy i najbezpieczniejszy
stosowany bankowy system technologiczny w Chorwacji. Rozwijając główny bankowy system operacyjny spółce WAVE udało się stworzyć system sto-
IBI, wprowadzone w Rumunii pod nazwą Online
[email protected] otrzymało od ukazującego się w Bukareszcie czasopisma „Business Week“ tytuł najlepszego
produktu bankowości elektronicznej roku i wyróżnione zostało nagrodą „Financial Awards of Exellence“.
sowany nie tylko z powodzeniem w transakcjach
System IBI został z powodzeniem zastosowany w
bankowości korporacyjnej ale dostosowany także
naszej spółce zależnej w HVB Banka Jugoslavija.
do potrzeb banku prowadzącego wielką liczbę
System IBI zastosowany w bankach Serbii i Czarno-
transakcji w zakresie bankowości detalicznej.
góry umożliwia dostęp do wszystkich funkcjonalności stosowanych już w pozostałych krajach regio-
Central profit banka
nu: ewidencja stanu konta, informacja o transak-
Celem projektu jest fuzja dwóch wielkich banków
cjach, przelewy w transakcjach krajowych i zagra-
Bośni; HVB Banka Bosna i Hercegowina BIH oraz
nicznych, zlecenia przelewów płatności powtarza-
Central profit banka CBP. Dzięki ich połączeniu
jących się, zlecenia debetów powtarzalnych,
powstanie czwarty co do wielkości bank w Bośni.
obsługa depozytów, protokóły logowania i raporty
Sieć oddziałów i placówek CBP obejmuje znaczną
wprowadzonych danych oraz free forms submission
część kraju, co czyni ten bank wyjątkowo
(sporządzanie kopi własnej przez bank).
atrakcyjnym dla HVB Banka Bosna i Hercegowina.
Spółka WAVE dumna jest ze sprawnego funkcjono-
Szczególne wyzwanie dla spółki WAVE stanowi
wanie systemu IBI w krajach Europy Środkowo-
przeprowadzenie pełnej fuzji technologicznej,
Wschodniej i nieustannie doskonali funkcjonalność
połączenie systemów informatycznych obu banków.
tych systemów stosowanych z powodzeniem w
Docelowo mają być one zintegrowane z głównym
bankach w Rumunii, Czechach, Słowenii, Słowacji,
systemem operacyjnym stosowanym w banku Ban-
Chorwacji na Węgrzech w Serbii i Czarnogórze.
ka Bosna i Hercegowina. Zastosowany zostanie
Przygotowywana jest implementacja tych systemów
w bankach w Bułgarii i Macedonii.
Zarządzanie procesami / IT i serwis wewnętrzny
133
iT-AUSTRIA GmbH
realizowanych i rozwijanych dalej planów IT, takich
Spółka Informations-Technologie Austria GmbH (iT-
jak nowe aplikacje Windows w ramach systemu
AUSTRIA) powstała w 1998 roku. Spółka prowadzi
WAVE i rozbudowy pojemności i wydajności stoso-
Centrum Obliczeniowe pracujące na potrzeby wszy-
wanych systemów i serwerów.
stkich działów Banku BA-CA oraz kilku innych podmiotów bankowych.
Spółka IT – Informations-Technologie Austria GmbH
Usługi iT-AUSTRIA obejmują:
Stosunki własności: Bank Austria Creditanstalt
Erste Bank
S-Sparkassenholding GmbH
Spółki usługowe i inne podmioty
Usługi Centrum Oliczeniowego kooperujących w
sprzężeniu z innymi stosowanymi platformami i
Obroty 2003
systemami operacyjnymi oraz indywidualnymi ser-
Razem:
W tym BA-CA i Grupa HVB
61,4 %
25,3 %
12,6 %
0,7 %
223,1 mln Euro
143,7 mln Euro
werami.
Usługi operatora krajowej sieci w Austrii
Usługi operatora sieci międzynarodowej, zarówno
Nowa system i centrala telefoniczna
Grupy Banku Austria Creditanstalt, jak i Grupy HVB.
Zakończyliśmy instalowanie w sieci oddziałów i
Usługi operatora sieci w oddziałach i placówkach na
placówek BA-CA jednolitego systemu telefoniczne-
terenie Austrii.
go. Dokonaliśmy w ciągu 16 miesięcy wymiany
Usługi operatora sieci telefonicznej Grupy Banku
systemu obejmującego 420 powiązanych wspólną
Austria Creditanstalt.
centralą systemów w całej Austrii, dzięki czemu
Usługi doradztwa i serwis w zakresie projektów
wszystkie nasze oddziały na terenie kraju dostępne
są pod wspólnym prefiksem 050505.
Redukcja kosztów
Zgodnie z założonymi przez Grupę celami także i w
Nowa generacja wielkich serwerów
program
Z początkiem września 2003 roku następuje wymia-
restrukturyzacji w celu racjonalizacji i ograniczenia
na serwerów stosowanych przez firmę iT-AUSTRIA,
kosztów. Zakrojona na szeroką skalę optymalizacja
na nową generację wielkich wydajnych serwerów
kosztów przyczyniła się znacznej ich redukcji, mimo
serii „T-Rex“. Pozwoli to na w najbliższej przyszłości
spółce
iT-AUSTRIA
przeprowadzono
Krzywa kosztów Centrum Obliczeniowego IT-Austria dla Banku BA-CA
mln Euro
200
180,8
179,7
154,5
150
137,9
131,4
– 24%
100
50
0
2000
134
Zarządzanie procesami / IT i serwis wewnętrzny
2001
2002
2003
2004
nie tylko na usprawnienie przetwarzania danych, ale
stalt ogólna redukcja zatrudnienia wyniosła 40 % (w
pozwoli także dzięki zwiększonej wydajności na
dziale realizacji transakcji 33 %). Zmniejszenie liczby
znaczne zaoszczędzenie kosztów.
przeprowadzonych
transakcji
odzwierciedla
zakończenie przejściowej polityki dwóch marek, pod
Ochrona przed wirusami
jakimi działał Bank.
Rok 2003 był szczególnie zmasowanych ataków
wirusów. W dniach najbardziej zmasowanych
ataków, komputery rejestrowały do 68.000 maili
zawierających wirusy. We wszystkich przypadkach
W celu zwiększenia wydajności transakcji gotówkowych wprowadzono w 2003 roku nowy system skanowania blankietów przelewów zagranicznych.
udało się udaremnić wtargnięcie tych wirusów do
Wprowadzona przez Unię Europejską regulacja pra-
systemu elektronicznego Banku BA-CA. Nadal
wna Nr. 2560/2001 zabrania instytucjom finanso-
będziemy poświęcali temu zagadnieniu dużo uwa-
wym nakładania z tytułów przelewów zagranicz-
gi. Jesienią 2003 roku dokonaliśmy, po otrzymanych
nych poniżej kwoty 12.500 Euro do innych krajów
z firmy Microsoft ostrzeżeniach, w jak najkrótszym
członkowskich UE wyższych opłat niż opłaty w
czasie modyfikacji programów we wszystkich ser-
państwie członkowskim. W celu redukcji kosztów
werach Windows, uwzględniających nowe wymogi
Europejskie Zrzeszenie Banków (EBA) zainicjowało
bezpieczeństwa.
projekt STEP2 (Straight Through Euro Payments) do
którego przyłączył się już w 2001 roku Bank Austria
Obsługa transakcji płatności w
bankach Grupy
Creditanstalt. Jako Bank realizujący wersję próbną
tego projektu Bank Austria Creditanstalt przyczynił
W roku 2003 Bank przeprowadził 313 mln gotów-
się walnie do sukcesu i realizacji tego projektu w
kowych i bezgotówkowych transakcji płatności.
odniesieniu do wszystkich transakcji przelewów w
Transakcjami tymi zajmowały się 303 osoby (patrz
krajach UE (od wiosny 2003 w zastosowaniu).
wykres), co wobec przeprowadzonej redukcji
Transakcje do zostały objęte wspólnym standardem i
etatów oznaczy zwiększenie wydajności pracy o
pełną automatyzacją.
5 %. Od czasu połączenia Banku Austria i Creditan-
Transakcje płatności realizowane przez Bank
Liczba transakcji w milionach
etaty
400
500
454
350
Transakcje płatności krajowych,
bezgotówkowe
Transakcje płatności krajowych,
gotówkowe
Transakcje płatności zagranicznych/czeki
Stan osobowy
437
450
405
388
300
400
357
250
350
303
283
200
300
150
250
100
200
50
150
100
0
1998
1999
2000
2001
2002
2003
2004/e
Zarządzanie procesami / IT i serwis wewnętrzny
135
Blankiety przelewowe (w formie zeskanowanego
pociągnęło za sobą konieczność obszernej analizy
obrazu pliku) dostępne są ku wygodzie klientów za
oraz adaptacji wszystkich wystawianych papierów
pośrednictwem elektronicznej platformy dla naszych
oraz kontrolę w sprzężeniach systemu. Przestawie-
klientów BusinessNet.
nie systemu przebiegło sprawnie i nie zaważyło w
Pion zarządzania operacjami / IT wprowadził ujed-
żaden sposób na obsłudze klientów.
nolicony system okresowego raportowania wyników
Zasadniczy punkt ciężkości naszych działań w trak-
na zasadzie Serwisu Gwarancji Jakości świadc-
cie 2003 roku związany był z realizacją projektu
zonych Usług, uzupełniony sygnalizacją osiągniętych
GEOS, angażując przede wszystkim resort orga-
wskaźników. Pomaga to na miesięczną ocenę
nizacji procesów oraz dział rozwoju technologii –
wspólnych wyników uzyskanych w całym pionie
testy i treningi. Dla samego tylko działu usługowe-
oraz większą przejrzystość działań i efektów. W
go back office zdefiniowano 1.400 testów, przepro-
ramach podnoszenia uwrażliwienia na kwestie
wadzonych w rozlicznych cyklach. Do końca roku
jakości produktów i procesów, pracownicy zapra-
80 pracowników przeszkolono w ramach prowa-
szani są w ramach organizowanych dni otwartych w
dzonych szkoleń interaktywnych oraz seminariów w
pionie organizacji centralnego szczebla, na spotka-
obsłudze nowo wprowadzanego systemu GEOS.
nia prowadzone przez odpowiedzialne za te sektory
Sukces w zastosowaniu rzeczywistym tego systemu
osoby informujące o całości procesów pro-
operacji i rozliczeń w roku 2004 pozwoli nam zape-
dukcyjnych, nowych technologii centralnego zar-
wnić sobie na dłuższą metę prowadzenie na rynku
ządzania i sterowania.
papierów wartościowych, nie tylko pod względem
zwiększonej jakości oraz ilości prowadzonych trans-
Usługi w zakresie
bezpieczeństwa środków
finansowych i kapitałowych
Do szczególnie ważnych zadań w tym zakresie
rozwoju naszych operacji na tym rynku.
Projekt GEOS
należały w 2003 roku należały starania związane z
Zaraz po udanym zakończeniu naszych wielkich pro-
konsekwentną realizacją wyższej jakości zabezpie-
jektów dotyczących fuzji systemów technologii
czeń procesów i transakcji oraz na realizacji pro-
informatycznej (ostatni z nich „BzE“) przystąpiliśmy
gramów GEOS i ISIN. Udało się nam te zadania
do implementacji systemu globalnego dostępu on-
wykonać, przy jednoczesnym konsekwentnym za-
line GEOS (Global Entity Online System).
rządzaniu kosztami, co pozwoliło nam na redukcję
kosztów o 7 % w porównaniu z rokiem 2002 i w
szerszym rozumieniu realizację polityki optymalizacji
kosztów wytyczonej przez Bank.
GEOS to niezwykle nowoczesny system przetwarzania danych, operujący w czasie rzeczywistym w
transakcjach obrotu i realizacji papierów wartościowych i połączony z systemami realizacji zleceń i
W zakresie standardów jakości usług i procesów sku-
handlu papierami wartościowymi 50 giełd świata.
piliśmy uwagę na ograniczeniu liczby stornowanych
Ten system pomaga przeprowadzać coraz liczniejsze
przez
terminowości
i coraz bardziej złożone transakcje w obrocie papie-
dokonywanych rozliczeń, uzyskując zadowalające
rami wartościowymi dzięki znacznemu podniesieniu
rezultaty tych starań. Potwierdza to także przyznana
jakości usług świadczonych klientom przez Bank w
nam przez Bank of New York nagroda za transakcje
zakresie obrotu, deponowania papierów oraz
prowadzone w dolarach „Award for Exellence“.
całego spektrum usług dla klientów z tym
klientów
transakcji
oraz
Z dniem 22 kwietnia 2003 roku wprowadzony
został międzynarodowy kod dostępu do obrotu
papierami wartościowymi ISIN. Tym samym przestał
obowiązywać 6 cyfrowy kod rozpoznawczy, co
136
akcji ale także w zakresie dalszych kooperacji i
Zarządzanie procesami / IT i serwis wewnętrzny
związanych. Szybkie procesy realizacji i wysokie
standardy bezpieczeństwa w połączeniu z optymalizacją działań, wsparcie w działaniach handlowych
i dystrybucyjnych to gwarancja wykorzystania zwol-
nionych potencjałów jakościowych przy jednoczes-
infrastrukturą Banku. Wydajne i skuteczne zarządza-
nym ograniczeniu i racjonalizacji kosztów.
nie posiadanymi środkami odgrywa przede wszyst-
Zastosowania, jakie oferuje system GEOS to wielkie
technologiczne wsparcie w naszym rozwoju i kolejnych działaniach podejmowanych w krajach Europy
Środkowo-Wschodniej z myślą o tym, aby być na
tym terenie najważniejszym, rozgrywającym graczem. Logicznym następstwem zgodnym z przyjętą
przez Bank BA-CA strategią będzie zatem przestawienie się na ten nowy produkt rynku, spełniający
kim w przypadku takich instytucji jak bank coraz
większą rolę, dlatego też przywiązujemy w Banku
BA-CA coraz większe znaczenie do rozwiązań w
tym zakresie. W tym kontekście koncentracja
działań
Banku
na
podstawowe
segmenty
działalności okazuje się coraz ważniejsza, jeśli
chcemy utrzymać swoją pozycję wobec rosnącej
konkurencji na rynku.
najwyższe standardy nowoczesności. GEOS to
Profesjonalne zarządzanie infrastrukturą i obiektami
system dający nowe, wielkie możliwości, które
Grupy BA-CA umożliwia skoncentrowanie się na
będziemy chcieli wykorzystać przede wszystkim z
podstawowych działaniach, przy jednoczesnym za-
myślą o naszych klientach.
gwarantowaniu przejrzystości kosztów oraz ich
gruntownej redukcji.
Departament Bezpieczeństwa Grupy –
Security Office
Zgodnie z obowiązkami spoczywającymi na Banku
BA-CA wobec podmiotów Grupy, regionu Austrii i
krajów Europy Środkowo-Wschodniej w obszarze
bezpieczeństwa Banku, wyłoniony został specjalny
Departament Bezpieczeństwa Grupy. Do zasadniczych zadań tego departamentu należy stworzenie właściwych ram dla planowania, realizacji i
utrzymania bezpieczeństwa (przepływu danych,
obiektów i osób) w Banku BA-CA i spółkach
zależnych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej.
Kamieniem milowym na tej drodze usprawnienia i
optymalizacji struktur, szczególnie w dziedzinie
obiektów budowlanych i nieruchomości, było
przejęcie przez Domus Facility Management 100 %
udziałów spółki zależnej Domus Plan. Prawna i
organizacyjna fuzja nastąpiła z wsteczną datą
1.1.2003 roku. Pomyślnie rozpoczęto restrukturyzację organizacji i zatrudnienia w dziedzinach
takich, jak gastronomia, archiwum, magazyny oraz
powielanie. Równolegle do tych działań DOMUS FM
zrealizował nowatorską zorientowaną na potrzeby
klienta obsługę gastronomiczną pracowników,
Szczególne znaczenie w realizacji tych zadań przy-
„domus bistro“ oferując posiłki obiadowe przygo-
pada organizacji i utrzymywaniu bieżących standar-
towywane zgodnie z najnowszą wiedzą i technolo-
dów bezpieczeństwa jakości, logistyki w zakresie
gią żywienia. Dodatkowych efektów synergii i
struktury i architektury zabezpieczeń, poprzez inicjo-
redukcji
wanie niezbędnych projektów, środków i systemów
placówek.
bezpieczeństwa oraz ich realizację i stałą kontrolę
(audyt wewnętrzny). Departament Bezpieczeństwa
Grupy jest zatem odpowiedzialny za kontakty i
koordynację wszystkich zagadnień związanych z
bezpieczeństwem wszystkich segmentów i struktur
Banku oraz jego spółek w kraju i za granicą.
kosztów
dostarczyło
połączenie
24
W roku obrotowym 2003 udało się zmniejszyć koszty administracyjne łącznie z podstawową kubaturą
zajmowanych pomieszczeń o 7,1 mln Euro w
porównaniu z rokiem poprzednim.
Wysoka dynamika oraz elastyczna organizacja, optymalizacja działań, redukcja spektrum produkcyjne-
Domus Facility Management
go, forsowanie racjonalizacji i redukcji kosztów,
W roku 2003 ta spółka zależna Banku BA-CA,
strategiczne kooperacje a co za tym idzie skoncen-
Domus Facility Management postawiła sobie ambit-
trowanie na podstawowych działaniach koordyna-
ne zadanie optymalnej, kompletnej i kompleksowej
cyjnych i kontrolnych to podstawowe, wytyczone
obsługi w zakresie zarządzania nieruchomościami i
cele spółki DOMUS FM na 2004 rok.
Zarządzanie procesami / IT i serwis wewnętrzny
137
Human Resources –
polityka kadrowa
Po pomyślnie przeprowadzonych w latach ubiegłych
ski bank Bank Biochim i Bank BA-CA w Austrii.
działaniach integracyjnych, restrukturyzacji i optym-
Motto „best of both worlds“ posłużyło do
alizacji zatrudnienia, główny akcent w naszej dalszej
wspólnych działań podjętych w ramach zaadapto-
docelowej polityce personalnej położyliśmy w 2003
wania najnowszych technologii z Austrii dla
roku na realizację dalszej redukcji liczebności kadr i
lokalnych potrzeb spółki w Bułgarii. Pracownicy są
kosztów
Redukcja kosztów i wzrost
produktywności to nasze
naczelne zadania
(por.
na bieżące informowani o dokonywanych zmia-
rozdział Rozwój kosztów, str.
pracowniczych
nach. Chcemy bowiem, aby mogli nadal pełni
128), przy jednoczesnym utrzy-
motywacji
maniu konsekwentnego wzrostu
działalności operacyjnej, akwizycji i współpracy z kli-
wydajności pracy. Cele te udało
entami.
nam się zrealizować dzięki wykorzystaniu naturalnej
fluktuacji kadr i celowym instrumentom reorganizacji zatrudnienia, przy uwzględnieniu socjalnego
aspektu interesów pracowniczych, takim jak praca
w niepełnym wymiarze godzin dla osób starszych,
bądź też przejścia na wcześniejsze emerytury. Jednocześnie z myślą o następcach kontynuowaliśmy
docelowe kształcenie kadr oraz nabór zewnętrzny i
wewnętrzny oraz politykę związania z firmą na stałe
najlepszych pracowników.
i
zaangażowania
poświęcać
się
W celu dalszej konsolidacji polityki kadrowej i
międzynarodowej współpracy w ramach sieci jednostek w Europie Środkowo-Wschodniej opracowaliśmy katalog jednolitych reguł i standardów obowiązujących w zarządzania kadrami. Ponadto w
ramach organizowanych regularnie konferencji na
temat zarządzania zasobami ludzkimi i spotkań
menedżerów odpowiedzialnych za kształcenie kadr,
prowadzimy stałą wymianę doświadczeń, czemu
służą dodatkowo krótkie wymienne staże pobytowe.
Podstawowymi celami naszej regionalnej polityki
kadrowej w Europie Środkowo-Wschodniej była w
2003 roku dalsza optymalizacja zatrudnienia, wzrost
Poza koniecznością dostosowania liczby zatrud-
efektywności i redukcja kosztów. Ważne wyzwanie
nionych pracowników do aktualnych warunków
stanowiło dokonanie w całym regionie redukcji
makroekonomicznych działalności sektora banko-
zatrudnienia, przy jednoczesnym jego wzroście w
wego konieczna jest długofalowa polityka kadrowa
wybranych, rosnących pionach i segmentach
i myślenie o zapewnieniu kontynuacji i zapewnienie
działalności.
„narybku“ dla Banku na przyszłość, zarówno w
Redukcja kadr o kolejne 1.460 osób w Polsce,
Bułgarii i Chorwacji, pozwoliła nam na znaczne
ograniczenie pozycji kosztów pracowniczych naszych spółek w Europie Środkowo-Wschodniej. Tej zdeterminowanej fuzjami reorganizacji i restrukturyzacji
zatrudnienia
towarzyszyła
również
docelowa
migracja pracowników.
138
Nabór
Austrii, jak i w Europie Wschodniej.
Rekrutacja
Zgodnie z tym skupiliśmy nasze
wysiłki w tym zakresie w 2003
roku na pozyskaniu młodych
Nowe kadry to przyszłość
Banku
absolwentów szkół wyższych dla
naszych ambitnych programów dla stażystów, orga-
Jako przykład szczególnie udanej współpracy można
nizowanych w Austrii oraz krajach Europy Wschod-
wymienić wspólny projekt realizowany przez bułgar-
niej. Mając szczególnie na względzie zapewnienie
Human Resources – polityka kadrowa
rozwoju posiadanych i właściwego dopływu nowych
Aby zapewnić sobie lepsze kontakty i rozeznanie,
kadr zarządzających w krajach Europy Wschodniej,
nawiązujemy kontakty ze studentami odpowiednio
dokonaliśmy sprawdzonej już implementacji nowych
wcześnie. W tym celu organizowaliśmy w 2003
szkoleń pionów biznesowych pod nazwą „Interna-
roku, podobnie jak i w latach poprzednich, pobyty
tional Carrer“ W ramach tego programu, doświad-
stażowe w naszych bankach-spółkach na terenie
czeni fachowcy prowadzą szkolenia i treningi dla
Europy Środkowo-Wschodniej i gościliśmy w Austrii
przyszłych menedżerów, mające przygotować ich do
na stażach w naszym Banku studentów z tych kra-
samodzielnych działań w oddziałach zagranicznych
jów.
i życia w obcym kraju. W 2004 roku pierwsi absolwenci tych programów powinni przejąć nowe
Związanie pracowników z firmą dzięki
funkcje i zadania operacyjne w naszych spółkach w
zwiększonej motywacji
krajach Europy Wschodniej.
Aby posiadać właściwe rozeznanie aktualnej sytuacji
Poza naborem przeprowadzanym wśród młodzieży
przerywającej naukę, prowadzona była w 2003 roku
w ramach edukacji wewnętrznej Banku klasa uczniowska, mająca przygotować młodych pracowników do pracy w placówkach Banku BA-CA.
i nastrojów pracowniczych, co jest szczególnie
ważne w okresie reorganizacji struktur i zatrudnienia, prowadzimy poza licznymi ankietami rynkowymi i badaniami opinii klientów już od trzech lat
regularne ankiety wśród pracowników. Stanowią
one integralną część naszego zakrojonego na szero-
W celu lepszego i bardziej wydajnego systemu
ką skalę monitoringu wewnętrznego i zewnętrzne-
masowego naboru, analizy i przesiewu podań zor-
go Banku BA-CA.
ganizowano jednolity dla całej Grupy nowoczesny
system elektronicznego administrowania naboru i rekrutacji,
www.ba-ca.com >>
Jobs & Karriere
począwszy
podań,
od
na
przyjmowania
formularzach
dostępnych na własnej stronie internetowej Banku,
poprzez dalszą selekcję, aż po sporządzenie umowy
o pracę, wszystkie procesy przeprowadzane są i
dokumentowane w formie elektronicznej.
O ile w początkowej fazie tego projektu skupialiśmy
się przede wszystkim na pozyskaniu informacji o
ogólnym poziomie zadowolenia i stopniu motywacji
pracowników, o tyle w latach kolejnych ankiety te
przerodziły się w szersze analizy spektrometryczne,
informujące kadry kierownicze różnych departamentów na temat poglądów i opinii pracowników,
bądź ich specyficznie wyłonionych grup, co do poszczególnych projektów i zagadnień działalności Banku.
Polityka kadrowa – Europa Środkowo-
Utrzymująca się już od lat wśród uczestników tej
Wschodnia jako główne pole działań
ankiety frekwencja na poziomie 61 %, pokazuje
W zakresie marketingu kadrowego działania Banku
zarówno wysoki stopień akceptacji tego instrumen-
BA-CA koncentrowały się 2003 roku wokół wykreo-
tu, jak i duży stopień zaangażowania i identyfikacji
wania odpowiedniego wizerunku Banku jako pra-
ze sprawami Banku, z którym
codawcy na przyszłościowych rynkach Europy Środ-
zgodnie z wynikami badania opi-
kowo-Wschodniej. Pod hasłem „Nowe kadry kiero-
nii
wnicze dla Wschodu“ pragniemy poprzez politykę
związana. Przejawia się to w
celowego sponsoringu „Wschodnioeuropejskiej kla-
ponadprzeciętnym efektywności
sy mistrzowskiej“ i „Joszefs Programm“ pozyskać
pracy i zaangażowaniu w pracy z klientami Banku
najzdolniejszych absolwentów Wiedeńskiej Akade-
oraz w odczuwanej dumie z faktu pracy w
mii Ekonomicznej, z odpowiednimi znajomościami
największej instytucji sektora finansowego w Austrii.
języków obcych, zainteresowanych szansami i
Wyniki tych ankiet pokazują także wysoki stopień
wyzwaniami, jakie niesie praca na dynamicznych
zadowolenia z warunków pracy w Banku BA-CA.
załoga
czuje
się
bardzo
Wysoka efektywność
i zaangażowanie
w pracy z klientami
rynkach krajów Europy Środkowo-Wschodniej.
Human Resources – polityka kadrowa
139
Działalność szkoleniowa
Treningi i szkolenia
Konkurencja na rynku krajowym i międzynarodo-
Tylko najwyższa jakość produktów i usług pomoże
wym oraz coraz szybsze tempo coraz bardziej kom-
nam utrzymać czołowe miejsce w tej rywalizacji.
pleksowych przemian to zadania, którym mogą
Stosownie do tego założenia nasze działanie w
sprostać jedynie wysoko wykwalifikowane, spełnia-
2003
jące wysokie kryteria profilu osobowego kadry
poświęciliśmy na takim zagadnieniom, jak zwiększa-
wszystkich szczebli.
nie wiedzy fachowej naszych pracowników opieku-
Dla zapewnienia naszym pracownikom i kadrom
kierowniczym kwalifikacji i kompetencji nieodzow-
roku
67 %
działalności
szkoleniowej
jących się klientami oraz dostosowanie usług i ofert
do najnowszych potrzeb i profili klientów i rynku.
nych dla sprostania coraz większym wyzwaniom,
Obok prowadzonych centralnie szkoleń akwizytorzy
jakie niesie ze sobą nieustannie zmieniające się
i doradcy klientów informowani są w lokalnie orga-
otoczenie a co za tym idzie dla realizacji ogólnej
nizowanych treningach na temat najnowszych
strategii Banku i działań we wszystkich zakresach
zmian w technologii i produktach bankowych, tak
związanych z funkcjonowaniem Banku, we wszyst-
by zawsze mogli w pracy z naszymi klientami, w
kich regionach tego tak szybko zmieniającego się
czasach błyskawicznie zachodzących zmian, służyć
świata nasililiśmy jeszcze w 2003 roku naszą
im serwisem najwyższej klasy, informacjami i propo-
działalność
zycjami zawsze na czasie.
w
zakresie
systemu
edukacji
i
dokształcania, lepszego skonsolidowania tego systemu w sieci naszych banków i spółek Austrii i Europie Środkowo-Wschodniej, tak aby silniej wykorzystać synergie tej sieci oraz zoptymalizować i rozbudować działalność szkoleniowo-rozwojową.
Duże wsparcie w tej dziedzinie stanowił wprowadzony w latach poprzednich system e-learningu.
Dzięki zaletom platformy intranetowej system ten
umożliwia wszystkim pracownikom, w czasie
dowolnie przez nich wybranym wejście do programu edukacyjnego, przeprowadzenie testów i ćwiczeń z dowolnego stanowiska pracy w Banku.
63.600 dni szkolenia w zakresie …
Rozwijania osobowości
6%
Języków obcych/kurs
komputerowy
10%
Kurs dla kadr
kierowniczych
17%
Handlowo-bankowego
przysposobienia
zawodowego
47%
Edukacjia ogólnej
140
Human Resources – polityka kadrowa
20%
Ponadto znajdujemy się obecnie w fazie inten-
mości.
sywnych treningów w ramach przygotowań do
lokalnych instruktorów (trener-instruktor w miejscu
wdrożenia wymogów Nowej Umowy Kapitałowej-
pracy) uzupełniało dodatkowo te działania.
Systematyczne
szkolenie
na
miejscu
Bazylea II, dotyczących adekwatności kapitałowej.
Management Development – Kształcenie
W Europie Środkowo-Wschodniej swoje działania
skupiliśmy na wprowadzeniu w regionach, w
których działają spółki Banku BA-CA naszej akcji
szkoleniowo-rozwojowej
zdobywania
wysokich
kwalifikacji, mającej wspierać wszystkie piony transakcyjne.
i rozwój kadr menedżerskich
W 2003 roku został opracowany został dla potrzeb
Banku, nowy system zintegrowanego rozwoju kadr,
permanentnego kształcenia pracowników i kadry
kierowniczej, stanowiący istotne narzędzie realizacji
założonych przez nas strategii rozwojowych. Jed-
Dzięki wprowadzeniu jednolitych standardów w
nym z celów tego systemu jest w rozumieniu
zakresie strategicznie ważnych obszarów lokalnej
wewnętrznego naboru wyłowienie tych osób które
działalności szkoleniowej oraz dzięki ponadregio-
jednoznacznie posiadają warunki predestynujące je
nalnej, skoordynowanej kooperacji, interregio-
do dalszego kształcenia, tak aby mogły zostać w
nalnym seminariom udało nam się stworzyć atmos-
porę przygotowane do przejęcia w przyszłości
ferę zrozumienia i akceptacji wokół naszych tre-
funkcji kierowniczych. System ten zapewnia rea-
ningów, zintensyfikować wymianę myśli technicznej
lizację strategicznej i długofalowej polityki rotacji
dzięki
kadr.
zwiększeniu
synergii
skoordynowanych
działań w ramach struktury Grupy, współpracę
między oddziałami w Austrii i w Europie ŚrodkowoWschodniej, a przez to wydatnie zwiększyć wydajność naszych wysiłków w działalności szkolenioworozwojowej zgodnie z dewizą „shared production
for local use“. Medium dodatkowo wspierającym te
działania jest specjalna platforma extranetowi,
zawierająca seminaria, materiały z pomocnicze oraz
nowości.
Równolegle z prowadzonym już od kilku lat programem rozwoju i kształcenia kadry zarządzającej średniego szczebla, w ramach którego wykształcono do
tej pory ok. 160 menedżerów, Bank BA-CA zainicjował we współpracy z Wiedeńską Akademią Ekonomiczną i Szkołą Główną Handlową w Warszawie,
nowy program edukacyjny pomyślany z zamiarem
kształcenia kadr kierowniczych najwyższego szczebla z kompetencjami międzydy-
Pod względem merytorycznym skupiliśmy się w na-
wizjonalnymi i o międzynarodo-
szej działalności oświatowej w 2003 roku w krajach
wym formacie. Program ten
Europy Środkowo-Wschodniej na grupie tematów z
można porównać do podyplomo-
zakresu marketingu i zarządzania ryzykiem. Odpo-
wego studium MBA, obejmuje
wiednio do tych tematów prowadziliśmy na miejscu
on kształcenie we wszystkich dziedzinach wiedzy
treningi i szkolili lokalnych trenerów, mających prze-
takich, jak gospodarka światowa, Europa Środko-
jąć i rozwijać te szkolenia. Te działania w poszcze-
wo-Wschodnia, bankowość i finanse, zarządzanie
gólnych regionach były zarówno pod względem
strategiczne, International Behaviour oraz nauka o
metodyki jak prowadzących fachowców wspierane
przewodzeniu i menedżmencie rotacyjnym, nieod-
i pilotowane przez naszych austriackich trenerów. I
zownej do zarządzania wielkimi międzynarodowymi
tak na przykład w ramach zorganizowanych semi-
koncernami. W roku 2003 już 20 osób z kadry
nariów dla kadr zarządzających ryzykiem, przygoto-
kierowniczej
waliśmy materiały dydaktyczne, specjalny przewod-
zakończyło naukę według tego programu. Pod aus-
nik tematyczny, oraz opracowaliśmy test w systemie
picjami Departamentu Rozwoju Kadr wypracowane
e-learningu służący sprawdzeniu nabytych wiado-
zostały i implementowane po raz pierwszy wspólne
drugiego
i
Zapewnienie strategicznego
zarządzania przez kompetentnych fachowców
trzeciego
szczebla
Human Resources – polityka kadrowa
141
dla wszystkich oddziałów i spółek w Europie Środkowo-Wschodniej jednolite standardy w zakresie
kształcenia i rozwoju kadr zarządzających. Na podstawie opracowanego modelu kompetencyjnego
zdefiniowano jednolity katalog kryteriów, które
powinien spełniać przyszły menedżer. Planujemy na
rok 2004 dalsze prace rozwojowe nad tym modelem i stosować, w celu zebrania odpowiednich meldunków zwrotnych, przy dorocznej kwalifikacji oddziałów oraz planowaniu rozwojowym dla kadry
kierowniczej. Z tego modelu korzysta także zastosowany przez nas z sukcesem w 2003 roku program
oceniania i premiowania kadry menedżerskiej
„Management by Objectives“ – tzw. program zarządzania przez cele.
Ochrona zdrowia
Przywiązujemy w Banku BA-CA dużą wagę do kwestii ochrony zdrowia naszych pracowników. Fachowa opiekę specjalistów i teraZdrowie pracowników w
naszym Banku też procentuje
– znaczną redukcją
nieobecności w pracy
peutów działających w kilku
ośrodkach oraz wysokiej klasy
sprzęt gwarantują opiekę zgodną
z najnowszymi wymaganiami i
standardami współczesnej medy-
cyny. Ofertę tą uzupełniają specjalne programy gimnastyki
relaksującej
i
rehabilitacyjnej
po
przystępnych cenach.
Z usług ośrodka zdrowia Banku BA-CA mogą korzystać także pracownicy firm z Bankiem powiązanych,
pozwala to jednocześnie podnieść znacznie stopień
wykorzystania i rentowność tych placówek. Przeprowadzone przez nas dokładne analizy koszt/zysk
potwierdzają dobitnie, że inwestycje te zaowocowały znacznym spadkiem nieobecności w pracy z
powodu choroby i wizyt u lekarzy spoza naszych
ośrodków.
142
Human Resources – polityka kadrowa
Komunikacja – Public Relations
Ressort Group Marketing & Communications to
czyniła się niewątpliwie postać Barbapapy i jego
dział odpowiedzialny za sprawy marketingu i Public
rodziny, bohaterów telewizyjnego komiksu. Badania
relations (promocja, rozwój produktów) Banku Aus-
rynkowe wykazały, że co drugi ankietowany widz
tria Creditanstalt (BA-CA). Dział ten ma również za
zapamiętał tę reklamę ze wszystkimi szczegółami
zadanie
dystrybucji
(zmierzony zasieg reklamy TV: 41 %) Reklamy w
wybranych produktów specjalnie do nich dostoso-
mediach drukowanych i reklama radiowa, wyróżnio-
wanymi promocjami, w celu osiągnięcia założonych
no wówczas tytułem najcelniejszej reklamy miesiąca
celów sprzedaży. Główne zadania, jakie zrealizowa-
marca w danej kategorii. W związku z przyjęciem
liśmy w tym zakresie w 2003 roku; silniejsze promo-
przez parlament wiosną 2003 roku reformy ustawy
wanie wizerunku Banku na rynku i marki „Bank
o rentach i emeryturach Bank wystartował z kolejną
Austria Creditanstalt“, wprowadzonej po raz pier-
ofensywą reklamową, promującą produkty z zakre-
wszy w 2002 roku. Do końca 2004 roku powinien
su prywatnych zabezpieczeń emerytalnych na przy-
zostać zakończony proces ujednolicania wizerunku
szłość. Wiosną wprowadzono na rynek nową ofertę
zewnętrznego wszystkich naszych oddziałów i
banku, produkt pod nazwą „Zabezpieczenie +“ z
placówek. W pracy promocyjnej główny akcent
dodatkową
spoczywał na promowaniu wizerunku rynkowego
Relaunch tej kampanii promocyjnej latem i ponowny
naszego Banku, jako silnego Banku w nowej, po-
relaunch późną jesienią, krótko przed zmniejsze-
szerzonej Europie i medialnym pilotowaniu naszego
niem tej państwowej premii z 9,5 % (2003 r.) do
wejścia na Giełdę Warszawską latem tego roku.
9 % (2004 r.) stanowił centralny punkt naszych
wspieranie
sprzedaży
i
państwową
premią
podatkową.
działań promocyjnych i marketingowych, podjętych
Marketing
dla forsowania dystrybucji i sprzedaży tego produk-
Dział Marketingu ma za zadanie wspomaganie
tu. Od początku akcji rozpoczętej w kwietniu Bank
Działu Dystrybucji przy wprowadzaniu na rynek i
BA-CA sprzedał ponad 15.000 tych umów w syste-
dystrybucji nowych, dostosowanych do potrzeb kli-
mie „Zabezpieczenie + plan“ i „Zabezpieczenie +
enta produktów, ich upowszechnianie wśród kli-
emerytura“.
entów. Pierwsza kampania marketingowa w 2003
roku dotyczyła grupy tematycznej: budownictwo i
kredyty mieszkaniowe. Głównym posłaniem tej
kampanii było rozpropagowanie, tego „elastycznego“ kredytu, przy podkreśleniu zapotrzebowania ze
strony klientów na bardziej „elastyczne“ warunki
kredytowania w grupie produktów. Elastyczne
spłaty ratalne, elastyczne okresy obowiązywanie
umowy, wysokość kredytu i elastyczne doradztwo
bankowe, dostosowane do klienta tak, by mógł on
w każdej sytuacji zachować elastyczność finansowania. Ta kampania pozwoliła Bankowi zawrzeć nowe
transakcje kredytowe na sumę około 4 mld Euro i
uzyskać tym samym wzrosty znacznie powyżej średniej notowanej na rynku. Do takiego sukcesu przy-
W dziedzinie produktów związanych z lokatami oszczędnościowymi przeprowadziliśmy w roku 2003
dwie kampanie. Pierwsza, „Oszczędzanie na sukces“ przeprowadzona między kwietniem i sierpniem
dotyczyła bezpiecznych i zyskownych form lokat
oszczędnościowych w Banku BA-CA. Druga promowała atrakcyjne odsetki kapitałowych lokat oszczędnościowych, zalety opiekuńczych depozytów
oszczędnościowych pod zarządem powierniczym
przy dodatkowym wykorzystaniu bonusu zabezpieczającej lokatę pożyczki budowlanej i wynikającego z tego uniknięcia opłaty 4 % podatku od
dochodów kapitałowych. Obie kampanie pozwoliły
zademonstrować na rynku wizerunek Banku BA-CA
jako atrakcyjnego partnera w dziedzinie lokat osz-
Komunikacja – Public Relations
143
czędnościowych i depozytów. Te udane kampanie,
tej ofercie na młodzież studencką. Podczas obu na-
którym towarzyszyło wiele towarzyszących akcji pro-
szych kampanii marketingowych (wiosną i latem) do
mocyjnych, reklamy w prasie, telewizji i oryginalne
tej właśnie grupy zaadresowaliśmy nasze nasilone
aranżacje wnętrz oddziałów naszego Banku,
działania akwizycyjne. Podejmowaliśmy także cały
pozwoliły wzmocnić naszą pozycję na rynku lokat
szereg ubocznych działań marketingowych jak choć-
oszczędnościowych a w zakresie lokat zabezpie-
by Giełdowe Grand Prix, seminaria dla studentów,
czonych pożyczką budowlaną nawet znacznie
letni mailing, mające utrwalić atrakcyjny wizerunek
ekspandować. Udana oprawa graficzna książeczek
kont studenckich na rynku.
oszczędnościowych tej lokaty, autorstwa znanego
austriackiego malarza i rzeźbiarza Alfreda Hrdlicki
towarzyszyła tej kampanii przy dalszej promocji z
okazji światowego Dnia Oszczędzania.
zarządzania kontaktami z klientami reaktywowaliśmy w czerwcu 2003 roku dawny Klub Akcjonariuszy Banku Austria pod zmienioną nazwą Koła
Z myślą o silniejszym przywiązaniu klientów do na-
Inwestorów. Koło to ma stanowić platformę komu-
szego Banku prowadziliśmy w 2003 roku dalszą
nikacji z grupą wybranych najlepszych klientów
optymalizację i rozszerzanie systemu bonusów
Banku. W ramach tego ekskluzywnego instrumen-
punktowych dla wiernych klientów. Przy wyborze
tarium służącego większej integracji klientów z Ban-
produktów zwracaliśmy szczególną uwagę na pro-
kiem oferujemy cały szereg imprez kulturalnych i
dukty markowe. Asortyment jesienno/zimowy 2003
popularno-naukowych oraz dodatkowe akcje pro-
roku, stanowił najlepszy pod względem premio-
mocyjne przeznaczone specjalnie dla członków Klu-
wanych produktów okres, w jego pierwszych
bu. Rosnąca liczby członków zdaje się świadczyć o
dwóch miesiącach sprzedano więcej produktów niż
sukcesie tego pomysłu; jedynie w drugiej połowie
w okresie niż do tej pory. Centralnym założeniem w
roku 2003 do klubu wstąpiło 104 nowych
ramach programu lojalnościowego „Club Suxess“
członków. Na rok 2004 planujemy poza zorganizo-
jest większe przywiązanie klientów do Banku, dzięki
waniem regionalnych Kół Inwestorów, rozwinięcie
dystrybucji wiązanej, z „obcymi“ nie bankowymi
działalności w formie organizowanych okresowo
produktami i usługami z najrozmaitszych dziedzin
spotkań doradców i ekspertów bankowych z klien-
skoncentrowanych tematycznie wokół strategicznie
tami, członkami Klubu.
ważnego zagadnienia bezpieczeństwa.
144
W duchu skutecznych działań podejmowanych dla
Bank BA-CA cieszy się już od dawna sławą banku o
Ważnym segmentem klientów z punktu widzenia
szczególnych tradycjach i kompetencji w prowadze-
przyszłości Banku i zapewnienia sobie także w przy-
niu kont osób uprawiających wolne zawody. Udało
szłości dominującej pozycji na rynku jest młodzież.
nam się pozycje zajmowaną w tym segmencie kli-
Bank BA-CA ma tradycyjnie duże udziały w tym seg-
entów jeszcze bardziej wzmocnić. Przyczyniły się do
mencie rynku i w 2003 roku rozwijała dalej swoje
tego w dużym stopniu nowo zorganizowane w
działania marketingowe skierowana na tę grupę.
2003 roku centra usług dla wolnych zawodów,
Ten segment klientów utrzymuje się na stabilnym
świadczące usługi doradcze dla tej grupy zawodo-
poziomie, choć dostrzegalne są regionalne różnice
wej klientów, zarówno w zakresie porad finanso-
między wschodnią a zachodnią częścią Austrii.
wych związanych z prowadzoną działalnością zawo-
Udało nam się zapewnić dobrą pozycję karty Mega-
dowo-gospodarczą, jaki i w zakresie prywatnych
Card, jako marki odrębnej, nasze działania marke-
usług
tingowe koncentrowały się w 2003 roku wokół
najważniejszych wydarzeń w tak rozumianym ser-
hasła, „MegaCard cares for you“. ściśle powiązana
wisie było stworzenie w 2003 roku specjalnego
z tą akcją była konsekwentna reklama pakietu pro-
pakietu promocyjnego dla osób, które postanowiły
mocyjnego związanego z kontem na sukces oraz
rozpocząć własną działalność gospodarczą w
Club Suxess, ze szczególnym zwróceniem uwagi w
wolnym zawodzie. Pakiet ten obejmuje usługi
Komunikacja – Public Relations
finansowych.
Niewątpliwie
jednym
z
związane z pomocą w formalnym organizowaniu
Działalność sponsorska
początków działalności, co taki start znacznie
Klasyczne działania marketingowe i promocyjne
ułatwia. Szczególną zaletą tego pakietu są wyjątko-
Banku BA-CA uzupełniane są ponadto szerokim
wo korzystne warunki finansowania.
udziałem Banku w wydarzeniach sportowych,
Duży sukces odniosła kontynuowana w 2003 roku
wielka akcja marketingowa pod hasłem „Czym
byłyby wielkie sukcesy bez tych małych“ Sukces ten
przyniósł nam dobre notowania we wszystkich
notowaniach i wskaźnikach wizerunku firmy na rynku. Ciesząca się wielką popularnością reklama telewizyjna z sympatycznym smykiem o imieniu Sam i
butelką mleka była dwukrotnie nagradzana.
Marketing i kreowanie marki
Nasze banki, spółki zależne Banku BA-CA występują
przeważnie pod wspólnym szyldem jako „HVB
Bank“, analogicznie do marki całego koncernu
„HVB Group“. Czerwona fala łącząca znak „HVB“ i
słowo „Bank“ podkreśla rangę Banku BA-CA jako
centrum kompetencyjnego dla podmiotów tego
regionu. Wyjątek stanowi nasz bank w Polsce,
społecznych i kulturalnych. W dziedzinie sponsoringu Bank BA-CA jest szczególnie aktywny w trzech
dziedzinach: w działaniach na rzecz sztuk plastycznych, muzyki klasycznej i muzyki jazzowej. W
działaniach związanych ze wszystkimi trzema dziedzinami
szczególną
rolę
przywiązujemy
do
wspierania młodych talentów. Bank BA-CA posiada
jedną z najbardziej liczących się kolekcji współczesnej sztuki austriackiej. Liczy ona 9.000 obiektów i
jest ciągle wzbogacana o dzieła młodych, obiecujących artystów. Dzieła sztuki plastycznej pochodzące z tych zbiorów prezentowane są w galerii Banku
BA-CA – Kunstforum, cieszącej wielką renomą
wśród publiczności wiedeńskiej. W ciągu 20 lat
działalności galeria BA-CA Kunstforum zorganizowała ponad 40 wystaw, na których gościło ponad
4,5 mln zwiedzających.
zarówno na swoją wielkość, jak i silną pozycję i
W działalności sponsorskiej w dziedzinie muzyki kla-
rozpoznawalność dotychczasowej marki na rynku.
sycznej
W listopadzie podjęto decyzję o tym, że bank
współpracę z młodymi talentami muzycznymi. Zgod-
występował będzie w przyszłości pod marką „Bank
nie z przyjętym motto: „Bank i nuty“ nasza
BPH“ z szatą graficzną analogiczną do pozostałych
współpraca z austriackimi młodzikami – Vienna
spółek w krajach Europy Środkowo-Wschodniej.
Jeunesse trwa już od 30 lat. Także w tej dziedzinie
Podobnie silną rozpoznawalność dotychczasowej
obowiązuje przyjęta przez Bank zasada szczególne-
marki na rynku mają banki w Bułgarii i Chorwacji, i
go wspierania młodych talentów u progów kariery.
tu ujednolicono zatem tylko szatę graficzną.
W dziedzinie muzyki jazzowej Bank tradycyjnie już
Bank BA-CA, podobnie jak i pozostałe banki podległe w krajach Europy Środkowo-Wschodniej,
medialną organizację kampanii marketingowych
należy
wymienić
przede
wszystkim
wspiera i promuje grupę Vienna Art Orchestra i najbardziej chyba znany wiedeński klub jazzowy „Porgy & Bess“.
zleca zewnętrznej agencji reklamowej. Jednolite
Nasz sponsoring w dziedzinie sportu związany jest
narzędzia planowania i koncepcja takiej reklamy
już od lat z tenisem i golfem. Bank BA-CA poza zor-
skoordynowane dla całej grupy ułatwiają symetrycz-
ganizowanym w październiku 2003 roku turniejem
ność strategii i porównywalność oraz umożliwiają
tenisowym
wykorzystanie synergii działań. Coraz większe zwró-
największy austriacki turniej halowy tenisa, wspierał
cenie uwagi na segment działalności detalicznej
w roku 2003 po raz pierwszy największy turniej gol-
Banku powoduje silniejszą prezencję reklam Banku
fa a Austrii – BA-CA Golf Open.
w telewizji. Rozpoznawalność marki na rynku znacznie w związku z tymi działaniami wzrosła. Szczególnie silny wzrost w tym zakresie odnotowano na
Słowacji, w Chorwacji i w Bułgarii.
CA-TennisTrophy,
stanowiącym
Od połowy lat 90-tych Bank BA-CA zgodnie z
rozwojem swej działalności rozszerzył swój sponsoring na kraje Europy Środkowo-Wschodniej. Jeden z
Komunikacja – Public Relations
145
popieranych projektów „KunstRaumMitteleuropa“
Debiut
(„ObszarSztukiEuropaśrodkowa“) ma za zadanie
Wartościowych akcji Banku BA-CA latem 2003 w
popieranie młodych mało znanych na Zachodzie
systemie notowań podwójnych na Giełdzie War-
artystów z krajów Europy Środkowo-Wschodniej.
szawskiej i Wiedeńskiej stanowił jeden z centralnych
Bank popiera wydarzenia w dziedzinie muzyki kla-
tematów
sycznej sponsorując młode talenty muzyczne w
wywołało wielkie zainteresowanie mediów między-
ramach Międzynarodowego Forum Muzyki Trenta.
narodowych i postawiło nasz Bank w centrum zain-
na
Warszawskiej
pracy
tego
Giełdzie
działu.
Papierów
Wydarzenie to
teresowania publicystów, zajmujących się światowyPublic Relations
W dziedzinie imprez i spotkań Bank kontynuuje
kach krajów Europy Środkowo-Wschodniej stano-
cieszący się wielką popularnością cykl „BA-CA
wiła silny akcent w działaniach publiczno-pro-
Forum Europejskie“. Już po raz czwarty grupa
mocyjnych działu Public Relations. W związku z
najważniejszych klientów Banku BA-CA miała oka-
zaangażowaniem
zję dyskutować w ramach spotkań z tego cyklu z
wzmożone zostały akcje informacyjne, zorganizo-
najwybitniejszymi osobistościami świata polityki,
wano wiele konferencji prasowych, międzynarodo-
gospodarki i życia społecznego o perspektywach
wy rajd prasowy do Warszawy oraz wiele spotkań i
nowej, szerszej Europy. W imprezach tych z
wywiadów z członkami Zarządu Banku. W Austrii
udziałem takich prelegentów, jak Henry Kissinger,
punkt ciężkości naszych działań dotyczył szerszej
Hans-Dietrich Genscher, Sir Peter Ustinnov, czy też
ofensywy w krajach związkowych. Dzięki temu Bank
laureat Nagrody Nobla Robert A Mundell gościło
mógł znacznie zwiększył swoją prezencję medialną
ponad 600 osób z 16 krajów. W krajach związko-
na rynku i zdołał polepszyć swoje wyniki związane z
wych Austrii spotkania te przebiegały pod hasłem
wizerunkiem i rozpoznawalnością Banku. Zgodnie
„Zmiany w systemie finansowania przedsiębiorstw“
ze statystykami Bank był instytucją rynku finanso-
oraz „Rating jako nowa szansa“. Bank BA-CA zaz-
wego, której dotyczyło najwięcej doniesień w aus-
najamiał swoich klientów z wynikami uzyskanych
triackich mediach (55 % spektrum). Osiągnęliśmy
przez nich ocen ratingowych i we wspólnej rozmo-
także wskaźnik inicjatywności na poziomie 57 %
wie rozważano możliwości optymalizacji sytuacji
wykazując swoją wiodącą rolę także na rynkach
kredytowej klientów.
medialnych, zarówno pod względem wizerunku fir-
W roku 2003 rozszerzono działalność publikacyjną
dla klientów Banku, zarówno w dziedzinie wydawnictw ukazujących się drukiem, jaki i publikacji internetowych. Wydawany przez Bank duży kwartalnik
na
Warszawskiej
Giełdzie
my, jak i przedstawianych do publicznej debaty
tematów. Zbliżyliśmy się tymi notowaniami do prawie idealnych wskaźników, jakie można osiągnąć w
działaniach PR.
„Bank Exclusiv“ dostępny jest także, wzbogacony o
Dział prasy międzynarodowej przygotował z myślą o
część lokalną, także w polskiej, czeskiej i chor-
promocyjnym wsparciu i medialnej oprawie działań
wackiej wersji językowej. Zmieniona w trakcie fuzji
sieci Banku w krajach Europy Środkowo-Wschodniej
technologicznej Banku Austria i Creditanstalt strona
szereg skoordynowanych akcji, poczynając od kon-
internetowa uległa w 2003 roku dalszej moder-
ferencji prasowych i wywiadów w prasie specjalisty-
nizacji. Opłaciły się nasze inwestycje w zakresie bez-
cznej krajów CEE, poprzez edycje prasowe w
pieczeństwa i usług; Bank BA-CA otrzymał, jako
lokalnych językach po specjalne imprezy i akcje
pierwsza w Austrii instytucja sektora finansowego
publiczne. Przyniosło to nam uznanie wyrażające się
europejski znak jakości E-Commerce.
także licznymi nagrodami, wśród nich wymieńmy
Nasz dział prasowy towarzyszył nam we wszystkich
najważniejszych przedsięwzięciach na rynkach krajów Europy Środkowo-Wschodniej w 2003 roku.
146
mi rynkami kapitałowymi. Centralna pozycja na ryn-
Komunikacja – Public Relations
choćby przyznany nam przez uznane media finansowe tytuł wiodącego banku – BA-CA „Leading
Bank“ w Europie Środkowo-Wschodniej. Znany
miesięcznik finansowy „The Banker“ należący do
cji niemieckiej i angielskiej sześć razy w roku nasz
renomowanego koncernu prasowego Financial
magazyn „CEE-Visionen“. Magazyn ten zyskał w
Times już po raz trzeci (poprzednio 2000 i 2002)
tych krajach dużą aprobatę i liczne rzesze czytelni-
mianował nas „Bank of the Year in Central and
ków, myślimy zatem o kontynuowaniu tej publikacji,
Eastern Europe“. Renomowany międzynarodowy
nawet po zakończeniu działań reorganizacyjno-inte-
magazyn finansowy „Euromoney“ już po raz czwar-
gracyjnych, jako medium wewnętrzne całe sieci,
ty z rzędu przyznał nam tytuł „Best Bank in CEE“.
zarówno w Austrii, jak i krajach Europy Środkowo-
Zdobyliśmy ponadto liczne lokalne nagrody i
Wschodniej, w nieco zmienionej redakcji i szacie
wyróżnienia w kategoriach produktowych wraz z
graficznej. W roku 2003 dla wsparcia naszych kiero-
naszymi bankami w krajach Europy Środkowo-
wnictwa banków w działaniach reorganizacyjno-
Wschodniej.
integracyjnych w Bułgarii, Chorwacji oraz Bośni i
Hercegowinie wydawaliśmy wersję „CEE-Visionen“
Komunikacja wewnętrzna
w językach narodowych i dodatkowo w języku
Nasze działania w zakresie komunikacji wewnątrz
Banku poświęciliśmy w 2003 roku przede wszystkim
rozwijaniu drukowanych edycji zaadresowanych w
duchu integracji, nie tylko do naszych pracowników
w Austrii i krajach CEE, ale także do naszych
emerytów. Media te stanowią forum komunikacyjne nie tylko dla Zarządu Banku, ale także dla wszystkich pracowników.
Najważniejszym z nich Austrii jest zapewne magazyn „TEAMlive“ ukazujący się w nakładzie 12.500
egzemplarzy o objętości 64 stron. Magazyn te
zawiera serwis informacyjny dla różnych grup dyskusyjnych przyczyniając się do działań integrujących
pracowników i silniejszego identyfikowania się z
angielskim.
Istotną rolę w komunikacji wewnętrznej odgrywa
platforma internetowa „BA-CA GroupNet“ służąca
pracownikom Banku w Austrii i w krajach Europy
Środkowo-Wschodniej bieżącymi informacjami Zarządu i serwisem informacyjnym związanym z życiem
Banku w języku niemieckim i angielskim.
Ten cykl działań uzupełniają także organizowane na
żywo spotkania z kierownictwem Banku, służące
omówieniu najważniejszych wydarzeń, strategii
rozwoju Banku (jak na przykład ostatnie wielkie
wydarzenie, jakim był debiut na giełdzie) oraz wymianie poglądów.
działaniami i życiem Banku. W oparciu o tę edycję
pomyślany został magazyn dla naszych emerytów
„Aktiv“ mający za zadanie informowanie i integrację
byłych
pracowników
obu
naszych
połączonych banków z naszą obecną działalnością.
Ich zdanie i rady stanowią dla nas nadal cenne
źródło wiedzy. Magazyn ten uzupełnia popularna
część poświęcona naszemu serwisowi w zakresie
aktywnych form spędzania wolnego czasu dla naszych seniorów.
Spektrum medialno-tematyczne pogłębia dodatkowo
nasz
kwartalnik
„Visionen“
poświęcony
wybranym tematom.
Z myślą o strategii komunikacyjnej w sieci naszych
banków w krajach Europy Środkowo-Wschodniej i
wspierania integracji i współpracy wydajemy w edy-
Komunikacja – Public Relations
147
Zrównoważony rozwój –
drobnymi krokami do celu
Każdy, kto definiuje zrównoważony rozwój jako cel
samym przez BA-CA, wspólnie z innymi bankami. Te do-
przedsiębiorczy, musi uzbroić się w żelazną wytrwałość,
browolnie zaakceptowane wytyczne odnoszą się do
aby wykonać wiele małych, niekiedy uciążliwych i żmud-
finansowania wszystkich projektów o wartości inwesty-
nych kroków. Pracę przekonywającą ułatwia natomiast
cyjnej przekraczającej 50 mln USD. W analizie solidności i
fakt, iż wspólne starania mają nie tylko sens zbudowa-
wypłacalności przedsiębiorstw od wielu lat uwzględniamy
nia silnych podstaw dla naszego społeczeństwa i przy-
aspekty związane z ochroną środowiska.
szłych pokoleń, lecz są też opłacalne.
Nasz referat ds. środowiska od lat popiera referentów d/s
Zgodnie z deklaracją UNEP zrównoważony rozwój dla
kredytowych i osoby odpowiedzialne za zarządzanie ryzy-
nas oznacza zobowiązanie przedsiębiorcy wobec klien-
kiem w sprawach związanych z przeprowadzaniem
ta. Równocześnie traktujemy sukces gospodarczy,
badań niekorzystnych oddziaływań na środowisko. Obok
ochronę środowiska oraz odpowiedzialność społeczną
szkoleń wewnętrznych w ramach seminariów kredyto-
jako siły komplementarne, które stanowią równie istot-
wych udostępniane są w intranecie informacje dotyczą-
ne czynniki długofalowego pozy-
ce środowiska oraz listy poszczególnych branż mających
tywnego rozwoju przedsiębiorst-
wpływ na stan środowiska. Można tą drogą otrzymać
wa. Z inicjatywy Banku Austria
również informacje odnośnie skażeń zestarzałych i stanu
Creditanstalt, który naturalnie też
kontaminacji gleby. Mechanizmy ustalone w Kioto sta-
na rynkach wschodzących Europy
nowią dla banków poważne wyzwanie. Jako pierwszy
Środkowo-Wschodniej czuje się
produkt referencyjny dla handlu certyfikatami dwutlenku
zobowiązany względem tych wartości, UNEP planuje
węgla nasz bank sfinalizował właśnie finansowanie elek-
powołać Task Force którego celem ma być uwzględnie-
trowni wodnej Tsankov Kamak w Bułgarii (łączna kwota
nie aspektów zrównoważonego rozwoju w krajach
inwestycji 220 mln Euro, zakończenie budowy 2008). W
Europy Środkowo-Wschodniej. Istotnym aspektem w
krajach Europy Środkowo-Wschodniej finansowaliśmy
tym kontekście jest zlikwidowanie szczególnie groźnych
również cały szereg innych wielkich projektów mających
dla środowiska skażeń zestarzałych. Dla nas jako jedne-
istotne znaczenie dla środowiska. Działając w ramach
go z wiodących partnerów finansujących ten projekt i
konsorcjum bankowego, współfinansujemy w Bułgarii
dla naszego know-how jest to szczególne wyzwanie. Z
rozbudowę oraz modernizację istniejącej elektrowni.
tego też powodu wydelegowaliśmy kilku ekspertów do
Inwestycja ta, mająca na celu podniesienie poziomu elek-
projektu naukowego UE „CABERNET“ (www.caber-
trowni do najnowocześniejszego standardu technolo-
net.org.uk) mającego na celu rewitalizację tzw. Brown-
gicznego, pochłonie 350 mln Euro. W dziedzinie gospo-
fields, t.zn. byłych terenów przemysłowych.
darki wodnej z kolei braliśmy udział w finansowaniu licz-
BA-CA wspiera
zrównoważony rozwój w
krajach Europy ŚrodkowoWschodniej
nych projektów w Chorwacji i Rumunii.
Ekologia w produkcji
Zrównoważony rozwój jest też miarodajnym kryterium
Capital Invest Ethik Fonds
zasad udzielania kredytu w BA-CA. Obejmuje to zarówno
Coraz większa ilość inwestorów zainteresowana jest ulo-
standardy dla środowiska i aspektów socjalnych, opraco-
kowaniem kapitału nie tylko według kryteriów ekono-
wanych przez Bank Światowy dla finansowania projektów
micznych – pragną oni także wnieść swój wkład w zrów-
w krajach nowo uprzemysłowionych i krajach rozwija-
noważony rozwój gospodarki i społeczeństwa. Ofero-
jących się, jak również porozumienie „Equator Principles“,
wany od sierpnia 2003 roku Capital Invest EthikFonds
podpisane w lecie 2003 roku przez grupę HVB i tym
kieruje się zasadami etyki, w myśl austriackiej ustawy o
148
Zrównoważony rozwój – drobnymi krokami do celu
funduszach inwestycyjnych. Dodatkowo uwzględnia się
Diversity Management – kreatywna
– na zasadzie „Best of Class“ – zaangażowanie przed-
różnorodność
siębiorstw w sprawy socjalne oraz ochronę środowiska.
Zarządzanie różnorodnością, diversity, to umiejętność
kreatywnego podejścia do fenomenu różnorodności
Ekologia w przedsiębiorstwie
człowieka, różnorodności płci, pochodzenia, języka, wielu
W ramach ekologicznego myślenia w przedsiębiorstwie
etniczno-kulturowych i religijnych systemów wartości,
podejmujemy cały szereg działań odzwierciedlających
różnych pojęć rodziny. W Banku BA-CA wydzieliliśmy
koncepcję zrównoważonego rozwoju. Między innymi
pięć obszarów przejawów różnorodności: płeć, kultura,
prowadzimy konsekwentny monitoring danych odnośnie
kondycja fizyczna, pokolenia, i modele życia.
zużycia różnych materiałów. Również w przypadku
zagospodarowania odpadów zbliżamy się do celu maksymalnego wykorzystania potencjału oszczędnościowego.
Przy zakupie materiałów biurowych, urządzeń, środków
czyszczących i tym podobnych kierujemy się w istotnej
mierze aspektami ochrony środowiska. Projekt „Zdrowe
biuro“ przewiduje, że przy wyborze oraz ustawieniu
mebli biurowych istotną rolę odgrywają najnowocześniejsze aspekty ergonomiczne. W celu koordynowania wszystkich tych działań stworzyliśmy tzw. sieć zrównoważonego rozwoju obejmującą wszystkie działy BA-CA.
W obszarze związanym z płcią włączyliśmy do naszych
seminariów i szkoleń temat równouprawnienia płci.
Główny nacisk położyliśmy przy tym w 2003 roku, po
udanej realizacji projektów pilotażowych, na rozwój i
wdrożenie z programem mentoringu. Program ten zaadresowaliśmy przede wszystkim do kobiet, w trosce o
zwiększenie liczby kobiet na stanowiskach kierowniczych. Początek wdrażania programu nastąpił w listopadzie
2003 roku. Wstępny proces tego systemu poświęcony
rozegraniu sprawy podziału związków mentoringowych,
dobierania się par mentor/podopieczny, zakończył się
pełnym sukcesem. Zwracaliśmy przy tym baczną uwagę
Corporate Social Responsibility
W roli sponsora wykazujemy się znajomością spraw socjalnych i aktywnie udzielamy się w społeczeństwie,
dokładając wszelkich starań do jego pozytywnego
na zróżnicowanie tych 50 par pod względem zajmowanego szczebla w hierarchii zawodowej, płci, merytorycznego zakresu pracy oraz wieku.
rozwoju. Główne aspekty w tym kontekście – to doraź-
Na osoby niepełnosprawne zwracamy szczególną
na pomoc w kraju i zagranicą oraz współpraca z kom-
uwagę, zarówno wśród naszych klientów, jak i praco-
petentnymi partnerami i takimi organizacjami jak Caritas
wników. W roku 2003, proklamowanym Rokiem Osób
(w ramach funduszu rodzinnego BA-CA), Czerwony
Niepełnosprawnych,
Krzyż, „Krebshilfe“ (pomoc dla osób chorujących na
placówki zostały sprawdzone pod względem łatwości
raka), „Kinderhilfe“ (pomoc dla
dostępu dla osób niepełnosprawnych, Obowiązujące
dzieci),
ins
nasze
oddziały
i
Dunkel“
standardy znajdują się obecnie na etapie realizacji. W
(„światło w mroku“ – największa
działaniach związanych z różnorodnością w obszarze;
akcja zbiórki pieniędzy na pomoc
modele życia, akcent położyliśmy na stworzeniu wa-
społeczną) bądź„Rettet das Kind“
runków dla wyważonych relacji między życiem zawo-
(pomoc dla dzieci), aby wymienić
dowym i życiem prywatnym. W tym duchu rozwija-
tylko kilka z wielu organizacji i działań, które wspieramy.
liśmy dalej modele pracy w niepełnym i ruchomym
W dziedzinie sportu dla osób niepełnosprawnych spon-
wymiarze czasowym. Z myślą o rodzinach a zwłaszcza
sorowaliśmy całą serię turniejów tenisowych dla osób
osobach przebywających na urlopach macierzyńskich i
poruszających się na wózkach inwalidzkich. Nagrodę za
opiekuńczych prowadzimy dwa przedszkola zakłado-
osiągnięcia w dziedzinie publicystyki przyczyniającej się
we. Bank nasz organizuje ponadto liczne imprezy spec-
do respektowania praw człowieka sponsorowaną przez
jalne dla dzieci i młodzieży, letnie obozy i wakacyjne
BA-CA otrzymała gazeta dla bezdomnych „Augustyn“.
kursy sportowe. Bank BA-CA został w 2003 roku
Nasze banki zależne również angażują się w tego typu
wyróżniony jako firma z najlepszym podejściem do
działalność.
kobiet i rodzin.
ścisła współpraca z instytucjami charytatywnymi w
duchu społecznej odpowiedzialności
„Licht
wszystkie
Zrównoważony rozwój – drobnymi krokami do celu
149
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe
według standardów MSSF/MSR
Spis treści:
Rachunek zysków i strat za rok obrotowy 2003
152
B i l a n s n a d z i e ń 3 1 . 1 2 . 2 0 0 3 r.
153
Zmiany w kapitale własnym
154
Rachunek przepływów pieniężnych
155
Noty objaśniające do skonsolidowanego sprawozdania finansowego
(1)
(2)
(3)
Podwyższenie kapitału Banku Austria Creditanstalt AG
Przejęcia i sprzedaż spółek
Podsumowanie znaczących zasad rachunkowości
156
156
158
(4)
(5)
(6)
(7)
(8)
(9)
(10)
(11)
(12)
(13)
Wynik z tytułu odsetek
Rezerwy na ryzyko kredytowe
Wynik z tytułu prowizji
Wynik operacji finansowych
Koszty działania banku i ogólnego zarządu
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
Wynik z finansowego majątku trwałego
Amortyzacja wartości firmy oraz wartości niematerialnych i prawnych
Podatek dochodowy
Zysk na akcję
165
165
165
166
166
166
166
167
167
167
(14)
(15)
(16)
(17)
(18)
(19)
(20)
(21)
(22)
(23)
(24)
(25)
(26)
(27)
Kasa i środki w Bankach Centralnych
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
Należności od sektora finansowego i niefinansowego
Rezerwa na ryzyko niewywiązania się z należności
Finansowy majątek trwały
Rzeczowy majątek trwały, wartości niematerialne i prawne
Inne aktywa
Zobowiązania wobec sektora finansowego i niefinansowego
Zobowiązania zabezpieczone
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu
Rezerwy
Inne pasywa
Fundusze podporządkowane
Kapitał własny
168
168
168
171
171
172
173
174
176
176
176
178
178
178
Rachunek zysków i
strat wg pozycji
Dane szczegółowe bilansu
Dodatkowe informacje
według MSSF/MSR
(28) Wartość godziwa
(29) Informacje na temat podmiotów powiązanych
(30) Sprawozdawczość segmentów działalności
150
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe wg MSSF/MSR – Spis treści
179
180
182
(31)
(32)
(33)
(34)
(35)
(36)
(37)
(38)
(39)
(40)
186
187
187
187
187
Aktywa od których nie nalicza się odsetek
Zabezpieczenie na aktywach
Aktywa podporządkowane
Aktywa i pasywa w walutach obcych
Aktywa i pasywa powierzone
Transakcje kupna/sprzedaży instrumentów finansowych
z przyrzeczeniem odkupu
Pozabilansowe zobowiązania warunkowe
Lista wybranych spółek zależnych i innych udziałów kapitałowych Grupy
Zatrudnienie
Zdarzenia po dacie bilansowej
188
188
188
190
190
Raport na temat ryzyka
(41) Ogólna strategia zarządzania ryzykiem
(42) Ryzyko operacyjne
(43) Ryzyka prawne toczących się postępowań
(44) Ryzyko kredytowe
(45) Finansowe instrumenty pochodne
(46) Listy patronackie dla banków i innych instytucji finansowych
Informacje wymagane przepisami prawa austriackiego
(47) Podstawa prawna według prawa austriackiego
(48) Organy
(49) Dywidendy
(50) Główne różnice między skonsolidowanym sprawozdaniem
finansowym sporządzonym według MSSF/MSR a skonsolidowanym
sprawozdaniem zgodnym z Austriackimi Standardami Rachunkowości
(51) Środki własne i wysokość środków adekwatności kapitałowej
Grupy Banku BA-CA zgodna z wymogami nadzoru bankowego
191
201
203
203
204
207
Oświadczenie Zarządu Banku Austria Creditanstalt
215
Raport biegłych rewidentów
216
Raport Rady Nadzorczej
218
207
208
208
209
212
Uwaga:
W sprawozdaniu finansowym terminy „Grupa BA-CA“ oraz „Grupa Bank Austria Creditanstalt“
odnoszą się do Grupy Kapitałowej. W zakresie informacji odnoszących się do spółki dominującej lub
jej odrębnych sprawozdań finansowych używa się określenia „Bank Austria Creditanstalt AG“ lub
„Bank BA-CA“.
W tabelach mogą występować niewielkie różnice w sumowaniu, które wynikają z zaokrągleń.
Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe wg MSSF/MSR – Spis treści
151
Rachunek zysków i strat grupy Banku Austria Creditanstalt
roku obrotowego 2003
(Nota)
Przychody z tytułu odsetek
Koszty odsetek
2003
mln euro
2002
mln euro
+/–w odniesieniu do 2002 r.
mln euro
w%
4.802
– 2.626
5.825
– 3.519
– 1.024
893
– 17,6
– 25,4
Wynik z tytułu odsetek
(4)
2.176
2.307
– 131
– 5,7
Rezerwy na ryzyko kredytowe
(5)
– 467
– 537
70
– 13,0
1.709
1.770
– 61
– 3,4
1.412
– 278
1.358
– 282
54
4
4,0
– 1,4
Wynik z tytułu odsetek uwzględniający
rezerwy na ryzyko kredytowe
Przychody z tytułu prowizji
Koszty opłat i prowizji
Wynik z tytułu prowizji
(6)
1.134
1.076
58
5,4
Wynik operacji finansowych
(7)
220
231
– 11
– 4,7
Koszty działania banku i ogólnego zarządu
(8)
– 2.479
– 2.503
24
– 1,0
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i
kosztów operacyjnych
(9)
18
–1
19
>100
602
572
30
5,3
Zysk na działalności operacyjnej
Wynik z finansowego majątku trwałego
(10)
120
28
92
>100
Amortyzacja wartości firmy oraz wartości
niematerialnych i prawnych
(11)
– 67
– 88
21
– 24,1
–8
–8
1
– 6,8
648
504
144
28,5
– 155
– 111
– 44
39,6
493
393
100
25,4
– 51
– 84
33
– 39,5
442
309
133
43,0
Wynik z tytułu innych przychodów i kosztów
Zysk brutto z działalności banku
Podatek dochodowy
(12)
Zysk netto roku obrotowego
Część okresowego zysku netto przypadająca
na udziały mniejszości
(2)
Skonsolidowany zysk netto roku obrotowego
Wskaźniki finansowe
2003
2002
3,40
2,71
12,8 %
10,6 %
8,7 %
6,5 %
Wskaźnik rentowności kapitału netto przed skorygowaniem
o wartość firmy kowaniu, przed odpisem amortyzacyjnym
12,4 %
10,2 %
Wskaźnik koszty/dochody
69,9 %
69,3 %
Wskaźnik ryzyko/zysk
21,5 %
23,3 %
Zysk na akcję (w euro rozwodniony i nierozwodniony)(13)
Wskaźnik rentowności kapitału brutto
Wskaźnik rentowności kapitału netto (%)
152
Rachunek zysków i strat
Bilans grupy Banku Austria Creditanstalt na dzień
31 grudnia 2003 r.
Aktywa
(Nota)
31. 12. 2003
mln euro
31. 12. 2002
mln euro
+/–w odniesieniu do 2002 r.
mln euro
w%
Kasa i środki w Bankach Centralnych
(14)
2.286
1.824
462
25,3
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
(15)
16.140
18.954
– 2.814
– 14,8
Należności od sektora finansowego
(16)
25.130
29.558
– 4.428
– 15,0
Należności od sektora niefinansowego
(16)
75.997
76.354
– 357
– 0,5
– Rezerwa na ryzyko niewywiązania się z
należności
(17)
– 3.490
– 3.622
132
– 3,6
Finansowy majątek trwały
(18)
15.910
17.976
– 2.066
– 11,5
Rzeczowy majątek trwały
(19)
1.120
1.177
– 57
– 4,9
Wartości niematerialne i prawne
(19)
1.288
1.162
126
10,8
Inne aktywa
(20)
2.674
4.586
– 1.912
– 41,7
137.053
147.968
– 10.915
– 7,4
31. 12. 2003
mln euro
31. 12. 2002
mln euro
AKTYWA RAZEM
Pasywa
(Nota)
+/–w odniesieniu do 2002 r.
mln euro
w%
Zobowiązania wobec sektora finansowego
(21)
39.133
41.033
– 1.900
– 4,6
Zobowiązania wobec sektora niefinansowego
(21)
53.824
56.562
– 2.738
– 4,8
Zobowiązania zabezpieczone
(22)
17.399
19.992
– 2.593
– 13,0
Zobowiązania finansowe przeznaczone
do obrotu
(23)
8.560
10.504
– 1.944
– 18,5
Rezerwy
(24)
3.422
3.490
– 68
– 1,9
Inne pasywa
(25)
3.118
4.673
– 1.555
– 33,3
Fundusze podporządkowane
(26)
5.419
6.455
– 1.036
– 16,1
(2)
362
650
– 288
– 44,3
(27)
5.815
4.610
1.206
26,2
137.053
147.968
– 10.915
– 7,4
Kapitał własny akcjonariuszy mniejszości
Kapitał własny
PASYWA RAZEM
Bilans
153
Zestawienie zmian w kapitale własnym
Grupy Banku Austria Creditanstalt
mln Euro
Kapital
podstawowy
Kapitał
rezerwowy
Rezerwy
utworzone
Rezerwy
szacunkowe
zgodnie z MSR 39
Kapitał
własny
829
2.177
2.148
– 279
4.875
Stan na dzień 1 stycznia 2002 r.
309
309
Dywidendy wypłacone
– 116
– 116
Różnice z wyceny rezerw w walutach obcych
– 287
– 287
Skonsolidowany wynik finansowy netto
– 161
Udziały w jednostkach dominujących
– 161
– 23
Rozwiązanie rezerw na podatek odroczony
z udziałów w spółkach dominujących
13
13
2.031
– 266
4.610
Kapitał
rezerwowy
Rezerwy
utworzone
Rezerwy
szacunkowe
zgodnie z MSR 39
Kapitał
własny
829
2.016
2.031
– 266
4.610
240
683
Nie wpływające na wynik zmiany w ocenie zgodnie z MSR 39
1)
Kapital
podstawowy
Stan na dzień 1 stycznia 2003 r.
Podniesienie kapitału
829
Stan na dzień 31.12.2002 r.
– 23
2.016
1) Rezerwa kapitałowa w odrębnym sprawozdaniu finansowym BA-CA AG 1.489 mln Euro
mln Euro
923
442
442
Dywidendy wypłacone
– 116
– 116
Różnice z wyceny rezerw w walutach obcych
– 233
– 233
Skonsolidowany zysk netto
38
Udziały w jednostkach dominujących
38
26
Pozostałe zmiany
Nie wpływające na wynik zmiany w ocenie zgodnie z MSR 39
1.069
Stan na dzień 31.12.2003 r.
2.737
2)
2.149
26
126
126
– 139
5.815
2) Rezerwa kapitałowa w odrębnym sprawozdaniu finansowym BA-CA AG 2.154 mln Euro
mln euro
Rezerwa na zabezpieczenie
przepływu środków pieniężnych
Rezerwa na AfS
Rezerwy szacunkowe
zgodnie z MSR 39
– 263
–3
– 266
– 45
7
– 38
Zmniejszenia
39
– 21
18
Zmiany oceny
43
104
147
– 226
87
– 139
Stan na dzień 1 stycznia 2003 r.
Zwiększenia
Stan na dzień 31.12.2003 r.
154
Zestawienie zmian w kapitale własnym
Rachunek przepływów środków pieniężnych
mln euro
2003
2002
WYNIK NETTO
493
393
Pozycje niepieniężne zawarte w wyniku finansowym netto oraz korekty dot.
uzgodnień wyniku finansowego netto do przepływów z działalności operacyjnej
Umorzenia, amortyzacja, aktualizacjia wartości
Zmiany wartości rezerw dot. spraw pracowniczych oraz innych rezerw
Zmiany wartości innych pozycji niepieniężnych
Zysk/strata na sprzedaży wartości niematerialnych i prawnych,
majątku rzeczowego oraz inwestycji
877
196
23
1.064
239
1.025
– 95
– 129
1.494
2.592
Zmiany stanu aktywów i pasywów z tytułu działalności operacyjnej
po korektach uwzględniających pozycje niepieniężne
Aktywa przeznaczone do obrotu
Należności
Inne aktywa
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu
Zobowiązania wobec sektora finansowego i niefinansowego
Inne należności zabezpieczone
Inne pasywa
992
3.347
418
–3
– 3.879
– 2.511
– 933
574
14.861
– 152
– 2.915
– 11.540
– 2.856
365
PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ
–1.075
929
Wpływy z tytułu sprzedaży
Inwestycji
Rzeczowego majątku trwałego
4.466
73
6.094
102
Wydatki z tytułu zakupu
Inwestycji
Rzeczowego majątku trwałego
– 2.594
– 484
– 7.540
– 449
RAZEM
Wpływy z tytułu sprzedaży jednostek zależnych
175
104
Wydatki z tytułu zakupu jednostki zależnej (po odjęciu nabytych środków pieniężnych)
– 37
– 92
Inne zmiany
PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ
Środki pieniężne z tytułu podniesienia kapitału
Dywidendy wypłacone
Zobowiązania podporządkowane oraz pozostała działalność finansowa
PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ
ŚRODKI PIENIĘŻNE NA POCZĄTEK OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO
Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej
Zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych
ŚRODKI PIENIĘŻNE NA KONIEC OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO
176
– 45
1.775
–1.826
905
0
– 116
– 116
– 1.024
– 602
– 235
– 718
1.824
3.428
– 1.075
1.775
– 235
–3
929
– 1.826
– 718
11
2.286
1.824
67
4.685
– 2.819
107
1
6.442
– 3.564
41
PłATNOŚCI Z TYTUŁU PODATKU, ODSETEK I DYWIDEND
Zapłacony podatek dochodowy
Odsetki otrzymane
Odsetki zapłacone
Dywidendy otrzymane
Rachunek przepływów środków pieniężnych
155
Noty do skonsolidowanego Sprawozdania
Finansowego Banku Austria Creditanstalt
( 1 ) P o d w y ż s z e n i e k a p i t a ł u B a n k u A u s t r i a C re d i t a n s t a l t A G
Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy podjęło w dniu 20. 6. 2003 r. decyzję o
podwyższeniu kapitału zakładowego Banku. Cena emisji została ustalona w dniu 8. 7. 2003
r. na 29 Euro za akcję. W wyniku emisji udziały Hypovereinsbank AG, Monachium zmniejszyły
się z 99,9 % do 77,5 %. Od dnia 9. 7. 2003 akcje te notowane są na rynku pierwotnym Wiedeńskiej Giełdy Papierów Wartościowych.
Wpływy z nowej emisji wyniosły 958 mln Euro, co przy kosztach emisji, wynoszących 53 mln
Euro i pozytywnym efekcie podatkowym w wysokości 18 mln Euro, przyczyniło się do podniesienia kapitału własnego Banku o 923 mln Euro.
Bank Austria Creditanstalt AG jest pierwszą zagraniczną spółką, której akcje notowane są
(od14 października 2003 r.) na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych.
(2) Przejęcia i sprzedaż spółek
W obrębie spółek bezpośrednio lub pośrednio kontrolowanych przez Bank Austria Creditanstalt
objętych konsolidacją, nastąpiły w porównaniu z rokiem sprawozdawczym następujące zmiany:
Spółka BA/CA Asset Finance Limited, Glasgow została 30.9.2003 r. sprzedana.
Bank Austria Creditanstalt przejął od Banku HVB pakiet 18,95 % udziałów w Banku Przemysłowo-Handlowym PBK S.A., Kraków. Jednocześnie przekazaliśmy kwotę transferową w
wysokości 439 mln Euro, w ramach ogólnej wymiany udziałów w spółkach regionalnych,
którą tym samym zakończono. Ponadto Bank Austria Creditanstalt nabył m.in. 81,79 %
udziałów w spółce Central profit banka d.d., Sarajewo, za 19,8 mln Euro, oraz 90 %
udziałów w spółce LEASEFINANZ Aktiengesellschaft, Wiedeń za ok. 15 mln Euro a także
pozostałe 50 % udziałów Banku Austria Creditanstalt KFZ Leasing GmbH, Wien, za kwotę
2,6 mln Euro i spółki Leasinggesellschaft CAC Leasing a.s., Prag, za sumę 26,4 mln Euro i
dalsze 30 % do posiadanej do tej pory połowy udziałów spółki CAC Leasing Slovakia a.s.,
Bratislava za sumę 5,1 mln Euro. Przejęta w ostatnim kwartale 2003 roku spółka Central profit banka d.d., Sarajewo począwszy od 1.1.2004 r. objęta zostanie pełną konsolidacją z
Grupą. Ta data wyznacza także zakończenie prac nad opracowaniem jednolitego systemu
rachunkowości, obowiązującego w całej grupie kapitałowej. Wykazany w aktualnym sprawozdaniu finansowym za rok 2003 wynik finansowy netto wyniósł 619 tys. Euro przy wartości aktywów 241,9 mln Euro według stanu na koniec roku 2003.
Od dnia 1.1.2003 r. pełną konsolidacją został bułgarski Bank CB Biochim AD.
W roku sprawozdawczym nastąpiło połączenie się spółki HVB Bank Croatia d.d., Zagreb ze
spółką Splitska banka d.d., Split. W ramach przygotowań do tego połączenia Europejski Bank
Restrukturyzacji i Rozwoju przejął za sumę 14,3 pozostałe 19,98 % udziałów w spółce HVB
Bank Croatia d.d.
Ponadto Bank przejął za sumę 35 mln Euro dodatkowe udziały w powiązanej spółce Bank
Austria Creditanstalt Treuhand GmbH, Wiedeń, podnosząc je z 19,95 % na 95 %, zmieniając jednocześnie jej nazwę na Bank Austria Creditanstalt ImmoTrust GmbH, Wiedeń.
156
Podwyższenie kapitału, przejęcia spółek
Efekty zmian w grupie podmiotów objętych konsolidacją
Aktywa
Bilans Grupy
na dzień
31.12.2002 r.
mln Euro
Sprzedaż
konsolidowanych
spółek zależnych na
dzień 30.9.2003 r.
Przejęcie
konsolidowanych
spółek na dzień
1.1.2003 r.
Przejęcie
konsolidowanych
spółek na
dzień 1.7.2003 r.
1.824
0
109
0
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
18.954
0
126
0
Należności od sektora finansowego
29.558
0
21
5
Należności od sektora niefinansowego
76.354
– 923
939
187
– Rezerwa na ryzyko niewywiązania się z należności
– 3.622
5
– 18
–3
Finansowy majątek trwały
17.976
–2
1
0
Rzeczowy majątek trwały
1.177
– 16
35
1
Wartości niematerialne i prawne
1.162
0
2
0
Kasa i środki w Bankach Centralnych
4.586
– 15
22
5
147.968
– 950
1.237
195
Bilans Grupy
na dzień
31.12.2002 r.
Sprzedaż
konsolidowanych
spółek zależnych na
dzień 30.9.2003 r.
Przejęcie
konsolidowanych
spółek na dzień
1.1.2003 r.
Przejęcie
konsolidowanych
spółek na
dzień 1.7.2003 r.
Zobowiązania wobec sektora finansowego
41.033
– 901
712
148
Zobowiązania wobec sektora niefinansowego
56.562
0
356
24
Zobowiązania zabezpieczone
19.992
0
3
0
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu
Inne aktywa
AKTYWA RAZEM
Pasywa
mln Euro
10.504
0
0
0
Rezerwy
3.490
–5
5
7
Inne pasywa
4.673
– 20
46
8
Fundusze podporządkowane
6.455
0
0
0
Udziały mniejszości
Kapitał własny
PASYWA RAZEM
650
–0
0
0
4.610
– 25
115
8
147.968
– 950
1.237
195
Zwiększenia dotyczą konsolidacji CB Biochim AD oraz spółek leasingowych, zmniejszenia BA/CA Asset Finance Limited
W maju 2003 r. objęliśmy w drodze konwersji posiadanych przez nas świadectw udziałowych
reprezentujących prawo do udziału w zyskach 49 % udziałów w holdingu bankowym A & B Banken-Holding GmbH i wykazujemy je w pozycji inwestycji finansowych wycenianych metodą praw
własności at equity. Holding ten jest podmiotem dominującym dla kilku podmiotów, w których
nasza spółka posiada pakiety mniejszościowe, w tym akcje w trzech austriackich bankach regionalnych (37,5 % akcji Bank für Tirol und Vorarlberg w Tyrolu, 28 % akcji Bank für Kärnten und
Steiermark w Klagenfurcie oraz 29,4 % akcji Oberbank AG w Linz).
przejęcia spółek
157
Większość udziałów w spółkach wycenianych metodą praw własności CA Versicherung AG, Wiedeń i Union
Versicherungs-Aktiengesellschaft, Wiedeń zostały sprzedana a pozostały udział w wysokości 10% ujęty jest
w segmencie inwestycji finansowych.
(3) Podsumowanie znaczących zasad rachunkowości
Wszystkie kwoty zostały wykazane w milionach Euro, chyba że wykazano inaczej.
Przy sporządzeniu niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Banku
Austria Creditanstalt uwzględniony został zapis austriackiej ustawy Prawo bankowe 59a oraz
obowiązujących na dzień kończącego się roku obrotowego wymogów Międzynarodowych
Standardów Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) opublikowanych przez Komitet Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (IFRIC/SIC – KMSR obecnie RMSR) do końca 2003
roku. Dane porównawcze za rok poprzedni również bazują na tych standardach.
Istotne różnice pomiędzy zasadami MSSF (poprzednio MSR) a Austriackimi Zasadami Rachunkowości dotyczące stosowanych zasad rachunkowości i sprawozdawczości finansowej zawarto w nocie 50.
Kontrakty typu spot oraz kontrakty sprzedaży aktywów finansowych ewidencjonuje się w
dacie zawarcie transakcji.
Wszystkie istotne spółki, które są bezpośrednio lub pośrednio kontrolowane przez Bank Austria Creditanstalt, zostały objęte konsolidacją. Dla określenia istotności zastosowano jednolite dla całej Grupy kryteria; kryteria te odnoszą się do efektu ujęcia bądź też pominięcia spółki
zależnej w prezentacji sytuacji finansowej Grupy oraz wyniku z jej operacji. Skonsolidowane
sprawozdanie finansowe Banku Austria Creditanstalt zgodne z MSR zostało sporządzone na
bazie odrębnych sprawozdań finansowych wszystkich konsolidowanych spółek zgodnie z
MSR na bazie jednolitych standardów Grupy.
Istotne inwestycje w stowarzyszone instytucje finansowe, tj. spółki, które nie są kontrolowane pośrednio lub bezpośrednio przez Bank Austria Creditanstalt AG, ale na które może on
wywierać znaczący wpływ, są rozliczane metodą praw własności.
Udziały w innych spółkach klasyfikowane jako udziały dostępne do sprzedaży są ujmowane
w wartości godziwej, o ile możliwe jest jej wiarygodne oszacowanie. Zmiany w wartości są
bezpośrednio ujmowane w kapitałach. Jeżeli wartość godziwa nie może być wiarygodnie
ustalona, udziały są ujmowane w cenie nabycia. W przypadku utraty wartości w znaczeniu
MSR 39.109, zanotowana strata jest odwracana, kiedy ustają okoliczności, które doprowadziły do tej utraty wartości.
Przyjęte metody konsolidacji (dla każdej ze spółek ujętej w skonsolidowanym sprawozdaniu
finansowym)zostały opisane w wykazie wybranych spółek zależnych oraz udziałów
własnościowych, w nocie 38.
158
przejęcia spółek, Zasady rachunkowości
Metody konsolidacji
Przejęcia spółek
W przypadku przejęcia spółki zależnej jej aktywa oraz pasywa są wyceniane według wartości
godziwej. Różnica między wartością godziwą a ceną nabycia jest ujmowana w bilansie jako
wartość firmy i podlega amortyzacji metodą liniową w szacowanym na 20 lat okresie użytkowania (w niektórych przypadkach 15 lat).
W dniu przejęcia kapitał własny zagranicznych spółek zależnych jest przeliczany na Euro. Zyski i
straty powstałe w wyniku przeliczania kapitałów własnych spółek zależnych na waluty obce
według stanu na dzień bilansowy zostały ujęte bezpośrednio w niepodzielonym wyniku finansowym z lat ubiegłych. Efekt zaprezentowano w sprawozdaniu zmian w kapitałach własnych Grupy.
Dla wszystkich spółek zależnych oraz innych udziałów własnościowych nabytych po 1 stycznia 1995 r. wartość firmy została obliczona zgodnie z metodą opisaną powyżej.
W przypadku przejęcia spółki zależnej udziały mniejszościowe ujmowane są proporcjonalnie
według wartości godziwej.
Procedury konsolidacyjne
Należności, zobowiązania, koszty i przychody z tytułu transakcji między jednostkami grupy
podlegają eliminacji, chyba że są nieistotne. Zyski z transakcji między jednostkami grupy są
również eliminowane.
Transakcje w walutach obcych
Transakcje w walutach obcych są wyceniane zgodnie z MSR 21. Aktywa pieniężne i zobowiązania denominowane w walucie innej niż Euro są przeliczane na Euro według rynkowego kursu
wymiany obowiązującego na dzień bilansowy. Kontrakty terminowe (forward), które nie zostały
jeszcze rozliczone, są przeliczane według kursu obowiązującego na dzień bilansowy.
Pozycje bilansowe oraz koszty i przychody tych spółek zależnych, których sprawozdania finansowe są sporządzone w innej walucie niż Euro, zostały przeliczone według obowiązujących na
dzień bilansowy kursów rynkowych. Zyski i straty z tytułu różnic kursowych zostały odniesione
na kapitał własny i zaprezentowane w pozycji niepodzielony wynik finansowy z lat ubiegłych.
Środki pieniężne i ekwiwalen-
Kwota środków pieniężnych i ekwiwalentów środków pieniężnych w sprawozdaniu z
ty środków pieniężnych
przepływów środków pieniężnych odpowiada pozycji bilansowej: kasa i środki pieniężne w
Banku Centralnym.
Aktywa finansowe przezna-
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu, tj. papiery wartościowe przeznaczone do obrotu
czone do obrotu
oraz dodatni efekt wyceny instrumentów pochodnych, stanowią część portfela handlowego i
są ujmowane według wartości godziwej. W celu ustalenia wartości godziwej przyjmuje się
ceny rynkowe oraz kwotowania rynkowe Bloomberga, Reutera, Telerate i inne. W przypadku
braku tego typu cen lub kwotowań ma zastosowanie wycena oparta na wartości bieżącej lub
na podstawie modelu wyceny opcji. Zmiany wartości godziwej aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu (włącznie z instrumentami pochodnymi przeznaczonymi do obrotu) są
ujmowane w wyniku finansowym.
Kompensowanie jest dokonywane tylko w przypadku, kiedy istnieją po temu podstawy prawne
i odzwierciedla to oczekiwane przyszłe przepływy środków pieniężnych w ramach transakcji.
Zasady rachunkowości
159
Instrumenty pochodne są ujmowane w bilansie w wartości godziwej. Skutki zmian wartości
Instrumenty pochodne
godziwej w ciągu roku finansowego są ujmowane w wyniku finansowym. Wyjątkiem są te
instrumenty pochodne, które są wyznaczone jako instrumenty zabezpieczające. Tego typu
instrumenty pochodne zostały bardziej szczegółowo opisane poniżej. Bank Austria Creditanstalt ujmuje powiązania zabezpieczające pomiędzy instrumentami finansowymi zgodnie z
MSR 39: jako zabezpieczenie przepływów środków pieniężnych, jako zabezpieczenie wartości
godziwej lub zabezpieczenie udziałów w aktywach netto jednostek zagranicznych. W Banku
BA-CA wbudowane instrumenty pochodne w inne instrumenty finansowe są rozpoznawane w
wartości godziwej jako samodzielne instrumenty pochodne lub jako część powiązania zabezpieczającego.
Zabezpieczanie wartości godziwej – zabezpieczanie skutków zmian w wartości godziwej wprowadzonych do ksiąg rachunkowych aktywów lub zobowiązań – jest stosowane zwłaszcza do
własnych emisji Banku. Zmiany wartości godziwej instrumentów pochodnych wyznaczonych jako
instrumenty zabezpieczające są ujmowane w wyniku finansowym. Wartości bilansowe pozycji
zabezpieczanych są korygowane o zyski lub straty wynikające z zabezpieczanego ryzyka, które również ujmowane są w wyniku finansowym.
Instrumenty pochodne wyznaczone do zabezpieczania ryzyka stóp procentowych są w
ramach struktury zarządzania aktywami i pasywami ujmowane jako zabezpieczenia
przepływów środków pieniężnych. W celu zabezpieczenia przepływów środków pieniężnych
płatności wynikające z aktywów i pasywów opartych o zmienną stopą procentową są zamieniane na płatności oparte o stałą stopę procentową, głównie za pomocą transakcji zamiany
stóp procentowych. Zmiany w wartości godziwej instrumentów pochodnych uznanych jako
instrumenty zabezpieczające, w efektywnej części zabezpieczania, są ujmowane w osobnej
pozycji kapitałów własnych (kapitały wynikające z zabezpieczenia przepływów środków pieniężnych) bez wpływu na wynik finansowy.
Kredyty i pożyczki udzielane przez Bank Austria są prezentowane w bilansie w kwocie brutto,
Kredyty i pożyczki
tj. przed odjęciem rezerw, uwzględniając naliczone odsetki. Odsetki są naliczane tylko w przypadku, kiedy spodziewana jest ich zapłata. Premie lub dyskonta są ujmowane według zasady memoriałowej.
Klasyfikacja leasingu jest oparta o kryterium zakresu ryzyka oraz pożytków z tytułu własności
leasingowanego aktywa, ponoszonych przez leasingodawcę lub leasingobiorcę.
W księgach leasingodawcy aktywa z tytułu leasingu finansowego (przeniesienie na leasingobiorcę zasadniczo wszystkich ryzyk oraz korzyści związanych z własnością aktywa) ewidencjonowane są jako należności i wykazywane jako kredyty i pożyczki w wartości równej inwestycji netto. Uznanie przychodów odsetkowych odzwierciedla stała okresowa stopa zwrotu
na zaangażowanych inwestycjach netto.
160
Zasady rachunkowości
Leasing
W przypadku leasingu operacyjnego ryzyka oraz pożytki związane z własnością aktywa nie są
przenoszone. Aktywa są częścią rzeczowego majątku trwałego i są wyceniane według zasad
zgodnych z zasadami wyceny mającymi zastosowanie dla tego typu aktywów. Przychody z
tytułu leasingu są uznawane na bazie liniowej przez okres trwania umowy. Bank Austria Creditanstalt działa na rynku przede wszystkim jako leasingodawca w leasingu finansowym.
W księgach leasingobiorcy aktywa w leasingu finansowym ewidencjonowane są jako składnik
rzeczowego majątku trwałego, a zobowiązanie jako składnik pasywów. Leasingowane
aktywa i zobowiązania są ujmowane w momencie rozpoczęcia umowy w wartości równej
wartości godziwej leasingowanych aktywów lub w przypadku niższej wartości, wartości
bieżącej minimalnych opłat leasingowych.
Opłaty leasingowe są rozkładane pomiędzy koszty finansowe i zmniejszanie zaległego zobowiązania. Koszty finansowe są ujmowane jako koszty odsetkowe. Opłaty leasingowe w leasingu operacyjnym są ewidencjonowane jako koszty wynajmu. Umowy, w których Bank BACA występuje jako leasingobiorca, są umowami o stosunkowo małym znaczeniu.
Rezerwy na kredyty
Rezerwy na kredyty stanowią całkowitą kwotę rezerw tworzonych na straty na kredytach i
pożyczkach (łącznie z rezerwami celowymi o stałej stopie procentowej, tj. rezerwami na małe
kredyty tworzone na podstawie kryteriów określonych dla klientów). Rezerwy na kredyty są
tworzone na podstawie szacowanych przyszłych strat na kredytach i odsetkach. Rezerwy na
zobowiązania warunkowe są ujmowane w rezerwach po stronie pasywów.
Inwestycje
Inwestycje utrzymywane do upływu terminu zapadalności są ujmowane według zamortyzowanego kosztu do momentu zapadalności. Utrata wartości inwestycji utrzymywanych do terminu zapadalności w znaczeniu MSR 39.109 następuje w przypadku, jeżeli jego wartość
bilansowa jest większa niż jego szacowana wartość możliwa do odzyskania. Taka utrata wartości jest uwzględniana w wyniku finansowym.
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży, a nie przeznaczone do obrotu, są odrębną kategorią instrumentów finansowych. Przy określaniu wartości godziwej kontraktów wartość
bieżąca jest kalkulowana na podstawie przyszłych przepływów pieniężnych wynikających z
kontraktu z klientem przy użyciu bieżącej krzywej dochodowości dla danej waluty (dla kontraktów typu swap). Zmiany wartości godziwej wynikające z ponownej wyceny są ewidencjonowane jako składnik kapitałów własnych (rezerwa na aktywa dostępne do sprzedaży) bez
wpływu na wynik finansowy do momentu sprzedaży takiego aktywa. Udziały w spółkach,
które nie podlegają konsolidacji, ani nie są rozliczane metodą praw własności są klasyfikowane jako dostępne do sprzedaży.
Grunty i budynki utrzymywane jako nieruchomości inwestycyjne w celu pozyskania przychodów z czynszów i/lub utrzymywanych ze względu na przyrost ich wartości są klasyfikowane
jako inwestycje i ewidencjonowane według zamortyzowanego kosztu. Przychody inwestycyjne z czynszów są elementem wyniku na odsetkach jako odsetki zapłacone z tytułu finansowania obiektów. Budynki są umarzane przez okres 50 lat.
Zasady rachunkowości
161
Rzeczowy majątek trwały, jak również wartości niematerialne i prawne, są wykazywane
Rzeczowy majątek trwały,
według kosztu pomniejszonego o umorzenie/amortyzację. Aktywa są umarzane metodą linio- wartości niematerialne
wą w okresie szacowanego użytkowania.
i prawne
W Banku Austria Creditanstalt umorzenie i amortyzacja jest obliczana na podstawie
następujących średnich okresów użytkowania rzeczowego majątku trwałego i wartości niematerialnych i prawnych:
– budynki używane dla celów operacji bankowych: 25 – 50 lat
– meble biurowe i wyposażenie: 4 – 15 lat
– oprogramowanie: 4 – 6 lat
– wartość firmy: 15 – 20 lat
Każda utrata wartości jest rozpoznawana w rachunku zysków i strat. W przypadku ustania
przyczyn, dla których dokonano odpisów z tytułu utraty wartości, dokonywane jest zwiększenie wartości składnika majątku.
Podstawowym składnikiem innych aktywów są należności nie związane z działalnością ban- Inne aktywa
kową (głównie należności z tytułu dostaw towarów i usług), rozrachunki z tytułu podatków,
dodatnia wycena pochodnych instrumentów finansowych nie ujęta w portfelu handlowym
(posiadana wyłącznie dla celów zabezpieczania) oraz aktywa z tytułu podatku odroczonego.
Podatki dochodowe są ujmowane i obliczane zgodnie z MSR 12 metodą zobowiązań bilan- Podatek odroczony
sowych. W każdej spółce podlegającej opodatkowaniu obliczenia są oparte o przewidywane
stawki podatkowe, które będą obowiązywać w okresie, w którym aktywa lub rezerwy z tytułu
odroczonego podatku dochodowego zostaną zrealizowane.
Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego są obliczane na podstawie
różnic pomiędzy wartością bilansową aktywa lub pasywa ujmowanego w bilansie i jego odpowiednią wartością podatkową. Powiększa to lub pomniejsza podatek dochodowy w przyszłości
(różnice przejściowe). Aktywowany podatek dochodowy z tytułu strat podatkowych możliwych
do odliczenia jest uznawany, jeżeli jest prawdopodobne uzyskanie dochodu podatkowego w
przyszłości przez ten sam podmiot. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz
rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie są dyskontowane.
W skonsolidowanym rachunku zysków i strat obciążenie z tytułu podatku dochodowego prezentowane jest w pozycji: podatek dochodowy. Podatki inne niż dochodowy są wykazane w rachunku zysków i strat w pozycji Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych.
W tej pozycji zawarta jest ujemna wycena pochodnych instrumentów finansowych przeznaczonych Zobowiązania finansowe
do obrotu. W celu ustalenia wartości godziwej przyjmuje się ceny rynkowe oraz kwotowania ryn- przeznaczone do obrotu
kowe np. Bloomberg, Reuters, Telerate. W przypadku braku tego typu cen lub kwotowań ma
zastosowanie wycena oparta na wartości bieżącej (present value) lub na podstawie modelu wyceny
opcji. Zmiany wartości godziwej aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu (włącznie z
instrumentami pochodnymi przeznaczonymi do obrotu) są ujmowane w wyniku finansowym.
162
Zasady rachunkowości
Zobowiązania
Wszystkie zobowiązania są wykazywane w wartościach nominalnych.
W przypadku zobowiązań zabezpieczonych certyfikatami każda różnica pomiędzy ceną emisyjną a kwotą spłaty jest amortyzowana do momentu zapadalności.
Dywidenda zaproponowana podczas Walnego Zgromadzenia Udziałowców nie jest ujęta w
zobowiązaniach.
Rezerwy
Rezerwa powinna zostać utworzona tylko wtedy, gdy istnieje zobowiązanie prawne lub oczekiwane zobowiązanie w stosunku do podmiotów spoza Grupy.
Rezerwy długoterminowe na
Rezerwy na świadczenia po okresie zatrudnienia (odprawy z tytułu zwolnień i świadczenia
poczet odpraw emerytalnych
emerytalne) są ujmowane według metody prognozowanych uprawnień jednostkowych zgod-
i rentowych
nie z MSR 19.
W związku z obowiązkiem zapewnienia określonych świadczeń emerytalnych Bank Austria
Creditanstalt kontynuuje tworzenie rezerw na świadczenia emerytalne z tytułu uprawnień
nabytych przez pracowników, którzy przeszli na emeryturę przed reformą emerytalną, z dnia
31 grudnia 1999 r. – i jako specjalną regulację dotyczącą pracowników – rezerw na przyszłe
świadczenia odpowiadające obowiązkowym ubezpieczeniom, wypracowanym przez zatrudnionych pracowników, wobec których Bank Austria Creditanstalt AG ma zobowiązanie z
tytułu obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego zgodnie z paragrafem 5 austriackiej
Ustawy o Ubezpieczeniach Społecznych (ASVG). Rezerwą objęte jest ryzyko niezdolności do
pracy pomniejszone o refundacje z funduszu emerytalnego.
Zobowiązania emerytalne wynikające z istniejących zobowiązań spółek Grupy na dzień bilansowy zostały ustalone – zgodnie z istniejącymi regulacjami dotyczącymi świadczeń usług
pomiędzy spółkami na bazie następujących założeń aktuarialnych:
– stopa dyskontowa: 5,5 %
– wzrost wynagrodzeń związany z negocjacjami w sprawie zbiorowego układu pracy: 1,75 % rocznie
– rozwój kariery, przy uwzględnieniu okresowych awansów: 2,15 % – 2,4 % rocznie
– AVÖ 1999-P tabele statystyczne (tabele dotyczące średniej długości życia pracowników).
W związku z malejącymi stopami procentowymi dokonano zmniejszenia zastosowanej do
obliczeń stopy dyskontowej o 0,5 % a z powodu niskiej inflacji zredukowaliśmy stopę przeliczeniową wzrostu wynagrodzeń o 0,25 %. w porównaniu z rokiem poprzednim.
Rezerwy długoterminowe na poczet odpraw emerytalnych i rentowych tworzone są w oparciu o matematyczne techniki aktuarialne, przedział odchyleń w granicach 10 % nie jest ujmowany w wyniku finansowym.
Nie są tworzone rezerwy na określone programy emerytalne. Uzgodnione wpłaty na fundusz
emerytalny obciążają koszty bieżącego okresu. Nie ma żadnych innych zobowiązań z tego
tytułu.
Zasady rachunkowości
163
Udziały mniejszości są obliczane proporcjonalnie do udziału akcjonariuszy mniejszościowych
Udziały mniejszości
w aktywach netto spółek zależnych.
Kapitały własne składają się z kapitału wpłaconego, tj. kapitału udostępnionego przez akcjo-
Kapitały własne
nariuszy (kapitał podstawowy plus kapitał rezerwowy), i kapitału wypracowanego (rezerwy z
zysków, rezerwy zgodne z 23 (6) austriackiej ustawy Prawa bankowego, rezerwy zgodne z
MSR 39, niepodzielony wynik finansowy z lat ubiegłych oraz wynik finansowy roku obrotowego). Rezerwy tworzone zgodnie z MSR 39 zawierają zyski i straty na aktywach finansowych dostępnych do sprzedaży (rezerwa na aktywa dostępne do sprzedaży), które ujmowane
są w kapitałach, oraz te składniki zabezpieczeń ujmowane zgodnie z MSR 39, które nie
zostały uwzględnione w wyniku finansowym (rezerwa na zabezpieczanie przepływów środków pieniężnych) po uwzględnieniu podatku odroczonego.
Inne pasywa zawierają w szczególności ujemną wycenę finansowych instrumentów pochod-
Inne pasywa
nych, które nie są częścią portfela handlowego i dotyczą wyłącznie transakcji zabezpieczających. Pozycja ta zawiera również pozostałe rozliczenia międzyokresowe.
Przychody z tytułu odsetek są naliczane i ujmowane tak długo, jak istnieje możliwość uzys-
Wynik z tytułu odsetek
kania przychodu. Przychody uzyskiwane głównie jako opłata za spożytkowanie kapitału (zwykle liczone tak jak odsetki, na bazie określonego czasu lub kwoty należności) są również
ujmowane jako przychody odsetkowe. Przychody z tytułu udziałów kapitałowych oraz z tytułu
czynszów z nieruchomości inwestycyjnych są również ujmowane w wyniku z tytułu odsetek.
Te same zasady odnoszą się do ujęcia kosztów z tytułu odsetek.
Pozycja ta zawiera utworzone rezerwy na kredyty i pożyczki oraz przychody z tytułu rozwiąza-
Rezerwy na ryzyko kredytowe
nia rezerw na kredyty i pożyczki, jak również odzyskane kredyty i pożyczki poprzednio spisane w straty.
Na wynik z tytułu opłat i prowizji składają się przychody z tytułu usług świadczonych na bazie
Wynik z tytułu opłat i prowizji
opłat i prowizji, jak również koszty poniesione z tytułu usług świadczonych przez podmioty
niepowiązane i odnoszące się do prowizyjnej działalności Grupy.
Wynik operacji finansowych oprócz zrealizowanego oraz niezrealizowanego wyniku operacji
finansowych według wartości rynkowej zawiera również naliczone odsetki oraz koszty finansowania aktywów przeznaczonych do obrotu innych niż akcje (działalność inwestycyjna), jak
również przychody z tytułu dywidend oraz koszty finansowe udziałów przeznaczonych do
obrotu.
164
Zasady rachunkowości
Wynik operacji finansowych
Rachunek zysków i strat wg pozycji
(4) Wynik z tytułu odsetek
mln Euro
2003
2002
3.771
4.673
Przychody z tytułu odsetek od:
kredytów i transakcji rynku pieniężnego
540
793
akcji i innych papierów wartościowych o zmiennej stopie dochodu
59
62
Spółki zależne
41
47
jednostek podporządkowanych wycenianych metodą praw własności
44
16
inne udziały
33
21
nieruchomości należących do finansowego majątku trwałego
27
31
– 1.669
– 2.444
zobowiązań zabezpieczonych
– 531
– 708
funduszy podporządkowanych
– 262
– 338
obligacji oraz innych papierów wartościowych o stałej stopie dochodu
Koszty z tytułu odsetek od:
depozytów
Wynik z tytułu transakcji leasingowych
WYNIK Z TYTUŁU ODSETEK
123
154
2.176
2.307
(5) Rezerwy na ryzyko
mln Euro
2003
2002
kredytowe
Odpisy na rezerwy
Aktualizacja wartości kredytów i pożyczek
Rezerwy na pozabilansowe zobowiązania warunkowe
1.155
1.112
43
1.058
1.013
45
Rozwiązanie rezerw
Aktualizacja wartości kredytów i pożyczek
Rezerwy na pozabilansowe zobowiązania warunkowe
– 635
– 496
– 138
– 479
– 391
– 88
Wpływy z tytułu uprzednio odpisanych należności
– 53
– 42
REZERWY NA RYZYKO KREDYTOWE
467
537
Wskaźnik ryzyko/zysk (ryzyko kredytowe/wynik z tutułu odsetek zmniejszył się z 23,3 % do
21,5 %, szczegóły patrz nota 41 i następne, a zwłaszcza nota 44.
(6) Wynik z tytułu prowizji
mln Euro
2003
2002
Papiery wartościowe oraz działalność powiernicza
247
227
Transakcje zagraniczne / obrót płatniczy
685
665
Operacje kredytowe
165
146
Inne usługi oraz usługi doradcze
WYNIK Z TYTUłU OPłAT I PROWIZJI
38
38
1.134
1.076
Udział wyniku z tytułu prowizji w zysku z działalności handlowej (wynik z tytułu odsetek,
wynik z tytułu prowizji i zysk z działalności handlowej) wzrósł z 29,8 % do 32,1 %.
Rachunek zysków i strat wg pozycji
165
mln Euro
(7) Wynik operacji
2003
2002
88
41
Transakcie na odsetkowych i walutowych instrumentach finansowych
132
190
WYNIK OPERACJI FINANSOWYCH
220
231
mln Euro
2003
2002
(8) Koszty działania banku
Koszty osobowe
wynagrodzenia
składki na ubezpieczenie społeczne
Koszty z tytułu świadczeń emerytalnych i innych świadczeń
1.416
957
233
226
1.406
950
210
246
i ogólnego zarządu
Pozostałe koszty administracyjne
838
870
Amortyzacja i aktualizacja wartości
rzeczowego majątku trwałego
wartości niematerialnych i prawnych za wyjątkiem wartości firmy
225
128
97
227
143
84
2.479
2.503
Transakcje na instrumentach finansowych przedstawiających prawo do kapitału
KOSZTY DZIAłANIA BANKU I OGÓLNEGO ZARZĄDU
finansowych
Amortyzacja wartości firmy zawarta w pozycji bilansowej amortyzacja wartości niematerialnych i prawnych patrz nota 11.
mln Euro
Pozostałe przychody operacyjne
Pozostałe koszty operacyjne
WYNIK Z TYTUŁU POZOSTAŁYCH PRZYCHODÓW I KOSZTÓW OPERACYJNYCH
2003
2002
175
168
– 157
– 169
18
–1
(9) Wynik z tytułu pozostałych
przychodów i kosztów operacyjnych
W wyniku z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych wykazaliśmy przychód w wysokości
49 mln Euro ze sprzedaży naszych udziałów w BA/CA Asset Finance Limited, Glasgow oraz znacznej części
naszych udziałów w spółce CA Versicherung AG, Wien (patrz nota 2). W roku ubiegłym w pozycji tej wykazaliśmy zyski ze sprzedaży w wysokości 47 mln Euro.
W wyniku z finansowego majątku trwałego wykazaliśmy przychód w wysokości 77 mln Euro
(10) Wynik z finansowego
ze sprzedaży naszych udziałów m. in. Union Versicherungs-Aktiengesellschaft, Banca Intesa
majątku trwałego
oraz Generali Holding AG. W roku poprzednim w pozycji tej wykazaliśmy zyski ze sprzedaży
w wysokości 83 mln Euro.
166
Rachunek zysków i strat wg pozycji
(11) Amortyzacja wartości
Amortyzacja wartości firmy wynosiła 67 mln Euro (w roku poprzednim 88 mln Euro).
firmy oraz wartości
niematerialnych i prawnych
(12) Podatek dochodowy
mln Euro
Podatek bieżący
Podatek odroczony
PODATEK DOCHODOWY
mln Euro
2003
2002
89
103
66
8
155
111
2003
2002
648
504
34 %
34 %
Kalkulowany podatek dochodowy
220
171
Korekty podatkowe z tytułu
lat ubiegłych oraz zmiana stawek podatkowych
Zysk brutto z działalności banku
Stawka podstawowa
– 32
– 18
dochodów zagranicznych
– 23
– 10
dochodów zwolnionych z opodatkowania
– 78
– 107
44
36
kosztów nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów
korekt wyceny oraz nieujęcia podatku odroczonego
amortyzacji wartości firmy
7
26
23
30
–6
– 17
155
111
23,9 %
22,0 %
2003
2002
Liczba akcji na dzień 31.12.
147.031.740
114.000.000
Średnia liczba akcji
129.850.983
114.000.000
pozostałe
PODATEK DOCHODOWY
Efektywna stawka podatkowa
(13) Zysk na akcję
Skonsolidowany zysk netto
442
309
Zysk na akcję w Euro
3,40
2,71
W okresie sprawozdawczym nie było żadnych instrumentów finansowych, które miałyby
rozwadniający wpływ na akcje zwykłe. Dlatego też zysk na jedną akcję (liczony wg standardów MSSF/MSR) równa się rozwodnionemu zyskowi na jedną akcję.
Rachunek zysków i strat wg pozycji
167
Dane szczegółowe bilansu
mln Euro
2003
2002
(14) Kasa i środki w Bankach
Kasa i środki w Bankach Centralnych
2.154
1.630
Centralnych
132
194
122
10
179
15
2.286
1.824
Dłużne papiery wartościowe i weksle emitowane przez Skarb Państwa
i innych emitentów publicznych uprawnione do redyskontowania w
Banku Centralnym
Obligacje skarbowe i nieoprocentowane skarbowe papiery wartościowe oraz
podobne dłużne papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa
i innych emitentów publicznych
Weksle
KASA I ŚRODKI W BANKACH CENTRALNYCH
mln Euro
2003
2002
Dłużne papiery wartościowe i inne papiery wartościowe
o stałej stopie dochodu
Papiery rynku pieniężnego
6.798
490
6.894
850
Obligacje i dłużne papiery wartościowe
emitowane przez Skarb Państwa i innych emitentów publicznych
emitowane przez innych emitentów
6.149
2.466
3.683
5.579
1.505
4.074
Własne dłużne papiery wartościowe Grupy
160
465
Akcje i inne papiery wartościowe o zmiennej stopie dochodu
Akcje
Udziały w funduszach inwestycyjnych
Pozostałe
538
132
29
377
1.293
81
763
449
8.783
64
8.719
10.750
41
10.709
Dodatnia wartość rynkowa finansowych instrumentów pochodnych
Instrumenty pochodne z prawem do kapitału
Procentowe i walutowe instrumenty pochodne
Pozostałe aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
AKTYWA FINANSOWE PRZEZNACZONE DO OBROTU
(15) Aktywa finansowe
przeznaczone do obrotu
21
17
16.140
18.954
Należności od sektora finansowego wg struktury rodzajowej
mln Euro
2003
2002
(16) Należności od sektora
Kredyty i pożyczki
8.165
9.615
finansowego i niefinansowego
Lokaty na rynku pieniężnym
16.965
19.943
NALEŻNOŚCI OD SEKTORA FINANSOWEGO
25.130
29.558
168
Dane szczegółowe bilansu
Należności od sektora finansowego wg regionów
mln Euro
2003
2002
Austria
3.668
4.841
poza Austrią
Europa Środkowa i Wschodnia
pozostałe państwa
21.462
6.984
14.478
24.717
7.043
17.674
NALEŻNOŚCI OD SEKTORA FINANSOWEGO
25.130
29.558
mln Euro
2003
2002
płatne na żądanie
2.809
3.689
Należności od sektora finansowego wg zapadalności
należności terminowe o pozostałym od dnia bilansowego okresie spłaty
do 3 miesięcy
12.115
11.746
powyżej 3 miesięcy do 1 roku
3.283
4.017
powyżej 1 roku do 5 lat
3.066
7.014
powyżej 5 lat
3.857
3.092
25.130
29.558
NALEŻNOŚCI OD SEKTORA FINANSOWEGO
Należności od sektora niefinansowego wg struktury rodzajowej
mln Euro
2003
2002
Pożyczki komunalne
4.252
4.561
Finansowanie nieruchomości
Pożyczki hipoteczne
Pozostałe formy finansowania nieruchomości
6.652
6.480
172
5.942
5.765
177
Kredyty w rachunku bieżącym
26.574
25.826
Pożyczki
27.555
27.613
Lokaty na rynku pieniężnym
1.169
2.660
Inne należności
5.270
6.369
Należności z tytułu leasingu finansowego
4.524
3.382
75.997
76.354
2003
2002
Austria
50.630
49.836
poza Austrią
Europa Środkowa i Wschodnia
pozostałe państwa
25.367
16.466
8.901
26.518
14.746
11.772
NALEŻNOŚCI OD SEKTORA NIEFINANSOWEGO
75.997
76.354
NALEŻNOŚCI OD SEKTORA NIEFINANSOWEGO
Należności od sektora niefinansowego wg regionów
mln Euro
Dane szczegółowe bilansu
169
Należności od sektora niefinansowego wg zapadalności
mln Euro
2003
2002
płatne na żądanie
8.103
11.525
należności terminowe o pozostałym od dnia bilansowego okresie spłaty
do 3 miesięcy
7.705
8.941
powyżej 3 miesięcy do 1 roku
powyżej 1 roku do 5 lat
5.711
5.110
16.010
12.847
38.467
37.932
75.997
76.354
mln Euro
2003
2002
Suma inwestycji brutto
do 3 miesięcy
do 1 roku
do 5 lat
powyżej 5 lat
308
733
1.951
2.694
158
338
1.273
2.124
5.685
3.894
257
597
1.596
2.074
157
325
1.111
1.587
4.524
3.180
51
136
355
620
1
13
161
537
1.162
713
Nie gwarantowana wartość końcowa
1.013
993
Skumulowana aktualizacja wartości *)
105
77
powyżej 5 lat
NALEŻNOŚCI OD SEKTORA NIEFINANSOWEGO
Działalnosc leasingowa
Suma inwestycji leasingowych brutto i netto
Suma inwestycji netto
do 3 miesięcy
do 1 roku
do 5 lat
powyżej 5 lat
Niezrealizowane przychody finansowe
do 3 miesięcy
do 1 roku
do 5 lat
powyżej 5 lat
*) Ta aktualizacje wartości obejmują podobnie jak ogół działalności leasingowej, leasing finansowy
Koszty nowo rozpoczętej działalności leasingowej przedstawiają się następująco
mln Euro
Działalność leasingowa w Austrii
w tym nieruchomości
w tym wyposażenie
Międzynarodowa działalność leasingowa
170
Dane szczegółowe bilansu
2003
2002
654
257
397
521
268
253
1.203
28
(17) Rezerwa na ryzyko niewywiązania się z należności
mln Euro
Należności
od banków
2003
2002
94
Stan na początek roku sprawozdawczego
Należności
od klientów
2003
2002
71
3.528
3.258
Razem
2003
2002
3.622
3.329
50
Nie wpływające na wynik korekty zgodnie z MSR 22.19 z nabycia Banku BPH
Zasilenie rezerw
Rozwiązanie rezerw
50
0
39
1.112
974
1.112
1.013
–2
–1
– 494
– 390
– 496
– 391
Wykorzystanie rezerw
– 45
–1
– 475
– 304
– 520
– 305
Różnice wynikające z kursu walut i inne zmiany nie wpływające na wynik
– 13
– 14
– 215
– 59
– 228
– 74
34
94
3.456
3.528
3.490
3.622
STAN NA KONIEC ROKU SPRAWOZDAWCZEGO
Rezerwy na kredyty wg regionów
mln Euro
2003
2002
Austria
2.580
2.686
910
907
3
936
931
5
3.490
3.622
poza Austrią
Europa Środkowa i Wschodnia
pozostałe państwa
REZERWY NA KREDYTY
(18) Finansowy majątek trwały
mln Euro
Cena
nabycia
1. 1. 2003
Amortyzacje
skumulowane
1. 1. 2003
Wartość
księgowa
1. 1. 2003
Wartość
godziwa
31. 12. 2003
Suma
zmian
2003
7.361
– 20
7.341
6.858
– 483
10.403
1.535
– 523
– 301
9.880
1.234
7.952
762
–1.928
– 472
Pozostałe udziały
2.596
– 218
2.378
728
– 1.650
Pozostałe papiery wartościowe o stałej stopie dochodu
3.132
0
3.132
2.537
– 595
Udziały i inne papiery wartościowe o zmiennej stopie dochodu
Papiery wartościowe utrzymywane jako inwestycje krótkoterminowe
Papiery wartościowe utrzymywane jako inwestycje długoterminowe
3.140
1.445
1.695
–4
0
–4
3.136
1.445
1.691
3.925
2.202
1.724
789
757
32
Podmioty wyceniane metodą praw własności
288
37
325
718
393
Rzeczowy majątek trwały (grunty i budynki)
599
–168
Finansowy majątek trwały zakwalifikowany jako
„held-to-maturity” – dłużne papiery wartościowe
Finansowego majątku trwałego zakwalifikowany jako
„available-for-sale”
Udziały w podmiotach zależnych nie objętych konsolidacją
FINANSOWY MAJĄTEK TRWAŁY
431
383
– 48
17.976
15.910
– 2.066
Dane szczegółowe bilansu
171
Zmiany stanu finansowego majątku trwałego
mln Euro
Zmiany
wynkające z
przeliczenia
walut
Zmiany
w grupie
konsolidowanych
spółek
Zwiększenia
Zmniejszenia
Zmiany w
wycenie
odzwierciedlone
w wyniku
finansowym
Zmiany w
wycenie nie
odzwierciedlone w
wyniku finansowym
zgodnie z MSR 39
Suma zmian
–110
–0
1.877
– 2.243
–7
0
– 483
– 261
1
1.633
– 3.429
– 27
155
–1.928
– 21
0
101
– 542
–6
–6
– 472
– 235
–0
210
– 1.694
– 19
89
– 1.650
0
0
0
– 595
0
0
– 595
Udziały i inne papiery wartościowe o zmiennej stopie dochodu
–5
Papiery wartościowe utrzymywane jako inwestycje krótkoterminowe 0
Papiery wartościowe utrzymywane jako inwestycje długoterminowe – 5
1
0
1
846
757
89
– 122
0
– 122
–2
0
–2
72
0
72
789
757
32
0
0
399
– 38
32
0
393
–3
–2
21
– 35
– 29
0
– 48
Finansowy majątek trwały zakwalifikowany jako
„held-to-maturity” – dłużne papiery wartościowe
Finansowy majątek trwały zakwalifikowany jako
„available-for-sale”
Udziały w podmiotach zależnych nie
objętych konsolidacją
Pozostałe udziały
Pozostałe papiery wartościowe o stałej stopie dochodu
Podmioty wyceniane metodą praw własności
Rzeczowy majątek trwały(grunty i budynki)
– 2.066
SUMA ZMIAN
Zmniejszenia stanu finansowego majątku trwałego HtM wynikają prawie wyłącznie z wykupu z tytułu zapadalności. Zmniejszenia stanu finansowego majątku
trwałego AfS patrz nota 10, zmiany w stanie podmiotów wycenianych metodą praw własności patrz nota 2.
(19) Rzeczowy majątek trwały,
Rzeczowy majątek trwały
mln Euro
Grunty i budynki użytkowane na potrzeby związane z działalnością banku
2003
2002
723
742
17
18
379
418
1.120
1.177
mln Euro
2003
2002
Wartość firmy
1.015
872
Pozostałe grunty i budynki
Pozostały rzeczowy majątek trwały
RZECZOWY MAJĄTEK TRWAŁY
Wartości niematerialne i prawne
Pozostałe wartości niematerialne i prawne
273
290
WARTOŚCI NIEMATERIALNE I PRAWNE
1.288
1.162
172
Dane szczegółowe bilansu
wartości niematerialne
i prawne
Zmiany stanu rzeczowego majątku trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych
mln Euro
rzeczowy majątek trwały
Leasingowane aktywa
Wartość
księgowa
31.12.2002
Cena
nabycia
1.1.2003
Amortyzacje
skumulowane
1.1.2003
Zmiana z
tytułu
konsolidacji
Zmiana z Zwiększenia
przeliczenia
walut
1.161
2.294
– 1.133
24
– 48
16
17
–1
–7
–1
Zmiejszenia
Amortyzacja
Wartość
księgowa
31.12.2003
137
– 54
– 128
1.092
45
– 16
–9
28
Wartości niematerialne i prawne
290
556
– 266
3
–8
100
– 15
– 97
273
Wartość firmy
872
1.152
– 280
–3
–8
227
–6
– 67
1.015
Zmiany stanu wartości firmy por. nota 2
(20) Inne aktywa
mln Euro
2003
2002
Rozliczenia z tytułu podatku
Podatek bieżący
Podatek odroczony
931
109
822
1.168
143
1.025
Dodatnia wycena zabezpieczających instrumentów pochodnych
842
2.470
Inne aktywa
768
885
Rozliczenia międzyokresowe
132
63
2.674
4.586
2003
2002
475
678
61
88
Należności od sektora finansowego i niefinansowego
45
85
finansowego majątku trwałego
79
48
INNE AKTYWA
Podatek odroczony
mln Euro
Aktywa z tytułu podatku odroczonego
z tytułu:
aktywów finansowych i należności przeznaczonych do obrotu
rzeczowego majątku trwałego
innych aktywów i należności
należności wobec sektora finansowego i niefinansowego
rezerw na świadczenia emerytalne i odprawy oraz innych rezerw
3
6
71
161
5
13
211
252
0
25
Aktywa z tytułu strat podatkowych do rozliczenia w przyszłości
347
346
PODATEK ODROCZONY
822
1.025
pozostałych składników bilansu
W roku 2003 podatek odroczony w wysokości 70 mln Euro (2002 r.: 138 mln Euro) został
ujęty bezpośrednio w kapitałach. Z łącznej kwoty 46 mln Euro (2002 r.: 2 mln Euro) dotyczyło
rezerwy na aktywa dostępne do sprzedaży i 116 mln Euro (2002 r.: 136 mln Euro) dotyczyło
rezerwy na zabezpieczenie przepływów środków pieniężnych.
Dane szczegółowe bilansu
173
Dokonana po raz pierwszy pełna konsolidacja spółki CB Biochim AD, Sofia, spowodowała, że
w roku 2003 wraz ze zmianami rezerwy z tytułu przeliczenia walut i instrumentów zabezpieczających przepływ środków finansowych oraz rezerwy z tytułu środków dostępnych do sprzedaży AfS, część zmiany stanu podatku odroczonego nie miała wpływu na uzyskany wynik.
W aktywach z tytułu podatku odroczonego uwzlędniono aktywa z tytułu strat podatkowych do
rozliczenia w przyszłości w wysokości 347 mln Euro (rok poprzedni: 346 mln Euro). Przeważającą
część aktywów z tytułu strat podatkowych, można rozliczać bez ograniczenia czasowego.
Aktywów z tytułu strat podatkowych do rozliczenia w przyszłości w wysokości 910 mln Euro
(w roku poprzednim: 841 mln Euro) nie uwzględniono w pozycji aktywów z tytułu podatku
odroczonego, bowiem z dzisiejszej perspektywy uwzględnienie tych strat w rozliczeniach
podatkowych wydaje się niewykonalne.
(21) Zobowiązania wobec
Zobowiązania wobec sektora finansowego wg struktury rodzajowej
mln Euro
2003
2002
w rachunku bieżącym
3.642
3.883
11.393
10.603
22.592
21.028
1.506
5.519
39.133
41.033
ze znaną datą wymagalności lub okresem wypowiedzenia
Kredyty i pożyczki otrzymane
Zobowiązania wobec sektora finansowego z tytułu depozytów
Pozostałe zobowiązania
ZOBOWIĄZANIA WOBEC SEKTORA FINANSOWEGO
Zobowiązania wobec sektora finansowego wg regionów
mln Euro
2003
2002
Austria
13.913
13.964
poza Austrią
Europa Środkowa i Wschodnia
Pozostałe państwa
25.220
3.974
21.246
27.069
4.313
22.756
ZOBOWIĄZANIA WOBEC SEKTORA FINANSOWEGO
39.133
41.033
174
Dane szczegółowe bilansu
sektora finansowego
i niefinansowego
Zobowiązania wobec sektora finansowego wg terminów
mln Euro
2003
2002
Płatne na żądanie
3.642
3.883
20.082
22.021
powyżej 3 miesięcy do 1 roku
2.277
3.682
powyżej 1 roku do 5 late
3.584
2.925
Należności terminowe o pozostałym od dnia bilansowego okresie spłaty
do 3 miesięcy
powyżej 5 lat
ZOBOWIĄZANIA WOBEC SEKTORA FINANSOWEGO
9.548
8.519
39.133
41.033
Zobowiązania wobec sektora niefinansowego wg struktury rodzajowej
mln Euro
2003
2002
Lokaty oszczędnościowe
17.638
17.578
Pozostałe zobowiązania
36.186
38.983
ZOBOWIĄZANIA WOBEC SEKTORA NIEFINANSOWEGO
53.824
56.562
Zobowiązania wobec sektora niefinansowego wg regionów
mln Euro
2003
2002
Austria
34.078
33.829
poza Austrią
Europa Środkowa i Wschodnia
Pozostałe państwa
19.746
14.447
5.299
22.733
15.013
7.720
ZOBOWIĄZANIA WOBEC SEKTORA NIEFINANSOWEGO
53.824
56.562
Zobowiązania wobec sektora niefinansowego wg terminów
mln Euro
2003
2002
Płatne na żądanie
18.199
16.808
Należności terminowe o pozostałym od dnia bilansowego okresie spłaty
do 3 miesięcy
17.299
19.508
powyżej 3 miesięcy do 1 roku
5.547
6.499
powyżej 1 roku do 5 lat
5.566
5.681
powyżej 5 lat
ZOBOWIĄZANIA WOBEC SEKTORA NIEFINANSOWEGO
7.213
8.066
53.824
56.562
Dane szczegółowe bilansu
175
(22) Zobowiązania
Zobowiązania zabezpieczone wg struktury rodzajowej
mln Euro
Wyemitowane dłużne papiery wartościowe
Hipoteczne i komunalne listy zastawne
Pozostałe dłużne papiery wartościowe
Pozostałe zobowiązania zabezpieczone
ZOBOWIĄZANIA ZABEZPIECZONE
2003
2002
14.081
2.390
11.691
14.926
2.559
12.367
3.318
5.066
17.399
19.992
zabezpieczone
Wyemitowane dłużne papiery wartościowe to zobowiązania potwierdzone notowanymi
papierami wartościowymi. Pozostałe zobowiązania potwierdzone certyfikatami to nienotowane papiery wartościowe wyemitowane przez Grupę Banku Austria Creditanstalt.
Zobowiązania zabezpieczone wg terminów
mln Euro
2003
należności terminowe o pozostałym od dnia bilansowego okresie spłaty
do 3 miesięcy
2002
937
2.810
powyżej 3 miesięcy do 1 roku
1.927
1.645
powyżej 1 roku do 5 lat
8.645
9.306
powyżej 5 lat
5.891
6.231
17.399
19.992
mln Euro
2003
2002
Ujemna wycena pochodnych instrumentów finansowych
Instrumenty pochodne od instrumentów kapitałowych
8.122
56
10.336
34
8.066
10.301
438
169
8.560
10.504
ZOBOWIĄZANIA ZABEZPIECZONE
Odsetkowe i walutowe instrumenty pochodne
Pozostałe zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu
ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE PRZEZNACZONE DO OBROTU
mln Euro
2003
2002
Rezerwy na świadczenia emerytalne i podobne zobowiązania
2.625
2.609
494
39
455
588
78
510
Rezerwa na podatek dochodowy
podatki bieżące
podatki odroczone
Rezerwa na koszty restrukturyzacji
Rezerwa z tytułu działalności kredytowej
Pozostałe rezerwy na należności zagrożone
REZERWY
176
Dane szczegółowe bilansu
0
2
117
100
187
191
3.422
3.490
(23) Zobowiązania finansowe
przeznaczone do obrotu
(24) Rezerwy
Zmiany rezerw na koszty restrukturyzacji, z tytułu działalności kredytowej i innych
mln Euro
Rezerwy na
koszty
restrukturyzacji
Rezerwy z tytułu
działalności
kredytowej
Inne
rezerwy
2
100
191
Zmiany w grupie konsolidowanych spółek
–
1
–1
Zmiany z tytułu przeliczeń walutowych
–
–6
–3
Zwiększenia stanu rezerw
–
43
57
Reklasyfikacje
–2
119
44
Wykorzystanie
–
–1
– 61
Rozwiązanie
–
– 138
– 41
–
117
187
Stan na dzień 1.1.2003 r.
Stan na dzień 31.12.2003 r.
Zmiany stanu rezerw na poczet zobowiązań z tytułu rent, emerytur i
podobnych zobowiązań
mln Euro
2003
2002
Stan rezerw na 1.1
2.609
2.564
–
–3
+/– Zmiany z tytułu konsolidacji
+
Przeniesienie z innych rezerw
+
Koszty z tytułu odsetek
+
Rezerwy na urlopy ponoszone w ciężar kosztów
+
Nowe zobowiązania/Wcześniejsze emerytury
–
Wypłaty z tutułu rent i emerytur w roku sprawozdawczym
+/– inne zmiany
STAN REZERW NA 31.12
4
16
162
154
35
28
–
42
– 187
– 190
2
–
2.625
2.609
Wyliczone metodą aktuarialną straty wyniosły 229 mln Euro (2002 r: 108 mln Euro). Dopuszczalny limit nie został przekroczony.
Podatek dochodowy odroczony
mln Euro
2003
2002
z tytułu:
należności od sektora finansowego i niefinansowego, oraz
rezerw na ogólne ryzyko bankowe
16
22
Aktywa finansowe i należności przeznaczone do obrotu
58
125
Majątek trwały
35
38
Finansowy majątek trwały
311
296
Pozostałe aktywa/pasywa
26
18
Zobowiązanie wobec sektora finansowego i niefinansowego
2
7
Zobowiązania zabezpieczone
5
3
Pozostałe pozycje bilansowe
PODATEK DOCHODOWY ODROCZONY
2
1
455
510
Dane szczegółowe bilansu
177
mln Euro
2003
2002
Ujemna wartość rynkowa zabezpieczających instrumentów pochodnych
1.884
3.082
Pozostałe zobowiązania
1.130
1.478
(25) Inne pasywa
104
112
3.118
4.673
mln Euro
2003
2002
(26) Fundusze
Zobowiązania podporządkowane
4.259
5.207
podporządkowane
Kapitały uzupełniające
1.160
1.247
KAPITAŁ PODPORZĄDKOWANY
5.419
6.455
Rozliczenia międzyokresowe i przychody przyszłych okresów
INNE PASYWA
Fundusze podporządkowane wg terminów wymagalności
mln Euro
2003
2002
106
–
powyżej 3 miesięcy do 1 roku
198
635
powyżej 1 roku do 5 lat
418
554
należności terminowe o pozostałym od dnia bilansowego okresie spłaty
do 3 miesięcy
powyżej 5 lat
FUNDUSZE PODPORZĄDKOWANE
4.698
5.266
5.419
6.455
Na dzień 1.1.2003 r. kapitał własny Banku Austria Creditanstalt składał się z 113.989.900
akcji zwykłych na okaziciela i 10.100 akcji zwykłych imiennych.
Bank Austria Creditanstalt dokonał w roku sprawozdawczym podwyższenia kapitału o
33.031.740 akcji, upoważnione od 1.1.2003 r. do dywidendy. Podwyższenie kapitału zostało
zarejestrowane w rejestrze spółek w dniu 9.7.2003 r., patrz nota 1.
Na dzień 31.12. 2003 r. kapitał zakładowy Banku Austria Creditanstalt składał się zatem z
147.021.640 akcji zwykłych na okaziciela i 10.100 akcji zwykłych imiennych.
W ramach zarządzania portfelem klientów nabyliśmy 55.072.438 akcji Banku Austria Creditanstalt na okaziciela, po kursie średnim 29,85 Euro za akcję, z drugiej strony sprzedając
55.144.961 akcji po kursie średnim 29,89 Euro za akcję. Dla transakcji bez pokrycia zawarto
stosowne transakcje wypożyczeń. Na dzień 1.1.2003 r ani na dzień 31.12.2003 r. nie byliśmy
w posiadaniu akcji własnych.
Dla ważności uchwał walnego zgromadzenia akcjonariuszy o podziale przedsiębiorstwa, o
niektórych formach połączenia spółki z inną i niektórych zmianach statutowych wymagana
jest obecność posiadaczy akcji zwykłych imiennych Banku (patrz 20 statutu). Ani na dzień 1.1.
2003 r. ani na dzień 31.12.2003 r. nie byliśmy w posiadaniu własnych akcji.
178
Dane szczegółowe bilansu
(27) Kapitał wlasny
Dodatkowe informacje zgodnie z MSSF/MSR
(28) Wartość godziwa
Poniższa tabela prezentuje wartość godziwą składników bilansu i odpowiadających im transakcji pozabilansowych. Kredyty i pożyczki, lokaty w innych bankach, jak również kredyty i
pożyczki udzielone klientom zostały wykazane po skorygowaniu ich o utworzone rezerwy na
kredyty. Wykazane w tabeli kwoty prezentują wartość godziwą, za jaką na warunkach rynkowych instrumenty finansowe na dzień bilansowy mogłyby zostać wymienione pomiędzy
zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi stronami transakcji. Wartość godziwa została
określona na bazie cen rynkowych dostępnych na rynkach walutowych lub innych rynkach
efektywnych. Do wyceny pozostałych instrumentów finansowych zostały użyte własne modele wyceny, w szczególności metoda wartości bieżącej. Wartość godziwa kredytów i pożyczek
o stałej stopie procentowej i zobowiązań wobec banków i klientów z terminem wymagalności poniżej jednego roku lub regularnie korygowanych stopach w tym okresie została obliczona na bazie zamortyzowanego kosztu.
Wartość godziwa
mln Euro
2003
wartość
wartość
godziwa księgowa
2002
wartość
wartość
godziwa księgowa
różnica między
wartością godziwą
a księgową 2003
różnica między
wartością godziwą
a księgową 2002
Należności od sektora finansowego
25.212
25.096
29.626
29.464
+ 116
+ 162
Należności od sektora niefinansowego
73.283
72.540
73.776
72.825
+ 743
+ 951
Finansowy majątek trwały
16.130
15.910
18.249
17.976
+ 220
+ 273
+1.079
+1.386
Zobowiązania wobec sektora finansowego
39.225
39.133
41.196
41.033
+ 92
+ 163
Zobowiązania wobec sektora niefinansowego
53.950
53.824
56.761
56.562
+ 126
+ 199
Zobowiązania zabezpieczone
17.491
17.399
20.085
19.992
+ 92
+ 93
Fundusze podporządkowane
5.514
5.419
6.564
6.455
SALDO
+ 95
+ 109
+ 405
+ 564
+ 674
+ 822
wartość godziwa wyższa niż księgowa(+)
wartość godziwa niższa niż księgowa (–)
Różnica między wartością księgową a wartością godziwą nieruchomości inwestycyjnych
wynosi ok. 32 mln Euro.
Dodatkowe informacje zgodnie z MSSF/MSR
179
Koszty odpraw i świadczeń emerytalnych
(29) Informacja na temat
Koszty odpraw i świadczeń emerytalnych W roku sprawozdawczym płatności dokonane na
członków Zarządu, Rady Nad-
rzecz Zarządu, kierownictwa wyższego szczebla oraz osób pozostających na ich utrzymaniu
zorczej oraz Rady Pracowniczej
wyniosły 16 mln Euro ( w roku poprzednim:11,6 mln Euro); płatności dokonane na rzecz
Banku Austria AG
innych pracowników oraz osób pozostających na ich utrzymaniu wyniosły 279 mln Euro (w
roku poprzednim 347,4 mln Euro).
a) Informacje na temat członków
Zarządu, Rady Nadzorczej oraz
Dodatkowo składki na rzecz funduszu emerytalnego dla obecnych członków Zarządu wyniosły
Rady Pracowniczej Banku Austria
0,4 mln Euro (w roku poprzednim: 0,4 mln Euro), a dla byłych członków Zarządu 4,5 mln Euro.
Creditanstalt AG
Wynagrodzenie członków Zarządu oraz Rady Nadzorczej Banku Austria
Creditanstalt AG
Wynagrodzenie członków Zarządu pełniących funkcje w roku obrotowym 2003 – wyłączając
składki na rzecz funduszy emerytalnych – wyniosły 7,8 mln Euro (2002 r.: 7,7 mln Euro). W
tym zmienne składniki wynagrodzenia 4,6 mln Euro a za działalność w imieniu spółek
zależnych nie wypłacono wynagrodzeń (w 2002 r.: 0,0 mln Euro).
Wypłaty dla byłych członków Zarządu oraz osób pozostających na ich utrzymaniu – wyłączając
składki na rzecz funduszy emerytalnych – wyniosły 12,5 mln Euro (2002 r.: 9,5 mln Euro). Wynagrodzenie za działalność w imieniu spółek zależnych wyniosło 0,4 mln Euro (2002 r.: 0,5 mln Euro).
Wynagrodzenie członków Rady Nadzorczej pełniących funkcje w roku obrotowym 2003 wyniosły 0,3 mln Euro (2002 r.: 0,3 mln Euro) w Banku Austria AG oraz 0,01 mln Euro w dwóch
instytucjach kredytowych. W roku 2002 i 2003 nie wypłacono wynagrodzeń z tytułu
działalności w imieniu spółek zależnych.
Kredyty i zaliczki udzielone członkom Zarządu oraz Rady Nadzorczej
Banku Austria Creditanstalt AG
Członkom Zarządu zostały w 2003 roku wypłacone zaliczki na kwotę 0,1 mln Euro i udzielone kredyty na kwotę 0,1 mln Euro (w roku poprzednim 0,0). Kredyty udzielone członkom
Rady Nadzorczej wyniosły 0,8 mln Euro (2002 r.: 0,7 mln Euro). Spłaty w ciągu roku obrotowego wyniosły 0,1 mln Euro (2002 r.: 0,1 mln Euro).
Kredyty udzielone Radzie Nadzorczej zawierają też kredyty udzielone członkom Rady Pracowniczej, którzy są członkami Rady Nadzorczej. Termin zapadalności waha się od pięciu do
piętnastu lat. Oprocentowanie odsetek tych kredytów jest takie samo jak w przypadku kredytów udzielanych pracownikom Banku Austria Creditanstalt.
Bayerische Hypo- und Vereinsbank AG, Monachium (HVB)
b) Związki pomiędzy spółką
HVB posiadał do chwili podniesienia kapitału własnego Banku 99,99 % udziałów w Banku
dominującą, spółkami zależnymi
Austria Creditanstalt AG, udział ten spadł w 2003 r. do 77,5 %.
nie podlegające konsolidacji
Zgodnie z umową „Banku Regionów” Bankowi Austria Creditanstalt zostało powierzone zarządzanie działalnością operacyjną Grupy HVB w Austrii oraz krajach Europy środkowoWschodniej (z wyjątkiem krajów bałtyckich, Ukrainy i Rosji). HVB jest odpowiedzialne za jed-
180
Dodatkowe informacje zgodnie z MSSF/MSR
oraz spółkami, w których utrzymywane są udziały kapitałowe
nostki operacyjne w pozostałej części świata. Gerhard Randa, Prezes Zarządu Banku Austria
Creditanstalt, jest również członkiem Zarządu HVB.
Jedna ze spółek Grupy HVB udzieliła gwarancji dla alternatywnej inwestycji zarządzanej przez
nasz podmiot zależny Bank Austria Cayman Islands. Wartość godziwa inwestycji wynosiła na
31.12. 2003 r. ok. 674,8 mln USD.
Gerhard Randa, do 31.3.2003 r. Dyrektor Generalny Banku BA-CA, następnie Przewodniczący
Rady Nadzorczej, wchodzi także w skład Zarządu Banku HVB.
W poniższej tabeli zostały zaprezentowane kwoty kredytów i pożyczek udzielonych oraz zaciągniętych przez Bank Austria Creditanstalt w spółce dominującej, nie konsolidowanych spółkach
zależnych oraz innych spółkach, w których Bank Austria Creditanstalt posiada udziały kapitałowe.
Powiązania gospodarcze pomiędzy tymi spółkami są oparte na warunkach zgodnych z praktyką
bankową.
Należności od jednostek podporządkowanych
mln Euro
Jednostki zależne
2003
2002
Jednostki stowarzyszone
2003
2002
Należności od sektora finansowego
4.175
5.334
1.321
2.410
Należności od sektora niefinansowego
1.245
1.499
1.428
1.673
Rezerwa na ogólne ryzyko bankowe
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
Finansowy majątek trwały
NALEŻNOŚCI
–
–
–
–
96
21
46
371
113
107
122
245
5.629
6.961
2.917
4.699
Kwota należności od sektora finansowego i niefinansowego spółek zależnych nie podlegających konsolidacji z 2002 r. została w porównaniu z danymi ze sprawozdania finansowego
roku poprzedniego podwyższona o należności od Grupy HVB.
Zobowiązania wobec jednostek oraz udziałów zależnych
mln Euro
Jednostki zależne
2003
2002
Zobowiązania wobec sektora finansowego
5.041
3.679
11.267
10.645
306
160
243
444
Zobowiązania wobec sektora niefinansowego
Jednostki stowarzyszone
2003
2002
Zobowiązania zabezpieczone
8
0
0
0
Fundusze podporządkowane
145
12
0
0
5.499
3.851
11.511
11.089
ZOBOWIĄZANIA
Dodatkowe informacje zgodnie z MSSF/MSR
181
Kwota zobowiązań wobec sektora finansowego i niefinansowego spółek zależnych nie podlegających konsolidacji, z 2002 r. została w porównaniu z danymi ze sprawozdania finansowego roku poprzedniego podwyższona o należności od Grupy HVB.
Privatstiftung zur Verwaltung von Anteilsrechten („Privatstiftung”; do
c) Pozostałe informacje na
18 kwietnia 2001 r., „Anteilsverwaltung-Zentralsparkasse”)
temat związków pomiędzy pod-
Prywatna fundacja, jako jedna ze stron umowy „Bank Regionów“ posiada (poprzez nie-
miotami powiązanymi
miecką spółkę kontrolowaną przez spółkę zależną) 5 % udziałów w HVB. Spółkę łączy z HVB
umowa syndykatu.
Zarząd tej fundacji składa się z 14 członków, do 31.3.2003 trzech członków Zarządu i 5
członków Rady Nadzorczej stanowiły osoby z Banku BA-CA (od 1.4.2003 r. Bank BA-CA
obsadzał 2 miejsca w Zarządzie i 6 w Radzie Nadzorczej). Od dnia 27.1.2004 nikt z Zarządu
Banku BA-CA nie wchodzi w skład tych gremiów.
W okresie sprawozdawczym (pośrednie) udziały mniejszościowe w spółce zależnej Private
Foundation zostały zamienione na prawa do udziału w zyskach w innej spółce zależnej Private Foundation – A&B Bankenholding (bez wpływu na wynik). Wartość bilansowa prawa do
udziału w zyskach wyniosła 406,6 mln Euro (nota 2).
Miasto Wiedeń udzieliło gwarancji na wszystkie zobowiązania Banku Austria AG (poprzedniczki Banku Austria Creditanstalt AG), które zostały zawarte przed 31 grudnia 2001 r, w
przypadku wystąpienia deficytu z tytułu udziałów w tej fundacji.
B&C Privatstiftung
Zarząd tej fundacji składa się z trzech członków, jednym z nich był do 31.3.2003 r. członek
Zarządu Banku Austria Creditanstalt AG.
Immobilien Privatstiftung
Do 31.3.2003 roku jednym z członków jej trzyosobowego Zarządu był członek Zarządu Banku Austria Creditanstalt AG.
Powiązania gospodarcze z tymi spółkami powiązanymi oparte są na warunkach zgodnych z
ogólną praktyką bankową.
Podstawowy wzór sprawozdawczy dotyczący segmentów działalności jest oparty na struk-
(30) Sprawozdawczość
turze sprawozdawczości wewnętrznej segmentów branżowych, które odzwierciedlają zakres
segmentów działalności
odpowiedzialności zarządzania Grupy Banku Austria Creditanstalt w 2003 roku. Działy korporacyjne są prezentowane jako niezależne jednostki z ich własnymi zasobami kapitałowymi,
odpowiedzialne za własne wyniki.
Definicja segmentów branżowych jest oparta głównie o zakres odpowiedzialności dotyczącej
obsługi klientów.
182
Dodatkowe informacje zgodnie z MSSF/MSR
Struktura sprawozdawczości wewnętrznej w Grupie Banku Austria Creditanstalt składa się z
następujących segmentów branżowych:
Krajowi Klienci Indywidualni
Odpowiedzialność za krajowych klientów indywidualnych i klientów korporacyjnych spoczywa na Banku Austria AG, Creditanstalt AG, SKWB Schoellerbank AG i BANKPRIVAT AG w
ramach prowadzonej przez nie działalności detalicznej oraz działalności związanej z obsługą
kart kredytowych.
Krajowi Klienci Korporacyjni
Krajowi Klienci Korporacyjni są zaliczani głównie do korporacyjnej działalności bankowej Banku
Austria Creditanstalt AG, jak również do działalności leasingowej w dziedzinie nieruchomości,
którą obok Banku Austria Creditanstalt AG, prowadzą należące do Grupy: der BA-CA Wohnbaubank AG, Bank Austria Creditanstalt ImmoTrust GmbH oraz Grupa Bank Austria Creditanstalt Leasing.
Rynki Zagraniczne – Operacje
Rynki Zagraniczne – Operacje Krajowe składają się głównie z działalności skarbowej operacji
Krajowe
krajowych Grupy Banku Austria Creditanstalt.
Europa Środkowo-Wschodnia
Segment Europa środkowo-Wschodnia zawiera działalność handlową jednostek bankowych
Grupy Banku Austria Creditanstalt w Europie środkowo-Wschodniej, których działalność wynika z umowy „Bank Regionów“.
Corporate Center – Centra Kor-
Nasze Centra Korporacyjne obejmują działalność w tych segmentach, których nie da się przy-
poracyjne
porządkować wymienionym segmentom. Ponadto konsolidują one także ponadsegmentowe
strategie działań w zakresie finansowania i inwestycji.
Metody
Wynik z tytułu odsetek jest dzielony zgodnie z metodą rynkowej stopy procentowej. Koszty
są alokowane do pojedynczych segmentów branżowych, w których powstały.
Amortyzacja wartości firmy powstałej w wyniku przejęcia jest również przypisana do pojedynczego segmentu branżowego.
Alokacja kapitału jest oparta o wskazówki austriackich organów nadzorujących. Kapitał przypisany do segmentów branżowych wynosi 6,2 % pozycji ryzyka (odpowiednik ryzyka kredytowego oraz ryzyka rynkowego).
W wyniku badań empirycznych określana jest stopa procentowa, odzwierciedlająca długoterminowy średni zwrot na inwestycjach wolnych od ryzyka na rynkach kapitałowych. Tak
określona na 6,5 % stopa procentowa używana jest przez wszystkie jednostki Grupy dla celów
alokacji kapitału na poszczególne segmenty branżowe. Przychód z zainwestowanego kapitału
jest włączony do wyniku z tytułu odsetek.
Wynik każdego segmentu jest mierzony na poziomie wyniku finansowego przed opodatkowaniem. Dodatkowo kluczowym wskaźnikiem używanym w kontrolingu segmentów
branżowych są koszty/przychody i zwrot na kapitale.
Dodatkowe informacje zgodnie z MSSF/MSR
183
Zmiany przy metodzie alokacji kosztów
Zmiany przy metodzie alokacji
Po pierwsze dzięki usprawnieniu zarządzania kosztami większość kosztów centralnych wyka-
kosztów i sprawozdawczości w
zywanych dotychczas w segmencie Pozostałe pozycje/reklasyfikacje, mogliśmy alokować do
podziale na segmenty w
odpowiednich segmentów. Po drugie, przenieśliśmy z kosztów osobowych do wyniku z tytułu
porównaniu z rokiem 2002
odsetek nasze przychody z tytułu odsetek od rezerw na świadczenia emerytalne, co skutkuje
wyższym przychodem z tytułu odsetek oraz wyższymi ogólnymi kosztami administracyjnymi.
Po trzecie, zmieniliśmy metodę alokacji kosztów rezydualnych do centrów zysku. Do końca
2002 r. alokowaliśmy koszty do każdego centrum zysku proporcjonalnie do procentowej wartości kosztów alokowanych do tego centrum zysku. Teraz przypisujemy pozostałe koszty do
każdego centrum zysków według wartości zysku operacyjnego przed kosztami rezydualnymi.
Zmiany w alokacji segmentowej pozostałych pozycji.
Do końca 2002 r. wszystkie elementy przychodu, których nie przypisuje się bezpośrednio do
konkretnego segmentu działalności, były wykazywane jako: pozostałe pozycje/reklasyfikacje.
Pozycje te obejmują m.in. koszt kapitału uzupełniającego (Filar 2), a także koszty refinansowania oraz dochody z inwestycji nie przypisane żadnemu z segmentów działalności. Od 2003
r. będziemy alokować prawie wszystkie takie koszty do odnośnego segmentu rynku. W
ramach nowej koncepcji koszty kapitału uzupełniającego (Filar 2) alokowane są do segmentów działalności na podstawie aktywów ważonych ryzykiem, natomiast przychody i koszty odsetkowe odnoszące się do pozostałych aktywów/zobowiązań alokowane są według
przychodów z działalności operacyjnej.
Zmiany w alokacji udziałów kapitałowych
Z dniem 1 stycznia 2003 r. przenieśliśmy niektóre udziały kapitałowe z segmentu: pozostałe
pozycje/reklasyfikacje do konkretnych segmentów działalności, z którymi pozycje te są najmocniej powiązane finansowo.
Niektóre segmenty działalności i podporządkowania zostały z dniem 1.4.2003 na nowo przyporządkowane zgodnie z zakresem zarządzania. Doprowadziło to z jednej strony do redukcji
ilości segmentów: np. dotychczasowy segment finansowania nieruchomości i usług dla klientów zintegrowano w segmencie austriackich klientów korporacyjnych, udziały w Banku
Austria Cayman Islands Ltd. z dotychczasowego segmentu – zarządzanie aktywami przeniesiono w gestie Centrów Korporacyjnych, zaś pozostałość dawnego segmentu zarządzania
aktywami przyporządkowano segmentowi: austriaccy klienci indywidualni
Z powodu opisanych zmian ujęć i przyporządkowania kosztów i alokowania ich do segmentów nie da się porównać bezpośrednio sprawozdania z działalności segmentów, zawartego w Sprawozdaniu Finansowym za 2002 rok, ze sprawozdaniem z działalności segmentów, przedstawionym w roku 2003. Skorygowano zatem sprawozdanie z działalności
segmentów za 2002 dopasowując je do nowej zasady prezentacji (2002 r. skorygowany), tak
by umożliwić porównanie wyników okresowych.
184
Dodatkowe informacje zgodnie z MSSF/MSR
Skonsolidowany rachunek zysków i strat
mln Euro
Klienci
indywidualni
Austria
Klienci
korporacyjni
Austria
Europa
Środkowa i
Wschodnia
Rynki
międzynarodowe
Centra
Korporacyjne
GRUPA
BA-CA
Wynik z tytułu odsetek
2003
2002
765
803
777
715
530
640
101
127
3
22
2.176
2.307
Rezerwy na ryzyko kredytowe
2003
2002
– 139
– 97
– 228
– 318
– 90
– 101
0
–7
– 10
– 14
– 467
– 537
Wynik z tytułu prowizji
2003
2002
498
480
275
278
353
328
15
8
–7
– 18
1.134
1.076
Wynik z operacji finansowych
2003
2002
6
0
33
3
66
27
61
132
54
69
220
231
Koszty działania banku i ogólnego zarządu
2003
2002
– 1.033
– 1.054
– 613
– 527
– 690
– 718
– 125
– 165
– 18
– 39
– 2.479
– 2.503
Wynik z tytułu pozostałych przychodów
i kosztów operacyjnych
2003
2002
35
19
–6
9
6
–6
– 12
–3
–5
– 21
18
–1
Zysk na działalności operacyjnej
2003
2002
131
151
238
159
175
171
40
92
18
–1
602
572
Wynik z finansowego majątku trwałego
2003
2002
48
5
5
29
20
23
34
–2
12
– 27
120
28
Amortyzacja wartości firmy oraz wartości
niematerialnych i prawnych
2003
2002
–5
–8
–3
–4
– 42
– 44
–7
– 27
– 10
–5
– 67
– 88
Wynik z tytułu innych
przychodów i kosztów
2003
2002
0
0
–5
–1
–2
–1
0
0
0
–6
–8
–8
Zysk brutto z działalności Banku
2003
2002
175
148
235
182
151
148
67
64
20
– 38
648
504
Aktywa ważone ryzykiem (średnio)
2003
2002
11.908
11.933
32.641
35.315
14.034
13.100
3.076
4.309
6.004
6.772
67.664
71.429
Zaangażowany kapitał własny
(średnia)
2003
2002
738
740
2.024
2.190
870
812
191
267
1.233
733
5.056
4.742
Wskaźnik rentowności kapitału RoE brutto w %
2003
2002
23,6
20,0
11,6
8,3
17,3
18,3
35,4
23,8
12,8
10,6
Wskaźnik koszty/dochody w %
2003
2002
79,2
80,9
56,8
52,5
72,2
72,6
76,1
62,5
69,9
69,3
Wskaźnik ryzyko/zysk w %
2003
2002
18,2
12,1
29,3
44,5
17,0
15,7
0,2
5,5
21,5
23,3
Dodatkowe informacje zgodnie z MSSF/MSR
185
Dane z bilansu wg segmentów (przyporządkowane na ile można jednoznacznie)
mln Euro
Klienci
indywidualni
ustria
Klienci
korporacyjni
Austria
Europa
ŚrodkowoWschodnia
Rynki
międzynarodowe
Centra
Korporacyjne
GRUPA
BA-CA
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
2003
2002
7
9
0
0
2.885
2.480
12.882
16.031
366
434
16.140
18.954
Należności od sektora niefinansowego
2003
2002
12.967
12.531
48.519
50.763
14.247
12.365
0
0
263
695
75.997
76.354
Rezerwy na nie wywiązanie się z należności
2003
2002
– 619
– 575
– 1.941
– 2.066
– 908
– 932
0
0
– 23
– 50
– 3.490
– 3.622
Należności wobec sektora niefinansowego
2003
2002
26.191
28.381
13.795
13.057
13.590
14.078
0
0
247
1.045
53.824
56.562
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 2003
2002
0
0
0
0
364
422
7.993
9.915
203
167
8.560
10.504
Podział przychodów wg regionów
mln Euro
2003
Austria
2002
Wynik z tytułu odsetek
1.468
1.553
675
725
33
Rezerwy na ryzyko kredytowe
– 375
– 430
– 89
– 101
–3
Wynik z tytułu odsetek
aktualizowany o różnicę wartości
rezerw na ryzyko kredytowe
1.093
1.122
586
625
30
Wynik z tytułu prowizji
789
767
358
328
Wynik operacji finansowych
122
140
55
29
mln Euro
Europa Środkowo-Wschodnia
2003
2002
Pozostałe regiony
2003
2002
2002
28
2.176
2.307
–6
– 467
– 537
23
1.709
1.770
– 12
– 19
1.134
1.076
43
61
220
231
2003
2002
0
172
Aktywa bezodsetkowe w należnościach od sektora niefinansowego
3.528
2.488
AKTYWA OD KTÓRYCH NIE NALICZANE SĄ ODSETKI, RAZEM
3.528
2.659
Aktywa bezodsetkowe w należnościach od sektora finansowego
W Banku Austria Creditanstalt jako bezodsetkowe określane są te aktywa, z których nie
należy się w najbliższym okresie spodziewać wpływów z tytułu odsetek. Na tego typu aktywa
tworzona jest odpowiednia rezerwa.
186
Dodatkowe informacje zgodnie z MSSF/MSR
Razem
2003
(31) Aktywa od których nie
naliczane są odsetki
(32) Zabezpieczenia na
Wartość zabezpieczeń na aktywach w formie zastawu, cesji, weksli, przedstawionych Ban-
aktywach
kowi Austria Creditanstalt wynosiła na dzień 31.12.2003 r. 12.619,4 mln Euro (stan na dzień
1.1.2003 r.: 12.965,1 mln Euro).
(33) Aktywa
podporządkowane
mln Euro
2003
2002
Należności wobec sektora finansowego
901
1.100
Należności wobec sektora niefinansowego
519
711
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
Obligacje i inne papiery wartościowe o stałej stopie dochodu
(34) Aktywa i pasywa w
mln Euro
walutach obcych
USD
19
126
465
182
2003
Aktywa
2003
Pasywa
2002
Aktywa
2002
Pasywa
9.391
6.211
14.616
21.522
JPY
2.338
2.367
5.138
4.886
CHF
11.874
11.752
11.261
2.771
Inne
18.880
18.724
20.162
20.555
WALUTY OBCE, RAZEM
42.482
39.054
51.177
49.735
(35) Aktywa i pasywa
Jako część działalności Bank Austria Creditanstalt zarządza również powierzonymi mu
powierzone
aktywami i pasywami (wynoszącymi na dzień bilansowy 3.918 mln Euro, a w 2002 r. 1.392
mln Euro), które nie zostały ujęte w bilansie zgodnie z MSSF/MSR jako aktywa i pasywa.
mln Euro
Należności od sektora finansowego
Należności od sektora niefinansowego
Dłużne papiery wartościowe
Akcje
Udziały kapitałowe
Rzeczowy majątek trwały
Pozostałe aktywa
AKTYWA POWIERZONE
Należności wobec sektora finansowego
Należności wobec sektora niefinansowego
Zobowiązania zabezpieczone
Pozostałe zobowiązania
PASYWA POWIERZONE
2003
2002
44
33
903
1.117
9
14
2.780
51
25
33
153
141
4
4
3.918
1.392
230
270
3.222
654
242
326
223
143
3.918
1.392
Dodatkowe informacje zgodnie z MSSF/MSR
187
Zgodnie z zawartymi umowami odkupu Bank sprzedał aktywa osobom trzecim z zobowiąza-
(36) Transakcje kupna/sprze-
niem odkupu instrumentów finansowych po uzgodnionej na okres sprzedaży cenie. Na dzień
daży instrumentów finanso-
bilansowy wartość umów odkupu wyniosła mln 4.528 Euro (2002 r.: 1.584 mln Euro). W
wych z przyrzeczeniem odku-
przypadku, kiedy Bank Austria Creditanstalt jest transferującym, odpowiednie aktywa są w
pu
dalszym ciągu wykazywane w bilansie wg wartości godziwej. W przypadku, kiedy Bank Austria Creditanstalt jest otrzymującym, aktywa z tego tytułu nie są ujmowane w bilansie.
mln Euro
2003
2002
(37) Pozabilansowe zobo-
Poręczenia i gwarancje
9.074
9.863
wiązania warunkowe
23
27
9.097
9.890
771
503
Awale i indosy
ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE
Zobowiązania z tytułu transakcji kupna/sprzedaży instrumentów
finansowych z przyrzeczeniem odkupu
Pozostałe zobowiązania
8.473
8.206
POZABILANSOWE ZOBOWIĄZANIA GWARANCYJNE UDZIELONE
9.244
8.710
2002 r. Korekta uwzględniająca wstecz pozabilansowe zobowiązania gwarancyjne w kręgu konsolidowanych spółek Grupy
(38) Lista wybranych spółek
Spółki kontrolowane przez Bank BA-CA
zależnych i innych udziałów
Nazwa i siedziba spółki
Udział w
kapitale w %
Metoda ujmowania
udziałów
Asset Management GmbH, Wiedeń
100,00
c
BA-CA Betriebsobjekte AG, Wiedeń
100,00
c
BA-CA Private Equity GmbH, Wiedeń
100,00
BACA Export Finance Limited, Londyn
100,00
c
Bank Austria Cayman Islands Ltd., Georgetown,
Cayman Islands
100,00
c
99,98
c
Bank Austria Creditanstalt d.d. Ljubljana, Ljubljana
Bank Austria Creditanstalt Finanzservice GmbH, Wiedeń
Bank Austria Creditanstalt ImmoTrust GmbH, Wiedeń
Bank Austria Creditanstalt Leasing Gruppe, Wiedeń
Bank Austria Creditanstalt Wohnbaubank AG, Wiedeń
Bank Przemyslowo-Handlowy PBK S.A., Kraków
100,00
94,95
c
99,98
c
100,00
c
71,03
c
BANKPRIVAT AG, Wiedeń
100,00
c
CABET-Holding-Aktiengesellschaft, Wiedeń
100,00
c
CAPITAL INVEST die Kapitalanlagegesellschaft
der Bank Austria Creditanstalt Gruppe GmbH, Wiedeń
100,00
c
Central profit banka d.d. Sarajevo, Sarajewo
81,79
(c od 1.1.2004 r.)
Commercial Bank Biochim AD, Sofia
99,77
c
100,00
c
DOMUS FACILITY MANAGEMENT GmbH, Wiedeń
188
Dodatkowe informacje zgodnie z MSSF/MSR
kapitałowych Grupy
Górnośląski Bank Gospodarczy S.A., Katowice
71,21 c (sprzedany w 2004 r. )
Hypovereinsbank Bank Hipoteczny S.A., Warszawa
99,93
c
„HVB-Banka Bosna i Hercegovina” d.d. Sarajevo, Sarajewo
100,00
(c od 1.1.2004 r.)
HVB Bank Czech Republic a.s., Praga
100,00
c
HVB Bank Hungary Rt., Budapeszt
100,00
c
HVB Bank Romania S.A., Bukareszt
100,00
c
HVB Bank Slovakia a.s., Bratysława
100,00
c
HVB Banka Jugoslavija A.D., Belgrad
99,00
Lassallestraße Bau-, Planungs-, Errichtungsund Verwertungsgesellschaft m.b.H., Wiedeń
100,00
Mezzanin Finanzierungs AG, Wiedeń
c
70,00
Schoellerbank Aktiengesellschaft, Wiedeń
100,00
c
Splitska banka d.d., Split
99,74
c
VISA-SERVICE Kreditkarten Aktiengesellschaft, Wiedeń
50,10
c
100,00
c
Udział w
kapitale w %
Metoda ujmowanie
udziałów
A & B Banken-Holding GmbH, Wiedeń
49,06
e
Adria Bank Aktiengesellschaft, Wiedeń
25,50
e
Bausparkasse Wüstenrot Aktiengesellschaft, Salzburg
27,08
e
EK Mittelstandsfinanzierungs AG, Wiedeń
24,02
WAVE Solutions Information Technology GmbH, Wiedeń
Spółki ze znaczącym wpływem Banku BA-CA
Nazwa i siedziba spółki
Europay Austria Zahlungsverkehrssysteme GmbH, Wiedeń
23,95
Investkredit Bank AG, Wiedeń
28,11
NOTARTREUHANDBANK AG, Wiedeń
25,00
Oesterreichische Kontrollbank Aktiengesellschaft, Wiedeń
49,15
UBF Mittelstandsfinanzierungs AG, Wiedeń
Wienerberger AG, Wiedeń
e
e
24,10
31,88*)
*) inny procentowo udział głosów 29,9 %
Legenda:
Dla celów wyliczenia własności udziałów w docelowej spółce, akcje posiadane przez konsolidowane spółki
oraz przez inne spółki zależne zostały dodane. W związku z tym własność udziałów w spółkach zależnych
posiadających akcje w docelowych spółkach nie jest brana pod uwagę.
Metoda ujmowania udziałów: c = konsolidacja, e = metoda praw własności
Dodatkowe informacje zgodnie z MSSF/MSR
189
W latach 2003 i 2002 Grupa Banku BA-CA zatrudniała następującą liczbę pracowników
(39) Zatrudnienie
(średnio na pełnych etatach):
Pracownicy *)
2003
2002
Urzędnicy na etacie
30.463
29.437
Pracownicy fizyczni
241
264
RAZEM
30.704
29.701
w tym: w Austrii
w tym: za granicą
12.455
18.249
12.940
16.761
*) średnia liczba pełnych etatów w Banku Austria, wyłączając zatrudnienie praktykantów oraz pracowni
ków na bezpłatnym urlopie macierzyńskim lub opiekuńczym
Wzrost liczby pracowników w Grupie Banku BA-CA za granicą spowodowany został przede
wszystkim włączeniem do konsolidacji z dniem 1.1.2003 r. po raz pierwszy bułgarskiego banku Bank CB Biochim AD oraz z innymi zmianami w kręgu zagranicznych spółek objętych konsolidacją, patrz nota 2.
W dniu 14.1.2004 polski bank Bank BPH podpisał z Górnośląskim Bankiem Gospodarczym
(40) Zdarzenia po dacie
umowę o sprzedaży swoich udziałów w wysokości 71,2 % pod warunkiem uzyskania zgody
bilansowej
właściwych organów regulacyjnych spółce Getin Holding. Ustalona w umowie cena sprzedaży wynosi 255 mln PLN.
Z dniem 1.1.2004 r. Stefan ERMISCH powołany został na nowego członka Zarządu Banku
Austria Creditanstalt AG, w miejsce ustępującego z dniem 31.12.2003 Helmuta GROPPERA.
Z dniem 26.1.2004 r. odeszli z Zarządu Karl SAMSTAG (Prezes Zarządu) i mag. Friedrich
KADRNOSKA (Wiceprezes Zarządu). Na nowego członka Zarządu powołany został z dniem
27.1.2004 r. pan dr Johann Strobel (nota 48).Z dniem 27.1.2004 r. na stanowisko Prezesa
Zarządu i Dyrektora Generalnego powołany został dr Erich Hampel a na stanowisko Wiceprezesa Zarządu mag Wolfgang Haller.
Koalicja rządząca zamierza dokonać już czerwcu zmian w obowiązujących przepisach i obniżyć
podatek dochodowy od osób prawnych z obowiązującej obecnie stawki 34 % do 25 %, nowa
ustawa miałaby wejść w życie 1.1.2005 r. Planowane na 2005 r. obniżenie obowiązującej stawki podatkowej oznaczałoby przy nie zmieniających się pozostałych parametrach zmniejszenie nie wykorzystanej jeszcze kwoty aktywów z tytułu podatku odroczonego dotyczących strat
podatkowych do rozliczenia w przyszłości o 91 mln Euro. Jednocześnie na skutek zmniejszenia stopy podatkowej, kwota aktywów z tego tytułu, przeniesiona do wykorzystania na poczet okresów przyszłych, uległaby w najbliższych latach odpowiedniej ewaluacji.
W dniu 17.2.2004 r. Bank Austria Creditanstalt AG sprzedał 9.557.680 akcji spółki Wienerberger AG po cenie 24,5 Euro za akcję.
190
Dodatkowe informacje zgodnie z MSSF/MSR
Raport na temat ryzyka
(41) Ogólna strategia
Podstawowe rodzaje ryzyka w banku
zarządzania ryzykiem
Bank Austria Creditanstalt identyfikuje, dokonuje pomiaru, monitoruje oraz zarządza wszystkimi rodzajami ryzyka Grupy Banku Austria Creditanstalt, współpracuje także w tym zakresie z jednostkami HypoVereinsbank, odpowiedzialnymi za kontrolę i zarządzanie ryzykiem.
Ryzyka, których dotyczą procesy kontroli i zarządzania ryzykiem w obrębie Banku Austria Creditanstalt można podzielić na następujące kategorie:
– Ryzyko rynkowe
– Ryzyko kredytowe
– Ryzyko płynności
– Ryzyko operacyjne
– Ryzyko biznesowe
– Ryzyko związane z inwestycjami w nieruchomości
– Ryzyko inwestycji kapitałowych
Zarząd określa politykę w zakresie ryzyka oraz zatwierdza zasady kontroli i zarządzania ryzykiem, ustalania limitów dla poszczególnych ryzyk oraz procedury kontroli.
W realizacji powyższych zadań Zarząd jest wspierany przez specjalnie powołane komitety oraz
niezależne jednostki kontroli i zarządzania ryzykiem. Wszelkie działania w zakresie zarządzania
ryzykiem połączone są w wydzielonym pionie Zarządu BA-CA, pionie Zarządzania Ryzykiem,
odpowiadającym za wtórny przegląd kredytów o podwyższonym ryzyku, intensywny monitoring kredytów nadających się do restrukturyzacji oraz za strategiczne zarządzanie ryzykiem.
Departament Strategicznego Zarządzania Ryzykiem odpowiedzialny jest za rozwijanie i
wdrażanie metod pomiaru ryzyka i jego monitoring, pomiar wyników z działalności handlowej, opracowywanie i stałe doskonalenie narzędzi pomiaru i kontroli ryzyka, nadzór zgodności z ustalonymi minimalnymi wymaganiami w zakresie działalności handlowej, opracowanie i monitoring podstawowych reguł w tym zakresie oraz zdawanie niezależnych i neutralnych raportów Zarządowi na temat profilu ryzyka Grupy Banku BA-CA.
Zarządzaniem strukturą pozycji bilansowych oraz kontrolą ryzyka rynkowego portfeli finansowych banku zajmuje się komitet MARALCO („Market Risk and Asset/Liability Committee”).
Komitet ten ustala również zasady ramowe oraz limity dla bankowych jednostek zależnych.
Ocena ryzyka kredytowego dokonywana jest poprzez komitety kredytowe. Do zadań jednostki zajmującej się dystrybucją – ALM należy koordynacja kontroli ponadresortowej, kontroli ryzyka na styku działalności jednostek sprzedaży oraz centralnych struktur Banku.
Grupa Banku Austria Creditanstalt stosuje zasadę podwójnej kontroli oraz zarządzania ryzykiem. Według tej zasady dla celów wyceny (kontrola mikro) wycenia się dla ustalenia wa-
Raport na temat ryzyka
191
runków kredytowych zarówno wymagany udział kapitału własnego, określony Filarem 1 przez
austriacką ustawę Prawo bankowe, jak i kapitał ekonomiczny, mają przynosić określoną stopę
zwrotu (na pokrycie nieoczekiwanych strat). Za wyjątkiem ryzyka płynności, kapitał ekonomiczny jest kalkulowany z zastosowaniem jednolitej metody wartości zagrożonej (VaR) dla
wszystkich rodzajów ryzyka. Dla potrzeb wyliczeń nieoczekiwane straty w horyzoncie czasowym jednego roku kalkulowane są przy zastosowaniu poziomu ufności 99,95 %.
Włączenie Grupy Banku Austria Creditanstalt w system monitorowania oraz zarządzania ryzykiem całej Grupy HVB oraz sporządzanie całościowych i skonsolidowanych obliczeń i raportów, dokonywanych dla Grupy HVB okresowo, gwarantuje jednolite podejście do zarządzania ryzykiem w obrębie wszystkich jednostek.
Ryzyko rynkowe
Zarządzanie ryzykiem obejmuje całość portfeli handlowych oraz zarządzanie strukturą naszego bilansu w Wiedniu i w bankach spółkach zależnych BA-CA. Dzienne parametry ryzyka
i dzienny rachunek zysków i strat działalności w zakresie zarządzania ryzykiem są obliczane
przez niezależną jednostkę zarządzania ryzykiem i porównywane z ustalonymi przez Zarząd
i ustanowione przezeń gremia (jak np. MARALCO) limitami ryzyka. Te bieżące raporty pionu
zarządzania ryzykiem banku BA-CA dotyczą oceny ryzyka inwestycji portfelowych, stopnia
wykorzystania limitów oraz dzienny stan całości portfeli.
Zarząd BA-CA ustala takie limity dla działalności rynkowej całej Grupy BA-CA przynajmniej
raz na rok. MARALCO zbiera się z reguły raz na miesiąc, zaś jego podkomitet raz na tydzień,
zajmując się ustalaniem i monitorowaniem na poziomie operacyjnym stosownych limitów
ryzyka oraz analizą wskaźnika ryzyko/zysk poszczególnych pozycji i strategii handlowych.
Raport na temat podjętych przez te gremia decyzji i wyników analiz przekazywany jest niezwłocznie całemu Zarządowi Banku. Wyodrębniony ze struktur Banku i niezależny aż do
szczebla Zarządu pion strategicznego zarządzania ryzykiem dokonuje odpowiednich analiz i
monitoruje przestrzeganie ustalonych limitów. Odpowiednie zasady i struktury organizacyjne zawarte zostały w podręczniku zarządzania ryzykiem oraz w regulaminie postępowania,
tzw. MARALCO-Policy.
BA-CA stosuje w obrębie całej Grupy jednolite procedury zarządzania ryzykiem, obliczając
przynajmniej raz dziennie najistotniejsze parametry ryzyka dla poszczególnych segmentów
działalności bankowej. Obok stosowanej metody wartości zagrożonej Value at Risk (VaR mierzonej na potrzeby wewnętrzne na bazie okresu utrzymania pozycji przez 1 dzień roboczy i
prawdopodobieństwie uwzględniającym 2,33 odchylenia standardowe) limity wysokości i
obrotów pozycji odgrywają w tych narażonych na nagłe zmiany operacjach finansowych równie ważną rolę. Ten system limitów uzupełniają jeszcze limit stopp-loss oraz limity wypracowane specjalnie dla obrotu opcjami, stosowane w obrocie i wycenie nie-linearnych produktów bankowych. Przy stosowanym modelu ustalania ryzyka chodzi o stosowany od kilku już
lat, wypracowany przez Bank model NoRISK, stosowany w pionie strategicznego zarządzania ryzykiem i ciągle udoskonalany.
192
Raport na temat ryzyka
Udoskonalanie to obejmuje bieżące sprawdzanie modelu w ramach testów retrospektywnych,
integrowanie nowych produktów, dostosowywanie modelu do dyrektyw Zarządu i komitetu
MARALCO, oraz wymagań dyktowanych ogólnym rozwojem rynku. Odnośnie wprowadzania
nowych produktów, ustalono model wdrażania tych produktów, w ramach którego pion zarządzania ryzykiem ma decydujący udział w procesie ich zatwierdzania.
Zarówno MARALCO jak i Zarząd otrzymują także dodatkowo regularnie sporządzane, wyliczone na przykładzie bieżących zdarzeń i transakcji, parametry skrajnych warunków. Przy tak
dokonywanej analizie wrażliwości na warunki skrajne, zakładana jest możliwość wystąpienia
nietypowych, gwałtownych wahań poszczególnych parametrów rynkowych dla zbadania,
jakie te wahania i zahamowanie płynności w zakresie poszczególnych produktów oraz wskaźników ryzyka mogą wywrzeć skutki na wyniki działalności banku i zapotrzebowanie na fundusze kapitałowe. Założone w analizie wahania różnicowane są zależnie od waluty, regionu i
płynności zgodnie z samodzielnymi wariantami przyjmowanymi przez pion Strategicznego Zarządzania Ryzykiem. Wyniki uzyskane w tak dokonywanych testach skrajnych warunków uwzględniane są przy ustalaniu wysokości limitów w zakresie ryzyka rynkowego.
Dzienne parametry ryzyka, oparte na modelowej analizie ryzyka i dzienny rachunek zysków i strat
działalności w zakresie zarządzania ryzykiem są obliczane i podawane do wiadomości. Przedstawione w przebiegu czasowym konfrontowane są na bieżąco z aktualnym budżetem. Sprawozdania obejmują z jednej strony wszystkie mające wpływ na wynik pozycje bilansu zgodnego ze standardami MSSF/MSR, z drugiej zaś również ocenę wg systemu codziennych rozliczeń w postaci tzw.
równania do rynku (mark-to-market) wszystkich pozycji inwestycyjnych, niezależnie od ich przedstawienia w bilansie sporządzonym zgodnie ze standardami MSSF/MSR (całkowity zwrot). Informacje dostępne są na bieżąco od początku 2004 r. w systemie aplikacji intranetu ERCONI, tylko w
użytku wewnętrznym, w wyszczególnieniu na portfele, rachunek zysków i strat i waluty.
W celu pełnej i systematycznej, dostosowanej do warunków rynku, kontroli zawieranych przez
Bank BA-CA transakcji, opracowana została i sprawdzona w licznych testach w ciągu roku
2003 specjalna aplikacja MARCONIS, zintegrowana z systemem zarządzania ryzykiem i
dostępna od początku 2004 r. w użytku wewnętrznym Banku w Wiedniu.
Model analizy ryzyka NoRISK, jest uznany i wykorzystywany dla celów nadzoru oraz zarządzania
ryzykiem w Banku BA-CA już od 1998 roku. W celu obliczenia wymaganych środków własnych,
stosowane są w nim, w odróżnieniu od wewnętrznej metody analizy w zarządzaniu ryzykiem,
ustalone ustawowo parametry pomiaru ryzyka (2,33 odchylenia standardowe i okres utrzymania
pozycji – 10 dni) oraz ustalany w ramach modelowej analizy ryzyka dodatkowy mnożnik. Ten
wewnętrzny system ratingowy dla celów nadzoru w ramach Grupy BA-CA, obejmuje następujące kategorie ryzyka: ryzyko stóp procentowych, ryzyko wymiany walut oraz ryzyko kapitałowe.
Uznany wewnętrzny system ratingowy dla celów nadzoru obejmuje także modelowe analizy tak
specyficznego ryzyka, jakim jest ryzyko kapitałowe. Oceny specyficznego ryzyka stóp procentowych odbywają się według metody standardowej. Bank BA-CA planuje rozszerzenie analizy
modelowej ryzyka stóp procentowych o wyliczenia symulacyjne, przy wykorzystaniu dotychczas
stosowanego własnego modelu, przyjmującego podejście wariancji-kowariancji.
Raport na temat ryzyka
193
Wyniki wykorzystywanej dla celów wewnętrznych oceny ryzyka metodą wartości zagrożonej
VaR (1 dzień utrzymania pozycji w portfelu, przy 2,33 odchyleniach standardowych) nie przewyższały, mimo silnych wahań w ciągu 2003 r. rezultatów z roku poprzedniego. Wielkości wartości zagrożonych wahały się dla całej Grupy BA-CA w granicach od 10 do 40 mln Euro, przeciętna wartość wynosiła w ciągu roku 21,5 mln Euro (w 2002 r.: 22,5 mln Euro, w 2001 r.: 20,6
mln Euro). Przeważająca część wartości zagrożonych przypadała na ryzyko stóp procentowych,
z czego znów połowa na nasze pozycje średnio- i długoterminowe w ramach zarządzania
aktywami i pasywami. Udział jednostek w krajach Europy środkowej i Wschodniej w tej wielkości wynosił niespełna 20 %. Wzrost wielkości wartości zagrożonych w połowie roku spowodowany był głównie wielkością zajmowanych przez nas pozycji oraz wzrostem stóp procentowych transakcji zagrożonych w Euro i USD, gwałtowne wahania stóp procentowych w krajach
Europy środkowej i Wschodniej, w Polsce a przede wszystkim na Węgrzech nie spowodowały,
ze względu na umiarkowany poziom naszych pozycji, zdecydowanego wzrostu ryzyka.
Va R – W a r t oś ć zag ro żo n a Gru p y B A-C A l. 2 0 0 1 –2 0 0 3
mln Euro
45
40
35
30
25
20
15
10
01.01
02.01
03.01
04.01
05.01
06.01
07.01
08.01
09.01
10.01
11.01
12.01
01.02
02.02
03.02
04.02
05.02
06.02
07.02
08.02
09.02
10.02
11.02
12.02
01.03
02.03
03.03
04.03
05.03
06.03
07.03
08.03
09.03
10.03
11.03
12.03
01.04
5
Wartość zagrożona „VaR” Grupy BA-CA wg kategorii ryzyka (mln Euro)
Razem
2003 2002 2001
Minimalna
12,0 12,5 10,0
Przeciętna
Maksymalna
Na dzień(31.12.RR)
194
Ryzyko stóp procentowych Ryzyko wymiany walut
2003 2002 2001
2003 2002 2001
7,4
1,0
0,8
0,6
21,5 22,5 20,6
18,7 17,4 14,0
2,6
2,8
2,8
1,3
2,3
2,0
1,5
2,0
1,7
38,3 41,9 36,8
36,5 35,7 29,4
7,8 10,3 12,3
2,6
5,5
6,5
3,1
4,0
3,6
15,0 15,0 34,7
12,3 12,3 23,2
1,7
0,9
0,9
1,3
1,5
1,2
2,1
2,0
8,0
0,6
0,9
0,9
Rynki wschodzące/High Yield
2003 2002 2001
4,4
Raport na temat ryzyka
9,4
Ryzyko kursów
2003 2002 2001
0,9
1,0
1,1
Pozycje narażone na ryzyko Grupy BA-CA dodatkowo do stosowanej metody oceny wartości
zagrożonej VaR, zabezpieczane są dodatkowo limitami pułapów. Limity pułapów ustalane są
oddzielnie dla każdej pary walut, każdego kraju, akcji względnie emitenta i na bieżąco monitorowane. Wielkość zajmowanych pozycji w dominującym w Grupie BA-CA pod względem
ryzyka segmencie stóp procentowych, limitowana i analizowana jest, obok metody VaR, także
metodą oceny wrażliwości czasowej Basis Point Value.
W oparciu o luki przepływów pieniężnych w poszczególnych przedziałach, szacuje się
wrażliwość wartości tych przepływów dla wszystkich walut w poszczególnych przedziałach
czasowych na zmiany stóp procentowych (BpV), wartość ta oznacza zysk/stratę na danej pozycji w przypadku wzrostu stóp procentowych o 1 punkt bazowy (0,01 punktu procentowego).
Kompleksowa analiza ryzyka stóp procentowych na dzień 31.12.2003 r. wykazała następującą
wrażliwość stopy procentowej w obrębie działalności handlowej i inwestycyjnej Grupy BA-CA.
Basis-Point-Values Grupy BA-CA (31.12.2003 r., w Euro):
w Euro
0– 1M
1– 3 M
3 M– 1 R
1 R– 5 R
5 R–
Razem
Europa Zachodnia
EUR
CHF
GBP
DKK
SEK
NOK
– 19.242
78.335
9.713
1.707
430
348
206.946
60.451
1.174
– 2.314
1.307
2.887
– 832.664
– 404.824
– 133.894
– 16.537
– 12.270
– 22.154
423.107
– 33.425
676
113
– 2.054
– 104
– 754.079
– 36.494
40
20
599
5
– 975.932
– 335.957
– 122.291
– 17.011
– 11.988
– 19.018
Europa Środkowa
i Wschodnia
BGN
CZK
HRK
HUF
PLN
ROL
SIT
SKK
– 17
– 4.915
200
1.440
1.456
– 96
–6
28
– 51
– 1.751
–4
5.137
3.565
– 19
111
– 1.201
277
– 16.739
10
– 24.845
– 148.628
– 143
– 5.775
– 2.896
– 6.661
20.590
– 6.905
– 51.877
– 3.485
– 764
– 4.498
– 15.071
– 3.224
11.601
– 11
– 58.474
26.946
– 9.676
8.786
– 6.710
– 128.619
– 120.146
– 1.022
– 16.365
14.840
USD
CAD
JPY
AUD
NZD
ZAR
28.090
– 280
1.500
146
123
45
– 55.695
1.058
– 4.998
– 440
198
– 110
– 32.159
12.325
7.833
– 2.006
– 2.242
67
96.450
967
– 14.741
35
– 136
1.554
366.449
1.294
– 2.188
9
403.135
15.364
– 12.594
– 2.256
– 2.057
1.556
98.979
216.306
–1.636.587
403.566
– 419.724
–1.337.460
Kraje zamorskie
RAZEM
– 6.197
33.980
Główny punkt ciężkości naszych pozycji w 2003 roku, stanowiły pozycje w Euro, USD i CHF.
Pozycje w walutach Europy środkowej i Wschodniej oddają stopień naszego zaangażowania
w tych krajach, utrzymują się jednak na stosunkowo niskim poziomie.
Raport na temat ryzyka
195
EMI: Skład portfela wg regionów 2001–2003
46%
17%
15%
12%
11%
Ameryka Południowa
2003
CEE
39%
27%
13%
9%
11%
Azja
2002
45%
19%
4%
23%
10%
Afryka
2001
Rosja
0
20
40
60
80
100
Procentowy udział w portfelu
Do segmentu rynków międzynarodowych włączone są także obok instrumentów finansowych
rynków pieniężnych i rynków walutowych, papiery wartościowe o stałej stopie dochodu, także
handel i inwestowanie w obligacje Emerging Markets, rynków wschodzących, (EMI) a od
końca 2003 r. także obrót instrumentami wysokodochodowymi korporacji niesklasyfikowanych
ratingowo. Na koniec 2003 r. 45 % portfela obligacji wysokodochodowych przypadało na kraje Ameryki Południowej, 17 % na kraje Europy środkowej i Wschodniej, 15 % na Azję i 12 %
na Rosję. Portfel obligacji wysokodochodowych High Yield otrzymał ocenę ratingową na
poziomie B.
Poprzez naszą spółkę zależną na Kajmanach, Bank Austria Cayman Islands, Bank BA-CA inwestuje także od 1999 r. w fundusze hedgingowe. Główny akcent, poza funduszami hedgingowymi i w mniejszym zakresie w działalności kredytowej, spoczywa tu na inwestowaniu zgodnie
z naszymi strategiami arbitrażu w obligacje zamienne i w dużo mniejszym stopniu w inwestowanie w disstressed securities (spółki które ogłosiły upadłość). Zyski uzyskane z tych inwestycji
wahały się w ostatnich latach regularnie w przedziałach 7– 10 % rocznie. W przeciągu całego
tego okresu zanotowano jedynie raz 3 kolejne miesiące z najniższym negatywnym wynikiem
– 0,8 %. Najistotniejsze parametry pomiaru i monitoringu ryzyka zawarte są w podręczniku –
Investment Guidelines. Przestrzeganie tych zasad oraz codzienna analiza uzyskanych wyników
analizy ryzyka, dokonywana jest przez pion zarządzania ryzykiem Banku Austria Cayman
Islands, zgodnie z zaleceniami centralnego pionu zarządzania ryzykiem w Wiedniu.
Model analizy ryzyka Banku BA-CA poddawany jest stałej kontroli w ramach testów retrospektywnych, stosownie do zaleceń i przepisów wydanych przez Radę Nadzorczą Banku. W
trakcie tych analiz modelowo uzyskane wyniki porównywane są ze zmianami wyników
rzeczywistych, uzyskanych na podstawie danych na temat fluktuacji rynku. Liczba odchyleń
wyników analiz modelowych testów retrospektywnych od wyników rzeczywistych (negatywne zmiany w rzeczywistości większe, niż w teście) utrzymuje się w tzw. zielonym przedziale
tzn., że mnożnik stosowany w tym teście nie wymaga aktualizacji. W 2003 r. porównania nie
wykazały przekroczenia w tych testach retrospektywnych ustalonych limitów.
196
Raport na temat ryzyka
Wyn i ki t e st ów r e t r ospe k t y w ny ch por t f e la ha ndlow e go
mln Euro
25
20
15
10
5
0
–5
–10
Wyniki modelowe
–15
–20
–25
01.01
02.01
03.01
04.01
05.01
06.01
07.01
08.01
09.01
10.01
11.01
12.01
01.02
02.02
03.02
04.02
05.02
06.02
07.02
08.02
09.02
10.02
11.02
12.02
01.03
02.03
03.03
04.03
05.03
06.03
07.03
08.03
09.03
10.03
11.03
12.03
Odchylenia
Zarządzanie ryzykiem rynkowym w Banku BA-CA obejmuje zarówno działalność Banku w Wiedniu, jak i segmenty działalności spółek podległych, zwłaszcza w Europie środkowej i Wschodniej.
Jednostki te posiadają własne, lokalne piony zarządzania ryzykiem i system raportowania do centralnego pionu strategicznego zarządzania ryzykiem Banku. W głównych spółkach wdrożono już
na miejscu model analizy ryzyka NoRISK, w przypadku mniejszych jednostek modelowe wyliczenia i analiza dokonywane są centralnie. Ujednolicone systemy analizy i limitów, dostosowane do
lokalnych warunków, gwarantują jednolity system zarządzania ryzykiem.
Podział wyniku odsetkowego na część prowizyjną alokowaną do poszczególnych działów
operacyjnych oraz część dotyczącą zmian do okresu zapadalności odzwierciedlających ryzyko stopy procentowej stwarza warunki do jednolitego, scentralizowanego zarządzania wszystkimi rodzajami ryzyka rynkowego, szczególnie w odniesieniu do zarządzanych portfeli klientów i własnych obejmujących transakcje na zmienną stopę procentową. Nasze centra
finansowe – Profit Center Grupy BA-CA są uwalniane od jakiegokolwiek ryzyka rynkowego
poprzez stosowany w ramach całej Grupy jednolity system referencyjnych stóp procentowych,
opartych na bieżących stopach rynkowych i dostosowany do terminów. Jeśli brak jest w
zawartej umowie ustaleń odnośnie stałej stopy procentowej lub bank może na podstawie
doświadczenia założyć, że rzeczywiste związanie kapitału i odsetek odbiega znacznie od ustaleń umowy, wtedy ulegają zmianie odnośne założenia, co do terminu związania wkładu i
zmian stóp procentowych i zmiany te uwzględniane są w wyliczeniach dla całej pozycji.
W segmencie krajowych klientów sektora niefinansowego stosowane jednolicie analizy i limitowanie ryzyka uzupełniane są, ze względu na ich szczególną złożoność i znaczenie dla
kształtowania zysku netto z tytułu odsetek, dodatkowymi i regularnymi analizami wpływu
Raport na temat ryzyka
197
zmian stóp procentowych na zysk netto z tytułu odsetek w kolejnych kwartałach i latach.
Brany jest przy tym pod uwagę zarówno rozwój zysku netto z tytułu odsetek liczony przy
założeniu nowych transakcji, popyt ze strony klientów (elastyczność stóp procentowych) oraz
ogólny rozwój marż w najważniejszych segmentach, jak też i symulacja zakładająca utrzymujące się na niezmiennym poziomie marże i wielkości pozycji. Ta ostatnia metoda służy wykazaniu wyizolowanego wpływu zmian stóp procentowych na zysk netto z tytułu odsetek,
ponieważ w takim scenariuszu nie można symulować przyszłych zmian w składzie pozycji klientów i rozwoju marż, nie należy jej traktować jako miernika wskazującego przyszły zysk netto z tytułu odsetek. Na bazie założonego ekstremalnego skoku stóp procentowych o 200
punktów bazowych (2 %) otrzymaliśmy na dzień 31.12.2003 r. symulowany, maksymalny
negatywny wpływ na zysk netto z tytułu odsetek wielkości – 42 mln Euro.
Najistotniejsze wymagania Nowej Umowy Kapitałowej – Bazylea II, odnośnie ryzyka stóp procentowych w portfelu bankowym, dotyczą wymagań organizacyjnych, bieżącego przeprowadzania i stosowania się do wyników testu, zakładającego gwałtowny skok stóp procentowych o 200 punktów bazowych (2 %) oraz dokonywania obliczeń symulujących wpływ takiego scenariusza zdarzeń na zysk netto z tytułu odsetek. Bank BA-CA w swojej strategii zarządzania ryzykiem rynkowym jest zarówno pod względem metodologicznym, jak i
merytorycznym przygotowany do spełnienia tych już w niedalekiej przyszłości obowiązujących
wymogów nadzoru bankowego i przeprowadza stale próbne wyliczenia przewidziane w tej
nowej metodologii adekwatności kapitałowej.
Ryzyko płynności
Ryzyko płynności stanowi centralne ryzyko bankowe, stosownie do tego w ramach całej Grupy BA-CA obowiązują stosowane przez wszystkie jednostki odpowiednie przepisy, regulujące
wprowadzanie i monitorowaniu limitów bieżącej płynności, a także średnioterminowych
limitów opartych na minimalnych wskaźnikach płynności. Analizuje się scenariusze wydarzeń
standardowych, a także kryzysowych ogólnych lub dotyczących specyficznie Banku, przy czym
analizowana jest sytuacja płynności bieżącej i strukturalnej, powstania luki płynności przez kilka kolejnych dni oraz przez dłuższy okres. Stan płynności pozycji naszych klientów i własnych
podlega bieżącemu monitorowaniu. Procedury, odpowiedzialność i raportowanie w ramach
kontroli i zarządzania ryzykiem płynności, regulowane są w naszych wewnętrznych standardach polityki płynności, obowiązujących także w naszych jednostkach w krajach Europy
środkowej i Wschodniej i zawierają między innymi także plan awaryjny na wypadek powstania luki płynności. Bieżące sterowanie transakcjami portfeli naszych klientów odbywa się przy
uwzględnieniu kosztów płynności. W ramach tego wyliczenia kredytu poszczególnym produktom, mającym wpływ na stan płynności, przypisywane są po stronie aktywów i pasywów
aktualne koszty alternatywne, przy uwzględnieniu indywidualnej oceny transakcji i klienta. W
ten sposób bieżący controlling gwarantuje stworzenie wyważonego systemu cenowego.
198
Raport na temat ryzyka
Ryzyko kredytowe/kontrahenta
Transakcjom kredytowym w 2003 r. towarzyszyły intensywne przygotowania do oczekiwanych
standardów, zawartych w dokumentach konsultacyjnych, związanych z nową metodologią
adekwatności kapitałowej – Bazylea II i realizacją w ramach całej Grupy HVB jednolitych standardów minimalnych obowiązujących przy zawieraniu transakcji kredytowych (MAK).
Te grupy tematyczne wyznaczały działania organizacyjne i konstruowanie podstawowego
katalogu reguł związanych z transakcjami kredytowymi.
Komórki współpracujące z klientami dokonują regularnych przeglądów zaangażowań kredytowych w celu określenia ich ryzyka, a następnie przekazują ustalenia do jednostek odpowiedzialnych za zarządzanie ryzykiem kredytowym i do zatwierdzenia (zasada ścisłego podziału między prowadzoną działalnością finansową a działaniami związanymi z zarządzaniem
ryzykiem, czyli zasada „dwóch par oczu”).
W Austrii w celu zwrócenia większej uwagi na kwestie ryzyka sektorowego decyzje w sprawie przyznani kredytu podejmowane są przez doświadczonych managerów ryzyka (Senior
Risk Manager), którzy są odpowiedzialni za poszczególne sektory. Natomiast w krajach Europy środkowej i Wschodniej o sprawach zaangażowań kredytowych decyduje się na poziomie
regionalnym, w celu lepszego wykorzystania znajomości warunków miejscowych.
Organizacyjną jednostkę, umożliwiającą podejmowanie szybkich, indywidualnych decyzji kredytowych stanowi Komitet Kredytowy. W kompetencji Komitetu Kredytowego Rady Nadzorczej spoczywają kompetencje podejmowania indywidualnych decyzji kredytowych o wysokim zaangażowaniu kapitałowym. Plenum Rady Nadzorczej informowane jest na bieżąco na
temat danych dotyczących stanu portfela i podejmuje w tej dziedzinie strategiczne decyzje.
Szczególną uwagę poświęca się przeglądom i zidentyfikowaniu zaangażowania o
podwyższonym ryzyku, które od momentu wystąpienia pierwszych sygnałów ostrzegawczych, przekazywane są specjalnie przygotowanym fachowcom do intensywnego zarządzania.
W 2003 r. znacznie udoskonalono jakościowo ten system wczesnego rozpoznawania, stosowany już w transakcjach z klientami korporacyjnymi i rozszerzono go także na inne sektory.
Zaangażowania kredytowe zagrożone ryzykiem przekazywane są wyspecjalizowanym managerom ds. restrukturyzacji, wyposażonym w specjalne kompetencje. Zaangażowanie jest klasyfikowane jako zagrożone, jeżeli w wyniku złej sytuacji finansowej kredytobiorcy lub spadku wartości zabezpieczeń można się spodziewać utraty należnego kapitału lub/i odsetek.
W ciągu 2003 r. wypracowano także szczególne kryteria dla finansowania na warunkach
specjalnych, pomocne odpowiedzialnym specjalistom przy akwizycji, ocenie, strukturowaniu
i zatwierdzaniu tego rodzaju transakcji.
Działania w zakresie pomiarów i monitorowania ryzyka kredytowego/kontrahenta przebiegały w 2003 r. – jak już nadmieniliśmy – pod znakiem przygotowań do wdrożenia nowych
wymagań w zakresie adekwatności kapitałowej – Bazylea II. Wszystkie stosowane do tej pory
metodologie, procedury i systemy analizy poddawane są przeglądom i przystosowaniu do
przyszłych kryteriów Bazylei II. Bank Austria Creditanstalt od samego początku włączył się w
Raport na temat ryzyka
199
nurt dyskusji na temat zaangażowania kapitału własnego przy kredytowaniu projektów w Austrii i krajach Europy środkowej i Wschodniej i prowadzi intensywne prace, w ramach struktur
Banku, nad rozmaitymi projektami, mającymi wdrożyć tak wytyczone w publicznej dyskusji
kryteria. Wewnętrzne analizy, oparte na opublikowanych już w latach poprzednich materiałach
Bazylejskiego Komitetu ds. Nadzoru Bankowego, stanowią solidne podstawy, na kanwie
których można rozwijać zapoczątkowane już procedury i standardy.
Najistotniejsze obszary działań to:
– rating
– zabezpieczenia
– ocena możliwych strat
W zakresie ratingu, wykorzystano prowadzony okresowo monitoring istniejących procedur,
do dostosowania ich do wymogów metodologii przewidzianych przez standardy Bazylei II.
Szerokie zainteresowanie tym tematem ze strony klientów, wykorzystano do udostępnienia im
przez jednostki współpracujące Banku wyników ratingu w celu wspólnego opracowania strategii optymalizacyjnych. Ten unikalny w skali Austrii serwis spotkał się z bardzo pozytywnym
przyjęciem ze strony klientów, podnosząc nie tylko poziom wzajemnego zrozumienia między
Bankiem i klientami, ale także poziom spójności między polityką Banku w zakresie kredytowania a oczekiwaniami naszych klientów. Ponadto przy współpracy placówek detalicznych i pionu
zarządzania ryzykiem operacyjnym opracowano nowe procedury ratingowe, przeznaczone dla
segmentu inwestycji w nieruchomości Income Producing Real Estate. Ta wyszczególniona w
standardach Bazylei II kategoria transakcji, obejmująca zarówno spółki inwestycyjne, deweloperskie oraz zarządzające nieruchomościami, cechuje się tym, że zarówno klient, jaki i poszczególne transakcje, ich struktura i zabezpieczenie odgrywają bardzo dużą rolą, przy czym ryzyko
klienta/kontrahenta i ryzyko związane z finansowanym obiektem wykazują bardzo dużą
współzależność. Opracowana w tym zakresie metoda może być, przy uwzględnieniu warunków lokalnych, stosowana także w odniesieniu do innych rynków, szczególnie zaś do
rynków Europy środkowej i Wschodniej. Ponadto dzięki zastosowaniu z początkiem 2004 r.
nowego systemu informatycznego znacznie udoskonalono technologii przesyłania i przetwarzania danych, służące do analiz i zapisywania procedur ratingowych. Nowy system gromadzenia danych i ich wyników pozwoli na dalszy rozwój w tym zakresie, przyniesie także
znaczny wzrost efektywności wszystkim użytkownikom.
Poza pracami związanymi z wdrażaniem procedur przewidzianych w nowej umowie kapitałowej
– Bazylea II, koncentrujemy się w swych staraniach nad podnoszeniem efektywności procesów
wewnętrznych, tak by dzięki sprawnym systemom pomiaru, oceny i selekcji przyczyniać się do
zwiększania dochodowości Banku. Tematami tymi zajmowała się także specjalnie powołana Komisja-Bazylea II, która rozważała skutki nowych regulacji dotyczących udziału kapitału własnego dla
modelu transakcji i procedur Banku, wypracowując szereg postulatów ulepszeń w tej dziedzinie.
Zbierania i przetwarzanie danych służących zabezpieczeniu kredytów jest dalej udoskonalane, tak by system ten mógł sprostać rosnącym wymaganiom w zakresie precyzji prezentacji, efektywności pomiaru i klasyfikacji ryzyka.
200
Raport na temat ryzyka
W zakresie oceny możliwych strat, kontynuowane były prace nad systemem rejestracji przychodów i kosztów, zagrożonego zaangażowania kredytowego. System ten zostanie zastosowany
w 2004 r. przede wszystkim w segmencie bankowości detalicznej i służyć ma dalszemu podnoszeniu efektywności przetwarzania danych, wielkości przetwarzanych danych, oraz jakości tych
procesów. Zasadnicze koncepcje w tej dziedzinie opracowane zostały w świetle dokumentów
konsultacyjnych i założeń nowej Umowy Kapitałowej – Bazylea II, poddane obszernej analizie w
ramach całej Grupy HVB, w celu dokonania niezbędnych adaptacji i ujednoliceń.
Działania te kontynuowane będą w 2004 r. i ze zmiennym nasileniem w latach kolejnych, aż
do pełnej realizacji założeń Bazylei II w 2006 r. Punkt ciężkości tych działań będzie się z czasem przesuwał od nowych rozwiązań i systemów, w kierunku systematycznego monitoringu
i ulepszeń w wyniku uzyskania nowych danych empirycznych. Ważny też będzie w ramach
Grupy BA-CA okres pełnego startu tak wypracowanych systemów.
(42) Ryzyko operacyjne
W roku 2003 wysiłki w Grupie BA-CA w zakresie kontroli ryzyka operacyjnego koncentrowały
się na przygotowaniach i analizach pod kątem wdrożenia projektu Nowej Umowy
Kapitałowej – Bazylea II. Bank BA-CA ustalił założenia Nowej Umowy Bazylejskiej w zakresie
ryzyka operacyjnego w projektach takich, jak: gromadzenie danych o stratach, samoocena
kontroli ryzyka, wczesne wykrywanie i kwalifikowanie ryzyka i wartości zagrożonej. Ustalono także strategiczne plany aż po 2006 r. w zakresie budżetu oraz zasobów osobowych.
Osiągnięto też pierwsze rezultaty w dziedzinie spełnienia wymogów Nowej Umowy Kapitałowej – Bazylea II. W prowadzonych pracach dotyczących ryzyka operacyjnego planuje się
wykorzystanie standardowego podejścia, a następnie stopniowe przechodzenie do zaawansowanych metod pomiaru (advanced measurement approach – AMA), przynajmniej w przypadku Banku BA-CA. Taki wielostopniowy sposób wdrożenia systemu jest korzystny ze
względu na znaczny poziom niepewności, co do dokładnej kalibracji oraz końcowego
wdrożenia wymogów w zakresie ilościowym i jakościowym.
W myśl Nowej Umowy Bazylejskiej ryzyko operacyjne definiuje się jako ryzyko wystąpienia
niespodziewanych strat wynikłych z niedoskonałego procesu zarządzania, błędu ludzkiego,
awarii technologicznych oraz zmian w otoczeniu zewnętrznym (ryzyko zdarzenia). Dla
przykładu, awaria systemów informatycznych, zniszczenie mienia, błędy procesowe lub
defraudacja w przyszłości, powinny podlegać dokładnemu i skonsolidowanemu procesowi
zarządzania i pomiaru ryzyka. W zależności od tego procesu będzie kalkulowany kapitał na
pokrycie ryzyka.
Szczególne wysiłki skoncentrowano na rozwoju i dalszej wewnętrznej rozbudowie aplikacji
intranetowej, stosowanej w Banku BA-CA i wybranych spółkach dla celów gromadzenia
danych o stratach (system inFORM – intranet framework for operational risk management –
platforma intranetowa do zarządzania ryzykiem operacyjnym). Obok modułu pomagającego
uzyskiwać dane na temat strat w poszczególnych sektorach, szczególną uwagę zwrócono w
ubiegłym roku na rozszerzenie modułów pomocnych w raportowaniu i zarządzaniu ryzykiem
oraz w ocenie ryzyka w celu przekształcenia ich w podstawowe narzędzie do zarządzania
Raport na temat ryzyka
201
ryzykiem operacyjnym w Austrii i na terenie Europy środkowo-Wschodniej. Kolejnym krokiem
w tym kierunku będzie poszerzenie tego systemu w 2004 r. o dodatkowy moduł raportowania kluczowych wskaźników ryzyka (key risk indicator). W zamierzeniu platforma intranetowa
ma być przekształcona w podstawowe narzędzie komunikacji dla uzyskiwania danych na temat
strat w poszczególnych sektorach, własnej oceny ryzyka, jak też dla dostarczania spójnej informacji na potrzeby procesów decyzyjnych podejmowanych przez Zarząd i różne departamenty.
To z kolei jest wystarczające do włączenia wszystkich poziomów podejmowania decyzji oraz
departamentów do procesu efektywnego zarządzania ryzykiem.
Szczególną uwagę poświęcono w 2003 r. jak najszerszemu włączeniu w te działania jednostek
w Europie środkowej i Wschodniej. W działania skupione wokół gromadzenia danych o
stratach, tworzenia rejestrów danych o stratach, realizacji systemu rozpoznania ryzyka, przekazywanie informacji służących rozbudowie standardowych systemów oceny i analizy ryzyka
oraz kształcenie na miejscu lokalnych menedżerów ryzyka operacyjnego.
Dane na temat strat są zbierane, a niedoskonałe procesy podlegają odpowiednim działaniom
korygującym we współpracy z innymi departamentami takimi, jak audyt wewnętrzny, departament prawny, ubezpieczeniowy oraz jednostki zajmujące się wewnętrzną rewizją i rozliczaniem
płatności. Należy podkreślić, że Bank BA-CA od dawna czynił kroki w kierunku odpowiedniego zarządzania i redukcji ryzyka operacyjnego. Przykładem mogą być środki dotyczące bezpieczeństwa danych, poufności i pewności zgromadzonych danych, systemy autoryzacji
dostępu, zasada „dwóch par oczu“, a także znaczna liczba procesów kontroli i monitoringu
oraz programów szkoleniowych dla personelu.
W zakresie symulacja ryzyka operacyjnego opracowano wiele prototypów programów,
posługując się przy tym różnymi metodami pomiarów dla ustalenia kapitału ekonomicznego
do ryzyka, przede wszystkim modelem stochastycznym oraz modelem przyczynowym i modelem powtórnego próbkowania. Modele te są sprawdzane przy wykorzystaniu wewnętrznych
informacji oraz danych z zewnątrz, tak by potwierdzić ich przydatność pod względem prezentacji i niezawodności wyników analiz, tak by mogły zostać z kolei zastosowane do analiz i
decyzji systemowych. Bank BA-CA zdecydował się ponadto dodatkowo na stosowanie
zewnętrznych scenariuszy ekstremalnych warunków rynkowych w celu uzyskania adekwatnego rozkładu skrajnych warunków w symulacjach modelowych. BA-CA zamierza także włączyć
się aktywnie w tworzenie konsorcjum danych o stratach operacyjnych.
Obok podejścia ilościowego wielkie znaczenie przypada także kontroli ryzyka operacyjnego
opierającej się również na narzędziach jakościowych. Fakt ten został uwzględniony poprzez wprowadzenie regularnych ocen ryzyka w obrębie całej Grupy BA-CA. W wyniku tego zbudowaliśmy
system rozpoznania i ocen ryzyka, rejestrujący zmiany w zakresie ryzyka operacyjnego w skali
roku i ukazujący te zmiany w formie graficznej, w postaci mapy ryzyka operacyjnego.
202
Raport na temat ryzyka
W taki sam sposób, jak dla innych rodzajów ryzyka, Bank BA-CA, tak jak HypoVereinsbank
tworzy zdecentralizowany system zarządzania ryzykiem w formie kontaktów dotyczących
kwestii zarządzania ryzykiem w poszczególnych departamentach i jednostkach zależnych.
Podczas gdy głównym zadaniem centralnej jednostki odpowiedzialnej za kontrolę ryzyka
pozostaje definicja metod zarządzania i analizy ryzyka, managerowie ryzyka są odpowiedzialni za podejmowanie konkretnych działań w celu redukcji, zapobiegania lub ubezpieczania się
przed skutkami ryzyka.
W roku 2004 zaplanowane działania w zakresie ryzyka operacyjnego będą się koncentrowały na:
– włączeniu głównych podmiotów zależnych Banku BA-CA do intranetowego systemu rejestrowania i raportowania
– wypracowaniem wspólnej metody standardowej dla Grupy BA-CA
– analizami dotyczącymi możliwości pomiarowych metodą AMA
– dalszym rozszerzeniu zastosowania systemu inFORM
– wdrożeniu analizy scenariuszowej dla poszczególnych departamentów i jednostek zależnych
– analizie rozwiązań w zakresie ubezpieczeń przed skutkami ryzyka operacyjnego.
(43) Ryzyka prawne toczących
Austriackie Stowarzyszenie Związków Zawodowych (Österreichischer Gewerkschaftsbund)
się postępowań
wszczęło w okresie sprawozdawczym postępowanie przeciwko Austriackiemu Stowarzyszeniu Kas Oszczędnościowych (Sparkassenverband) w celu uzyskania prawomocnego wyroku
stwierdzającego niezgodność z prawem konwersji i przeniesienia zobowiązań emerytalnych.
Jednocześnie pewna liczba pracowników (aktywnych zawodowo i tych, którzy przeszli na
emeryturę) wszczęła postępowania mające na celu zrekompensowanie obecnych lub przyszłych niedoborów w płatnościach emerytalnych otrzymywanych od funduszy emerytalnych,
określonych poprzez odniesienie do wysokości określonych świadczeń, jakie otrzymywaliby,
gdyby konwersja ta nie miała miejsca.
Ponadto jesienią 1993 r. Bank Austria Creditanstalt AG w Zurychu, wówczas podmiot zależny byłego
Banku Austria AG, został pozwany w powództwie cywilnym wszczętym przez niemiecki Bundesanstalt für vereinigungsbedingte Sonderaufgaben („BvS”) w Szwajcarii o zwrot depozytu Komunistycznej Partii Niemiec (KPÖ) umieszczonego w banku. Kwestia własności środków i przysądzenia ich
Komunistycznej Partii Austrii (KPÖ) bądź SED stanowi przedmiot postępowania przed niemieckimi
sądami administracyjnymi, w postępowaniu tym nie zapadł dotychczas prawomocny wyrok.
W obu postępowaniach Bank nie może stwierdzić, czy dojdzie do wydatków z tego tytułu.
Poza tym nasz Bank jest zaangażowany w kilka dalszych postępowań prawnych, na poczet
niektórych utworzone zostały odpowiednie rezerwy, w przypadku pozostałych uważamy, że
nie jest prawdopodobne ryzyko powstania dla Banku kosztów z tego tytułu.
(44) Ryzyko kredytowe
Poziom obciążenia ryzykiem kredytowym został w 2003 r. ponownie znacznie zredukowany i
był mniejszy niż w założeniach budżetowych.
Raport na temat ryzyka
203
Zmniejszenie kwoty rezerw na kredyty i pożyczki wynika ze sprawnego zarządzania ryzykiem, jest
także rezultatem inwestycji w systemy wczesnego rozpoznawania ryzyka. Na redukcję wskaźnika
udziału kredytów zagrożonych pozytywny wpływ miała mniejsza liczba przypadków niewypłacalności dużych kredytobiorców. Pozwoliło to zrekompensować wzrost kredytów nieregularnych i
ryzyka kredytowego odnotowany ze względów koniunkturalnych, po części także strukturalnych
w segmencie klientów indywidualnych. Negatywnie na naszych wynikach odbił się głównie wzrost
krajowych upadłości klientów indywidualnych o ok. 18,4 % i należności niepokrytych z tytułu niewypłacalności o 24,8 % w porównaniu z rokiem 2002 (wg statystyki niewypłacalności KSV).
Wyjątkowo pomyślnie w zakresie ryzyka kredytowego rozwijała się sytuacja w spółkach
zależnych Banku w krajach Europy środkowej i Wschodniej. Na szczególne podkreślenie
zasługuje tutaj pozytywny rozwój stanu rozwiązanych rezerw i aktualizacji wartości netto w
Czechach oraz zmniejszone obciążenie ryzykiem kredytowym na Słowacji. Pozytywnie należy
wymienić w tym kontekście także Polskę, gdzie zastosowane środki zaowocowały trwałą
poprawą sytuacji w zakresie ryzyka kredytowego.
Ze względu na instrument bazowy instrumenty pochodne klasyfikuje się jako kontrakty na (45) Finansowe instrumenty
stopę procentową, kontrakty walutowe oraz transakcje na papierach wartościowych. Pochod- pochodne
ne instrumenty kredytowe klasyfikuje się jako „Inne kontrakty stopy procentowej“ (Credit
Default Swaps) lub „Inne kontrakty na papierach wartościowych“ (Total Return Swaps), w
zależności od instrumentu bazowego.
Obrany podział wartości nominalnych i przedziałów czasowych zgodny jest z międzynarodowymi standardami, podobnie jak i klasyfikacja na instrumenty na stopę procentową, walutowe
i transakcje na papierach wartościowych. We wszystkich tych kategoriach rozróżniamy między
transakcjami w obrocie pozagiełdowym (OTC) a transakcjami zawieranymi na giełdzie.
Kontrahentami w obrocie pozagiełdowym są przede wszystkim banki, chociaż ta kategoria
transakcji w coraz większym stopniu przyciąga też klientów niebankowych. Bank BA-CA
występuje w roli partnera-pośrednika przy transakcjach dotyczących standardowych instrumentów finansowych (plain-vanilla) oraz transakcjach dopasowywanych do indywidualnych
potrzeb klientów zarówno na międzynarodowym, jak i krajowym rynku międzybankowym,
także w transakcjach z klientami korporacyjnymi.
Większość transakcji i kontraktów w obrocie finansowymi instrumentami pochodnym Bank
BA-CA zawiera na pozagiełdowym rynku papierów wartościowych (OTC) głównie w kategorii
instrumentów na stopę procentową. W transakcjach giełdowych Bank koncentruje się przede
wszystkim na transakcjach stóp procentowych, terminowych operacjach papierami wartościowymi, transakcjach typu futures i opcjach.
Dla celów zarządzania portfelem i ryzykiem kontrakty są wyceniane w cenach bieżących, uzyskiwanych z powszechnie akceptowanych i sprawdzonych modeli. Kontrakty są wykazywane
na dzień bilansowy w cenach rynkowych, dodatnia wartość kontraktu wskazuje na potencjalne ryzyko niewypłacalności związane z daną transakcją.
204
Raport na temat ryzyka
Ogół transakcji na finansowe instrumenty pochodne zawartych przez Grupę Banku Austria Creditanstalt
Transakcje wg stanu na 31 grudnia 2003 r.
w mln Euro
Wartość nominalna
wg okresów
rynkowa ujemna
< 1 rok
1– 5 lat
> 5 lat
Wartość nominalna
portfel
bankowy
portfel
handlowy
Wartość rynkowa
(dodatnia)
portfel portfel
bankowy handlowy
Wartość instrumentami
pochodnymi
portfel portfel
bankowy handlowy
RAZEM
1.226.445
200.174
87.993
120.584
1.394.028
842
8.783
1.884
8.122
w tym produkty OTC
w tym produkty giełdowe
1.133.125
93.320
199.774
400
87.993
–
120.584
–
1.300.308
93.720
842
–
8.783
–
1.884
–
8.122
–
A.Instrumenty na stopę procentową
1.075.639
Produkty OTC:
982.441
FRA
205.415
Kontrakty FRA
436
Swapy odsetkowe
763.278
Opcje na stopę procentową-nabyte
7.341
Opcje na stopę procentową-wystawione
5.372
Inne kontrakty na stopę procentową
599
175.643
175.244
16.405
–
143.491
6.706
6.395
2.247
82.245
82.245
–
–
80.490
728
878
149
107.174
107.174
1.274
–
103.006
2.776
118
–
1.226.353
1.132.756
220.546
436
884.253
11.999
12.527
2.995
700
700
–
–
691
9
–
–
6.086
6.086
67
1
5.754
251
–
13
1.085
1.085
–
–
1.070
–
15
–
5.417
5.417
69
1
5.079
–
253
15
93.198
7.303
399
399
–
–
–
–
93.597
7.702
–
–
–
–
–
–
–
–
85.895
–
–
–
85.895
–
–
–
–
150.568
150.568
40.505
5.821
47.038
57.204
–
13.014
13.014
705
10.692
844
773
–
5.339
5.339
2
5.337
–
–
–
12.599
12.599
112
12.409
39
39
–
156.322
156.322
41.100
9.441
47.843
57.938
–
125
125
2
123
–
–
–
2.633
2.633
1.246
245
1.142
–
–
799
799
2
797
–
–
–
2.649
2.649
1.100
637
–
912
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
C. Transakcje na papierach wartościowych
Produkty-OTC:
Swapy na papiery wartościowe
Opcje na akcje-nabyte
Opcje na akcje-wystawione
Inne transakcje na papierach wartościowych
238
116
–
62
43
11
11.517
11.516
–
5.561
5.546
409
409
409
–
36
130
243
811
811
–
277
–
534
11.353
11.230
–
5.382
5.719
129
17
17
–
17
–
–
64
64
–
61
–
3
–
–
–
–
–
–
56
56
–
–
54
2
Produkty giełdowe:
Kontrakty futures na akcje i
indeksy giełdowe
Opcje na akcje i indeksy giełdowe
122
1
–
–
123
–
–
–
–
44
78
1
–
–
–
–
–
45
78
–
–
–
–
–
–
–
–
Produkty giełdowe:
Kontrakty futures na stopę procentową
Opcje na kontrakty futures na stopę
procentową
B. Instrumenty walutowe
Produkty OTC:
Walutowe kontrakty forward
Swapy walutowe
Opcje walutowe-nabyte
Opcje walutowe-wystawione
Inne kontrakty wymiany
Produkty giełdowe:
Kontrakty walutowe futures
Opcje walutowe futures
Raport na temat ryzyka
205
Przy pozycjach finansowych instrumentów uwzględniono pozytywną wartość rynkową, oraz
odpowiednia naliczenia, zależnie od produktu, waluty i okresu zapadalności w celu ułatwienia zarządzania ryzykiem. W naszym wewnątrzbankowym systemie zarządzania ryzykiem stosowane są naliczenia zależne od potencjalnych, przyszłych zagrożeń i aktualnych wahań na
rynku przy uwzględnieniu okresów pozostających do zapadalności instrumentów. Są one przy
założonym przedziale ufności 97,5 % w większości przypadków wyższe, niż odpowiednie
limity naliczeń zgodne z austriacką ustawą Prawo bankowe (BWG). Wartość rynkowa brutto
zawartych przez nas instrumentów pochodnych, mimo wyraźnego zwiększenia ilości transakcji była na dzień 31 grudnia 2003 r. niższa niż w roku ubiegłym.
Dane na temat stopnia wykorzystania linii transakcji na finansowych instrumentach pochodnych dostępne są w obrębie prawie całej Grupy w centralnym systemie WSS („Wallstreet“
Treasurysystem) online. Dla mniejszych jednostek Grupy, nie posiadających jeszcze dostępu
do tego systemu, ustala się i monitoruje odpowiednie limity transakcyjne, co gwarantuje
utrzymanie w całej Grupie zatwierdzonych limitów ryzyka kredytowego.
Bank BA-CA ogranicza dodatkowo ryzyko z transakcji instrumentami pochodnymi stosując
odpowiednie ramowe umowy, ustalając dla departamentów prawnych odpowiednie regulaminy dotyczące standardów dokumentacji oraz ich bieżący monitoring a także ustalając wytyczne w sprawie umów zabezpieczenia majątkowego (collateral agreements) i specjalne klauzule wymówienia umowy (break-clauses). Niezależnie od bardzo dobrego poziomu ocenianej
zdolności kredytowej naszych kontrahentów w obrębie transakcji na finansowe instrumenty
pochodne w związku z rosnącym wolumenem tych transakcji uwzględniamy w naszym zarządzaniu ryzykiem odpowiednie zabezpieczenia na wypadek możliwych strat z tytułu niewywiązania się przez klienta z podjętych zobowiązań.
Wzrost wszystkich transakcji zawartych w segmencie finansowych instrumentów pochodnych
wyniósł w porównaniu rocznym 64 % (z 922 mld Euro do 1.515 mld Euro). W kategorii kontraktów na stopę procentową wzrost wolumenu nominałów wyniósł 72 %, przy czym
największe wzrosty odnotowano w handlu krótkoterminowymi instrumentami stopy procentowej w walucie Euro. Duże wzrostu wolumenu obrotów w transakcjach w segmencie instrumentów pochodnych zgodne są z ogólnym trendem panującym na rynku. Bank for International Settlement odnotował w swoich statystykach za pierwsze półrocze 2003 r. wzrost
transakcji na finansowe instrumenty pochodne na stopę procentową w porównaniu z rokiem
poprzednim, wynoszący w przeliczeniu na Euro ok. 63 %. Zwiększony wolumen obrotów
handlowych w tym segmencie odzwierciedla także zwiększoną w Banku świadomość
konieczności działania w kategoriach rentowności, odpowiedzialnego podejścia do własnych
zasobów kapitałowych i utrzymania przepływu środków pieniężnych. Wysoki poziom
płynności środków i związane z tym niskie ryzyko operacyjne wspierają trend rozwojowy w
obrotach handlowych tego segmentu, czyniąc z instrumentów pochodnych dogodny instrument zabezpieczania ryzyka stóp procentowych.
206
Raport na temat ryzyka
(46) Listy patronackie dla
Bank Austria Creditanstalt AG, w zakresie posiadanych udziałów z wyłączeniem ryzyka poli-
banków i innych instytucji
tycznego zapewnia wypełnienie zobowiązań kontraktowych następujących podmiotów:
finansowych
1) Banki w Austrii
– BANKPRIVAT AG, Wiedeń
– Bank Austria Handelsbank AG, Wiedeń
– Bank Austria Creditanstalt ImmoTrust GmbH, Wiedeń
– Bank Austria Creditanstalt Wohnbaubank AG, Wiedeń
– Schoellerbank Aktiengesellschaft, Wiedeń
2) Banki zagraniczne
– Bank Przemysłowo-Handlowy PBK S.A., Kraków
– HVB Bank Czech Republic a.s., Praga
– HVB Bank Slovakia a.s., Bratysława
– HVB Bank Hungary Rt., Budapeszt
– HVB Bank Romania S.A., Bukareszt
– Commercial Bank Biochim AD, Sofia
– HVB Bank Jugoslavija A.D., Belgrad
– Splitska banka d.d., Split
– Bank Austria Creditanstalt d.d. Ljubljana
– HVB Jelzalogbank Rt., Budapeszt
– HVB Bank Hipoteczny S.A., Warszawa
3. Instytucje sektora bankowo-usługowego w Austrii:
– Bank Austria Creditanstalt Leasing GmbH, Wiedeń, oraz kilka jej zależnych spółek
(47) Podstawa prawna według
Informacje wg prawa austriackiego
prawa austriackiego
Podstawę prawną do sporządzenia skonsolidowanych sprawozdań finansowych zgodnie z
Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej/Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości (MSSF/MSR) w Austrii stanowią przepisy nowego paragrafu 59a austriackiego Prawa bankowego wprowadzone zgodnie z austriacką Ustawą o Skonsolidowanych Sprawozdaniach Finansowych (BGBl Nr 49/1999 z 26 marca 1999 r.). Zgodnie z tym
paragrafem austriackiej ustawy Prawa bankowego, bank przygotowujący skonsolidowane
sprawozdanie finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości jest
zwolniony z obowiązku przygotowania skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Aby
skonsolidowane sprawozdanie finansowe podlegało takiemu zwolnieniu, musi być ono zgodne z zasadami zawartymi w dyrektywie Unii Europejskiej 86/635/EEC, dotyczącej przygotowywania przez banki i inne instytucje finansowe rocznych sprawozdań finansowych oraz
skonsolidowanych sprawozdań finansowych, a także spełniać wymogi paragrafu 245a ust.1
p. 2– 5 oraz ust.2 austriackiego Kodeksu handlowego.
Biegli rewidenci muszą poświadczyć spełnienie tych wymogów. Ponadto raport biegłego rewidenta powinien zawierać ocenę skonsolidowanego sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z działalności Grupy, w zakresie spełnienia, w co najmniej równorzędny sposób
wymogów określonych w paragrafie 274 ust.1– 4 austriackiego Kodeksu handlowego.
Informacje wg prawa austriackiego
207
MSSF/MSR są międzynarodowymi uznanymi, powszechnie akceptowanymi, standardami
rachunkowości, a biegli rewidenci powinni poświadczyć, że wymogi paragrafu 59a austriackiej ustawy Prawa bankowego zostały spełnione. Tym samym skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone zgodnie z IAS/MSR spełnia wymogi prawa austriackiego.
Zgodnie z paragrafem 59a austriackiej ustawy Prawa bankowego oraz paragrafem 30 austriackiego Prawa bankowego instytucje kredytowe specjalnego nadzoru posiadające zarejestrowaną siedzibę w Austrii są zobowiązane do przygotowywania skonsolidowanych sprawozdań
finansowych. Zatem skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało przygotowane z punktu
widzenia Banku BA-CA AG, z siedzibą w Wiedniu, jako krajowej instytucji kredytowej specjalnego nadzoru.
Kompletna lista udziałów kapitałowych Banku BA-CA AG została podana w załączonych notach do odrębnych sprawozdań finansowych poszczególnych banków.
W roku sprawozdawczym w skład Zarządu Banku Austria Creditanstalt AG wchodziły
(48) Organy
następujące osoby: Willibald CERNKO (od 1.4.2003), Helmut GROPPER (od 1.4.2003 r. do
31.12.2003 r.), dr Erich HAMPEL (od 27.1.2004 r. jako Prezes, Dyrektor Generalny), mag. Wolfgang HALLER (od 27.1.2004 r. jako Wiceprezes, Zastępca Dyrektora Generalnego), mag. Wilhelm HEMETSBERGER, mag. Friedrich KADRNOSKA (do 26.1.2004 r.; od 1.4.2003 r. jako
Zastępca Dyrektora Generalnego), Gerhard RANDA (do 31.3.2003 r., jako Dyrektor Generalny),
Karl SAMSTAG (do 26.1.2004 r.; do 31.3.2003 r. jako Zastępca Dyrektora Generalnego, od
1.4.2003 r. jako Dyrektor Generalny), Jochen-Michael SPEEK (do 31.3.2003 r.), DDr. Regina PREHOFER (od 1.4.2003 r.).
Od 1.1.2004 r. w skład Zarządu Banku Austria Creditanstalt AG wchodzi Stefan ERMISCH i
od 27.1.2004 r. dr. Johann STROBL.
W skład Rady Nadzorczej Banku Austria Creditanstalt AG wchodziły w roku sprawozdawczym
następujące osoby:
KR Dkfm. dr. Erich Becker, dr. Alberto CRIPPA, Dkfm. Armin Gebhard FEHLE (od 17.3.2003
r.), dr. Adolf FRANKE (do 17.3.2003 r.), Hedwig FUHRMANN, Dkfm. dr. Paul HASSLER (do
17.3.2003 r.), Wolfgang HEINZL, Rudolf HUMER, Z-ca Przewodniczącego.; dr. Stefan
JENTZSCH, Heribert KRUSCHIK, Wolfgang LANG, mag. Adolf LEHNER, mag. inż. Gerhard
MAYR, M.B.A., Michael MENDEL (od 17.3.2003 r.), Dieter RAMPL (do 17.3.2003 r.), KR Franz
RAUCH (od 17.3.2003 r.), Gerhard RANDA (Przewodniczący od 1.4.2003), Thomas SCHLAGER, dr Albrecht SCHMIDT (Przewodniczący do 17.3.2003 r.), dr Veit SORGER, dr Wolfgang
SPRIßLER.
Bank Austria Creditanstalt AG może zgodnie z austriackim Kodeksem handlowym i ustawą
Prawa bankowego (öHGB/BWG) wypłacić dywidendę w wysokości nie przekraczającej jej
wyniku finansowego, wykazanego w jednostkowym sprawozdaniu finansowym, w wysokości
151,5 mln Euro (w roku poprzednim; 122,3 mln Euro).
208
Informacje wg prawa austriackiego
(49) Dywidendy
Propozycja podziału dywidendy za rok obrotowy 2003
Uzyskany w roku obrotowym od 1.1.2003 do 31.12.2003. wynik finansowy Banku Austria
Creditansanstalt AG wyniósł 243,5 mln Euro. Po zasileniu rezerw sumą 98,0 mln Euro i uwzględnieniu niepodzielonego wyniku finansowego i lat ubiegłych w wysokości 6,0 mln Euro
otrzymaliśmy kwotę wyniku finansowego przeznaczonego do dywidendy w wysokości 151,5
mln Euro. Proponujemy zatem, z zastrzeżeniem zezwolenia Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy, przeznaczyć do wypłaty na uprawniony do dywidendy kapitał podstawowy w wysokości 1.068.920,749,80 Euro, dywidendę w wysokości 1,02 Euro na akcję. Wypłacona dywidenda przy 147.031.740 akcjach wyniesie 150,0 mln Euro. Pozostałą kwotę 1,5 mln proponujemy przenieść jako wynik niepodzielony na rachunek roku przyszłego.
(50) Główne różnice pomiędzy
Główne różnice pomiędzy skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym sporządzonym
skonsolidowanym sprawozda-
zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości a skonsolidowanym sprawozda-
niem finansowym sporząd-
niem finansowym zgodnym z Austriackimi Standardami Rachunkowości (austriacki Kodeks
zonym zgodnie z MSSF/MSR
handlowy/ustawa Prawo bankowe) są następujące:
Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości
Finansowej/Międzynarodowymi Standardami
Rachunkowości a skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym zgodnym z Austriackimi Standardami
Rachunkowości
1) cel i zawartość sprawozdań finansowych zgodnie z MSSF/MSR
2) formaty bilansu i rachunku zysków i strat
3) zasady ujmowania i wyceny
4) grupa spółek podlegających konsolidacji
5) ujęcie podatku odroczonego
6) inne założenia przy kalkulacji kosztów pracowniczych związanych z emeryturami i podobnymi świadczeniami
7) wydzielenie udziałów mniejszościowych utrzymywanych poza Grupą z kapitału własnego
8) szerszy zakres informacji w notach
ad 1) Cel i zawartość sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF/MSR
Celem sporządzenia sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF/MSR jest dostarczenie
ustrukturyzowanej informacji o sytuacji finansowej, wynikach z działalności oraz zmianach
sytuacji finansowej podmiotu, użytecznej dla szerokiego kręgu użytkowników podejmujących
decyzje ekonomiczne.
Zgodnie ze standardami MSSF/MSR cel ten jest spełniony poprzez sporządzanie kompletnych,
wiarygodnych, przejrzystych i rzetelnych sprawozdań finansowych (por. też informację w
nocie 3 dotyczącą znaczących zasad rachunkowości); ustalenie wyniku netto za okres sprawozdawczy z wykorzystaniem zasady memoriałowej, a forma prezentacji odpowiada
właściwym dla charakteru działalności zasadom zarządzania. Zapewnia to większą
porównywalność sprawozdań finansowych przygotowywanych zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości, w porównaniu do standardów lokalnych.
Rachunek przepływu środków pieniężnych oraz zestawienie zmian w kapitale własnym stanowią integralną część sprawozdań finansowych.
Informacje wg prawa austriackiego
209
Zgodnie ze standardami MSSF/MSR dywidendy wypłacone nie są ustalane ani ograniczane
przez skonsolidowane sprawozdanie finansowe. Podział zysku następuje wyłącznie na podstawie jednostkowych sprawozdań finansowych, sporządzonych zgodnie z lokalnymi standardami rachunkowości.
Przyjmowanie kwot wynikających wyłącznie z przepisów podatkowych nie jest dopuszczalne
w sprawozdaniach finansowych sporządzanych zgodnie ze standardami MSSF/MSR. Efekty
podatkowe, włączając w to podatki odroczone (patrz ad 5 poniżej) są ujęte w obciążeniach
podatkowych danego okresu.
Noty do sprawozdań finansowych zawierają dodatkowe informacje i objaśnienia zapewniające użytkownikom odpowiednią informację niezbędną do właściwej oceny rozwoju spółki w
okresie sprawozdawczym (patrz ad 8 poniżej).
ad 2) Formaty bilansu i rachunku zysków i strat
Standardy MSSF/MSR nie określają obowiązkowego formatu bilansu oraz rachunku
zysków i strat. Regulacje MSSF/MSR zazwyczaj określają jedynie minimalne wymagania, natomiast kwestie formatu pozostawiają do decyzji spółek w celu wyboru jak najlepszego formatu uwzględniającego cele prezentowanych informacji.
Oczywista różnica pomiędzy sprawozdaniami sporządzonymi zgodnie ze standardami MSSF/MSR
oraz austriacką ustawą Prawem bankowym polega na prezentacji bilansu i rachunku zysków i
strat w sposób ułatwiający korzystanie ze sprawozdań. Nie powoduje to jednak utraty informacji.
Ujawnianie wielu szczegółów, jak również dodatkowych podziałów i not objaśniających, nie
wymaganych w sprawozdaniach finansowych sporządzonych zgodnie z austriackim Kodeksem
handlowym/ustawą Prawem bankowym, znacząco zwiększa zakres informacji dostarczanej
użytkownikom. Rezerwy na kredyty prezentowane są w bilansie, a zmiana stanu rezerw na kredyty i pożyczki jest wykazywana w rachunku zysków i strat (oprócz dodatkowych informacji dotyczących ryzyka kredytowego zaprezentowanych w notach). Wszystkie te informacje znacznie
poprawiają możliwość oceny prowadzonej przez Bank polityki w zakresie ryzyka kredytowego.
ad 3) Zasady ujmowania i wyceny
Sprawozdawczość finansowa według prawa austriackiego opiera się na zasadzie ostrożnej
wyceny, dotyczącej w szczególności rozpoznawania prawdopodobnych strat, ale nie rozpoznawania przewidywanych prawdopodobnych zysków. Zasada ta nie jest stosowana w MSSF/MSR
w takim samym zakresie.
Szczegółowe różnice w poszczególnych pozycjach bilansu oraz rachunku zysków i strat, w
szczególności wycena instrumentów finansowych zgodnie z MSR 39, różniąca się od Austriackich Standardów Rachunkowości zostały przedstawione w nocie 3.
ad 4) Spółki podlegające konsolidacji
Zgodnie ze standardami MSSF/MSR konsolidacji podlegają wszystkie znaczące kontrolowane
spółki. W przeciwieństwie do tej zasady, zgodnie z paragrafem 30 austriackiej ustawy Prawa
210
Informacje wg prawa austriackiego
bankowego, kontrolowana instytucja kredytowa, która jest nieistotna dla skonsolidowanego
sprawozdania finansowego, również podlega konsolidacji. Zapis paragrafu 30 austriackiej ustawy Prawa bankowego, ograniczający grupę spółek podlegających konsolidacji do podmiotów
finansowych, nie ma zastosowania przy sporządzaniu sprawozdań finansowych zgodnie z MSR.
Zgodnie z MSR podmioty finansowe, nie pozostające pod kontrolą i w których spółka dominująca posiada jedynie pośrednio udziały większościowe, nie podlegają konsolidacji.
Porównanie regulacji dotyczących spółek podlegających konsolidacji zgodnie z austriacką ustawą Prawo bankowe, wskazuje na liczne różnice , wynikające z nieuwzględniania wielu banków
i instytucji finansowych ze względu na ich nieistotny wpływ na skonsolidowane sprawozdanie
finansowe oraz z uwzględnienia kontrolowanych spółek zależnych Banku Austria Creditanstalt
AG, będących podmiotami zarządzającymi nieruchomościami i zajmujących się przetwarzaniem
danych, których wpływ na te sprawozdania spełnia kryterium istotności. Metoda ujmowania
inwestycji kapitałowych jest opisana w części dotyczącej udziałów kapitałowych.
ad 5) Ujmowanie podatku odroczonego
Zgodnie z MSSF/MSR różnice pomiędzy podstawą opodatkowania a kwotami ujmowanymi w
bilansie, mającymi charakter przejściowy, wymagają rozpoznania aktywa lub rezerwy z tytułu
podatku odroczonego. Podobnie ujmowane są bieżące straty podatkowe lub straty podatkowe z
lat ubiegłych, jeśli przewiduje się, że mogą zostać w przyszłości rozliczone. W przeciwieństwie do
MSR, austriacki Kodeks handlowy przewiduje wyłącznie możliwość powstania podatku odroczonego z tytułu przejściowych różnic pomiędzy wynikiem finansowym w ujęciu rachunkowym i
podatkowym. W bilansie jest wykazywana kwota netto rezerwy z tytułu podatku odroczonego.
Podatek dochodowy za dany okres składa się zatem z bieżącego podatku dochodowego oraz
zmian w aktywach i rezerwie z tytułu odroczonego podatku dochodowego powstałych w
trakcie okresu.
ad 6) Różne założenia wykorzystane przy kalkulacji kosztów pracowniczych związanych z
emeryturami i podobnymi zobowiązaniami
Kalkulacja rezerw emerytalnych zgodnie z austriackim Kodeksem Handlowym bazuje często
na metodach wyceny oczekiwanych świadczeń. MSR 19 wymaga zastosowania metody prognozowanych uprawnień jednostkowych.
Stopa dyskontowa wykorzystana do zdyskontowania prognozowanego świadczenia według
kodeksu handlowego jest często równa stopie użytej dla celów podatkowych. Zgodnie z MSR
19 stopa dyskontowa powinna być określona w odniesieniu do stóp dochodowości obligacji
skarbowych lub przedsiębiorstw o długich terminach zapadalności.
W kalkulacji powinno się brać pod uwagę wzrost wynagrodzenia w wyniku awansów. Ze
względu na różnice w kalkulacji rezerwy emerytalne uznawane w MSR 19 są na ogół znacznie wyższe od tych wyliczonych na podstawie austriackiego Kodeksu handlowego świadczenia
po okresie zatrudnienia dotyczą też rezerw na odprawy.
Informacje wg prawa austriackiego
211
ad 7) Udziały mniejszościowe poza Grupą nie stanowiące części kapitałów własnych
Zgodnie z MSSF/MSR udziały kapitałowe w spółkach podlegających konsolidacji, które nie są
pośrednio lub bezpośrednio własnością jednostki dominującej, nie są wykazywane jako pozycja skonsolidowanych kapitałów własnych, ale jako odrębna pozycja bilansowa.
ad 8) Szerszy zakres informacji wymaganej w notach
W celu lepszej porównywalności oraz rzetelnej prezentacji sytuacji finansowej i wyników
działalności, MSSF/MSR nakładają obowiązek zaprezentowania szczegółowych informacji w
notach do sprawozdań finansowych. Dla przykładu, informacją stanowiącą zgodnie z
MSSF/MSR część sprawozdania finansowego jest zestawienie zmian w kapitale własnym,
sprawozdawczość dotycząca segmentów działalności oraz informacje na temat wartości godziwej aktywów.
Poniższa tabela prezentuje wymogi kapitałowe dla grupy instytucji kredytowych w ramach
(51) Zasoby kapitałowe oraz
Grupy Banku Austria Creditanstalt zgodnie z paragrafem 30 austriackiej ustawy Prawa ban-
przepisy nadzorcze dotyczące
kowego na koniec roku obrotowego 2003 i 2002, jak też składniki źródeł finansowania na
wymogów kapitałowych
koniec roku obrotowego 2003 i 2002.
Środki własne i zgodna z wymogami nadzoru bankowego wysokość środków adekwatności kapitałowej dla grupy instytucji kredytowych BA-CA
mln Euro
2003
2002
Kapitał podstawowy (Filar 1)
Kapitał wpłacony
Kapitał rezerwowy
Rezerwa z zysków
Rezerwa zgodnie z 23 austr. ustawy Prawa bankowego
Rezerwy nie podlegające opodatkowaniu
Różnice z tytułu konsolidacji zgodnie z 24 ust.2 austr. ustawy Prawa bankowego
Minus wartości niematerialne i prawne
5.123
1.069
2.154
538
2.070
158
– 316
– 550
4.574
829
1.489
416
2.070
163
246
– 639
Pozycje uzupełniające (Filar 2)
Kapitał uzupełniający
Kapitał z aktualizacji wyceny
Kapitał podporządkowany
3.888
1.237
93
2.558
3.549
1.206
56
2.287
Zmniejszenia
– 424
– 614
8.587
7.509
Podstawa kalkulacji (księga główna banku)
65.550
67.160
Wskaźnik kapitału podstawowego
Wskaźnik kapitału całkowitego
7,8 %
13,1 %
6,8 %
11,2 %
Dostępny Filar 3
432
1.548
Wymogi portfela handlowego oraz otwartych pozycji wymiany
356
434
Wymogi pokryte przez Filar 3
356
434
źródła finansowania netto (Filar 1 i Filar 2 minus zmniejszenia)
212
Informacje wg prawa austriackiego
Zgodna z wymogami nadzoru bankowego wysokość środków adekwatności kapitałowej dla grupy instytucji kredytowych BA-CA stan na dzień
31 grudnia 2003 r.
mln Euro
Wagi ryzyka
Aktywa i pozycje
pozabilansowe
Kwoty
ważone
Wymogi
kapitałowe
0%
34.744
0
0
10 %
1.284
128
10
20 %
7.290
1.458
117
50 %
11.808
5.904
472
100 %
50.998
50.998
4.080
1.172
307
25
107.296
58.795
4.704
18.909
6.675
534
Certyfikaty inwestycyjne
AKTYWA RAZEM
Pozycje pozabilansowe
Specjalne pozycje pozabilansowe
PORTFEL FINANSOWY
21.530
80
6
147.735
65.550
5.244
Informacje wg prawa austriackiego
213
214
Oświadczenie Zarządu
Zarząd Banku Austria Creditanstalt AG sporządził skonsolidowane sprawozdanie finansowe
wg stanu na dzień 31 grudnia 2003 r. zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF). Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe stanowi spełnienie warunków wymaganych dla zwolnienia Banku od sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z prawem austriackim i jest zgodne z obowiązującym przepisami Unii Europejskiej.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe i raport na temat działalności Grupy zawierają
wszelkie wymagane informacje, w szczególności zaś dokładnie objaśniono wszystkie istotne
zdarzenia i inne okoliczności zaistniałe po zakończeniu roku obrotowego, które mogą mieć
wpływ na dalszy rozwój Grupy.
Wiedeń, 19 lutego 2004 r.
Zarząd
Hampel
Haller
(Prezes)
(Wiceprezes)
Cernko
Ermisch
Prehofer
Hemetsberger
Strobl
Oświadczenie Zarządu
215
Raport biegłych rewidentów
Przeprowadziliśmy badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego sporządzonego na
dzień 31 grudnia 2003 r. przez Bank Austria Creditanstalt AG zgodnie Międzynarodowymi
Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF), opublikowanymi przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe składa się z:
bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2003 r. i na dzień 31 grudnia 2002 r., rachunku
zysków i strat, zestawienia zmian w kapitale własnym, rachunku przepływów pieniężnych oraz
not objaśniających za rok obrotowy 2002 i 2003.
Za sporządzenie oraz treść skonsolidowanego sprawozdania finansowego odpowiedzialny jest
Zarząd Banku. Naszym zadaniem jest wyrażenie opinii o skonsolidowanym sprawozdaniu
finansowym na podstawie przeprowadzonego badania.
Badanie sprawozdania finansowego przeprowadziliśmy zgodnie z Austriackimi Standardami
Badania Sprawozdań oraz Międzynarodowymi Standardami Rewizji Sprawozdań Finansowych.
Standardy te wymagają, aby badanie było zaplanowane i przeprowadzone w sposób dający
wystarczającą pewność, że skonsolidowane sprawozdanie finansowe nie zawiera istotnych
błędów. Badanie obejmuje sprawdzenie dokumentacji w oparciu o metodę wyrywkową, z
której wynikają kwoty i informacje zawarte w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.
Badanie obejmuje również ocenę poprawności zastosowanych zasad rachunkowości,
znaczących szacunków dokonanych przez Zarząd Banku oraz ocenę ogólnej prezentacji skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Wyrażamy przekonanie, że przeprowadzone przez
nas badanie stanowi wystarczającą podstawę dla naszej opinii.
Naszym zdaniem skonsolidowane sprawozdanie finansowe przedstawia jasno i rzetelnie
sytuację finansową i majątkową Grupy na dzień 31 grudnia 2003 r. oraz 31 grudnia 2002 r.,
wynik na działalności oraz przepływy środków pieniężnych za rok obrotowy rozpoczynający się
1 stycznia 2003 r. i kończący się 31 grudnia 2003 r. oraz za rok obrotowy rozpoczynający się
1 stycznia 2002 r. i kończący się 31 grudnia 2002 r. zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF).
216
Raport biegłych rewidentów
Raport biegłych rewidentów
Zgodnie z przepisami austriackiej ustawy Prawa handlowego, biegły rewident jest odpowiedzialny za zbadanie zgodności sprawozdania z działalności Grupy ze skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym oraz za zbadanie, czy zostały spełnione wymogi prawne zezwalające
na zwolnienie Spółki z obowiązku sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z prawem austriackim. Potwierdzamy, że sprawozdanie z działalności Grupy jest
zgodne ze skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym oraz że wymogi ustawowe, dotyczące zwolnienia z obowiązku sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego
zgodnie z prawem austriackim, zostały spełnione.
Wiedeń, 19 lutego 2004 r.
Sparkassen-Prüfungsverband
Prüfungsstelle
(Audytor)
dr Goschler
mag Riedl
Audytor
Biegły rewident
KPMG Austria GmbH
Wirtschaftsprüfungs- und Steuerberatungsgesellschaft
dr Kranebitter
mag Reiffenstuhl
Biegły rewident
Biegły rewident
Österreichische Wirtschaftsberatung GmbH
Wirtschaftsprüfungs- und Steuerberatungsgesellschaft
doc. hab. dr mag Philip Göth
dr Bitzyk
Biegły rewident
Pełnomocnik, biegły rewident
Raport biegłych rewidentów
217
Sprawozdanie Rady Nadzorczej
Rada Nadzorcza Banku Austria Creditanstalt CA odbyła w 2003 r., podobnie jak Komisja Kredytowa 5 posiedzeń. Zarówno Komitet ds. Kontroli i Zatwierdzenia Bilansu, jak i Komitet ds.
Strategii spotkały odbyły po jednym posiedzeniu. Ponadto wielokrotnie podejmowano uchwały
w drodze pisemnej ankiety. Rada Nadzorcza była regularnie informowana przez Zarząd Banku
o przebiegu działalności banku i sytuacji spółki. Na swych posiedzeniach Rada Nadzorcza zajmowała się zadaniami przydzielonymi jej w myśl ustawy i statutu.
Najważniejszym tematem w roku sprawozdawczym była pierwotna oferta publiczna i debiut
notowań Banku BA-CA na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Stosownie do tego
zmieniono też statut i regulamin Rady Nadzorczej i Zarządu. Nadprogramowe punkty w sprawozdaniu poświęcone są szczególnie ważnym aspektom takim, jak szereg raportów komisji
kredytowej na temat stanu portfeli oraz informacji, na temat obowiązków ciążących na
członkach organów przedstawicielskich przedsiębiorstw notujących na giełdzie i polskich
przepisów dotyczących działalności przedsiębiorstw i spółek oraz rozwojowi w zakresie zysku z
tytułu prowizji i odsetek z działalności Banku na terenie Austrii i szeregowi przedsięwzięć,
podjętych dla poprawy sytuacji w dziedzinie zwiększenia przychodów.
W okresie sprawozdawczym ustąpili z Rady Nadzorczej z dniem 17.3.2003 r. dr Albrecht
Schmidt (Przewodniczący), dr Adolf Franke, dr Paul Hassler i Dieter Hampel. Na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy zostali powołani w tym samym dniu i z mocą od dnia 17.3.2003 r. w
skład Rady Nadzorczej Dkfm. Armin Gebhard Fele, Michael Mendel i radca komercjalny Franz
Rauch, oraz z dniem 1.4.2003 r. Dkfm Gerhard Randa. Na posiedzeniu konstytuującym Rady
Nadzorczej w dniu 17.3.2003 r. na Przewodniczącego Rady powołany został z mocą od dnia
1.4.2003 r. Dkfm Gerhard Randa a Rudolf Humer zatwierdzony został na stanowisku Zastępcy
Przewodniczącego. Na posiedzeniu tym na stanowisko Przewodniczącego Komitetu Kredytowego powołany został Michael Mendel a na stanowisko Zastępcy Przewodniczącego Rudolf
Humer zaś dr Stefan Jentsch i Dkfm Gerhard Randa powołani zostali na członków Komitetu,
jednocześnie na stanowisko Przewodniczącego Komitetu ds. Bilansu powołany został Dkfm
Gerhard Randa, na stanowisko jego zastępcy powołany został Rudolf Humer a na członka
Komitetu dr Wolfgang Sprießler. Na tym samym posiedzeniu z dniem 1.4.2003 r. Karl Samstag mianowany został Prezesem Zarządu a mag. Friedrich Kadrnoska Wiceprezesem Zarządu.
Z dniem 1.4.03 r. członkami Zarządu mianowani zostali DDr Regina Prehofer oraz Helmut
Gropper Willibald Cernko. W roku sprawozdawczym z Zarządu odeszli Prezes Zarządu Dkfm
Gerhard Randa i Jochen-Michael Speek (obaj z dniem 31.3.2003 r.) oraz Helmut Gropper z
dniem 31.12.2003 r. Postanowieniem Rady Nadzorczej z dnia 12.12.2003 r. na członka Zarządu powołany został z dniem 1.1.2004 r. Stefan Ermisch.
Z dniem 26.1.2004 zrzekli się swoich funkcji Prezes Zarządu Karl Samstag oraz Wiceprezes Zarządu mag. Friedrich Kadrnoska. Na nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Nadzorczej w dniu
26.1.2004 r. na stanowisko Prezesa Zarządu powołany został dr Erich Hampel a na stanowisko
Wiceprezesa Zarządu mag Wolfgang Haller, obaj z dniem 27.1.2004 r. Ponadto na członka
Zarządu powołany został z dniem 27.1.2004 r. dr Johann Strobl.
218
Sprawozdanie Rady Nadzorczej
Prowadzone księgi, sprawozdanie finansowe i raport roczny 2003 r. zostały zbadane przez
Radę Rewizyjną Stowarzyszenia Kas Oszczędnościowych (Sparkassen-Prüfungsverband, Prüfungsstelle) wspólnie z KPMG Austria GmbH Wirtschaftsprüfungs- und Steuerberatungsgesellschaft i Österreichische Wirtschaftsberatung GmbH Wirtschaftsprüfungs- und Steuerberatungsgesellschaft. Przeprowadzone badanie nie dało powodu do jakichkolwiek zastrzeżeń,
badane sprawozdanie w pełni spełniało wymogi określone ustawowo, wobec czego otrzymało
opinię bez zastrzeżeń.
Rada Nadzorcza przyłączyła się do opinii biegłych, aprobuje przedłożone przez Zarząd sprawozdanie finansowe i raport roczny 2003 r. wraz z propozycją podziału zysku, stwierdza zatem
stosownie do 125 ust. 2 ustawy O prawie akcyjnym udzielenie aprobaty dla sprawozdania
finansowego za 2003 r.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe 2003 r. Grupy oraz załączone noty zostały zbadane
przez Radę Rewizyjną Stowarzyszenia Kas Oszczędnościowych zgodnie z Międzynarodowymi
Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF). Przeprowadzone badanie nie dało powodu do jakichkolwiek zastrzeżeń, badane sprawozdanie w pełni spełniało wymogi określone
ustawowo.
W opinii biegłych zbadane skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej
przedstawia w sposób rzetelny, we wszystkich istotnych aspektach, sytuację majątkową i finansową badanej Grupy na dzień 31 grudnia 2003 roku, jej wynik finansowy oraz przepływy środków pieniężnych za okres od 1 stycznia 2003 roku do 31 grudnia 2003 roku, zgodnie z zasadami rachunkowości Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej i
Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości (MSSF/MSR).
Biegli rewidenci potwierdzają, że badane skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy
spełnia wymogi prawne odnośnie warunków, jakim powinno odpowiadać takie sprawozdanie
i do zwolnienia z konieczności sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego
zgodnie z prawem austriackim.
Wiedeń 1 marca 2004 r.
Rada Nadzorcza
Gerhard RANDA
Przewodniczący Rady Nadzorczej
Sprawozdanie Rady Nadzorczej
219
Organy Banku Austria Creditanstalt AG
Rada Nadzorcza
Przewodniczący
Gerhard Randa
Członek Zarządu Koncernu, Bayerische Hypo- und Vereinsbank AG (od 1 kwietnia 2003)
Dr. Albrecht Schmidt
Przewodniczący Rady Nadzorczej, Bayerische Hypo- und Vereinsbank AG (do 17 marca 2003)
Zastępca Przewodniczącego
Rudolf Humer
Członek Zarządu, P Vermögensverwaltung AG
Członkowie
Dkfm. Dr. Erich Becker, Kommerzialrat
Dyrektor Generalny, VA Technologie AG
Dr. Alberto Crippa
IntesaBci SpA
Prof. Dkfm. Armin Gebhard Fehle
Konsultant d/s komunikacji (od 17 marca 2003)
Dr. Adolf Franke
Członek Zarządu, WestLB AG (do 17 marca 2003)
Dkfm. Dr. Paul Hassler
Biegły rewident (do 17 marca 2003)
Dr. Stefan Jentzsch
Członek Zarządu Koncernu, Bayerische Hypo- und Vereinsbank AG
Dipl.-Ing. Gerhard Mayr, M.B.A.
Executive Vice-President Pharmaceutical Operations, Eli Lilly & Company
Michael Mendel
Członek Zarządu Koncernu, Bayerische Hypo- und Vereinsbank AG (od 17 marca 2003)
Dieter Rampl
Prezes Zarządu Koncernu, Bayerische Hypo- und Vereinsbank AG (do 17 marca 2003)
Franz Rauch, Kommerzialrat
Wspólnik Zarządzający, Rauch Fruchtsäfte Ges.m.b.H. (od 17 marca 2003)
Dr. Veit Sorger
Dyrektor Generalny, Frantschach AG
Dr. Wolfgang Sprißler
Członek Zarządu Koncernu, Bayerische Hypo- und Vereinsbank AG
Mianowani przez Radę Zakładową
Hedwig Fuhrmann
Thomas Schlager
Przewodnicząca Rady Zakładowej
3 Zastępca Przewodniczącego Rady Zakładowej
Wolfgang Heinzl
Heribert Kruschik
1 Zastępca Przewodniczącego Rady Zakładowej Członek Rady Zakładowej
Mag. Adolf Lehner
Wolfgang Lang
2 Zastępca Przewodniczącego Rady Zakładowej Członek Rady Zakładowej
Przedstawiciele Organów Nadzorczych
Komisarz Państwowy
Mag. Doris Radl
Radca Ministerialny
Zastępca Komisarza Państwowego
Dr. Josef Kramhöller
Obersenatsrat
Komisarz Nadzoru Funduszu Gwarancyjnego Dr. Alfred Katterl
Zastępca Komisarza Nadzoru Funduszu
Gwarancyjnego
Christian Wenth
Mag. Martin Mareich
Powiernik przewidziany ustawą
o obligacjach hipotecznych
Oberrat (od 1 czerwca 2003)
Zastępca powiernika przewidziany ustawą
o obligacjach hipotecznych
Oberrat
220
Organy Banku Austria Creditanstalt AG
Dr. Gerhard Reicher
Zarząd
Prezes
Dr. Erich Hampel
Dyrektor Generalny (od 27 stycznia 2004)
Członek Zarządu (do 26 stycznia 2004)
Zastępca Prezesa
Mag. Wolfgang Haller
Zastępca Dyrektora Generalnego (od 27 stycznia 2004)
Członek Zarządu (do 26 stycznia 2004)
Członkowie
Willibald Cernko
Członek Zarządu (od 1 kwietnia 2003)
Stefan Ermisch
Członek Zarządu (od 1 stycznia 2004)
Mag. Wilhelm Hemetsberger
Członek Zarządu
DDr. Regina Prehofer
Członek Zarządu (od 1 kwietnia 2003)
Dr. Johann Strobl
Członek Zarządu (od 27 stycznia 2004)
Helmut Gropper
Członek Zarządu (od 1 kwietnia 2003 do 31 grudnia 2003)
Mag. Friedrich Kadrnoska
Zastępca Dyrektora Generalnego (od 1 kwietnia 2003 do 26 stycznia 2004)
Członek Zarządu (do 31 marca 2003)
Gerhard Randa
Dyrektor Generalny (do 31 marca 2003)
Karl Samstag
Dyrektor Generalny (od 1 kwietnia 2003 do 26 stycznia 2004)
Zastępca Dyrektora Generalnego (do 31 marca 2003)
Jochen-Michael Speek
Członek Zarządu (do 31 marca 2003)
Organy Banku Austria Creditanstalt AG
221
Rachunek zysków i strat Grupy BA-CA 2001– 2003
mln Euro
2003
Przychody z tytułu odsetek
Koszty odsetek
Zmiany w stos.
do 2002
2002
Zmiany w stos.
do 2001
2001
4.802
–17,6 %
5.825
– 28,9 %
8.190
– 2.626
– 25,4 %
– 3.519
– 36,2 %
– 5.518
Wynik z tytułu odsetek
2.176
– 5,7 %
2.307
– 13,7 %
2.672
Rezerwy na ryzyko kredytowe
– 467
– 13,0 %
– 537
– 23,7 %
– 703
Wynik z tytułu odsetek uwzględniający rezerwy
na ryzyko kredytowe
1.709
– 3,4 %
1.770
–10,1%
1.969
Przychody z tytułu prowizji
1.412
4,0 %
1.358
–1,4 %
1.376
Koszty opłat i prowizji
– 278
–1,4 %
– 282
–10,8 %
– 316
Wynik z tytułu prowizji
1.134
5,4 %
1.076
1,4 %
1.061
220
– 4,7 %
231
– 11,4 %
261
– 2.479
– 1,0 %
– 2.503
– 9,7 %
– 2.773
18
>100 %
–1
> – 100 %
34
Wynik operacji finansowych
Koszty działania banku i ogólnego zarządu
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów
Zysk na działalności operacyjnej
602
5,3 %
572
3,7 %
552
Wynik z finansowego majątku trwałego
120
>100 %
28
–84,8 %
187
Amortyzacja wartości firmy oraz wartości
niematerialnych i prawnych
– 67
– 24,1 %
–88
19,7 %
– 73
–8
– 6,8 %
–8
– 18,4 %
– 10
Wynik z tytułu innych przychodów i kosztów
Zysk brutto z działalności banku
648
28,5 %
504
– 23,0 %
655
– 155
39,6 %
– 111
13,4 %
– 98
Zysk netto roku obrotowego
493
25,4 %
393
– 29,4 %
557
Część okresowego zysku przypadająca na udziałym
mniejszości
– 51
– 39,5 %
–84
14,2 %
– 74
Skonsolidowany zysk netto roku obrotowego
442
43,0 %
309
– 36,0 %
483
Podatek dochodowy
Wskaźniki
2003
Zysk na akcję (Euro)
2002
2001
3,40
2,71
4,24
RoE – Rentowność kapitału brutto
12,8 %
10,6 %
13,8 %
RoE – Rentowność kapitału netto
8,7 %
6,5 %
10,2 %
RoE – Rentowność kapitału netto przed
skorygowaniem o wartość firmy
12,4 %
10,2 %
13,6 %
Wskaźnik koszty/dochody
69,9 %
69,3 %
68,8 %
Wskaźnik ryzyko/dochody
21,5 %
23,3 %
26,3 %
222
Rachunek zysków i strat Grupy BA-CA 2001– 2003
Bilans Grupy BA-CA 2001 – 2003
Aktywa
mln Euro
Kasa i środki w Bankach Centralnych
31.12.2003
Zmiany w stos.
do 31.12.2002
31.12.2002
Zmiany w stos.
do 31.12.2001
31.12.2001
2.286
25,3 %
1.824
– 46,8 %
3.428
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu
16.140
– 14,8 %
18.954
38,0 %
13.735
Należności wobec sektora finansowego
25.130
– 15,0 %
29.558
– 30,6 %
42.596
Należności wobec sektora niefinansowego
75.997
– 0,5 %
76.354
– 2,8 %
78.583
– Rezerwa na ryzyko niewywiązania się z należności
– 3.490
– 3,6 %
– 3.622
5,8 %
– 3.425
Finansowy majątek trwały
15.910
– 11,5 %
17.976
0,9 %
17.819
Rzeczowy majątek trwały
1.120
– 4,9 %
1.177
– 10,0 %
1.308
Wartości niematerialne i prawne
1.288
10,8 %
1.162
11,2 %
1.045
Inne aktywa
2.674
– 41,7 %
4.586
1,7 %
4.508
AKTYWA
137.053
– 7,4 %
147.968
– 7,3 %
159.597
Pasywa
mln Euro
31.12.2003
Zmiany w stos.
do 31.12.2002
31.12.2002
Zmiany w stos.
do 31.12.2001
31.12.2001
Zobowiązania wobec sektora finansowego
39.133
– 4,6 %
41.033
– 15,1 %
48.352
Zobowiązania wobec sektora niefinansowego
53.824
– 4,8 %
56.562
– 5,7 %
59.962
Zobowiązania zabezpieczone
17.399
– 13,0 %
19.992
– 13,8 %
23.186
Zobowiązania przeznaczone do obrotu
8.560
– 18,5 %
10.504
47,5 %
7.122
Rezerwy
3.422
– 1,9 %
3.490
7,3 %
3.251
Inne pasywa
3.118
– 33,3 %
4.673
5,7 %
4.420
Fundusze podporządkowane
5.419
– 16,1 %
6.455
– 10,7 %
7.232
362
– 44,3 %
650
– 45,6 %
1.196
5.815
26,2 %
4.610
– 5,4 %
4.875
137.053
– 7,4 %
147.968
– 7,3 %
159.597
Kapitał własny akcjonariuszy mniejszości
Kapitał własny
PASYWA
Bilans Grupy BA-CA 2001– 2003
223
Rachunek zysków i strat
banków podległych w krajach CEE, objętych konsolidacją
Rachunek zysków i strat
mln Euro
2003
Polska
2002
2001
2003
Węgry
2002
2001
2003
Czechy
2002
2001
Wynik z tytułu odsetek
302
448
579
66
74
76
76
90
97
Rezerwy na ryzyko kredytowe
– 63
– 125
– 190
–7
–6
–4
4
–9
–3
Wynik z tytułu prowizji
202
201
169
42
37
33
54
54
47
20
8
75
12
7
5
2
2
12
– 351
– 443
– 536
– 61
– 69
– 67
– 71
– 72
–87
7
0
–6
0
0
–1
–4
–3
–8
Wynik operacji finansowych
Koszty działania banku i ogólnego zarządu
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
Zysk na działalności operacyjnej
116
89
91
52
43
43
60
62
58
Wynik z finansowego majątku trwałego
17
24
– 16
–1
–0
–0
0
–0
–0
Amortyzacja wartości firmy oraz wartości niematerialnych i prawnych
–3
–5
–6
0
0
0
0
0
0
Wynik z tytułu innych przychodów i kosztów
–1
–1
–3
–1
0
0
–0
–0
–0
129
108
66
49
42
43
61
61
58
Zysk brutto z działalności banku
Aktywa ważone ryzykiem / średnio
4.962
5.417
7.166
1.739
1.494
1.713
2.417
2.232
2.168
Kapitał własny / średnio
1.103
1.250
1.440
276
253
211
358
381
350
Wskaźnik koszty/dochody (%)
66,1
67,5
65,6
50,7
58,5
58,9
56,0
50,2
59,0
Wskaźnik rentowności kapitału brutto (%) 2)
11,7
8,7
4,6
17,9
16,8
20,2
17,0
16,1
16,5
Kurs w Euro na koniec roku
4,702
4,021
3,495
262,500 236,290 245,180
32,410
31,577
31,962
Aprecjacja i deprecjacja w stosunku do Euro
– 14 %
– 13 %
–3%
+1 %
– 10 %
+4 %
Rachunek zysków i strat w walutach lokalnych
Polska (mln PLN)
2003
2002
2001
Węgry (mln HUF)
2003
2002
2001
Wynik z tytułu odsetek
1.418
1.800
2.025
17.240
17.392
Rezerwy na ryzyko kredytowe
– 297
– 501
– 665
– 1.783
– 1.391
– 998
144
– 296
– 90
950
808
591
11.045
8.627
8.073
1.742
1.692
1.508
3.155
1.701
1.328
55
68
371
Wynik z tytułu prowizji
Wynik operacji finansowych
Koszty działania banku i ogólnego zarządu
Wynik z tytułu innych przychodów i kosztów
Zysk na działalności operacyjnej
Wynik z finansowego majątku trwałego
Amortyzacja wartości firmy oraz wartości niematerialnych i prawnych
Wynik z tytułu innych przychodów i kosztów
Zysk brutto z działalności banku
Aktywa ważone ryzykiem / średnio
Kapitał własny / średnio
2.462
2.832
3.100
92
33
262
– 1.648
– 1.783
– 1.872
32
2
– 22
50
10
– 157
– 132
–83
– 258
548
359
318
13.755
10.113
10.466
1.960
1.950
1.846
– 15.953 – 16.226 – 16.405
– 2.310 – 2.263 – 2.785
78
98
– 55
– 382
– 106
–6
10
– 16
–5
– 16
– 19
– 21
0
0
0
0
0
0
–4
–3
–9
– 392
0
0
–0
–0
–1
605
436
232
12.980
10.007
10.460
1.970
1.934
1.840
23.333
21.780
25.046
456.505 353.107 420.036
78.324
70.468
69.296
5.187
5.027
5.033
11.603
12.028
11.183
1) 2001: HVB Croatia; 2002: HVB Croatia + Splitska Banka wykazane metodą proprorcjonalną
2) Wskaźnik rentowności (ROE) brutto w stosunku do rzeczywiście zaangażowanego kapitału
224
18.625
Czechy (mln CZK)
2003
2002
2001
Rachunek zysków i strat banków podległych w krajach CEE, objętych konsolidacją
72.425
59.704
51.833
Ujęte w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym
Grupy BA-CA dane spółek zależnych, zawarte są w ich
bilansach odrębnych, sporządzonych zgodnie z wymogami MSSF/MSR (możliwe są odchylenia wynikające z zaokrągleń kwot).
2003
Słowacja
2002
2001
2003
Słowenia
2002
2001
2003
Chorwacja1)
2002
2001
2003
Rumunia
2002
2001
Bułgaria
2003
Kraje CEE razem
2003
2002
2001
29
32
29
24
20
19
66
46
13
16
14
11
26
604
724
823
–2
–3
–2
–2
–2
1
–8
–4
3
–4
–1
–2
–6
–87
– 150
– 197
9
9
6
9
8
6
19
17
4
9
5
3
11
355
330
269
2
2
3
–1
3
2
9
4
4
4
2
1
8
55
29
101
– 22
– 20
– 20
– 19
– 17
– 18
– 54
– 33
– 13
– 12
–9
–8
– 29
– 618
– 663
– 748
0
0
0
–0
0
–0
–6
–3
–0
–1
–0
0
0
–4
–6
– 16
17
20
17
11
13
10
26
27
11
12
10
5
10
306
263
234
2
0
0
–0
–0
–0
2
–1
0
1
0
0
1
21
23
– 16
0
0
0
0
0
–0
0
0
0
0
0
0
0
–3
–5
–6
0
0
0
0
–0
–0
–0
0
0
0
0
0
0
–2
–1
–3
19
20
17
11
13
10
28
26
11
13
10
5
11
321
281
209
695
551
342
729
616
508
1.563
1.312
240
273
165
94
394
12.773
11.787
12.230
149
131
111
70
62
57
181
169
45
27
20
13
67
2.229
2.266
2.228
53,2
45,7
52,0
59,6
53,7
68,2
61,0
52,4
59,4
42,7
45,3
51,7
64,4
61,1
61,6
63,4
12,5
15,1
14,9
15,7
20,3
16,8
15,7
15,5
24,8
47,2
51,6
34,4
17,2
14,4
12,4
9,4
41,170
41,503
42,780
236,700 230,158 218,836
7,630
7,485
7,350
41.158
35.135
27.817
1,956
+1 %
+3 %
–2%
–2%
– 15 %
– 21 %
–3%
–5%
Chorwacja1) (mln HRK)
2003
2002
2001
Słowacja (mln SKK)
2003
2002
2001
Słowenia (mln SIT)
2003
2002
2001
1.191
1.338
1.228
5.687
–87
– 144
– 69
– 427
391
361
252
2.134
– 258
757
366
72
30
31
162
80
17
15
– 4.489 – 3.918 – 3.988
– 411
– 250
– 92
– 482
– 329
– 211
– 57
83
78
135
–886
–813
–841
4.718
Rumunia (mld ROL)
2003
2002
2001
Bułgaria (mln BGN)
2003
4.111
502
342
94
647
502
293
52
– 455
263
– 61
– 27
20
– 152
– 50
– 69
– 11
1.801
1.409
145
131
32
354
162
97
22
0
2
2
– 29
21
– 39
– 45
– 26
–2
– 34
– 17
1
0
692
822
706
2.618
2.925
2.122
201
201
83
495
348
128
20
72
0
0
– 12
– 20
–7
15
–4
0
22
14
0
2
0
0
0
0
0
–1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
– 25
–8
–0
0
0
0
0
0
0
764
822
706
2.606
2.880
2.105
216
196
83
517
362
128
22
28.629
22.884
14.615
172.611 141.841 111.083
11.928
9.819
1.763
11.234
5.801
2.618
770
6.116
5.448
4.743
1.378
1.269
333
1.096
701
372
130
16.548
14.192
12.517
Rachunek zysków i strat banków podległych w krajach CEE, objętych konsolidacją
225
Glosariusz
Wyjaśnienie najistotniejszych pojęć i skrótów występujących w tekście
W tabelach ukazujących zmiany środków własnych, wykazany jest jedynie filar 1, filar 2 oraz
pozycje zmniejszające, które należy uwzględnić przy obliczaniu wysokości źródeł finansowania netto, stanowiących podstawę ustalenia wymogów kapitałowych dla banku (tzw. wskaź-
Adekwatność kapitałowa
według austriackiej ustawy
Prawa bankowego
nika wypłacalności) a także jako miernik maksymalnej wysokości pojedynczych znacznych
ekspozycji oraz przy ustalaniu innych wskaźników przewidzianych w wymaganiach nadzorczych. Kapitał filaru 3 jest uwzględniany tylko do obliczania wymagań nadzorczych dotyczących obliczania adekwatności kapitałowych dla tzw. portfeli handlowych i otwartych pozycji wymiany.
Wprowadzone w USA w połowie lat 80-tych instrument finansowy, papiery emitowane w
Asset-Backed-Securities (ABS)
celu sekurytyzacji należności, zastąpienie kredytu papierami wartościowymi zabezpieczonymi aktywami.
Powiernicze zarządzanie aktywami klientów, tak np. przedsiębiorstwa, banków, instytutów
Asset Management
ubezpieczeniowych, funduszy emerytalnych oraz osób prywatnych. Zarządzanie aktywami
obejmuje przede wszystkim zarządzanie funduszami i portfelami zawierającymi akcje, papiery
wartościowe, lokaty pieniężne i nieruchomości.
Spółki które nie są przez nas bezpośrednio kontrolowane ale na które możemy wywierać
znaczny wpływ. Spółki te rozliczane są metodą praw własności. W bilansie skonsolidowanym
Spółki wyceniane metodą
At equity
Grupy, w pozycjach rachunku zysków i strat wykazany jest jej odpowiadający udziałom w
kapitale procentowy udział w zysku netto roku obrotowego.
patrz: Cost/Income-Ratio
Wskaźnik koszty/dochody
Do tej kategorii zaliczają się wszystkie zobowiązania, wynikające z tytułu przekazanej
Zobowiązania przeznaczone
do obrotu
gotówki, towarów oraz usług ze strony dłużnika. Pozycje te ujmowane są według amortyzowanego kosztu. Sposoby wyceny patrz rozdz. 3
Available for Sale / Papiery wartościowe oraz należności przeznaczone do sprzedaży
Odrębna kategoria instrumentów finansowych, które nie są przeznaczone do obrotu, ani nie
są finansowymi instrumentami pochodnymi, środkami alokowanych do portfela handlowe-
Available for Sale / Papiery
wartościowe oraz należności
przeznaczone do sprzedaży
go banku, ani finansowymi instrumentami pochodnymi utrzymywanymi do terminu zapadalności (Held-to-Maturity patrz dalej). Sposoby ich ujmowania i wyceny, patrz rozdz. 3 (noty)
Skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy.
Pozycje aktywów Banku, dla których zgodnie z przepisami austriackiej ustawy Prawa bankowego, nie stosuje się metod wyliczeń w określaniu wymogów kapitałowych obowiązujących
dla portfela handlowego.
226
Glosariusz
Portfel bankowy
Nowa Bazylejska Umowa
Pierwsza Umowa Kapitałowa zawarta w 1988 roku w Bazylei (Bazylea I) ustanowiła dyrek-
Kapitałowa – Bazylea II
tywy regulujące adekwatne wymogi kapitałowe dla transakcji bankowych. Komitet Bazylejski pracuje nad nowelizacją tych dyrektyw. Tekst podstawowy tej nowelizowanej dyrektywy,
znajdujący się na etapie konsultacji, określany jest w skrócie nazwą „Bazylea II“. Nowa Bazylejska Umowa Kapitałowa, precyzuje w dużo wyższym stopniu wymagania w zakresie alokowanego kapitału własnego Banku tzw. adekwatności kapitałowej, uzależniając wielkość tego
kapitału od pomiaru ryzyka kredytowego i operacyjnego.
Benchmarking
(metoda porównań
wzorcowych)
Systematyczne porównywanie wyników uzyskiwanych przez przedsiębiorstwo z osiągnięciami innych, przy zastosowaniu wzorcowych, kluczowych wskaźników pomiaru, w celu zidentyfikowania luki, analizy przyczyn oraz opracowania strategii nadrobienia dystansu wobec
rozwoju rynku.
Bloomberg Ticker Code
Międzynarodowy kod weryfikacji i identyfikacji określonego papieru wartościowego przydzielany przez agencję Bloomberg
Bookbuilding
Proces ustalania ceny oferty nowych akcji przeznaczonych do emisji na giełdzie lub podwyższenia kapitału. Ponieważ na tym etapie nie ma jeszcze ustalonej ceny na akcję, przyjmuje
się pewien przedział ceny emisyjnej, w ramach tych przedziałów można składać u gwarantów
limitowane, bądź też nielimitowane zapisy. Pod koniec okresu przyjmowania zapisów na
akcje, ustala się ostateczną cenę oferty, zgodnie z przebiegiem zapisów i prognozowanym
popytem na akcje.
BWG
Austriacka ustawa Prawo bankowe (Bankwesengesetz) w aktualnie obowiązującym brzmieniu.
BWG – podstawa kalkulacji
Suma pozycji wszystkich aktywów ważonych ryzykiem transakcji i ryzykiem kontrahenta,
pozycji pozabilansowych i szczególnych pozycji pozabilansowych portfela bankowego, wyliczonych zgodnie z obowiązującymi w Austrii wymaganiami nadzorczymi, zwane także
aktywami ważonymi ryzykiem.
Cash Management
Zarządzanie środkami pieniężnymi przedsiębiorstw i instytucji sektora finansowego w celu
optymalizacji transakcjami finansowymi.
Corporate Gover nance –
Kodeks Ładu Korporacyjnego
Ustala zasady przejrzystego zarządzania i kontroli przedsiębiorstw. Zawarte w nim zalecenia
pomagają zapewnić czytelność procesów wewnętrznych i zwiększają zaufanie w kompetencje staranność kadry zarządzającej W szczególnym stopniu stanowią także gwarancję ochrony
interesów akcjonariuszy.
Cost/Income-Ratio –
Wskaźnik koszty/dochody
Wskaźnik relacji nakładu kosztów na działalność do wyników z działalności operacyjnej, na
które składają się następujące pozycje: wynik z tytułu odsetek, wynik z tytułu prowizji, wynik
z operacji finansowych oraz wynik z tytułu innych przychodów i kosztów.
Glosariusz
227
Regularny monitoring przedsiębiorstwa prowadzony przez analityków (przeważnie z banków
Coverage
inwestycyjnych) w celu sporządzenia okresowych analiz i raportów.
Pochodne instrumenty finansowe, kredytowe kontrakty zamiany, w których ryzyko kredyto-
Credit Default Swaps
we osoby trzeciej przechodzi z nabywającego opcję na wystawiającego opcję zamiany. Opcje
ustalają cenę instrumentu bazowego na koniec okresu obowiązywania kontraktu. W zamian
za premię opcyjną nabywca ma prawo do jej wykonania.
Pochodne instrumenty kredytowe, klasyfikowane jako „inne kontrakty stopy procentowej“
lub „inne kontrakty na papierach wartościowych“ w zależności od instrumentu bazoweg, ich
Derivate – Finansowe
instrumenty pochodne
cena waha się, stosownie do wahań (prognozowanych) instrumentu bazowego.
Decyzję odnośnie wysokości przeznaczonej do podziału na akcje dywidendy podejmuje Wal-
Dywidenda na akcję
ne Zgromadzenie Akcjonariuszy.
Składa w zasadzie z kapitału wniesionego z kapitału, rezerwy z zysków, oraz udział mniejszościowych i różnic z tytułu konsolidacji (= kapitał podstawowy/filar 1), kapitału uzupełniającego i funduszy podporządkowanych (pozycje uzupełniające/filar 2) oraz wymogi dla filaru
Adekwatność kapitałowa –
wymogi kapitałowe zgodnie z
austriacką ustawą Prawa
bankowego
2, pokryte przez filar 3.
obrocie. Szczegóły wyliczeń patrz rozdział 13 informacji dodatkowych (noty).
Zysk na akcję/
Ear nings per Share
To straty, których możemy się spodziewać w okresie jednego roku ekspozycji naszego port-
Oczekiwane straty
Skonsolidowany zysk netto roku obrotowego odniesiony do średniej ilości akcji w wolnym
fela kredytowego za ryzyko kredytowe, na postawie wcześniejszych doświadczeń w tym
zakresie.
Wykazane kwoty prezentują wartość godziwą, za jaką na warunkach rynkowych instrumen-
Wartość godziwa/Fair Values
ty finansowe na dzień bilansowy mogłyby zostać wymienione pomiędzy zainteresowanymi i
dobrze poinformowanymi stronami transakcji. Wartość godziwa określana jest na bazie cen
rynkowych dostępnych na rynkach walutowych lub innych rynkach efektywnych.
przekraczających 5% udziałów kapitałowych.
Free Float /
Akcje w wolnym obrocie
Kontrakty futures są transakcjami standaryzowanymi. Ceny obligacji, akcji lub wartości
Futures
Zwany też akcjonariatem rozproszonym to ilość akcji udziałowych w wolnym obrocie, nie-
określonych indeksów są ustalane na początku obowiązywania kontraktu, podobnie jak jego
wartość nominalna i okres zapadalności. W celu odzwierciedlenia wahań cen rynkowych
dokonywane są dzienne płatności z depozytów obowiązkowych. Opcje na kontrakty futures
dają nabywcy prawo, a nie obowiązek, do ich wykonania.
228
Glosariusz
Wskaźnik kapitału
całkowitego
Ogół kapitału i funduszy stanowiących podstawę kalkulacji wymogów kapitałowych (portfel
Oddziały Banku Austria
Creditanstalt
Wszystkie placówki Banku Austria Creditanstalt AG i banków, spółek zależnych prowadzące
Opcja Greenshoe
Opcja dodatkowego przydziału dla gwarantów prowadzących zapisy, do złożenia zapisu i
bankowy).
obsługę klientów.
nabycie dodatkowych akcji, celem pokrycia ewentualnej nadwyżki zapisów.
Portfel płynnych aktywów
Instrumenty finansowe służące wykorzystaniu przez Bank wahań pozycji krótkich. Sposób
ujmowania patrz rodz. 3 noty w dodatkowych informacjach, załączonych do Skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Portfel handlowy
Portfel handlowy zawierający papiery wartościowe stanowiące podstawę wyliczenia dla
określenia wymogów kapitałowych zgodnie z austriacką ustawą Prawa bankowego.
Hedging
Transakcje zabezpieczające, dokonywane na finansowych instrumentach pochodnych w celu
zabezpieczenia pozycji przed ryzykiem stóp procentowych, ryzykiem kursu wymiany walut
lub ryzykiem cen surowców.
Held-to-Maturity
Inwestycje finansowe utrzymywane do terminu zapadalności o ustalonym terminie zapadalności i przeważnie stałej stopie dochodu, sposób ujmowania, patrz rozdz. 3, noty do Skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
Zmiany okresu zapadalności
Obejmuje cały zakres profesjonalnego sterowania określonymi okresami zapadalności i
zmiennymi w związku z tym odsetkami pozycji aktywów i pasywów wykazywanych w bilansie. Przy wyliczeniach stosowane są zarówno aktualne jak i przewidywane zmiany stóp procentowych. Wynik uzyskany ze zmiany do okresu zapadalności odzwierciedla świadome
wykorzystanie ryzyka zmian stóp procentowych.
Integrated Corporate Finance
ICF to podstawowa zasada w usługach świadczonych przez Bank Austria Creditanstalt dla klientów korporacyjnych. Kompleksowe usługi finansowe obejmują zarówno porady w zakresie ratingu klientów, jak i indywidualnie dobranych form finansowania działalności przedsiębiorstw; tych wielkich tak jak i tych średnich i małych, planujących dynamiczny rozwój.
Główny akcent w tych usługach kładziemy nie na tradycyjne produkty, ale na nowatorskie
koncepcje z zastosowaniem alternatywnych form finansowania.
MSSF (IFRS)
Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej, znane pod dotychczasową
nazwą Międzynarodowe Standardy Rachunkowości. Celem tak ustalonych standardów jest
ułatwienie optymalnej, okresowej informacji, stanowiącej dla inwestorów podstawę do podejmowania decyzji i podstawę informacji o przedsiębiorstwach, ich kondycji finansowej i
dochodowości. Stosowane przy sporządzaniu bilansu rocznego wymogi austriackiego Kodeksu Handlowego, były raczej nastawione na ochronę interesu wierzycieli.
Glosariusz
229
Zadaniem zespołu Investor Relations jest prowadzenie forum komunikacyjnego w zakresie
IR/Investor Relations
rynków kapitałowych z myślą o inwestorach prywatnych, rzeczywistych i potencjalnych inwestorach instytucjonalnych i analitykach finansowych. Zespół Investor Relations do tych grup
właśnie adresuje swoje starania z zamiarem stałego informowania o byłych, obecnych i przyszłych transakcjach, przy uwzględnieniu specyfiki branżowej i makroekonomicznych relacji
tak, aby uzyskać adekwatny wizerunek i ocenę naszych działań na rynkach kapitałowych.
tyfikację papierów na rynku międzynarodowym.
ISIN (Inter national Securities
Identification Number)
Kapitał opłacony wraz z rezerwami i różnicami z tytułu konsolidacji, pomniejszony o wartości
Kapitał podstawowy (filar 1)
Indywidualna sygnatura papierów wartościowych umożliwiająca sprawną elektroniczną iden-
niematerialne i prawne.
Kapitał podstawowy (filaru 1) stanowiący podstawę kalkulacji (portfel handlowy)
Kwota kapitału podstawowego
Obliczanie kapitalizacji rynkowej następuje przez przemnożenie znajdującej się jeszcze w
Kapitalizacja rynkowa
wolnym obrocie liczby akcji według aktualnego kursu giełdowego danej spółki.
Austriacki Kodeks Handlowy, w aktualnym brzmieniu.
öHGB
Niestandardowe transakcje na finansowych instrumentach pochodnych, zawierane na rynku
Transakcje OTC
pozagiełdowym (over-the-counter).
Ocena emitowanych papierów wartościowych (rating emisji) lub zdolności kredytowych emi-
Rating
tenta, prowadzone przez międzynarodowe niezależne agencje klasyfikujące (np. Moody’s,
Standard and Poor’s).
Sygnatura danego papieru wartościowego przydzielana przez agencję Reuters
Reuters RIC
Patrz BWG – podstawa kalkulacji
Aktywa ważone ryzykiem
Ryzyko kredytowe w stosunku do wyniku z tytułu odsetek.
Risk/Ear nings-Ratio –
Wskaźnik ryzyko/dochód
Wskaźnik rentowności aktywów, skonsolidowany zysk netto odniesiony do sumy bilansowej
ROA (Return on Assets)
średnio.
Zysk brutto z działalności banku, odniesiony do średnio alokowanego kapitału własnego.
230
Glosariusz
ROE (wskaźnik rentowności
kapitału) brutto
ROE (wskaźnik rentowności
kapitału) netto
Skonsolidowany zysk z działalności banku, odniesiony do średnio alokowanego kapitału
ROE (wskaźnik rentowności
kapitału) netto bez amortyzacji
wartości firmy
Skonsolidowany zysk z działalności banku, bez odpisu umorzeniowego wartości firmy, odnie-
Shareholder Value
Centralna koncepcja stałego podnoszenia wartości przedsiębiorstwa, obrana przez kadry za-
własnego.
siony do średnio alokowanego kapitału własnego, po amortyzacji kapitalizowanej wartości
firmy.
rządzające Bankiem jako kryterium podejmowanych strategicznych i operacyjnych decyzji.
Głównym motto tej koncepcji jest przekonanie, że tylko dochody przewyższające koszty
własnego, zaangażowanego kapitału, stanowią wartość dla naszych akcjonariuszy.
Spread
Różnica kursu nabycia i sprzedaży papierów wartościowych.
Akcjonariat rozproszony
patrz Free Float
Swapy
Kontrakty swapowe obejmują wymianę płatności odsetkowych (swapy odsetkowe) stałej stopy na zmienną lub zmiennej na zmienną, oraz wymianę płatności kwot w walutach (swapy
walutowe).
Syndykowanie kredytów –
kredyty konsorcjalne
Organizowanie konsorcjum bankowego, z wielu instytucji finansowych w celu, zapewnienia
Total Shareholder Retur n (TSR)
– zwrot całkowity dla
akcjonariusza
Zyski wzgl. straty właściciela akcji wynikające z różnicy kursu wobec ceny nabycia po
Trading Symbol
Sygnatura nadawana papierom wartościowym danej spółki przez każdą giełdę (na przykład
finansowania kredytu, przy jednoczesnym rozłożeniu ryzyka kredytowego.
uwzględnieniu dywidendy.
BACA – sygnatura Wiedeńskiej Giełdy oznaczająca akcje Banku Austria Creditanstalt).
Value-at-risk – Wartość
Metoda służąca lepszej ocenie ryzyka, pomiaru możliwych przyszłych maksymalnych
zagrożona
możliwych strat, które w założonym czasie i przy założonym scenariuszu wydarzeń nie
powinny zostać przekroczone.
Spółki objęte pełną
konsolidacją
Istotne, zależne podmioty, których aktywa, pasywa, przychody i koszty, po odliczeniach i
korektach konsolidacyjnych ujmowane są w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym
Banku Austria Creditanstalt.
Glosariusz
231
Oddziały Banku
Oddziały w Austrii
Centrala
1030 Wien, Vordere Zollamtsstraße 13
1010 Wien, Am Hof 2
1010 Wien, Schottengasse 6–8
Tel.: 05 05 05-0
Fax: 05 05 05-56149
Internet: www.ba-ca.com
E-Mail: [email protected]
Dyrekcja
w Wiedniu
Wien City
1010 Wien, Am Hof 2
Tel.: 05 05 05-54050
Wien Mitte
1070 Wien, Neubaugasse 1
Tel.: 05 05 05-51500
Wien Süd
1120 Wien, Schönbrunner Straße 231
Tel.: 05 05 05-53400
Wien Nord
1210 Wien, Schwaigergasse 30
Tel.: 05 05 05-48800
Institutionelle und Stadt Wien
1010 Wien, Schottengasse 6
Tel.: 05 05 05-41650
Dyrekcje krajowe
Oddziały
232
Oddziały Banku
Niederösterreich Süd/Burgenland
2340 Mödling, Maria Enzersdorfer Straße 4
Tel.: 05 05 05-62600
Niederösterreich West
3100 St. Pölten, Julius-Raab-Promenade 27
Tel.: 05 05 05-92110
Oberösterreich
4021 Linz, Hauptplatz 27
Tel.: 05 05 05-67101
Salzburg
5020 Salzburg, Rainerstraße 5
Tel.: 05 05 05-48801
Tirol/Osttirol
6020 Innsbruck, Museumstraße 20
Tel.: 05 05 05-95120
Vorarlberg
6900 Bregenz, Rathausstraße 6
Tel.: 05 05 05-68100
Steiermark
8010 Graz, Herrengasse 15
Tel.: 05 05 05-93100
Kärnten
9020 Klagenfurt, Neuer Platz 7
Tel.: 05 05 05-64100
Amstetten, Angern, Arnoldstein, Bad Bleiberg,
Bad Sauerbrunn, Bad Vöslau, Baden (2),
Bludenz, Bregenz (2), Bruck/Mur, Bruckneudorf,
Brunn/Gebirge, Deutsch Wagram, Deutschkreuz, Dornbirn, Eberndorf, Eisenstadt (2),
Feistritz/Drau, Feldbach, Feldkirch (2), Fohnsdorf,
Fulpmes, Fürnitz, Gänserndorf, Gmünd (2),
Gmunden, Gols, Graz (18), Griffen, GroßEnzersdorf, Groß-Petersdorf, Gumpoldskirchen,
Guntramsdorf, Hall/Tirol, Hallein, Hard, Hausleiten, Heidenreichstein, Hinterbrühl, Höchst,
Hohenems, Hollabrunn, Horn, Innsbruck (6),
Judenburg, Kapfenberg, Kierling, Kitzbühel,
Klagenfurt (5), Klosterneuburg (2), Knittelfeld,
Kohfidisch, Korneuburg, Krems (3), Kufstein,
Leibnitz, Leoben (3), Leopoldsdorf, Lienz,
Liezen, Linz (9), Lustenau, Maria Enzersdorf,
Mattersburg, Matzen, Mauerbach, Mistelbach,
Mödling (3), Murdorf, Neudörfl, Neunkirchen,
Neusiedl/See, Niederfellabrunn, Obdach, Oberpullendorf, Oberschützen, Oberwart,
Perchtoldsdorf, Pöls, Pressbaum, Purkersdorf,
Radenthein, Rankweil, Reutte, Ried/Innkreis,
Riezlern, Salzburg (10), Schladming, Schrems,
Schwaz, St. Johann/Pongau, St. Pölten (6),
Schwechat (2), Sierning, Spillern, Spittal/Drau (2),
Stegersbach, Steyr (4), Stockerau (2), Strasshof,
Straßwalchen, Ternitz, Traun, Tulln, Velden,
Villach (8), Vöcklabruck, Völkermarkt, Vösendorf, Waidhofen/Ybbs, Wattens, Weiz, Wels (2),
Wien (175), Wiener Neudorf (2), Wiener
Neustadt (2), Wolfsberg, Wörgl, Zell/See
Wybrane banki i spółki podległe Banku Austria Creditanstalt AG w Austrii
Adria Bank AG
1010 Wien, Gonzagagasse 16
Tel.: (+43 1) 514 09-0
www.adriabank.at
Asset Management GmbH
1020 Wien, Obere Donaustraße 19
Tel.: (+43 1) 331 47-0
AWT International Trade AG
1010 Wien, Hohenstaufengasse 6
Tel.: (+43) (0)5 05 05-43250
Internet: www.awt.at
(Spółki podległe w Bośni-Hercegowinie, Chorwacji, Macedonii, Serbii, Słowacji i na Ukrainie)
Bank Austria Creditanstalt
Finanzservice GmbH
1030 Wien, Rennweg 46-50
Tel.: (+43) (0)5 05 05-53000
Internet: www.bacaf.at
Bank Austria Creditanstalt
Handelsbank AG
1015 Wien, Operngasse 6
Tel.: (+43 1) 514 40-0
Bank Austria Creditanstalt
Immobilienagentur GmbH
1030 Wien, Landstraßer Hauptstraße 1
Tel.: (+43) (0)5 05 05-50248
Bank Austria Creditanstalt
ImmoTrust GmbH
1020 Wien, Obere Donaustraße 19
Tel.: (+43 1) 331 71-0
Internet: www.bacat.at
Bank Austria Creditanstalt
Leasing GmbH
1040 Wien, Operngasse 21
Tel.: (+43 1) 588 08-0
Internet: www.leasaustria.com
Bank Austria Creditanstalt
Versicherung AG
1011 Wien, Gonzagagasse 16
Tel.: (+43 1) 531 45-0
Internet: www.ca-versicherung.at
CAPITAL INVEST die KapitalanlageGesellschaft der Bank Austria
Creditanstalt Gruppe GmbH
1020 Wien, Obere Donaustraße 19
Tel.: (+43 1) 331 73-0
Internet: www.capitalinvest.at
DOMUS FACILITY MANAGEMENT
GmbH
1010 Wien, Nibelungengasse 15
Tel.: (+43 1) 254 00-0
Internet: www.domus-fm.at
FactorBank AG
1041 Wien, Floragasse 7
Tel.: (+43 1) 506 78-0
Internet: www.factorbank.com
Immobilien Rating GmbH
1020 Wien, Lassallestraße 5
Tel.: (+43) (0)5 05 05-51880
Informations-Technologie
Austria GmbH
1020 Wien, Lassallestraße 5
Tel.: (+43 1) 217 17-0
Internet: www.it-austria.com
Mezzanin Finanzierungs AG
1010 W ien, Operngasse 6
Tel.:(+43 1) 513 41 97
Internet:www.mezz.at
Österreichische Hotel- und
Tourismusbank GmbH
1010 Wien, Parkring 12a
Tel.: (+43 1) 515 30-0
Internet: www.oeht.at
(Oddziały terenowe: Wiedeń, Dornbirn, Graz,
Innsbruck, Linz, Salzburg oraz Villach,
Spółki zależne w Niemczech, we Włoszech,
Chorwacji, Polsce, Bułgarii, Rumunii, Słowacji,
Czechach i na Węgrzech)
Schoellerbank AG
1010 Wien, Renngasse 3
Tel.: (+43 1) 534 71-0
Internet: www.schoellerbank.at
Bank Austria Creditanstalt
Wohnbaubank AG
1020 Wien, Obere Donaustraße 19
Tel.: (+43 1) 331 47-5600
Union Versicherungs-AG
1010 Wien, Schottenring 30, Ringturm
Tel.: (+43 1) 313 83-0
Internet: www.union.at
BANKPRIVAT AG
1010 Wien, Hohenstaufengasse 6
Tel.: (+43 1) 537 40-0
Internet: www.bankprivat.com
VISA-SERVICE Kreditkarten AG
1030 Wien, Invalidenstraße 2
Tel.: (+43 1) 711 11-0
Internet: www.visa.at
CA IB
Corporate Finance Beratungs GmbH
1090 Wien, Julius-Tandler-Platz 3
Tel.: (+43 1) 588 84-0
Internet: www.ca-ib.com
WAVE Solutions Information
Technology GmbH
1090 Wien, Nordbergstraße 13
Tel.: (+43) (0)5 05 05-54996
Internet: www.wave-solutions.com
Oddziały Banku
233
Oddziały w Europie Środkowo-Wschodniej
CA IB Corporate Finance Beratungs Ges.m.b.H.
Julius Tandler-Platz 3
A-1090 Wien
Tel.: (+43) (0)5 05 05-82716
Fax: (+43) (0)5 05 05-82741
Internet: www.ca-ib.com
Bośnia-Hercegowina
HVB-Banka Bosna i Hercegovina
d.d. Sarajevo
Fra Andela Zvizdovica 1
Tower B
BiH-71000 Sarajevo
Tel.: (+387 33) 250 900
Fax: (+387 33) 250 921
Internet: www.hvb.ba
Bułgaria
Commercial Bank Biochim AD
1, Ivan Vazov Str.
BG-1026 Sofia
Tel.: (+359 2) 926 92 10
Fax: (+359 2) 981 94 40
Internet: www.biochim.com
Estonia
Vereins- und Westbank Estland 2)
Representative Office for Estonia
Pärun mnt 15/Tatari 2
EE-10141 Tallinn
Tel.: (+37 2) 668 4660
Fax: (+37 2) 668 4661
Chorwacja
Splitska banka d.d.
R. Boškovica 16
HR-21000 Split
Tel.: (+385 21) 304 304
Fax: (+385 21) 304 034
Internet: www.splitskabanka.hr
Łotwa
A/S Vereinsbank Riga 2)
Elisabetes Street 63
LV-1050 Riga
Tel.: (+37 1) 7085 500
Fax: (+37 1) 7085 507
Internet: www.vereinsbank.lv
Litwa
Vereins- und Westbank 2)
Vilniaus gatve 35/3
LT-2001 Vilnius
Tel.: (+370 2) 745 300
Fax: (+370 2) 745 307
Internet: www.vuw.de/vilnius
Była Jugosłowiańska
Republika Macedonii
Representative Office Skopje
Ul. Makedonija 53/4
MK-1000 Skopje
Tel.: (+389 2) 3215 130
Fax: (+389 2) 3215 140
1) podległa bankowi HVB
2) podległa bankowi Vereinsund Westbank
234
Oddziały Banku
Polska
Bank BPH
Al. Pokoju 1
PL-31548 Kraków
Tel.: (+48 12) 618 68 88
Fax: (+48 12) 618 68 63
Towarowa 25A
PL-00958 Warszawa
Tel.: (+48 22) 531 8000
Fax: (+48 22) 531 9286
Internet: www.bph.pl
Rumunia
HVB Bank Romania S.A.
37, Strada Dr. Grigore Mora
RO-71278 Bucuresti
Tel.: (+40 21) 2032 222
Fax: (+40 21) 230 8485
Internet: www.hvb.ro
Rosja
International Moscow Bank 1)
9, Prechistenskaya Embankment
RU-Moskwa 119034
Tel.: (+7 095) 258 7258
Fax: (+7 095) 258 7272
Internet: www.imb.ru
Serbia i Czarnogóra
HVB Bank Jugoslavija A.D.
Rajiceva 27-29
YU-11000 Beograd
Tel.: (+381 11) 3204 500
Fax: (+381 11) 3342 200
Internet: www.hvb.co.yu
Słowacja
HVB Bank Slovakia a.s.
Mostová 6
SK-814 16 Bratislava
Tel.: (+421 2) 5969 1111
Fax: (+421 2) 5969 9406
Internet: www.hvb-bank.sk
Słowenia
Bank Austria Creditanstalt d.d.
Ljubljana
Šmartinska140
SLO-1000 Ljubljana
Tel.: (+386 1) 5876 600
Fax: (+386 1) 5876 684
Internet: www.ba-ca.si
Czechy
HVB Bank Czech Republic a.s.
Nám. Republiky 3a
CZ-11000 Praha 1
Tel.: (+420) 22111 2111
Fax: (+420) 22111 2132
Internet: www.hvb.cz
Ukraina
HVB Bank Ukraine 1)
14-A, Yaroslaviv val
UA-01034 Kyiv
Tel.: (+380 44) 230 3300
Fax: (+380 44) 230 3391
Internet: www.hvb.com.ua
Węgry
HVB Bank Hungary Rt.
Akadémia utca. 17
H-1054 Budapest
Tel.: (+36 1) 269 0812
Fax: (+36 1) 353 4959
Internet: www.hvb.hu
Oddziały w Europie Zachodniej/Ameryce/Azji
Europie Zachodniej
Francja
HypoVereinsbank Paris Branch
Head of Corporate Customer Business
Sebastian Erich
34, rue Pasquier
F-75008 Paris
Tel.: (+33 1) 4312 1449
Fax: (+33 1) 4312 1433
e-mail: [email protected]
Włochy
HypoVereinsbank Milan Branch
Head of A/CEE Desk
Monica Gheser
Via Durini 9
I-20122 Milano
Tel.: (+39 02) 7739 209
Fax: (+39 02) 7793 341
e-mail: [email protected]
Wielka Brytania
HypoVereinsbank London Branch
Head of A/CEE Desk
Zeynep Adalan
41, Moorgate
London EC2R 6PP
Tel.: (+44 20) 7573 8747
Fax: (+44 20) 7573 8792
e-mail: [email protected]
Hiszpania
Banco Popular
Head of A/CEE Desk (Delegado de BA-CA)
Ingmar Schatz
Velázquez, 34
E-28001 Madrid
Tel.: (+34 91) 520 7192
Fax: (+34 91) 577 6929
e-mail: [email protected]
HypoVereinsbank Cooperation Spain
José-Maria Pérez de Lema
Sederanger 4
D-80311 München
Tel.: (+49 89) 378 48443
Fax: (+49 89) 378 48136
e-mail: [email protected]
Ameryka
Azja
USA
HypoVereinsbank New York
Head of A/CEE Desk
Helmut Kratky
150 East 42nd Street
New York, NY 10017-4679
Tel.: (+1 212) 672 5851
Fax: (+1 212) 672 5529
e-mail: [email protected]
Chiny
Bank Austria Creditanstalt AG
Representative Office Beijing
Chief Representative
Peter Faistauer
1605 Landmark Tower 1
8th North Dongsanhuan Road
Beijing 100004 China
Tel.: (+86 10) 6590 0546
Fax: (+86 10) 6590 0547
e-mail: [email protected]
Iran
HVB Representative Office Teheran
Head of A/CEE Desk
Gity Kautz
Africa Expressway 244
Navak Building, 5th floor
IR-15186 Teheran
Tel.: (+98 21) 879 32 76-7
Fax: (+98 21) 879 32 78
Am Hof 2
A-1010 Vienna
Tel.: (+43) (0)5 05 05 53435
Fax: (+43) (0)5 05 05 56484
e-mail: [email protected]
Oddziały Banku
235
Impressum
Uwagi:
Wydawca:
Niniejsze sprawozdanie zawiera prognozy dotyczące
przyszłości i odnoszące się do działalności gospodarczej
Banku Austria Creditanstalt. Stwierdzenia te oparte są
dostępnych nam w chwili obecnej danych. W wypadku gdyby przyjęte założenia okazały się nieprawdziwe lub zaszły
okoliczności związane z czynniki, omówione w raporcie na
temat ryzyka, na skalę trudną do przewidzenia, wtedy faktyczne wyniki mogą w istotny sposób odbiegać od wyników
prognozowanych obecnie.
Bank Austria Creditanstalt AG
A-1010 Wien, Am Hof 2
A-1030 Wien, Vordere Zollamtsstraße 13
Tel.: +43 (0)5 05 05-0
Fax: +43 (0)5 05 05-56149
Internet: www.ba-ca.com
E-Mail: [email protected]
Telex: 115561 BACA A
BIC: BKAUATWW
Bankleitzahl 12000
Firmenbuch FN 150714p
DVR-Nummer 0030066
UID-Nummer ATU 51507409
Zawarte w niniejszym sprawozdaniu odniesienia do
„Banku Austria Creditanstalt“ (BA-CA) dotyczą Grupy wraz z
jej spółkami zależnymi i stowarzyszonymi objętymi konsolidacją. Zawarte w tekście określenia „Bank Austria Creditanstalt AG“ odnoszą się do podmiotu dominującego Grupy.
Redakcja:
Financial Relations und strategische Planung
Zdjęcia:
Herwig Prammer, Wien (Słowo wstępne)
Stephan Huger, Wien (Członowie Zarządu i Rady
Nadzorczej)
Szata graficzna:
Horvath, Leobendorf
Kolportaż:
Bank Austria Creditanstalt AG
Group Public Relations
Postfach 22.000
A-1011 Wien
Tel.: (+43) (0)5 05 05-56148 (automatyczna sekretarka)
Fax: (+43) (0)5 05 05-56945
E-Mail: [email protected]
Service Line (24h):
Telefon w połączeniach miejscowych w Austrii:
05 05 05-25
Telefon w połączeniach międzynarodowych
+43 5 05 05-25
236
Impressum
Zawarte w tekście odniesienia do „pracowników“ stanowią
uproszczenie dla ułatwienia lektury i dotyczą oczywiście
zarówno pracownic, jak i pracowników.
Przy sumowaniu zaokrąglonych kwot i obliczaniu stopy zmian mogą wystąpić niewielkie odchylenia w stosunku do wielkości wyliczanych z nie zaokrąglonych obliczeniowych wielkości podstawowych.
Wiersze umieszczone w niemieckiej wersji sprawozdania
rocznego ze względów czysto dekoracyjnych (na stronach z
ilustracjami) zostały pominięte w niniejszym tłumaczniu.
Wydanie zamknięto
1 marca 2004
Investor Relations
Bank Austria Creditanstalt
Schottengasse 6, 1010 Wien, Austria
Tel. przy połączeniach spoza Austrii: +43 5 05 05-588 53
Tel. z terenu Austrii: 0800 05 05 05
E-Mail: [email protected]
Internet: http://ir.ba-ca.com
Fax: +43 (0) 5 05 05-588 08
Harald Triplat (Head of IR)
Tel: +43 (0) 5 05 05-500 05
E-Mail: [email protected]
Gerhard Smoley (Deputy Head of IR)
Tel: +43 (0) 5 05 05-588 03
E-Mail: [email protected]
Nowość: Nasze Sprawozdanie Roczne 2003 – w interaktywnej wersji on-line
Dostępne funkcjonalności:
– Przejrzysta struktura (bloki tematyczne)
– Wyszukiwarka z paskiem podglądowym znalezionych odniesień
– Gęsta sieć linków i odnośników w tekście i poza nim (ok. 300 linków)
– Linearne kartkowanie
– Mapa wiodąca - Sitemap
– Możliwość kopiowania stron lub rozdziałów w aplikacji PDF
– Możliwość wyboru języka prezentacji (przełączanie strona do strony)
– Archiwum przeglądanych stron
– Podkreślenia zweryfikowanych informacji
– Zintegrowany glosariusz (w okienkach Pop-up wyjaśnienia stosowanych pojęć)
– Optymalna definicja drukowania (możliwość drukowania samego tekstu bez części graficznej)
– Możliwość rekomendacji oddzielnych stron pocztą e-mailową
– Zgłoszenia zamówień egzemplarzy drukiem
– Pomoc – On-line
Linki:
Edycja niemiecka: http://geschaeftsbericht2003.ba-ca.com
Edycja angielska: http://annualreport2003.ba-ca.com
Informacje na temat akcji BA-CA
Kod ISIN
Wolumen oferty
Free Float (w wolnym obrocie)
AT0000995006
147.031.740
22,47
Giełda Wiedeńska
Kod handlowy
Reuters RIC
Bloomberg Ticker Code
Giełda Warszawska
BACA
BCA
BACA.VI
BACA.WA
BACA AV
BCA PW
Do zakresu działalności wydziału Investor Relations należą:
Sprawozdania Roczne
Sprawozdania Roczne – On-line
Sprawozdania śródokresowe
IR-Releases
Raporty bieżące
IR-Homepage
Prezentacje działalności Banku
Wszelkie informacje dostępne na stronie internetowej http://ir.ba-ca.com
Investor Relations
237

Podobne dokumenty

Sprawozdanie Roczne 2007

Sprawozdanie Roczne 2007 W celu przekazywania idei tego zobowiązania organizowany jest corocznie w całym koncernie tzw. „Integrity Charter Day”. W ramach przygotowań na ten dzień, tysiące pracowników i kadra kierownicza dy...

Bardziej szczegółowo