Jądro atomu i jego budowa. Promieniotwórczość naturalna. 1

Komentarze

Transkrypt

Jądro atomu i jego budowa. Promieniotwórczość naturalna. 1
Jądro atomu i jego budowa. Promieniotwórczość naturalna.
1. Historia odkrycia promieniotwórczości naturalnej.
Pierwszym człowiekiem, który ogłosił, iż niektóre substancje samorzutnie emitują promieniowanie
był francuski fizyk Henryk Becquerel (1896). Zaobserwował go fakt zaczernienia kliszy fotograficznych
znajdujących się w pobliżu soli uranowej. Klisze te były zabezpieczone przed działaniem światła, więc tym
bardziej było interesujące ich zaczernienie. Promieniowanie to później nazwani promieniowaniem
jądrowym. Zainteresowali się tym faktem małżonkowie Curie. Poświęcając się badaniom różnych substancji
o podobnych właściwościach doprowadzili do odkrycia nowych pierwiastków, które nazwano Polon i Rad.
Rozróżniamy trzy zasadnicze rodzaje promieniowania:
Promieniowanie  - jest niskoenergetyczne, złożone z jąder He. Niesie ze sobą ładunek dodatni dwa razy
większy od ładunku elektronu. Masa cząstki  jest 700 razy większa od masy elektronu. Zasięg tych cząstek
jest bardzo mały, są pochłaniane przez bardzo cienkie warstwy np. kartkę papieru.
Promieniowanie  - jest to strumień elektronów o energii większej od energii jonizacji. Niesie ze sobą
ładunek ujemny. W powietrzu przebywa drogę od kilkudziesięciu centymetrów do kilku metrów. Może być
pochłaniane przez kilkumilimetrowe warstwy szkła lub metalu.
Promieniowanie  - jest to promieniowanie elektromagnetyczne o częstotliwości większej od światła
widzialnego a nawet promieniowania X. Jest bardzo wysoko energetyczne a tym samym bardzo
przenikliwe. Może przenikać przez kilkumetrowe warstwy żelbetu lub ołowiu.
2. Doświadczenie Rutcherforda.
W 1911 roku E. Rutherford przeprowadził doświadczenie bombardując cienką folię cząstkami alfa w
wyniku, czego obalił teorię modelu atomu wg Thomsona i zapostulował, iż jądro atomu skupione jest w
bardzo małej objętości i stanowi znaczną część masy całego atomu. Natomiast jego średnica może być
kilkadziesiąt tysięcy razy mniejsza od średnicy atomu.
Rozmiary jądra są określane na podstawie empirycznego wzoru na promień jądra.
rj  r0 3 A , gdzie A – liczba masowa, zaś r0  1.2 1015 m . Objętość jądra (przy założeniu, że jest kuliste) można
4
3
4
3
obliczyć na podstawie wzoru V   rj3   r03 A . Zatem objętość jądra jest proporcjonalna do liczby masowej
pierwiastka V  A , a więc jest mniejsza dla lżejszych pierwiastków.
3. Budowa jądra atomowego.
Najprostsze jądro – jądro wodoru jest to cząstka o ładunku dodatnim, zwana protonem. W skład
jądra poza protonami wchodzą neutrony. Liczbę protonów w jądrze nazywamy liczbą atomową i
oznaczamy Z, zaś liczbę wszystkich nukleonów w jądrze – liczbą masową A. Liczbę neutronów N stanowi
różnica A – Z. Ogólne oznaczenie jądra atomowego ZA X N . Jądro o określonej liczbie A i Z nosi nazwę
nuklidu. Ładunek każdego jądra jest dodatni i równy wielokrotności ładunku protonu Q j   Ze .
Siły, które utrzymują jądro w całości nazywamy siłami jądrowymi. Są one krótkozasięgowe.

Podobne dokumenty