Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim

Komentarze

Transkrypt

Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
Raport z badania lokalnego rynku
pracy w powiecie międzyrzeckim
Spis treści
1.
2.
3.
Wprowadzenie ................................................................................................................................ 3
1.1.
Zagadnienia badawcze ............................................................................................................ 5
1.2.
Metodologia badania .............................................................................................................. 6
Analiza desk research ...................................................................................................................... 8
2.1.
Charakterystyka geograficzna powiatu międzyrzeckiego i gminy Międzyrzecz ...................... 8
2.2.
Charakterystyka społeczno-gospodarcza .............................................................................. 11
2.3.
Podmioty gospodarki narodowej w powiecie międzyrzeckim .............................................. 14
2.4.
Zjawisko bezrobocia w powiecie międzyrzeckim .................................................................. 19
2.5.
Zawody deficytowe i nadwyżkowe........................................................................................ 25
Analiza wyników uzyskanych w ramach badania z przedstawicielami przedsiębiorstw............... 31
3.1.
Charakterystyka próby badawczej ........................................................................................ 31
3.2.
Sytuacja ekonomiczna badanych przedsiębiorstw ................................................................ 35
3.3.
Główne trendy rozwojowe .................................................................................................... 37
3.4.
Bariery i utrudnienia przy prowadzeniu działalności gospodarczej ...................................... 39
3.5.
Fluktuacja zatrudnienia w badanych firmach........................................................................ 42
3.6. Analiza popytu na rynku pracy (charakterystyka wymagań co do kompetencji przyszłych
pracowników, kompetencje pożądane na rynku pracy) ................................................................... 52
3.7.
Analizy potrzeb szkoleniowych.............................................................................................. 59
3.8. Ocena współpracy z PUP oraz analiza zapotrzebowania na wybrane instrumenty rynku
pracy ............................................................................................................................................... 63
4.
Wnioski końcowe .......................................................................................................................... 67
5.
Aneks ............................................................................................................................................. 70
5.1.
Tabele .................................................................................................................................... 70
5.2.
Wykresy ................................................................................................................................. 70
5.3.
Rysunki .................................................................................................................................. 72
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
2
1. Wprowadzenie
Od 1989 roku rynek pracy w Polsce podlegał ciągłym zmianom. Począwszy od okresu
transformacji ustrojowej do 2003 roku nieustannie rosło bezrobocie. Po wejściu Polski do Unii
Europejskiej w 2004 roku sytuacja na rynku pracy uległa pewnej zmianie. Z uwagi na wielość
czynników mających wpływ na kształt polskiego rynku pracy w tamtym okresie, trudno jest określić
zakres i wielkość owych zmian. Kluczowy wpływ na kształt rynku pracy we wcześniejszym oraz
obecnym okresie wywiera duża fala emigracji zarobkowej, zwłaszcza ludzi młodych1.
Dzisiejszy rynek pracy w Polsce wykazuje się dużą dynamiką zmian. Na taki stan rzeczy wpływ
mają różnorodne czynniki, m. in. wspomniane wcześniej umiędzynarodowienie gospodarki,
niepewność na rynkach produktów i usług, zmienność preferencji klientów oraz niestabilność
w polityce gospodarczej kraju2.
Na rynku pracy ważna jest równowaga pomiędzy popytem na pracę a jej podażą. Tworzy się
w ten sposób modelowy rynek pracy. Z uwagi na występowanie wielu czynników mających wpływ na
popyt i podaż na rynku pracy osiągnięcie stanu równowagi jest niezwykle trudne.
W związku z powyższym sama praca staje się tym samym szczególnie cennym towarem na rynku,
będąca jednocześnie jednym z czynników produkcji oraz przedmiotem negocjacji i transakcji. Stanowi
również podstawę rozwoju gospodarczego, cywilizacyjnego oraz kulturowego. Praca bowiem nie
może być jedynie utożsamiana z mniej lub bardziej produktywnym pracownikiem lub zespołem
pracowników. Pracę należy również łączyć z suwerennym i wymagającym konsumentem oraz
zyskującym na znaczeniu przedsiębiorcą. W znaczeniu społecznym, ze względu na warunki pracy
i płacy należy ją traktować jako partnera w negocjacjach i również możliwego twardego przeciwnika.
Tego typu negocjacje zachodzą na podstawie rozmów pomiędzy pracodawcami a pracownikami.
Jedni i drudzy są suwerenni w swoich decyzjach, motywacjach, celach, interesach, w warunkach
konkurencji pewnej płynności zasobu, jakim jest praca3.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzenia istotnym jest zatem prowadzenie systematycznych
badań rynku pracy, dzięki którym możliwe będzie poznanie czynników warunkujących zmiany
1
Rynek pracy – uwarunkowania ekonomiczne, prawne i społeczne pod red. T. Huńki, S. Lisa, P. Maciaszczyka,
Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. prof. Stanisława Tarnowskiego w Tarnobrzegu, Tarnobrzeg 2015,
s. 7-9.
2
A. Szydlik-Leszczyńska, Funkcjonowanie współczesnego rynku pracy. Wybrane uwarunkowania, Difin,
Warszawa 2012, s. 7.
3
Rynek pracy – uwarunkowania ekonomiczne, prawne…, op. cit., s. 9-10.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
3
zachodzące na nim oraz wdrażanie przez instytucje publiczne efektywnych usług dostosowanych do
aktualnych wymogów i trendów panujących na rynku pracy.
Niniejsze opracowanie ma na celu poznanie aktualnej sytuacji na rynku pracy w powiecie
międzyrzeckim na podstawie zrealizowanego badania dotyczącego sytuacji ekonomicznej
przedsiębiorstw powiatu międzyrzeckiego, zapotrzebowania na kapitał ludzki oraz usługi rynku pracy
oferowane przez Powiatowy Urząd Pracy w Międzyrzeczu.
Raport obejmuje prezentację wyników uzyskanych w ramach badania empirycznego
o charakterze ilościowym przeprowadzonego wśród pracodawców powiatu międzyrzeckiego, tj. osób
odpowiedzialnych w firmie za zatrudnienie personelu do pracy. W mniejszych firmach są to
właściciele lub osoby zarządzające przedsiębiorstwem, w większych – pracownicy działów
personalnych (kadry, HR).
Całościowe opracowanie przyczyni się do upowszechnienia informacji o aktualnej sytuacji rynku
pracy powiatu międzyrzeckiego z perspektywy badanych przedsiębiorstw oraz pozwoli w pewnym
stopniu zdiagnozować przyszłe trendy lokalnego rynku pracy.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
4
1.1. Zagadnienia badawcze
Badanie rynku pracy w powiecie międzyrzeckim pozwoliło uzyskać informacje odnośnie
zapotrzebowania przedsiębiorców na pracowników w określonych zawodach, posiadających
pożądane kwalifikacje i umiejętności, a także odnośnie potrzeb szkoleniowych, związanych
z koniecznością rozwijania i poszerzania kwalifikacji zawodowych, artykułowanych zarówno przez
pracowników, jak i pracodawców. Niniejsze badanie pozwoliło ponadto określić strukturę
zatrudnienia w badanych firmach oraz plany dotyczące zmiany liczby zatrudnionych, a także te
związane z rozwojem firm.
Powyższe informacje zostały uzyskane na podstawie następujących zagadnień badawczych
uwzględnionych w badaniu lokalnego rynku pracy:

Sytuacja ekonomiczna badanych przedsiębiorstw

Charakterystyka lokalnego rynku pracy

Wyznaczenie głównych trendów rozwojowych

Bariery i utrudnienia przy prowadzeniu działalności gospodarczej

Fluktuacja zatrudnienia w badanych firmach

Analiza popytu na rynku pracy (charakterystyka wymagań co do kompetencji przyszłych
pracowników, kompetencje pożądane na rynku pracy)

Przyczyny redukcji zatrudnienia

Zbadanie zainteresowania pracodawców zatrudnianiem osób bezrobotnych, w tym
będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy

Powody odrzucenia pracowników w procesie rekrutacji

Oczekiwane przez pracodawców kierunki szkoleń dla osób bezrobotnych pod kątem ich
zatrudnienia

Zainteresowanie i ocena pracodawców formami wsparcia, ocena skuteczności
oferowanej współpracy

Analiza zapotrzebowania kierownictwa firm z sektora prywatnego na wybrane
instrumenty PUP (tj. staże, prace interwencyjne, refundacja wyposażenia lub
doposażenia stanowisk)

Zmiany ustawowe i nowe możliwości dla przedsiębiorców w ramach nowelizacji ustawy
z 2014 roku

Ocena współpracy pracodawców z Powiatowym Urzędem Pracy w Międzyrzeczu.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
5
1.2. Metodologia badania
Badanie rynku pracy w powiecie międzyrzeckim powstało w oparciu o analizę danych zastanych,
a także badanie przeprowadzone z wykorzystaniem metody ilościowej. Dzięki zastosowaniu analizy
dostępnych
materiałów
źródłowych
oraz
badania
ilościowego
możliwe
było
uzyskanie
kompleksowych informacji, niezbędnych dla poszerzenia wiedzy o funkcjonowaniu lokalnego rynku
pracy.
Wykonawca w badaniu zastosował następujące metody i techniki badawcze:
 Metody ilościowe

Wywiad
kwestionariuszowy
realizowany
techniką
CATI
(200
przedstawicieli
przedsiębiorstw odpowiedzialnych za zatrudnianie pracowników)
 Metody jakościowe

Analiza desk research (analiza istniejących i dostępnych materiałów źródłowych)
W ramach badania została przeprowadzona analiza danych zastanych (desk research). Analiza
„zza biurka” to technika badań społecznych lub marketingowych, która zakłada szczegółową analizę
istniejących już i dostępnych danych. Realizacja badania typu desk research nie jest zatem związana
z pozyskiwaniem nowych informacji, a jedynie uporządkowaniem, przetworzeniem i analizą
zgromadzonych wcześniej danych badawczych, tak zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Dane zastane
wykorzystane w badaniu rynku pracy w powiecie międzyrzeckim to następujące dokumenty i analizy:

opracowania i analizy WUP Zielona Góra

opracowania i analizy PUP Międzyrzecz

dane statystyczne GUS – Bank Danych Lokalnych

strony internetowe zawierające informacje na temat powiatu międzyrzeckiego

inna
dokumentacja
prowadzona
w
ramach
planów
rozwojowych
powiatu
międzyrzeckiego
Z kolei w ramach metody ilościowej zostało przeprowadzone badanie kwestionariuszowe za
pomocą techniki CATI (wywiad telefoniczny wspomagany komputerowo). W badaniu o charakterze
ilościowym prowadzonym wśród pracodawców powiatu międzyrzeckiego wykorzystano technikę
wywiadu telefonicznego, dzięki czemu możliwe było szybkie dotarcie do badanych przedsiębiorstw,
przy jednoczesnym sprawnym zrealizowaniu stosunkowo dużej liczby wywiadów w krótkim czasie.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
6
Badanie typu CATI cechuje się licznymi zaletami takimi jak: zachowanie stałej kontroli nad
procesem zbierania danych w trakcie jego trwania; zminimalizowanie niebezpieczeństwa wystąpienia
błędów ankieterskich; odejście od kosztownych i czasochłonnych kwestionariuszy papierowych
(odpowiedzi respondentów wprowadzane są bezpośrednio w programie, który automatycznie
przetwarza je do bazy danych – ankieterzy jednocześnie pełnią funkcję koderów); stały monitoring
pracy teleankieterów; dotarcie do grup trudnodostępnych; szeroki zakres zastosowania (zarówno
w badaniach społecznych jak i marketingowych); bieżący wgląd badaczy oraz Zamawiającego do
powstającej bazy danych; rejestrację audio wywiadów telefonicznych przeprowadzanych przez
teleankieterów; standaryzacja warunków przeprowadzenia wywiadu; niższe koszty realizacji badania
w porównaniu z tradycyjnymi technikami badań terenowych. Do najważniejszych problemów
związanych ze stosowaniem tej metody z uwagi na pośrednią formę komunikowania się należy
kwestia tożsamości osoby udzielającej odpowiedzi.
Do pozostałych zalet badania techniką CATI należy zaliczyć:

komfortowe warunki przeprowadzania wywiadów – respondenci odpowiadają z miejsca
pracy

łatwość w dotarciu i umówieniu się z respondentem

większe poczucie anonimowości respondenta, dzięki czemu jego odpowiedzi są bardziej
szczere
Badanie z pracodawcami zostało zrealizowane w terminie od 8 do 15 grudnia 2015 roku, przy
użyciu komputera i specjalistycznego oprogramowania do realizacji badań typu CATI.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
7
2. Analiza desk research
2.1. Charakterystyka geograficzna powiatu międzyrzeckiego i gminy
Międzyrzecz
Powiat międzyrzecki położony jest w północno-wschodniej części województwa lubuskiego
i zajmuje powierzchnie 1388 km2. Powiat stanowi 9,92% powierzchni województwa lubuskiego.
Obszar powiatu międzyrzeckiego tworzy sześć gmin: Międzyrzecz, Skwierzyna, Trzciel, Bledzew,
Przytoczna i Pszczew. Blisko 96% powierzchni powiatu zajmuje strefa wiejska o niskiej gęstości
zaludnienia (średnio 20 osób na km). Więcej niż połowa ludności (53,2%) mieszka w miastach (niemal
1/3 w Międzyrzeczu). Liczba ludności powiatu ogółem to 58 253 mieszkańców4.
Rysunek 1. Mapa powiatu międzyrzeckiego
Źródło: Plan Rozwoju Lokalnego Powiatu Międzyrzeckiego na lata 2011-2014
Powiat Międzyrzecki graniczy z północy – z Powiatami Strzelecko-Drezdeneckim i Gorzowskim,
z zachodu z Powiatem Sulęcińskim, z południa – z Powiatem Świebodzińskim, granicę wschodnią
4
http://www.powiat-miedzyrzecki.pl/PL/580/Charakterystyka_i_polozenie/ z dnia 07.12.2015,
http://zielonagora.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/zg/ASSETS_powiat_miedzyrzecki_b.pdf z dnia 07.12.2015
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
8
stanowi granica województwa z Wielkopolską, gdzie region sąsiaduje z Powiatami Międzychód
i Nowy Tomyśl. Powiat Międzyrzecki jest również usytuowany na drodze ważnych szlaków
komunikacyjnych m.in. drogi krajowej Nr 3 ze Szczecina przez Gorzów – Skwierzynę – Międzyrzecz –
Zieloną Górę do Pragi, drogi krajowej Nr 2 Świecko – Poznań, drogi krajowej Nr 24 Skwierzyna –
Poznań, drogi wojewódzkiej Nr 133 Skwierzyna – Kostrzyn. Połączenia drogowe stanowią istotne
walory dostępu powiatu do ośrodków wielkomiejskich w Polsce oraz do krajów Unii Europejskiej.
Z kolei odległość siedziby powiatu od stolic województwa wynosi - 45 km od Gorzowa, 65 km od
Zielonej Góry oraz 200 km od metropolii berlińskiej5.
Powiat Międzyrzecki rozciąga się na obszarze Pojezierzy Lubuskiego i Poznańskiego. Posiada
bardzo urozmaiconą rzeźbę terenu. Część północno-wschodnią powiatu stanowią doliny Warty
i Odry. Dominującymi formami rzeźby są wysoczyzny morenowe, jeziora rynnowe i równiny
sandrowe. Bogactwem naturalnym powiatu, będącym głównym zasobem dla potrzeb turystyki
i gospodarki są lasy, które zajmują 54% powierzchni i dają regionowi czołowe miejsce w kraju pod
względem lesistości. Najcenniejsze tereny leśne są objęte ochroną rezerwatową. Niemal cały obszar
gminy Pszczew rozciąga się na terenie Pszczewskiego Parku Krajobrazowego. W granicach powiatu
międzyrzeckiego znajdują się 43 turystyczne obiekty zbiorowego zakwaterowania, co wyróżnia
powiat na tle innych w województwie, lokując go na drugiej pozycji w tej kwestii. Na terenie powiatu
znajduje się pięć rezerwatów przyrody o łącznej powierzchni 311ha, obszary chronionego krajobrazu
oraz pomniki przyrody. Bogactwo naturalne stanowią także złoża kruszców żwirowo-piaskowych oraz
złoża surowców ilastych. Przygraniczne położenie powiatu międzyrzeckiego jest szczególnie korzystne
dla branży turystycznej, tym bardziej, że jest to region należący to strefy Schengen likwidującej
bariery w przemieszczaniu się ludzi między granicami państw. Przyrodniczo-krajobrazowe walory
stanowią tym samym podstawę rozwoju regionu oraz ważną gałąź gospodarki Powiatu
Międzyrzeckiego. Największą powierzchnię powiatu międzyrzeckiego zajmuje gmina Międzyrzecz –
315 km2, która stanowi jednocześnie siedzibę powiatu międzyrzeckiego.
2
Tabela 1. Powierzchnia gmin Powiatu Międzyrzeckiego (km )
Powiat
2
km
1388
100%
Międzyrzecz
Skwierzyna
Trzciel
Bledzew
Pszczew
Przytoczna
315
286
177
248
178
184
22,7 %
20,6 %
12,7 %
17,9 %
12,8 %
13,3 %
Źródło: Rocznik Statystyczny Województwa Lubuskiego 2002
5
http://www.miedzyrzecz.pl/lokalizacja.html z dnia 07.12.2015,
http://www.miedzyrzecz.starostwo.bip.net.pl/?p=document&action=save&id=4691&bar_id=3229 z dnia
07.12.2015, http://www.wsiepolskie.pl/powiat/204/miedzyrzecki z dnia 07.12.2015
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
9
Od północy graniczy z gminą Przytoczna, od wschodu z gminami Trzciel i Pszczew, od zachodu
z gminami Bledzew i Sulęcin, a od południa z gminami Lubrza i Świebodzin. Obecnie gmina liczy
niewiele ponad 24 tys. mieszkańców co w skali całego powiatu klasyfikuje gminę Międzyrzecz na
pierwszym miejscu pod względem gęstości zaludnienia.
Tabela 2. Ludność gmin powiatu międzyrzeckiego
Powiat
58253
Gęstość
zaludnienia
2
osób/km
Gmina
Międzyrzecz
24352
Gmina
Skwierzyna
12426
Gmina
Trzciel
6606
Gmina
Przytoczna
5786
Gmina
Pszczew
4374
Gmina
Bledzew
4709
77
43
37
31
25
19
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych statystycznych Urzędów Gmin powiatu międzyrzeckiego. Dane
statystyczne pobrane z Urzędów Gmin dnia 13.12.2015
Należy dodać, że Gmina Międzyrzecz jest również jedną z najaktywniejszych w kraju pod
względem turystycznym. Okolice Międzyrzecza obfitują w liczne jeziora oraz lasy, które stanowią
szczególną atrakcję turystyczną6.
6
http://www.miedzyrzecz.starostwo.bip.net.pl/?p=document&action=save&id=4691&bar_id=3229 z dnia
07.12.2015, http://www.powiat-miedzyrzecki.pl/PL/580/Charakterystyka_i_polozenie/ z dnia 07.12.2015
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
10
2.2. Charakterystyka społeczno-gospodarcza
Poniższa tabela obrazuje liczbę osób zatrudnionych w poszczególnych sekcjach Polskiej
Klasyfikacji Działalności w podziale na lata 2010-2014 w powiecie międzyrzeckim. Z poniższego
zestawienia wynika, że powiat międzyrzecki jest to region z dominującą gałęzią gospodarki, jaką jest
przemysł i budownictwo. W tym również sektorze jest zatrudniona największa grupa osób
pracujących oraz widoczny najbardziej dynamiczny wzrost zatrudnienia w latach 2013 i 2014 (2013 –
4298, 2014 – 4922 osoby pracujące). W tym samym okresie relatywnie wysoki wzrost można również
zaobserwować w branży handlowo-usługowej (handel; naprawa pojazdów samochodowych;
transport i gospodarka magazynowa; zakwaterowanie i gastronomia; informacja i komunikacja) –
2013 – 1777, 2014 – 1960 osób pracujących. Sekcja ta jest ponadto czwartą pod względem ogólnej
liczby zatrudnionych osób w powiecie międzyrzeckim. Istotna staje się również liczba zatrudnionych
w rolnictwie, leśnictwie, łowiectwie i rybołówstwie. Na przełomie analizowanych lat nie można
zaobserwować znaczącego wzrostu w tej branży, jednak na koniec 2014 roku wyróżnia się ona dość
wysokim stopniem zatrudnienia (2014 – 2505 pracujących) na co wpływ może mieć położenie
geograficzne powiatu międzyrzeckiego oraz jego przyrodniczo-krajobrazowy charakter. Co więcej jest
to również trzecia co do ogólnej liczby zatrudnionych branża w badanym powiecie.
Tabela 3. Pracujący wg grup sekcji Polskiej Klasyfikacji Działalności w latach 2010-2014 w powiecie międzyrzeckim
Grupa sekcji
2010
2011
2012
2013
2014
rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo
2458
2489
2509
2538
2505
przemysł i budownictwo
handel; naprawa pojazdów samochodowych; transport i
gospodarka magazynowa; zakwaterowanie i gastronomia;
informacja i komunikacja
działalność finansowa i ubezpieczeniowa; obsługa rynku
nieruchomości
pozostałe usługi
4701
5188
4575
4298
4922
1775
1734
1731
1777
1960
228
221
224
212
221
3914
3956
3804
3918
3817
Źródło: Opracowanie własne na podstawie GUS Bank Danych Lokalnych
Charakteryzując uwarunkowania społeczno-gospodarcze powiatu międzyrzeckiego istotnym jest
uwzględnienie ogólnej liczby osób pracujących w podziale na płeć. Od 2012 do 2014 roku można
zauważyć znaczącą przewagę liczebną zatrudnionej płci żeńskiej w porównaniu do męskiej (2012 –
6686 kobiet, 6157 mężczyzn; 2013 – 6698 kobiet, 6045 mężczyzn; 2014 – 7080 kobiet, 6345
mężczyzn). Z kolei w latach 2010-2011 nieznacznie przeważającą płcią zatrudnioną w firmach
powiatu międzyrzeckiego byli mężczyźni (2010 – 6596 mężczyzn, 6480 kobiet; 2011 – 6841 mężczyzn,
6747 kobiet). W roku 2014 widać wyraźny wzrost ogólnej liczby osób pracujących (13425 osób
pracujących) w powiecie międzyrzeckim w porównaniu z latami 2012 i 2013 (kolejno 12843 i 12743
osób pracujących). Relatywnie wysoki wzrost liczby osób zatrudnionych w 2014 roku w badanym
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
11
powiecie można uzasadnić dynamicznym rozwojem powiatu międzyrzeckiego oraz tworzeniem
nowych miejsc pracy.
Wykres 1. Zatrudnieni w powiecie międzyrzeckim w podziale na płeć w latach 2010-2014
16000
14000
13076
13588
6480
6747
6596
2010
13425
12843
12743
6686
6698
7080
6841
6157
6045
6345
2011
2012
2013
2014
12000
10000
8000
6000
4000
2000
0
mężczyźni
kobiety
Źródło: Opracowanie własne na podstawie GUS Bank Danych Lokalnych
Analizując liczbę osób zatrudnionych w badanym powiecie w podziale na wiek można zauważyć,
że osoby w wieku 25-34 lata stanowią najliczniejszą grupę osób pracujących we wszystkich
analizowanych okresach – od IV-ego kwartału 2014 roku do III-go kwartału 2015 roku (IV kwartał
2014 – 1023, I kwartał 2015 – 1050, II kwartał 2015 – 915, III kwartał 2015 – 908 osób). Są to też
osoby młode, często dobrze wykształcone, dopiero wstępujące na rynek pracy, które stanowią cenny
kapitał dla lokalnych pracodawców. Ponadto taki rozkład wieku osób pracujących może wynikać
z szerokiego wachlarza instrumentów rynku pracy aktywizujących zawodowo osoby młode. Co
ciekawe najmniej liczną grupę wiekową wśród osób pracujących od października 2014 roku do
września 2015 roku stanowią osoby w wieku 18-24 lata (IV kwartał 2014 – 556, I kwartał 2015 – 544,
II kwartał 2015 – 496, III kwartał 2015 – 499 osób). Jest to niewątpliwie związane z etapem edukacji
osób z tej grupy wiekowej w szkołach oraz na uczelniach. W każdej grupie wiekowej można zauważyć
wahania liczby osób pracujących we wszystkich analizowanych okresach.
Tabela 4. Pracujący w powiecie międzyrzeckim wg wieku
Wiek
18-24
25-34
35-44
45-54
55 lat i więcej
IV kwartał 2014
556
1023
834
796
772
I kwartał 2015
544
1050
827
720
803
II kwartał 2015
496
915
706
674
737
III kwartał 2015
499
908
727
634
695
Źródło: Opracowanie własne na podstawie GUS Bank Danych Lokalnych
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
12
Ogółem
2095
3896
3094
2824
3007
Biorąc pod uwagę przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w powiecie międzyrzeckim
można zauważyć relatywnie dynamiczny wzrost w tym aspekcie od 2007 roku do 2014 roku.
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w powiecie międzyrzeckim w 2007 roku wynosiło 2286
zł, a w 2014 roku już 3345 zł. Widoczne na poniższym wykresie wynagrodzenie w powiecie
międzyrzeckim nieznacznie odbiega od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w analizowanych
latach w województwie lubuskim. Dla porównania w województwie lubuskim wynagrodzenie takie
w 2007 roku wynosiło 2430 zł a w 2014 roku 3425 zł. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto
powiatu międzyrzeckiego na tle Polski jest znacznie niższe w każdym analizowanym okresie, np.
przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w Polsce w 2014 roku wynosiło 4004 zł, podczas gdy
w powiecie międzyrzeckim było to 3345 zł.
Wykres 2. Przeciętne miesięczne wynagrodzenia brutto w powiecie międzyrzeckim (PLN)
4500
4000
3500
3000
3158
2866
2500
2000
1500
1000
2803
2654
2430
2286
3315
2521
2645
3435
3625
3074
2920
2821
2988
3877
3744
3282
3203
3216
3116
4004
3425
3345
500
0
2007
2008
2009
Woj. lubuskie
2010
2011
Powiat międzyrzecki
2012
2013
Polska
Źródło: Opracowanie własne na podstawie GUS Bank Danych Lokalnych
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
13
2014
2.3. Podmioty gospodarki narodowej w powiecie międzyrzeckim
Podejmując kwestie podmiotów gospodarki narodowej działających w powiecie międzyrzeckim
należy zaznaczyć, że największe przedsiębiorstwa mają swoje siedziby w gminie Międzyrzecz, która
stanowi jednocześnie siedzibę całego powiatu. Tam też jest zlokalizowany i funkcjonuje Międzyrzecki
Park Przemysłowy, który na 50 ha powierzchni skupia firmy z kapitałem krajowym i zagranicznym.
Dominują tam podmioty przetwórstwa przemysłowego. Międzyrzecki Park Przemysłowy skupia firmy
zajmujące się m.in. produkcją wyrobów z tworzywa sztucznego na potrzeby budownictwa, przemysłu
motoryzacyjnego, kosmetycznego, farmaceutycznego i spożywczego. Międzyrzecz jest również
siedzibą przedsiębiorstw, które produkują wyroby na bazie własnych projektów i technologii. Są to
producenci rur preizolowanych, sprzętu rolniczego oraz magnetyzerów do wody.
Obfitość lasów sprawia, że silnymi ośrodkami przemysłu drzewnego są gminy: Skwierzyna,
Pszczew i Trzciel. W miejscowościach tych działają liczne fabryki mebli, zakłady rzemieślnicze oraz
tartaki, nie brakuje również zakładów stolarskich oraz producentów wyrobów z wikliny. Ponadto
w Skwierzynie przetwarza się runo leśne, owoce i warzywa oraz dziczyznę i mięso drobiowe, z kolei
w Trzcielu rozwinięta jest uprawa szparagów, dzięki której gmina zyskał miano „Szparagowego
zagłębia”7.
Najbardziej znaczące podmioty działające w powiecie międzyrzeckim to firmy8:

Crylomag S.C. z Międzyrzecza - producent magnetyzerów do wody oraz mebli
tapicerowanych

Zakład Produkcyjno Usługowy Międzyrzecz POLSKIE RURY PREIZOLOWANE Sp. z o. o. –
firma oferuje preizolowane rury i kształtki do podziemnych i nadziemnych sieci
ciepłowniczych oraz rur z PE do sieci wodno-ściekowych i innych instalacji technicznych

Zakład Produkcyjno Usługowy Kazimierz Jońca Sp. z o.o. z Międzyrzecza - producent rur
i kształtek dla systemów ciepłowniczych, ciepłej wody użytkowej, pary oraz rurociągów
technologicznych dla przemysłu

PPHU „W-D” ze Skwierzyny – producent konserw takich jak: pasztety drobiowe
i z dziczyzną, szynki, mielonki, smalec i konserwy mięsno-tłuszczowe, dania gotowe,
produkty rybne oraz pasztety sojowe i paprykarz

Werner Janikowo Sp. z o.o. – producent modyfikowanych i oksydowanych pap
zgrzewalnych
7
8
http://www.innowacje.lubuskie.pl/powiat-miedzyrzecki.html z dnia 09.12.2015
Ibidem.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
14

P.P.U.H. AGOS z Międzyrzecza – firma jest największym w Polsce producentem silosów
paszowych, służących do magazynowania pasz sypkich, ponadto automatów paszowych
i przenośników drobiu

Przedsiębiorstwo Budowlano-Montażowe BUD-POL Sp. z o.o. z Międzyrzecza realizuje
roboty budowlane w systemie Generalnego Wykonawstwa, budownictwa ogólnego,
przemysłowego i inżynieryjnego

ESSEL PROPACK Polska z Międzyrzecza – producent tub laminowanych i plastikowych na
potrzeby przemysłu kosmetycznego, farmaceutycznego i spożywczego

EWE Energia Sp. z o.o. z Międzyrzecza - firma zajmująca się budową i obsługą
gazociągów oraz dystrybucją gazu ziemnego do klientów indywidualnych, firm, instytucji,
wspólnot i spółdzielni

PRAEFA Sp. z o.o. z Międzyrzecza – firma prowadzi produkcję i montaż domów
prefabrykowanych z elementów keramzytowych

Promens Międzyrzecz Sp. z o. o. - produkuje wyroby z tworzyw sztucznych (nadkola do
samochodów, maszyn budowlanych i rolniczych, oraz zbiorniki na paliwo i wodę)

SINUS Polska Sp. z o.o. z Międzyrzecza – producent wyrobów metalowych na potrzeby
systemów grzewczych

SWISSPOR Polska Sp. z o.o. z Międzyrzecza - producent materiałów budowlanych
termoizolacyjnych (styropian), hydroizolacyjnych (papy), stolarki okiennej oraz systemów
fasadowych i dachowych z eternitu

ThyssenKrupp SteerTec Poland Sp. z o.o. z Międzyrzecza – producent układów
kierowniczych dla przemysłu maszynowego i konstrukcyjnego oraz przemysłu
stoczniowego

"Las Skwierzyna - Gorzów" ze Skwierzyny - skup, przetwórstwo i eksport dziczyzny,
ślimaków oraz runa leśnego

Woodwaste Sp. z o.o. z Przytocznej – firma zajmuje się oczyszczaniem terenu z odpadów
drzewnych

Werth-Holz S.A. – producent elementów architektury ogrodowej z drewna. Produkcja
wyrobów odbywa się w fabryce w Pszczewie

Himolla Polstermobel GmbH z Pszczewa – firma jest producentem wyrobów
tapicerowanych

Obst Produkcja Sp. z o.o. z Pszczewa – producent stolarki aluminiowej drzwiowej
i okiennej

JAKOB International z Lutola Suchego, gm. Trzciel – główna działalność firmy to
transport i spedycja
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
15

WM-KABIT Sp. z o.o. ze Skwierzyny - producent elektronarzędzi i sprzętu elektrycznego
używanego w ogrodzie
Analizując liczbę podmiotów gospodarki narodowej w powiecie międzyrzeckim należy zwrócić
uwagę, że od 2009 roku do 2014 roku nastąpił wzrost ich liczebności. Najbardziej dynamiczna
tendencja wzrostowa jest widoczna od 2011 roku w którym liczba firm wynosiła 5817, podczas gdy
w 2014 roku było ich już 6025. Jedynie w 2011 roku (5817 firm) nastąpił spadek podmiotów
gospodarki narodowej w porównaniu z 2010 rokiem (5999 podmiotów). Na taką sytuację mogła mieć
wpływ panująca w tamtym czasie niestabilna sytuacja na światowym rynku gospodarczym. Pomimo
jednego roku spadkowego poniższe zestawienie statystyczne pokazuje, że powiat międzyrzecki jest
miejscem atrakcyjnym dla inwestorów.
Wykres 3. Podmioty gospodarki narodowej wpisane do rejestru REGON w powiecie międzyrzeckim w latach 2009-2014
6050
5999
6000
6018
6025
2013
2014
5948
5950
5900
5850
5817
5800
5750
5722
5700
5650
5600
5550
2009
2010
2011
2012
Źródło: Opracowanie własne na podstawie GUS Bank Danych Lokalnych
Poniższy wykres prezentuje liczbę podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w rejestrze
REGON w powiecie międzyrzeckim według stanu na koniec czerwca 2015 roku. W zestawieniu
wyraźnie dominujący w tej kwestii jest jeden obszar – gmina miejsko-wiejska Międzyrzecz. W tym
właśnie regionie zarejestrowanych została największa liczba firm (2995 podmiotów), gdzie gmina
Międzyrzecz stanowi jednocześnie siedzibę powiatu międzyrzeckiego. Jest to związane najpewniej
z największą liczbą ludności zamieszkującą ten region względem innych miejscowości powiatu
międzyrzeckiego oraz możliwie najlepszymi warunkami do rozwoju przedsiębiorczości. W celu
wykazania znaczącej różnicy w analizowanym temacie warto przytoczyć kolejny w zestawieniu
region, którym jest gmina miejsko-wiejska Skwierzyna, gdzie do połowy 2015 roku zarejestrowano
jedynie 1276 podmiotów gospodarczych. Co więcej gmina Skwierzyna jest drugim pod względem
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
16
gęstości zaludnienia obszarem powiatu międzyrzeckiego. Pokazuje to tym samym znaczące
dysproporcje pomiędzy obydwoma regionami w rozwoju na rzecz przedsiębiorczości.
Wykres 4. Podmioty gospodarki narodowej wpisane do rejestru REGON w podziale na gminy w I półroczu 2015 roku
Międzyrzecz - gmina miejsko-wiejska
2995
Międzyrzecz - miasto
2328
Skwierzyna - gmina miejsko-wiejska
1276
Skwierzyna - miasto
1099
Trzciel - gmina miejsko-wiejska
676
Międzyrzecz - obszar wiejski
667
Przytoczna - gmina wiejska
466
Pszczew - gmina wiejska
361
Trzciel - miasto
340
Trzciel - obszar wiejski
336
Bledzew - gmina wiejska
274
Skwierzyna - obszar wiejski
177
0
500 1000 1500 2000 2500 3000 3500
Źródło: Opracowanie własne na podstawie GUS Bank Danych Lokalnych
Kolejna tabela prezentuje rozkład podmiotów gospodarki narodowej w powiecie międzyrzeckim
w podziale na grupy sekcji Polskiej Klasyfikacji Działalności. Najwięcej podmiotów gospodarczych jest
zarejestrowanych w sekcjach oznaczonych literami G-U Polskiej Klasyfikacji Działalności. Tam też
liczba podmiotów specjalizujących się w poszczególnych branżach sekcji G-U PKD liczy 4388 firm.
Najwięcej firm we wspomnianej wyżej sekcji zlokalizowanych jest w gminie miejsko-wiejskiej
Międzyrzecz (2230 podmiotów). Na dalszym miejscu znalazła się gmina miejsko-wiejska Skwierzyna
z 953 firmami. Drugą sekcją PKD wyróżniającą się liczebnie w powiecie międzyrzeckim jest przemysł
i budownictwo, który skupia łącznie 1368 podmiotów gospodarczych. Podobnie jak w poprzedniej
sekcji, również tutaj dominuje region Międzyrzecki ze znaczącą liczbą zgłoszonych podmiotów
gospodarczych (669 podmiotów). Stosunkowo duża liczba firm z branży przemysłowo-budowlanej
zlokalizowanych jest również na terenie gminy miejsko-wiejskiej Skwierzyna (268 firm).
Podsumowując kwestie podmiotów gospodarczych w podziale na sekcje PKD należy wspomnieć,
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
17
że dominującymi branżami w badanym powiecie są: handel i naprawy oraz obsługa nieruchomości
i firm9.
Tabela 5. Podmioty gospodarki narodowej wpisane do rejestru REGON wg grupy sekcji w 2014 roku
Jednostki podziału terytorialnego
Powiat międzyrzecki
Bledzew – gminna wiejska
Międzyrzecz – gmina miejsko-wiejska
Międzyrzecz - miasto
Międzyrzecz - obszar wiejski
Przytoczna – gminna wiejska
Pszczew – gminna wiejska
Skwierzyna – gmina miejsko-wiejska
Skwierzyna - miasto
Skwierzyna - obszar wiejski
Trzciel – gmina miejsko-wiejska
Trzciel - miasto
Trzciel - obszar wiejski
rolnictwo,
leśnictwo,
łowiectwo i
rybactwo
269
43
95
40
55
28
28
48
22
26
27
7
20
przemysł i
budownictwo
pozostała
działalność
ogółem
1368
41
669
482
187
130
98
268
203
65
162
64
98
4388
196
2230
1809
421
294
240
953
869
84
475
256
219
6025
280
2994
2331
663
452
366
1269
1094
175
664
327
337
Źródło: Opracowanie własne na podstawie GUS Bank Danych Lokalnych
Biorąc pod uwagę rozkład liczby podmiotów gospodarczych w powiecie międzyrzeckim w latach
2010-2014 należy zauważyć, że stosunkowo niewielką tendencję spadkową w 2014 roku wykazuje
jedna sekcja – rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo. W pozostałych sekcjach PKD zauważalna
jest na koniec 2014 roku nieznaczna tendencja wzrostowa.
Tabela 6. Podmioty gospodarki narodowej wpisane do rejestru REGON w powiecie międzyrzeckim wg grup sekcji PKD
w latach 2010-2014
Grupa sekcji
rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo
przemysł i budownictwo
pozostała działalność
ogółem
2010
284
1367
4348
5999
2011
277
1313
4227
5817
2012
280
1335
4333
5948
2013
298
1364
4356
6018
Źródło: Opracowanie własne na podstawie GUS Bank Danych Lokalnych
9
http://www.innowacje.lubuskie.pl/powiat-miedzyrzecki.html z dnia 09.12.2015
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
18
2014
269
1368
4388
6025
2.4. Zjawisko bezrobocia w powiecie międzyrzeckim
Jednym ze wskaźników na podstawie, którego można wnioskować jak kształtuje się sytuacja
gospodarcza danego regionu jest stopa bezrobocia. Stopę bezrobocia rejestrowanego obliczono jako
stosunek liczby bezrobotnych zarejestrowanych do liczby cywilnej ludności aktywnej zawodowo
(ogółem oraz danej grupy), tj. bez osób odbywających czynną służbę wojskową oraz pracowników
jednostek budżetowych prowadzących działalność w zakresie obrony narodowej i bezpieczeństwa
publicznego. Stopę bezrobocia podaje się z uwzględnieniem pracujących w gospodarstwach
indywidualnych w rolnictwie (będących składową cywilnej ludności aktywnej zawodowo)
wyszacowanych na podstawie wyników: w latach 2004 do listopada 2010 r. - Narodowego Spisu
Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002 oraz Powszechnego Spisu Rolnego 2002, a od grudnia 2010
r. - Powszechnego Spisu Rolnego 2010 r10.
W województwie lubuskim najniższą stopę bezrobocia na koniec października 2015 roku
zarejestrowano w mieście Gorzów Wielkopolski (4,8%), w powiecie słubickim (6%) oraz w mieście
Zielona Góra (6,7%). Najwyższe bezrobocie wykazały powiaty: żagański (18,4%), strzeleckodrezdenecki (18,3%) oraz nowosolski (17,2%). Badany powiat międzyrzecki na tle całego
województwa znajduje się wśród powiatów charakteryzujących się wysoką stopą bezrobocia (16,5%),
podobnie jak powiat krośnieński w którym stopa bezrobocia osiągnęła niespełna 16%. Należy
zauważyć, że najmniejszą stopą bezrobocia charakteryzują się duże miasta (Gorzów Wielkopolski,
Zielona Góra), gdzie rynek pracy jest najlepiej rozwinięty.
10
http://stat.gov.pl/bdl/app/slow_katgrupg.pgru_opis?p_pgru_id=3559 z dnia 11.12.2015
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
19
Rysunek 2. Stopa bezrobocia rejestrowanego w powiatach województwa lubuskiego (stan na 31 październik 2015)
Źródło: Opracowanie własne na podstawie „Informacja o stanie i strukturze bezrobocia w woj. Lubuskim w październiku
2015 r.”
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
20
Stopa bezrobocia rejestrowanego w powiecie międzyrzeckim na przełomie lat 2004-2014
znacznie spadła. W 2004 roku w badanym powiecie była na poziomie 27%, z kolei na koniec 2014
roku wynosiła już 18,6%. Na przełomie badanego dziesięciolecia spadła więc aż o 8,4%. Należy
również zaznaczyć, że taka tendencja spadkowa utrzymuje się nadal bowiem, jak widać na
powyższym rysunku na koniec października 2015 roku stopa bezrobocia w powiecie międzyrzeckim
utrzymała się na poziomie 16,5%. Wynikać to może z tego, że powiat międzyrzecki w ostatnich latach
zaczął dynamicznie rozwijać się, przyciągając wielu inwestorów krajowych i zagranicznych
oferujących nowe miejsca pracy. Biorąc pod uwagę stopę bezrobocia rejestrowanego powiatu
międzyrzeckiego względem województwa lubuskiego widać, że w całym analizowanym okresie
utrzymuje się ona znacznie powyżej średniej dla całego województwa.
Wykres 5. Stopa bezrobocia rejestrowanego w powiecie międzyrzeckim w latach 2004-2014
30,0
27,0
25,6
25,0
25,3
23,0
19,0
20,0
15,0
22,0
19,0
18,2
14,0
17,6
21,7
21,2
16,7 16,2
20,8
11,2
5,0
23,6
18,6
15,5
15,4
15,9
15,7
12,5
12,5
14,8
10,0
22,7
12,1
12,4
12,5
13,4
2009
2010
2011
2012
13,4
11,4
9,5
0,0
2004
2005
2006
2007
Woj. lubuskie
2008
Powiat międzyrzecki
2013
2014
Polska
Źródło: Opracowanie własne na podstawie GUS Bank Danych Lokalnych
Analizując stopę bezrobocia rejestrowanego w miesiącach styczeń-wrzesień 2015 roku
w powiecie międzyrzeckim, podobnie jak w analizowanych powyżej latach 2004-2014, również
w bieżącym roku widać wyraźny, systematyczny spadek bezrobocia. W okresie zimowym
w miesiącach styczeń-marzec stopa bezrobocia utrzymywała się na znacznie wyższym poziomie
(19,1% w styczniu) aniżeli w miesiącach wiosenno-letnich kwiecień-sierpień (16,8% w sierpniu).
Generalnie stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce w miesiącach zimowych utrzymuje się na
wyższym poziomie niż w miesiącach letnich. Wynika to z tego, że latem pojawia się więcej ofert
sezonowej pracy dorywczej, z której korzystają osoby bezrobotne, w związku z czym stopa
bezrobocia spada. Z kolei wartym zauważenia jest fakt, że stopa bezrobocia rejestrowanego
w powiecie międzyrzeckim w miesiącach jesiennych wrzesień-październik 2015 roku utrzymuje się na
takim samym poziomie (16,5%). Zazwyczaj stopa bezrobocia w miesiącach jesiennych w Polsce
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
21
odnotowuje tendencję zwyżkową, a w miesiącach letnich spadkową. Również w 2015 roku stopa
bezrobocia rejestrowanego w powiecie międzyrzeckim utrzymuje się znacznie powyżej średniej
względem województwa lubuskiego.
Wykres 6. Stopa bezrobocia rejestrowanego w powiecie międzyrzeckim wg miesięcy w 2015 roku
25,0
20,0
15,0
10,0
19,1
13,1
11,9
19,0
12,9
11,9
18,5
18,0
12,5
12,1
11,5
17,1
16,8
11,5
11,1
16,8
16,5
10,8
10,6
16,5
10,4
11,1
10,7
10,2
10,0
9,9
9,7
kwiecień
maj
czerwiec
lipiec
sierpień
wrzesień
5,0
0,0
styczeń
luty
marzec
Woj. lubuskie
Powiat międzyrzecki
Polska
Źródło: Opracowanie własne na podstawie GUS Bank Danych Lokalnych
Poniższy wykres obrazuje liczbę osób bezrobotnych zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie
Pracy w Międzyrzeczu w 2014 i 2015 roku. Od stycznia 2014 roku do września 2015 roku widać
bardzo wyraźny spadek liczby osób bezrobotnych zarejestrowanych w PUP Międzyrzecz. Na koniec
2014 roku liczba takich osób wynosiła 3981, podczas gdy na koniec września 2015 roku stan ten
wynosił 3463 zarejestrowane osoby bezrobotne. Widoczną od 2014 roku systematyczną tendencję
spadkową liczby zarejestrowanych osób bezrobotnych można tłumaczyć wysoką skutecznością
instrumentów rynku pracy aktywizujących osoby bezrobotne, oferowanych przez Powiatowy Urząd
Pracy w Międzyrzeczu oraz wzrostem gospodarczym w kraju, a tym samym poszukiwaniem
i rekrutowaniem przez pracodawców powiatu Międzyrzeckiego nowych pracowników.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
22
rok 2015
Wykres 7. Osoby bezrobotne zarejestrowane w Powiatowym Urzędzie Pracy w Międzyrzeczu w latach 2014-2015
wrzesień
3463
sierpień
3527
lipiec
3460
czerwiec
3528
maj
3602
kwiecień
3835
marzec
3944
luty
4079
styczeń
4117
grudzień
3981
listopad
4039
październik
4043
rok 2014
wrzesień
4222
sierpień
4357
lipiec
4345
czerwiec
4340
maj
4460
kwiecień
4808
marzec
4969
luty
5159
styczeń
5287
0
1000
2000
3000
4000
5000
6000
Źródło: Opracowanie własne na podstawie GUS Bank Danych Lokalnych
Analizując liczbę zarejestrowanych osób bezrobotnych pozostających bez pracy dłużej niż 1 rok
w powiecie międzyrzeckim w latach 2006-2014, można zauważyć znaczne zróżnicowanie. Od 2006 do
2008 roku liczba takich osób wyraźnie malała, w 2006 roku było ich 1970, podczas gdy w 2008 roku
liczba takich osób spadła do 1102. Następnie od 2009 roku do 2011 roku odnotowano tendencję
zwyżkową w tej kwestii (2009 – 1333, 2011 – 1861 osób). W 2012 roku odnotowano ponownie
nieznaczny spadek (1816), a w 2013 roku wzrost liczby bezrobotnych pozostających bez pracy dłużej
niż 1 rok (2018). Na koniec 2014 roku liczba takich osób ponownie dość znacznie zmalała osiągając
ostatecznie poziom 1780 osób. Na taki stan rzeczy mogło mieć wpływ wiele czynników, jednak
najbardziej znaczącym mógł być światowy kryzys gospodarczy, który negatywnie oddziaływał również
na polską gospodarkę oraz przedsiębiorców, przyczyniając się tym samym do redukcji zatrudnienia
w firmach.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
23
Wykres 8. Bezrobotni zarejestrowani pozostający bez pracy dłużej niż 1 rok w powiecie międzyrzeckim w latach
2006-2014
10,0%
9,2%
7,4%
8,0%
1970
1554
1102
2,0%
8,1%
8,3%
7,2%
5,3%
6,0%
4,0%
9,3%
8,5%
2500
2000
6,1%
1500
1861
1577
1333
1816
2018
1780
1000
500
0,0%
0
2006
2007
2008
2009
2010
Powiat międzyrzecki
2011
2012
2013
2014
% ludności aktywnej zawodowo
Źródło: Opracowanie własne na podstawie GUS Bank Danych Lokalnych
Podejmując kwestie zjawiska bezrobocia w badanym powiecie ważne jest przeanalizowanie liczby
zarejestrowanych osób bezrobotnych ze względu na posiadane wykształcenie. Najliczniejszą grupą
osób bezrobotnych na koniec września 2015 roku stanowiły osoby z wykształceniem zasadniczym
zarówno wśród kobiet jak i mężczyzn (664 mężczyzn, 504 kobiety). Dość dużą grupę osób
bezrobotnych stanowiły również te z wykształceniem gimnazjalnym, podstawowym oraz niepełnym
podstawowym (556 mężczyzn, 497 kobiet). Z kolei najmniej liczną grupą zarejestrowaną
w Powiatowym Urzędzie Pracy w Międzyrzeczu byli mężczyźni z wykształceniem wyższym, których
widniało jedynie 67 w ewidencji Urzędu Pracy. Z kolei kobiet z wykształceniem wyższym
zarejestrowanych było 210. Analizując wykształcenie wyższe widać tutaj wyraźną przewagę liczebną
bezrobotnych kobiet nad mężczyznami, co może wynikać z pełnieniem przez kobiety funkcji
macierzyńskiej.
Wykres 9. Bezrobotni zarejestrowani wg wykształcenia w powiecie międzyrzeckim (III kwartał 2015)
67
wyższe
210
284
policealne oraz średnie zawodowe
80
średnie ogólnokształcące
420
181
zasadnicze (zawodowe)
504
gimnazjalne, podstawowe i niepełne
podstawowe
497
0
100
200
mężczyźni
300
400
500
kobiety
Źródło: Opracowanie własne na podstawie GUS Bank Danych Lokalnych
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
24
664
556
600
700
2.5. Zawody deficytowe i nadwyżkowe
Zjawisko bezrobocia w Polsce jest jednym z najpoważniejszych problemów społecznych.
Prowadzi do zubożenia społeczeństwa, braku perspektyw życiowych, niepewności i strachu oraz
niemożności poradzenia sobie w życiu. Bardzo istotny jest w tej kwestii monitoring zawodów
deficytowych i nadwyżkowych, który umożliwia identyfikację tendencji jakie zachodzą w obszarze
popytu i podaży na rynku pracy. Jednocześnie może stanowić punkt wyjścia do przeprowadzenia
działań w zakresie aktywizacji osób bezrobotnych11.
Dokonując szerszej analizy zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie międzyrzeckim
należy przytoczyć podstawową terminologię z tym związaną.
W grupie wszystkich zawodów zauważamy, że napływ bezrobotnych nie jest adekwatny do ilości
wpływających ofert pracy. Jest to sytuacja, kiedy na rynku jest więcej osób bezrobotnych w danym
zawodzie niż zgłaszane zapotrzebowanie przez pracodawców w postaci ofert pracy - są to tzw.
„zawody nadwyżkowe”.
Z kolei poprzez pojęcie „zawód deficytowy” należy rozumieć zawód, na który występuje na rynku
pracy wyższe zapotrzebowanie niż liczba osób poszukujących pracy w tym zawodzie12.
Poniższa tabela prezentuje listę 9-ciu zawodów deficytowych w województwie lubuskim na
koniec czerwca 2015 roku.
Tabela 7. Zawody deficytowe w województwie lubuskim w I półroczu 2015 roku
Zaklasyfikowanie
Grupa elementarna
Pośrednicy usług biznesowych gdzie indziej niesklasyfikowani
Rzeczoznawcy (z wyłączeniem majątkowych)
Kierownicy w instytucjach finansowych i ubezpieczeniowych
Ankieterzy
Zawody
deficytowe
Agenci sprzedaży bezpośredniej
Doradcy finansowi i inwestycyjni
Przedstawiciele handlowi
Specjaliści do spraw rozwoju systemów informatycznych
Lektorzy języków obcych
Źródło: Wojewódzki Urząd Pracy w Zielonej Górze – zawody deficytowe i nadwyżkowe w I półroczu 2015 roku
11
Powiatowy Urząd Pracy w Międzyrzeczu – Raport z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych za
rok 2014, s. 31
12
Ibidem., s. 18
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
25
Poniżej zaprezentowano listę zawodów nadwyżkowych oraz maksymalnie nadwyżkowych
w województwie lubuskim na koniec czerwca 2015 roku. Wśród zawodów nadwyżkowych oraz
maksymalnie nadwyżkowych znalazły się zróżnicowane specjalności.
Tabela 8. Zawody nadwyżkowe oraz maksymalnie nadwyżkowe w województwie lubuskim w I półroczu 2015 roku
Zaklasyfikowanie
Grupa elementarna
Pracownicy do spraw transportu
Pracownicy opieki osobistej w ochronie zdrowia i pokrewni gdzie indziej
niesklasyfikowani
Monterzy sprzętu elektrycznego
Operatorzy aparatury medycznej
Jubilerzy, złotnicy i pokrewni
Uliczni sprzedawcy żywności
Robotnicy wykonujący prace proste w hodowli zwierząt
Zawody
nadwyżkowe
Gońcy, bagażowi i pokrewni
Optycy okularowi
Sekretarki (ogólne)
Fotografowie
Opiekunowie dziecięcy
Pracownicy wykonujący dorywcze prace proste
Planiści produkcyjni
Operatorzy urządzeń do produkcji wyrobów szklanych i ceramicznych
Pracownicy centrów obsługi telefonicznej (pracownicy call center)
Właściciele sklepów
Wyprawiacze skór, garbarze i pokrewni
Hodowcy ryb
Zawody
maksymalnie
nadwyżkowe
Funkcjonariusze celni i ochrony granic
Kompozytorzy, artyści muzycy i śpiewacy
Takielarze i monterzy konstrukcji linowych
Operatorzy maszyn do wyprawiania futer i skór
Funkcjonariusze służb specjalnych
Źródło: Wojewódzki Urząd Pracy w Zielonej Górze – zawody deficytowe i nadwyżkowe w I półroczu 2015 roku
Analizując zapisy poniższej tabeli można zauważyć, że sytuacja na rynku pracy w powiecie
międzyrzeckim uległa znacznej poprawie. W 2014 roku w stosunku do 2013 roku znacznie
zmniejszyła się liczba zarejestrowanych osób bezrobotnych (2013 – 5085, 2014 – 3981 osób). Co
więcej tendencja spadkowa wśród osób bezrobotnych utrzymała się w niemalże wszystkich grupach
zawodów. Wyjątek stanowi zawód z grupy I – Parlamentarzyści, wyżsi urzędnicy i kierownicy
w którym w latach 2013-2014 nie odnotowano spadku, ani też wzrostu osób bezrobotnych, tym
samym utrzymał się stan równowagi na poziomie 50 osób bezrobotnych. Zdecydowanie największy
spadek osób bezrobotnych w 2014 roku w stosunku do 2013 roku nastąpił w grupie VII - Robotnicy
przemysłowi i rzemieślnicy (spadek o 329 osób). Duży odpływ osób bezrobotnych widoczny jest
również w dwóch grupach zawodowych:
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
26

Grupa V - Pracownicy usług osobistych i sprzedawcy – 246 osób

Grupa IX - Pracownicy przy pracach prostych – 97 osób
Odnotowany spadek zarejestrowanych osób bezrobotnych potwierdza tym samym efektywność
usług Powiatowego Urzędu Pracy w Międzyrzeczu.
Tabela 9. Osoby bezrobotne zarejestrowane w Powiatowym Urzędzie Pracy w Międzyrzeczu według zawodów w 2013
i 2014 roku
LICZBA BEZROBOTNYCH
Grupa zawodów
I
2013
2014
wzrost spadek
Ogółem
5085
3981
- 1104
Inny zawód lub brak zawodu
834
651
- 183
16,4
50
50
0
1,3
207
504
173
1048
200
1353
299
413
3
157
447
133
802
161
1024
238
316
2
- 50
- 57
- 40
- 246
- 39
- 329
- 61
- 97
-1
3,9
11,2
3,3
20,1
4,0
25,7
6,0
7,9
0,05
Parlamentarzyści, wyżsi urzędnicy i
kierownicy
Specjaliści
Technicy i inny średni personel
Pracownicy biurowi
Pracownicy usług osobistych i sprzedawcy
Rolnicy, ogrodnicy, leśnicy, rybacy
Robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy
Operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń
Pracownicy przy pracach prostych
Siły zbrojne
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
Struktura
grup
w 2014 roku
%
Źródło: Powiatowy Urząd Pracy w Międzyrzeczu – Raport z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych za rok
2014
Istotnym elementem oceny lokalnego rynku pracy jest analiza ofert pracy i stażu wpływających
do Powiatowego Urzędu Pracy w Międzyrzeczu.
W 2014 roku wpłynęło 2164 ofert pracy i stażu. Biorąc pod uwagę liczbę ofert, które wpłynęły do
końca 2013 roku (1705) w stosunku do 2014 roku (2164) należy stwierdzić, że nastąpił znaczny wzrost
ofert - o 459.
Największy wzrost liczby ofert pracy odnotowano dla grup zawodowych:

Robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy – dodatkowych 161 ofert w 2014 roku

Pracownicy biurowi – dodatkowych 100 ofert w 2014 roku
Z kolei najmniejszy przyrost liczby ofert skierowano do:

Specjalistów – dodatkowych 14 ofert w 2014 roku
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
27

Techników i innego średniego personelu – dodatkowych 15 ofert w 2014 roku
Dwie grupy zawodowe – parlamentarzyści, wyżsi urzędnicy i kierownicy oraz rolnicy, ogrodnicy,
leśnicy, rybacy charakteryzowały się brakiem wzrostu ofert pracy oraz taką samą ilością ofert pracy
w 2013 oraz 2014 roku (kolejno 19 oraz 41 ofert pracy dla wspomnianych grup zawodowych).
Tabela 10. Oferty pracy według grup zawodowych w Powiatowym Urzędzie Pracy w Międzyrzeczu na koniec 2013 i 2014
roku
Oferty zgłoszone w PUP
Zmiana rok 2014 do roku 2013
Grupa zawodów
31.12.2013
31.12.2014
liczba ofert
% [rok 2014 100%]
Parlamentarzyści, wyżsi urzędnicy i
kierownicy
Specjaliści
Technicy i inny średni personel
Pracownicy biurowi
Pracownicy usług osobistych i
sprzedawcy
Rolnicy, ogrodnicy, leśnicy, rybacy
Robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy
Razem
19
19
0
0,9
104
157
167
118
172
267
+ 14
+ 15
+ 100
5,5
7,9
12,3
478
511
+ 33
23,6
41
301
1705
41
462
2164
0
+ 161
+ 459
1,9
21,3
Źródło: Powiatowy Urząd Pracy w Międzyrzeczu – Raport z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych za rok
2014
W poniższej tabeli zestawiono 30-ści najbardziej nadwyżkowych zawodów w 2014 roku
w powiecie międzyrzeckim. Ranking został oparty o wskaźnik intensywności nadwyżki. Należy
zauważyć, że różnice we wskaźniku pomiędzy pierwszymi dziesięcioma zawodami są niewielkie
jednakże dość wyraźnie ukazujące specjalności na które występuje większy popyt na pracę aniżeli jej
podaż. Zawody o największym wskaźniku intensywności nadwyżki to: technik mechanik, technik
ekonomista i malarz – tapeciarz.
Tabela 11. Ranking 30-stu zawodów nadwyżkowych w 2014 roku w powiecie międzyrzeckim
LP.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Kod
Zawodu
"311504"
"331403"
"713101"
"932911"
"611190"
"311204"
"751204"
"723105"
"711401"
"961302"
Nazwa Zawodu
Wskaźnik intensywności
nadwyżki (Deficytu)
Technik mechanik*
Technik ekonomista*
Malarz - tapeciarz*
Robotnik pomocniczy w przemyśle przetwórczym
Pozostali rolnicy upraw polowych
Technik budownictwa*
Piekarz*
Mechanik samochodów osobowych
Betoniarz
Robotnik placowy
0,0169
0,0177
0,0185
0,026
0,0345
0,0385
0,0444
0,05
0,0588
0,0588
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
28
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
"721207"
"931205"
"712601"
"753202"
"711202"
"752208"
"753105"
"233012"
"234113"
"314202"
"713102"
"621001"
"723307"
"911206"
"512002"
"514101"
"722314"
"751105"
"741101"
"821990"
Spawacz ręczny gazowy
Robotnik drogowy
Hydraulik
Krojczy
Murarz*
Stolarz meblowy
Krawiec*
Nauczyciel języka polskiego
Nauczyciel nauczania początkowego
Technik architektury krajobrazu*
Malarz budowlany
Drwal / pilarz drzew
Mechanik maszyn i urządzeń przemysłowych
Salowa
Kucharz małej gastronomii*
Fryzjer*
Tokarz w metalu
Rzeźnik - wędliniarz*
Elektromonter instalacji elektrycznych
Pozostali monterzy gdzie indziej niesklasyfikowani
0,0909
0,0909
0,1
0,1
0,1053
0,1282
0,1316
0,1429
0,1429
0,1429
0,1429
0,1538
0,1667
0,1667
0,1698
0,175
0,1786
0,1818
0,2
0,2
Źródło: Powiatowy Urząd Pracy w Międzyrzeczu – Raport z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych za rok
2014
Analizując zestawienie prezentujące zawody najbardziej deficytowe w 2014 roku w powiecie
międzyrzeckim zauważalna jest wyraźna dominacja zawodu - kierowca operator wózków
jezdniowych. Inne, wyróżniające się zawody deficytowe, które uzyskały wysoki wskaźnik
intensywności nadwyżki to: specjalista do spraw sprzedaży, kasjer handlowy, drukarz, dekarz,
pracownik przygotowujący posiłki typu fast food. Z kolei na drugim końcu zestawienia znajduje się aż
osiem specjalizacji o najniższym wskaźniku intensywności nadwyżki. Jest to m.in. główny księgowy,
kierownik budowy, ankieter, elektromechanik.
Tabela 12. Ranking 34-ech zawodów najbardziej deficytowych w 2014 roku w powiecie międzyrzeckim
LP.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
Kod
Nazwa Zawodu
Zawodu
"834401"
"243305"
"523002"
"732201"
"712101"
"941101"
"441990"
"732290"
"531202"
"541306"
"911203"
"214109"
"411090"
Kierowca operator wózków jezdniowych
Specjalista do spraw sprzedaży
Kasjer handlowy
Drukarz*
Dekarz*
Pracownik przygotowujący posiłki typu fast food
Pozostali pracownicy obsługi biura gdzie indziej niesklasyfikowani
Pozostali drukarze
Asystent nauczyciela przedszkola
Portier
Pokojowa
Specjalista kontroli jakości
Pozostali pracownicy obsługi biurowej
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
29
Wskaźnik
intensywności
nadwyżki
(Deficytu)
25,5
21
15
13
12
11
10
10
9
9
6
5,5
5,1111
14
15
16
17
"432190"
"522201"
"711102"
"712612"
18
"812190"
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
"814104"
"933401"
"341202"
"932990"
"524502"
"332101"
"611403"
"811105"
"121101"
"132301"
"228990"
"422701"
"512090"
32
"516990"
33
34
"721290"
"741201"
Pozostali magazynierzy i pokrewni
Kierownik sali sprzedaży
Monter konstrukcji budowlanych*
Monter sieci wodnych i kanalizacyjnych
Pozostali operatorzy maszyn i urządzeń do produkcji i przetwórstwa
metali
Wulkanizator
Pracownik rozkładający towar na półkach
Opiekun osoby starszej*
Pozostali robotnicy przy pracach prostych w przemyśle
Sprzedawca w stacji paliw
Agent ubezpieczeniowy
Rolnik upraw mieszanych
Operator koparko - ładowarki
Główny księgowy
Kierownik budowy
Pozostali specjaliści ochrony zdrowia gdzie indziej niesklasyfikowani
Ankieter
Pozostali kucharze
Pozostali pracownicy usług osobistych gdzie indziej
niesklasyfikowani
Pozostali spawacze i pokrewni
Elektromechanik*
5
5
5
5
5
5
5
4,5
4,4545
4,3333
4
4
4
3
3
3
3
3
3
3
3
Źródło: Powiatowy Urząd Pracy w Międzyrzeczu – Raport z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych za rok
2014
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
30
3. Analiza wyników uzyskanych w ramach badania
z przedstawicielami przedsiębiorstw
3.1. Charakterystyka próby badawczej
Wywiady telefoniczne zostały przeprowadzone z przedstawicielami 200 firm działających
w powiecie międzyrzeckim, wśród których zdecydowaną większość stanowiły przedsiębiorstwa
zatrudniające do 9 osób (75% wskazań). W znacznej mniejszości liczebnej znalazły się firmy
zatrudniające od 10 do 49 osób (19% odpowiedzi). Średnie przedsiębiorstwa liczące od 50 do 249
osób reprezentowało 5% badanych. Z kolei duże firmy powyżej 250 osób miały w próbie udział
w wielkości wskazań na poziomie 1%. Taka struktura badanych przedsiębiorstw wynika z tego, że na
lokalnym (ale także i krajowym) rynku pracy mamy do czynienia z wyraźną zależnością pomiędzy
wielkością firm i ich liczbą. Im większe są przedsiębiorstwa pod względem liczby zatrudnianych osób,
tym jest ich mniej i odwrotnie.
Wykres 10. Wielkość zatrudnienia w przedsiębiorstwach (N=200)
75,0%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
19,0%
20%
5,0%
10%
1,0%
0%
1 do 9 osób
10 do 49 osób
50-249 osób
powyżej 250 osób
Źródło: Badanie własne
Najwięcej badanych firm zlokalizowane ma swoje siedziby w gminie Międzyrzecz na co wskazuje
niespełna 60% przedsiębiorców. Znacznie mniej przedsiębiorców zadeklarowało, że ich siedziba
znajduje się w gminie Skwierzyna (20,5% wskazań). Niewiele ponad 8% badanych reprezentowało
firmy z gminy Trzciel. Zbliżona liczba przedsiębiorców wybrała gminy Przytoczna i Pszczew jako
lokalizację swoich siedzib (kolejno 5,5% i 5% odpowiedzi). Najmniej firm znajduje się w gminie
Bledzew, na co wskazało jedynie 2% przedsiębiorców. Niniejsze zestawienie znajduje swoje
potwierdzenie w danych statystycznych zawartych w opracowanej analizie desk research,
a lokalizacja przedsiębiorstw wynika najpewniej z liczby ludności zamieszkującej dany region oraz
warunków do rozwoju przedsiębiorczości. Im większa liczba ludności w gminie, tym więcej
zarejestrowanych firm.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
31
Wykres 11. Gmina, w której zlokalizowana jest siedziba przedsiębiorstw (N=200)
Międzyrzecz
58,5%
Skwierzyna
20,5%
Trzciel
8,5%
Przytoczna
5,5%
Pszczew
5,0%
Bledzew
2,0%
0,0%
10,0%
20,0%
30,0%
40,0%
50,0%
60,0%
70,0%
Źródło: Badanie własne
Biorąc pod uwagę lata działalności badanych firm na rynku, największy odsetek stanowią
podmioty gospodarcze funkcjonujące dłużej niż 10 lat (68% przedsiębiorstw). Zdecydowanie mniej
firm działa na rynku od 5 do 10 lat (niespełna 23%). Na drugim końcu zestawienia znajduje się grupa
firm stosunkowo nowych i niedawno powstałych. W związku z powyższym 8% firm to podmioty
prowadzące swoją działalność gospodarczą od 2 do 5 lat. Z kolei zbliżona liczba firm funkcjonuje od
1 do 2 lat oraz krócej niż 1 rok (kolejno 1% oraz 0,5% przedsiębiorstw). W poniższym zestawieniu
dominują więc przedsiębiorstwa mające ugruntowaną pozycję rynkową, które efektywnie
przystosowały się do dynamicznych warunków prowadzenia biznesu.
Wykres 12. Okres działania przedsiębiorstw na rynku (N=200)
Dłużej niż 10 lat
68,0%
Od 5 do 10 lat
22,5%
Od 2 do 5 lat
8,0%
Od 1 do 2 lat
1,0%
Mniej niż 1 rok
0,5%
0,0%
10,0%
20,0%
30,0%
40,0%
50,0%
60,0%
70,0%
Źródło: Badanie własne
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
32
80,0%
Szczegółowa
analiza
profilu
działalności
badanych
przedsiębiorstw
pokazuje,
że w zdecydowanej większości są to firmy zajmujące się jedynie usługami (64,5%). Niespełna co piąty
badany podmiot gospodarczy ma w swojej ofercie usługi oraz produkcję (17%). Wśród badanych firm
znalazły się również jednostki budżetowe (9%). Taki sam odsetek firm (9%) specjalizuje się
w produkcji. W pozostałych przypadkach badaniami zostały objęte organizacje pozarządowe (0,5%).
Wykres 13. Profil działalności badanych firm (N=200)
Usługowa
64,5%
Usługowo-produkcyjna
17,0%
Jednostka budżetowa
9,0%
Produkcyjna
9,0%
NGO
0,5%
0,0%
10,0%
20,0%
30,0%
40,0%
50,0%
60,0%
70,0%
Źródło: Badanie własne
W zdecydowanej większości badane firmy działają w skali lokalnej (40%). Działalność o zasięgu
regionalnym prowadzi ok. 13% przedsiębiorstw. Na rynku krajowym funkcjonuje prawie co czwarty
badany podmiot gospodarczy (24%). Należy zwrócić uwagę na stosunkowo duży względem innych
przedsiębiorstw odsetek firm działających na rynku międzynarodowym, który jednocześnie
nieznacznie różni się od liczby firm o zasięgi krajowym. W związku z powyższym poza granicami Polski
obecnych jest niespełna 24% firm.
Wykres 14. Zasięg działania przedsiębiorstwa (N=200)
50%
40,0%
40%
30%
20%
24,0%
23,5%
Rynek krajowy
Rynek
międzynarodowy
12,5%
10%
0%
Rynek lokalny
Rynek regionalny
Źródło: Badanie własne
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
33
Pod względem pozycji przedstawicieli badanych firm w strukturze przedsiębiorstw można
stwierdzić, że w zdecydowanej większości byli to właściciele lub współwłaściciele (66% wskazań).
Pracownicy działu kadr lub rozliczeń stanowili drugą pod względem wielkości grupę reprezentującą
badane firmy (23%). Należy w tym miejscu dodać, że pracownicy działu kadr lub rozliczeń pełnią
swoją funkcję jedynie w średnich lub dużych przedsiębiorstwach. Najmniejszy odsetek respondentów
stanowili dyrektorzy, prezesi, zastępcy dyrektorów i zastępcy prezesów, którą to grupę
reprezentowało 11% badanych.
Wykres 15. Pozycja respondenta w strukturze firmy (N=200)
11,0%
Dyrektor/prezes/z-ca
dyrektora/z-ca prezesa
23,0%
66,0%
Pracownik działu kadr lub
rozliczeń
Właściciel/ współwłaściciel
Źródło: Badanie własne
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
34
3.2. Sytuacja ekonomiczna badanych przedsiębiorstw
Poniższe zestawienie dotyczące pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstw obrazuje dość znaczne
zróżnicowanie. Ponad 1/3 badanych firm deklaruje, że zajmuje konkurencyjną pozycję na rynku
(38,5%) i jest w stanie rywalizować z innymi podmiotami gospodarczymi. Nieco niższy odsetek
wskazań respondentów (34,5%) odnosił się do stwierdzenia, że firma, którą posiadają zajmuje taką
samą pozycję rynkową, jak inne firmy z takiej samej branży. Zbliżoną liczbę odpowiedzi uzyskano
w przypadku deklaracji o małej konkurencyjności firmy na rynku oraz trudności w określeniu pozycji
konkurencyjnej z uwagi na małą wielkość firmy (kolejno 4,5% i 3,5% odpowiedzi). Aż 19% badanych
nie potrafiło odpowiedzieć na to pytanie wskazując odpowiedź nie wiem/trudno powiedzieć. Taki
rozkład odpowiedzi może wynikać z tego, że większość firm uczestniczących w badaniu w powiecie
międzyrzeckim to mikroprzedsiębiorstwa, którym trudno jest określić swoją pozycję konkurencyjną
lub też jest ona na niskim poziomie względem innych firm z takiej samej branży.
Wykres 16. Konkurencyjność firmy na rynku (N=200)
Moja firma jest konkurencyjna
38,5%
Moja firma zajmuje taką samą pozycję rynkową jak
inne firmy w mojej branży
34,5%
Moja firma jest mało konkurencyjna
4,5%
Moja firma jest zbyt mała, aby w ogóle próbować
określić jej pozycję konkurencyjną
3,5%
Nie wiem/trudno powiedzieć
19,0%
0,0%
10,0%
20,0%
30,0%
40,0%
50,0%
Źródło: Badanie własne
Optymistyczny obraz badanych firm wyłania się z oceny sytuacji finansowej przedsiębiorstw.
Łącznie ponad połowa badanych (56%) deklaruje, że ich firma jest w bardzo dobrej (6% wskazań) oraz
dobrej kondycji finansowej (50% odpowiedzi). W opinii niespełna 39% przedstawicieli firm sytuacja
finansowa ich przedsiębiorstwa jest przeciętna. Należy natomiast zauważyć, że niewiele ponad 5%
respondentów twierdzi, że sytuacja finansowa firmy jest zła lub bardzo zła (kolejno 4% i 1,5%
odpowiedzi). Analiza zebranych wyników dowodzi tym samym, że powiat międzyrzecki stwarza
korzystne warunki do prowadzenia działalności gospodarczej a ponad połowa badanych
przedsiębiorców jest w dobrej i bardzo dobrej kondycji finansowej.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
35
Wykres 17. Sytuacja finansowa badanych przedsiębiorstw (N=200)
60%
50,0%
50%
38,5%
40%
30%
20%
10%
6,0%
4,0%
1,5%
0%
Bardzo dobra
Dobra
Ani dobra ani zła
Zła
Bardzo zła
Źródło: Badanie własne
W kwestii zysków i strat z działalności badanych firm również wynika korzystny obraz
przedsiębiorczości w powiecie międzyrzeckim. Zdecydowana większość badanych firm w ostatnim
roku osiągnęła zysk (80,5%). Z kolei stratę zanotowano jedynie w przypadku 5% podmiotów
gospodarczych. W pozostałych przypadkach nie uzyskano jednoznacznych odpowiedzi dotyczących
wyników finansowych (14,5% wskazań). Badani deklarowali brak wiedzy na ten temat lub
przyznawali, że nie pamiętają tego rodzaju danych. Stosunkowo duży odsetek odpowiedzi w tej
kwestii może być związany z niechęcią do ujawniania tego rodzaju informacji.
Wykres 18. Wynik finansowy badanych przedsiębiorstw w ostatnim roku (N=200)
14,5%
5,0%
Zysk
Strata
Nie wiem/nie pamiętam
80,5%
Źródło: Badanie własne
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
36
3.3. Główne trendy rozwojowe
Wobec bardzo niestabilnych warunków polityczno-gospodarczych z jakimi mamy obecnie do
czynienia przewidywanie kierunków zachodzących przemian jest znacznie utrudnione. Biorąc pod
uwagę poniższe zestawienie wydaje się jednak, że badane przedsiębiorstwa powiatu międzyrzeckiego
dość dobrze odbierają niekorzystne zmiany koniunktury gospodarczej, prognozując tym samym
dobrą sytuację ich firm w najbliższym roku. W opinii niemalże 58% przedstawicieli firm sytuacja ich
przedsiębiorstw nie ulegnie gwałtownej zmianie i utrzyma się na tym samym poziomie. Rozwoju
firmy spodziewa się 34% respondentów, a słabego rozwoju jedynie 5% badanych. Z kolei dla
niespełna 4% podmiotów gospodarczych najbliższy rok może być czasem zakończenia działalności
firmy i jej likwidacji.
Wykres 19. Przewidywana sytuacja firm w najbliższym roku (N=200)
70%
57,5%
60%
50%
40%
34,0%
30%
20%
5,0%
10%
3,5%
0%
Będzie się rozwijało Utrzyma się na tym
samym poziomie
Będzie słabo się Może ulec likwidacji
rozwijało
Źródło: Badanie własne
Znaczny odsetek badanych przedstawicieli firm oczekuje, że w najbliższym roku ugruntuje się
pozycja ich przedsiębiorstwa na rynku (44,1%). Zarówno rozwój firmy w postaci wprowadzenia
nowych technologii, jak i zwiększenie zatrudnienia deklaruje niespełna 28% badanych. Nowe obiekty
oraz nowe oddziały będą tworzone w przypadku 13,2% firm. Nieznacznie mniej podmiotów
gospodarczych (11,8%) przewiduje wzrost eksportu. Rozpoczęcie nowej działalności planuje się w ok.
3% spośród badanych przedsiębiorstw. Natomiast wykupienie lub połączenie się z inną firmą może
mieć miejsce w opinii 1,5% uczestników badań. Inne mniej znaczące odpowiedzi wskazywane przez
respondentów to np.: firma rozwinie się w kierunku pozyskiwania nowych klientów.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
37
Wykres 20. Przewidywane kierunki rozwoju firmy w najbliższym roku (N=68)*
Ugruntowana zostanie jej pozycja na rynku
44,1%
Wprowadzone zostaną nowe technologie
27,9%
Zostanie zwiększone zatrudnienie
27,9%
Firma zostanie rozbudowana o nowe obiekty
13,2%
Będą tworzone nowe oddziały
13,2%
Wzrośnie udział eksportu
11,8%
Rozpoczęta zostanie nowa działalność (np. w innej
branży)
2,9%
Firma zostanie wykupiona lub połączy się z inną
firmą
1,5%
Inne
4,4%
,0% 5,0%10,0%15,0%20,0%25,0%30,0%35,0%40,0%45,0%50,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
38
3.4. Bariery i utrudnienia przy prowadzeniu działalności gospodarczej
Działalność gospodarcza jest przedsięwzięciem wymagającym uwzględnienia wielu czynników
mających wpływ na pomyślność tego rodzaju aktywności. Istotnym elementem diagnozy stanu
gospodarki jest więc określenie głównych przeszkód utrudniających przedsiębiorcom funkcjonowanie
na rynku.
Najważniejszą barierą o charakterze popytowym w opinii badanych jest obniżanie cen przez
konkurencyjne firmy. Z takim problemem często spotyka się 31% przedstawicieli badanych firm. Zbyt
duża konkurencja na rynku i niedostateczne środki, jakimi dysponują klienci często doświadcza
odpowiednio 24% i ok. 21% respondentów. Najmniej znaczącą barierę stanowi natomiast
niedostateczna znajomość firmy na rynku, na co wskazuje jedynie 3% respondentów. Co ciekawe
stosunkowo duży odsetek badanych (17,5%) nie dostrzega żadnych barier o charakterze popytowym
utrudniających prowadzenie działalności gospodarczej. Niektórzy respondenci (2%) wskazali również
inne utrudnienia takie jak np. funkcjonowanie firm w szarej strefie, sytuację zewnętrzną na
wschodzie Europy oraz niewystarczającą liczbę zleceń. Jak widać na poniższym wykresie dla
uczestników badań najbardziej problematyczne są te zjawiska, na które jako przedstawiciele firm
raczej nie mają większego wpływu.
Wykres 21. Bariery o charakterze popytowym przy prowadzeniu działalności gospodarczej (N=200)*
Obniżanie cen przez konkurencyjne firmy
31,0%
Zbyt duża konkurencja na rynku
24,0%
Niedostateczne środki, jakimi dysponują klienci
20,5%
Niedostateczna znajomość firmy na rynku
3,0%
Brak barier
17,5%
Trudno powiedzieć
11,5%
Inne
2,0%
,0%
5,0% 10,0% 15,0% 20,0% 25,0% 30,0% 35,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Wśród barier o charakterze podażowym najczęściej respondenci nie wskazywali żadnych
utrudnień (32% odpowiedzi). Z kolei najbardziej uciążliwą, wymienianą barierą o charakterze
podażowym jest niedostateczna liczba wykwalifikowanej siły roboczej. Często z tym problemem styka
się 30% firm. Drugą najbardziej dotkliwą barierą dla badanych firm są niedostateczne środki
finansowe przedsiębiorstw (15% wskazań). Taki stan rzeczy może wynikać ze stosunkowo często
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
39
występującego utrudnienia w prowadzeniu działalności gospodarczej jakim jest kwestia trudności
w odzyskiwaniu należności od kontrahentów (14,5%). Jeszcze innym dotkliwym czynnikiem
utrudniającym prowadzenie firmy jest ograniczony dostęp do kredytów (8,5%). Mniej istotne są
natomiast takie czynniki jak: niedostateczna ilość surowców (częsty kłopot 3,5% firm) oraz
niewystarczające rozwiązania technologiczne (3,5%). Brak zdania w tej kwestii deklaruje 6%
badanych. Inną odpowiedzią, która nie pojawiła się w kafeterii a została wskazana przez respondenta
była np. susza mająca wpływ na plony w rolnictwie. Na podstawie poniższego wykresu wyraźnie
widać, że najbardziej dotkliwą kwestią dla przedsiębiorców powiatu międzyrzeckiego są
uwarunkowania finansowe, w tym trudności w dostępie do ewentualnej pomocy finansowej
w postaci kredytów.
Wykres 22. Bariery o charakterze podażowym przy prowadzeniu działalności gospodarczej (N=200)*
Brak wykwalifikowanej siły roboczej
30,0%
Niedostateczne środki finansowe przedsiębiorstwa
15,0%
Trudności w ściąganiu należności
14,5%
Ograniczony dostęp do kredytów
8,5%
Brak surowców
3,5%
Niedostateczna technologia
3,5%
Brak barier
32,0%
Trudno powiedzieć
Inne
6,0%
0,5%
0,0%
5,0% 10,0% 15,0% 20,0% 25,0% 30,0% 35,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
W opinii uczestników badań szczególnie uciążliwymi barierami dla rozwoju przedsiębiorczości
w Polsce są wysokie koszty pracy i produkcji (ok. 54%), biurokracja administracji publicznej (ok. 46%),
niedopracowane prawo (33%) oraz nieuczciwa konkurencja (24,5%). Mniej znaczące dla badanych
firm utrudnienia to m.in.: opóźnienia w płatnościach kontrahentów (ok. 17% wskazań), wsparcie
państwa w rozwoju firm (10%), uzyskanie zewnętrznych środków finansowych na działalność (4,5%),
działalność firm z obcym kapitałem (4% odpowiedzi) oraz zakres informacji o pomocy z funduszy UE
(3% wskazań). Część badanych (3%) wskazała również inne odpowiedzi w tej kwestii, takie jak np.:
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
40
sytuacja polityczna i ekonomiczna Polski, sytuacja zewnętrzna na wschodzie Europy oraz przepisy
Unii Europejskiej.
Wykres 23. Najbardziej uciążliwe bariery dla rozwoju działalności gospodarczej w Polsce (N=200)*
Koszty pracy i wysokie koszty produkcji (w tym
podatki, opłaty, ZUS)
53,5%
Biurokracja w administracji publicznej
45,5%
Niedopracowane prawo
33,0%
Nieuczciwa konkurencja (w tym szara strefa,
monopole)
24,5%
Opóźnienie w płatnościach kontrahentów
16,5%
Poziom wsparcia państwa w rozwoju firm (w tym w
zakresie eksportu)
Uzyskanie zewnętrznych środków finansowych na
działalność (np. kredyty, pożyczki)
10,0%
4,5%
Działalność firm z obcym kapitałem
4,0%
Zakres informacji o pomocy z funduszy UE
3,0%
Inne
3,0%
,0%
10,0%
20,0%
30,0%
40,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać maksymalnie trzy odpowiedzi
Źródło: Badanie własne
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
41
50,0%
60,0%
3.5. Fluktuacja zatrudnienia w badanych firmach
Sytuacja kadrowa w przypadku zdecydowanej większości badany przedsiębiorstw jest bardzo
stabilna bowiem w 76% badanych firmach nie dokonano w ostatnich 12 miesiącach zwolnień
pracowników. Taki wynik stanowi również dobrą informację dla osób pracujących w firmach,
w których realizowano wywiad. Z kolei redukcję zatrudnienia odnotowano w przypadku 24% firm
uczestniczących w badaniu.
Wykres 24. Zwolnienia pracowników w badanych firmach w ciągu ostatnich 12 miesięcy (N=200)
Tak
24%
Nie
76%
Źródło: Badanie własne
Zawody i stanowiska w których najczęściej zwalniano pracowników to m.in.: pracownik produkcji
(12 wskazań), pracownik fizyczny (7wskazań), kierowca (5 odpowiedzi), stanowisko administracyjnobiurowe (3 odpowiedzi) oraz kucharka (3 wskazania). Największa liczbę pracowników zredukowano
na stanowisku pracownik produkcji (16 osób). Szczegółowy rozkład odpowiedzi prezentuje poniższa
tabela.
Tabela 13. Zawody, stanowiska w których nastąpiła redukcja zatrudnienia w ostatnich 12 miesiącach
Zawód/stanowisko
Liczba wskazań
pracownik produkcji
pracownik fizyczny
kierowca
administracyjno -biurowe
kucharka
sprzątaczka
sprzedawca
szycie montażowe
pracownicze
pielęgniarka
ogólnobudowlani
robotnicy drogowi
nauczyciel
Łączna liczba
pracowników
12
7
5
3
3
2
2
1
1
1
1
1
1
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
42
16
10
5
3
3
2
4
15
10
4
3
3
2
pomoc kuchenna
spawacz
barman
bufetowa
dźwigowy
kasjerzy
księgowa
mechanik
monter rusztowań
obsługa klienta
operator ciągnika
pomiarowy
pracownik gospodarczy
pracownik mieszalnika
pracownik sezonowy
prezes
recepcjonista
stażysta
ślusarz
technik farmacji
technik mechanik
traktorzysta
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
2
2
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
Źródło: Badanie własne
W tych firmach w których dokonano w ostatnich 12 miesiącach redukcji zatrudnienia zapytano
respondentów o przyczyny takich okoliczności. Zdecydowanie najczęstszą przyczyną w opinii
badanych było wypowiedzenie umowy przez pracownika (26,5%). Jest to również czynnik w pewnym
sensie niezależny od przedsiębiorstwa, gdzie podmiot gospodarczy może mieć niewielki wpływ na
tego typu sytuację. Taką samą liczbę odpowiedzi (16,3%) uzyskano w badaniu odnośnie
następujących przyczyn redukcji: pogorszenia się sytuacji finansowej firmy oraz niskiej oceny
przydatności pracownika. W mniejszej liczbie firm redukcja zatrudnienia związana była z likwidacją
nadmiernego zatrudnienia (14,3%) oraz spadkiem popytu na produkty i usługi (10,2%). Inne
przyczyny nieuwzględnione w kafeterii a wskazywane przez badanych to: nadużywanie alkoholu
przez pracownika oraz problemy pracownika z prawem związane z zadłużeniem.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
43
Wykres 25. Przyczyny redukcji zatrudnienia (N=49)*
Wypowiedzenie umowy przez pracownika
26,5%
Pogorszenie się sytuacji finansowej firmy
16,3%
Niska ocena przydatności pracownika
16,3%
Likwidacja nadmiernego zatrudnienia
14,3%
Spadek popytu na produkty lub usługi
10,2%
Zakończenie umowy
6,1%
Zmiany w strukturze organizacyjnej firmy
6,1%
Przejście na emeryturę
4,1%
Niska dyscyplina pracy
4,1%
Wzrost kosztów prowadzenia działalności
gospodarczej
Niski poziom kwalifikacji zatrudnionych
pracowników
2,0%
2,0%
Inne
4,1%
,0%
5,0%
10,0%
15,0%
20,0%
25,0%
30,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Respondentów zapytano również, czy w okresie ostatnich 12 miesięcy, zostały zatrudnione
w firmach, które reprezentują nowe osoby. Przeszło połowa badanych (63%) zadeklarowała, że
zatrudniono w ostatnim roku nowych pracowników.
Wykres 26. Zatrudnienie pracowników w firmach w ostatnich 12 miesiącach (N=200)
Nie
37%
Tak
63%
Źródło: Badanie własne
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
44
Najczęściej wskazywano na zatrudnienie sprzedawców oraz nauczycieli. Często także badani
wskazywali, że w przedsiębiorstwie zatrudniono montażystów, pracowników administracyjnobiurowych, mechaników samochodowych oraz kierowców. Warto zauważyć, że w dużej mierze
przedsiębiorstwa zatrudniały pracowników do prac fizycznych lub do prac mało wymagających,
w których nie jest potrzebne specjalistyczne wykształcenie lub określone umiejętności. Wyjątkiem
byli nauczyciele, pracownicy administracji oraz księgowi.
Tabela 14. Zawody i stanowiska w których nastąpiło zatrudnienie nowych pracowników w firmie w ostatnich 12
miesiącach
Zawód/stanowisko
Liczba wskazań Łączna liczba pracowników
sprzedawca
nauczyciel
montażysta
administracyjno-biurowe
mechanik samochodowy
pracownik fizyczny
kierowca
produkcyjny
księgowy
magazynier
operator maszyn
robotnik
ślusarz
obsługa klienta
spedytor
stolarz
technik farmacji
murarz
pilarz
sprzątaczka
szwaczka
ogólnobudowlani
ogrodnik
opiekun do noclegowni
pielęgniarka
pracownik leśny
opiekunki środowiskowe
pracownik obsługi
tapicer
analityk
animator kultury
asystent rodziny
barman
bibliotekarz
diagnosta
drukarz
elektryk
handlowiec
instalator
inżynier budowy
18
11
9
9
7
7
6
6
5
4
4
4
4
3
3
3
3
2
2
2
3
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
45
21
17
14
13
8
13
14
15
5
4
9
11
8
5
3
3
3
2
3
2
23
6
5
4
4
4
2
2
2
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
kelner
kucharz
obsługa sklepu internetowego
opiekun osób niepełnosprawnych
pakowacz
piekarz
pomocnik lakiernika
pracownik gospodarczy
pracownik produkcji reklam
pracownik sezonowy
prawnik
recepcjonista
spawacz
specjalista od reklamy
technolog żywności
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
Źródło: Badanie własne
Do głównych czynników, które miały wpływ na zatrudnienie nowych osób w przedsiębiorstwach
biorących udział w badaniu można zaliczyć nieobsadzone stanowiska pracy (41,7%) oraz wzrost
popytu na usługi (38,6%). Pozostałe czynniki były wybierane przez respondentów sporadycznie.
Wykres 27. Czynniki mające wpływ na wzrost zatrudnienia w firmie(N=127)*
Mieliśmy nieobsadzone stanowisko
41,7%
Wzrost popytu na usługi
38,6%
Uruchomienie nowego rodzaju działalności
7,1%
Możliwość przyjęcia pracownika na subsydiowane…
5,5%
Ograniczenie pracy w godzinach nadliczbowych
3,9%
Zastepstwo/urlop macierzyński
3,1%
Otworzenie nowego obiektu/oddziału
3,1%
Rotacja pracowników
2,4%
Trudno powiedzieć
3,1%
Inne
1,6%
,0%
10,0%
20,0%
30,0%
40,0%
50,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Uczestników badania zapytano o najczęstsze powody odrzucania kandydatów w procesie
rekrutacji. Głównym powodem, na który najczęściej wskazywali badani były niewystarczające
kwalifikacje i umiejętności kandydata na pracownika (58,5%). W mniejszym stopniu wskazywano na
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
46
niewłaściwą lub lekceważącą postawę kandydata do pracy (18,5%) oraz zbyt wysokie aspiracje
finansowe (15,5%). Spośród ogółu badanych, 6% respondentów nie dostrzega żadnych problemów
podczas rekrutacji, taki sam procent badanych nie prowadzi obecnie rekrutacji, a 4% ankietowanych
nie potrafiło jednoznacznie wskazać na jakiekolwiek powody odrzucenia kandydata w procesie
rekrutacji. Do innych odpowiedzi (5%) badani zaliczyli brak doświadczenia, niewystarczające środki
finansowe na zatrudnienie nowego pracownika, brak chętnych osób do podjęcia pracy oraz brak
ważnych badań lekarskich.
Wykres 28. Powody odrzucania kandydatów w procesie rekrutacji (N=200)*
Niewystarczające umiejętności i kwalifikacje
58,5%
Niewłaściwa lub lekceważąca postawa kandydata do
pracy
18,5%
Zbyt wygórowane aspiracje finansowe
15,5%
Słaba prezentacja kandydata na rozmowie
kwalifikacyjnej
7,0%
Niezgodne z zawodem wykształcenie kandydata
6,5%
Brak znajomości języków obcych
3,5%
Nie dostrzegam żadnych problemó podczas
rekrutacji
6,0%
Obecnie nieprowadzę rekrutacji
6,0%
Trudno powiedzieć
4,0%
Inne
5,0%
,0%
10,0% 20,0% 30,0% 40,0% 50,0% 60,0% 70,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Jedną z kwestii, które poruszono w ankiecie było zatrudnienie w firmie osób w szczególnej
sytuacji na rynku pracy. Badanych zapytano, czy chcieliby w najbliższym roku zatrudnić osobę
bezrobotną do 30 roku życia, długotrwale bezrobotną, powyżej 50 roku życia, niepełnosprawną lub
bez doświadczenia zawodowego. Ponad połowa respondentów (51,5%) uznał, że chciałaby zatrudnić
osobę bezrobotną do 30 roku życia. Osoby bezrobotne oraz osoby powyżej 50 roku życia chciałoby
zatrudnić natomiast około 40% badanych. Ankietowani najrzadziej deklarowali chęć zatrudnia
w swoich przedsiębiorstwach osób niepełnosprawnych (21%). W przypadku osób bez doświadczenia
zawodowego opinie badanych były podzielone, taki sam procent ankietowanych deklarował zarówno
chęć zatrudnienia jaki brak potrzeby zatrudnia takiej osoby w firmie.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
47
Tabela 15. Chęć zatrudnienia w najbliższym roku w firmie osoby w szczególnej sytuacji na rynku pracy (N=200)
Tak
Wyszczególnienie
Trudno
powiedzieć
Nie
N
%
N
%
N
%
Osoby bezrobotne do 30. roku życia
103
51,5
37
18,5
60
30,0
Osoby długotrwale bezrobotne
81
40,5
57
28,5
62
31,0
Osoby powyżej 50. roku życia
79
39,5
65
32,5
56
28,0
Osoby niepełnosprawne
42
21,0
118
59,0
40
20,0
Osoby bez doświadczenia zawodowego
85
42,5
85
42,5
30
15,0
Źródło: Badanie własne
W przypadku osób bezrobotnych do 30 roku życia, głównym powodem dla którego respondenci
nie chcą zatrudnić takiej osoby w firmie jest brak wolnego stanowiska pracy (91,9%).
Wykres 29. Powody niezatrudnienia w najbliższym roku w firmie osoby bezrobotnej do 30 roku życia (N=37)*
Nie było takiej potrzeby, brak wolnego stanowiska
91,9%
Osoby młode w ogóle nie poszukiwały pracy w mojej
firmie
2,7%
Bez problemu mogę znaleźć starszych,
doświadczonych pracowników o odpowiednich
kwalifikacjach
2,7%
Tacy pracownicy nie mają doświadczenia
zawodowego
2,7%
0,0%
20,0%
40,0%
60,0%
80,0%
100,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Głównym powodem niezatrudnienia osób długotrwale bezrobotnych, deklarowanym przez
respondentów był również brak wolnych etatów i miejsc pracy. Niektórzy badani także wskazywali na
utrwalone, niepożądane przyzwyczajenia jako przyczynę niezatrudnienia w najbliższym roku osoby
bez doświadczenia. Spośród ogółu badanych 7% odpowiedziało, że tacy pracownicy mają niską
wydajność pracy. Pozostałe odpowiedzi były wybierane sporadycznie. W przypadku innych
odpowiedzi respondenci wskazali na brak chęci do pracy w przypadku tej kategorii osób
bezrobotnych.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
48
Wykres 30. Powody niezatrudnienia w najbliższym roku w firmie osoby długotrwale bezrobotnej (N=57)*
Nie było takiej potrzeby, brak wolnego stanowiska
70,2%
Utrwalone, niepożądane przyzwyczajenia
12,3%
Tacy pracownicy mają niską wydajność
7,0%
Niska dyspozycyjność
5,3%
Wysokie oczekiwania płacowe
3,5%
Trudno dostosowują się do nowoczesnych form pracy
3,5%
Inne
5,3%
,0% 10,0% 20,0% 30,0% 40,0% 50,0% 60,0% 70,0% 80,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Podobnie jak w przypadku osób bezrobotnych do 30 roku życia i osób długotrwale bezrobotnych
głównym powodem niezatrudnienia w najbliższym czasie osoby powyżej 50 roku życia w firmie jest
brak wolnego stanowiska pracy (72,3%). Rzadziej wskazywano na niską wydajność tych osób (10,8%)
oraz ich zły stan zdrowia (9,2%). Do innych odpowiedzi można zaliczyć zbyt trudną fizycznie pracę dla
tej kategorii osób bezrobotnych oraz złe nastawienie tych osób do pracy.
Wykres 31. Powody niezatrudnienia w najbliższym roku w firmie osoby powyżej 50 roku życia (N=65)*
Nie było takiej potrzeby, brak wolnego stanowiska
72,3%
Tacy pracownicy mają niską wydajność
10,8%
Ze względu na ich zły stan zdrowia
9,2%
Niska dyspozycyjność
4,6%
Trudno dostosowują się do nowoczesnych form
pracy
4,6%
Utrwalone, niepożądane przyzwyczajenia
3,1%
Inne
7,7%
,0%
20,0%
40,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
49
60,0%
80,0%
W przypadku osób niepełnosprawnych, powody niezatrudnienia tych osób w firmie były bardziej
zróżnicowane. Nadal głównym czynnikiem jest brak wolnego stanowiska pracy, jednak blisko 1/5
badanych uznała, że wykonywana praca nie jest przeznaczona do wykonywania przez osoby
niepełnosprawne, ze względu na jej specyfikę (praca w terenie lub praca fizyczna). W 16% firm
natomiast bariery architektoniczne utrudniają zatrudnienie osób niepełnosprawnych.
Wykres 32. Powody niezatrudnienia w najbliższym roku w firmie osoby niepełnosprawnych (N=118)*
Nie było takiej potrzeby, brak wolnego stanowiska
50,0%
Wykonywana praca nie jest przeznaczona dla
osób niepełnosprawnych
19,5%
Bariery architektoniczne
16,1%
Nie mamy informacji dotyczących zatrudniania
osób niepełnosprawnych
9,3%
Mamy wątpliwości dotyczące wydajności i
funkcjonowania w pracy osób niepełnosprawnych
5,1%
0,0%
10,0%
20,0%
30,0%
40,0%
50,0%
60,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Zdaniem blisko 40% badanych głównym powodem niezatrudnienia w najbliższym roku
w przedsiębiorstwie osoby bez doświadczenie jest brak wolnego etatu. W podobnym stopniu
respondenci wskazywali na potrzebę zatrudnienia jedynie osób kompetentnych, posiadających
doświadczenie (21,2%) oraz zbyt wysokie koszty doszkalania tych osób (20%). Rzadziej wskazywano
na niskie poczucie etyki pracy oraz niskie możliwości rozwoju zawodowego tych osób. Innymi
powodami (5,9%) wskazywanymi przez badanych była specyfika branży wymagająca doświadczenia
oraz wymagania klientów.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
50
Wykres 33. Powody niezatrudnienia w najbliższym roku w firmie osoby bez doświadczenia zawodowego (N=85)*
Nie było takiej potrzeby, brak wolnego
stanowiska
38,8%
Potrzebujemy wyłącznie osób kompetentnych
21,2%
Zbyt wysoki koszt doszkalania
20,0%
Mają niskie poczucie etyki pracy
7,1%
Niskie możliwości rozwoju zawodowego takich
osób, mała elastyczność
7,1%
Inne
5,9%
0,0%
10,0%
20,0%
30,0%
40,0%
50,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Kolejną kwestią, o którą zapytano uczestników badania CATI było to, jaki jest stan zatrudnienia
w przedsiębiorstwach, które reprezentują. Większość badanych (76,5%) deklarowała, że w ich
firmach jest zatrudnionych tylu pracowników ile jest potrzebnych. Blisko 1/5 badanych uważa, że w
ich firmach są nieobsadzone stanowiska pracy. Jedynie w przypadku 2% ankietowanych firm stan
zatrudnienia jest wyższy niż wymaga tego sytuacja firmy.
Wykres 34. Stan zatrudnienia w badanych przedsiębiorstwach (N=200)
21,5%
Mamy tylu pracowników
ilu nam potrzeba
2,0%
Mamy zatrudnionych
więcej osób niż potrzeba
Mamy nieobsadzone
stanowiska, wakaty
76,5%
Źródło: Badanie własne
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
51
3.6. Analiza popytu na rynku pracy (charakterystyka wymagań co do
kompetencji przyszłych pracowników, kompetencje pożądane na rynku
pracy)
Spośród cech istotnych przy zatrudnianiu nowego pracownika najczęściej wskazywana przez
badanych była dyspozycyjność. Za istotną i bardzo istotną cechę uznało ją prawie 79% badanych.
Ponad połowa respondentów uznała, że istotne i bardzo istotne znaczenie ma znajomość obsługi
komputera (59,5%). Kierunek wykształcenia miał dla badanych większe znaczenie niż poziom
wykształcenia (57%). Również ponad połowa badanych uznała, że umiejętności dodatkowe,
niewynikające z wyuczonego zawodu są także pożądane u potencjalnego pracownika (68,5%).
Najmniej istotny dla respondentów był za to stan cywilny (96,5% firm uznało cechę za nieistotną)
i młody wiek kandydata (77,5% firm uznało cechę za nieistotną). Większość badanych uznała również,
że nieistotna przy zatrudnieniu jest płeć (69% ocen negatywnych) i znajomość języków obcych (70,5%
ocen negatywnych). Dokładny rozkład odpowiedzi został zaprezentowany na poniższej tabeli.
Tabela 16. Istotne cechy i umiejętności przy przyjmowaniu nowego pracownika (N=200)
Cechy i umiejętności
Dyspozycyjność
Znajomość obsługi komputera
Kierunek wykształcenia
Poziom wykształcenia
Płeć
Umiejętności dodatkowe,
niewynikające z wyuczonego
zawodu
Znajomość języków obcych
Ukończenie specjalistycznych
kursów
Staż pracy w wybranym zawodzie
Młody wiek
Stan cywilny
Zupełnie nie
istotne
Niezbyt
istotne
Istotne
Bardzo
istotne
Trudno
powiedzieć
N
%
N
%
N
%
N
%
N
%
1
28
17
21
82
0,5
14,0
8,5
10,5
41,0
38
51
66
80
56
19,0
25,5
33,0
40,0
28,0
99
88
83
68
39
49,5
44,0
41,5
34,0
19,5
59
31
25
20
20
29,5
15,5
12,5
10,0
10,0
3
2
9
11
3
1,5
1,0
4,5
5,5
1,5
10
5,0
47
23,5
119
59,5
18
9,0
6
3,0
44
22,0
97
48,5
39
19,5
16
8,0
4
2,0
17
8,5
86
43,0
79
39,5
16
8,0
2
1,0
14
35
137
7,0
17,5
68,5
86
120
56
43,0
60,0
28,0
79
36
4
39,5
18,0
2,0
13
6
0
6,5
3,0
0,0
8
3
3
4,0
1,5
1,5
Źródło: Badanie własne
Najczęściej wskazywanym poziomem wykształcenia na jaki zwracają uwagę respondencie przy
przyjmowaniu nowego pracownika jest wyższe wykształcenie (44,3%), średnie techniczne lub
ogólnokształcące (47,7%). Warto jednak podkreślić, że poziom wykształcenia deklarowany przez
respondentów wynika w dużej mierze z branży w jakiej działają ankietowane firmy. Spośród
badanych, którzy uznali, że poziom wykształcenia jest dla nich istotny przy przyjmowaniu nowego
pracownika, 12,5% twierdziło, że jest on zależny od stanowiska pracy ponieważ ich firma oferuje
pracę zarówno dla pracowników biurowych, jaki i również dla pracowników fizycznych.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
52
Wykres 35. Poziom wykształcenia, ważny przy przyjmowaniu nowego pracownika (N=88)*
60%
50%
47,7%
44,3%
40%
30%
19,3%
20%
12,5%
10%
0%
Wyższe
Średnie techniczne
lub ogólnokształcące
Zawodowe
Zależne od
stanowiska
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Do najczęściej wskazywanych kierunków wykształcenia istotnych przy przyjmowaniu nowego
pracownika można zaliczyć wykształcenie pedagogiczne, ekonomiczne oraz techniczne. Rzadziej
ankietowani wskazywali na kierunek kształcenia związany z budownictwem oraz z farmacją. Dla 13%
badanych kierunek wykształcenia jest zależny od tego na jakie stanowisko kandydat będzie aplikował.
Pojedyncze osoby wskazywały na kierunek wykształcenia związany z chemią, biologią, automatyką,
robotyką, florystyką oraz elektroniką (kategoria „Inne”).
Wykres 36. Kierunki kształcenia, ważne przy przyjmowaniu nowego pracownika (N=108)*
Pedagogiczne
13,9%
Ekonomiczne
13,9%
Techniczne
11,1%
Budownictwo
9,3%
Farmaceutyczne
7,4%
Mechanika samochodowa
5,6%
Zawodowe
5,6%
Gastronomiczne
4,6%
Handlowe, marketingowe
4,6%
Kursy i uprawnienia energetyczne
3,7%
Kurs krawiecki, szycia
2,8%
Zależne od stanowiska
13,0%
Trudno powiedzieć
4,6%
Inne
6,5%
,0%
2,0%
4,0%
6,0%
8,0%
10,0% 12,0% 14,0% 16,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
53
W przypadku pożądanych języków obcych, najczęściej respondenci wymieniali język angielski
(76,4%) oraz niemiecki (63,6%). Rzadziej badani wskazywali na język rosyjski, włoski i francuski.
Pojedyncze osoby wskazał na język szwedzki oraz czeski.
Wykres 37. Znajomość języków obcych, ważnych przy przyjmowaniu nowego pracownika (N=55)*
Angielski
76,4%
Niemiecki
63,6%
Rosyjski
10,9%
Włoski
7,3%
Francuski
3,6%
Inne
5,5%
,0%
10,0% 20,0% 30,0% 40,0% 50,0% 60,0% 70,0% 80,0% 90,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Do najczęściej wymienianej przez respondentów umiejętności dodatkowej, niewynikającej
z wyuczonego zawodu, która jest ważna przy przyjmowaniu nowego pracownika można zaliczyć
posiadanie prawa jazdy (26,6%). W mniejszym stopniu respondenci wskazywali na odpowiedzialność,
umiejętności manualne i techniczne, komunikatywność oraz chęci do pracy. Prawie 14% badanych
nie potrafiła jednoznacznie określić jakie umiejętności dodatkowe są dla nich istotne przy
przyjmowaniu nowego pracownika. Pozostałe umiejętności przedstawia wykres poniżej.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
54
Wykres 38. Umiejętności dodatkowe, niewynikające z wyuczonego zawodu, ważne przy przyjmowaniu nowego
pracownika (N=94)*
Prawo jazdy
26,6%
Odpowiedzialność
18,1%
Umiejętności manualne i techniczne
14,9%
Komunikatywność
12,8%
Chęci do pracy
10,6%
Umiejętności organizacyjne
8,5%
Kreatywność
7,4%
Uprawnienia dotyczące obsługi maszyn i pojazdów
7,4%
Umiejętność pracy w zespole
5,3%
Empatia
3,2%
Prezencja i wysoka kultura osobista
3,2%
Umiejętność obsługi komputera i urządzeń
biurowych
3,2%
Uczciwość
3,2%
Trudno powiedzieć
13,8%
Inne
2,1%
,0%
5,0%
10,0%
15,0% 20,0%
25,0%
30,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Respondentów zapytano również jakie specjalistyczne kursy są dla nich istotne przy
przyjmowaniu nowego pracownika. Większość badanych nie potrafiła jednoznacznie określić jakie są
to kursy i szkolenia. Spośród reszty respondentów 14,3% wskazało na uprawnienia dotyczące obsługi
maszyn i urządzeń, a prawie 7% badanych deklarowało, że ważne jest posiadanie przez pracownika
prawa jazdy oraz związanych z nimi uprawnieniami do przewozu osób oraz towarów. Do odpowiedzi
„inne” zaliczono kursy dotyczące florystyki, farmacji, szkolenia związane z branżą paliwową,
przygotowujące do zawodu mechanika oraz związane z pracą z osobami niepełnosprawnymi.
Pozostałe kursy oraz szkolenia przedstawia wykres poniżej.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
55
Wykres 39. Ukończone specjalistyczne kursy, ważne przy przyjmowaniu nowego pracownika (N=133)*
Uprawnienia dotyczące obsługi maszyn i urządzeń
14,3%
Kursy budowlane, geodezyjne
6,8%
Prawo jazdy oraz uprawnienia na przewóz rzeczy
6,8%
Kurs sprzedażowe/ handlowe
5,3%
Umiejętności spawalnicze, ślusarskie, obróbka metali
4,5%
Kwalifikacje gastronomiczne, kelnerskie, barmańskie
3,8%
Kursy i uprawnienia energetyczne
3,8%
Informatyczne
3,0%
Kurs krawiecki, szycia
3,0%
Kwalifikacje pedagogiczne
3,0%
Trudno powiedzieć
39,1%
Inne
9,8%
,0% 5,0% 10,0%15,0%20,0%25,0%30,0%35,0%40,0%45,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Respondentów zapytano również jakie inne cechy i umiejętności są ważne przy przyjmowaniu
nowego pracownika. Ankietowani w większości zwracali uwagę na cechy osobowe pracowników. Do
trzech najważniejszych cech nowego pracownika badani zaliczyli umiejętność pracy w grupie (25%),
odpowiednią prezencję i kulturę osobistą (23,7%) oraz pracowitość (18,4%). Uczestnicy badania
wskazywali także na uczciwość i sumienność, odpowiedzialność, doświadczenie zawodowe,
kreatywność oraz punktualność. Blisko 5% badanych wskazało również jako pożądaną umiejętność
u nowego pracownika posiadanie prawa jazdy. Do innych kwestii istotnych przy przyjmowaniu
nowego pracownika badani zaliczyli dobry stan zdrowia, niekaralność oraz nienadużywanie alkoholu
(kategoria „inne”).
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
56
Wykres 40. Inne cechy i umiejętności istotne przy przyjmowaniu nowego pracownika (N=76)*
Umiejętność pracy w grupie oraz
komunikatywność
25,0%
Prezencja/kultura osobista
23,7%
Pracowitość
18,4%
Uczciwość i sumienność
15,8%
Odpowiedzialność
11,8%
Doświadczenie zawodowe
10,5%
Kreatywność
7,9%
Prawo jazdy
5,3%
Punktualność
2,6%
Inne
5,3%
,0%
5,0%
10,0%
15,0%
20,0%
25,0%
30,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Kolejne pytanie jakie zadano ankietowanym dotyczyło tego, jakie szkolenia i kursy zwiększają
szanse osoby bezrobotnej na zatrudnienie. Zdaniem prawie 30% badanych kursy i szkolenia nie mają
dużego znaczenia przy poszukiwaniu i zatrudnieniu nowego pracownika. Dla 18,4% ankietowanych
ważne jest podsianie przez nowego pracownika odpowiednich uprawnienia do obsługi maszyn
i urządzeń. W mniejszym stopniu wskazywano na kurs spawacza, kursy budowlane, informatyczne
oraz związane z elektryką i elektroniką. Spośród ogółu badanych 10% nie potrafiło jednoznacznie
udzielić odpowiedzi, jakie szkolenia i kursy zwiększają szanse osoby bezrobotnej na zatrudnienie. Do
innych odpowiedzi (kategoria „inne”) respondenci wskazali na kursy dotyczące zarządzania czasem,
florystyczne, kosmetyczne, z zakresu ratownictwa medycznego oraz BHP. Dokładny rozkład
odpowiedzi prezentuje wykres poniżej.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
57
Wykres 41. Szkolenia i kursy zwiększające szanse zatrudnienia osoby bezrobotnej (N=200)*
Uprawnienia do obsługi maszyn i urządzeń
18,5%
Kurs spawacza
7,0%
Budowalne
6,5%
Informatyczne
5,0%
Elektronika, elektrotechnika
5,0%
Ubezpiecznia, podatki, finanse
4,0%
Handel, marketing
3,5%
Kierunkowe studia wyższe lub podyplomowe
3,5%
Pedagogiczne
3,0%
Szkolenia językowe
2,5%
Kursy krawieckie, szycia
2,0%
Doświadczenie
2,0%
Gastronomiczne
1,5%
Kursy i szkolenia nie mają znaczenia
27,5%
Trudno powiedzieć
10,0%
Inne
5,0%
,0%
5,0%
10,0%
15,0%
20,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
58
25,0%
30,0%
3.7. Analizy potrzeb szkoleniowych
Ponad połowa badanych (57%) biorących udział w ankiecie telefonicznej wiedziała o możliwości
przeszkolenie przez Urząd Pracy osoby bezrobotnej zgodnie z potrzebami pracodawców.
Wykres 42. Znajomość wiedzy na temat możliwości przeszkolenia przez Urząd Pracy osoby bezrobotnej zgodnie z
potrzebami pracodawcy (N=200)
Nie
43%
Tak
57%
Źródło: Badanie własne
Większość osób (66,5%) biorących udział w badaniu nie potrafiła ocenić szkoleń oferowanych
przez Urząd Pracy. Warto podkreślić, że spośród osób które oceniły oferowane szkolenia większość
oceniła je pozytywnie. Odpowiedź „raczej dobrą” wybrało 21% ankietowanych, a 6% wskazało na
odpowiedz „bardzo dobrą”. Jedynie 6,5% badanych oceniła oferowane szkolenia negatywnie.
Wykres 43. Opinia respondentów na temat szkoleń oferowanych przez Powiatowy Urząd Pracy (N=200)
66,5%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
21,0%
6,0%
Bardzo dobra
5,0%
Raczej dobra
Raczej zła
1,5%
Bardzo zła
Trudno
powiedzieć
Źródło: Badanie własne
W ostatnim roku, 35% badanych firm szkoliło swoich pracowników. W dużej mierze firmy
delegowały na szkolenia niewielką liczbę pracowników. Najczęściej wskazywano, że w ostatnich 12
miesiącach oddelegowano od jednego do pięciu pracowników na szkolenia. W przypadku dużych firm
liczba pracowników była większa i jedna z firm biorących udział w badaniu przeszkoliła aż 72
pracowników (patrz Tabela 17).
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
59
Tabela 17. Liczba pracowników uczestniczących w szkoleniach lub podnoszących kompetencje zawodowe w ostatnich 12
miesiącach (N=70)
Liczba pracowników
wydelegowanych na szkolenie
Liczba wskazań
%
3
1
2
5
10
4
6
9
12
25
33
34
50
55
72
Trudno powiedzieć
18
14
14
5
3
3
2
2
1
1
1
1
1
1
1
2
25,7
20,0
20,0
7,1
4,3
4,3
2,9
2,9
1,4
1,4
1,4
1,4
1,4
1,4
1,4
2,9
Źródło: Badanie własne
Pracownicy firm biorących udział w badaniu najczęściej brali udział w szkoleniach pozwalających
uzyskać uprawnienia do obsługi maszyn i pojazdów (21,4%), z zakresu ubezpieczeń i podatków
(18,6%) oraz w szkoleniach dotyczących handlu oraz sprzedaży (14,3%). W mniejszym stopniu
wskazywano na szkolenia z zakresy pedagogiki, kursy pozwalające nabyć uprawnienia energetyczne
(np. szkolenia SEP) oraz farmaceutyczne. Do kategorii „inne” można zaliczyć szkolenia dotyczące
polityki biochemicznej na fermie, organizacji funkcjonowania biblioteki oraz specjalistyczne szkolenia
językowe. Rozkład odpowiedzi na pytanie prezentuje wykres poniżej.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
60
Wykres 44. Rodzaje szkoleń, w których uczestniczyli pracownicy firmy w ostatnich 12 miesiącach (N=70)*
Uprawnienia do obsługi maszyn i urządzeń
21,4%
Ubezpiecznia/podatki
18,6%
Sprzedażowe/handlowe
14,3%
Pedagogiczne
12,9%
Kursy i urawnienia energetyczne
10,0%
Farmaceutyczne
5,7%
Kurs spawacza
5,7%
Mechanika samochodowa
4,3%
Informatyczne
2,9%
Trudno powiedzieć
2,9%
Inne
8,6%
,0%
5,0%
10,0%
15,0%
20,0%
25,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Ponad 1/3 badanych zadeklarowała chęć skierowania swoich pracowników na szkolenia. Spośród
ogółu badanych, 25% nie potrafiło określić w trackie realizacji badania czy w najbliższym roku
pracownicy firmy zostaną skierowani na szkolenia.
Wykres 45. Wyrażenie chęci przez pracodawcę skierowaniem pracownika na szkolenie w najbliższych 12 miesiącach
(N=200)
Trudno
powiedzieć
25%
Tak
34%
Nie
41%
Źródło: Badanie własne
Najwięcej ankietowanych uznało, że chcieliby skierować pracowników swojej firmy na szkolenia
umożlwiające uzyskanie uprawnień do obsługi maszyn i pojazdów (29,9%). Często wskazywano
również na kurs spawacza, szkolenia i kursy z zakresu pedagogiki oraz w zakresie ubezpieczeń
i podatków. Do pojedynczych wskazań respondentów dotyczących szkoleń można zaliczyć szkolenia
językowe (język niemiecki, angielski), w zakresie budownictwa (dekarstwo, docieplanie budynków)
oraz szkolenia biochemiczne.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
61
Wykres 46. Rodzaje szkoleń, na które pracodawca jest skłonny skierować swojego pracownika w najbliższych 12
miesiącach (N=67)*
Uprawnienia obsługi maszyn i pojazdów
29,9%
Kurs spawacza
13,4%
Pedagogiczne
13,4%
Ubezpiecznia/podatki
13,4%
Sprzedażowe/handlowe
10,4%
Kursy i urawnienia energetyczne
6,0%
Informatyczne
3,0%
Farmaceutyczne
3,0%
Mechanika samochodowa
1,5%
Trudno powiedzieć
6,0%
Inne
11,9%
,0%
5,0% 10,0% 15,0% 20,0% 25,0% 30,0% 35,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
62
3.8. Ocena współpracy z PUP oraz analiza zapotrzebowania na wybrane
instrumenty rynku pracy
Blisko połowa ankietowanych (45%) korzystała z usług Urzędu Pracy w 2015 roku. Ankietowani,
którzy korzystali z usług Urzędu Pracy w zdecydowanej większości oceniają współprace pozytywnie.
Prawie połowa badanych (49,5%) wskazał na odpowiedź „raczej dobrze” a 39,6% na odpowiedź
„zdecydowanie dobrze” oceniając dotychczasową współpracę z Powiatowym Urzędem Pracy
w Międzyrzeczu.
Wykres 47. Ocena respondentów dotychczasowej współpracy z Powiatowym Urzędem Pracy w Międzyrzeczu (N=91)
60%
49,5%
50%
39,6%
40%
30%
20%
8,8%
10%
2,2%
0,0%
0%
Zdecydowanie
dobrze
Raczej dobrze
Raczej źle
Bardzo źle
Trudno
powiedzieć
Źródło: Badanie własne
Respondentów zapytano również z jakich usług oferowanych przez Urząd Pracy korzystali. Badani
przedsiębiorcy najczęściej korzystali ze staży, wyposażenia i doposażenia stanowisk pracy oraz ze
szkoleń i możliwości podnoszenia kompetencji przez pracowników. Warto zaznaczyć, że najczęściej
wybieraną formą wsparcie przez pracodawców były staże (41,5%). Rzadziej wskazywano na Krajowy
Fundusz Szkoleniowy oraz pośrednictwo pracy. Najrzadziej wskazywano na prace społecznie
użyteczne, rehabilitacje zawodową osób niepełnosprawnych oraz roboty publiczne. Z ogółu badanych
30,5%, nie korzystało z żadnych usług oferowanych przez Urząd Pracy.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
63
Wykres 48. Usługi Powiatowego Urzędu Pracy, z których chcą skorzystać badani respondenci (N=200)*
Staże
41,5%
Wyposażenie i doposażenie stanowiska pracy
25,0%
Szkolenia pracowników i inne formy…
24,0%
Fundusz szkoleniowy
8,0%
Pośrednictwo pracy krajowe
8,0%
Zatrudnienie cudzoziemców
3,0%
Prace interwencyjne
2,5%
Przygotowanie zawodowe dorosłych
2,0%
Poradnictwo zawodowe i informacja zawodowa
2,0%
Pośrednictwo pracy z obszaru UE i EOG (EURES)
1,0%
Prace społecznie użyteczne
0,5%
Roboty publiczne
0,5%
Rehabilitacja zawodowa osób…
0,5%
Z żadnych, nie mamy takiej potrzeby
30,5%
,0%
10,0%
20,0%
30,0%
40,0%
50,0%
* Dane nie sumują się do 100%, ponieważ badani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź
Źródło: Badanie własne
Jednym z pytań, które zdano respondentów dotyczyło znajomości nowych instrumentów i usług
rynku pracy skierowanych dla pracodawców wynikających z nowelizacji ustawy z 2014 roku. Jedynie
8% badanych zadeklarowało, że zna nowe formy wsparcia pracodawców.
Wykres 49. Znajomość wiedzy odnośnie nowych instrumentów i usług rynku pracy skierowanych do pracodawców
wynikających z nowelizacji ustawy z 2014 roku (N=200)
Tak
8%
Nie
92%
Źródło: Badanie własne
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
64
Badani wskazywali, że najczęściej korzystali z Krajowego Funduszu Szkoleniowego, grantu na
telepracę, zwolnienia ze składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń
Pracowniczych oraz z bonów zatrudnieniowych i świadczeń aktywizacyjnych. Największa liczba
ankietowanych deklaruje skorzystanie w najbliższym czasie z dofinansowania wynagrodzenia osób po
50 roku życia oraz refundacji kosztów ubezpieczenia społecznego. Szczegółowy rozkład odpowiedzi
został przedstawiony w poniższej tabeli.
Tabela 18. Usługi rynku pracy, z których skorzystały oraz zamierzają skorzystać badane przedsiębiorstwa (N=15)
Skorzystałem/am
Usługi rynku pracy
N
Krajowy Fundusz Szkoleniowy
Grant na telepracę
Bon zatrudnieniowy, świadczenie aktywizacyjne
Zwolnienie pracodawców ze składek na Fundusz
Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń
Pracowniczych
Pożyczka na utworzenie stanowiska pracy
Refundacja kosztów ubezpieczenia społecznego
Pożyczka na start biznesu
Dofinansowanie wynagrodzenia osób po 50
roku życia
Trójstronne umowy szkoleniowe
Zamierzam
skorzystać
N
%
8
53,3
6
40,0
9
60,0
9
60,0
Trudno
powiedzieć
N
%
2
13,3
5
33,3
2
13,3
2
13,3
5
4
4
4
%
33,3
26,7
26,7
26,7
3
3
2
1
20,0
20,0
13,3
6,7
7
11
4
13
46,7
73,3
26,7
86,7
5
1
9
1
33,3
6,7
60,0
6,7
1
6,7
2
13,3
12
80,0
Źródło: Badanie własne
Na zakończenie ankiety respondentów zapytano, czy w firmach, które reprezentują pracowały
osoby skierowane z Powiatowego Urzędu Pracy. Większość respondentów zadeklarowała, że
w firmach, które reprezentują pracowały osoby skierowane z Urzędu Pracy.
Wykres 50. Praca w firmie osób skierowanych z Powiatowego Urzędu Pracy (N=200)
Nie
39%
Tak
61%
Źródło: Badanie własne
Zdecydowana większość respondentów wyraziła pozytywną opinie na temat osób bezrobotnych
skierowanych do pracy w przedsiębiorstwach, które brały udział w badaniu. Blisko 70% badanych
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
65
wskazała na ocenę „raczej zadowolony” a 22% na odpowiedz „bardzo dozwolony”. Jedynie 9,8%
badanych była niedozwolona z osób skierowanych do pracy w ich firmie przez Urząd Pracy.
Wykres 51. Zadowolenie pracodawców z kwalifikacji osób skierowanych z Powiatowego Urzędu Pracy (N=123)
65,9%
70%
60%
50%
40%
30%
22,0%
20%
5,7%
10%
4,1%
2,4%
0%
Bardzo
zadowolony(a)
Raczej
Raczej
Niezadowolony(a)
zadowolony(a) niezadowolony(a)
Trudno
powiedzieć
Źródło: Badanie własne
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
66
4. Wnioski końcowe
 Zdecydowana większość badanych firm (75%) to mikroprzedsiębiorstwa zatrudniające od
1 do 9 pracowników,
 Najwięcej badanych firm zlokalizowane ma swoje siedziby w gminie Międzyrzecz na co
wskazuje 58,5% respondentów,
 Największy odsetek badanych firm stanowią podmioty gospodarcze działające dłużej niż
10 lat (68% przedsiębiorstw),
 Profil działalności badanych przedsiębiorstw pokazuje, że w zdecydowanej większości są
to firmy zajmujące się jedynie usługami (64,5%),
 W zdecydowanej większości badane firmy działają w sferze lokalnej (40%
przedsiębiorstw),
 W zdecydowanej większości respondenci w badanych firmach piastowali stanowisko
właściciela lub współwłaściciela (66% wskazań),
 Ponad 1/3 badanych firm deklaruje, że zajmuje konkurencyjną pozycję na rynku (38,5%)
i jest w stanie rywalizować z innymi podmiotami gospodarczymi,
 Łącznie ponad połowa badanych (56%) deklaruje, że ich firma jest w bardzo dobrej (6%
wskazań) oraz dobrej kondycji finansowej (50% odpowiedzi),
 Zdecydowana większość badanych firm w ostatnim roku osiągnęła zysk (80%) co obrazuje
korzystne warunki do rozwoju przedsiębiorczości w powiecie międzyrzeckim,
 W opinii niemalże 58% przedstawicieli firm sytuacja ich przedsiębiorstw w najbliższym
roku nie ulegnie gwałtownej zmianie i utrzyma się na tym samym poziomie. Z kolei
rozwoju firmy spodziewa się 34% respondentów,
 Znaczny odsetek badanych przedstawicieli firm oczekuje, że w najbliższym roku
ugruntuje się pozycja ich przedsiębiorstwa na rynku (44,1%). Zarówno rozwój firmy
w postaci wprowadzenia nowych technologii, jak i zwiększenie zatrudnienia deklaruje
niespełna 28% badanych,
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
67
 Najważniejszą barierą o charakterze popytowym w opinii badanych jest obniżanie cen
przez konkurencyjne firmy (31% wskazań),
 Z kolei najbardziej uciążliwą, wymienianą barierą o charakterze podażowym jest
niedostateczna liczba wykwalifikowanej siły roboczej. Często z tym problemem styka się
30% badanych firm,
 W opinii uczestników badań szczególnie uciążliwymi barierami dla rozwoju
przedsiębiorczości w Polsce są wysokie koszty pracy i produkcji (ok. 54%), biurokracja
administracji publicznej (ok. 46%), niedopracowane prawo (33%) oraz nieuczciwa
konkurencja (24,5%),
 Przeszło połowa badanych (63%) zadeklarowała, że zatrudniono w ostatnim roku nowych
pracowników. Najczęściej wskazywano na zatrudnienie sprzedawców oraz nauczycieli.
Często także badani wskazywali, że w przedsiębiorstwie zatrudniono montażystów,
pracowników
administracyjno-biurowych,
mechaników
samochodowych
oraz
kierowców.
 Do głównych czynników, które miały wpływ na zatrudnienie nowych osób
w przedsiębiorstwach biorących udział w badaniu można zaliczyć nieobsadzone
stanowiska pracy (41,7%) oraz wzrost popytu na usługi (38,6%).
 Głównym powodem odrzucania kandydatów podczas procesu rekrutacji, były
niewystarczające kwalifikacje i umiejętności kandydata na pracownika (58,5%).
W mniejszym stopniu wskazywano na niewłaściwą lub lekceważącą postawę kandydata
do pracy (18,5%) oraz zbyt wysokie aspiracje finansowe (15,5%).
 Ponad połowa respondentów (51,5%) uznała, że chciałaby zatrudnić osobę bezrobotną
do 30 roku życia. Osoby bezrobotne oraz osoby powyżej 50 roku życia chciałoby
zatrudnić natomiast około 40% badanych. Ankietowani najrzadziej deklarowali chęć
zatrudnia w swoich przedsiębiorstwach osób niepełnosprawnych (21%). Do głównych
przyczyn nie przyjmowania do pracy osób w szczególnej sytuacji na rynku pracy jest
zdaniem badanych brak wolnych etatów.
 Większość badanych (76,5%) deklarowała, że w ich firmach jest zatrudnionych tylu
pracowników ilu jest potrzebnych. Blisko 1/5 badanych uważa, że w ich firmach są
nieobsadzone stanowiska pracy. Jedynie w przypadku 2% ankietowanych firm stan
zatrudnienia jest wyższy niż wymaga tego sytuacja firmy.
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
68
 Ponad połowa badanych (57%) biorących udział w ankiecie telefonicznej wiedziała
o możliwości przeszkolenie przez Urząd Pracy osoby bezrobotnej zgodnie z potrzebami
pracodawców.
 W ostatnim roku, 35% badanych firm szkoliło swoich pracowników. W dużej mierze firmy
delegowały na szkolenia niewielką liczbę pracowników. Najczęściej wskazywano, że
w ostatnich 12 miesiącach oddelegowano od jednego do pięciu pracowników na
szkolenia.
 Pracownicy firm biorących udział w badaniu najczęściej brali udział w szkoleniach
pozwalających uzyskać uprawnienia do obsługi maszyn i pojazdów (21,4%), z zakresu
ubezpieczeń i podatków (18,6%) oraz w szkoleniach dotyczących handlu oraz sprzedaży
(14,3%).
 Ponad 1/3 badanych zadeklarowała chęć skierowania swoich pracowników na szkolenia.
Najwięcej ankietowanych uznało, że chcieliby skierować pracowników swojej firmy na
szkolenia umożlwiające uzyskanie uprawnień do obsługi maszyn i pojazdów (29,9%).
Często wskazywano również na kurs spawacza, szkolenia i kursy z zakresu pedagogiki
oraz w zakresie ubezpieczeń i podatków
 Prawie połowa badanych (49,5%) wskazał na odpowiedź „raczej dobrze” a 39,6% na
odpowiedź „zdecydowanie dobrze” oceniając dotychczasową współpracę z Powiatowym
Urzędem Pracy w Międzyrzeczu.
 Respondentów zapytano z jakich usług oferowanych przez Urząd Pracy korzystali. Badani
przedsiębiorcy najczęściej korzystali ze staży, wyposażenia i doposażenia stanowisk pracy
oraz ze szkoleń i możliwości podnoszenia kompetencji przez pracowników
 Jedynie 8% badanych zadeklarowało, że zna nowe instrumentów i usług rynku pracy
skierowane dla pracodawców, które wynikają z nowelizacji ustawy z 2014 roku
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
69
5. Aneks
5.1. Tabele
Tabela 1. Powierzchnia gmin Powiatu Międzyrzeckiego (km2) ............................................................... 9
Tabela 2. Ludność gmin powiatu międzyrzeckiego ............................................................................... 10
Tabela 3. Pracujący wg grup sekcji Polskiej Klasyfikacji Działalności w latach 2010-2014 w powiecie
międzyrzeckim ....................................................................................................................................... 11
Tabela 4. Pracujący w powiecie międzyrzeckim wg wieku ................................................................... 12
Tabela 5. Podmioty gospodarki narodowej wpisane do rejestru REGON wg grupy sekcji w 2014 roku
............................................................................................................................................................... 18
Tabela 6. Podmioty gospodarki narodowej wpisane do rejestru REGON w powiecie międzyrzeckim wg
grup sekcji PKD w latach 2010-2014 ..................................................................................................... 18
Tabela 7. Zawody deficytowe w województwie lubuskim w I półroczu 2015 roku .............................. 25
Tabela 8. Zawody nadwyżkowe oraz maksymalnie nadwyżkowe w województwie lubuskim w I
półroczu 2015 roku................................................................................................................................ 26
Tabela 9. Osoby bezrobotne zarejestrowane w Powiatowym Urzędzie Pracy w Międzyrzeczu według
zawodów w 2013 i 2014 roku................................................................................................................ 27
Tabela 10. Oferty pracy według grup zawodowych w Powiatowym Urzędzie Pracy w Międzyrzeczu na
koniec 2013 i 2014 roku ........................................................................................................................ 28
Tabela 11. Ranking 30-stu zawodów nadwyżkowych w 2014 roku w powiecie międzyrzeckim .......... 28
Tabela 12. Ranking 34-ech zawodów najbardziej deficytowych w 2014 roku w powiecie
międzyrzeckim ....................................................................................................................................... 29
Tabela 13. Zawody, stanowiska w których nastąpiła redukcja zatrudnienia w ostatnich 12 miesiącach
............................................................................................................................................................... 42
Tabela 14. Zawody i stanowiska w których nastąpiło zatrudnienie nowych pracowników w firmie w
ostatnich 12 miesiącach ........................................................................................................................ 45
Tabela 15. Chęć zatrudnienia w najbliższym roku w firmie osoby w szczególnej sytuacji na rynku pracy
(N=200) .................................................................................................................................................. 48
Tabela 16. Istotne cechy i umiejętności przy przyjmowaniu nowego pracownika (N=200) ................. 52
Tabela 17. Liczba pracowników uczestniczących w szkoleniach lub podnoszących kompetencje
zawodowe w ostatnich 12 miesiącach (N=70) ...................................................................................... 60
Tabela 18. Usługi rynku pracy, z których skorzystały oraz zamierzają skorzystać badane
przedsiębiorstwa (N=15) ....................................................................................................................... 65
5.2. Wykresy
Wykres 1. Zatrudnieni w powiecie międzyrzeckim w podziale na płeć w latach 2010-2014 ............... 12
Wykres 2. Przeciętne miesięczne wynagrodzenia brutto w powiecie międzyrzeckim (PLN)................ 13
Wykres 3. Podmioty gospodarki narodowej wpisane do rejestru REGON w powiecie międzyrzeckim w
latach 2009-2014 ................................................................................................................................... 16
Wykres 4. Podmioty gospodarki narodowej wpisane do rejestru REGON w podziale na gminy w I
półroczu 2015 roku................................................................................................................................ 17
Wykres 5. Stopa bezrobocia rejestrowanego w powiecie międzyrzeckim w latach 2004-2014........... 21
Wykres 6. Stopa bezrobocia rejestrowanego w powiecie międzyrzeckim wg miesięcy w 2015 roku .. 22
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
70
Wykres 7. Osoby bezrobotne zarejestrowane w Powiatowym Urzędzie Pracy w Międzyrzeczu w
latach 2014-2015 ................................................................................................................................... 23
Wykres 8. Bezrobotni zarejestrowani pozostający bez pracy dłużej niż 1 rok w powiecie
międzyrzeckim w latach 2006-2014 ..................................................................................................... 24
Wykres 9. Bezrobotni zarejestrowani wg wykształcenia w powiecie międzyrzeckim (III kwartał 2015)
............................................................................................................................................................... 24
Wykres 10. Wielkość zatrudnienia w przedsiębiorstwach (N=200) ...................................................... 31
Wykres 11. Gmina, w której zlokalizowana jest siedziba przedsiębiorstw (N=200) ............................. 32
Wykres 12. Okres działania przedsiębiorstw na rynku (N=200)............................................................ 32
Wykres 13. Profil działalności badanych firm (N=200).......................................................................... 33
Wykres 14. Zasięg działania przedsiębiorstwa (N=200) ........................................................................ 33
Wykres 15. Pozycja respondenta w strukturze firmy (N=200) .............................................................. 34
Wykres 16. Konkurencyjność firmy na rynku (N=200) .......................................................................... 35
Wykres 17. Sytuacja finansowa badanych przedsiębiorstw (N=200).................................................... 36
Wykres 18. Wynik finansowy badanych przedsiębiorstw w ostatnim roku (N=200) ............................ 36
Wykres 19. Przewidywana sytuacja firm w najbliższym roku (N=200) ................................................. 37
Wykres 20. Przewidywane kierunki rozwoju firmy w najbliższym roku (N=68)* .................................. 38
Wykres 21. Bariery o charakterze popytowym przy prowadzeniu działalności gospodarczej (N=200)*
............................................................................................................................................................... 39
Wykres 22. Bariery o charakterze podażowym przy prowadzeniu działalności gospodarczej (N=200)*
............................................................................................................................................................... 40
Wykres 23. Najbardziej uciążliwe bariery dla rozwoju działalności gospodarczej w Polsce (N=200)* . 41
Wykres 24. Zwolnienia pracowników w badanych firmach w ciągu ostatnich 12 miesięcy (N=200) ... 42
Wykres 25. Przyczyny redukcji zatrudnienia (N=49)* ........................................................................... 44
Wykres 25. Zatrudnienie pracowników w firmach w ostatnich 12 miesiącach (N=200) ...................... 44
Wykres 26. Czynniki mające wpływ na wzrost zatrudnienia w firmie(N=127)* ................................... 46
Wykres 27. Powody odrzucania kandydatów w procesie rekrutacji (N=200)* ..................................... 47
Wykres 28. Powody niezatrudnienia w najbliższym roku w firmie osoby bezrobotnej do 30 roku życia
(N=37)* .................................................................................................................................................. 48
Wykres 29. Powody niezatrudnienia w najbliższym roku w firmie osoby długotrwale bezrobotnej
(N=57)* .................................................................................................................................................. 49
Wykres 30. Powody niezatrudnienia w najbliższym roku w firmie osoby powyżej 50 roku życia
(N=65)* .................................................................................................................................................. 49
Wykres 31. Powody niezatrudnienia w najbliższym roku w firmie osoby niepełnosprawnych (N=118)*
............................................................................................................................................................... 50
Wykres 32. Powody niezatrudnienia w najbliższym roku w firmie osoby bez doświadczenia
zawodowego (N=85)* ........................................................................................................................... 51
Wykres 33. Stan zatrudnienia w badanych przedsiębiorstwach (N=200) ............................................. 51
Wykres 34. Poziom wykształcenia, ważny przy przyjmowaniu nowego pracownika (N=88)* ............. 53
Wykres 35. Kierunki kształcenia, ważne przy przyjmowaniu nowego pracownika (N=108)* .............. 53
Wykres 36. Znajomość języków obcych, ważnych przy przyjmowaniu nowego pracownika (N=55)* . 54
Wykres 37. Umiejętności dodatkowe, niewynikające z wyuczonego zawodu, ważne przy
przyjmowaniu nowego pracownika (N=94)* ........................................................................................ 55
Wykres 38. Ukończone specjalistyczne kursy, ważne przy przyjmowaniu nowego pracownika
(N=133)* ................................................................................................................................................ 56
Wykres 39. Inne cechy i umiejętności istotne przy przyjmowaniu nowego pracownika (N=76)* ........ 57
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
71
Wykres 40. Szkolenia i kursy zwiększające szanse zatrudnienia osoby bezrobotnej (N=200)* ............ 58
Wykres 41. Znajomość wiedzy na temat możliwości przeszkolenia przez Urząd Pracy osoby
bezrobotnej zgodnie z potrzebami pracodawcy (N=200) ..................................................................... 59
Wykres 42. Opinia respondentów na temat szkoleń oferowanych przez Powiatowy Urząd Pracy
(N=200) .................................................................................................................................................. 59
Wykres 44. Rodzaje szkoleń, w których uczestniczyli pracownicy firmy w ostatnich 12 miesiącach
(N=70)* .................................................................................................................................................. 61
Wykres 45. Wyrażenie chęci przez pracodawcę skierowaniem pracownika na szkolenie w najbliższych
12 miesiącach (N=200) .......................................................................................................................... 61
Wykres 46. Rodzaje szkoleń, na które pracodawca jest skłonny skierować swojego pracownika w
najbliższych 12 miesiącach (N=67)* ...................................................................................................... 62
Wykres 48. Ocena respondentów dotychczasowej współpracy z Powiatowym Urzędem Pracy w
Międzyrzeczu (N=91) ............................................................................................................................. 63
Wykres 49. Usługi Powiatowego Urzędu Pracy, z których chcą skorzystać badani respondenci
(N=200)* ................................................................................................................................................ 64
Wykres 50. Znajomość wiedzy odnośnie nowych instrumentów i usług rynku pracy skierowanych do
pracodawców wynikających z nowelizacji ustawy z 2014 roku (N=200) .............................................. 64
Wykres 51. Praca w firmie osób skierowanych z Powiatowego Urzędu Pracy (N=200) ....................... 65
Wykres 52. Zadowolenie pracodawców z kwalifikacji osób skierowanych z Powiatowego Urzędu Pracy
(N=123) .................................................................................................................................................. 66
5.3. Rysunki
Rysunek 1. Mapa powiatu międzyrzeckiego ........................................................................................... 8
Rysunek 2. Stopa bezrobocia rejestrowanego w powiatach województwa lubuskiego (stan na 31
październik 2015) .................................................................................................................................. 20
Raport z badania lokalnego rynku pracy w powiecie międzyrzeckim
72

Podobne dokumenty