Instrukcja obsługi



Instrukcja obsługi
Goldpress 4+ • User’s guide
Goldpress 4+
GB User’s guide
1 General information
2 Description
3 Safety instructions
4 Transport and storage
5 Installation
6 Preparation to work
7 Setting the temperature and stamping time
8 Counter
9 Preparing the fonts and matrixes
A. Preparing the fonts
B. Preparing the matrix
10 Preparing the document for hot stamping
11 Preparing the plates
12 Preparing the channel for hot stamping
13 Hot stamping
14 Maintenance
15 Technical Data
The GoldPress machine was designed to make hot stampings on paper or
cardboard covers, as well as on covers coated with glued paper sheets. It is also
possible to make hot stamps on plastic or plastic coated materials, however the
tests should be carried out previously to check if the material is suitable for the
purpose. The use of fonts makes it possible to compose any inscription (various
kinds of fonts, also in various languages and sizes, are available) and to apply it
on a cover or another surface. It is also possible to prepare a special matrix
(e.g. a logo) consistent with the GOLDCOVER standard. Also, thanks to an O.Goldchannel Base device, the imprintments on channels (backs of OPUS covers) can be
made, while an O.CD cover Base GP allows to hot print on Cdcovers – CD/DVD cases.
The detailed information concerning extension of the possibilities of the machine can be
obtained from the supplier.
Operation of the machine does not need special qualifications, however:
Before starting the work the operator should read the manual carefully.
Goldpress 4+ • User’s guide
The GoldPress 4+ is built on the basis of an eccentric press. It is fitted with a heater (enabling to
make hot stamps) and a microprocessor controller with a digital display to maintain precisely
a set temperature and stamping time, which ensures constant work conditions. A frame with
a matrix or fonts that form an inscription is mounted on the heater. Guides and a front scale
make it possible to position a cover in relation to the central point of the frame. A movable cutter enables to cut off a required piece of hot stamping foil. A special container to store the fonts
in order (O.Font Container) is also available as an option.
- arm
- LCD display
- heater + frame
- scale
- drawer
- a. side guide 1
b. side guide 2
c. back guide
- main switch
- foil container
- foil cutter
- holder to support the frame
Goldpress 4+ (top view)
• Before putting the machine into operation please read the safety precautions, manufacturer recommendations and the operation manual. The operation manual should be easily
available at any time for the operator.
• The machine should be installed on sturdy and level floor.
• The machine should be protected against dust and moisture.
• The machine must not be placed near the heating units or ventilation units.
• The machine should not be used in vicinity of inflammable liquids or gases.
• The machine may be power supplied only through the original cord. A mains socket should
be provided with an efficient earthing. The supply voltage should be consistent with the
parameters specified on the technical plate located on the machine housing. If this principle is not obeyed, then electric shock and fire may occur.
• The supplying cable should be protected against any damage, must not be used to pull the
machine or to remove the plug from a socket.
• Making any changes to the electric installation of the machine or in the supplying cable
causes the hazard of electric shock.
• The machine is turned off completely after removing the plug from a socket.
• During a long standstill or before replacing the machine, the plug should be removed from
a mains socket.
• Before removing the housing from the machine, remove the plug from a socket necessarily.
• The power pack module is installed in the machine base and provided with a mains fuse
(access from the bottom of the machine). If replacement of the fuse is necessary, this
should be effected by a suitably qualified person.
• Do not touch the heater – burn hazard.
• Before replacement of fonts fixed in the frame, wait 5÷10 min to make sure that the elements are cool – burn hazard.
• The machine includes a sharp device (knife to cut off the foil) – pay special attention when
using the device or operating nearby.
• The machine should be kept away from children reach.
• The machine must not be used for any other purposes than those indicated in the operating
• It is necessary to check if the machine operates correctly. In case of any malfunctions, contacting the servicing point is required.
• The machine must not be located outside, should be operated in room temperature higher
than +8°C/46,4°F.
• The machine should be operated according to general safety rules.
• Any repairs can be made only by trained staff.
• The GoldPress 4+ is an office device electrically supplied and adapted to operation in office
conditions. Both the machine and its package should not be exposed to moisture (e.g. rain).
• If moistened or flooded with water, the machine should be delivered to a servicing point
to carry out an inspection, in order to avoid a risk of electric shock.
• The machine should be stored in plus Celsius temperatures (above 32°F).
• Although the package protects the machine, it should be handled with care.
Goldpress 4+ • User’s guide
• The machine does not need disassembling of transport protections.
• It is recommended to store the package in case of repeated transportation.
• The GoldPress 4+ is a machine adapted to operating in office conditions.
• The machine does not work if the room temperature is lower than +8°C/46,4°F
• The machine should be positioned on a suitably tough, flat and stable surface.
• The rubber legs of the machine protect the substrate against being scratched and do not
leave any traces.
• If the machine was exposed to minus Celsius temperatures (below 32°F), it may be connected to mains after several dozens of minutes due to condensation of steam on cold
metal elements.
• To ensure operator’s safety, the machine may be supplied only through the original cord.
A mains socket should be provided with efficient earthing. The supply voltage must be
consistent with the parameters specified on the technical plate positioned on the machine housing. Disobeying the above rule may result in electric shock or fire.
Make sure the temperature of the room where the machine is placed exceeds +8°C/46,4 °F.
If it does not, the machine will not work.
1. Switch the power supply on (the main switch is located on the right side of the machine)
On the display the following will appear:
• control inscription “OPUS”
• set heater temperature (e.g. 100°C or 212°F – if the temperature is set in Fahrenheit degrees)
• set stamping time (e.g. 001,5 – means: 1,5 second)
• current heater temperature
If the current heater temperature differs from the set one for more than +/- 3 degrees, the
figures (which indicate the current heater temp.) blink slowly and change (aiming to the
value of set temperature). Blinking stops when the current heater temperature reaches the
set temperature (including +/- 3 degrees deviation).
The temperature can be measured both in Celsius and Fahrenheit scales. To change the
scale from Celsius into Fahrenheit, press (with the machine switched off) the “⬇” button
(downward arrow) and switch on the machine at the same time. Keep pressing the button for c.a. 4 seconds until you see the inscription “St F” on the display (means that the
scale has been changed). When changing the scale from Fahrenheit into Celsius, do the
similar pressing the ”⬆” button (upward arrow), until the inscription “St C” appears on
the display.
2. Wait until the current heater temperature reaches the set temperature and the figures on
the display stop blinking.
3. The machine is ready to work.
• The best results for hot stamping when using Opus supplies (hot stamping foil and covers)
are obtained with the following settings:
• set heater temperature : 100°C/212°F
• set stamping time : 1,5-2 seconds
However, if the stamping results are not satisfactory , a change in the settings may be necessary.
To set the heater temperature, move the arm maximally up. To change the temperature,
press the ”⬆” (upward arrow) or “⬇” (downward arrow) button until you get the required
temperature.When setting the temperature, the figures on the display blink quickly. After you
get the temperature required, it is saved in the memory of the Goldpress and the machine
returns to show the current heater temperature (as already mentioned, if the current temperature varies for more than +/- 3 C from set temperature, the figures on the display blink
slowly). Set stamping time appears on the display when the arm of the machine is maximally
put down. The counting down starts; after the set time passes an inscription END appears
on the display. That means that the arm should be lifted.
Stamping time can be set between 0,5 and 10 seconds. To set the suitable time, put the arm
maximally down. Then, pressing the ”⬆” (upward arrow) or “⬇” (downward arrow) button
set the required time. For a moment the figures on the display blink quickly and then an inscription END appears. That means that new settings have been saved in the memory.
The machine is equipped with a counter, which reckons how many imprintments have been
made. The value of counter appears for 2 seconds after lifting the arm. If the arm was put
down and then only the settings of stamping time were changed, the counter does not
recognize it as an imprintment. The value of counter is deleted every time when switching
off the machine.
With the Goldpress 4+ machine you can hot stamp inscriptions (with fonts) or logo, symbols,
signs etc (with matrixes). Inscriptions can be made both on covers and, using the O.Goldchannel Base, on channels (backs of OPUS covers).
Note! When hot stamping on channels, use only 5,5mm; 6 mm or 9mm fonts.
1. Take the frame out of the heating slot and put it on a holder. This way you can comfort
ably put the fonts in and out of the frame.
If the frame or the fonts were previously used or located in the heating slot during the
heating period, wait 5÷10 min until they get cold. For that reason we recommend having
several sets of fonts, frames and holders.
Goldpress 4+ • User’s guide
2. Compose a required text by putting suitable fonts into the frame.
The types should be put in and taken out by means of a special pliers. The ends of the pliers should be inserted into the
holes in the fonts (see the picture) or embrace the fonts (in case
of 3,2 mm and 4mm size).
The holes enable to distinguish between the top and the bottom
of a font. The bottom hole of a font is larger or located closer
to the edge (3,2mm and 4 mm high fonts, because of their small
measurements, have only one hole – at the bottom).
If you prepare fonts to be hot stamped on the channels, use only 5,5 mm, 6mm or 9 mm
ones. Using smaller fonts may result with their damage. When hot stamping on channels
compose the text in 1L5,5 or 3L5,5 (middle line) frames – for 5,5mm fonts; 1L6 frame for
6mm fonts and 1L9 frame for 9mm one.
3. Lock the text in the frame by means of the stops.
4. Insert the frame into the heating slot and wait about 3 min. until the fonts are hot.
To make storing and keeping fonts in order easier,
we recommend using a movable container (see the
picture). Storing the fonts in the container helps to
find a required letter quickly and prevents from losing the fonts.
1. You can order a special, customized matrix (O•Matrix) from OPUS, made according to your
own design. O•Matrix is suitable for use with Goldpress 4+ machine. You can also use your
own matrix , if its dimensions do not exceed 50 x 180 mm (1,97 x 7,09 inches). However,
in this case you need to use also a special glue (O•Matrix GLUE) and a plate (O•Matrix Base
GP) to mount it in Goldpress 4+ equipment.
O•Matrix (customized matrices ordered in OPUS)
1. Put the O•Matrix into a special frame (O.FRAME MATRIX GP).
2. Insert the frame into the heating slot and wait until the matrix is hot.
1. Using O.Matrix GLUE stick the matrix to O•Matrix Base GP plate.
2. Put the O•Matrix with plate into a special frame (O.FRAME MATRIX GP).
3. Insert the frame into the heating slot and wait until the matrix is hot.
The heating time of the matrix depends on its size and can vary from few to tens of
minutes. Therefore it is necessary to conduct a test to check if the matrix is hot enough.
1. Center a cover with one of the side guides located on the base of device.
2. Determine the height of the inscription on a cover with the back guide.
The scale next to the side guides indicates the distance between right edge of the cover
and the center of the frame with fonts (e.g. positioning the cover at 9 means that the
center of the frame is placed 9cm away from the right side of the corner). The scale next
to the back guide indicates the distance between upper edge of the cover and the center
of the frame with fonts.
A. For range 3 – 17 cm:
Set up the back guide to A position, choose on scale demanded value (marker in window 1)
and move maximally to the bent side of the back guide.
B. For range 13 – 27 cm:
Turn the back guide for 180 degrees (B position), choose on scale demanded value (marker
in window 2) and move maximally to the bent side of the back guide.
Goldpress 4+ • User’s guide
1. Lower the basic plate (3) by turning all its
knobs maximally counter-clockwise.
2. On the basic plate (3) put the plate 1 and then
plate 2.
Plate 2 has pins, which should be placed into
the holes of plate 1 and basic plate (3).
3. On the top put the adjusting plate (4); its bent
wall should be placed down and should face you.
4. Put the arm of the machine down.
5. Keeping the arm down, turn the knobs of the
basic plate (3) maximally clockwise.
6. Lift the arm of the machine.
Note! Repeat steps 4, 5, 6 for several times.
7. Take the adjusting plate (4) off.
The process of adjusting should assure the highest quality of hot stamping. However, it
may happen to be necessary to increase the pressure on the cover (e.g. pale dots within
the embossed area) or decrease the pressure (e.g. blurred letters). In such case:
-turn the knobs of the basic plate (3) clockwise – to increase the pressure
-turn the knobs of the basic plate (3) counter-clockwise – to decrease the pressure
Also, if the inscription is not uniformly hot stamped (e.g. left side is hot stamped correctly,
while right side is blurred) , turn the adequate knobs clockwise or counter-clockwise (to
increase/decrease the pressure on the adequate side of the basic plate (3)).
Adjustment does not have to be conducted every time when changing the fonts or type
of cover. It should be repeated only after the hot stamping result is not satisfactory.
Metalbind cover (set of two separated covers and a channel):
1. On the basic plate (3), put the plate 1 and plate 2.
2. Put the cover to be hot stamped on the plates.
C-BIND cover (typical cover with a built-in channel):
1. Put the basic plate (3) into the heating slot and a plate 2
on it.
2. Put the C-bind cover with its channel up.
3. Inside the cover , in the place where you are going to
hot stamp, insert the CB layer (4).
4. Put the cover (with the CB layer in) on the plates.
With the machine ONLY the O•CHANNELS manufactured by OPUS can be hot stamped.
To hot stamp on channels you need to use O.GoldChannel Base.
1. Fix the changeable part onto the channel base (pins of the base
should fix into the holes in the changeable part). Make sure that
the size of the changeable part (indicated in front) must be the
same as the size of the channel you want to hot stamp on.
2. Put the channel on the changeable part. If necessary, centre the
channel using the scale sticked on the base.
3. Put the basic plate (3) into the heating slot.
4. Insert the base and the channel under the heating slot.
1. Put a cut off piece of foil in the place where you want to make hot stamps.
2. Insert the cover under the heating slot. Make sure that the foil strip is positioned exactly
under the frame.
3. Press the arm of the machine maximally down until the counter starts to count down the
4. After the set time passes (inscription END appears) lift the arm.
If the current heater temperature is too low – an inscription LO appears. It is necessary
then wait the heater to get hot. If the current heater temperature is too high – an inscription HI appears. You need to wait until the heater cools down.
5. Take the cover (channel) out and remove the foil strip. To change an inscription or a matrix, remove the frame from the heating slot (note: the frame is hot), put it away on the
holder, wait 5÷10 minutes until the frame is cold and, subsequently, start composing a
new text or mounting a new matrix.
Note! After hot stamping is done, we recommend to wipe the hot stamped inscription
with a soft cloth (in order to get rid of the remainings of hot stamping foil).
The machine needs neither lubrication nor periodical surveys. The points to be lubricated
have been preserved in the factory. The machine housing is coated with powder varnish. The
machine can be cleaned with detergents commonly available in the market. Do not use any
Goldpress 4+ • User’s guide
The machine does not
Temperature of the room
switch on
is lower than +8°C/46,4°F
The display does not indicate
a temperature
The device does not achieve a
desired temperature or exceeds
it significantly
Pale dots appear within hot
stamped inscription
Stamped letters are blurred,
Place the machine in a room
temperature higher than
The plug is not connected
to mains
Insert the plug to mains socket
Lack of voltage in a socket
Connect the machine to
another socket
The device is damaged
Contact the supplier
Check what temperature
has been set
Set a suitable temperature
The device is damaged
Contact the supplier
Too low temperature
Increase temperature
Too short time of stamping
Increase stamping time
Too low pressure
Increase the pressure
(turn clockwise the knobs
of the basic plate (3))
Too high temperature
Reduce temperature
Too long time of stamping
Reduce stamping time
Too high pressure
Lower the pressure
(turn counter-clockwise
the knobs of the basic plate (3))
traces of paint are visible
beyond letter edges
• Rated voltage ..................................................................................230 V, 50 Hz, 1~
• Maximum power consumption ....................................................................500 W
• Rated power consumption ..............................................................................80 W
• Dimensions (H x W x D): ......................................................278 x 362 x 546 mm
• Operating temperature ................................................................................~100°C
• Temperature adjustment range ..........................................................50 - 150°C
• Temperature stabilization ............................................................microprocessor
• Maximum cover width (with the side stop) ........................................265 mm
• Maximum cover width (without the side stop) ..................................305 mm
• Rated voltage ....................................................................................110 V 50 Hz, 1~
• Maximum power consumption ....................................................................250 W
• Rated power consumption ..............................................................................50 W
• Dimensions (H x W x D): ..............................................10,9 x 14,2 x 21,5 inches
• Operating temperature ..................................................................................~212°F
• Temperature adjustment range ..........................................................122 - 302°F
• Temperature stabilization ............................................................microprocessor
• Maximum cover width (with the side stop) ................................10,43 inches
• Maximum cover width (without the side stop) ..........................12,01 inches
OPUS Sp.z o.o. hereby declares that the machine specified below
is in accordance with the following directives and standards:
2006/95/WE; 2004/108/WE
PN-EN 60335-1:2004+A1:2005+A2:2008+Ap1:2005+Ap:2006;
PN-EN 55014-1:2001; PN-EN50081-1-1:19
Name: OPUS Sp. z o. o.
Address: ul. Toruńska 8, 44-122 Gliwice
Type of the machine: Hot stamping machine
Model No: Goldpress 4+
Place: Poland
Date: 12.08.2011
Full Name: Krystian Nawrat
Goldpress 4+ • Instrukcja obsługi
Goldpress 4+
PL Instrukcja obsługi
Spis treści:
1 Informacje ogólne
2 Budowa urządzenia
3 Zasady bezpieczeństwa
4 Transport i przechowywanie
5 Instalacja
6 Przygotowanie do pracy
7 Programowanie temperatury i czasu tłoczenia
8 Licznik
9 Przygotowanie czcionek i matryc do złoceń
A. Przygotowanie czcionek
B. Przygotowanie matrycy
10 Przygotowanie okładek do złocenia
11 Przygotowanie podkładek
12 Przygotowanie kanału do złocenia
13 Wykonywanie złoceń
14 Konserwacja
15 Dane techniczne
Urządzenie Goldpress 4+ jest przeznaczone do wykonywania tłoczeń i/lub złoceń
na okładkach papierowych i kartonowych oraz okładkach pokrytych okleinami
papierowymi. Możliwe jest wykonywanie tłoczeń i/lub złoceń na materiałach
z tworzyw sztucznych lub pokrytych tworzywami sztucznymi, przy czym uprzednio należy wykonać próby tłoczenia, odpowiednio złocenia, celem sprawdzenia
przydatności materiału. Zastosowanie luźnych czcionek pozwala na ułożenie
dowolnego napisu (dostępne są różne typy i rozmiary czcionek także w różnych
językach) i naniesienia go na okładkę lub inną powierzchnię. Możliwe jest także
przygotowanie specjalnej matrycy (np. logo) zgodnej ze standardem GOLDCOVER.
Dzięki przystawce O•Goldchannel Base GP, istnieje możliwość wykonywania
tłoczeń na kanałach (grzbietach okładek). Za pomocą przystawki O•Cdcover Base
GP można również złocić na CD covers – tekturowych okładkach na płyty CD/DVD.
O szczegóły dotyczące poszerzenia możliwośc maszyny zapytaj dostawcę.
Obsługa urządzenia nie wymaga specjalnych kwalifikacji, jednakże:
Przed rozpoczęciem pracy zalecane jest zapoznanie się z treścią niniejszej dokumentacji.
Goldpress 4+ • Instrukcja obsługi
Goldpress 4+ zbudowany jest w oparciu o manualną prasę mimośrodową. Posiada grzałkę
umożliwiającą wykonywanie złoceń oraz sterownik mikroprocesorowy z wyświetlaczem
cyfrowym pozwalający na precyzyjne utrzymywanie zadanej temperatury i czasu tłoczenia, co
zapewnia stałe warunki pracy. Na grzałkę zakładana jest ramka z matrycą lub czcionkami
tworzącymi napis. Ograniczniki umożliwiają pozycjonowanie okładki względem centralnego
punktu ramki. Nóż pozwala na łatwe odcięcie odpowiedniego kawałka folii barwiącej na rolce.
Przenośna kaseta (O•Font Container), dostępna w wyposażeniu opcjonalnym, ułatwia
przechowywanie czcionek i utrzymanie ich w odpowiednim porządku.
- ramię
- wyświetlacz
- szczelina grzewcza
- skala
- szuflada
- a. ogranicznik boczny 1
b. ogranicznik boczny 2
c. ogranicznik tylny
- wyłącznik główny
- pojemnik do przechowywania folii
- odcinak
- podstawka do przytrzymywania ramki
Goldpress 4+ (widok z góry)
• przed rozpoczęciem pracy z urządzeniem należy zapoznać się z zasadami bezpieczeństwa,
zaleceniami producenta i instrukcją obsługi
• instrukcje te należy zachować i korzystać z nich w przypadku jakichkolwiek wątpliwości
dotyczących obsługi urządzenia
• urządzenie należy ustawić na stabilnym i odpowiednio wytrzymałym podłożu
• urządzenie należy chronić przed wilgocią i kurzem
• nie wolno ustawiać urządzenia w pobliżu urządzeń grzejnych lub wentylacyjnych
• nie wolno używać urządzenia w pobliżu łatwopalnych gazów lub cieczy
• urządzenie można zasilać wyłącznie oryginalnym kablem
• gniazdo sieciowe powinno posiadać sprawne uziemienie
• napięcie zasilające musi być zgodne z parametrami podanymi na tabliczce znamionowej
znajdującej się na obudowie maszyny
• nieprzestrzeganie powyższej zasady może grozić porażeniem prądem i pożarem
• należy chronić przewód zasilający urządzenie przed uszkodzeniem, nie używać kabla
do przenoszenia urządzenia i wyciągania wtyczki z gniazdka
• dokonywanie zmian w instalacji elektrycznej urządzenia lub kablu zasilającym grozi
porażeniem prądem
• całkowite wyłączenie urządzenia następuje po wyjęciu wtyczki z sieci
• urządzenie należy wyłączyć z sieci, jeśli nie jest używane przez dłuższy czas lub gdy jest
• przed zdjęciem osłon z maszyny koniecznie należy wyjąć wtyczkę z gniazdka sieciowego
• moduł zasilacza urządzenia znajduje się w podstawie (dostęp od spodu maszyny)
i posiada bezpiecznik sieciowy
• jeżeli jest konieczna wymiana bezpiecznika powinna jej dokonać osoba posiadająca
odpowiednie kwalifikacje
• nie wolno dotykać grzałki – istnieje niebezpieczeństwo poparzenia
• przed zmianą czcionek zamocowanych w ramce należy odczekać 5-10 min, aby upewnić się,
że elementy wystygły – istnieje niebezpieczeństwo poparzenia
• urządzenie zawiera element tnący (nóż do obcinania folii) – należy zachować szczególną
ostrożność przy pracy z tym elementem lub w pobliżu elementu
• urządzenie należy trzymać poza zasięgiem dzieci
• nie wolno używać urządzenia do innych celów niż określone w instrukcji obsługi
• należy kontrolować sprawność urządzenia
• w przypadku zauważenia jakichkolwiek nieprawidłowości w pracy, należy skontaktować
się z serwisem
• urządzenie jest przeznaczone wyłącznie do pracy w pomieszczeniach zamkniętych,
w temperaturze 8˚C
• urządzenie należy obsługiwać zawsze zgodnie z ogólnymi zasadami BHP
• wszelkich napraw urządzenia może dokonywać jedynie osoba uprawniona
• Goldpress 4+ jest urządzeniem biurowym zasilanym elektrycznie przystosowanym do pracy
w warunkach biurowych zasilanych elektrycznie przystosowanym do pracy w warunkach
• zarówno maszyna jak i opakowanie nie powinny być narażane na wilgoć (np. deszcz)
• w przypadku zawilgocenia lub zalania maszyny konieczne jest przekazanie urządzenia
do serwisu w celu dokonania przeglądu, aby uniknąć ryzyka porażenia prądem
• opakowanie zabezpiecza maszynę, jednak zaleca się ostrożne obchodzenie z urządzeniem
Goldpress 4+ • Instrukcja obsługi
• urządzenie nie wymaga demontażu zabezpieczeń transportowych
• zaleca się przechowywanie opakowania na wypadek ponownego transportu
• Goldpress 4+ jest urządzeniem przystosowanym do pracy w warunkach biurowych
• urządzenie nie działa jeśli temperatura otoczenia jest niższa niż 8˚C
• maszynę należy ustawić na odpowiednio wytrzymałej, płaskiej i stabilnej powierzchni
• gumowe nóżki urządzenia zapobiegają porysowaniu podłoża i nie pozostawiają śladów
• jeżeli maszyna była narażona na ujemne temperatury, to przed pierwszym włączeniem do
sieci należy odczekać kilkadziesiąt minut – może wystąpić skroplenie się pary wodnej na
zimnych metalowych elementach
• dla bezpieczeństwa operatora urządzenie można zasilać wyłącznie oryginalnym kablem
• gniazdo sieciowe powinno posiadać sprawne uziemienie
• napięcie zasilające musi być zgodne z parametrami podanymi na tabliczce znamionowej
znajdującej się na obudowie maszyny
• nieprzestrzeganie powyższej zasady może grozić porażeniem prądem i pożarem
Upewnij się, że temperatura pomieszczenia, gdzie znajduje się maszyna, jest wyższa niż
8˚C. W przeciwnym razie urządzenie nie zacznie działać.
1. Włącz zasilanie przełącznikiem umiejscowionym po prawej stronie urządzenia.
Na wyświetlaczu pojawi się kolejno:
• kontrolny napis „OPUS”
• zaprogramowana temperatura grzałki (np. 100˚C lub 212˚F – jeśli temp. jest mierzona
w skali Celsjusza lub Fahrenheita)
• zaprogramowany czas tłoczenia (np. 001,5 – co oznacza 1,5 sekundy)
• aktualna temperatura grzałki
Jeżeli temperatura aktualna różni się o więcej niż +/- 3 st. od temperatury zaprogramowanej,
to cyfry wskaźnika aktualnej temperatury grzałki powoli migają i zmieniają wartość (dążąc
do temperatury zaprogramowanej). Miganie ustaje, gdy temperatura grzałki osiąga temperaturę zaprogramowaną (uwzględniając 3 –stopniową tolerancję).
Urządzenie mierzy temperaturę w stopniach Celsjusza lub Fahrenheita.
Aby zmienić skalę ze stopni Celsjusza na stopnie Fahrenheita przyciśnij (przy wyłączonym
urządzeniu) przycisk „⬇” równocześnie włączając zasilanie. Przytrzymaj przycisk przez ok.
4 sek., aż na wyświetlaczu pojawi się napis St F (oznacza to, że skala została zmieniona
na stopnie Fahrenheita). Przy zmianie skali ze stopni Fahrenheita na stopnie Celsjusza
postępuj podobnie przyciskając przycisk „⬆”, aż pojawi się napis St C (skala została
zmieniona na stopnie Celsjusza).
2. Zaczekaj aż temperatura grzałki osiągnie wartość zaprogramowaną i cyfry na wyświetlaczu
przestaną migać.
3. Urządzenie jest gotowe do pracy.
Optymalne rezultaty wytłaczania i złocenia przy użyciu materiałów eksploatacyjnych firmy
OPUS (folia barwiąca i okładki) uzyskiwane są dla:
• temperatury zaprogramowanej: 100°C
• czasu tłoczenia: 1,5 – 2 sekund
Jednak przy niezadowalających efektach tłoczenia/złocenia niezbędna może się okazać
zmiana zaprogramowanej temperatury i/lub czasu tłoczenia.
Przy zaprogramowaniu temperatury grzałki ramię urządzenia musi być maksymalnie
podniesione do góry. Aby zmienić temperaturę przyciskaj przyciski „⬇” lub „⬆” aż do
uzyskania żądanej wartości temperatury. Podczas ustawiania cyfry szybko migają. Po uzyskaniu żądanej wartości zapisuje się ona w pamięci, a jednocześnie urządzenie powraca do
wyświetlania aktualnej temperatury grzałki (jeśli temperatura aktualna różni się o więcej
niż 3 stopnie od zadanej, to będzie ona powoli migać na wyświetlaczu aż do chwili, gdy
osiągnie temperaturę zaprogramowaną).
Zaprogramowany czas tłoczenia wyświetla się, gdy ramię urządzenia znajduje się maksymalnie w dole. Wtedy rozpoczyna się odliczanie; po upływie zaprogramowanego czasu na
wyświetlaczu pojawia się napis END, co oznacza, że należy podnieść ramię z powrotem do góry.
Czas tłoczenia może być programowany w przedziale 0,5 do 10 sekund. Aby zaprogramować
odpowiedni czas, opuść ramię urządzenia maksymalnie w dół. Następnie, za pomocą strzałek „⬇” lub „⬆” ustaw żądany czas. Przez chwilę ustawienia migają, a następnie pojawia
się napis END. Oznacza to, że nowe ustawienia czasu tłoczenia zostały wpisane do pamięci.
Urządzenie jest wyposażone w licznik, który mierzy ilość wykonanych tłoczeń. Wartość licznika
pokazuje się przez 2 sekundy od podniesienia ramienia. Jeżeli ramię zostało opuszczone,
a potem dokonano jedynie zmiany ustawień czasu tłoczenia, licznik nie rejestruje tego jako
wykonanego tłoczenia. Licznik jest kasowany każdorazowo przy wyłączaniu urządzenia.
Za pomocą urządzenia można tłoczyć/złocić napisy (przy użyciu czcionek) lub logo, rysunki,
symbole itd. (przy użyciu matrycy). Napisy mogą być złocone/tłoczone zarówno na okładkach,
jak też, przy zastosowaniu przystawki O•Goldchannel Base, na grzbietach (kanałach).
Przy tłoczeniu na kanałach używaj tylko czcionek o rozmiarach 5,5 mm, 6 mm lub 9 mm.
1. Wyciągnij ramkę ze szczeliny grzewczej i połóż ją na podstawce. W ten sposób możesz
wygodnie układać czcionki w ramce.
Jeżeli ramka i/lub czcionki były wcześniej używane albo znajdowały się w szczelinie grzewczej w czasie nagrzewania urządzenia, poczekaj 5-10 min. aż wystygną. Dlatego też
rekomendujemy zakup kilku zestawów czcionek, ramek i podstawek.
Goldpress 4+ • Instrukcja obsługi
2. Do ramki włóż czcionki w taki sposób, aby skomponować odpowiedni tekst.
Do wyjmowania i wkładania czcionek służą dołączone szczypce.
Końcówki szczypiec dołączonych do zestawu wkładaj w otwory
w czcionkach (patrz rysunek).
Otwory pozwalają też odróżnić górę od dołu czcionki. Otwór na
dole czcionki jest większy lub przesunięty bliżej krawędzi.
(Czcionki o rozmiarach 3,2 i 4 mm, ze względu na małe
wymiary, mają tylko jeden otwór – na dole).
Jeśli przygotowujesz napisy do złocenia na kanałach (grzbietach), używaj tylko czcionek
o rozmiarach 5,5 mm, 6 mm lub 9 mm. Używanie innych czcionek może spowodować ich
zniszczenie. Przy złoceniu na kanałach czcionki 5,5 mm układaj w ramce 1L5 lub 3L5 (w
środkowej linii), czcionki 6 mm – w ramce 1L6, czcionki 9 mm – w ramce 1L9.
3. Przy użyciu ograniczników unieruchom tekst w ramce.
4. Włóż ramkę do szczeliny grzewczej i poczekaj ok. 3 min., aż czcionki się nagrzeją.
Aby ułatwić przechowywanie czcionek i utrzymanie
ich w określonym porządku, sugerujemy używanie
przenośnej kasety (patrz rysunek). Ułożenie czcionek
w kasecie pozwala na szybkie odnalezienie żądanej
litery i zapobiega zagubieniu czcionek.
Matrycę (O•Matrix) przystosowaną do wykonywania złoceń/tłoczeń w urządzeniu Goldpress
4+ możesz zamówić w firmie OPUS. Możesz również użyć własnej matrycy, jeśli nie przekracza
ona wymiarów 50 x 180 mm. Aby zamontować własną matryce musisz posłużyć się klejem
(O.Matrix GLUE) i płytką O•Matrix Base GP.
Matryce O•Matrix (wykonane w OPUS na życzenie klienta)
1. Włóż matrycę do specjalnej ramki (O.FRAME MATRIX GP).
2. Wsuń ramkę do szczeliny grzewczej i poczekaj, aż matryca się nagrzeje.
Matryce własne klienta
1. Przyklej matrycę za pomocą specjalnego kleju termoprzewodzącego (O.Matrix GLUE) do
płytki O•Matrix Base GP.
Uwaga! Przed przyklejeniem matrycy zwróć uwagę, czy napis lub logo na matrycy jest
ułożony równolegle do dolnej krawędzi płytki O•Matrix Base GP.
2. Włóż matrycę wraz z płytką do specjalnej ramki (O.FRAME MATRIX GP).
3. Wsuń ramkę do szczeliny grzewczej i poczekaj, aż matryca się nagrzeje.
W każdym wypadku czas nagrzewania matrycy jest zależny od jej wielkości i może wahać
się od kilku do kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu minut. Dlatego przed wykonaniem
właściwego złocenia koniecznie przeprowadź próbę.
1. Za pomocą jednego z dwóch ograniczników bocznych umieszczonych na blacie roboczym
odpowiednio wyśrodkuj okładkę.
2. Za pomocą ogranicznika tylnego określ wysokość napisu na okładce.
Skala przy ogranicznikach bocznych pokazuje odległość od prawego brzegu okładki do
środka ramki z czcionkami (np. ustawiając boczną krawędź okładki na pozycji 9, środek
ramki będzie znajdował się w odległości 9 cm od brzegu okładki).
Skala przy ograniczniku tylnym pokazuje odległość od górnego brzegu okładki do środka
ramki z czcionkami.
A. Dla zakresu odległości od 3 do 17 cm:
Ustaw ogranicznik tylny w pozycji A, wybierz na skali żądaną wartość (znacznik w okienku
1) i dosuń okładkę maksymalnie do zagiętej ścianki ogranicznika tylnego.
B. Dla zakresu odległości od 13 do 27 cm:
Obróć ogranicznik o 180 stopni (pozycja B), wybierz na skali żądaną wartość (znacznik
w okienku 2) i dosuń okładkę maksymalnie do zagiętej ścianki ogranicznika tylnego.
Goldpress 4+ • Instrukcja obsługi
1. Obniż podkładkę bazową (3) przekręcając
maksymalnie wszystkie jej pokrętła przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.
2. Na podkładkę bazowa połóż podkładkę nr 1,
a na nią podkładkę nr 2.
Uwaga! Podkładka 2 posiada bolce, które
powinny być umieszczone w otworach podkładki 1 i podkładki bazowej (3).
3. Na samą górę połóż podkładkę kalibrującą
(4), zagięta ścianka podkładki ma być
skierowana w dół, przodem do ciebie.
4. Opuść ramię urządzenia maksymalnie w dół.
5. Trzymając ramię opuszczone maksymalnie
podnieś podkładkę bazową (3) przekręcając
wszystkie jej pokrętła zgodnie z ruchem
wskazówek zegara.
6. Podnieś ramię urządzenia.
Uwaga! Punkty 4 i 5 powtórz kilkakrotnie.
7. Zdejmij podkładkę kalibrującą (4).
Kalibracja ma na celu uzyskanie optymalnego rezultatu tłoczenia. Jednakże może się
okazać konieczne zwiększenie nacisku (np. niewyzłocone miejsca w obrębie wyzłacanego
napisu) lub zmniejszenie nacisku (np. rozmazane litery). W takim wypadku należy przykręcić
pokrętła podkładki bazowej (3) zgodnie z ruchem wskazówek zegara (aby zwiększyć nacisk)
lub przeciwnie do ruchu wskazówek zegara (aby zmniejszyć nacisk).
Również jeżeli napis jest wyzłocony nierównomiernie (np. lewa strona jest wyzłocona
mocniej, a prawa słabiej) należy przekręcić odpowiednie pokrętła podkładki bazowej (3)
aby zmniejszyć lub zwiększyć nacisk po odpowiedniej stronie podkładki (3).
Kalibracja nie musi być wykonywana każdorazowo przy zmianie rodzaju okładki lub
czcionek. Należy ja wykonać ponownie dopiero w momencie, gdy uzyskiwany rezultat
tłoczenia jest niezadowalający.
Okładka Metalbind (komplet dwóch luźnych okładek i kanał):
1. Na podkładkę bazową (3) połóż podkładkę 1 i podkładkę 2.
2. Na podkładki połóż okładkę, na której zamierzasz tłoczyć.
Okładka C-BIND (okładka przednia i tylna połączone
1. Na podkładkę bazową (3) połóż podkładkę 2.
2. Połóż okładkę kanałem do góry.
3. W środek okładki, w miejsce na którym będzie
tłoczony napis, włóż mealową wkładkę CB (5).
4.Tak przygotowana okładkę połóż na podkładki.
Za pomocą urządzenia można złocić JEDyNIE kanały O•ChANNELS produkowane przez OPUS.
Złoceń na kanałach możesz dokonać przy użyciu przystawki O•Goldchannel Base GP.
1. Na podstawę O•Goldchannel Base GP nałóż nakładkę o takim
samym rozmiarze (rozmiary naniesione na przodzie każdej
nakładki), jak rozmiar kanału na którym będziesz wykonywać
tłoczenie. Nakładka ma otwory, które nasadzasz na wypustki
znajdujące się w podstawie.
2. Nałóż kanał na nakładkę.
Jeśli to konieczne, wycentruj kanał – na podstawie jest przyklejona odpowiednia skala.
3. Pod przystawkę włóż tylko podkładkę bazową (3).
4. Ułóż przystawkę O•Goldchannel Base GP wraz z kanałem do
szczeliny grzewczej.
1. W miejscu, gdzie chcesz wyzłocić napis, połóż odcięty kawałek folii.
2. Wsuń okładkę (lub przystawkę z kanałem) pod szczelinę grzewczą. Upewnij się, że pasek
folii znajduje się dokładnie pod ramką.
3. Naciśnij maksymalnie w dół ramię urządzenia, do momentu, kiedy licznik czasu
rozpocznie odliczanie.
4. Po upływie zaprogramowanego czasu (wyświetli się napis END) podnieś ramię urządzenia.
Na wyświetlaczu może się również pojawić napis LO, jeśli aktualna temperatura grzałki jest
zbyt niska w stosunku do zaprogramowanej (należy wtedy poczekać, aż grzałka zagrzeje
się) lub hI, gdy temperatura grzałki jest wyższa od zaprogramowanej (trzeba zaczekać, aż
grzałka nieco się schłodzi).
5. Wyjmij okładkę (przystawkę) i zdejmij pasek folii.
Aby zmienić napis lub matryce wyjmij ramkę ze szczeliny grzewczej (uwaga: ramka jest
gorąca), odłóż ją na podstawkę, odczekaj 5-10 minut, aż się ochłodzi, a następnie rozpocznij
układanie nowego tekstu lub montowanie nowej matrycy.
Po wykonaniu złocenia zalecamy przetrzeć miękką szmatką wyzłocony napis aby usunąć
resztki folii.
Maszyna nie wymaga smarowania ani przeglądów serwisowych. Punkty wymagające
smarowania zostały zakonserwowane fabrycznie. Obudowa maszyny pokryta jest lakierem
proszkowym. Do czyszczenia można używać ogólnie dostępnych środków. Nie stosować
Goldpress 4+ • Instrukcja obsługi
Urządzenie nie włącza się
Temperatura otoczenia
jest niższa niż +8˚C
Wtyczka nie jest włączona
Wyświetlacz nie pokazuje
Urządzenie nie osiąga oczekiwanej temperatury lub znacząco
przekracza ją
W obrębie wytłaczanego /
do sieci
Wyzłocone litery są rozmazane,
Ustaw urządzenie w
pomieszczeniu o temperaturze
otoczenia wyższej niż +8˚C
Włącz wtyczkę do sieci
Włącz maszynę do innego
Uszkodzenie urządzenia
Skontaktuj się z dostawcą
Sprawdź jaka temperatura
została zaprogramowana
Ustaw właściwą temperaturę
Uszkodzenie urządzenia
Skontaktuj się z dostawcą
Zbyt niska temperatura
Podnieś temperaturę
Zbyt krótki czas tłoczenia
Zwiększ czas tłoczenia
Zbyt mały nacisk
Zwiększ nacisk przekręcając pokrętła
podkładki bazowej (3) zgodnie z
ruchem wskazówek zegara
Zbyt wysoka temperatura
Zmniejsz temperaturę
Zbyt długi czas tłoczenia
Skróć czas tłoczenia
Zbyt duży nacisk
Zmniejsz nacisk przekręcając pokrętła
podkładki bazowej (3) przeciwnie
do ruchu wskazówek zegara
widać ślady zabarwień poza
krawędziami liter
Brak napięcia w gniazdku
wyzłacanego napisu pojawiają
się niewyzłocone miejsca
• napięcie znamionowe ................................................................................................230 V, 50 Hz, 1~
• maksymalny pobór mocy..............................................................................................................500 W
• znamionowy pobór mocy ..............................................................................................................80 W
• wymiary (W x S x G): ............................................................................................278 x 362 x 546 mm
• temperatura robocza ....................................................................................................................~100°C
• zakres regulacji temperatury ..............................................................................................50 - 150°C
• stabilizacja temperatury ......................................................................................mikroprocesorowa
• maksymalna szerokość okładki (z ogranicznikiem bocznym) ......................................265 mm
• maksymalna szerokość okładki (bez ogranicznika bocznego) ......................................305 mm
Opus Sp.zo.o. deklaruje z pełną odpowiedzialnością, że urządzenie, którego dotyczy
niniejsza deklaracja jest zgodne z postanowieniami następujących dyrektyw UE
oraz powiązanymi z nimi normami zharmonizowanymi:
2006/95/WE; 2004/108/WE
PN-EN 60335-1:2004+A1:2005+A2:2008+Ap1:2005+Ap:2006;
PN-EN 55014-1:2001; PN-EN50081-1-1:19
Nazwa: OPUS Sp. z o. o.
Adres: ul. Toruńska 8, 44-122 Gliwice
Typ: Urządzenie do tłoczenia i złocenia na gorąco
Model: Goldpress 4+
Kraj: Polska
Data: 12.08.2011
Imię, Nazwisko: Krystian Nawrat
Guarantee is valid
in Poland only
Goldpress 4+
$>85=/7 </;?3<9?A7 .6+ :;9.>5=C? 3 =9?+;C? #$(& 9,4I=A-2 8383/4<BG 1?+;+8-4G 4/<= </;?3<
03;7A #$(& &: B 9 9 ? 63?3-+-2 >6 '9;>K<5+
?+;+8-4+ .9=A-BA =9?+;C? B+5>:398A-2 ? $96<-/ 3 4/<= ?+M8+ ?AJG-B83/ 8+ =/;A=9;3>7
%B/-B:9<:963=/4 $96<53/4
$;B/B 8+:;+?I 1?+;+8-A48G ;9B>73/ <3I ?A598+83/ :;B/B :>85= </;?3<9?A -BA889L-3 <:/-4+
63<=A-B8A-2 ?J+L-3?A-2 .6+ ><>83I-3+ ?+.A 9,4I=/4 1?+;+8-4G "+:;+?+ 1?+;+8-A48+ 83/ 9,/4
7>4/ -BA889L-3 :;B/?3.B3+8A-2 .9 ?A598+83+ :;B/B >MA=59?835+ ?/ ?J+<8A7 B+5;/<3/ 3 8+
?J+<8A 59<B= 5=C;/ 9:3<+8/ <G ? 38<=;>5-43 9,<J>13 >;BG.B/83+
?+;+8-4+ >B8+?+8+ 4/<= =A659 ? :;BA:+.5> 1.A 5+;=+ 1?+;+8-A48+ ,I.B3/ 597:6/=83/
3 :;+?3.J9?9 ?A:/J8398+ B -BA=/68G .+=G :3/-BG=5G :9.:3</7 <:;B/.+?-A 9;+B 59:3G
.95>7/8=> <:;B/.+MA *+6/-+8/ 4/<= 9;A138+68/ 9:+59?+83/ ) :;BA:+.5> 4/19 ,;+5> #$(&
83/ :989<3 9.:9?3/.B3+689L-3 B+ /?/8=>+68/ ><B59.B/83+ >;BG.B/83+ :9.-B+< =;+8<:9;=>
"3/<:/J83/83/ 5=C;/19596?3/5 B ?+;>85C? .+4/ :;+?9 .9 9.79?A ?A598+83+ 8+:;+?A
1?+;+8-A48/4 ) ;+B3/ >=;+=A 5+;=A 1?+;+8-A48/4 .>:635+=A 83/ ,I.G ?A.+?+8/
3;7+ #$(& B9,9?3GB>4/ <3I ><>8GH /?/8=>+68/ ><B59.B/83+ ? =/;7383/
.83 ;9,9-BA-2 9.
.+=A .9<=+;-B/83+ >;BG.B/83+ .9 </;?3<> /56+;>4/7A ?A598+83/ 8+:;+?A >;BG.B/K ? -/83/
B+5>:> :983M/4
$!" 8/==9 ? -3G1>
D:;91;+7 F&/;?3<
2E D ?+;>853
:;91;+7> 8+ :3/;?<B/4 <=;983/
) :;BA:+.5+-2 <B-B/1C68A-2 3 >B+<+.8398A-2 =/;738 8+:;+?A 79M/ >6/- ?A.J>M/83>
) 95;/<3/ 1?+;+8-A48A7 B+:/?83+ <3I >MA=59?8359?3 ,/B:J+=8/ ><>?+83/ ><B59.B/K ?A835+
4G-A-2 B ?+. 0+,;A-B8A-2 ?+.A 7+=/;3+J9?/ ,JI.A 798=+M9?/ ?;+B B ?A73+8G -BIL-3
"+ ?<BA<=53/ 89?/ -BIL-3 3 :9.B/<:9JA ?A73/8398/ ? =;+5-3/ 8+:;+?A :;BA<J>1>4/ 1?+;+8-4+
5=C;/4 95;/< ?A89<3
73/<3I-A 9. .83+ 3-2 798=+M>
?+;+8-4+ 83/ 9,/47>4/ -BA889L-3 598</;?+-A48A-2 8: -BA<B-B/83+ 89MA ? 83<B-B+;5+-2
?+J5C? ? 6+738+=9;+-2 9;+B ><B59.B/K :9?<=+JA-2 ? ?A835>
83/:;B/<=;B/1+83+ 38<=;>5-43 9,<J>13 ? :;BA:+.5> ,;+5> 38<=;>5-43 9,<J>13 ? 9:+59?+83>
>;BG.B/83+ 563/8= .9598+ :3</78/19 B1J9<B/83+ =/19 0+5=> 1?+;+8=9?3 .9
.83 9. .+=A
B+5>:> ? -/6> 83/B?J9-B8/19 >B>:/J83/83+ =/19 ,;+5> :;B/B #$(&
83/?J+L-3?/4 598</;?+-43 3 :;B/-29?A?+83+ >;BG.B/83+
>MA=59?+83+ >;BG.B/83+ 83/B19.83/ B :;B/B8+-B/83/7
8+=>;+68/19 B>MA-3+ ?+J5C? 3 ;96/5 :;9?+.BG-A-2 ? 6+738+=9;+-2 83<B-B+;5+-2 3 0+6-/;5+-2
<:;IMA8 ? ,38.9?83-+-2 9;+B <=I:3/83+ 89MA =8G-A-2 ? ,38.9?83-+-2 83<B-B+;5+-2
9,-38+;5+-2 3 1369=A8+-2
.B3+J+83+ <3J B/?8I=;B8A-2 :;B/:3I-3+ ? <3/-3 ?AJ+.9?+83+ +=79<0/;A-B8/ 3=:
.9<=+83+ <3I :;B/.739=C? 9,-A-2 .9 ?8I=;B+ >;BG.B/83+ 9;+B .B3+J+83+ 59;9B43 ?3619-3 :AJC?
-/69?/19 ><B59.B/83+ <:;BI=>
(MA=59?835 =;+-3 >:;+?83/83+ B =A=>J> 1?+;+8-43 ? :;BA:+.5>
+ B+=+;-3+ 6>, B83<B-B/83+ 9B8+-B/K =A:> 3 8>7/;> 0+,;A-B8/19
, B/;?+83+ :697, 3 B+,/B:3/-B/K 0+,;A-B8A-2 9;+B 9B8+-B/K 1?+;+8=+
- ><B59.B/K :9?<=+JA-2 B ?38A >MA=59?835+ :9?9.>4G-A-2 =;?+J/ :919;<B/83/ 4+59L-3
>;BG.B/83+ 7 38 :;B/5;+-B+83+ .9:><B-B+68/19 -B+<> :;+-A >;BG.B/K :;B/5;+-B+83+ :+;+
7/=;C? <=9<9?+8A-2 7+=/;3+JC? :;+-A >;BG.B/K ? ?+;>85+-2 83/.9<=9<9?+8A-2
.9 ?A7+1+K 9:3<+8A-2 ? 38<=;>5-43 9,<J>13
. 381/;/8-43 </;?3<9?/4 9<C, 83/>:9?+M8398A-2
/ 59;BA<=+83+ B 83/?J+L-3?A-2 7+=/;3+JC? /5<:69+=+-A48A-2 7 38 :;BA-38+8/4 09633 6+738+-A48/4
0 83/?J+L-3?A-2 :+;+7/=;C? B+<36+83+
1 <+79?968/19 .9598A?+83+ B73+8 ?:3<C? ? 5+;-3/ 1?+;+8-A48/4
#5;/< 1?+;+8-43 >6/1+ :;B/.J>M/83> 9 -B+< =;?+83+ 8+:;+?A ? </;?3<3/ #$(& =;+8<:9;=
.9 3 B </;?3<> 83/ 4/<= ?63-B+8A ? -B+< 9 5=C;A :;B/.J>M+ <3I 9,9?3GBA?+83/ 1?+;+8-43
)<B/653/ 59<B=A B?3GB+8/ B 83/>B+<+.8398A7 .9<=+;-B/83/7 >;BG.B/83+ .9 8+:;+?A
6>, ?/B?+83/7 </;?3<> :989<3 >:>4G-A
?+;+8-4+ 8+ <:;B/.+8A =9?+; 598<>7:-A48A 83/ ?AJG-B+ 83/ 91;+83-B+ +83 83/ B+?3/<B+
>:;+?83/K >:>4G-/19 ?A835+4G-A-2 B 83/B19.89L-3 =9?+;> B >79?G
#$(& &: B 9 9
63?3-/ '9;>K<5+
[email protected]
?A:/J83+ <:;B/.+?-+ ? :;BA:+.5> 388A-2 >B19.83/K
• " $% )
.9•:>85=C?•<:;B/.+MA •?•5=C;A-2•B+5>:3989•7+<BA8I•6>,•,/B:9L;/.839•.9•</;?3<>
#$(&•&: •B•9 9 •
63?3-/ •>6 •'9;>K<5+•

Podobne dokumenty