Urazy nerwów obwodowych Budowa obwodowego układu

Komentarze

Transkrypt

Urazy nerwów obwodowych Budowa obwodowego układu
P r o f . d r h a b . K r z ys z t o f Tu r o w s k i
Urazy nerwów obwodowych
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Do obwodowego układu nerwowego
należą:
• Nerwy rdzeniowe,
• Korzenie i gałęzie nerwów rdzeniowych,
• Sploty nerwów rdzeniowych,
• Nerwy obwodowe,
• Nerwy czaszkowe,
• Zwoje związane z nerwami czaszkowymi.
Nerw
• Pęczek włókien nerwowych wraz
ze wszystkimi osłonkami
Nerw rdzeniowy
• Powstaje z połączenia korzenia
przedniego (brzusznego) i
tylnego (grzbietowego)
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Korzonki brzuszne (ruchowe)
• Rozpoczynają się od rogów
przednich rdzenia.
Korzonki grzbietowe (czuciowe)
• Łączą w rogi tylne ze zwojami
rdzeniowymi.
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Rodzaje włókien nerwowych
Włókna osłonięte
zarówno osłonką
rdzenną, jak i osłonką
Schwanna.
Włókna, posiadające
jedynie osłonkę
rdzenną.
Urazy nerwów obwodowych
Włókna bezrdzenne,
pokryte jedynie osłonką
Schwanna, tzw. włókna
Remaka.
Budowa obwodowego układu nerwowego
Duży pień nerwowy składa
się z kilku lub kilkunastu
pęczków.
Każdy pęczek biegnie do
jednej grupy lub do
poszczególnych mięśni.
Cały nerw jest otoczony
pochewką z tkanki łącznej,
w której znajdują się
naczynia krwionośne i
komórki tłuszczowe.
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Większe nerwy posiadają swoje
własne naczynia krwionośne.
• Rozgałęziają się one na naczynia
włosowate.
Nerwy naczyń krwionośnych są
otoczone jedną wspólną
pochewką naczyniowonerwową.
Powierzchowne nerwy skórne
wytwarzają zespolenia
• Często utrudnia to wyraźne
rozgraniczenie obszarów skóry przez nie
zaopatrywanych.
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Różnorodne nerwy
Nerwy układają się w taki sposób
• Mogą się zespalać za pomocą
końcowych gałązek,
• np. nerwy trójdzielny i twarzowy.
• By podczas ruchów były w jak
najmniejszym stopniu narażone na
rozciąganie.
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Rola czynnościowa nerwów skórnych i głębokich
Nerwy obwodowe regulują wszelkie
czynności fizyczne człowieka
• Nerwy skórne stanowią przyrząd
czuciowy, który jest zdolny uchwycić tylko
pewne ściśle określone rodzaje bodźców,
pochodzących z otaczającego nas świata
zewnętrznego.
• Za ich pomocą odczuwamy np.
• Ból, uszczypnięcie, nakłucie,
uderzenie, zdrapanie, uszkodzenie
skóry.
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Rola czynnościowa nerwów skórnych i głębokich
Dzięki nerwom skórnym
• Odczuwamy zmiany termiczne.
• Możemy również uchwycić nawet
lekki dotyk i zdać sobie sprawę z
miejsca zadrażnienia skóry.
• Specjalne czucie posiadamy dla
• Orientowania się co do kształtu
dotykanych przez nas przedmiotów
(czucie stereoskopowe),
• Wielorakości i oddalenia punktów
drażniących.
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Rola czynnościowa nerwów skórnych i głębokich
W nerwach głębokich poza gałązkami ruchowymi występują jeszcze gałązki czuciowe,
które są odpowiedzialne za odczuwanie:
Ciężaru,
Czucia
mięśniowego
i kostnego,
Ułożenia
narządów,
Ruchów
biernych i
czynnych,
Urazy nerwów obwodowych
Stanu
napięcia
mięśni,
Dynamiki i
równowagi
ruchów
Budowa obwodowego układu nerwowego
Budowa zwojów nerwowych
Podział zwojów nerwowych
Zwoje rdzeniowe
Zwoje przynależne do
poszczególnych nerwów
Urazy nerwów obwodowych
Zwoje układu
współczulnego
Budowa obwodowego układu nerwowego
Budowa zwojów nerwowych
Zwoje czaszkowe i
rdzeniowe zawierają
• Komórki nerwowe
jednobiegunowe, otoczone
• Torebkami łącznotkankowymi i
• Komórkami płaszczowymi
(amficyty).
Zwoje układu
współczulnego zawierają
• Komórki nerwowe wieloosiowe,
• Nie posiadają komórek
płaszczowych.
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Budowa zwojów nerwowych
W okolicy zwoju międzykręgowego następuje podział na cztery gałęzie:
Gałąź brzuszną,
zaopatrującą boczną i
przednią część ciała
(ventral ramus).
Gałąź grzbietową,
zdążającą do okolicy
grzbietowej (dorsal
ramus).
Gałąź łączącą, służącą
do połączenia układu
nerwowego z pniem
współczulnym (gray
ramus).
Urazy nerwów obwodowych
Gałąź oponową do
kanału kręgowego
(white ramus).
Budowa obwodowego układu nerwowego
Budowa zwojów nerwowych
Z rdzenia kręgowego wychodzi
31 par nerwów rdzeniowych
• 8 par nerwów szyjnych,
• 12 par nerwów piersiowych,
• 5 par nerwów lędźwiowych,
• 5 par nerwów krzyżowych,
• 1 para nerwów guzicznych.
Gałęzie przednie nerwów
rdzeniowych tworzą sploty
nerwów rdzeniowych
• Wyjątek stanowią gałęzie przednie
nerwów rdzeniowych piersiowych,
zwane nerwami międzyżebrowymi,
które zachowały charakter nerwów
obwodowych.
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Splot nerwów rdzeniowych
Splot nerwów rdzeniowych
• Jest utworzony przez
wymieszanie gałęzi
przednich kilku kolejnych
nerwów rdzeniowych po
jednej stronie.
Sploty nerwów rdzeniowych
Splot szyjny,
Splot ramienny,
Splot lędźwiowy,
Urazy nerwów obwodowych
Splot krzyżowy.
Budowa obwodowego układu nerwowego
Splot szyjny
Jest to splot nerwowy powstały przez
wymieszanie gałęzi przednich
nerwów rdzeniowych C1 - C4 jednej
strony rdzenia kręgowego.
Leży do przodu i bocznie od
wyrostków poprzecznych kręgów
szyjnych.
Wychodzą z niego nerwy skórne
(czuciowe) i mięśniowe (ruchowe).
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Splot szyjny
Nerwy skórne przebiegają na tylnym
brzegu mięśnia mostkowoobojczykowo-sutkowego. Są to:
• Nerw potyliczny mniejszy,
• Nerw uszny wielki,
• Nerw poprzeczny szyi oraz
• Nerwy nadobojczykowe.
Unerwiają skórę
• Przednio-bocznej powierzchni szyi,
• Potylicy,
• Skroni,
• Kąta żuchwy
• Klatki piersiowej do poziomu III
żebra.
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Splot szyjny
Nerwy mięśniowe krótkie
• Unerwiające mięśnie szyi
Nerwy mięśniowe długie:
nerw przeponowy
• Odchodzi od gałęzi przednich nerwów
rdzeniowych C3, C4 i C5.
• Prowadzi włókna
• Czuciowe,
• Ruchowe i
• Współczulne.
• Unerwia
• Przeponę
• Częściowo opłucną,
• Osierdzie i
• Otrzewną.
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Splot ramienny
Jest to splot nerwowy powstały przez wymieszanie gałęzi
przednich nerwów rdzeniowych C5 - th1 jednej strony
rdzenia kręgowego.
Często dochodzą do niego również włókna gałęzi przedniej
nerwu rdzeniowego C4, rzadziej th2.
Gałęzie nerwów rdzeniowych tworzące splot ramienny po
krótkim przebiegu łączą się w trzy pnie, z których
następnie powstają 3 pęczki splotu.
Pod względem położenia w splocie ramiennym
wyróżniamy część nadobojczykową leżącą w szyi i część
podoboczykową leżącą w dole pachowym.
Między obu tymi częściami wyróżnić można krótki odcinek
splotu położony między obojczykiem a I żebrem.
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Splot ramienny
Część nadobojczykowa splotu
ramiennego - leży w szczelinie
tylnej mięśni pochyłych oraz w
trójkącie bocznym szyi.
• Pień górny jest utworzony przez
gałęzie przednie nerwów.
Rdzeniowych C5 i C6.
• Pień środkowy jest utworzony
przez gałąź przednią nerwu
rdzeniowego C7.
• Pień dolny jest utworzony przez
gałęzie przednie nerwów
rdzeniowych C8 i th1.
Każdy z pni dzieli się na część
przednią i tylną, które następnie
łączą się w pęczki splotu
ramiennego
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Splot ramienny
Część podobojczykowa splotu
ramiennego - leży w dole
pachowym.
• Występuje w postaci pęczków.
• Tylnego,
• Bocznego,
• Przyśrodkowego.
Części tylne wszystkich pni tworzą
pęczek tylny.
Z części przedniej pnia górnego i
środkowego powstaje pęczek
boczny.
Część przednia pnia dolnego
tworzy pęczek przyśrodkowy.
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Splot ramienny
Nerwy krótkie
Nerwy długie
• Zaopatrują
• Mięśnie obręczy kończyny górnej
oraz
• Niektóre mięśnie tułowia i szyi • Odchodzą zarówno od części nad- jak i
podobojczykowej splotu ramiennego.
• Zaopatrują część wolną kończyny
górnej.
• Wychodzą z pęczków części
podobojczykowej splotu ramiennego.
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Splot ramienny
Nerwy krótkie
• Nerw grzbietowy łopatki,
• Nerw piersiowy długi,
• Nerw podobojczykowy,
• Nerw nadłopatkowy,
• Nerwy piersiowe przednie,
• Nerwy podłopatkowe,
• Nerw piersiowo-grzbietowy.
Nerwy długie
• Nerw promieniowy,
• Nerw pachowy,
• Nerw mięśniowo-skórny,
• Nerw pośrodkowy, nerw łokciowy,
• Nerw skórny przyśrodkowy
ramienia,
• Nerw skórny przyśrodkowy
przedramienia.
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Splot lędźwiowy
Tworzą go
•Gałęzie przednich nerwów rdzeniowych L1 L3 oraz
•Włókna nerwu rdzeniowego L4 jednej strony
rdzenia kręgowego.
Ma połączenie z nerwem podżebrowym.
Leży w tylnej ścianie jamy brzusznej,
•Między częścią powierzchowną a głęboką
nerwu lędźwiowego większego.
Nerwy wychodzące z tego splotu dzielimy na
•Krótkie
•Unerwiają sąsiednie mięśnie
•Długie:
•Nerw biodrowo-podbrzuszny,
•Nerw biodrowo-pachwinowy,
•Nerw skórny boczny uda,
•Nerw udowy,
•Nerw zasłonowy,
•Nerw płciowo-udowy
Urazy nerwów obwodowych
Budowa obwodowego układu nerwowego
Splot krzyżowy
Jest utworzony
• Przez gałęzie przednie
nerwów rdzeniowych
• Od L4 do S4.
Leży
• W miednicy mniejszej,
w przestrzeni
podotrzewnowej.
Urazy nerwów obwodowych
Nerw kulszowy
• Dzieli się na
• Nerw piszczelowy i
• Nerw strzałkowy
wspólny.
Objawy kliniczne urazu nerwów obwodowych
Objawy ruchowe
• Niedowład,
• Porażenie,
• Zanik mięśni.
Dolegliwości czuciowe
• Parestezje,
• Ból,
• Przeczulica na bodźce.
Urazy nerwów obwodowych
Objawy wegetatywne
• Zaburzenia pocenia,
• Zmiany zabarwienia
skóry w obrębie pola
unerwienia danego
nerwu.
Objawy kliniczne urazu nerwów obwodowych
Zakres urazu
• Mononeuropatia –
uszkodzenie jednego
nerwu
• Mnoga mononeuropatia
– uszkodzenie wielu
nerwów.
Objawy kliniczne
• Neuropatia
• Czuciowa,
• Ruchowa,
• Autonomiczna.
Urazy nerwów obwodowych
Proces histologiczny
• Neuropatia
• Aksonalna uszkodzenie aksonu
• Demielinizacyjna uszkodzenie mieliny.
Urazy splotu szyjnego
Uraz nerwu przeponowego po jednej stronie przejawia się niekiedy lekką dusznością,
natomiast obustronne porażenie nerwów przeponowych uniemożliwia głębokie oddychanie.
Urazy nerwów obwodowych
Urazy splotu ramiennego
Porażenie całego splotu ramiennego
• Zdarza się bardzo rzadko,
• Porażenie wszystkich mięśni
kończyny górnej oraz
• Znieczulenie w jej obrębie.
Porażenie części nadobojczykowej
splotu ramiennego
• Może wywołać różne objawy,
zależnie od tego, który pień splotu
jest uszkodzony
• Rozróżniamy trzy typy porażeń
• Górne,
• Środkowe i
• Dolne.
Urazy nerwów obwodowych
Urazy górnej części nadobojczykowej splotu ramiennego
Mechanizm uszkodzenia
• Uraz pnia górnego lub też jego korzeni
(C5, C6)
Porażenie obejmuje mięśnie
• Naramienny,
• Nadgrzebieniowy,
• Podgrzebieniowy
• Obły mniejszy,
• Przednią grupę ramienia,
• Odwracacz.
Zniesione ruchy
• Odwodzenie kończyny górne,
• Obrót na zewnątrz i do wewnątrz w
stawie ramiennym,
• Zgięcie kończyny górnej w stawie
łokciowym,
• Odwracanie przedramienia.
Urazy nerwów obwodowych
Urazy górnej części nadobojczykowej splotu ramiennego
Kończyna górna zwisa bezwładnie wzdłuż tułowia
- W położeniu przywiedzionym i nawróconym.
Przy próbie biernego odwracania
- Ramię powraca do poprzedniego ułożenia.
- Kończyna górna obniża się po stronie porażonej.
- Obie powierzchnie stawu ramiennego ulegają
niekiedy rozsunięciu.
Pojawiają się zaniki mięśni w obrębie barku i
ramienia.
Czucie w kończynie górnej jest osłabione
- W obrębie skóry okolicy naramiennej i
- Wzdłuż bocznej powierzchni ramienia i
przedramienia.
Urazy nerwów obwodowych
Urazy środkowej części nadobojczykowej splotu ramiennego
Powstaje w wyniku urazu środkowego pnia splotu ramiennego
Najczęściej łączy Uszkodzeniu
się z
ulegają głównie
jednoczesnym
włókna
uszkodzeniem
zdążające do
pnia górnego
nerwu
lub dolnego
promieniowego
Osłabienie prostowania
w stawach
• Łokciowym,
• Promieniowonadgarstkowym i
• Ręki.
Urazy nerwów obwodowych
Zaburzenia czucia
• Wąski pas niedoczulicy na
grzbietowej powierzchni
przedramienia i ręki.
Urazy dolnej części nadobojczykowej splotu ramiennego
Niedowład
przedramienia i ręki
• Zginanie w stawie
promieniowonadgarstkowym
• Zginanie w stawach
palców
• Odwodzenie i
przywodzenie palców
• Ruchy kciuka
Zaburzenia czucia
• Przyśrodkowa
powierzchnia
• Ramienia,
• Przedramienia i
• Ręki.
Urazy nerwów obwodowych
Zaburzenia
neurowegetatywne
• Zasinienie ręki.
• Zmiany troficzne
paznokci,
• Zespół hornera
(uszkodzenie pnia
współczulnego)
Urazy części podobojczykowej splotu ramiennego
Uporczywe bóle barku promieniujące do okolicy
unerwionej przez nerw łokciowy i nasilającymi się w
pozycji z opuszczonym ramieniem.
W przebiegu choroby dołączają się ubytki z zakresu
splotu ramiennego i / lub tętnicy podobojczykowej.
Osłabienie tętna na tętnicy promieniowej.
Bolesne mrowienie w chorej kończynie górnej
podczas zwrotu głowy w stronę tej kończyny, z
jednoczesnym głębokim wdechem (objaw Adsona).
Bóle mogą
Nasilać się
- w pozycji z barkami cofniętymi do tyłu („ na
baczność”),
- podczas odwodzenia ramienia,
Rozpoczynać się na w okolicy łopatki i promieniuje
do karku, potylicy, obręczy barkowej, ramienia i
przedramienia.
Urazy nerwów obwodowych
Urazy nerwów krótkich splotu ramiennego
Nerw grzbietowy łopatki
• Unerwia
• Mięsień równoległoboczny oraz
• Mięsień dźwigacz łopatki.
• Uraz
• Porażenie mięśnia równoległobocznego,
• Niedowład mięśnia dźwigacza łopatki,
• Osłabienie unoszenie łopatki ku górze oraz
przybliżanie jej do kręgosłupa,
• Dolny kąt łopatki odchylony jest ku tyłowi.
Nerw piersiowy długi
• Unerwia mięsień zębaty przedni.
• Uraz
• Kończyna górna jest przesunięta nieco ku
tyłowi,
• Łopatka odchylona swym brzegiem
przyśrodkowym od klatki piersiowej łopatka skrzydłowata
• Odstawanie łopatki nasila się szczególnie
przy ruchach odwodzenia ramienia.
• Zniesione jest odwodzenie ramienia
powyżej poziomu.
Urazy nerwów obwodowych
Urazy nerwów krótkich splotu ramiennego
Nerw podobojczykowy
• Unerwia mięsień podobojczykowym,
• Po urazie niewielkie przesunięcie końca
barkowego obojczyka do przodu.
Nerw nadłopatkowy
• Unerwia
• Mięsień nadgrzebieniowy
• Mięsień podgrzebieniowy.
• Następstwa urazu
• Osłabienie ruchu obrotowego ramienia
na zewnątrz,
• Zanik mięśni nad- i podgrzebieniowego
Nerwy piersiowe przednie
• Unerwiają mięśnie piersiowe większy i
mniejszy.
• Uraz powoduje
• Osłabienie ruchów przywodzenia
ramienia,
• Zanik mięśni piersiowych
Urazy nerwów obwodowych
Urazy nerwów krótkich splotu ramiennego
Nerwy podłopatkowe
• Unerwiają
• Mięsień podłopatkowy oraz
• Mięsień obłym większy.
• Uraz powoduje osłabienie ruchu
obrotowego ramienia do wewnątrz.
Nerw piersiowo-grzbietowy
• Unerwienia mięsień najszerszy
grzbietu.
• Uraz powoduje osłabienie ruchów
przywodzenia, prostowania i obracania
do wewnątrz w stawie ramiennym.
Urazy nerwów obwodowych
Urazy nerwów długich splotu ramiennego - Nerw promieniowy
Unerwia
• Tylną grupy mięśni ramienia (mięsień trójgłowy
ramienia).
• Skórę w obszarze
• Tylnej powierzchni przedramienia,
• Promieniowej części grzbietu ręki,
• Powierzchni grzbietowej palców I, II,
• Promieniowej strony palca III (na wysokości
paliczków bliższych tych palców)
Zaburzenia ruchowe
• Prostowanie kończyny górnej w stawie
łokciowym
• Odwracanie przedramienia
• Prostowanie w stawie promieniowonadgarstkowym
• Prostowanie w stawach śródręcznopaliczkowych
• Prostowanie i odwodzenie kciuka
Urazy nerwów obwodowych
Urazy nerwów długich splotu ramiennego - Nerw promieniowy
Patologiczne ułożenie kończyny górnej
• Ręka opada ku dołowi, palce są lekko
zgięte a kciuk lekko przywiedziony
(tzw. porażenie sobotniej nocy).
Osłabienie ruchów
• Zginanie w stawie łokciowym
• Przywodzenie ręki
• Odwodzenie ręki
• Prostowanie w stawie ramiennym
Zaburzenia czuciowe
• Mały obszar całkowitego
znieczulenia na powierzchni
grzbietowej ręki między I a II kością
śródręcza.
Zaburzenia neurowegetatywne
• Stosunkowo niewielkie.
Urazy nerwów obwodowych
Urazy nerwów długich splotu ramiennego - Nerw pachowy
Unerwienie
• Mięśnie
• Naramienny
• Obły mniejszy.
Czucie
• W rejonie bocznej
powierzchni ramienia.
Uraz
• Porażenie mięśnia
naramiennego
• Zaburzenie odwodzenie
kończyny górnej w stawie
ramiennym.
Urazy nerwów obwodowych
Urazy nerwów długich splotu ramiennego - Nerw pachowy
Unerwienie
• Mięśnie grupy przedniej ramienia
• Mięsień kruczo-ramienny,
• Mięsień dwugłowy ramienia i
• Mięsień ramienny
• Skórę bocznej powierzchni
przedramienia.
Uraz
• Osłabienie siły zginania w stawie
łokciowy,
• Zaburzenia ruchomości w stawie
ramiennym,
• Osłabienie odwracanie
przedramienia,
• Zanik przedniej grupy mięśni
ramienia,
• Niedoczulica na bocznej
powierzchni skóry przedramienia.
Urazy nerwów obwodowych
Urazy nerwów długich splotu ramiennego - Nerw pośrodkowy
Unerwienie
• Grupa przednia mięśni
przedramienia,
• Mięsnie kłębu kciuka
• Mięsnie glistowate I i II.
• Skóra w obrębie dwóch trzecich
powierzchni dłoniowej ręki.
Zaburzenia ruchów
• Nawracania przedramienia,
• Zginania w stawie promieniowonadgarstkowym,
• Zginania palców - ręka
błogosławiąca, ręka kaznodziei,
ręka przysięgającego,
• Ruchów kciuka - ręka małpia.
Zaburzenia neurowegetatywne
• Naczynioruchowe,
• Troficzne.
Urazy nerwów obwodowych
Urazy nerwów długich splotu ramiennego - Nerw łokciowy
Unerwienie
• Mięsień zginacz łokciowy
nadgarstka,
• Mięsień zginacz głęboki palców,
• Mięśnie kłębika,
• Mięśnie międzykostne dłoniowe i
grzbietowe
• Mięśnie glistowate III i IV.
• Skóra po stronie dłoniowej palca
V
• Skóra po stronie łokciowej palca
IV,
• Skóra po stronie grzbietowej
palca V, IV
• Skóra po stronie łokciowej palca
III
Urazy nerwów obwodowych
Urazy nerwów długich splotu ramiennego - Nerw łokciowy
Zaburzenia ruchowe
• Przywodzenie i zginanie ręki w stawie promieniowonadgarstkowym
• Ruchy palców II - V
• Przywodzenie,
• Odwodzenie,
• Zginanie w stawach śródręczno-paliczkowych
• Prostowanie w stawach międzypaliczkowych.
• Ruchy kciuka - objaw fromenta
• Chory nie może utrzymać cienkich przedmiotów,
• Zanik mięśni - ręka szponiasta
• Nadmierne prostowanie w stawach śródręcznopaliczkowych,
• Zgięcie w stawach międzypaliczkowych.
• Zaciśnięcie ręki w pięść jest niemożliwe - niemożność
zginania palców IV i V.
• Wygładza się kłębik palca V,
• Pogłębiają się przestrzenie między kośćmi śródręcza
Urazy nerwów obwodowych
Urazy nerwów długich splotu ramiennego - Nerw łokciowy
Zaburzenia czuciowe
• Znieczulica
• W części palca V,
• Niedoczulica i przeczulica
• Cały zakres unerwienia skórnego
Zaburzenia
neurowegetatywne
• W obrębie skóry palca małego i
kłębika
Urazy nerwów obwodowych
Urazy nerwów długich splotu ramiennego
Nerw skórny przyśrodkowy ramienia
Unerwienie
• Skóra okolicy pachowej i
przyśrodkowej
powierzchni ramienia.
Zaburzenia
czuciowe
• Niedoczulica w okolicy
pachy i na
przyśrodkowej
powierzchni ramienia.
Urazy nerwów obwodowych
Urazy splotu lędźwiowego - Nerw udowy
Unerwienie
• Mięśnie
• Lędźwiowy większy,
• Biodrowy,
• Krawiecki,
• Czworogłowy uda,
• Stawowy kolana.
• Skóra
• Przednia i przyśrodkowa powierzchnia uda,
• Przyśrodkowy brzeg stopy do palucha.
Urazy nerwów obwodowych
Urazy splotu lędźwiowego - Nerw udowy
Zaburzenia ruchowe
• Osłabienie zginania w stawie biodrowym,
• Całkowite zniesienie prostowania w stawie
kolanowym,
• Zniesienie odruchu kolanowego,
• Utrudnione
• Chodzenie,
• Stanie,
• Wchodzenie po schodach,
• Wstawanie z krzesła.
• W pozycji leżącej na plecach chory nie podnosi
wyprostowanej kończyny.
Zaburzenia czucia
• Niedoczulica na całym obszarze unerwianym
przez ten nerw,
• Obszar całkowitego zniesienia czucia jest
znacznie mniejszy.
Urazy nerwów obwodowych
Urazy splotu lędźwiowego
Nerw zasłonowy
• Unerwienie
• Grupa przyśrodkowa mięśni uda
• Skóra na jednej trzeciej powierzchni
przyśrodkowej uda.
• Zaburzenia
• Zniesienie przywodzenia uda,
• Osłabienie zginania i prostowania w stawie
biodrowym.
• Bóle uda promieniującymi w kierunku
przyśrodkowej powierzchni kolana
• Osłabienie czucia na całym obszarze
unerwienia.
Nerw skórny boczny uda
• Unerwienie
• Skóra bocznej powierzchni uda.
• Zaburzenia
• Bóle, parestezje oraz niedoczulica na
bocznej powierzchni uda.
Urazy nerwów obwodowych
Urazy splotu krzyżowego - Nerw kulszowy
Zaburzenia ruchowe
• Upośledzenie obrotu kończyny dolej
na zewnątrz w stawie biodrowym
oraz zginania w stawie kolanowym,
• Zniesienia wszystkich ruchów stopy,
• Podczas chodzenia chory wyrzuca do
przodu wyprostowaną w stawie
kolanowym kończynę jak szczudło
unosząc ją wysoko z powodu
opadania stopy, opuszczona stopa
chwieje się w stawach skokowych.
• Porażenie zginaczy podeszwowych i
grzbietowych - chód bordzący.
Zaburzenia czuciowe
• Zniesienie czucia na bocznej
powierzchni kończyny dolnej i na
całej stopie z wyjątkiem małego
obszaru na przyśrodkowym brzegu
stopy
Urazy nerwów obwodowych
Urazy splotu krzyżowego - Nerw piszczelowy
Unerwienie
• Mięśnie grupy tylnej uda
• Mięśnie podeszwowe stopy.
• Skóra
• Tylna powierzchnia podudzia,
• Podeszwowa powierzchnia stopy,
• Grzbietowa powierzchnia paliczków dalszych
Zaburzenia ruchowe
• Zniesienie zgięcia podeszwowego stopy i palców chory nie może stać i chodzić na palcach
• Zniesienia odwodzenia i przywodzenia palców szponiaste ustawienie palców stopy,
• Zniesienie odruchu skokowego i podeszwowego
Zaburzenia czuciowe
• Niedoczulica na tylnej powierzchni podudzia,
• Całkowite zniesienie czucia na powierzchni
podeszwowej stopy
Urazy nerwów obwodowych
Urazy splotu krzyżowego - Nerw strzałkowy
Unerwienie
• Grupa boczna i grupa przednia
mięśni podudzia
• Mięśnie grzbietu stopy,
• Skóra
• Na jednej czwartej dolnej
powierzchni przedniej podudzia,
na powierzchni grzbietu stopy,
• Na powierzchni grzbietowej
palców kończyny dolnej
Urazy nerwów obwodowych
Urazy splotu krzyżowego - Nerw strzałkowy
Zaburzenia ruchowe
• Zniesienie ruchów zgięcia
grzbietowego stopy i palców,
• Zniesienie nawracania stopy.
• Stopa bezwiednie opada, przy czym
jej brzeg boczny układa się niżej niż
przyśrodkowy.
• Chód ptasi albo koguci,
• Stopa końsko-szpotawa.
Zaburzenia czuciowe
• Znieczulica
• Na wąskim pasie skóry dolnego
odcinka przedniej powierzchni
podudzia i
• Na grzbiecie stopy,
• Niedoczulica na całym obszarze
unerwienia.
Urazy nerwów obwodowych
Diagnostyka urazów nerwów obwodowych
Badanie przewodnictwa
nerwowego
• Pomaga ono zlokalizować miejsce
urazu,
• Umożliwia rozpoznanie rodzaju
uszkodzenia.
Badanie elektromiograficzne
mięśni EMG
• Umożliwia określenie stopnia
zwolnienia przewodnictwa nerwowego.
• Wykazuje potencjały denerwacyjne,
• Pozwala na potwierdzenie czy w
wyniku urazu doszło do uszkodzenia
aksonu.
Biopsja nerwu obwodowego
• Pozwala na stwierdzenie pourazowych
zmian histologicznych.
Urazy nerwów obwodowych
Leczenie operacyjne uszkodzeń nerwów obwodowych
Neuroliza
Polega na uwolnieniu nerwu od otoczenia.
Jest to odpreparowanie pojedynczego
pęczka włókien nerwowych za pomocą
mikroskopu operacyjnego.
Zabieg ten wykonuje się np. Przy
naciągnięciu nerwów, gdy w po urazie
dochodzi do utworzenia blizn i przerostów
tkanki łącznej, które mogą uciskać
pojedyncze wiązki włókien nerwowych.
Urazy nerwów obwodowych
Leczenie operacyjne uszkodzeń nerwów obwodowych
Zespolenia nerwów
Celem szycia nerwów jest połączenie nerwowego
pnia dystalnego z proksymalnym.
Autologiczne przeszczepy nerwów polegają na
wszczepieniu innego nerwu pozyskanego z innej
okolicy ciała.
Jako przeszczepu najczęściej używa się nerwu
łydkowego unerwiającego zewnętrzną część stopy,
który przewodzi tylko włókna czuciowe.
Człowiek może zregenerować około 1 mm włókien
nerwowych dziennie.
Proces powrotu do sprawności jest bardzo
powolny
- np. wynik zszycia nerwów w obrębie ramienia
może dać pozytywny efekt dopiero po roku.
Urazy nerwów obwodowych
Usprawnianie chorych po urazach obwodowego układu nerwowego
Cele rehabilitacji
• Przyspieszanie regeneracji nerwu,
• Opóźnienie zaniku mięśni,
• Utrzymanie pełnego zakresu ruchu
w stawach porażonej kończyny,
• Zapobieganie przykurczom mięśni,
• Zapobieganie wtórnym
uszkodzeniom porażonych mięśni i
struktur stawowych,
• Zapobieganie wytworzeniu
nieprawidłowych stereotypów
ruchowych.
Urazy nerwów obwodowych
Usprawnianie chorych po urazach obwodowego układu nerwowego
Ocieplenie chorej okolicy wpływa na
Szybkość regeneracji
aksonu
Przyspieszenie
• Może wynosić od
regeneracji nerwów, 0,1 mm do 9 mm
na dobę,
Poprawę
przewodnictwa,
Urazy nerwów obwodowych
Zwiększenie grubość
aksonu i osłonki
mielinowej.
Usprawnianie chorych po urazach obwodowego układu nerwowego
Leczenie ciepłem
• Ok. 37-38°c,
• Przez kilkanaście godzin na dobę,
• Za pomocą specjalnych ocieplaczy i
podgrzewaczy.
Stosuje się
• Okłady parafinowe,
• Okłady borowinowe,
• Fango,
• Promienie podczerwone (solux),
• Laser biostymulacyjny,
• Lampę bioptronową (pileroterapia),
• Diatermię krótkofalową,
• Ciepłe kąpiele,
• Okłady z podgrzewanych żeli.
Urazy nerwów obwodowych
Usprawnianie chorych po urazach obwodowego układu nerwowego
Zabiegi elektryczne
• Galwanizacja,
• Jontoforeza (depomedrołu, hydrokortyzonu,
jodku potasu, niwaliny lub jodowowapniową),
• Diadynamic (stymulacja prądami RS i MM),
• Prądy Ttraeberta,
• Ultradźwięki,
• Fonoforeza,
• Elektrostymulacja.
Podczas
zabiegów cieplnych i elektrycznych
należy zachować ostrożność u chorych z
zaburzeniami czucia powierzchniowego istnieje niebezpieczeństwo poparzeń.
W niektórych przypadkach konieczna jest walka
z bólem.
Urazy nerwów obwodowych
Usprawnianie chorych po urazach obwodowego układu nerwowego
Zabiegi wodne
• Masaże wirowe.
W okresie wczesnym
• Masaże,
• Ćwiczenia
• Bierne,
• Bierno-czynne,
• Wspomagane,
• Przy łóżku chorego,
• Na stołach do ćwiczeń,
• W pozycji leżącej lub stojącej,
• Dostosowane do miejsca i stopnia uszkodzenia,
• Dostosowane możliwości i potrzeb pacjenta.
Intensywność ćwiczeń
• Od ćwiczeń biernych
• Do ćwiczeń czynnych z oporem.
Urazy nerwów obwodowych
Usprawnianie chorych po urazach obwodowego układu nerwowego
W następnym okresie
Ćwiczenia czynne z
wykorzystaniem biologicznego
sprzężenia zwrotnego biofeedback-
Ćwiczenia przed
lustrem.
Urazy nerwów obwodowych
Ćwiczenia z wykorzystaniem
zestawów do biofeedback
emg.
Usprawnianie chorych po urazach obwodowego układu nerwowego
Po urazach długich gałęzi nerwowych
• Ćwiczenia ogólnokondycyjne,
• Techniki terapii zajęciowej
Po urazach nerwów i splotów
unerwiających kończyny
• Ortezy utrzymujące stawy w pozycjach
fizjologicznych.
Urazy nerwów obwodowych
Usprawnianie chorych po urazach obwodowego układu nerwowego
W okresie przewlekłym
• Intensywne ćwiczenia z oporem,
• Terapia manualna,
• Terapia zajęciowa,
• Ćwiczenia w wodzie,
• Masaże podwodne.
• Ćwiczenia kilka razy dziennie.
• Ortezy funkcjonalne zapewniające
• Wzmocnienie lub
• Substytucję porażonych mięśni.
Urazy nerwów obwodowych
P r o f . d r h a b . K r z ys z t o f Tu r o w s k i
Urazy nerwów obwodowych
Dziękuję za uwagę!
Urazy nerwów obwodowych

Podobne dokumenty