Efekt - EACEA

Komentarze

Transkrypt

Efekt - EACEA
KORZYŚCI DLA
OBYWATELI
25 przykładów związanych
z programem „Europa dla obywateli”
Europa dla
obywateli
Europe Direct to serwis, który pomoże Państwu
znaleźć odpowiedzi na pytania dotyczące Unii Europejskiej
Numer bezpłatnej infolinii (*):
00 800 6 7 8 9 10 11
(*) Niektórzy operatorzy telefonii komórkowej nie udostępniają połączeń z numerami 00 800
lub pobierają za nie opłaty.
Wiele informacji o Unii Europejskiej można znaleźć w portalu Europa (http://europa.eu).
Dane katalogowe znajdują się na końcu niniejszej publikacji.
Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2012
ISBN 978-92-9201-313-4
doi:10.2797/99885
© Unia Europejska, 2012
Powielanie materiałów dozwolone pod warunkiem podania źródła.
Printed in Belgium
Wydrukowano na papierze bielonym bez chloru
SŁOWO WSTĘPNE
Nasza tożsamość jako obywateli Europy kształtuje się każdego dnia. Unia Europejska
i obywatelstwo Europy to nie abstrakcyjne pojęcia, lecz trwałe osiągnięcia zrodzone
z zaangażowania obywateli Europy w życie publiczne i liczne projekty, w które wnieśli
oni swoje emocje i potencjał intelektualny.
Jedynie przez współpracę – obywateli ze wszystkich państw członkowskich oraz ich reprezentantów w instytucjach
Unii Europejskiej – możemy najlepiej wykorzystać potencjał stworzony przez zjednoczoną Europę i, ramię w ramię,
stawiać czoła wyzwaniom stawianym nam przez dzisiejszy świat.
Musimy dołożyć zatem wszelkich starań, aby unaocznić pozytywny wkład, jaki Unia Europejska wnosi w życie swoich
mieszkańców, a także pozytywne wartości, które ona reprezentuje, takie jak: wolność słowa, poszanowanie praw
człowieka, równość, tolerancja, praworządność, solidarność oraz walka z rasizmem i ksenofobią.
Unia Europejska to oparte na zasadach demokracji przedsięwzięcie, funkcjonujące dzięki udziałowi obywateli Europy
w procesach politycznych, a także dzięki możliwościom, jakie stwarza w zakresie dochodzenia ich praw i obrony
wyznawanych przez nich wartości.
Na znak tego, że instytucje UE pragną nadać obywatelom Europy ważniejszą rolę, rok 2013 zostanie ogłoszony
Europejskim Rokiem Obywateli. Ma to służyć zwiększeniu świadomości obywateli UE na temat konkretnych korzyści,
jakie mogą odnieść dzięki unijnym prawom, a także na temat działań politycznych i programów, których celem jest
pomoc im w korzystaniu z tych praw. Doprowadzi to do stymulacji i wzmocnienia społecznego i demokratycznego
zaangażowania obywateli Unii Europejskiej, szczególnie na forach obywatelskich na temat polityki unijnej i wyborów
do Parlamentu Europejskiego.
W związku z tym mam przyjemność przedstawić niektóre projekty, które otrzymały dofinansowanie w ramach programu
„Europa dla obywateli” i wprowadziły europejską ideę w życie. Od swojego powstania w 2007 roku program „Europa
dla obywateli” stworzył obywatelom europejskim niezliczone możliwości zaangażowania się w setki projektów. Do tej
pory w projektach finansowanych w ramach tego programu wzięło udział ponad 5 500 000 osób.
Program „Europa dla obywateli” jest otwarty dla wszystkich zainteresowanych stron, takich jak organizacje pozarządowe
czy władze lokalne promujące obywatelstwo europejskie.
Najlepsze praktyki przedstawione w niniejszej broszurze są świadectwem części wykonanej dotychczas pracy. Są
one znakiem dynamicznego społeczeństwa obywatelskiego istniejącego w Unii Europejskiej i zaangażowania jej
mieszkańców w sprawę integracji europejskiej. Mogą stanowić również podwaliny przyszłych działań.
Viviane Reding
Wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej
komisarz ds. sprawiedliwości, praw podstawowych i obywatelstwa
3
WPROWADZENIE
The ciTizen’s effecT
25 features about the
Fora publiczne
społeczna, w ramach której obywatele mogą toczyć debaty i dyskusje, od zawsze
Europe fori przestrzeń
Citizens programme
stanowiły nieodłączne elementy demokratycznego społeczeństwa. Dzisiaj program „Europa dla obywateli”
służy stworzeniu współczesnej europejskiej agory. Zapoczątkowany w 2007 roku program wspiera inicjatywy
umożliwiające międzynarodową i międzykulturową wymianę między ludźmi.
Europe
for Citizens
Każdego roku około 1 000 różnych organizacji z 30 krajów biorących udział w programie (27 państw członkowskich
Unii Europejskiej oraz Chorwacji, Macedonii i Albanii) otrzymało dofinansowanie na wsparcie ich działań i projektów.
Różnorodność spełniających kryteria wnioskodawców – organizacji pozarządowych, władz lokalnych, instytucji
edukacyjnych, sieci wolontariuszy i wielu innych – ułatwia przekazywanie przesłania o aktywnym obywatelstwie
ludziom ze wszystkich środowisk.
Również typy dofinansowywanych projektów sa bardzo różnorodne. Projekty w dziedzinie partnerstwa miast oraz
sieci miast partnerskich okazały się wysoce efektywnym środkiem jednoczenia obywateli Europy z różnych krajów,
rozwijającym tolerancję i wzajemne zrozumienie. Każdy projekt oferuje możliwości dialogu międzykulturowego
i wymiany doświadczeń – niezależnie od tego, czy ma on formę festiwalu, konferencji na temat demokracji
czy badania jakości życia starszych mieszkańców europejskich obszarów wiejskich. Organizacje społeczeństwa
obywatelskiego i ośrodki analityczne także odgrywają ważną rolę w promowaniu wartości europejskich oraz
wspieraniu działań, debaty i refleksji na temat tożsamości europejskiej. Kolejna istotna kategoria inicjatyw dotyczy
aktywnej pamięci. Projekty te mają na celu zachowanie żywej pamięci o ofiarach nazizmu i stalinizmu. Dzięki
stosowaniu kreatywnych i atrakcyjnych metod interakcji i rozpowszechniania informacji, takich jak inscenizacje,
gry fabularne, pisanie opowiadań czy nagrywanie reportaży wideo, finansowane projekty odnoszą sukces
w angażowaniu młodzieży europejskiej i zwracaniu uwagi społeczeństwa.
Program „Europa dla obywateli” dochodzi do ważnego etapu. Cykl 2007-2013 dobiega końca, a na rok 2014
planowane jest rozpoczęcie kolejnego siedmioletniego programu. W świetle znakomitych rezultatów odniesionych
do tej pory program będzie kontynuowany oraz odpowiednio dostosowywany do zmieniającego się kontekstu
Większy nacisk położony zostanie na inicjatywy stymulujące debatę, refleksję i współpracę, przyczyniające się do
zrozumienia Unii Europejskiej przez jej obywateli. Celem jest promowanie europejskiego obywatelstwa i zachęcanie
do aktywności obywatelskiej na poziomie unijnym.
Niniejsza broszura zawiera przykłady 25 wybranych projektów, tym samym prezentując najważniejsze elementy
definiujące obywatelstwo europejskie XXI wieku.
5
LISTA PROJEKTÓW
OBYWATELE EUROPEJSCY ZABIERAJĄ GŁOS
SPOTKANIA MIAST PARTNERSKICH
„Europe en Scène”
Wicklow Town Council, Ireland
„Konferencja europejskich miast partnerskich na temat wolontariatu” Miasto Trogir, Chorwacja
„Działalność obywatelska w kontekście integracji europejskiej”14
Ayuntamiento de San Fernando de Henares, Hiszpania
12
SIECI MIAST PARTNERSKICH
„Madrid en Red” Fundación Voluntarios por Madrid, Hiszpania
18
„Karta europejskich społeczności wiejskich”
gmina Haren, Holandia
20
„Europejska sieć kształtowania polityki i działań na rzecz seniorów w Europie”
Skövde, Szwecja
22
„Wszechstronna integracja osób niepełnosprawnych”
Varpalota, Węgry
24
ŚRODKI WSPARCIA: DZIAŁANIA PARTNERSKIE
„Quels jumelages pour quelle Europe”
Rada Gmin i Regionów Europy, Francja
28
„W obliczu wyzwań związanych z wdrażaniem sieci miast partnerskich”
Sweden Emilia Romagna Network, Włochy
30
PROJEKTY OBYWATELSKIE
„Mikronomia”
VZW City Mine, Belgia
34
„Eurozjednoczeni w kulturze” (ang. Euromed in Culture)
Association pour le Développement culturel européen et international, Francja
36
„Historie możliwej Europy”
Universita popolare di Roma, Włochy
38
„Europa lokalnego szczebla dla lokalnego dobrobytu”
Instytut Społeczeństwa Otwartego, Węgry
6
10
40
SPOŁECZEŃSTWO OBYWATELSKIE W DZIAŁANIU
„Ruch na rzecz praworządności i obywatelstwa”
Fondazione Giovanni e Francesca Falcone, Włochy
44
„Pokolenie 89”
Instytut Kultury Rumuńskiej, Rumunia
46
„Laboratorium miejskie”
Associazione Ilaria Alpi, Włochy
48
„Aktywni obywatele kontrolują sytuację: liderzy dla Europy XXI wieku”
EUCLID, Wielka Brytania
50
„Podróżna kuchnia postaw obywatelskich”
Krajowy Instytut Integracji Społecznej, Litwa
52
„Objazdowa kampania poświęcona prawom obywatelskim uczniów”
OBESSU – Biuro Organizacyjne Europejskich Związków Uczniowskich, Belgia
54
„Kobiety w Europie a europejska inicjatywa obywatelska”
Fundacja Roberta Schumana, Francja
56
PAMIĘĆ
„Transport”
MEDIEL, Belgia
60
„Sprawiedliwi przeciwko wszystkim formom totalitaryzmu”
Comitato per la foresta mondiale dei Giusti, Włochy
62
„Krokus” Irlandzkie Towarzystwo Edukacji o Holokauście (HETI), Irlandia
64
„Futurama”
OPONA o.p.s., Czechy
68
„Świadomość procesów historycznych jako motor odpowiedzialności Europejczyków”
SAVES Pazinimo ir realizavimo studija, Litwa
70
7
OBYWATELE
EUROPEAN
EUROPEJSCY
CITIZENS
ZABIERAJĄ
TAKE THE FLOOR
GŁOS
SPOTKANIA MIAST PARTNERSKICH
EUROPA JEST SCENĄ, A MY AKTORAMI
Wzajemne poznawanie dziedzictwa miast partnerskich na
corocznym festiwalu międzykulturowym
Z
nane jako „Ogród Irlandii”, hrabstwo Wicklow ze
swoimi wspaniałymi wzgórzami i górami, długimi
piaszczystymi plażami, rzekami i jeziorami jest jednym
z prawdziwych skarbów krajobrazu tego kraju. Jednak piękno
naturalne okolic to zaledwie jedna z wielu atrakcji, które ma do
zaoferowania ta część Irlandii. Dzięki swojemu zaangażowaniu
w dynamiczną sieć miast partnerskich miasto Wicklow stało się
ośrodkiem wydarzeń międzykulturowych. W lipcu 2011 roku
zostało wybrane na gospodarza festiwalu „Europe en Scène”.
Tytuł projektu:
„Europe en Scène” 2011
Koordynator:
Rada Miasta Wicklow (Irlandia)
Państwa partnerskie:
Wielka Brytania, Niemcy, Francja, Rumunia,
Włochy
Czas trwania projektu:
1.6.2011 – 20.3.2012
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
9 000 EUR
„Europe en Scène” to wspólny projekt ośmiu miast, których
celem jest wzajemne zapoznanie się ze swoim dziedzictwem
kulturowym i stworzenie więzi między obywatelami Europy pochodzącymi z różnych środowisk. Miasta Wicklow,
Montigny le Brettoneux (Francja), Tirgu Mures (Rumunia), Kierspe (Niemcy), Denton (Wielka Brytania), Marostica
(Włochy), San Fernando (Hiszpania) i Eichenzell (Niemcy) udowodniły, że niezależnie od miejsca urodzenia ludzi
łączą podobne ideały, wartości, problemy i cele. W blasku lipcowego słońca Wicklow przywitało pełen zapału tłum
młodych ludzi, pragnących uczestniczyć w tym wydarzeniu. Do udziału w projekcie zaproszono wszystkie grupy
wiekowe lokalnej społeczności. Liczne rodziny gościły u siebie uczestników programu, nadając imprezie przyjemny
charakter i ludzki wymiar. Wielu mieszkańców miast biorących udział w projekcie zaoferowało oprowadzanie
zwiedzających i pilotowanie wycieczek, a lokalni muzycy, artyści i sportowcy udzielali się poprzez interesujące
pokazy swoich talentów. Codzienne warsztaty oparte na muzyce, tańcu i pokazach teatralnych były prawdziwym
tyglem kultur. Indywidualne i grupowe występy, które zaprezentowano, łączyły artystyczne elementy wszystkich
uczestniczących regionów. Po trwającym tydzień festiwalu uczestnicy powrócili do swoich miast z jedną myślą: to,
co nas łączy, jest silniejsze od tego, co nas dzieli. Ta jedna myśl wywołuje uśmiech, który długo nie schodzi z warg.
10
Wydarzenie to odniosło olbrzymi sukces. Wszyscy
lepiej zrozumieliśmy dziedzictwo przyjmującego
nas państwa oraz europejską różnorodność
kulturową. Zdaliśmy sobie sprawę z tego, jak
ważną rolę w społecznościach lokalnych może
odgrywać wolontariat.
Efekt
Dzięki projektowi „Europe en Scène” miałem
przyjemność poznać ludzi z całego świata.
Bardzo podobało mi się zwiedzanie zabytków
kultury, nawiązywanie nowych
przyjaźni i udział w warsztatach.
Opinie
uczestników
To wydarzenie było doskonałą
okazją do zaangażowania całej
lokalnej społeczności, niezależnie
od wieku, w działania w ramach wolontariatu
poprzez organizację wycieczek i zwiedzania
oraz pokazy lokalnych muzyków, artystów
i sportowców.
Festiwal udowodnił, że inicjatywy kulturalne w połączeniu z entuzjastycznym lokalnym
zaangażowaniem, mogą ułatwić dialog między społecznościami, które geograficznie dzielą znaczne
odległości. Europe en Scène pozwala uczestnikom programu dowiedzieć się więcej o historii i kulturze
przyjmującego ich miasta oraz o jego okolicznej przyrodzie; wspiera ponadto rozwój lokalnej turystyki.
Zachęca on również do nowego spojrzenia na to, co naprawdę oznacza integracja europejska
i pozwala lepiej zrozumieć, w jaki sposób Unia Europejska wpływa na nasze życie.
http://www.wicklow.ie/apps/wicklowbeta/TownCouncils/EuropeEnScene.aspx 11
www.wicklowtowntwinning.com/europe.html
WOLONTARIAT DLA EUROPY
Osiem miast partnerskich może zmienić stan rzeczy
J
ak powiedziała znana artystka Marjorie Moore, wolontariat
jest ukoronowaniem demokracji. „Głosujesz w wyborach
raz do roku, ale kiedy działasz jako wolontariusz,
codziennie oddajesz głos na społeczność, w której chcesz żyć”.
Rok 2011, Europejski Rok Wolontariatu, stworzył doskonałą
okazję, by zwrócić uwagę na to, jak duży wpływ wywiera taka
działalność na nasze życie osobiste, jak również na płaszczyźnie
społecznej.
Tytuł projektu:
„Konferencja europejskich miast partnerskich na temat wolontariatu EUR-VOL”
Koordynator:
Miasto Trogir (Chorwacja)
Państwa partnerskie:
Węgry, Niemcy, Włochy, Czechy, Włochy,
Polska
Czas trwania projektu:
27– 30.5.2011
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
21 697 EUR
Dokonano tego w ramach projektu „Konferencja europejskich
miast partnerskich na temat wolontariatu (EUR-Vol)”. Pod
koniec maja 2011 r. miasto Trogir w Chorwacji z zadowoleniem
przyjęło przedstawicieli miast partnerskich Hajduboszormeny
(Węgry), Veterstetten (Niemcy), Porto San Elpidio (Włochy), Pragi (Czechy), Budapesztu (Węgry), Montesilvano
(Włochy) i Słupcy (Polska). Czterodniowa impreza dotycząca wartości wolontariatu miała na celu zwiększenie
świadomości społecznej, zaangażowania i zrozumienia, jakie korzyści społeczne przynoszą organizacje działające
w oparciu o wolontariat. Kilka warsztatów, wykładów i prezentacji stanowiło dla uczestników okazję do dyskusji na
temat kluczowych kwestii dotyczących organizacji i zarządzania inicjatywami o charakterze wolontariatu. Stwierdzono,
że problemy, z jakimi najczęściej borykają się koordynatorzy, wynikają z uprzedzeń, braku odpowiedniego
rozpowszechnienia informacji oraz unikania odpowiedzialności. Dla uczestników posłużyło to jako punkt wyjścia do
opracowania rozwiązań umożliwiających pokonywanie takich przeszkód. Konferencja utorowała drogę do stworzenia
nowych sieci współpracy i planowania przyszłych wspólnych działań: obozów językowych dla uczniów, którzy będą
przyjmowani przy pomocy chętnych nauczycieli, projektów ochrony środowiska, wystaw sztuki, wspólnych forów
internetowych, obozów sportowych, muzycznych i artystycznych. Ponadto rozmawiano o praktycznych aspektach
dotyczących zarządzania projektami opartymi o wolontariat, umożliwiając uczestnikom dzielenie się przykładami
z własnego doświadczenia oraz doskonalenie umiejętności i wiedzy na ten temat.
W ramach projektu ożywiono otoczenie przyjazne dla idei wspierania dobrowolnych działań w UE, wzmocnienia
pozycji organizacji działających w ramach wolontariatu i poprawy jakości usług związanych z tą działalnością.
12
Efekt
U d z i a ł w t y m p ro j e kc i e by ł ce n n y m
d o ś w i a d c ze n i e m d l a m n i e i m o j e g o
stowarz yszenia (działające w ramach
wolontariatu stowarz yszenie o celach
niezarobkowych zrzeszające osoby pomagające
ludziom znajdującym się w niekorzystnej
sytuacji). Wszystkie działania w ramach projektu
zostały pomyślnie zrealizowane i pomogły nam
w wymianie wiedzy i doświadczenia
w dziedzinie wolontariatu z innymi miastami. Wypracowaliśmy również dobre relacje
z innymi miastami i stowarzyszeniami w tym obszarze, co jest dla nas bardzo przydatne.
Opinie
uczestników
Udana realizacja tego projektu
nie byłaby możliwa bez wsparcia
ze strony programu „Europa dla
obywateli”. Ta inicjatywa była pożytecznym
doświadczeniem i z większ yła chęć
uczestniczących miast do współpracy w zakresie
wolontariatu.
Konferencja „EUR- vol” miała przekonać ponad 250 uczestników, w tym osoby niepełnosprawne
i bezrobotne, o możliwości dokonania zmian zarówno na poziomie indywidualnym, jak i społecznym.
Na zakończenie konferencji przedstawiciele uczestniczących miast podpisali oficjalne memoranda
o współpracy. Każde z miast stworzyło punkt informacyjny, który ma być miejscem wymiany dla
lokalnych organizacji zaangażowanych w wolontariat. Stanowi to sieć połączeń dla przyszłych
wymian dobrych praktyk wolontariatu, doświadczeń i współpracy międzykulturowej pomiędzy
uczestniczącymi miastami a szeroko pojętym społeczeństwem europejskim.
http://trogirportal.info/trogir/hrvatska/european-volunteering-conference-u-trogiru-krajem-svibnja 13
KAŻDY EUROPEJCZYK SIĘ LICZY
Spotkania małych miast poświęcone rozmowom
o wielkich sprawach i promowaniu różnorodności
I
migracja: słowo, które u większości Europejczyków
prawdopodobnie wywoła grymas niechęci na twarzy,
zwłaszcza w czasach niepewności finansowej. Korzyści, jakie
ludzie z innych krajów i kultur mogą wnieść w formie nowych
pomysłów, odmiennego punktu widzenia przy rozwiązywaniu
problemów i ogólnego wzbogacenia kulturowego, są szybko
odrzucane, a całe zjawisko jest powszechnie postrzegane
w negatywny sposób. Ale dlaczego tak się dzieje?
Tytuł projektu:
„Działalność obywatelska w kontekście
integracji europejskiej”
Koordynator:
Ayuntamiento de San Fernando de Henares
(Hiszpania)
Państwo partnerskie:
Rumunia
Czas trwania projektu:
1.2.2011 – 1.7.2011
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
6 392 EUR
Kwesię tę poruszono w ramach projektu „Działalność
obywatelsk a w kontekście integracji europejsk iej”
zainicjowanego przez hiszpańską gminę San Fermando de
Heneres we współpracy z dwoma partnerskimi gminami
z Rumunii, Vaslui i Campia Turzii, poświęconego tematyce imigracji, opieki społecznej, praw kobiet i ról społecznych
młodzieży i osób starszych.
Obecnie w Hiszpanii Rumuni stanowią jedną z największych grup imigrantów, co odpowiada nieco ponad 14% całkowitej
populacji imigrantów przebywających w tym państwie. Odsetek ten obejmuje także wielu Rumunów urodzonych
w Hiszpanii, którym czasami ciężko jest zintegrować się z lokalną społecznością bez poczucia, że są dyskryminowani.
Projekt ma na celu ułatwienie integracji i zrozumienia tej grupy oraz grup imigrantów jako takich i ma pomóc im stać się
bardziej aktywnymi członkami hiszpańskiego społeczeństwa.
Pierwszym krokiem w tym kierunku był szereg spotkań zorganizowanych z udziałem wielu obywateli i różnych podmiotów
instytucjonalnych, które miały na celu jak najbogatszą wymianę opinii. Chodziło o to, aby stworzyć warunki, które zachęcą
uczestników do swobodnej dyskusji o sprawach społecznych stanowiących wspólny przedmiot zainteresowania na
gruncie podzielanego poczucia przynależności do Unii Europejskiej Na forach internetowych obywatele mogli wyrażać
opinie na temat sposobów budowania porozumienia między przedstawicielami organów miejskich i populacją, a w dniu
9 maja (Dzień Europy) opinie te zostały zaprezentowane raz jeszcze na międzynarodowej konferencji, która odbyła się
w San Fernando de Heneres. Zebrane zalecenia zostały podane do wiadomości gmin miast partnerskich.
Dzięki tej inicjatywie udało się na zachęcić obywateli do aktywnego uczestnictwa w budowaniu zjednoczonej Europy
opartej na demokracji i prawach człowieka, otwartej na świat i wzbogaconej o różnorodność kulturową. Poruszone
kwestie wciąż pozostają otwarte, a projekt może służyć jako inspiracja dla innych instytucji walczących z dyskryminacją
w Europie i na świecie.
14
Podjęto działania w celu zaangażowania najbardziej defaworyzowanych grup
obywateli. W ten sposób dowiedzieli się oni o elementach polityki UE, które mogą
przyczynić się do ograniczenia ich trudności społecznych.
Efekt
Dzięki uczestnictwu w projekcie „Europa dla obywateli” miałem przyjemność
wzięcia udziału w bardzo interesującej debacie. Dzielenie się osobistymi
doświadczeniami w kwestiach będących przedmiotem wspólnego
zainteresowania poszerzyło moje horyzonty w odniesieniu do
różnorodności kulturowej.
Opinie
uczestników
Inicjatywa była kontynuacją projektu „Todos Europeos” („Wszyscy
jesteśmy Europejczykami”). Celem było lepsze poznanie faktycznej
sytuacji demograficznej, charakteryzującej się współistnieniem różnych
narodowości. Realizacja tego projektu w ramach programu „Europa dla obywateli”
umożliwiła nam intensywną pracę na rzecz budowy wspólnej, europejskiej
tożsamości. Nasze podejście było oparte zarówno na wspólnych pomysłach, jak
i na poszanowaniu różnorodności kulturowej.
Bezpośredni udział obywateli i otwarty dialog z instytucjami okazały się skutecznymi środkami do
wzmocnienia integracji w demokratycznym społeczeństwie i promowania różnorodności kulturowej
i językowej.
Utworzenie wirtualnej przestrzeni (pod hasłem „Todos europeos”) obejmującej forum internetowe
zapewniło uczestnikom i szerszym kręgom społeczeństwa platformę, w ramach której mogą
uczestniczyć w międzynarodowej debacie na temat wszystkich kwestii dotyczących integracji i UE.
Dzięki licznym ulotkom i broszurom cały projekt stał się bardziej widoczny i przyczynił się do poprawy
świadomości społecznej.
www.ayto-sanfernando.com/ 15
www.wix.com/europaenred/ue
SIECI MIAST PARTNERSKICH
CO DLA EUROPEJCZYKA
OZNACZA WOLONTARIAT?
Wymiana informacji dotyczących wolontariatu w różnych krajach
W
brew pozorom kryzys gospodarczy nie musi
Tytuł projektu:
oznaczać wyłącznie negatywnych rzeczy. Często
„Madrid en red”
pojawia się jakieś światełko w tunelu. Najlepszym
Koordynator:
Fundación Voluntarios por Madrid (Hiszpania)
dowodem na to jest fakt, że niektóre osoby poświęcają swój
Państwa
partnerskie:
wolny czas na pomoc ludziom doświadczającym trudności,
Portugalia,
Wielka Brytania, Niemcy
co ogólnie rozumiane jest jako rola wolontariusza. Nie należy
Czas
trwania
projektu:
jednak postrzegać wolontariatu jedynie przez pryzmat tego
1.3.2011 – 28.2.2013
rodzaju działań. W rzeczy samej, dla Brytyjczyka wolontariat
Finansowanie projektu w ramach programu
może oznaczać poświęcenie dwóch godzin tygodniowo na
„Europa dla obywateli”:
52 038, 60 EUR (w trakcie)
pomoc w sklepiku organizacji charytatywnej, podczas gdy dla
Hiszpana mógłby oznaczać on organizację konferencji krajowej
organizacji pozarządowej. Niezależnie od rodzaju takich działań oddanie zaangażowanych osób zasługuje na uznanie,
ponieważ poświęcają one swój wolny czas dla innych.
W ramach projektu „Madrid en Red” samorządy lokalne i organizacje z Hiszpanii, Portugalii, Niemiec i Wielkiej
Brytanii połączyły siły, aby podzielić się swoimi doświadczeniami związanymi z wolontariatem, a także aby nawiązać
między sobą bliższe relacje. Zorganizowano cztery wydarzenia w trzech krajach, z których każde poświęcone było
innemu zagadnieniu, począwszy od tego, w jaki sposób kryzys gospodarczy odciska swoje piętno na wolontariacie,
po znaczenie serwisów społecznościowych dla propagowania działalności charytatywnej. W wydarzeniach
uczestniczyło również ponad 100 przedstawicieli organizacji pozarządowych oraz ponad 500 wolontariuszy
i studentów z całej Europy. Okazja do spotkania osób z różnych krajów europejskich zainteresowanych kwestiami
związanymi z obywatelstwem europejskim została uznana za główną korzyść przez wszystkich uczestniczących
w projekcie.
18
Efekt
Uczestnictwo w projekcie „Madrid en Red” było dla mnie zaszczytem.
Debaty zostały wzbogacone o różnorodne doświadczenia i pomysły,
pochodzące z wielu kontekstów wolontariatu.
Opinie
uczestników
Po raz pierwszy uczestniczymy w projekcie europejskim i jesteśmy
bardzo zadowoleni z tej możliwości. Możemy bezpośrednio wymienić
się doświadczeniami na temat faktycznego rozwoju sytuacji w zakresie
wolontariatu w trzech krajach europejskich. W ten sposób dowiedzieliśmy się,
że społeczeństwo obywatelskie w wielu krajach Europy jest bardzo aktywne
i dobrze zorganizowane. Bardzo dobrym pomysłem było zaproszenie do
udziału w spotkaniach studentów i pracowników, aby rozpowszechnić pomysły
i doświadczenia na różne sposoby.
Ponad 500 uczestników mogło dokładniej zrozumieć, w jaki sposób funkcjonuje wolontariat
w krajach ich europejskich partnerów. Mieli oni również okazję do spotkań i wymiany poglądów
na wiele innych tematów. Działania te doprowadziły do stworzenia nowych sieci wolontariuszy
i wzmocniły współpracę i wzajemne zrozumienie w ramach już istniejących sieci. Relacja w mediach
sprawiła, że przesłanie projektu stało się bardziej widoczne, a także pomogła w promowaniu
wniosków i idei w szerokim gronie odbiorców. Duże zaangażowanie organizacji odpowiedzialnej
za projekt, Fundación voluntarios por Madrid, zwłaszcza w przekazywanie informacji na temat jej
działalości ogółowi społeczeństwa, zostało uznane za jeden z największych sukcesów projektu.
Sieci wolontariuszy utworzone w ramach projektu nadal pomagają sobie wzajemnie w pracy za
pośrednictwem blogu i strony internetowej.
www.voluntariospormadrid.org
http://www.voluntariospormadrid.org/Sensibilizacin_Madrid_en_Red_ejemplo_UE/ 19
seccion=215&idioma=es_ES&id=2012103011380001&activo=12.do
WITAMY W GLOBALNEJ WIOSCE UE!
27 społeczności podejmuje współpracę w tworzeniu
barwnej sieci wiosek europejskich
P
rzyjaźń buduje się przy kuchennym stole. Żadna
ilość uroczystych deklaracji, oficjalnych zobowiązań
czy formalnych posiedzeń nie zdziała tyle, co prosty
rytuał przyjęcia kogoś we własnym domu. Jest to jedna
z najważniejszych zasad jednoczących 27 wsi, które podpisały
Kartę europejskich społeczności wiejskich. Od 1989 r. mieszkańcy
małych wiosek – po jednej z każdego państwa członkowskiego
Unii Europejskiej – poznają się podczas corocznych spotkań.
Wioski członkowskie kolejno organizują różne wydarzenia
kulturalne i społeczne. Za każdym razem goście przyjmowani
są przez lokalnych mieszkańców w ich domach, tworząc wraz
z nimi jedną wielką, międzynarodową rodzinę.
Tytuł projektu:
„Karta europejskich społeczności
wiejskich”
Koordynator:
Gmina Haren (Holandia)
Państwa partnerskie:
pozostałych 26 państw członkowskich Unii
Europejskiej
Czas trwania projektu:
1.12.2008 – 30.11.2010
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
128 878,29 EUR
W latach 2009 i 2010 miały miejsce różne spotkania towarzyskie poświęcone tematowi jakości życia w europejskich
społecznościach wiejskich. Od Grecji do Finlandii, od Irlandii do Rumunii – każda ze wsi wniosła swój character
do wymiany międzykulturowej, wzmacniając więzi między społecznościami i wspólnie rozwijając nowe działania.
Wiosną 2009 r. zorganizowano warsztaty dedykowane młodzieży. Młodzi ludzie mieli okazję, aby porozmawiać ze
sobą na temat przyszłości Karty oraz Europy i jej wartości. Latem miały miejsce spotkania, w czasie których młodzi
ludzie rozmawiali o edukacji i integracji osób niepełnosprawnych w społeczności wiejskiej. Spotkania podczas
zimniejszych pór roku cieszyły się równym powodzeniem, a w ich trakcie szczególny nacisk położono na jakość
życia osób starszych zamieszkujących gminy wiejskie oraz na pojęcie demokracji. Spotkania te stanowiły podatny
grunt dla pomysłów i planów projektów. Sprzyjały one wielostronnemu dialogowi i wymianie doświadczeń, które
pozwalają przekroczyć wszelkie granice kulturowe i geograficzne.
20
skromną skalę, przyczyni się do zjednoczenia Europy.
Poznawanie ludzi i kultur z całej Europy, wspólna zabawa, omawianie istotnych
tematów i zdobywanie wielu nowych przyjaciół: to właśnie stanowi siłę Karty
Efekt
europejskich społeczności wiejskich!
Opinie
uczestników
Program „Europa
dla obywateli”
bardzo pomógł nam
w osiągnięciu naszych celów:
promowania wzajemnego
zrozumienia na wsz ystkich
możliwych obszarach wśród
mieszkańców naszych wsi oraz
pr z ybliżenia Europy nasz ym
mieszkańcom. Mamy nadzieję,
że w ten sposób Karta, na naszą
10 najważniejszych wydarzeń zorganizowanych w latach 2009 i 2010 spotkało się z entuzjastycznym
przyjęciem wszystkich 27 sygnatariuszy Karty. Tematy poruszane podczas dyskusji miały duże
znaczenie dla europejskich społeczności wiejskich i przyniosły znaczące rezultaty – publikacje,
wytyczne, zalecenia itp., które były potem wykorzystywane przez wszystkich gminy wiejskie.
Współpraca między uczestnikami projektu będzie z pewnością trwać jeszcze przez wiele lat,
ponieważ stworzono już podwaliny realizacji kilku przyszłych projektów.
http://www.europeancharter.eu/archive/MultiAnnualProject.htm 21
MAM TYLKO 70 LAT!
Pomaganie ludziom w pozostaniu samodzielnymi
i aktywnymi mimo upływu lat
E
uropejczycy urodzeni dzisiaj będą żyć około dziesięć lat
dłużej niż ich ziomkowie urodzeni 50 lat temu. Wyższy
poziom życia i poprawa systemów ochrony zdrowia
na obszarze całej Europy doprowadziły do ciągłego wzrostu
średniej długości życia. Dzisiaj, kiedy co piąty Europejczyk ma
60-70 lat, być może powinniśmy zrewidować nasze poglądy
w sprawie „podeszłego wieku”.
Tytuł projektu:
„Europejska sieć kształtowania polityki
i działań na rzecz seniorów w Europie”
Koordynator:
Gmina Skovde (Szwecja)
Państwa partnerskie:
Niemcy, Francja, Włochy
Czas trwania projektu:
15.9.2009 – 2.12.2011
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
73 959, 95 EUR
Właśnie tym zajmuje się „Europejska sieć kształtowania
polityki i działań na rzecz seniorów w Europie”. Projekt, którego
realizacji przewodniczyli i który koordynowali przedstawiciele
regionu Skovde (Szwecja), miał na celu stworzenie
długoterminowych transnarodowych sieci współpracy w celu
omówienia potrzeby ustanowienia nowych kierunków polityki i stworzenia usług dla osób starszych i omówić ją
w krajach partnerskich tj. w Niemczech, Francji oraz we Włoszech.
Wzmocnienie roli osób starszych, aktywna postawa obywatelska, mieszkalnictwo, usługi i rozwiązania w zakresie
technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), wypoczynek i zaangażowanie społeczne – kwestie te stanowiły
jedne z głównych tematów omawianych w trakcie sześciu zorganizowanych imprez – po jednej w każdej gminie
biorącej udział w projekcie. Starsi uczestnicy i wiele innych osób mogło wymieniać się doświadczeniami i wiedzą
w kluczowych dziedzinach, w których należałoby dostosować kształtowaną politykę do obecnego kontekstu. Jedno
z zasadniczych pojęć, które zostało na nowo zdefiniowane w trakcie projektu, to „aktywny senior”. Uczestnicy projektu
uzgodnili, że nie należy brać pod uwagę jedynie zdolności do aktywności fizycznej, ale trzeba odnieść się także
do ciągłego udziału osób starszych w życiu społecznym, gospodarczym, kulturalnym, duchowym i obywatelskim.
Projekt wykazał, że przyszłe propozycje polityk mających na celu uwzględnienie potrzeb osób starszych powinny
być ukierunkowane na zwiększenie wpływu i odpowiedzialności starszych osób procesywna procesy podejmowania
decyzji w dziedzinach mających związek z ich codziennym życiem. Inicjatywa ta miała ponadto na celu dywersyfikację
usług (i produktów) publicznych i prywatnych dla osób starszych, w celu umożliwienia im dostępu do większej liczby
działań. Każdy krok podjęty w tym kierunku sprawia, że stary kontynent czuje się coraz młodszy!
22
Opinie
uczestników
Finansowanie umożliwiło nam zaangażowanie osób związanych z tematyką projektu, zarówno
od strony administracyjnej, jak również z sektora społecznego, organizacji pozarządowych oraz
samych osób starszych. Mogliśmy zatem – oprócz budowania owocnej europejskiej sieci –
wzmocnić współpracę na szczeblu lokalnym, wypracować nowe kontakty oraz ustanowić sieć regionalną.
Projekt dotyczy mojej pracy i działań w gminie Norrkoping na wiele sposobów – był dla mnie okazją zdobycia
nowej wiedzy, wymiany doświadczeń, propagowania analizy porównawcze innowacji, szukania partnerów
do nowych projektów i nowych praktycznych zastosowań. Nasze uczestnictwo w projekcie świadczy
ponadto o naszej chęci pogłębienia wiedzy na temat wielu innych kwestii związanych z osobami powyżej
sześćdziesiątki we współpracy z partnerami europejskimi oraz współdziałania w przyszłości.
Efekt
Projekt stworzył możliwość zmiany punktu widzenia na kwestię osób starszych przez pryzmat
porównania różnych europejskich doświadczeń. Był bardzo przydatny do mojej codziennej pracy
ze starszymi osobami i, przede wszystkim, z podmiotami sektora opieki zdrowotnej.
Projekt ten umożliwił zaangażowanym gminom stworzenie niezbędnego wspólnego gruntu, torując
drogę do opracowania systematycznego podejścia – długofalowych europejskich ram współpracy.
Przyspieszą one wymianę dobrych praktyk oraz wiedzy na temat lokalnych i krajowych strategii
politycznych w tej dziedzinie. W projekt zaangażowało się wiele podmiotów (np. uniwersytety,
organizacje pozarządowe, podmioty gospodarcze i obywatele). Odbił się on szerokim echem
w internecie i prasie lokalnej.
www.skovde.se 23
BY NIEPEŁNOSPRAWNYM W EUROPIE
ŻYŁO SIĘ „SPRAWNIEJ”
Jak znaleźć innowacyjne sposoby poprawy codziennego
życia osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji?
S
zacuje się, że około 40 milionów osób (około 11% ludności
UE) dotkniętych jest jakąś formą niepełnosprawności.
W dzisiejszej Europie niepełnosprawność nie powinna
być równoznaczna z marginalizacją. Koncepcja ta stanowi myśl
przewodnią projektów takich jak „Wszechstronna integracja
osób niepełnosprawnych”. Jej celem jest wykazanie, w jaki
sposób osoby niepełnosprawne mogą znaleźć zatrudnienie
i tym samym lepiej zintegrować się ze społeczeństwem.
Tytuł projektu:
„Wszechstronna integracja osób
niepełnosprawnych”
Koordynator:
Varpalota (Węgry)
Państwa partnerskie:
Austria, Włochy, Rumunia
Czas trwania projektu:
1.3.2010 – 28.2.2011
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
32 391, 47 EUR
Projekt zorganizowany w 2010 r. – Europejskim Roku Walki
z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym przez samorząd
węgierskiego miasta Varpalota we współpracy z trzema innymi
samorządami z Rumunii, Austrii i Włoch, miał na celu ograniczenie liczby osób uzależnionych od pomocy społecznej,
zapobieganie poczuciu zbędności i wyobcowania w społeczeństwie, które podziela wiele osób niepełnosprawnych, oraz
ułatwienie im samodzielnego życia i pracy.
Wniosek przyczynił się do podniesienia świadomości w skali całego kraju na temat osób o odmiennych możliwościach
w środowisku pracy i na temat ich codziennych problemów. Podczas zorganizowanej konferencji kraje uczestniczące
w projekcie przedstawiły swoje własne modele, które z jednej strony uwzględniały specyfikę lokalnych rynków pracy,
a z drugiej – kontekst prawny. Przedstawiły one także, w jaki sposób można pomagać osobom znajdującym się w niekorzystnej sytuacji w promowaniu ich kompetencji i odnajdywaniu swego miejsca na rynku pracy. Uczestnicy zaproponowali
projekty integracji społecznej, takie jak np. „gospodarstwo społeczne”, w ramach której integracja osób niepełnosprawnych
w środowisku pracy może być wspierana poprzez działalność rolniczą. Rozmowy dotyczyły również znaczenia ograniczenia
problemów związanych z mobilnością osób niepełnosprawnych i ich dostępem do wielu miejsc oraz możliwości poprawy
tej sytuacji poprzez zmianę podejścia przy projektowaniu do projektowania architektonicznych elementów infrastruwktury.
Projekt wspomógł wymianę praktycznych informacji i wzajemną pomoc. Organizacja uczestnicząca w projekcie zapewniła
zakwaterowanie osobom niepełnosprawnym z Varpaloty; partnerzy z Włoch i Austrii zaoferowali wyjazdy studyjne dla
ekspertów z Węgier i Rumunii; miasta Wolfsberg i Varpalota przekazały darowizny na rzecz organizacji charytatywnych
w Petrosani.
Poprzez działania uczestników projekt przyczynił się do wypracowania rozwiązań mających na celu poprawę jakości
życia osób niepełnosprawnych w Europie.
24
Efekt
Uważamy, że projekt ten powinien być
początkiem długoterminowej współpracy
międz ynarodowej, ukierunkowanej na
stworzenie europejskiego modelu odniesienia
dla najlepszych praktyk w zakresie
zatrudnienia osób znajdujących się
w niekorzystnej sytuacji”.
Opinie
uczestników
„Międz ynarodowy projekt
»Wszechstronna integracja osób
niepełnosprawnych«, finansowany
przez Unię Europejską, dał nam możliwość
uz yskania szczegółow ych informacji
o modelach opieki społecznej dla osób
niepełnosprawnych stosowanych w krajach
partnerskich. Spotkania te wzbogaciły nasze
doświadczenie zarówno jako administratorów,
jak i zwykłych obywateli.
Dzięki projektowi uczestnicy poznali praktyki stosowane w innych krajach, wzmacniając więzi
między sobą przez solidarność i gotowość do wzajemnej pomocy. Dla decydentów była to
okazja, aby z pierwszej ręki usłyszeć, z jakiego rodzaju trudnościami niepełnosprawni borykają się
na co dzień. Konferencja zapoczątkowała międzynarodową współpracę, w ramach której będzie
można przedstawić harmonijne rozwiązania na poziomie europejskim w zakresie integracji osób
niepełnosprawnych. Opracowano stronę internetową, płytę DVD i broszurę, a w telewizji i lokalnej
prasie pojawiły się reportaże na temat projektu.
http://www.varpalota.hu/eupalyazatok/ 25
ŚRODKI WSPARCIA:
DZIAŁANIA PARTNERSKIE
CO WIĄŻE PARTNERÓW?
Okazja do poznania podobieństw między miastami europejskimi
S
tereotypy na temat różnic między Europą północną
Tytuł projektu:
a południową są dobrze znane. Zawsze czujący się
„Jakie partnerstwo dla jakiej Europy?”
swobodnie mieszkańcy okolic Morza Śródziemnego,
Koordynator:
Rada Gmin i Regionów Europy (Francja)
wzorowo zorganizowani Niemcy i eleganccy Szwedzi często
Państwa
partnerskie:
przedstawiani są jako reprezentanci życiowych postaw
Malta,
Niemcy, Estonia
pochodzących z zupełnie różnych światów. Z tego powodu
Czas
trwania
projektu:
Rada Gmin i Regionów Europy słusznie założyła, że spotkania
1.12.2010 – 31.12.2010
obywateli miast z całej Europy przyniosą korzyści. W tym właśnie
Finansowanie projektu w ramach programu
duchu został zorganizowany projekt „Jakie partnerstwo dla
„Europa dla obywateli”:
65 372, 74 EUR
jakiej Europy?” wraz z serią spotkań i dyskusji w trzech różnych
miastach reprezentujących kraje północnej i wschodniej Europy
(Estonia), Europy Środkowej i Zachodniej (Niemcy), jak i Europy Południowej (Malta). Zakres celów tych spotkań był
szeroki, od kwestii technicznych do bardziej ogólnych tematów, takich jak korzyści wynikające z programu „Europa dla
obywateli” dla miast partnerskich.
Działania partnerskie finansowane w ramach programu „Europa dla obywateli” mają kluczowe znaczenie dla
skutecznego rozwoju europejskich partnerstw i sieci. Projekt „Jakie partnerstwo dla jakiej Europy?” służył poznaniu
podejścia do partnerstwa miast w całej Europie oraz umożliwił miastom z każdego zakątka kontynentu porównanie
stosowanych przez nie praktyk i podjęcie decyzji w sprawie wspólnego podejścia do jak najlepszego wykorzystania
partnerstwa.
28
Efekt
Opinie
uczestników
Te bogate i konstruktywne wymiany pokazały, że partnerstwo miast stanowi wyjątkowy sposób
angażowania obywateli w rozwój Europy. Jest to również instrument umożliwiający władzom
lokalnym dzielenie się doświadczeniem i fachową wiedzą z różnych dziedzin. Rozmowy
prowadzone w ramach projektu odegrały bardzo ważną rolę w przygotowaniach do programu „Obywatele
Europy!” na Europejskim Kongresie Miast Partnerskich i Obywatelstwa zorganizowanym przez
Radę Gmin i Regionów Europy (CEMR) w Polsce w ramach polskiej prezydencji UE.
„Jakie partnerstwo dla jakiej Europy?” jest wyrazem spójnej wizji przyszłości. W związku z perspektywą
rozszerzenia UE o niektóre kraje bałkańskie program poświęcony był również wspieraniu krajów
z tego regionu oraz informowaniu ich o zaletach partnerstwa miast i możliwościach finansowania
dostępnych w ramach programu „Europa dla obywateli”. Kolejnym ważnym efektem tego projektu jest
integracja i poczucie przynależności jakie wzbudził on w tych, dla których idea integracji europejskiej
wciąż jest nowym pojęciem.
http://www.ccre.org/fr/champsactivites/detail_news/1969 29
SPOTKANIE PÓŁNOCY Z POŁUDNIEM:
KULISY PARTNERSTWA
Jak w pełni wykorzystać potencjał miast partnerskich?
N
iektórzy mogą twierdzić, że Europa Północna
Tytuł projektu:
i Południowa zbyt się różnią, by się zrozumieć, nie
„W obliczu wyzwań związanych
z wdrażaniem sieci miast partnerskich”
wspominając nawet o współpracy! Ten wspólny
Koordynator:
projekt dowodzi, że jest inaczej. Regiony Norrbotten ze Szwecji
Sweden Emilia Romagna (Włochy)
i Emilia-Romania z Włoch stworzyły sieć partnerstwa z Fińskim
Państwa
partnerskie:
Stowarzyszenia Gmin i hiszpańską Diputación de A Coruña
Hiszpania, Szwecja, Finlandia, Chorwacja
w celu wymiany opinii na temat tego, w jaki sposób można
Czas trwania projektu:
zacieśnić istniejące stosunki między miastami partnerskimi.
1.1.2011 – 31.12.2011
Dlaczego? Ponieważ partnerstwo gmin to coś więcej niż
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
zorganizowanie kilku jednorazowych imprez pod hasłem
60 402 EUR
„poznajmy siebie nawzajem”; chodzi tu raczej o utrzymanie
stałej komunikacji, aby umożliwić przyjaźń i solidarnoścć przez
budowanie relacji między partnerskimi regionami. W związku z tym działania proponowane przez uczestników były
nastawione na wspólne potrzeby zwiększenia lokalnego zaangażowania na szczeblu politycznym wokół projektów
programu „Europa dla obywateli” oraz, w ogólniejszym wymiarze, na zwrócenie uwagi na ogólnoeuropejski interes.
Partnerzy zaangażowani w projekt wspólnie pracowali nad wzmocnieniem szeregu wspólnych zasad i stworzeniem
innowacyjnych narzędzi internetowych, jak na przykład platformy elektronicznej, która umożliwi uproszczenie
koordynacji pomiędzy współpracujacymi podmiotami w całej Europie. Projekt narodził się z wyzwań, jakie władze
lokalne, a w szczególności urzędnicy, napotkali w trakcie tworzenia trwałych i korzystnych sieci współpracy.
Zainteresowane strony spotkały się podczas trzech sesji szkoleń, w których wzięło udział ok. 50 urzędników i 30
radnych z gmin uczestniczących w projekcie, dzieląc się swoimi pomysłami i doświadczeniami z realizacji projektów
w zakresie wielu kwestii związanych z UE.
30
Jako przedstawiciele wybrani w demokratycznych wyborach musimy zwiększyć nasze
zaangażowanie w proces integracji europejskiej poprzez promowanie i bardziej konsekwentne wspieranie
naszych urzędników w kontekście tworzenia sieci projektów z udziałem miast partnerskich.
Opinie
uczestników
Sieci miast partnerskich mają wielki potencjał: jeśli chcesz uzyskać rezultaty, do których się
zobowiązałeś, musisz opracować skuteczną strategię zarządzania.
Efekt
Seminaria te bardzo pogłębiły moją wiedzę, w szczególności na temat tego, jak trudno jest
obrócić pomysły w skuteczne działania i dobre wyniki.
Jednym z najważniejszych wyników spotkań pomiędzy urzędnikami a ekspertami biorącymi udział
w projekcie było utworzenie zestawu praktycznych wytycznych mających na celu ułatwienie
i poprawę zarządzania sieciami miast partnerskich.
Projekt sprawił, że urzędnicy wzmocnili swoje umiejętności w zakresie zarządzania oraz zwiększył ich
świadomość na temat kluczowych aspektów realizacji projektów, takich jak znaczenie budowania
wzajemnego porozumienia i skutecznego przepływu informacji między partnerami, jak również
skutecznego planowania i zarządzania sieciami miast partnerskich. Ponadto była to okazja do
omówienia aktualnych wydarzeń unijnych i wymiany punktów widzenia w odniesieniu do
zrealizowanych już projektów.
Podczas spotkań międzykulturowych uczestnicy mogli również spojrzeć z innej perspektywy na
możliwe sposoby większego zaangażowania w demokratyczne społeczeństwo europejskie.
www.mantt.eu 31
http://www.sern.eu/sern/
PROJEKTY OBYWATELSKIE
SPRAGNIENI INNOWACJI
Odkrywając inną stronę gospodarki
J
ak zmienić rower w maszynę do robienia zupy? Nie
jesteś pewny, czy to możliwe? Otóż jest to jedna
z wielu innowacji projektu „Mikronomia”, który został
opracowany z myślą o stworzeniu kreatywnym osobom okazji
do zaprezentowania swoich możliwości przy jednoczesnym
promowaniu idei takich jak zrównoważona konsumpcja
i zdrowe nawyki żywieniowe. Korzyści wynikające z drobnych
inicjatyw takich jak naprawa roweru i projektowanie stron
internetowych, zwanych „mikroinicjatywami”, są przedstawione
w oryginalnym pokazie przekształcania roweru w urządzenie,
które przygotowuje gorącą zupę w 7 minut.
Tytuł projektu:
„Mikronomia”
Koordynator:
VZW City Mine (Belgia)
Państwa partnerskie:
Austria, Słowenia, Francja, Holandia, Niemcy,
Dania, Hiszpania, Wielka Brytania i Włochy.
Oprócz tego w projekcie uczestniczyły
Turcja, Bośnia i Hercegowina oraz Szwajcaria w charakterze partnerów nieobjętych
współfinansowaniem.
Czas trwania projektu:
1.1.2010 – 15.3.2011
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
86 829,26 EUR
W celu jak najlepszego skorzystania z tego projektu użyto
różnych innowacji oraz przeprowadzono warsztaty, debaty
i prezentacje uzupełnione wystawami i pokazami filmów.
Przez pierwsze trzy soboty maja 2010 r. projekt „Mikronomia”
gromadził ludzi na ulicach Brukseli, aby zademonstrować możliwości wykorzystania przestrzeni miejskich jako miejsc
wypowiedzi, organizując między innymi rynek kreatywnej sztuki oraz debatę na temat pojęcia przestrzeni publicznej.
Celem nie było jedynie przedstawienie inicjatyw twórczych umysłów zaangażowanych w projekt, ale również
zbadanie społecznej i ekonomicznej wartości dodanej tych mikroprzedsięwzięć. Kluczowe przesłanie niesione
przez ten projekt brzmi, że dla każdej rzeczy można znaleźć zastosowanie, a poprzez kreatywność i innowacyjność
możemy przyczynić się, chociażby na bardzo niewielką skalę, do rozwoju gospodarczego.
34
Efekt
Opinie
uczestników
Współpraca w ramach
projektów typu
„Mikronomia” umożliwa
inicjatywom lokalnym takim jak
„Im Ausland” z Wiednia zwiększenie
potencjału stosowanych przez nich
strategii oraz dostęp do podobnych
inicjatyw w innych miastach
europejskich. Jednocześnie podmioty
te mogą czerpać z innych inicjatyw
lokalnych wiedzę na temat tego,
jak wzmocnić pozycję społeczności
takich jak Romowie, bezdomni
i osoby pozbawione
praw, które stanowią
fundamenty Europy.
Dzięki otwarciu tego projektu na obywateli europejskich miast przesłanie projektu „Mikronomia”
mogło dotrzeć do szerszej publiczności, intrygując ją i poszerzając jej wiedzę wyjątkowym podejściem
do problemów urbanistycznych. W czasie, gdy fundamentami gospodarczymi wstrząsnęło drastycznie
na całym świecie, „Mikronomia” była w stanie nieść ze sobą nie tylko optymizm w obliczu trudności,
ale także możliwe do zrealizowania alternatywy łączące przedsiębiorczość, odpowiedzialność
społeczną i zrównoważony rozwój.
www.citymined.org 35
http://micronomics2010.citymined.org/
KULTURA W CENTRUM UWAGI OBYWATELA
Paneuropejski sondaż naświetla opinie obywateli o roli kultury
C
zy kultura to tylko strata pieniędzy, czy może jest
ona jedną z sił napędowych, które mogą pomóc
nam w rozwoju? Sieć „Eurozjednoczeni w kulturze”
zmierzyła się z trudnym zadaniem określenia roli, jaką kultura
może odgrywać w kształtowaniu Europy.
Tytuł projektu:
„Eurozjednoczeni w kulturze”
Koordynator:
Association pour le développement culturel
européen et international (Francja)
Państwa partnerskie:
Wielka Brytania, Belgia, Słowenia, Malta, Hiszpania, Niemcy, Finlandia, Polska, Portugalia,
Włochy
Czas trwania projektu:
1.1.2010 – 31.12.2010
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”
123 871,32 EUR
Podstawowym założeniem dwuletniej pracy było
przekonanie, że jednym z kluczowych elementów tożsamości
europejskiej jest nasze wspólne dziedzictwo kulturowe.
W 2009 r. i 2010 r. zorganizowano ponad dwadzieścia
regionalnych forów publicznych w różnych krajach Europy,
podczas których przeprowadzono ankiety wśród ponad
dwudziestu tysięcy obywateli. Wspólna refleksja była
związana z różnymi aspektami dotyczącymi pochwały
i ochrony ludzkiej kreatywności i tradycji. Tysiące osób zgodziło się wziąć udział w projekcie i pomóc nakreślić
wstępny zarys polityki, która nadałaby kulturze należne jej miejsce w sercu wspólnej Europy. W celu zdefiniowania
kultury europejskiej często przytaczano pojęcia historycznego dziedzictwa, różnorodności kultur i języków
europejskich, demokracji i praw człowieka. Artyści, pracownicy sektora kultury, decydenci polityczni i młodzież
z takim samym entuzjazmem poszukiwali odpowiedzi na pytanie, jaki wpływ ma kultura na każdy aspekt naszego
codziennego życia, od edukacji i wyrażania siebie do dialogu społecznego i rozwoju zawodowego. Doświadczenie to
pokazało, że wielu Europejczyków uważa, iż kultura nie jest celem samym w sobie, lecz fundamentem harmonijnego
i egalitarnego społeczeństwa na poziomie społecznym i ekonomicznym. Jest ona też fundamentem kreatywnego
myślenia i polem do eksperymentów, których wyniki mogą zostać przetransponowane na inne sfery społeczeństwa
i gospodarki.
36
Ku l t u ra j e s t m o s t e m
łączącym przeszłość, teraźniejszość
i przyszłość oraz zbliża do siebie ludzi
z różnych „kultur”.
Efekt
Świat ekonomii może się wiele
nauczyć od świata kultury, zwłaszcza
jeśli chodzi o kreatywność i pracę
zespołową. Jednocześnie świat kultury
skorzysta na przyswojeniu niektórych
aspektów ekonomicznego myślenia:
poczucia odpowiedzialności oraz
dbałości o to, by sprawdzić
wykonalność projektów
i ich atrakcyjność rynkową.
Opinie
uczestników
Dzięki kulturze jesteśmy
lepszymi obywatelami!
Projekt wykazał, że zdecydowana większość uczestników postrzega kulturę jako istotny czynnik
spójności społecznej, narzędzie dialogu i środek mobilizujący obywateli. Koncepcje te zostały
odzwierciedlone w zestawie zaleceń pod tytułem „Prawo do kultury w jutrzejszej Europie”, wydanym
w jedenastu językach. Strona internetowa projektu „Eurozjednoczeni w kulturze” umożliwiła szerokie
rozpowszechnienie jego osiągnięć, w tym filmu nakręconego w ramach projektu. Powodzenie tej
inicjatywy zachęciło organizatorów do zaproponowania działań uzupełniających w nadchodzących
latach, zapewniając ciągłość i trwałość inicjatywy.
www.euromedinculture.org/le-film 37
DAWNO, DAWNO TEMU W EUROPIE
Antologia obywateli
H
istorie możliwej Europy” to inicjatywa o filozofii
najlepiej wyrażonej słowami, które wypowiedział
kiedyś Ira Glass: „Wspaniałe historie spotykają
tych, którzy umieją o nich opowiadać”. Stowarzyszenia
kulturalne i edukacyjne z Włoch, Niemiec, Portugalii, Wielkiej
Brytanii, Hiszpanii, Słowacji i Słowenii połączyły swoje siły,
aby wydobyć na światło dzienne tysiące doświadczeń
i twarzy, które tworzą naszą Europę. Wspólnie stworzyły one
fundament projektu, który okazał się barwną, cieszącą serce
i inspirującą wyprawą do różnych kultur starego kontynentu.
„
Tytuł projektu:
„Historie możliwej Europy”
Koordynator:
Universita Popolare di Roma (Włochy)
Państwa partnerskie:
Niemcy, Hiszpania, Portugalia, Słowenia,
Słowacja, Wielka Brytania
Czas trwania projektu:
30.1.2009 – 31.1.2010
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
123 871,10 EUR
Do udziału w opartym na współpracy konkursie, polegającym
na opowiadaniu przez uczestników autobiograficznych
historii, odnoszących się do dialogu międzykulturowego, zaproszono kobiety i mężczyzn ze wszystkich grup
wiekowych i pochodzących z różnych grup kulturowych. Opowieści o przeszłości i teraźniejszości, ale również
marzenia i fantazje o utopijnym świecie, które mogą pomóc nam wyobrazić sobie i powołać do życia inną możliwą
Europę. W każdym z sześciu krajów zorganizowano panele obywateli jako formę udziału i interakcji w „tworzeniu
coraz im bliższej Europy” poprzez opowieści. Opowiadania zostały spisane w pierwszej osobie przez uczestników
paneli w ramach warsztatów pisania autobiografii lub zebrane przez tych samych uczestników w formie wywiadów
i ich własnych historii. Opowiadania, artykuły naukowe i badania zebrano również w ramach europejskiego konkursu
„Inna Europa jest możliwa”. Autorzy mieli swobodę korzystania z dowolnych środków wyrazu, które wydały im
się stosowne, czego skutkiem stał się eklektyczny zbiór tekstów, zdjęć i nagrań audio i wideo, komiksów, poezji
i sztuk teatralnych. W opowieściach obecny był obraz dynamicznej, wieloaspektowej Europy, przedstawiający
doświadczenia z zaangażowania na rzecz praw człowieka i demokracji, różne sposoby współpracy, nowe sposoby
życia i nowe wizje świata.
38
Dialog i prawa są dwiema stronami tego samego
medalu.
Spotkanie to przekonało mnie, że stereotypy na
temat tych osób nie powstają na podstawie
faktów, lecz raczej w umysłach ludzi, którzy
obawiają się nieznanych im osób.
Opinie
uczestników
Moje doświadczenie z grupami
Romów w Słowenii pokazało,
jak nawet silne stereotypy mogą
zostać obalone poprzez bezpośredni kontakt.
Na przykład poprzez organizowanie spotkań,
podczas których Romowie mogą uczyć swojej
sztuki i kultury, a jednocześnie uczyć się od osób
innych narodowości. Dialog międzykulturowy jest
doświadczeniem wzajemnego uczenia się, które
potrzebuje miejsca, czasu, okazji...
Efekt
Staliśmy się nieco bardziej otwarci i bardziej
zintegrowani ze społeczeństwem,
teraz bardziej udzielamy się towarzysko… gdybym wcześniej miała taką możliwość, wielu
sprawom nadałabym inny bieg.
Opowieści ułatwiają poznanie wartości i wyobrażeń, które stanowią podstawę dla stworzenia poczucia
tożsamości europejskiej. Historie zostały zebrane w formie mikroantologii, kalendarzy ze zdjęciami
i broszur, aby zapewnić, że zebrane doświadczenia będzie można wykorzystać w celu poprawy dialogu
międzykulturowego w Europie. Za pośrednictwem tych materiałów organizatorzy zaangażowali
obywateli i przedstawicieli instytucjonalnych, zarówno na szczeblu lokalnym, jak i europejskim. Konkurs
internetowy umożliwił rozpowszechnienie informacji o projekcie i uczestnictwo w nim na szeroką skalę.
www.possible-europe.eu/ 39
W KIERUNKU EUROPY
Społeczności lokalne budują integrującą się Europę
N
iestety nadal żyjemy w świecie, w którym wielu cierpi
z powodu braku podstawowych dóbr materialnych
i równych szans na poprawę życia, w świecie,
w którym brakuje należytej opieki dla tych, którzy jej najbardziej
potrzebują, w którym brak podstawowej ludzkiej godności,
w świecie przepełnionym nietolerancją. Chociaż UE uosabia
idee praw człowieka, różnorodności i integracji społecznej,
wiele społeczeństw nadal boryka się z zagrożeniami, jakie
niesie ze sobą rasizm, nietolerancja, wykluczenie społeczne,
niski poziom edukacji i niesprawiedliwość społeczna. Dlatego
zorganizowane mechanizmy solidarnościowe, praktyczna
pomoc i docenienie różnorodności znacznie zmienią na lepsze
sytuację Europejczyków dotkniętych przez te zagrożenia.
Tytuł projektu:
Grassroots Europe for Local Wellbeing
„Europa lokalnego szczebla dla lokalnego
dobrobytu
”Koordynator:
Instytut Społeczeństwa Otwartego (Węgry)
Państwa partnerskie:
Łotwa, Czechy, Rumunia, Austria
Czas trwania projektu:
1.1.2011 – 31.12.2011
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
250 000 EUR
Organizacje lokalne można zdefiniować jako grupy samodzielnie działających osób realizujących wspólne cele
poprzez organizację non profit działającą w oparciu o wolontariat. „Europa lokalnego szczebla dla lokalnego
dobrobytu” skupiła ponad 120 wolontariuszy, którzy za cel swojego życia obrali troskę o potrzeby innych i którzy
pracują na rzecz poprawy bytu w ich własnych społecznościach. Ich codzienna praca obejmuje różne rodzaje
działań stymulujących i budujących społeczność, takich jak zajęcia pozaszkolne dla dzieci o specjalnych potrzebach;
wielokulturowe obozy uczące tolerancji; zajęcia artystyczne i sportowe rozwijące i wspierające umiejętność
wyrażania siebie u osób z marginesu społecznego; seminaria włączające niezainteresowaną młodzież w sprawy
społeczności; usługi społeczne dla potrzebujących rodzin; terapię muzyczną dla upośledzonych umysłowo i wreszcie
sąsiedzką pomoc dla osób ubiegających się o azyl polityczny i imigrantów.
W ciągu trwającego jeden rok projektu uczestnicy zaangażowali się w szereg krajowych i międzynarodowych imprez,
aby rozmawiać na temat szans i wyzwań, z którymi borykają się w swojej codziennej pracy jako członkowie lokalnych
organizacji. Pod koniec realizacji projektu uczestnicy czuli się lepiej przygotowani i uzbrojeni do przedstawienia
swoich najważniejszych problemów dotyczących zainteresowanych stron na szczeblu lokalnym, krajowym
i europejskim.
40
Efekt
Odzyskałem zaufanie w nas samych i w siłę lokalnego społeczeństwa obywatelskiego.
Musimy kontunuować tę współpracę.
Opinie
uczestników
Idea dobrobytu odzwierciedla to, co zawsze wiedzieliśmy o naszej pracy, ale nigdy nie
zdołaliśmy ubrać tego w słowa.
Projekt osiągnął swój główny cel polegający na wzmocnieniu głosu organizacji społeczeństwa
obywatelskiego przez zaangażowanie trudno dostępnych społeczności w demokratyczne procesy
debaty Unii Europejskiej. Uczestnicy byli zgodni, co do tego, że przyczynił się on także do rozwoju
silnych relacji zawodowych wśród aktywnych obywateli w Europie. Przemawiali oni jednym
głosem w debatach politycznych w zakresie edukacji i integracji społecznej. Ponadto podniesiono
świadomość wśród decydentów policznych na poziomie lokalnym, krajowym i unijnym na temat
znaczenia inicjatyw lokalnych dla dobrobytu społeczności. Jako imprezę towarzyszącą zorganizowano
też pokaz filmów animowanych w Cluj-Napoce, Budapeszcie i Brukseli, który zadziałał jako skuteczne
narzędzie zwrócenia uwagi na istotne kwestie społeczne dotyczące społeczności w całej Europie.
Zalecenia wolontariuszy przedłożono decydentom UE i organizacjom społeczeństwa obywatelskiego
w Brukseli. Wydarzenie to przyczyniło się do przybliżenia Europy jej obywatelom poprzez budowę
większego zaufania i solidarności między tymi, którzy pracują nad stworzeniem ściślej zintegrowanej
Europy.
www.soros.org/initiatives/esp 41
www.soros.org/publications/well-being-reconsidered-empowering-grassroots-organizations
SPOŁECZEŃSTWO
OBYWATELSKIE W AKCJI
OBYWATELSTWO
Rejs do Palermo pod hasłem akcji
zapobiegania przestępczości
W
dniu 23 maja 1992 r. sędzia Giovanni Falcone, czołowa
postać w walce z zorganizowaną przestępczością
na Sycylii, został zabity wraz z żoną i trzema
ochroniarzami na autostradzie w pobliżu Palermo. Zamach ten
stał się punktem zwrotnym w walce toczonej przez Włochy
przeciwko mafii. Dwie dekady po jego śmierci jego spadek jest
wciąż obecny w pamięci żywych. W 2011 r. fundacja „Giovanni
e Francesca Falcone” wraz z partnerami z Francji, Hiszpanii
i Bułgarii zorganizowała dwa międzynarodowe wydarzenia
poświęcone wzmacnieniu roli zorganizowanego społeczeństwa
obywatelskiego w walce z przestępczością i zapobieganiu jej.
Tytuł projektu:
„Ruch na rzecz praworządności
i obywatelstwa”
Koordynator:
Fondazione Giovanni e Francesca Falcone
(Włochy)
Państwa partnerskie:
Hiszpania, Estonia, Francja, Bułgaria
Czas trwania projektu:
1.1.2011 – 30.9.2011
Finansowanie w ramach programu „Europa
dla obywateli”:
46 274,68 EUR
W lutym 2011 r. wielu młodych Europejczyków spotkało
się w Paryżu, aby odkryć rolę, jaką mogą odegrać w zapobieganiu zorganizowanej przestępczości. Zróżnicowane
wykształcenie i doświadczenia uczestników sprawiły, że wymiana ta stała się szczególnie cenna: niektórzy uczestnicy
pochodzili ze środowisk znajdujących się w niekorzystnej sytuacji lub mieli doświadczenie z przestępczością; inni byli
ekspertami w dziedzinie mafii lub specjalistami zawodowo zaangażowanymi w zwalczanie przestępczości. Trzy miesiące
później miał miejsce punkt kulminacyjny projektu, będący szeregiem specjalnych imprez. „Łódź praworządności” była
chyba najbardziej symboliczną z nich. Ponad dwa tysiące młodych ludzi wypłynęło w rejs z Neapolu i Civitavecchii
do Palermo. „Łódź praworządności” organizowano w przeszłości tylko dla włoskich uczestników, ale podczas edycji
w 2011 r. z zadowoleniem przyjęła ona barwną grupę pasażerów z innych krajów. Bojownikom tym nie będzie łatwo
zapomnieć tej trwającej od 13 do 16 godzin przeprawy. Wspólne emocje mogą stać się siłą napędową do działania
i aktywnego zapobiegania przestępczości. Po przebyciu tej podróży będącej początkiem projektu, młodzież dobiła do
brzegu w Palermo i uczestniczyła w różnych imprezach, ramię w ramię z mieszkańcami Sycylii, ku pamięci sędziego
Falcone i wszystkich ofiar zorganizowanej przestępczości, a także wspierając kulturę praworządności.
44
Projekt pomógł mi lepiej zrozumieć znaczenie
i rolę społeczeństwa obywatelskiego w walce
o poszanowanie prawa i walce przeciwko
zorganizowanej przestępczości. Spojrzałam
na zjawisko mafii z globalnej perspektywy i mogłam uczestniczyć w trwałym procesie wymiany
międzykulturowej.
Opinie
uczestników
Program „Europa dla obywateli”
dał nam możliwość podjęcia
zorganizowanej działalności
z członkami stowarz yszeń i organizacji
w innych krajach, co posunęło naszą pracę
o krok naprzód na poziomie europejskim w celu
rozpowszechniania kultury postępowania
zgodnie z prawem. D oświadczenie
płynące z „Ruchu na rzecz praworządności
i obywatelstwa” zachęca nas do promowania
nowych projektów w ramach sieci współpracy
z innymi stowarzyszeniami europejskimi.
Efekt
Obecnie jestem przekonany bardziej niż kiedykolwiek, że my – młodzież, osoby pracujące z młodzieżą,
prości ludzie, mamy tak wielką siłę; a wykorzystując ją do walki w słusznej sprawie możemy zwalczać
działania niezgodne z prawem. Projekt ten stanowił żywy przykład na to, w jaki sposób
ta siła może zostać wykorzystana do promowania działania zgodnego z prawem oraz
aktywnej i odpowiedzialnej postawy obywatelskiej wśród wszystkich.
Łódź dopływa do brzegów Palermo. Kolejne zgromadzenia mające niegdyś miejsce w tym mieście
zawsze wywierały silny wpływ na uczestników, z których niektórzy wracają tam rok po roku, by wziąć
udział w wydarzeniach. W 2011 r. „Łódź praworządności” odbiła się głośnym echem w mediach przy
zaangażowaniu ponad 800 akredytowanych dziennikarzy z całego świata, którzy sprawili, że przesłanie
niesione przez ten projekt dotarło do szerokiego grona odbiorców we Włoszech i za granicą.
www.fondazionefalcone.it 45
http://www.flarenetwork.org/act/events/article/waves_of_legality_waves_of_citizenship.htm
EUROPA Z PERSPEKTYWY
DWUDZIESTOLATKÓW
Deklaracja „Pokolenie ‚89”: nadzieje i oczekiwania
dzisiejszej młodzieży w sprawie przyszłości Europy
U
rodzili się w 1989 r. Podczas gdy jako dzieci stawiali
Tytuł projektu:
swoje pierwsze niezdarne kroki i uczyli się wypowiadać
„Pokolenie ‚89”
pierwsze słowa, kraje Europy Środkowej i Wschodniej
Koordynator:
Institutul Cultural Român / Instytut Kultury
rozpoczynały swoją podróż w kierunku wolności i ponownego
Rumuńskiej (Rumunia), sieć EUNIC
uczenia się, jak mówić o demokracji, co było skutkiem zrywu
Państwa
partnerskie:
wolnościowego zwanego Jesienią Narodów, który obalił
Austria, Belgia, Bułgaria, Czechy, Niemcy,
istniejące reżimy komunistyczne. W ciągu ostatnich dwóch
Wielka Brytania, Polska, Węgry
dziesięcioleci pokolenie ‚89 dorastało, by stać się grupą
Czas trwania projektu:
12.10.2009 – 11.10.2010
twórczych, zaangażowanych osób o otwartych umysłach,
Finansowanie projektu w ramach programu
ukształtowanych przez zbiorowe doświadczenia ich własnych
„Europa dla obywateli”:
narodów. Wiosną 2010 r. młodzież z dziewięciu europejskich
24 875,79 EUR
krajów – Austrii, Belgii, Bułgarii, Czech, Niemiec, Wielkiej
Brytanii, Polski, Rumunii i Węgier – spotkała się, by wziąć udział
w ogólnoeuropejskim projekcie „Pokolenie ‚89”. Mieli okazję porozmawiać o tym, co zdarzyło się w ich ojczyznach
w przeszłości oraz wyrazić swoje poglądy i podzielić się wyobrażeniami na temat swojej przyszłości jako obywateli Europy.
Młode osoby zaangażowane w projekt współpracowały podczas czterech spotkań trwających jednocześnie
w Bukareszcie, Brukseli, Pradze i Warszawie, aby stworzyć zarys deklaracji ich pokolenia – nowych obywateli wolnej
Europy. W ramach przygotowań do wymiany uczestnicy przeprowadzili rozmowy z setkami ludzi w wieku od 25
do 85 lat, pamiętającymi wydarzenia, które doprowadziły do załamania się systemów komunistycznych w Europie.
Powstałe na tej podstawie nagrania wideo stworzyły punkt wyjścia dla dyskusji, które doprowadziły do spisania
deklaracji „Pokolenie ‚89” – tekstu, który stanowi wyraz nadziei i obaw dzisiejszej młodzieży związanych z przyszłością
Europy. Uczestnicy pochodzący z krajów, w których wydarzenia roku 1989 miały bardzo różny przebieg i mający
w związku z tym różne doświadczenia w zakresie integracji, statusu i obywatelstwa europejskiego, zawarli w swoim
manifeście wyraźny wyraz tego, co znaczy dla nich być „zjednoczonym w różnorodności”.
W ramach projektu „Pokolenie ‚89” udało się pokazać wpływ, jaki wydarzenia roku 1989 miały na stworzenie obrazu
przyszłości wróżonej przez dzisiejszą młodzież Europie. Wirtualna podróż do przeszłości była pełnym emocji
i inspirującym doświadczeniem tworzącym więzi, które, po wielu latach wciąż pozostają silne.
46
Efekt
Projekt ten oznaczał dla mnie nową wiedzę,
prz yjaciół, odpowiedzi na wiele pytań
tkwiących w mojej głowie i kolejne
pytania czekające na odpowiedź
w przyszłości. Było to najbogatsze doświadczenie mojego 21-letniego życia.
Opinie
uczestników
Pr o j e k t „ Po k o l e n i e ‚ 8 9 ” b y ł
pierwszym finansowanym przez UE
projektem koordynowanym przez
Instytut Kultury Rumuńskiej. Był on ambitnym
wyzwaniem. Przez prawie dwa lata osoby
reprezentujące różne instytucje dzieliły się swoją
wiedzą i ukierunkowywały swój entuzjazm na
zdobycie nadzwyczajnego doświadczenia –
spotkania Pokolenia ‚89 i przedstawienia swoich
racji na temat przyszłości Europy. Wsparcie
finansowe przyznane z programu „Europa
dla obywateli” pozwoliło nam rozwinąć nasz
pomysł w paneuropejski projekt, angażujący
ponad 250 uczestników z 9 krajów europejskich.
Oprócz napisania eseju na temat „Co mogę zrobić dla Europy i co Europa może zrobić dla mnie?”,
każdy uczestnik przygotował trwający 3-5 minut film przedstawiający wywiady z rodziną i nieznanymi
osobami na temat wydarzeń roku 1989. Setki tekstów, nagrań wideo i zdjęć ilustrują proces, w toku
którego uczestnicy wybrali zasadnicze elementy swoich różnorodnych doświadczeń, stwarzając na
ich podstawie wspólną deklarację.
Projekt odbył się pod auspicjami Václava Havla, a w czerwcu 2010 r. deklarację „Pokolenie ‚89”
zaprezentowano przedstawicielom UE, w tym Przewodniczącemu Parlamentu Europejskiego,
Jerzemu Buzkowi. Wydarzenia te odbiły się głośnym echem w mediach i położyły kolejną cegłę pod
budowę mostu, który łączy narody Unii Europejskiej.
www.generation89.eu
http://www.icr.ro/bucuresti/evenimente/proiectul-generation-89-in-brosura-de-bune-practici- 47
-a-programului-europa-pentru-cetateni.html
NSPIRUJĄCY SPADEK
Oddanie głosu zapomnianym obszarom miejskim
B
ycie dziennikarzem wymaga czegoś więcej niż
Tytuł projektu:
dociekliwy umysł i dar opowiadania. Potrzeba do tego,
„Laboratorium miejskie”
chyba przede wszystkim, odwagi. Ilaria Alpi, wschodząca
Koordynator:
Associazione Ilaria Alpi (Włochy)
gwiazda w świecie dziennikarstwa, posiadała wszystkie z tych
Państwo
partnerskie:
darów. Jej dążenie do ujawnienia pewnych nieczystych
Francja
interesów zawiodło ją z rodzimych Włoch do Somalii, gdzie
Czas trwania projektu:
badała raporty na temat składowania toksycznych odpadów
1.8.2009 – 31.7.2010
i transportu nielegalnej broni. Dochodzenia te doprowadziły
Finansowanie projektu w ramach programu
do jej brutalnego zamordowania w Mogadiszu w marcu 1994 r.
„Europa dla obywateli”:
25 359 EUR
Dzisiaj jej nazwisko i duch pracy wciąż żyją przez Stowarzyszenie
Ilaria Alpi-Open (Associazione Ilaria Alpi-Comunità Aperta).
Stowarzyszenie zachęca aspirujących młodych dziennikarzy do czerpania inspiracji z poświęcenia oraz zaangażowania,
jakie pani Alpi wkładała w swoją pracę, oraz do rozszerzania granic dziennikarstwa śledczego w dążeniu do prawdy.
Projekt „Laboratorium miejskie” promował udane przykłady takiego dziennikarstwa.
Początkujący dziennikarze biorący udział w tym projekcie skupili się głównie na temacie życia na niekorzystnych
obszarach miast Włoszech i Francji, aby uwrażliwić społeczeństwo na problemy, z którymi borykają się osoby
mieszkające w tych miejscach. Stwierdzono zaskakująco wiele podobieństw między sytuacjami i dominującymi
poglądami w obu krajach. Jaki efekt wywołuje w tych miejscach imigracja? Czy jest to pożądane? W jaki sposób
możemy pogodzić kwestię bezpieczeństwa z prawami człowieka? Te problemy dotyczące nowoczesnego świata
są powszechne, a projekt „Laboratorium miejskie” zgłębia sedno tej kwestii przez rozmowy z osobami, których
ona bezpośrednio dotyczy. Dzięki serii takich rozmów rozumiemy prawdziwe znaczenie emocji, opinii, a czasami
i uprzedzeń kryjących się za takimi pytaniami jak to, czy kobietom należy pozwolić na noszenie burki w miejscach
publicznych.
Raporty te otwierają możliwości dla tych, którzy czują się zapomnieni lub zawiedzeni przez systemy, w których
żyją, a teraz każdy może mieć wpływ, od członków rządów do osób głęboko dotkniętych problemami imigracji,
bezpieczeństwa i dobrobytu, na to, czy uda się zapewnić, że spadek tych rozmów nada rozwojowi wspomnianych
kwestii pozytywny kierunek.
48
Opinie
uczestników
Pracowałem z jednym z dziennikarzy
w ramach projektu „Laboratorium
miejskie” nad problemem imigracji,
czego celem było zwiększenie świadomości
na temat ludzi toczących walkę o prawo do
pracy i życia w naszym kraju. Imigranci w takiej
sytuacji są bardziej narażeni na dyskryminację,
wykluczenie, wykorzystanie i nadużycia na
wszystkich etapach procesu imigracji. Często
odbiera się im nawet najbardziej podstawowe
prawa pracownicze, prawo do rzetelnego
procesu, ochrony bezpieczeństwa osobistego
i opieki zdrowotnej. W celu zwrócenia uwagi na
tę sytuację przedstawiliśmy w naszym wideo
historię masakry imigrantów w Castel Volturno,
która miała miejsce we wrześniu 2008 r.
Efekt
Fi l m y t e by ł y ce n n y m n a r zę d z i e m d o
odzwierciedlenia rzeczywistości z punktu
widzenia obywateli. Organizując spotkania i konferencje otwarte dla szerszego grona uczestników,
umieściliśmy wybrane tematy w centrum debaty publicznej. Projekt okazał się okazją do połączenia
sił polityków, administratorów, ekspertów, pracowników socjalnych i samych obywateli.
Była to bardzo dobra droga do ponownego odkrycia znaczenia demokracji na szczeblu
krajowym i europejskim.
Wideoklipy zostały przedstawione i przedyskutowane podczas corocznego „Premio Ilaria Alpi” –
uroczystości upamiętniającej osiągnięcia reporterów skoncentrowanych na dziennikarstwie
śledczym. W debacie nad kwestiami podniesionymi przez wideoklipy wzięła udział Komisarz UE
do spraw wewnętrznych, Cecilia Malmström. Zostały one również pokazane na włoskim kanale
informacyjnym RAI News 24, co świadczy o dużym zainteresowaniu społeczeństwa tą tematyką.
www.citylab.tv 49
PROWADZIĆ DO ZMIANY
Jak wymiany pracowników mogą wpłynąć na twoją pracę?
C
zy zastanawialiście się kiedyś, jak ktoś na tym samym
stanowisku pracuje na co dzień w innym kraju
europejskim? Czy ich priorytety w pracy różnią się
od waszych? Poprzez projekt „Aktywni obywatele kontrolują
sytuację” osobom pracującym w organizacjach społeczeństwa
obywatelskiego – w sektorze, który istnieje w celu zaspokajania
potrzeb społecznych – dano przez tydzień możliwość
obserwowania przy pracy pracowników na równoległych
stanowiskach w innych krajach europejskich.
Tytuł projektu:
„Aktywni obywatele kontrolują sytuację:
liderzy dla Europy XXI wieku”
Koordynator:
Sieć Euclid (Wielka Brytania)
Państwa partnerskie:
Niemcy, Estonia, Słowenia, Bułgaria, Wielka
Brytania, Włochy
Czas trwania projektu:
1.8.2009 – 31.7.2010
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
32 441,33 EUR
Wśród uczestników projektu znaleźli się prezesi dużych
organizacji charytatywnych, z których wielu powracało
z wymiany z nową perspektywą dotyczącą ich sektora
i nowymi pomysłami, które mogą zmaksymalizować wpływ działania w zakresie dobroczynności w ich własnych
krajach. Przykładem może być Jim Baker, prezes Age Concern w Brighton (Wielka Brytania), który uczestniczył
w wymianie ze swym odpowiednikiem z Włoch. Pan Baker podkreśla, że dzięki tej wymianie przede wszystkim
przypomniał sobie, dlaczego rozpoczął działalność charytatywną. Zdał sobie sprawę z tego, że jego priorytetem
powinni być ludzie, niesienie pomocy którym jest celem danej organizacji charytatywnej, a nie idea pozyskiwania
funduszy i modernizacji.
50
Efekt
Sektor usług w Wielkiej Brytanii jest tak bardzo
wbudowany w „system”, że często możemy
skończyć na myśleniu jak rząd szczebla
centralnego lub lokalnego i zapomnieć o tym,
kim jesteśmy. Koncepcja włoska jest znacznie
bardziej skoncentrowana na opiece społecznej
i modelu rodziny, który miał kluczowe znaczenie
również w naszej tradycji, o czym
zdajemy się zapominać.
Opinie
uczestników
W ciągu tych pięciu dni dużo
się naucz yłam o estońskich
zwyczajach, tradycjach, a przede
wszystkim o mieszkańcach Estonii, którzy
budują społeczeństwo obywatelskie i relacje
ze strukturą rządową. Miałam również
okazję do zbudowania dobrych stosunków
z organizacjami i wspaniałymi ludźmi.
Projekt „Aktywni obywatele kontrolują sytuację” stał się nie tylko punktem wyjścia do nauczenia
się, jak organizacje pozarządowe społeczeństwa obywatelskiego funkcjonują w różnych krajach,
ale doprowadził także do powstania dalszych projektów związanych z tym tematem, w ramach
których zdobyta wiedza została zastosowana w praktyce. Przykłady obejmują szereg tematów od
podnoszenia świadomości w zakresie rozwoju w Afryce do wspierania polityki równych szans na
słoweńskim rynku pracy. Przez publikację „Kulisy przywództwa” (ang. „Leadership and beyond”), która
ukazała się w 200 egzemplarzach w wersji papierowej, jak również została udostępniona w formie
pliku do pobrania, podkreślono rolę aktywnego obywatelstwa europejskiego, skupiając się na kwestii
rozwoju przywództwa w całej Europie. Informacje zostały także rozpowszechnione przez portale
społecznościowe, sieci społeczeństwa obywatelskiego i biuletyny informacyjne, przez co dotarły do
ponad 5 000 osób.
Oprócz wymian pracowników projekt zaowocował wydaniem publikacji naukowej „Kulisy
przywództwa: jak społeczeństwo obywatelskie może nadać kierunek przyszłości?”. Dla celów
tej publikacji badano, jak prowadzi się organizacje pozarządowe w całej Europie, porównując
podobieństwa i różnice pod względem celów, praktyk i opinii na temat tego, w jaki sposób
organizacje w tym sektorze mogą pracować w najbardziej efektywny sposób.
www.euclidnetwork.eu/projects/completed-projects/leader-twinning-active-citizens-in-the-driving-seat.html 51
„ROZGOTOWAĆ” UPRZEDZENIA
Kreatywne sposoby przełamywania stereotypów
dotyczących rasizmu i ksenofobii
P
ostrzeganie świata jako podzielonego na czarny i biały
oraz propagowanie uprzedzeń, nawet bez świadomości,
że są to uprzedzenia, może być czasem kuszącym
sposobem ucieczki przed izolacją społeczną. Właśnie wtedy
kreatywne inicjatywy takie jak „Podróżna kuchnia postaw
obywatelskich” mogą zmienić przebieg sytuacji na lepsze.
„Podróżująca kuchnia postaw obywatelskich” to projekt łączący
obrońców praw człowieka z krajów bałtyckich i organizacji
UNITED for Intercultural Action. Cel: umożliwienie aktywnego
działania w ograniczaniu ksenofobii i rasizmu krajom byłego
ZSRR – Litwie, Łotwie i Estonii – oraz wzmocnienie ich
stosunków z sieciami współpracy na rzecz praw człowieka
z Europy Zachodniej.
Tytuł projektu:
„Podróżna kuchnia postaw
obywatelskich”
Koordynator:
Krajowy Instytut na rzecz Integracji Społecznej (Litwa)
Państwa partnerskie:
Łotwa, Estonia, Holandia
Czas trwania projektu:
1.10.2010 – 30.9.2011
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
25 000 EUR
W ramach projektu opracowano metodę działania składającą się z 3 etapów. Pierwszym z nich była międzynarodowa
burza mózgów zorganizowana przez litewski Krajowy Instytut Integracji Społecznej. Do uczestników projektu
dołączyli eksperci międzynarodowi, aby stworzyć plan działania przeciwko rasizmowi, który miał obejmować
innowacyjne metody, takie jak „Gastronomiczny tygiel kultur” lub „Biblioteka żywych książek”. Drugim etapem było
przekształcenie tych pomysłów w działania. Stworzono „Bibliotekę żywych książek”, gdzie uczestnicy i przypadkowi
przechodnie mogli korzystać ze zbioru różnych barwnych „żywych książek”. Innymi słowy, mogli prowadzić rozmowy
z osobami z różnych zagrożonych grup społecznych, z którymi zazwyczaj nie mają kontaktu. Organizatorzy zachęcali
następnie „czytelników” do „wyrzucenia stereotypów” do symbolicznego kosza na śmieci.
„Gastronomiczny tygiel kultur” był miejscem, gdzie można było „rozgotować” uprzedzenia poprzez przygotowanie
różnych potraw i wspólny posiłek przy jednoczesnych rozmowach o prawach człowieka i wymianie doświadczeń
w zakresie sposobów pokonywania ksenofobii. W ramach „trudnego kina” zorganizowano projekcje filmów
antyrasistowskich, po których miały miejsce dyskusje panelowe, a dzieciom w wieku szkolnym przybliżono kulturę
Romów w formie wykładów i koncertów przedstawionych przez romskie dzieci. Trzeci etap projektu wiązał się
z oceną rezultatów działań i ich wpływu na uczestników i ich otoczenie. Nie jest to, rzecz jasna, koniec podróży. Ale
„Podróżna kuchnia postaw obywatelskich” okazała się skutecznym i innowacyjnym środkiem, dzięki któremu można
było wyruszyć w drogę walki z rasizmem i ksenofobią.
52
Projekt pozwolił nam nie tylko na zidentyfikowanie podobnych wyzwań dla trzech
uczestniczących w nim krajów, ale również na omówienie możliwych środków
pozwalających się z nimi zmierzyć. W projekcie uczestniczyli zarówno Romowie, jak
i przedstawiciele rosyjskojęzycznych mniejszości na Łotwie i w Estonii, więc praktycznie
zastosowaliśmy zasadę „nic o nas – bez nas”. Mimo że projekt dobiegł końca, wciąż
odczuwamy jego efekt - wzmocnienie więzi z lokalnymi i międzynarodowymi
partnerami i ekspertami oraz powstanie nowych inicjatyw, a nawet organizacji.
Opinie
uczestników
Program „Europa dla obywateli” stworzył nam okazję do wdrożenia
długoterminowego projektu umożliwiającego podjęcie działań
w zakresie walki z rasizmem i ksenofobią w naszych społecznościach
lokalnych. Projekt był potrzebnym bodźcem do dalszych prac w zakresie tych kwestii
i stanowił szansę poznania najlepszych praktyk i narzędzi stosowanych przez inne
organizacje. Pojawiły się nowe inicjatywy, stworzono nowe partnerstwa i sieci – wpływ
finansowania był istotny nie tylko dla organizacji partnerskich i dla uczestników, ale
również dla ogółu społeczeństwa.
Efekt
Dzięki współpracy z międzynarodowymi partnerami zdobyłam bogate doświadczenie
i od tego czasu poszerzam moją wiedzę w tej dziedzinie. Przyjęte metody
(takie jak „Kuchnia postaw obywatelskich”) pobudzały wprowadzanie
zmian i podejmowanie działań.
W ramach projektu udało się stworzyć nowe połączenia między uczestniczącymi sieciami na szczeblu
lokalnym, krajowym i międzynarodowym, dzięki czemu problemy rasizmu i ksenofobii w krajach
bałtyckich stały się bardziej znane w Europie Zachodniej. Projekt przyczynił się do stworzenia
europejskiego społeczeństwa obywatelskiego i wzmocnienia wzajemnego zrozumienia. Litewski
Krajowy Instytut Integracji Społecznej dołączył do sieci UNITED i jest obecnie gospodarzem
międzynarodowych wydarzeń dotyczących walki z rasizmem.
Organizacje pozarządowe poznały różne metody pracy w dziedzinie praw człowieka; nagrano także
płytę DVD i utworzono portal internetowy, które służą jako edukacyjne narzędzia (i inspiracja) dla
różnych organizacji i indywidualnych działaczy.
Projekt objął ponad 50 osób z grup słabszych społecznie. Poprzez warsztaty udało się zwiększyć
ich świadomość na temat praw człowieka i zmienić ich stosunek w odniesieniu do różnych
dyskryminowanych grup społecznych.
W wyniku tego projektu w lutym 2012 r. powstał na Litwie Dom Integracji Romów.
www.visiskirtingivisilygus.lt/socialinesvertuves/en/ 53
KAMPANIA POŚWIĘCONA PRAWOM
OBYWATELSKIM UCZNIÓW
Uczniowie szkół europejskich omawiają swoje prawa
podczas wycieczki autobusem
Z
definiowanie „edukacji wysokiej jakości” nie jest
łatwym zadaniem. Tak samo jak niełatwo jest brać
udział w ożywionych dyskusjach na temat praw
uczniów. Ideą projektu „Objazdowa kampania poświęcona
prawom obywatelskim uczniów” jest poprosić uczące się osoby
o wyrażenie swoich opinii i o zaangażowanie. We wrześniu
2010 r. grupa uczniów różnych narodowości wyruszyła w podróż
autobusem mającym pokonać dziesięć tysięcy kilometrów, aby
rozmawiać o ich prawach szkolnych i o szerszych kwestiach
społecznych. Biuro Organizacyjne Europejskich Związków
Uczniowskich (OBESSU) zorganizowało wycieczkę, która miała
umożliwić im spełnienie tego zadania i zaprowadzić ich do 15
krajów w ciągu 45 dni. Młodzi podróżnicy zachęcali kolegów
do zainteresowania się kwestiami politycznymi, które mają
bezpośredni wpływ na uczniów i ich prawa, zachęcając ich do
większego zaangażowania w procesy demokratyczne.
Tytuł projektu:
„Kampania poświęcona prawom obywatelskim uczniów”
Koordynator:
OBESSU – Biuro Organizacyjne Europejskich
Związków Uczniowskich (Belgia)
Państwa partnerskie:
Litwa, Estonia, Finlandia, Szwecja, Dania,
Wielka Brytania, Francja, Austria, Słowenia,
Włochy, Rumunia
Czas trwania projektu:
1.8.2010 – 31.7.2011 (wycieczka autobusem:
7.9.2010 – 23.10.2010)
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
35 000 EUR
W trakcie podróży wielokulturowa grupa uczniów odwiedziła wiele szkół, uczestnicząc w szerokiej gamie wydarzeń
i akcji. Na Litwie rozmawiali oni o patriotyzmie i tolerancji, w Estonii wspierali pomysł darmowych posiłków w szkołach,
w Austrii walczyli o zwiększenie inwestycji na edukację, w Słowenii uczestniczyli w dyskusjach na temat nowej
koncepcji dotyczącej transportu dla młodych ludzi, a we Włoszech brali udział w demonstracjach. Wiele innych spraw
otrzymało wsparcie dzięki entuzjazmowi i oddaniu tej szczególnej grupy młodych ludzi. Angażując się wśród lokalnych
uczniów i społeczności w każdym kraju i uczestnicząc aktywnie w tych wydarzeniach, zespół projektu „Kampania
poświęcona prawom obywatelskim uczniów” przyczynił się do ponadnarodowej wymiany informacji i pomysłów na
temat edukacji i praw uczniów. Projekt przyczynił się do nawiązania kontaktów między organizacjami zrzeszającymi
uczniów w całej Europie oraz do mobilizacji młodych ludzi do dochodzenia swoich praw. Doświadczenie to stanowi
cenny wkład w ustanowienie obywatelskich forów dyskusyjnych na temat edukacji na poziomie europejskim.
54
Występowanie w formie zorganizowanej grupy zwiększa silę przebicia uczniów,
którzy bardzo często nie są uwzględniani w procesach decyzyjnych. Ponadto
stwarza im to możliwość wymiany doświadczeń, odnajdywania wspólnych
punktów i wzajemnego wspierania się.
Projekt „Objazdowa kampania poświęcona prawom obywatelskim uczniów” pokazał
nam, że, mimo że możemy mieć różne podejścia, nasza najważniejsza walka o dobrą
edukację dla wszystkich jest taka sama w całej Europie. Wspaniale było pokazać
innym, nad czym obecnie pracuje nasza organizacja i wymienić doświadczenia
z uczniami z całej Europy. Dokumentacja dała szkolnym działaczom lepszy obraz
sytuacji w innych krajach i europejskiej perspektywy w dziedzinie edukacji.
Opinie
uczestników
Był to pierwszy projekt zrealizowany przez OBESSU dzięki wsparciu
dla projektów inicjowanych przez organizacje społeczeństwa
obywatelskiego w ramach programu „Europa dla obywateli”. Była to
dla nas ogromna pomoc w realizacji bardzo ambitnego i nietypowego projektu.
Efekt
Możliwość bycia częścią tego niesamowitego projektu dała mi dużo
kreatywności i siły w walce o nasze prawa.
W dniu 7 grudnia 2011 r. OBESSU zdobyło trzecie miejsce w konkursie na Nagrodę Społeczeństwa
Obywatelskiego podczas sesji plenarnej Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
w uznaniu za wartość i rezultaty tej inicjatywy.
Dokumentacja z projektu przedstawia działalność i pomysły uczniów z całej Europy i oferuje
wyjątkowy wgląd w ruchy organizacji uczniowskich. Dokumentacja ta jest przydatnym narzędziem
do wsparcia prac organizacji, gdyż pokazuje zainteresowanym stronom, co jest możliwe do
zrealizowania.
Projekt „Kampania poświęcona prawom obywatelskim uczniów” zmotywował organizacje do
rozpoczęcia lub kontynuowania pracy na rzecz praw uczniów. Ożywił istniejące już kampanie,
wspierając ich przesłanie silniejszym europejskim głosem i nagłaśniając ich działania. Projekt
stworzył również spójną sieć między uczestniczącymi organizacjami, wspierając przyszłą współpracę
w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania.
www.obessu.org/ 55
http://vimeo.com/29370201
INTEGRACJA KOBIET
Internetowy projekt wspierający udział kobiet
w kwestiach europejskich
D
ziś Europa jest wiodącym kontynentem, jeśli
chodzi o liczbę kobiet uczestniczących w procesie
zarządzania w poszczególnych krajach. Jest to
wynikiem trwających prawie dwieście lat ciągłych wysiłków
skierowanych na zmianę postaw społecznych, wspieranie
przyjmowania przepisów w zakresie przeciwdziałania
dyskryminacji i promowaniu równych szans. A postęp na drodze
do równości płci na tym się nie kończy. Projekty takie jak „Kobiety
dla Europy i inicjatywy obywatelskiej” mają na celu zwiększenie
świadomości i informowanie o postępach w tej dziedzinie.
Tytuł projektu:
„L’initiative citoyenne: un nouvel instrument pour l’inclusion politique, économique et sociale des femmes. „Kobiety dla
Europy i inicjatywy obywatelskiej”
Koordynator:
Fundacja Roberta Schumana (Francja)
Państwa partnerskie:
Polska, Grecja, Belgia
Czas trwania projektu:
15.9.2010 – 14.11.2011
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
91 055,80 EUR
Projekt jest skoncentrowany na nową europejską inicjatywę
obywatelską i na sposobie, w jaki mogłaby ona być
wykorzystywana w związku z prawami kobiet. Europejska
inicjatywa obywatelska to sposób udziału społeczeństwa w opracowywaniu polityki Unii Europejskiej. Od
1 kwietnia 2012 r., obywatele europejscy po raz pierwszy mają możliwość zwrócenia się do Komisji o przedłożenie
wniosków legislacyjnych Radzie i Parlamentowi Europejskiemu, pod warunkiem że pod inicjatywą podpisało się co
najmniej milion osób, które pochodzą z co najmniej jednej czwartej państw członkowskich Unii.
Poprzez rozpowszechnianie informacji dotyczących nowego ustawodawstwa projekt ma na celu zachęcić obywateli,
a w szczególności kobiety, do korzystania z tego narzędzia, aby aktywnie uczestniczyć w debacie na temat kwestii,
które mają największy wpływ na ich codzienne życie. Tematy dyskusji obejmowały godzenie życia prywatnego
i zawodowego, dostęp do odpowiedzialnych stanowisk, nierówność płac, edukację, integrację społeczną, wciąż
istniejące stereotypy oraz inne sprawy dotyczące kobiet w Europie i na całym świecie.
Projekt pokazał, że otrzymawszy dostęp do informacji i odpowiednich instrumentów prawnych, obywatele UE
pragną angażować się w działania, które przyczynią się do dalszego zmniejszenia dysproporcji płci i dyskryminacji.
Stanowił on dla kobiet przestrzeń do wyrażania ich pomysłów, debaty na temat zmian i wkładu w walkę
z niesprawiedliwością społeczną.
56
Efekt
Nasz projekt pokazał, że kobiety mają
motywację do działania i chcą, aby je
usłyszano. Chciałem uczestniczyć w tej
konferencji, aby dowiedzieć się więcej
na temat roli kobiet w Europie i na
całym świecie. Konferencja
ta pokazała, że, nawet jeśli istotne kroki w zakresie propagowania praw kobiet
w społeczeństwie zostały poczynione, wciąż pozostaje jeszcze wiele do zrobienia.
Opinie
uczestników
Przy wsparciu ze strony Komisji
stworzyliśmy – osiemnaście
miesięcy przed wejściem
w ż ycie inicjatywy obywatelskiej –
dwujęzyczną stronę internetową, na której
prezentujemy projekt. Strona wyjaśnia
zasady funkcjonowania inicjatywy
obywatelskiej i oferuje platformę
dyskusyjną na ten temat, w ramach
której można przygotowywać projekty
inicjatyw na rzecz promowania praw
kobiet w Europie.
W kontekście projektu opracowano sondaż internetowy w sprawie kobiet, Europy i inicjatywy
obywatelskiej. Przeprowadzony w ośmiu językach kwestionariusz wypełniło prawie 3500 osób,
odzwierciedlając stałe zainteresowanie tą problematyką. Wyniki projektu, jak również wnioski
z międzynarodowych imprez zorganizowanych w Belgii, Polsce i Grecji, zostały opublikowane na
stronie internetowej projektu. Strona stała się miejscem spotkań dla wszystkich Europejczyków,
którzy chcą zgłosić swoje propozycje za pośrednictwem „europejskiej inicjatywy obywatelskiej”,
w szczególności w odniesieniu do zagadnień dotyczących reprezentacji kobiet w społeczeństwie.
www.femmes-europe.eu/ 57
PAMIĘĆ
WYJAŚNIĆ TERAŹNIEJSZOŚĆ PRZEZ
PRZEGLĄD PRZESZŁOŚCI
Dwóch studentów Erasmusa podąża śladami młodej deportowanej
T
ransport” to projekt filmowy inspirowany życiem
Tytuł projektu:
i twórczością Etty Hillesum, młodej Żydówki
„Transport”
z Amsterdamu, którą deportowano do Auschwitz,
Koordynator:
MEDIEL (Belgia)
gdzie zginęła w 1943 r. w wieku 29 lat. Jednak „Transport”
Państwa partnerskie:
jest czymś więcej niż uczczeniem pamięci. Mocno osadzony
Polska, Francja, Niemcy, Irlandia, Belgia
w dzisiejszych realiach film pokazuje historię Alexandry (Polki)
Czas trwania projektu:
i Floriana (Francuza), dwóch studentów Erasmusa, którzy,
1.10.2008 – 30.9.2009
zainspirowani lekturą pamiętnika Etty Hillesum, decyduje się
Finansowanie projektu w ramach programu
ruszyć w drogę jej śladami po Europie. W tym „filmie drogi”,
„Europa dla obywateli”:
55 000 EUR
którego akcja zaczyna się w Holandii i kończy się w Polsce,
przemierzając po drodze Niemcy i Belgię, dwoje „obywatelireporterów” spotyka piętnaście osób w różnym wieku i wywodzących się z różnych środowisk, które opowiadają im
historie rzucające wyzwanie ich własnym uprzedzeniom.
„
Kontakty te wzmacniają powiązania między przeszłością a teraźniejszością. Wydobycie na światło dziennie
fascynujących danych historycznych przez osoby ocalałe z obozów koncentracyjnych dostarcza tematów dyskusji
bardzo istotnych dla dzisiejszego społeczeństwa, takich jak źródła strachu, które mogą prowadzić do postrzegania
„innych” jako ludzi złych, nieczystych i takich, których należy odrzucić. Każdy przystanek w tej podróży jest również
okazją do lepszego poznania Etty Hillesum. Jej myśli, płomienne i wolne, podkreślają płynące z jej dziennika
przekonanie: „wsłuchaj się w istotę i głębię innych”, nigdy nie ulegając nienawiści i pomimo widzianych okrucieństw.
Historia „Transportu” kończy się w Auschwitz, ale doświadczenie, zgromadzona wiedza i dzielone emocje torują
drogę dla kolejnej wyprawy – wyprawy do wnętrza nas samych.
60
Przesłanie tego filmu – poprzez pamiętnik Etty – jest
balsamem dla duszy, dodaje mi sił i pokory. Nakręcenie
tego filmu znacznie wpłynęło na mój sposób myślenia,
postrzegania świata i zwracania się do innych.
Opinie
uczestników
Kiedy dowiedziałem się o możliwości
finansowania projektów w ramach
programu „Aktywna pamięć europejska”, od
razu chciałem nakręcić film o życiu tej ofiary nazizmu. Jest
to prawdziwie europejska produkcja w siedmiu językach,
z udziałem studentów, aktorów, artystów i partnerów
z dziesięciu krajów Unii Europejskiej. Jej rozpowszechnienie
zrodziło debaty i konferencje. Zdaliśmy sobie sprawę
z tego, jak wielki wpływ wydarzenia z przeszłości
wywierają na naszą teraźniejszość i rodzą pytania
dotyczące wartości stanowiących podstawę naszego
europejskiego społeczeństwa.
Efekt
Przekonałem się, że historia Europy jest w rzeczywistości
mozaiką historii poszczególnych osób. Gdy brałem udział
w tym międzynarodowym projekcie, bardzo wzruszyło
mnie jak wielu młodych ludzi jest pełnych
nadziei i motywacji do stworzenia lepszej
przyszłości.
Film „Transport” został wyemitowany w telewizji we Francji, Niemczech, Belgii i Czechach. Jest on
także dostępny na stronach internetowych partnerów projektu oraz związanych z nim dostawców
internetu. Publiczne i prywatne projekcje filmu sprawiły, że spotkał się on z dużym zainteresowaniem,
szczególnie wśród młodych Europejczyków.
Film (dostępny w wersjach językowych: FR, EN, DE, PL, RU, IT, ES): www.at-home-in-europe.tv/blog/?page_id=584 61
www.mediel.net/
OGRODY PAMIĘCI
Miejsce zadumy nad pojęciem odwagi w obliczu
przeciwności losu
O
grody są miejscem spokoju, do którego często
Tytuł projektu:
udajemy się, by przemyśleć nasze decyzje
„Sprawiedliwi przeciwko wszystkim
formom totalitaryzmu”
i problemy. Jednak Ogrody Sprawiedliwych mają
Koordynator:
głębsze znaczenie dla tych, którzy je odwiedzają. Ogrody te
Comitato per la foresta dei Giusti (Włochy)
symbolizują poświęcenie wyjątkowo dzielnych osób, które
Państwa
partnerskie:
miały odwagę, aby przeciwstawić się opresji i bezprawiu. Byli
Polska, Francja, Bułgaria, Włochy. Ponadto
to mężczyźni i kobiety, którzy narazili własne życie dla dobra
w niektórych zajęciach uczestniczyły osoby
innych. Wchodząc do Ogrodów Sprawiedliwych, czujemy, że
z Armenii oraz Bośni i Hercegowiny.
nasze problemy radykalnie tracą na znaczeniu, gdy spoglądamy
Czas trwania projektu:
1.10.2009 – 30.9.2010
na nie przez pryzmat cierpienia i niesprawiedliwości, jakie przed
Finansowanie
projektu w ramach programu
laty musieli znosić inni, aby sprawić, że Europa, w której żyjemy
„Europa dla obywateli”:
dziś, stała się lepszym i bezpieczniejszym miejscem. Są to jednak
55 000 EUR
również nieco inne ogrody, obejmujące świat realny i wirtualny.
Są to rzeczywiste ogrody w Mediolanie, Sarajewie i w Erywaniu.
Ogrody w Salonikach, Sofii i Warszawie umieszczone są w świecie wirtualnym, gdzie ci, którzy pragną przyczynić się do
idei pamięci, mogą uczynić to nie wychodząc z domu, zamieszczając wiadomości i przemyślenia na stronie internetowej.
Projekt Sieć Europejskich Lasów Sprawiedliwych (WEFOR) dostrzega odwagę kobiet i mężczyzn, którzy na różne
sposoby opierali się nazizmowi i stalinizmowi w pierwszej połowie XX wieku, broniąc praw człowieka, tolerancji,
wolności i demokracji w Europie. Przykładem może być Irena Sendler, którzy potajemnie pomogła około 2 500
żydowskim dzieciom w ucieczce z warszawskiego getta i przechowała ich dane osobowe w słoiku zakopanym
w swoim ogrodzie. Pomimo tortur z rąk gestapo przeżyła wojnę i żyła do 2008 r. Upamiętnia ją drzewo w wirtualnym
warszawskim ogrodzie powstałym w ramach WEFOR, przy którym osoby odwiedzające stronę internetową mogą
zamieścić wiadomości lub komentarze dotyczące jej dzieła.
62
Użytkownicy strony internetowej projektu WEFOR mogli
stać się aktywnie świadomi, że razem należymy do
historii głęboko osadzonej w tożsamości europejskiej,
opartej na podstawowych wartościach broniących praw
człowieka, wolności i demokracji.
Użyliśmy sieci w celu stworzenia skutecznych
narzędzi umożliwiających młodszym pokoleniom
zainteresowanym pogłębieniem wiedzy o swej historii
komunikację ze starszymi osobami, które są świadome,
jakie znaczenie ma przekazywanie ich doświadczeń.
Przyczynia się to do kultywowania zbiorowej pamięci
wskazującej drogę, którą należy podążać, aby uniknąć
błędów z przeszłości.
Opinie
uczestników
Finansowanie projektu WEFOR z funduszy
europejskich umożliwiło nam osiągnięcie
głównego celu naszego projektu: stworzenia
Ogrodów Sprawiedliwych upamiętniających wszystkie
przypadki ludobójstwa i zbrodni przeciwko ludzkości
w każdym miejscu na świecie.
Efekt
Narzędzie to pozwoliło mi zgłębić świat Sprawiedliwych
i przedstawić ich moim uczniom jako
pozytywne wzorce. Cieszę się z uczestnictwa
w projekcie na taką szeroką europejską skalę. Spuścizną projektu jest połączenie wirtualnych i rzeczywistych ogrodów, więc bez względu na to,
gdzie na świecie przebywają osoby, na które wpłynął projekt, jest to dla nich miejsce do dzielenia
się swoimi myślami lub po prostu do wspomnienia trudności, z jakimi tak wiele osób borykało się
w czasach totalitaryzmu i represji. Inicjatywy te zapewniają nieprzerwaną pamięć o Sprawiedliwych,
którzy w znaczący sposób przyczynili się do uczynienia Europy lepszym miejscem. Oryginalność tego
projektu i atrakcyjna strona internetowa sprawiły, że odbił się on głośnym echem w całej Europie.
www.wefor.eu 63
KROKUS, KWIAT ŚWIATŁA I NADZIEI
Akty pamięci uczące młodych
G
dy nadejście wiosny zapowiada nowe życie,
Tytuł projektu:
nowe początki i nowe możliwości, w Europie i na
„Krokus”
całym świecie rozkwitaja krokusy. Żółta eksplozja
Koordynator:
HETI - Towarzystwo Edukacji o Holokauście
w okamgnieniu rozświetla ogród spragniony koloru przez
(Irlandia)
całą zimę. W takiej chwili kierujemy nasze myśli nie tylko ku
Państwa partnerskie:
nadchodzącym jaśniejszym dniom, ale pamiętamy również
Polska, Wielka Brytania, Malta, Chorwacja
posępność i niekończącą się ponurość poprzedniej pory roku.
Czas trwania projektu:
Czy można użyć lepszego porównania, aby upamiętnić jeden
1.10.2009 – 30.5.2010
z najczarniejszych momentów w historii Europy? Podczas
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
Holokaustu zginęło półtora miliona żydowskich dzieci,
24 021 EUR
noszących żółtą gwiazdę wskazującą na ich pochodzenie. Kolor
tej gwiazdy jest odzwierciedlony w krokusie, który w Irlandii
kwitnie pod koniec stycznia, kiedy ma miejsce Międzynarodowy Dzień Pamięci o Holokauście.
Krokus to projekt pozwalający zachować w pamięci ofiary Holokaustu, w ramach którego uczniów w wieku 11 – 18
lat zachęca się do jesiennego sadzenia cebulek tych kwiatów. Gdy krokusy kwitną, ci sami uczniowie wyjaśniają
osobom przychodzącym je oglądać, co one reprezentują, tym samym ucząc się o strasznych wydarzeniach, które
miały miejsce 70 lat temu. Nie służy to tylko uczczeniu pamięci ofiar, ale jest również narzędziem zwiększania
świadomości o uprzedzeniach, bigoterii i o skutkach, które one za sobą pociągają. Takie lekcje w młodym wieku
mogą pomóc w rozwoju i perspektywach tych uczniów w miarę ich wkraczania w dorosłe życie. Znajdują się
w okresie wczesnej wiosny ich życia, a w miarę jak będą dorastać, będą pamiętać o kwitnących krokusach i o tym,
jak pomogły im nauczyć się, że nie każdy miał okazję, aby dorosnąć.
64
Chorwacja w dużej mierze skorzystała z tego
projektu, ponieważ wiele szkół biorących
udział w projekcie „Krokus” odwiedziło nasze
muzeum i wzięło udział w naszych warsztatach
edukacyjnych.
Opinie
uczestników
Aby wziąć udział w programie
„Europa dla obywateli”, trzeba było
znalezć organizacje partnerskie.
Miało to nieocenioną wartość dla HETI, a my
rownież dużo zyskaliśmy przez zdobycie
nowych kontaktów i wypracowanie nowych
relacji z obywatelami UE oraz organizacjami
partnerskimi. Jako mała organizacja jesteśmy
wdzięczni za wsparcie, które otrzymaliśmy
w ramach programu „Europa dla obywateli”,
gdyż pozwoliło nam ono opracować ten projekt
w sposób, który inaczej nie byłby możliwy.
Efekt
Projekt „Krokus” ma ogromne
znaczenie dla społeczności lokalnych, szczególnie w małych miastach w Polsce, gdzie
szkoła jest głównym elementem życia codziennego.
Projekt ten narodził się w Irlandii w 2005 r. Został opracowany przez Irlandzkie Towarzystwo Edukacji
o Holokauście (HETI) i od tamtej pory rozprzestrzenił się w całej Europie. W styczniu 2012 r., prezydent
Irlandii, Michael D. Higgins, wygłosił przemówienie podczas obchodów Krajowego Dnia Pamięci
o Holokauście w Dublinie. Wśród gości znaleźli się uczniowie, którzy uczestniczyli w projekcie „Krokus”,
jak również grupa 4 osób ocalałych z Holokaustu. W swoim przesłaniu podkreślił on znaczenie, jakie
ma dalsze nauczanie młodzieży o przeszłości i zacytował filozofa i pisarza George’a Santanya: „Ci,
którzy nie pamiętają przeszłości, skazani są na jej powtarzanie”. Wpływ, jaki projekt ten wywiera na
osoby biorące w nim udział, ma zapewnić nieprzerwaną pamięć o ofiarach Holokaustu z pokolenia
na pokolenie. Projekt „Krokus” jest, krótko mówiąc, konkretnym sposobem uczenia się z historii.
www.hetireland.org 65
POWRÓT DO PRZYSZŁOŚCI
Młodzi Europejczycy z krajów postkomunistycznych
doświadczają życia za żelazną kurtyną
D
zisiejszej młodzieży urodzonej i dorastającej
w Europie, gdzie wolność myśli, swoboda poruszania
się i wolność słowa są czymś tak naturalnym jak
oddychanie, czasami trudno jest wyobrazić sobie, co oznacza
życie w reżimie totalitarnym. W maju i czerwcu 2010 r. uczniowie
z Pragi, Bratysławy, Budapesztu, Krakowa i Berlina zostali
„teleportowani” z demokracji do totalitaryzmu. Projekt „Futurama”
pokazał młodym uczestnikom smak życia ludzi żyjących w ich
krajach około trzydzieści lat temu.
Tytuł projektu:
„Futurama”
Koordynator:
OPONA o.p.s. (Czechy)
Państwa partnerskie:
uczestnicy z Niemiec, Węgier, Polski i Słowacji
Czas trwania projektu:
1.10.2009 – 30.9.2010
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
44 500 EUR
Uczniowie mogli poczuć atmosferę tamtej epoki podczas
projekcji filmowej i wystawy. Filmy były częścią serii „Cudowne
lata bez żelaznej kurtyny” i pokazywały portrety 32 osób, które w chwili narodzin demokracji stały u progu dorosłości.
W ten sposób młodzież odkryła, jak wyglądało bycie uczniem w czasie represji. Po projekcjach filmu następowały
fascynujące dyskusje o kontrowersyjnych momentach przeszłych reżimów. Najważniejszą częścią projektu była
interaktywna gra „Czasy totalitarne w skrócie”, podczas której sami uczniowie cofali się w czasie, gdzie musieli
sprostać decyzjom, które być może musieli podejmować ich rodzice. Mogli wybrać jedną z pięciu dostępnych ról:
uczniowie, potencjalni emigranci, artyści, naukowcy lub agenci służb bezpieczeństwa. W swoim nowym wcieleniu
przechodzili podczas siedmiu rund przez symulowane sytuacje, które mogły wystąpić w reżimach totalitarnych, takie
jak przejścia z bezpieką, udział w zorganizowanych formach wypoczynku, doświadczenie ograniczonej wolności
słowa i swobody przemieszczania się, znoszenie ciągłych braków w zaopatrzeniu czy też bycie poddanym ciągłej
presji, aby dostosować się do systemu wartości narzuconego przez oficjalną doktrynę polityczną. Uczniowie
doświadczyli na własnej skórze, co znaczyło bycie dysydentem, sprzymierzeńcem tajnego agenta lub emigrantem.
Projekt stanowił wsparcie dla działania, debaty i refleksji nad obywatelstwem europejskim i demokracją, wspólnymi
wartościami, historią i kulturą oraz pozwolił młodym ludziom na nietypową formę wglądu w okres historyczny, który
wywarł głęboki wpływ na to, czym Europa jest dziś.
66
Młodzi uczestnicy uświadomili sobie, że życie ich
rodziców i dziadków wcale nie było łatwe oraz
że sposób, w jaki ludzie żyli w tamtych czasach,
a także dokonywane przez nich wybory, nie
mogą podlegać żadnej ocenie.
Projekt „Futurama” był dla nas wielką inspiracją.
Miło oglądało się, jak ludzie w różnym wieku,
a czasami również różnych narodowości, grali
razem w nowoczesną grę historyczną, tak
bardzo inną od sposobu, w jaki uczy się historii
w dzisiejszej szkole.
Opinie
uczestników
Mieliśmy okazję zaobserwować, jak
ważne jest przekazywanie młodzieży
wiedzy historycznej w interesujący
i oryginalny sposób.
Efekt
Świetna była gra COM-COM, punkt kulminacyjny
projektu „Futurama”. Nie było wygranych
i przegranych, co również było
bardzo dobre, gdyż nikt nie musiał
czuć się zawstydzonym.
Praktyczny i międzynarodowy charakter projektu „Futurama” sprawił, że był on naprawdę oryginalny.
Pozwolił on na porównanie niedawnej przeszłości i teraźniejszości nastolatkom w pięciu krajach
dawnego bloku komunistycznego, obecnie członków Unii Europejskiej. W projekcie uczestniczyło
ponad 800 uczniów w wieku od 15 do 17 lat, poprzez innowacyjne podejście multidyscyplinarne –
film, wystawę, warsztaty interaktywne. Metoda i narzędzia opracowane na cele programu są dostępne
online, aby służyć jako źródło inspiracji dla przyszłych szkolnych akcji edukacyjnych.
www.oponaops.eu/opona/en/projects/project-1/about 67
„- KIM JESTEŚ? - JESTEM MOJĄ WŁASNĄ
HISTORIĄ...”
Osoby ocalałe z Holokaustu dzielą się swoimi
doświadczeniami z młodszymi pokoleniami.
Z
delikatnymi dźwiękami pianina w tle Litwini ocalali
z Holokaustu opowiadali wzruszające historie
o swych przeżyciach, życzliwości i humanizmie.
Projekt „SHARE: Świadomość procesów historycznych jako
motor odpowiedzialności Europejczyków” (ang. Sense of
our History Activates Responsibility of Europeans) powołał te
historie do życia poprzez „teatr wspomnień” (ang. „Playback
Theatre”) – unikalną formę współpracy między wykonawcami
a publicznością. Uczestnicy opowiadają historie ze swojego
życia, wybierają osoby, które odegrają różne role, i obserwują,
jak ich historia w jednej chwili na powrót nabiera życia i wyrazu
dzięki artystycznej formie.
Tytuł projektu:
„Świadomość procesów historycznych jako motor odpowiedzialności
Europejczyków”
Koordynator:
SAVES Pazinimo ir realizavimo studija (Litwa)
Czas trwania projektu:
15.10.2009 – 14.10.2010
Finansowanie projektu w ramach programu
„Europa dla obywateli”:
16 194,54 EUR
Szereg wydarzeń kulturalnych mających miejsce w ciągu sześciu miesięcy rozgrzał zimę 2009 r. i wiosnę 2010 r.
Wilno i historyczne miasto Telšiai, gdzie podczas drugiej wojny światowej stworzono żydowskie getto, stały się sceną
przedstawień teatralnych, emocjonalnych opowieści autobiograficznych, warsztatów grupowych i pokazów filmowych.
Wydarzenia te zebrały ofiary nazistowskich prześladowań oraz młodych studentów z Litwy, Polski, Czech, Włoch, Łotwy,
Belgii, Francji, Rumunii, Hiszpanii i Turcji. Było to znaczące i pouczające doświadczenie dla wszystkich zaangażowanych
w nim osób, wspierające dialog między pokoleniami i krzewiące tolerancję i komunikację międzykulturową. Dla osób
starszych bardzo ważne było poczucie, że są znaczącymi członkami społeczeństwa, którzy mogą podjąć aktywną rolę
w promowaniu wspólnych ludzkich wartości wśród młodszego pokolenia. Młodzież była pod wrażeniem siły charakteru
i pozytywnej postawy reprezentowanej przez osoby, które ocalały z okrucieństw nazizmu. Ta bogata i stymulująca
wymiana ukształtowała poczucie przynależności do społeczności świadomych i odpowiedzialnych Europejczyków.
68
Gdy przyjechałem na miejsce wydarzenia, byłem przygotowany na rozmowę
ze studentami, których będzie nudzić moja opowieść. Jednak ciepła atmosfera
panująca w „teatrze wspomnień” oraz słuchająca z zaciekawieniem widownia
miło mnie zaskoczyły. (ocalały z Holokaustu)
Opinie
uczestników
Program „Europa dla obywateli” przykuł naszą uwagę tym, że
stawia sobie za cel pomoc ludziom w utrzymywaniu przy życiu ich
wspomnień oraz w dzieleniu się ich doświadczeniami i historiami.
„Teatr wspomnień” daje możliwość dzielenia się młodszym i starszym, kobietom
i mężczyznom, zwykłym ludziom i przedstawicielom instytucji państwowych…
Fundusze europejskie pozwoliły na realizację założonego projektu na szeroką
skalę, dzięki czemu przyczynił się on do kultywowania pamięci o historii związanej
z prześladowaniami Żydów na Litwie. Doświadczenia osób ocalałych z getta
opowiedziane europejskim studentom i młodzieży poprzez szczególny rodzaj
teatralnej formy wyrazu uzupełniły naszą ideę i motto: „Zapomnienie historii skazuje
na jej powtórzenie”.
Efekt
Interesowała mnie historia Europy, ale nigdy przedtem nie spotkałam
osoby ocalałej z Holokaustu. Jestem wdzięczna za autentyczność
i prawdziwe emocje, których doświadczyłam podczas projektu.
Silne zaangażowanie społeczności lokalnych obróciło ten projekt w niezapomniane doświadczenie.
„Teatr wspomnień” stanowił wyjątkową okazję do wczucia się w doświadczenia innych oraz
poczucia związania z ich historiami. Projekt zgromadził opowieści i doświadczenia uczestników
w multimedialnej galerii dostępnej w internecie. Teksty, zdjęcia i nagrania wideo są wyrazem tego,
co można osiągnąć dzięki kreatywności i komunikacji oraz inspiracją dla tych, którzy chcą uczciwie
wyciągnąć wnioski z lekcji historii.
www.dalinkimes.org 69
Korzyści dla obywateli
25 przykładów związanych z programem „Europa dla obywateli”
2012, 69 str., 176 mm x 250 mm
ISBN 978-92-9201-313-4
doi:10.2797/99885
EC-31-12-681-PL-C
PROGRAM „EUROPA DLA OBYWATELI”
http://ec.europa.eu/citizenship/index_en.htm
http:// eacea.ec.europa.eu/citizenship

Podobne dokumenty