Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I, II, III w Liceum

Komentarze

Transkrypt

Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I, II, III w Liceum
Wymagania edukacyjne z geografii dla klasy I, II, III
w Liceum Ogólnokształcącym Sióstr Salezjanek
w Ostrowie Wielkopolskim
Nauczyciel :
mgr Aleksandra Kreft
1
Każdy uczeń w poszczególnych klasach powinien posiadać następujący zestaw środków dydaktycznych do pracy indywidualnej:
• Podręcznik
• Zeszyt przedmiotowy
• Atlas geograficzny
• Przyrządy do wykonywania rysunków i pomiarów na mapie (ołówek, kolorowe kredki, cyrkiel, kroczek, linijka, ekierka,
kątomierz)
WYKAZ PODRECZNIKÓW Z GEOGRAFII DO LICEUM – PROGRAM PODSTAWOWY
Klasa I
Geografia środowiska przyrodniczego- podręcznik, zakres podstawowy, część 1
Wojciech Wiecki
KLASA II
Geografia i człowiek - podręcznik, zakres podstawowy, część 2
Jarosław Korba, Jan Mordawski, Wojciech Wiecki
2
KLASA III
Geografia Polski - podręcznik, zakres podstawowy, część 3
Jan Mordawski, Wojciech Wiecki
WYKAZ PODRECZNIKÓW Z GEOGRAFII DO LICEUM – PROGRAM ROZSZERZONY
( REALIZOWANY METODĄ FAKULTETÓW )
Geografia środowiska przyrodniczego zakres rozszerzony, część 1
Wojciech Wiecki, Ewa Lipińska, Małgorzata Sobańska
.
Świat i Polska - system społeczno-gospodarczy, podręcznik, zakres rozszerzony,
część 2
Dorota Grudzińska, Teresa Krynicka-Tarnacka
1. Uczniowie zostają poinformowani o wymaganiach edukacyjnych na początku roku szkolnego, a o ewentualnych poprawkach natychmiast po ich
wprowadzeniu.
2. Regulamin jest zgodny ze Statutem Szkoły
3
4. WYMAGANIA EDUKACYJNE ( WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI )NA OCENY:
KLASA I.
Klasa I
Ocena celująca
Ocena bardzo
dobra
Ocena dobra
Okres I
4
Ocena
dostateczna
Ocena
dopuszczająca
Ocena
niedostateczna
Geografia jako nauka
Przestrzeń geograficzna jako
źródła informacji
Pośrednie źródła informacji
geograficznej
Zasady tworzenia narzędzi i
sposoby prezentacji danych o
przestrzeni geograficznej
Zastosowanie źródeł
geograficznych do
rozwiązywania problemów
Uczeń:
⇒ postrzega geografię jako
element wiążący nauki
przyrodnicze
⇒ zna wielu uczonych
zajmujących się w przeszłości,
jak i obecnie geografią
Uczeń:
⇒ rozumie, jakie
powiązania występują
pomiędzy geografią a
innymi naukami
⇒ wie, jaką rolę spełnia
współczesna geografia
⇒ zna wkład polskich
uczonych we współczesną
geografię
Uczeń:
Uczeń:
⇒ zna metody obserwacji
⇒ zna techniki i cel
terenowych, nie omawianych na przeprowadzania
lekcji
obserwacji meteo- i
hydrograficznych,
⇒ potrafi przedstawić idee
projektu monitoringu środowiska ⇒ potrafi podać wiele
w swojej miejscowości
przykładów zastosowania
monitoringu środowiska
⇒ umie samodzielnie
skonstruować szkice
marszowe, z miejsca, z
podstawy
Uczeń:
Uczeń:
⇒ potrafi samodzielnie
⇒ potrafi skorzystać z technik i
tworzyć mapy korzystając
programów GIS na potrzeby
z poznanych metod
zdjęć
⇒ umie biegle
⇒ samodzielnie potrafi
interpretować dane
wyszukiwać i selekcjonować
informacje z internetu
odczytane z mapy
⇒ dostrzega problematykę, którą ⇒ zna podział diagramów
można zająć się w regionie i
i rozumie różnice w ich
zastosowaniu
zbadać za pomocą ankiet i
wywiadu
⇒ zna programy związane
z GIS
⇒ poszukuje alternatywnych
rozwiązań wykraczających poza ⇒ konstruuje profile
schematy przedstawione na lekcji kazualne
⇒ potrafi poszukiwać
problemów w otaczającej
przestrzeni
⇒ umie gromadzić w
należytej kolejności i
porządku dokumentacje
⇒ samodzielnie
opracowuje dane
⇒ jest w stanie
przeprowadzić pełną
analizę problemu, który był
przedmiotem badań
Uczeń:
⇒ zna przedmioty badań
dziedzin geografii
⇒ rozumie i potrafi opisać
przestrzeń krajobrazową
⇒ zna rolę nauk
geograficznych
Uczeń:
⇒ rozumie ideę
monitoringu środowiska
⇒ zna etapy kartowania
terenowego
⇒ zna techniki pomiarowe
w różnych dziedzinach
geografii
Uczeń:
⇒ potrafi samodzielnie
konstruować
kartodiagramy
⇒ umie ocenić znaczenie
wizualizacji danych na
mapie
⇒ rozumie zasadę i zna
zalety map cyfrowych
⇒ potrafi przedstawić
zastosowanie modeli w
geografii
⇒ bez problemu
konstruuje arkusze
obserwacyjne
⇒ interpretuje i analizuje
profil kazualny
⇒ potrafi sporządzić
ankietę
⇒ potrafi konstruować
poster
⇒ umie opracować
narzędzia badawcze
5
Uczeń:
⇒ wie skąd pochodzi
termin geografia
⇒ potrafi wymienić sfery
wchodzące w skład
przestrzeni geograficznej
⇒ rozumie znaczenie
geografii we
współczesnych naukach o
Ziemi
Uczeń:
⇒ zna podstawowe
urządzenia pomiarowe w
podstawowych dziedzinach
geografii
⇒ rozumie zasadność
prowadzenia obserwacji w
geografii
⇒ potrafi samodzielnie
sporządzić szkic terenowy
Uczeń:
⇒ zna i rozumie znaczenie
geografii jako nauki
⇒ przy pomocy
nauczyciela potrafi określić
zakres przestrzeni
geograficznej
⇒ potrafi samodzielnie
wymienić podstawowe
dziedziny geografii
Uczeń:
⇒ wie jaka jest różnica
pomiędzy bezpośrednimi i
pośrednimi źródłami
informacji
⇒ potrafi opisać, co
obserwujemy przy
pomiarach w geografii
⇒ potrafi przy pomocy
nauczyciela stworzyć szkic
terenowy
Uczeń nie spełnia
wymagań na ocenę
dopuszczającą.
Uczeń:
⇒ zna podstawowe źródła
informacji geograficznej
⇒ potrafi samodzielnie
czytać zarówno ilościowe
jak i jakościowe informacje
na mapie
⇒ rozumie rolę GIS we
współczesnej geografii
⇒ potrafi konstruować
proste arkusze
obserwacyjne
⇒ umie sporządzić profil
topograficzny i odczytać
profil kazualny
⇒ potrafi analizować dane
przedstawione na posterze
⇒ potrafi gromadzić
informacje geograficzne
Uczeń:
⇒ rozumie różnice
pomiędzy planem a mapą
⇒ potrafi odczytać
podstawowe informacje z
mapy
⇒ potrafi ocenić przy
pomocy nauczyciela rolę
modelu geografii
⇒ potrafi samodzielnie
wypełniać arkusze
obserwacyjne
⇒ odczytuje profile
topograficzne
⇒ potrafi odczytać
informacje przedstawione
na posterze
Uczeń nie spełnia
wymagań na ocenę
dopuszczającą.
Uczeń nie spełnia
wymagań na ocenę
dopuszczającą.
System przyrodniczy Ziemi
Interakcje w systemie
przyrodniczym Ziemi.
Bilans cieplny ziemi
konsekwencją procesów
termicznych zachodzących w
atmosferze.
Uczeń:
⇒ potrafi wskazać przykłady
działalności człowieka, która
wpływa na krążenie materii w
biocenozie, fotosyntezę i zmiany
bilansu promieniowania na Ziemi
⇒ jest w stanie wskazać
długofalowe konsekwencje
działalności człowieka na
omawianą problematykę
ATMOSFERA
Uczeń:
⇒ potrafi przedstawić rozwój
ośrodka niżowego w strefie
umiarkowanej aż do powstania
frontu zokludowanego
⇒ potrafi odnieść kształtowanie
się pogody pod wpływem
frontów atmosferycznych do
pogody w Polsce
⇒ potrafi na przykładach
scharakteryzować pojęcie
ekoklimatu
⇒ zna przykłady mikroklimatów
wykorzystywanych w
lecznictwie
⇒ zna zmiany klimatu Polski w
czasach historycznych
⇒ umie samodzielnie ocenić i
zanalizować mapę synoptyczną
oraz przewidzieć zmiany pogody
⇒ zna metody monitorowania
ekstremalnych zjawisk
atmosferycznych
⇒ potrafi wskazać przykłady
działalności człowieka, która
sprzyja powstawaniu
omawianych zjawisk
Uczeń:
⇒ zna skutki i przyczyny
powodujące ograniczony
dostęp promieniowania
słonecznego do
powierzchni Ziemi
⇒ rozumie rolę
fotosyntezy w
funkcjonowaniu systemu
przyrodniczego na Ziemi
Uczeń:
⇒ zna bilans
promieniowania
słonecznego
⇒ potrafi przedstawić
proces fotosyntezy w
powiązaniu z
promieniowaniem
słonecznym
⇒ zna schemat przepływu
energii na Ziemi
⇒ rozumnie schemat
funkcjonowania systemu
przyrodniczego na Ziemi
Uczeń:
⇒ zna przyczyny
powstawania cyrkulacji
⇒ potrafi wytłumaczyć
atmosferycznej
wpływ siły Coriolisa na
cyrkulacje powietrza na
⇒ umie scharakteryzować
Ziemi
rodzaje chmur
⇒ zna charakterystykę
⇒ rozumie przyczyny
rodzajów chmur
zmian pogody
⇒ potrafi biegle przeliczać spowodowane frontami
temperaturę na różne skale atmosferycznymi
⇒ rozumie przyczyny i
⇒ zna dokładny rozkład
konsekwencje wiatrów
opadów i temperatury na
lokalnych
świecie oraz potrafi
uzasadnić zaobserwowane ⇒ rozumie różnice
dysproporcje
pomiędzy wilgotnością
względną i bezwzględną
⇒ zna podział klimatów
Ziemi i potrafi wydzielić w ⇒ rozumie różnice w
ich obrębie typy
pochłanianiu i odbijaniu
promieni słonecznych
⇒ zna wpływ człowieka
przez różne podłoże
na klimat (rozumie
mechanizm klimatu
⇒ zna rozkład ośrodków
miasta)
barycznych na Ziemi
⇒ rozumie przyczyny
⇒ rozumie przyczyny
występowania zjawiska
występowania
inwersji opadów
niejednolitych granic
pomiędzy strefami
⇒ potrafi
klimatycznymi
scharakteryzować klimat
Polski z uwzględnieniem
⇒ zna charakterystyczne
przyczyn jego
wykresy klimatyczne dla
regionalnego
poszczególnych stref
zróżnicowania
klimatycznych
⇒ rozumie jak klimat
⇒ zna rozkład ciśnienia
Polski warunkuje
nad Europą
6
Uczeń:
⇒ rozumie powiązania
pomiędzy wysokością
Słońca a nagrzewaniem
powierzchni Ziemi
⇒ zna podstawy bilansu
cieplnego Ziemi
⇒ zna pojęcia biotop,
biocenoza
⇒ umie wytłumaczyć
pojęcie antropopresji
Uczeń:
⇒ dostrzega zależności
pomiędzy wysokością
Słońca a nagrzewaniem
powierzchni Ziemi
⇒ wie jakie są
konsekwencje
występowania stref
oświetlenia Ziemi
⇒ wie jakie są podstawy
funkcjonowania systemu
przyrodniczego Ziemi
Uczeń nie spełnia
wymagań na ocenę
dopuszczającą.
Uczeń:
⇒ zna przyczyny
nierównomiernego
rozkładu średniej rocznej
temperatury powietrza
⇒ zna przyczyny
nierównomiernego
rozkładu średniej rocznej
sumy opadów
⇒ rozumie przyczyny
nierównomiernego
nagrzewania powierzchni
Ziemi
⇒ zna schemat cyrkulacji
atmosferycznej i rozumie
zasady powstawania
monsunów
⇒ zna polskie nazwy
⇒ zna występowanie strefy
konwergencji
⇒ potrafi wskazać na
mapie rozkład głównych
ośrodków barycznych
⇒ umie odczytać
podstawowe dane z
wykresów klimatycznych
⇒ zna czynniki
wpływające na klimat
Europy
⇒ wie jakie masy
powietrza kształtują
pogodę w Polsce
Uczeń nie spełnia
Uczeń:
wymagań na ocenę
⇒ rozumie różnicę
dopuszczającą.
pomiędzy klimatem i
pogodą
⇒ zna przybliżony rozkład
temperatury na Ziemi
⇒ zna podstawowe rodzaje
chmur
⇒ zna ogólną
charakterystykę stref
klimatycznych
⇒ potrafi zlokalizować
Polskę na mapie stref
klimatycznych świata
⇒ rozumie pojęcie klimat
lokalny
⇒ potrafi
scharakteryzować klimat
Europy
⇒ wie co powoduje
zmienność pogody w
naszym kraju
⇒ potrafi
scharakteryzować klimat
Polski
⇒ rozumie, że klimat na
Ziemi jest rzeczą, która
ulega dynamicznym
przemianom
⇒ potrafi wskazać obszary
na Ziemi, na których
występują huragany
działalność człowieka
⇒ biegle posługuje się
wprowadzoną terminologią
⇒ zna wszystkie
ekstremalne zjawiska
atmosferyczne występujące
na świece
⇒ potrafi podać przykłady
obszarów zagrożonych
poszczególnymi
zjawiskami
⇒ umie czytać i
interpretować mapę
synoptyczną
⇒ rozumie wpływ frontów
atmosferycznych na
zmiany pogody na
kontynencie
⇒ wie jaką pogodę w
Polsce przynoszą masy
powietrza w
poszczególnych porach rok
⇒ rozumie przyczyny
zróżnicowania długości
dnia na terenie naszego
kraju
⇒ zna przykłady
ekstremalnych zjawisk
atmosferycznych z Polski
⇒ rozumie konsekwencje
zmian średniej temperatury
na Ziemi
⇒ zna obszary w
szczególności zagrożone
suszami
7
⇒ rozumie przyczyny
przebiegu rocznych
amplitud temperatury
⇒ potrafi wytłumaczyć
przyczyny nierównego
trwania okresu
wegetacyjnego w Polsce
⇒ potrafi wyjaśnić
mechanizm powstawania
cyklonów
⇒ zna inne ekstremalne
zjawiska atmosferyczne
⇒ wie jakie są przyczyny
występowania powodzi
⇒ wie jakie skutki niesie
ze sobą niedostatek
występowania wody
II OKRES
HYDROSFERA
Uczeń:
⇒ potrafi podać konsekwencje
dla działalności człowieka
zjawiska upwellingu
⇒ zna rozkład pływów na Ziemi
⇒ wie jakie czynniki wpływają
na zwiększenie ich wielkości
⇒ zna genezę powstania
bursztynu, wie gdzie występują,
zna ich szerokie zastosowanie
⇒ zna wiele przykładów
występowania różnych typów
źródeł na terenie Polski
⇒ zna przykłady występowania
na terenie Polski i świata wód
artezyjskich
⇒ potrafi podać wiele
przykładów rzek na świecie wraz
z ich charakterystyką
⇒ potrafi podać argumenty
zarówno za, jak i przeciw
budowie sztucznych zbiorników
wodnych
⇒ zna przykłady negatywnych
skutków budowy
⇒ zna procesy zachodzące w
wiecznej zmarzlinie
⇒ potrafi opisać formy
spotykane na obszarze
występowania wiecznej
zmarzliny np.: pingo, tufur.
grunty strukturalne
⇒ rozumie podstawowe pojęcia
takie jak akumulacja, warstwa
skalna, fałd
⇒ umie odczytać z prostego
schematu podstawowe formy
Uczeń:
⇒ zna rozkład pionowy
temperatury w oceanie
⇒ wie, jakie są
konsekwencje wyższej
średniej rocznej
temperatury wód
oceanicznych od
temperatury na
kontynentach
⇒ zna obszary
występowania zjawisk
lodowych w oceanach
⇒ rozumie zjawisko
upwellingu
⇒ rozróżnia rodzaje
pływów
⇒ zna pionowy rozkład
zasolenia Bałtyku
⇒ zna przyczyny
eutrofizacji Bałtyku
⇒ zna największych
trucicieli Bałtyku
⇒ biegle posługuje się
wprowadzoną terminologią
⇒ zna typy źródeł i potrafi
wskazać przykłady znane z
terenu Polski
⇒ rozumie zasadę
powstawania wód
juwenilnych
⇒ rozumie termin cieplice
⇒ zna zastosowanie wód
mineralnych
⇒ zna różne rodzaje
reżimów rzecznych i
potrafi je uzależnić od
klimatu
⇒ potrafi podać przykłady
rzek autochtonicznych i
allochtonicznych
⇒rozumie przyczyny
zmienności odpływu
całkowitego rzek w Polsce
⇒ zna funkcje sztucznych
zbiorników wodnych
Uczeń:
⇒ zna przybliżony skład
wody morskiej
⇒ zna rozkład zasolenia
wody morskiej (PSU) na
świecie i potrafi go
uzasadnić
⇒ zna podział lodu
morskiego
⇒ zna mechanizm
falowania
⇒ potrafi wskazać regiony
występowania różnych fal
⇒ umie wytłumaczyć
mechanizm powstawania
różnych fal
⇒ zna przestrzenne
zróżnicowanie zasolenia
Bałtyku
⇒ zna konsekwencje
ruchów izostatycznych dla
Bałtyku
⇒ zna obszar zlewiska
Bałtyku
⇒ rozumie przyczyny
nierównomiernego
występowania zjawisk
lodowych na Bałtyku
⇒ zna właściwości wód z
poszczególnych poziomów
⇒ zna typy źródeł
⇒ wie jakie są przyczyny
występowania wód
mineralnych
⇒ potrafi narysować
schemat występowania
wód podziemnych
⇒ rozumie pojęcia
przepływu średniego i
spływu jednostkowego
⇒ rozumie przyczyny
wezbrań na rzekach
⇒ zna podział rzek ze
względu na ciągłość
zasilania
⇒ zna najdłuższe rzeki
8
Uczeń:
⇒ zna dokładny podział
wszechoceanu
⇒ zna podział mórz i
potrafi podać ich przykłady
⇒ zna przybliżony rozkład
temperatury wód
oceanicznych.
⇒ rozumie przyczyny
występowania lodu na
oceanach
⇒ rozumie mechanizm
występowania pływów
⇒ rozumie mechanizm
występowania prądów
morskich
⇒ zna przyczyny małego
zróżnicowani zasolenia
Bałtyku
⇒ zna etapy kształtowania
się Bałtyku
⇒ rozumie przyczyny
niebezpieczeństw
płynących z działalności
człowieka
⇒ zna podział wód
podziemnych
⇒ rozumie pojęcia skały
przepuszczalne, skały nie
przepuszczalne i warstwy
wodonośne
⇒ rozumie zasadę
występowania wód
artezyjskich
⇒ potrafi opisać wybrane
typy źródeł
⇒ rozumie i potrafi
wskazać na mapie
fizycznej dział wodny
⇒ rozumie termin ustrój
rzeczny
⇒ zna najdłuższe rzeki
świata i potrafi je wskazać
na mapie
⇒ rozumie przyczyny
powstawania wodospadów
Uczeń:
⇒ zna podział
wszechoceanu
⇒ rozumie podstawowe
pojęcia: cieśnina i zatoka,
morze przybrzeżne i
śródziemne
⇒ wie o różnym zasoleniu
wód oceanicznych i potrafi
podać kilka czynników
wpływających na to
zróżnicowanie
⇒ potrafi sklasyfikować
Morze Bałtyckie do
odpowiedniego typu
⇒ wie kiedy kształtował
się Bałtyk
⇒ wie jakie jest
zróżnicowanie w zasoleniu
Bałtyku
⇒ rozumie podział wód
podziemnych
⇒ umie wytłumaczyć
termin zwierciadło wód
podziemnych
⇒ wie skąd biorą się wody
pod powierzchnią Ziemi
⇒ wie co to jest źródło i
potrafi podać jakiś
przykład źródeł
⇒ rozumie termin rzeka
główna
⇒ wie jakie zlewiska
znajdują się na terenie
Polski
⇒ potrafi wskazać na
mapie największe dorzecza
w Polsce
⇒ potrafi wymienić
podstawowe typy jezior
⇒ rozumie pojęcie
jeziorności
⇒ zna największe i
najgłębsze jezioro świata
⇒ rozumie podstawowe
pojęcia takie jak
Uczeń nie spełnia
wymagań na ocenę
dopuszczającą.
⇒ zna największe sztuczne
zbiorniki na świecie
⇒ potrafi wskazać po kilka
przykładów do poznanych
typów
⇒ potrafi wytłumaczyć
różnice pomiędzy
poszczególnymi typami
lodowców
⇒ zna przykłady typów
lodowców
⇒ zna największe lodowce
na świecie
⇒ rozumie znaczenie
wiecznej zmarzliny dla
działalności człowieka
⇒ potrafi powiązać
znajomość poznanych
struktur tektonicznych do
opisania zmian rzeźby
⇒ dostrzega różnice
pomiędzy powstawaniem
struktur tektonicznych
ciągłych i nieciągłych
⇒ zna wszystkie formy
omawiane na zajęciach
Polski
⇒ zna największe jeziora
świata
⇒ potrafi
scharakteryzować
większość typów jezior
⇒ rozumie podział
mokradeł na stałe i
okresowe
⇒ zna zasięg
zlodowacenia
plejstoceńskiego
⇒ zna dokładnie
rozmieszczenie obszarów
współcześnie
zlodowaciałych
⇒ wie w jakich regionach
na Ziemi możemy spotkać
wieczną zmarzlinę
⇒ rozumie przyczyny
powstania wiecznej
zmarzliny
⇒ samodzielnie potrafi
narysować i wytłumaczyć
struktury tektoniczne
⇒ umiejętnie i prawidłowo
posługuje się
wprowadzonymi terminami
9
⇒ potrafi opisać profil
podłużny rzeki
⇒ umie scharakteryzować
genezę podstawowych
typów jezior
⇒ rozumie pojęcie
bagnistości
⇒ potrafi wskazać na
mapie świata obszary o
dużej jeziorności
⇒ wie ile wody słodkiej
jest zgromadzone w
lodowcach i lądolodach
⇒ wie czym zajmuje się
glacjologia
⇒ potrafi wskazać na
mapie obszary
współcześnie zlodowaciałe
⇒ zna typy lodowców
górskich
⇒ potrafi wskazać
przyczyny zmian
tektonicznych w skorupie
ziemskiej
⇒ jest w stanie
samodzielnie narysować
podstawowe formy
geologiczne
akumulacja, warstwa
skalna, fałd
⇒ umie odczytać z
prostego schematu
podstawowe formy
LITOSFERA
Uczeń:
⇒ posiada własne okazy
geologiczne i potrafi je
samodzielnie rozpoznać
⇒ uczeń zna miejsca
występowania w Polsce lub na
świecie „kamieni” szlachetnych
⇒ zna inne teorie dotyczące
tektoniki płyt litosfery
⇒ umie krytycznie przewidzieć
przyszłość kontynentów z punktu
widzenia teorii tektoniki płyt
litosfery
⇒ zna wpływ intruzji na skały,
w których występują
⇒ potrafi podać przykłady
największych trzęsień, jakie
miały miejsce na Ziemi
⇒ zna największe erupcje
wulkanów
⇒ potrafi wskazać na terenie
Polski miejsca, gdzie
występowały procesy
wulkaniczne
⇒ potrafi scharakteryzować pod
względem form rzeźby wybrany
region Polski
⇒ zna przykłady wpływu
ukształtowania dna oceanicznego
na działalność człowieka
⇒ potrafi opisać zmiany typów
wietrzenia w Polsce od
prekambru po dzień dzisiejszy
⇒ potrafi samodzielnie
zanalizować teoretyczny rozwój
rzeźby we wszystkich strefach
klimatycznych
⇒ zna przykłady największych
tragedii związanych z
grawitacyjnymi ruchami
masowymi
⇒ wie, gdzie w najbliższej
okolicy wydarzyły się np.
katastrofy budowlane
spowodowane omawianymi
procesami
⇒ zna zasięgi maksymalnych
zlodowaceń w plejstocenie na
Uczeń:
⇒ jest w stanie określić
stopień poznania budowy
Ziemi
⇒ rozumie jakie
właściwości fizyczne
zostały wykorzystane w
poszczególnych metodach
badawczych
⇒ zna różnice w składzie
chemicznym skorupy
ziemskiej i kuli ziemskiej
⇒ z łatwością rozpoznaje
wszystkie typy skał
⇒ zna dokładnie budowę
skorupy ziemskiej
⇒ rozumie przyczyny i
konsekwencje
przemieszczania się płyt
litosfery
⇒ potrafi wytłumaczyć
genezę gór powstałych w
wyniku kolizji płyt
litosfery
⇒ umie wytłumaczyć
genezę powstania Karpat
⇒ biegle posługuje się
wprowadzoną terminologią
⇒ zna podstawy skali
Mercallego
⇒ potrafi wskazać obszary
sejsmiczne, pensejsmiczne
i asejsmiczne
⇒ biegle posługuje się
wprowadzoną terminologią
⇒ zna wszystkie produkty
wulkanów łącznie z
wyziewami gazowymi
⇒ potrafi podać przykłady
wpływu wulkanizmu na
działalność człowieka
⇒ dostrzega powiązania
pomiędzy tektoniką płyt
litosfery, plutonizmem i
wulkanizmem
⇒ zna genezę form
ukształtowania dna
morskiego i bez
Uczeń:
⇒ zna stopień poznania
skorupy ziemskiej
⇒ potrafi wytłumaczyć
metody opierające się na
badaniu fal sejsmicznych
⇒ zna budowę wnętrza
Ziemi wraz ze zmianami
temperatury zachodzącymi
w jej wnętrzu
⇒ potrafi rozpoznać okazy
podstawowych skał
⇒ rozumie zespół
procesów nazywanych
orogenezą
⇒ rozumie :”mechanikę”
płyt litosfery
⇒ wie jaka jest przyczyna
ruchów izostatycznych
⇒ zna rozkład ryftów i
rowów oceanicznych na
świecie
⇒ potrafi wskazać
łańcuchy górskie powstałe
w wyniku tektoniki płyt
litosfery
⇒ zna większość form
intruzji
⇒ wie jakie inne zjawiska
mogą towarzyszyć
trzęsieniom Ziemi
⇒ potrafi ocenić działania
człowieka mające na celu
próbowanie przewidzenia
drgań skorupy ziemskiej
⇒ zna typy wulkanów
⇒ rozumie mechanizm
pozornego przemieszczania
się wulkanów nad plamami
gorąca
⇒ zna większość
produktów wulkanicznych
⇒ rozumie mechanizm
powstawania gejzerów
⇒ zna w stopniu
zadawalającym budowę
dna oceanicznego i
powierzchni kontynentów
10
Uczeń:
⇒ zna metody badania
wnętrza Ziemi
⇒ potrafi opisać budowę
wnętrza Ziemi z
uwzględnieniem jej
charakterystycznych
elementów
⇒ rozumie zasadę
powstawania prądów
konwekcyjnych w płaszczu
⇒ zna podział skał i potrafi
pokazać to na przykładach
⇒ zna podział płyt na
oceaniczne, kontynentalne
i mieszane
⇒ umie wytłumaczyć
przyczyny powstawania
stref subdukcji i ryftów
⇒ jest w stanie powiedzieć
czym są zjawiska
plutoniczne
⇒ umie wytłumaczyć
istotę zjawiska intruzji
⇒ wie co to jest trzęsienie
Ziemi i wie, jakie mogą
być jego skutki
⇒ zna przyczyny
nierównomiernego
występowania wulkanów
na Ziemi
⇒ wie jak zbudowany jest
wulkan
⇒ potrafi wskazać grupę
produktów gazowych
wulkanów
⇒ zna proporcje
wysokości lądów i
głębokości oceanów w
stosunku do całkowitej
powierzchni Ziemi
⇒ rozumie podstawowe
pojęcia takie jak blok
kontynentalny, basen
oceaniczny itp.
⇒ zna podstawowe cechy
ukształtowania Polski
⇒ umie charakteryzować
Uczeń nie spełnia
Uczeń:
wymagań na ocenę
⇒ rozumie różnicę
dopuszczającą.
pomiędzy metodami
bezpośrednimi i
pośrednimi badania
wnętrza Ziemi
⇒ zna podstawowe
powłoki Ziemi i umie je
uszeregować w
odpowiedniej kolejności
⇒ zna cztery podstawowe
pierwiastki budujące
skorupę ziemską
⇒ rozumie różnice
pomiędzy skałami
osadowymi, magmowymi i
przeobrażonymi
⇒ jest w stanie wskazać
wzajemne „przystawanie”
kontynentów
⇒ rozumie różnice
pomiędzy ryftem a strefą
subdukcji
⇒ wie jak powstają góry
⇒ jest w stanie powiedzieć
czym są zjawiska
plutoniczne
⇒ umie wytłumaczyć
istotę zjawiska intruzji
⇒ wie co to jest trzęsienie
Ziemi i wie, jakie mogą
być jego skutki
⇒ dostrzega rolę
wulkanów w życiu
człowieka
⇒ wie gdzie występują
wulkany
⇒ jest w stanie wymienić
podstawowe produkty
wulkaniczne
⇒ zna podział
kontynentów
⇒ zna przybliżoną
powierzchnię
poszczególnych
kontynentów
⇒ zna podstawy podziału
kontynentów na wyżyny,
świecie
⇒ zna przyczyny powstania
wiecznej zmarzliny
⇒ zna formy występujące w
tundrze związane z
pozostałościami zlodowaceń i
klimatem peryglacja
⇒ zna przykłady ze świata i
Polski występowania różnych
form fluwialnych w
szczególności powstawania delt i
estuariów rzecznych
⇒ zna wiele przykładów ze
świata różnych typów pustyń
⇒ zna przyczyny powstawania
pustyń i potrafi odnieść je do
konkretnych przykładów
⇒ potrafi wymienić miejsca
występowania na świecie
wybrzeży mangrowych
⇒ potrafi przedstawić ewolucję
wybrzeży Bałtyku od momentu
ustąpienia lądolodu
skandynawskiego
⇒ zna konsekwencje zmian
rzeźby przez człowieka i potrafi
podać ich przykłady
⇒ potrafi podać wiele
przykładów, różnych stadiów
rozwoju rzeźby na świecie
problemów jest w stanie
odnieść ją do tematów
poprzednich
⇒ biegle i ze
zrozumieniem posługuje
się wprowadzoną
terminologią
⇒ zna konsekwencje
położenia i ukształtowania
Polski
⇒ zna genezę rzeźby
Polski
⇒ zna krainy geograficzne
Polski i zasady według
jakich zostały wyznaczone
⇒ rozumie powiązania
pomiędzy odpornością
skał, klimatem, typami
wietrzenia i formami, które
może spotkać
⇒ potrafi wskazać wiele
przykładów form
spotykanych na świecie, w
tym również w Polsce
⇒ zna wszystkie formy
omawiane w programie i
związane z
poszczególnymi procesami
⇒ rozumie zróżnicowanie
występowania stref
wietrzenia na Ziemi
procesów
⇒ zna miejsca i przyczyny
występowania procesów
niwalnych
⇒ zna wpływ lodowców
na rzeźbę
⇒ rozróżnia formy
związane z erozyjną i
akumulacyjną
działalnością lodowców
⇒ rozumie wpływ klimatu
peryglacjalnego na obszary
znajdujące się przed
lodowcem
⇒ zna miejsca
występowania pozostałości
form polodowcowych w
⇒ dostrzega
charakterystyczne cechy
ukształtowania Polski
⇒ rozpoznaje obszary
młodoglacjalne,
staroglacjalne i góry
⇒ zna podstawy podziału
regionalnego Polski
⇒ rozumie na czym polega
mechanizm
poszczególnych typów
wietrzenia
⇒ potrafi wskazać
przykłady form krajobrazu
powstałych pod wpływem
poszczególnych typów
wietrzenia
⇒ zna obszary
występowania procesów
krasowych
⇒ umiejętnie stosuje
terminologię wprowadzoną
podczas zajęć
⇒ umie podać przykłady
konkretnych miejsc w
Polsce i na świecie, gdzie
występują dane procesy
stokowe
⇒wie jakie działania
należy podjąć, aby
zminimalizować
negatywne skutki
procesów stokowych
⇒ umie powiązać
nachylenie stoku, typ
skały, warunki
atmosferyczne z
potencjalnym zagrożeniem
ze strony tych procesów
⇒ zna procesy stokowe
związane z klimatami
chłodnymi
⇒ zna mechanikę
lodowców
⇒ zna cykl powstawania
lodu lodowcowego ze
śniegu
⇒ potrafi wytłumaczyć
11
poszczególne typy
wietrzenia na Ziemi
⇒ uczeń rozumie różnice
w intensywności
poszczególnych typów
wietrzenia na świecie
⇒ zna podstawowe formy
związane z
poszczególnymi typami
wietrzenia
⇒ jest w stanie wymienić
przyczyny występowania
grawitacyjnych ruchów
masowych
⇒ zna podstawowe
procesy stokowe
⇒ wie jaki wpływ ma
strefa klimatyczna na
procesy stokowe
⇒ zna pojęcie
grawitacyjnych ruchów
masowych
⇒ jest w stanie określić
przykładowe miejsca,
gdzie możemy je spotkać
⇒ wie jak powstaje lód
lodowcowy
⇒ zna warunki i miejsca
sprzyjające powstawaniu
lodowców
⇒ potrafi wskazać na
mapie Polski obszary
ukształtowane przez
lodowce
⇒ rozumie zróżnicowanie
procesów zachodzących w
dolinach rzecznych
⇒ wie jak wygląda profil
poprzeczny doliny rzecznej
⇒ rozumie zjawisko
deflacji
⇒ wie co to jest korazja
⇒ wie jakie są rodzaje
wydm
⇒ zna typy pustyń
⇒ wie gdzie w
Polsce znajdują
się lessy
równiny i góry
⇒ uczeń potrafi na mapie
dna oceanicznego wskazać
kilka podstawowych form
ukształtowania
⇒ zna zjawisko wietrzenia
⇒ rozumie wpływ
wietrzenia na
kształtowanie się
krajobrazu
⇒ jest w stanie przy
pomocy nauczyciela
wymienić różne sposoby
wietrzenia skał
⇒ umie wskazać różnice
pomiędzy lodowcami
górskimi a lądolodami
⇒ zna kilka
podstawowych form
polodowcowych
⇒ potrafi wskazać na
mapie obszary
współcześnie zlodowacone
⇒ rozumie różnice
pomiędzy erozją a
wietrzeniem
⇒ potrafi wskazać formy
powstałe w wyniku erozji
⇒ jest w stanie wskazać
biegi rzeki
⇒ wie co to jest ujęcie
rzeki i delta
⇒ zna warunki sprzyjające
procesom eolicznym
⇒ wie czym różni się
pustynia od półpustyni
⇒ wie czym różni się less
od piasku
⇒ zna podstawowe typy
wybrzeży
⇒ rozumie jak morze
może budować i niszczyć
wybrzeża
⇒ potrafi
scharakteryzować i
zakwalifikować polskie
wybrzeże
⇒ wie jak powstają
Polsce
⇒ biegle posługuje się
wprowadzoną terminologią
⇒ na podstawie map uczeń
potrafi rozpoznać charakter
rzeki
⇒ rozumie jaki wpływ ma
klimat na procesy
fluwialne
⇒ biegle posługuje się
wprowadzoną terminologią
⇒ wie gdzie w Polsce
występują pozostałości
form eolicznych
⇒ rozumie i umie
wytłumaczyć zależności
pomiędzy wysokością
opadów a intensywnością
procesów eolicznych
⇒ biegle posługuje się
wprowadzoną terminologią
⇒ zna typy wybrzeży i zna
przykłady ich
występowania na świecie
⇒ zna genezę omawianych
wybrzeży
⇒ zna cechy wybrzeża
mangrowego
⇒ zna przebieg
poszczególnych cykli
geomorfologicznych
⇒ ze zrozumieniem
posługuje się
wprowadzonymi w czasie
lekcji terminami
⇒ zna przykłady inwersji
rzeźby z terenu Polski
⇒ zna przykłady
pozostałych stadiów
rozwoju rzeźby z Polski i
ze świata
zasadę powstawania form
związanych z działalnością
lodowców górskich i
lądolodów
⇒ zna procesy zachodzące
w korycie rzecznym
⇒ wie jak powstają
meandry
⇒ rozróżnia typy ujść
rzecznych
⇒ zna typy wydm
⇒ rozumie przyczyny ich
zróżnicowanej budowy
⇒ wie jak rozwija się
krajobraz lessowy
⇒ zna etapy rozwoju
wybrzeża klifowego
⇒ wie jaki wpływ na
kształtowanie się wybrzeża
ma odporność skał
budujących podłoże
⇒ zna zasady tworzenia
się delty wstecznej, lida i
laguny
⇒ potrafi opisać każdy ze
stadiałów rzeźby
⇒ zna podział stadiałów w
zależności od klimatu w
jakim występuje
⇒ potrafi podać przykłady
na różne rodzaje
odmłodzenia
rzeźby
⇒ wie na czym polega
inwersja rzeźby
12
⇒ zna grupę procesów
morskich
⇒ wie jak powstają atole
⇒ zna kilka
przykładowych wybrzeży
zanurzonych
⇒ rozumie zasadę
powstawania klifów;
rozumie jaka jest różnica
pomiędzy klifem
aktywnym i martwym
⇒ zna stadia rozwoju
rzeźby
⇒ jest w stanie rozpoznać
stadia rozwoju rzeźby na
podstawie zdjęć
⇒ rozumie pojęcie
odmłodzenia rzeźby
⇒ wie od jakich
czynników zależy prędkość
niszczenia rzeźby
⇒ zna przykłady rzeźby
antropogenicznej
mierzeje
⇒ zna podstawy cyklu
geomorfologicznego
⇒ rozumie na czym polega
odmłodzenie rzeźby
⇒ wie jak człowiek może
wpływać na rzeźbę
powierzchni Ziemi
PEDOSFERA
Uczeń:
⇒ zna najżyźniejsze regiony na
świecie
⇒ dostrzega powiązania
pomiędzy miejscami rozwoju
starożytnych cywilizacji i
występowaniem gleb
Uczeń:
⇒ zna klasy bonitacyjne
gleb w Polsce i potrafi na
tej podstawie przedstawić
ocenić wartość bonitacyjną
gleb w naszym kraju
⇒ zna podstawy podziału
gleb według
FAO/UNESCO
⇒ zna biegle
charakterystykę gleb na
świecie i w Polsce
⇒ zna podział
kompleksów przydatności
rolniczej gleb w Polsce
Uczeń:
⇒ zna charakterystykę
gleb na świecie
⇒ potrafi podać czynniki
decydujące o żyzności
gleby
⇒ wie od czego zależy pH
gleby
⇒ umie wyjaśnić
właściwości fizyczne gleby
⇒ wie co gwarantuje
dobry wzrost roślin
⇒ zna charakterystykę
najważniejszych gleb na
świecie
⇒ rozumie zależność
pomiędzy żyznością gleby
a wymaganiami roślin
uprawnych
⇒ umie podać przykłady
wykorzystania konkretnych
typów gleb dla
odpowiednich roślin
Uczeń:
⇒ zna główne poziomy
glebowe
⇒ rozumie role czynników
glebotwórczych
⇒ wie jaka role odgrywa
próchnica
⇒ potrafi
scharakteryzować
podstawowe typy gleb
⇒ rozumie podstawy
podziału na klasy
bonitacyjne
⇒ rozróżnia gleby
strefowe i astrefowe
⇒ zna charakterystykę
najważniejszych gleb
występujących w Polsce
Uczeń:
⇒ wie co to jest gleba
⇒ rozumie jakie znaczenie
ma gleba dla działalności
człowieka
⇒ potrafi
przyporządkować
odpowiednią glebę do
odpowiedniej strefy
występowania na Ziemi
⇒ zna podstawowe gleby
na terenie Polski i potrafi
wskazać obszary
najżyźniejsze
BIOSFERA
Uczeń:
⇒ opisując strefy roślinne
posługuje się wieloma
przykładami roślin
charakterystycznych dla danego
regionu
⇒ dostrzega powiązania
pomiędzy występowaniem
zwierząt a działalnością
człowieka
⇒ potrafi podać wiele
przykładów zwierząt
charakterystycznych dla
przykładowych regionów świata
⇒ dostrzega
wielopłaszczyznowość
zależności występujących w
środowisku przyrodniczym i
potrafi je zilustrować bogatymi
przykładami
Uczeń:
⇒ potrafi podać różnice
pomiędzy roślinnością
potencjalną a rzeczywistą
Polski
⇒ potrafi wskazać puszcze
znajdujące się na terenie
Polski
⇒ rozumie przyczyny
zróżnicowania w
roślinności półkuli
północnej i południowej
⇒ umie scharakteryzować
królestwa i krainy
zoogeograficzne
⇒ zna wiele związków
występowania zwierząt ze
strefowym układem
formacji roślinnych
⇒ zna wiele zależności w
środowisku przyrodniczym
⇒ potrafi samodzielnie
znaleźć i
Uczeń:
⇒ zna charakterystykę
formacji roślinnych na
świecie
⇒ zna przyczyny różnic w
występowaniu piętrowości
roślinnej na świecie
⇒ zna przykłady reliktów
występujących na terenie
Polski
⇒ rozumie w jaki sposób
znalazły się one na naszym
terytorium
⇒ potrafi opisując strefy
roślinne podać wiele
przykładów występujących
w nich zwierząt
⇒ zna zróżnicowanie życia
w oceanach i potrafi podać
jego przykłady
⇒ zna wiele przykładów z
różnych kontynentów
środowisk astrefowych
Uczeń:
⇒ zna rozmieszczenie
ważniejszych formacji
roślinnych na świecie
⇒ potrafi
scharakteryzować formacje
roślinne naszej strefy
⇒ rozumie przyczyny
występowania w Polsce
reliktów
⇒ zna przykłady
endemitów występujących
w Polsce
⇒ zna piętrowość
roślinności w Polsce
⇒ potrafi opisując strefy
roślinne podać przykłady
występujących w nich
zwierząt
⇒ zna podział oceanu na
strefy biotyczne
⇒ zna podstawowy podział
zoogeograficzny
Uczeń:
⇒ rozumie czynniki
wpływające na
zróżnicowanie roślinności
⇒ zna znaczenie terminów
formacja roślinna i biom
⇒ potrafi opisać
podstawowe formacje
roślinne Polski
⇒ rozumie termin fauna i
siedlisko
⇒ rozumie powiązania
pomiędzy poznana
dotychczas strefowością a
występowaniem ziwrząt
⇒ jest świadomy
zróżnicowania życia w
morzach i oceanach
⇒ rozumie powiązanie
powiązanie pomiędzy
ilością promieni
słonecznych docierających
do powierzchni Ziemi a
13
Uczeń nie spełnia
wymagań na ocenę
dopuszczającą.
Scharakteryzować obszary
astrefowe na świecie
⇒ potrafi powiązać
zdobyte informacje w
ostatnim roku nauki z
występowaniem
strefowości na świecie
⇒ rozumie wiele
zależności w środowisku
przyrodniczym i potrafi
zilustrować je przykładami
⇒ zna zróżnicowanie
długości dnia i nocy na
Ziemi
14
⇒ potrafi przedstawić
przyczyny przejściowości
stref na Ziemi
⇒ potrafi podać przykłady
przejściowości stref
⇒ zna podstawowe
zależności w środowisku
przyrodniczym
⇒ zna przykład
środowiska astrefowego
strefowością przyrodniczą
⇒ zna czynniki
wywołujące astrefowość
KLASA II
Celujący
Bardzo dobry
Dobry
Uczęń :
•
Uczęń :
•
Dostateczny
Dopuszczający
Uczęń :
•
Uczeń :
•
Niedostateczny
I OKRES
PRZYCZYNY I SKUTKI Uczęń :
•
NIERÓWNOMIERNEGO
ROZMIESZCZENIA
LUDNOSCI NA ZIEMI.
Problemy demograficzne,
społeczne.
•
Współczesne migracje
ludności .
Procesy przekształcenia
sieci osadniczej.
•
•
•
•
omawia
zasiedlania w
rózlądów świata
w różnych
okresach
cywilizacji
podaje przykłady
pokonywania
barier
osadnictwa we
współczesnym
świecie
wyjaśnia
istnienie
problemów w
państwach o
starzejącej się
ludności
porównuje
wykresy płci i
wieku ludności
poszczególnych
państw i
wyciąga wnioski
dotyczące
problemów
demograficznych
i gospodarczych
tych państw
wskazać na
mapie i
zinterpretować
główne kierunki
migracji we
współczesnym
świecie
analizuje na
podstawie
różnych źródeł
wybrane
migracje
spowodowane
•
•
•
•
•
•
•
na dowolnym
przykładzie
wyjaśnia
przyczyny
nierównomierne
go
rozmieszczenia
ludności w
wybranym kraju
rozmieszczenia
ludności w
wybranym kraju
wymienia
czynniki
warunkujące
rozmieszczenie
ludności
wyjaśnia fazy
rozwoju
demograficznego
prawidłowo
stosuje termin
współczynnik
femizacji
zna kierunki
współczesnych
migracji
potrafi obliczyć
saldo migracji w
określonym
przedziale
czasowym w
wybranym
państwie
podać dodatnie i
ujemne skutki
migracji
wymienia kraje
w których
używane są
ważniejsze
języki urzędowe
•
•
•
•
•
•
•
zna liczebność
populacji
ludzkiej na
świecie i na
poszczególnych
kontynentach
zna
obowiązujące
bariery
zaludnienia
oblicza przyrost
rzeczywisty
sporządza
piramidę wieku
dysponując
danymi
rysuje wykres
liniowy
przedstawiający
zmianę liczby
ludności w
dowolnym
państwie
wyjaśnia wpływ
migracji na
zmiany
społeczeństw
wybranych
krajów
wyjaśnia
terminy;
migracja,
emigracja,
imigracja,
reemigracja,
repatriacja, saldo
migracji,
depopulacja,
„drenaż
mózgów”
zna w
przybliżeniu
15
•
•
•
•
•
•
•
•
zna
obowiązujące
bariery
zaludnienia
wymienia
czynniki
warunkujące
rozmieszczenie
ludności
opisuje i
wyjaśnia
nierównomierne
rozmieszczenie
ludności świata
konsekwencje
społeczne i
gospodarcze
spowodowane
zjawiskiem wyżu
i niżu
demograficznego
omawia strukturę
płci i wieku w
wybranych
krajach świata
zna przyczyny
migracji ludzkich
dawniej i dzisiaj
podaje
przyczyny
zróżnicowania
językowego,
religijnego
ludności świata
zna układ
przestrzenny wsi
i miast na
świecie
wymienia
kryteria w
przyznawaniu
praw miejskich
•
•
•
•
Uczeń nie spełnia
wyjaśnia pojęcia; wymagań na ocenę
dopuszczającą.
ekumena,
subekumena
anekumena,
gęstość
zaludnienia
zna liczebność
populacji
ludzkiej na
świecie i na
poszczególnych
kontynentach
wymienia
obszary Ziemi,
wykazujące dużą
gęstość
zaludnienia i
małą
zna pojęcia:
współczynnik
przyrostu
naturalnego,
urodzeń i
zgonów oraz
przyrost
naturalny w
wybranych
krajach
wyjaśnia pojęcia;
demografia,
przyrost
naturalny,
rzeczywisty,
współczynnik
urodzeń, zgonów
przyrost
naturalny, wyż i
niż
demograficzny
wiek
produkcyjny
poprodukcyjny,
•
•
•
•
•
konfliktem na
tle etnicznym
wie czego
dotyczy
„Powszechna
Deklaracja Praw
Człowieka”
wyjaśnia pojęcia:
wieś
zurbanizowana,
wieś turystyczna
wyjaśnia
przyczyny
zróżnicowania
wyglądu wsi na
świecie
rysuje diagram
słupkowy,
prezentujący
największe
miasta świata
planuje działania
służące
przyciągnięciu
inwestora do
zamieszkanego
miasta
wyjaśnia
różnice
między
poszczegól
nymi
religiami
•
formy
miast:
aglomeracj
a
monocentr
yczna,
policentryc
zna,
konurbacja,
megalopoli
s
•
podaje przykłady
wsi ze względu
na ich układ
przestrzenny
•
odróżnia na
mapie typy wsi
•
wyjaśnia różnice
między
aglomeracją,
konurbacją,
megalopolis
•
omawia
problemy
społeczne,
ekonomiczne,
i ekologiczne
wielkich
miast
•
wskazuje w
których
państwach siłą
napędową
urbanizacji jest
rozwój
przemysłu, a w
których rozwój
sektora usług
•
•
liczebność
wyznawców
głównych religii
i osób
posługujących
się
ważniejszymi
językami
•
wskazać na
mapie obszary,
których ludność
wyznaje jedną z
czterech
głównych
religii:
chrześcijaństwo,
judaizm, islam,
hinduizm
•
zna kryteria
decydujące o
uznaniu danego
skupiska
ludności za
miasto
•
określa warunki
powstania
megalopolis
•
wyjaśnia i
podaje
przykłady
wielofunkcyjnoś
ci miast
•
porównuje i
charakteryzuje
układy
przestrzenne
miast
powstałych w
różnych
okresach
historycznych
i w różnych
regonach
świata
•
potrafi wskazać
na mapie
obszary
najsilniej i
16
•
•
•
•
•
•
•
•
struktura płci i wieku
w różnych
regionach świata
piramida wieku
rozwój
wymienia
demograficzny
funkcje miasta:
portowa,
•
wyjaśnia
tranzytowa,
terminy;
politycznomigracja,
administracyjna,
emigracja,
przemysłowa,
imigracja,
turystyczna,
reemigracja,
kulturowa,
repatriacja, saldo
uzdrowiskowa
migracji,
itd.
depopulacja,
„drenaż mózgów
podaje przykłady
miast pełniących
•
wymienia
różne funkcje
główne religie
świata oraz
porównuje
ważniejsze
miasta typowe
rodziny
dla
językowe i kręgi
poszczególnych
kulturowe we
regionów świata
współczesnym
wyjaśnia terminy
świecie
urbanizacja,
wskaźnik
• zna elementy
urbanizacji
struktury
wyjaśnia cztery
osadniczej:
płaszczyzny
osiedle, miasto,
urbanizacji:
wieś
demograficzną,
•
podaje definicję
przestrzenną,
miasta
ekonomiczną i
• wymienia
społeczną
czynniki
wskazuje
miastotwórcze
największe
•
wskazuje na
miasta na
mapie
poszczególnych
największe
kontynentach
miasta świata
wyjaśnia
•
wyjaśnia na
przyczyny
czym polega
wzrostu
proces
wskaźnika
urbanizacji
urbanizacji w
i rozumie że
wybranych
zachodzi on
regionach świata,
intensywnie we
w państwach
wszystkich
rozwiniętych
rozwijających się
i rozwijających się
krajach świata
zna etapy
•
najsłabiej
zurbanizowane
oraz największe
zespoły miejskie
charakteryzuje
etapy
urbanizacji
urbanizacji
wyjaśnia pojęcia:
miasta
dominujące,
suburbanizacja,
dezurbanizacja,
reurbanizacja
deglomerac
II OKRES
Uczeń:
Funkcjonalne i
•
przestrzenne powiązania
oraz wzajemne zależności
w systemie człowiek –
przyroda – gospodarka.
Typy gospodarowania w
środowisku i ich
następstwa na wybranych
•
przykładach.
•
•
•
•
•
ocenia
możliwości
człowieka i
całych
społeczeństw w
walce ze
skutkami klęsk
żywiołowych
wyraża swój
pogląd na temat
determinizmu i
nihilizmu (
indeterminizmu )
geograficznego
podaje przykłady
złóż tworzących
się współcześnie
wykazuje
konieczność
racjonalnego
gospodarowania
zasobami
surowcowymi.
czytać i
interpretować
mapy
gospodarcze
formułuje
prognozy
dotyczące
wykorzystania
surowców
energetycznych
na świecie i w
Polsce
wyjaśnia
wzrastającą rolę
Uczeń :
•
wskazuje
przykłady
globalizacji
gospodarki w
Polsce
•
Interpretuje
materiały
źródłowe
dotyczące
zasobów
przyrody
•
Podaje
przykłady złóż
tworzących się
współcześnie
•
•
•
•
wyjaśnia
przyczyny
istniejącego
rozmieszczenia
przemysłu
światowego
i umie je wyjaśnić
ocenia strukturę
wykorzystania
surowców
energetycznych
w Polsce i na
świecie
Wyjaśnia
konieczność
poszukiwania
nowych źródeł
energii
Wykazuje
związek
pomiędzy
Uczeń :
•
•
•
•
•
•
Wyjaśnia
terminy :
cywilizacja,
globalizacja,
technopolie,
rewolucja
informatyczna
Omawia
znaczenie
zasobów
surowców
odnawialnych i
nieodnawialnych
w gospodarce
człowieka.
Klasyfikuje
surowce według
ich genezy.
Rozróżnia
formy
występowania
złóż
mineralnych
przedstawia
wpływ
przemysłu na
przekształcenie
środowiska
przyrodniczego
wyjaśnia spadek
lub wzrost
znaczenia
wybranych
czynników w
lokalizacji
okręgów i
17
Uczęń :
•
•
•
•
•
•
wyjaśnia
znaczenie
terminów
:determinizm
geograficzny,
indeterminizm
geograficzny (
nihilizm )
podaj e
przykłady
działań
człowieka
zmierzających do
ograniczenia
skutków klęsk
żywiołowych
klasyfikuje
surowce
naturalne ze
względu na ich
pochodzenie na
organiczne i
nieorganiczne
podaje przykłady
pierwiastków
będących
surowcami
mineralnymi
prawidłowo
stosuje terminy:
złoże
pochodzenia
magmowego,
osadowego,
metamorficznego
Wymienia
przykłady
Uczeń :
•
•
•
•
•
Uczeń nie spełnia
wymagań na ocenę
wymienia
dopuszczającą.
naturalne
zagrożenia
występujące w
środowisku
przyrodniczym
różnych
regionów Ziemi
i wskazuje
przykłady ich
występowania
podaje przykłady
i wymienia
różnice w
rozwoju
gospodarczym
państw na
poszczególnych
etapach rozwoju
wyróżnia
odnawialne i
nieodnawialne
zasoby przyrody
wskazuje źródła
pozyskiwania
zasobów w
skorupie
ziemskiej , w
hydrosferze,
atmosferze i
biosferze
wykazuje, że na
przestrzeni
dziejów zmieniła
się rola
poszczególnych
surowców
•
•
•
•
•
odnawialnych
źródeł energii w
bilansie
energetycznym
świata i w
wybranych jego
regionach
Przedstawia i
argumentuje
własne
stanowisko
dotyczące
budowy
elektrownii
jądrowych na
świecie i w
Polsce
Podaje przykłady
zagrożeń
wynikających z
konfliktów o
dostęp do złóż
ropy naftowej
Uzasadnia
znaczenie
przemysłu
zaawansowanej
technologii w
gospodarce
kraju i życiu
człowieka
Przedstawia rolę
„ Doliny
Krzemowej” w
rozwoju
przemysłu
nowych
technologii
korzystając z
rocznika
statystycznego
wymienia
głównych
producentów
podstawowych
produktów
żywnościowych:
zbóż,
•
•
•
•
•
cechami
środowiska
przyrodniczego
kraju a
potencjalnymi
możliwościami
wykorzystania
odnawialnych
źródeł energii
Porządukje i
wartościuje
informacje
pochodzące z
różnych źródeł,
dotyczące
problemów
energetyki
wybranych
państw i Polski.
uzasadnia
przyczynę
lokalizacji
głównych
obszarów
rolniczych
świata
Przedstawia
czynniki
przyrodnicze i
społeczno –
ekonomiczne
sprzyjające
rozwojowi
przemysłu
nowych
technologii.
Wskazuje na
mapie Polski
miejsca
potencjalnego
tworzenia się
ośrodków
nowych
technologii
Udowadnia, że
rozwój
przemysłu
nowych
•
•
•
•
•
•
•
ośrodków
przemysłowych
w obecnych
czasach
uzasadnia
wpływ różnych
czynników na
lokalizację
wybranych
okręgów
przemysłowych
analizuje i
interpretuje
dane
statystyczne
ilustrujące
wydobycie
surowców
energetycznych
Ocenia
znaczenie węgla
, ropy naftowej i
gazu ziemnego
w rozwoju
energetyki
światowej
Wyjaśnia
przyczyny
malejącej roli
węgla
kamiennego we
współczesnej
gospodarce
światowej
Ocenia strukturę
wykorzystania
surowców
energetycznych
w Polsce i na
świecie
Omawia
rozmieszczenie
elektrownii
wodnych w
Polsce i na
świecie
Wskazuje
przykłady
18
surowców
mineralnych
najczęściej
wykorzystywany
ch w światowej
gospodarce.
•
•
•
•
•
•
•
wyjaśnia na
czym polega
pełnienie przez
przemysł funkcji
produkcyjnych,
przestrzennych
i społecznych
wymienia
czynniki
lokalizacji
okręgów
przemysłowych
wymienia
najważniejsze
gałęzie
przemysłu
zgodnie z
klasyfikacją ISIC
wskazać na
mapie
ważniejsze
okręgi
przemysłowe
wskazuje
głównych
producentów ,
eksporterów i
importerów ropy
naftowej i gazu
ziemnego
omawia i
uzasadnia
przebieg
światowych dróg
przewozu ropy
naftowej
wskazuje miejsca
eksploatacji
polskich
surowców
energetycznych
•
•
•
•
•
•
wyjasnia rolę
jaką odgrywają
surowce w
gospodarce
światowej
prawidłowo
stosuje terminy:
ośrodek
przemysłowy,
okręg
przemysłowy,
czynnik
lokalizacji
przemysłu
omawia
produkcję
energii
elektrycznej w
wybranych
krajach, traktując
to jako ważny
wskaźnik
poziomu
gospodarczego
państwa
wyróżnia rodzaje
elektrownii
dominujących
we
współczesnym
świecie
wskazuje na
mapie
największe
zagłębia
węglowe i
obszary
eksploatacji ropy
naftowej na
poszczególnych
kontynentach
wyjaśnia pojęcia:
rolnictwo
pierwotne,
rolnictwo
tradycyjne,
rolnictwo
ugorowe
ziemniaków,
mleka
•
zajmuje
stanowisko
w kwestii
niesienia pomocy
żywnościowej ludności
regionów dotkniętych
głodem
•
interpretuje dane
statystyczne,
dotyczące
połowów
morskich
•
podaje przykłady
•
współpracy
międzynarodowe
j w zakresie
ograniczenia
rabunkowej
gospodarki
zasobami mórz
i oceanów
•
prognozuje
wzrost znaczenia
mórz i oceanów
w wyżywieniu
ludności świata
•
korzystając z
map i innych
źródeł
informacji,
charakteryzuje
wybrane okręgi
przemysłowe
Polski: ośrodki
przemysłowe
wchodzące w
skład okręgu,
czynniki
lokalizacji,
cechy i problemy
rozwoju okręgu
•
omawia
problemy
związane z
handlem
zagranicznym na
technologii jest
obecnie
wskaźnikiem
rozwoju
społeczno –
gospodarczego
państwa
•
porównuje i
omawia sposoby
użytkowania
gruntów na
kontynentach
i w wybranych
krajach
świata
klasyfikuje rośliny
uprawne i chów
zwierząt
wskazuje na mapie
terytorialne
rozmieszczenie
wybranych upraw i
chowu zwierząt
•
analizuje dane
dotyczące ilości i
jakości
wyżywienia
ludności
wybranych
krajów
•
porównuje
dzienne spożycie
wybranych
artykułów
przypadających
na jednego
mieszkańca
USA, Polski,
Indii
•
porównuje
spożycie ryb w
wybranych
krajach i
wyjaśnia
przyczyny
zróżnicowania
•
porównuje
warunki rozwoju
zastosowania
•
wskazuje na
wyrobów
mapie Polski
przemysłu
miejsca
zaawansowanej
występowania
technologii e
największych
życiu człowieka
polskich
•
Wskazuje na
elektrowni i
mapie
uzasadnia ich
najważniejsze
lokalizację
technopolie i
•
wyjaśnia
uzasadnia ich
znaczenie
występowanie
terminów :
przemysł
•
wyjaśnia
pojęcia: użytki
wysokiej
rolne oraz
techniki,
wymienia ich
technika,
składniki
technologia,
technopolia
•
zna udział
poszczególnych
•
Wymienia
składników
przykłady gałęzi
w użytkowaniu
przemysłu
gruntów
nowych
na Ziemi, na
technologii
kontynentach i w
•
wyjaśnia na
wybranych
czym polegają
krajach
różnice między
•
wskazuje na
poszczególnymi
mapie
rodzajami
najważniejsze
rolnictwa określa
obszary rolnicze
obszary ich
świata
występowania
•
wyjaśnia
•
wyjaśnia jaki jest
czynniki
udział rolnictwa
przyrodnicze i
w tworzeniu
pozaprzyrodnicz
dochodu
e warunkujące
narodowego
rozwój rolnictwa
w wybranych
•
wyjaśnia wpływ państwach świata
•
wskazuje na
czynników
mapie państwa o
przyrodniczych,
dużym odsetku
społecznych i
pracujących,
ekonomicznych
zatrudnionych w
na wielkość i
rolnictwie
zróżnicowanie
produkcji rolnej •
wskazuje obszary
występowania głodu na
•
zna podział
świecie, uzasadnia ich
rybołówstwa
występowanie
wskazuje na
19
rolnictwo
intensywne
rolnictwo
ekstensywne,
rolnictwo
rynkowe
•
zna typy
rolnictwa na
świecie
•
wie czym
zajmuje się
rolnictwo
•
zna funkcje
rolnictwa
wskazuje na mapie
kraje o dużym i
małym udziale
rolnictwa w
dochodzie
narodowym
wyjaśnia
przyczyny
występowania
obszarów
niedoborów i
nadwyżek żywności
na świecie
•
prawidłowo
stosuje terminy:
rybactwo,
rybołówstwo,
łowisko,
akwakultura,
marikultura
•
zna podstawowe
informacje
dotyczące
handlu,
łączności,
transportu
•
•
wyjaśnia zakres
znaczenia słowa
turystyka,
turystyka
kwalifikowana,
saldo ruchu
•
•
podstawie
diagramów
posługuje się
mapami
konturowymi
oraz kreśli
diagramy
wymienia zakres
działań agendy
ONZ –
Programu
Środowiskowego
Narodów
Zjednoczonych –
UNEP oraz
UNESCO na
rzecz ochrony
przyrody w
Polsce
•
•
rybactwa i
rybołówstwa w
różnych
regionach mórz
i oceanów
korzystając z
danych
statystycznych,
porównuje
rozwój
przemysłu Polski
i wybranych
krajów Europy
zna podstawowe
informacje
dotyczące
handlu,
łączności,
transportu
•
•
•
•
•
•
•
wyjaśnia
dlaczego udział
w tworzeniu
dochodu
narodowego w
sektorze usług
jest tak
zróżnicowany
analizuje dane
liczbowe
dotyczące
turystyki
światowej
wskazuje
występujące w e
współczesnym
świecie
problemy
deficytu wody
słodkiej i
wynikające stąd
zagrożenia
konfliktami
narodowościowy
mi lub miedzy
państwowymi
przewiduje
skutki
•
•
•
•
mapie
największe
łowiska i
uzasadnia ich
rozmieszczenie
morskiego
przedstawia
znaczenie mórz i
oceanów w
wyżywieniu
ludności
różnych
regionów świata
wyjaśnia zasady
gospodarki
planowanej
centralnie i
gospodarki
rynkowej
zna terminy:
import, eksport,
reeksport, bilans
handlowy
zna główne
regiony
turystyczne
świata
interpretuje
terytorialne
rozmieszczeni
e ruchu
turystycznego
w świecie
uzasadnia, że
rozwój turystyki
i rekreacji
wpływa na
przemiany w
zakresie
gospodarki
kultury i
zachowań
ludzkich
wykazuje wpływ
turystyki na
środowisko
przyrodnicze
20
•
•
•
•
•
•
•
•
•
prawidłowo
stosuje terminy:
rybactwo,
rybołówstwo,
łowisko,
akwakultura,
marikultura
zna najszybciej
rozwijający się
sektor
gospodarczy –
usługi
charakteryzuje
procentowy
udział
pracowników
zatrudnionych w
sferze usług
wymienia działy
na jakie dzieli się
sektor usług
wymienia
czynniki
warunkujące
rozwój turystyki
wyjaśnia wpływ
wielkich miast na
przekształcenie
środowiska
przyrodniczego
przedstawia
wzrastający
wpływ człowieka
na
przekształcenie
środowiska
przyrodniczego
Ziemi w ujęciu
historycznym
wykazuje wpływ
rozwoju
rolnictwa na
przekształcenie
środowiska
przyrodniczego
podaje przykłady
antropopresji
•
•
•
•
•
•
•
•
turystycznego,
rekreacja
wyjaśnia
terminy:
antroporesja,
zrównoważony
rozwój,recykling
wykazuje wpływ
prowadzenia
rabunkowej
gospodarki
leśnej na wzrost
efektu
cieplarnianego,
wyjaśnia
negatywny
wpływ
przemysłu na
przekształcenie
środowiska
przedstawia
problemy
związane ze
wzrastającą
liczbą i
składowaniem
odpadów
uzasadnia
potrzebę
segregacji
śmiecie i
recyklingu
wyjaśnia
znaczenie
terminów : park
narodowy,
rezerwat
przyrody, park
krajobrazowy,
strefa
chronionego
krajobrazu,
pomnik przyrody
uzasadnia
potrzebę ochrony
gatunkowej
roślin i zwierząt
wskazuje na
•
•
antropopresji w
wybranych
miejscach Ziemi
Dostrzega
globalny
charakter
powiązań
człowiek –
środowisko
Wymienia
przykłady
konwencji na
rzecz ochrony
przyrody
przyrody
wypracowane
przez ONZ
•
•
•
uzasadnia
potrzebę
międzynarodow
ej współpracy na
rzecz ochrony
środowiska
przyrodniczego
Ziemi
ocenia skutki
antropopresji w
regionach o
najbardziej
przekształconym
środowisku w
Polsce
przedstawia
wkład
światowych
konferencji tzw.
„Szczytów
Ziemi’ na rzecz
ochrony
środowiska
przyrodniczego
Ziemi i
zrównoważoneg
o rozwoju
•
21
•
•
•
występującej we
własnej okolicy
korzystając ze
źródeł informacji
geograficznej ,
charakteryzuje
wybrany obiekt
chronionej
przyrody na
świecie
wymienia
przykłady
konwencji na
rzecz ochrony
przyrody
wypracowane
przez ONZ
podaje przykłady
form ochrony
przyrody i
krajobrazu we
własnym
regionie
mapie parki
narodowe i
międzynarodowe
rezerwaty
biosfery
istniejące w
Polsce
KLASA III
I OKRES
Świat w fazie
przemian
społecznych,
gospodarczych i
politycznych.
Modernizacja,
restrukturyzacja,
globalizacja.
Biedni i bogaci
współczesnego
świata.
Celujący
Bardzo dobry
Dobry
Uczeń :
•
Uczeń :
•
Uczeń :
•
•
wykazuje na
przykładach
zależność
zjawisk
politycznych od
wydarzeń
społecznych i
gospodarczych,
wskazuje na
mapie nowe
państwa świata i
ich stolice,
wyjaśnia
przyczyny i
opisuje przebieg
powstania i
rozpadu systemu
państw
socjalistycznych,
opisuje na
przykładach
rozwój „młodych
demokracji” w
Europie
Środkowej i
Wschodniej,
wyjaśnia
przyczyny
zróżnicowania
regionalnego
preferencji
politycznych
wyborców w
Polsce, wymienia
główne
ugrupowania
polityczne w
najważniejszych
krajach Europy
oraz w Polsce
ocenia rolę
handlu
międzynarodowe
•
wskazuje na
mapie
politycznej
świata wybrane
państwa świata i
ich stolice
(wybór zależy
od nauczyciela),
wskazuje na
mapie
największe i
najmniejsze
państwa świata
pod względem
powierzchni
i liczby
ludności,
odróżnia ustroje
polityczne
odróżnia
terminy: eksport
i import,
wymienia
przedmioty
międzynarodow
ej wymiany
handlowej –
surowce,
produkty,
kapitał, siła
robocza, usługi,
transfer myśli,
dokumentacji,
np. zakup
licencji,
wymienia
przykłady
wpływu
współczesnych
przemian
gospodarczych
w świecie i w
Polsce
•
•
wymienia
główne wyprawy
i odkrycia
geograficzne od
XVII do XX
wieku, wymienia
skutki
kolonializmu
wskazuje,
korzystając
z mapy,
zdobycze
kolonialne
Holandii,
Wielkiej
Brytanii, Francji
i innych krajów,
przedstawia
bilans zdobyczy
kolonialnych
poszczególnych
krajów w XIX
wieku
podaje sposoby
przezwyciężania
konfliktów
politycznych,
wymienia
sposoby
zapobiegania
negatywnym
zjawiskom
społecznym,
wymienia
sposoby
zapobiegania
wojnom,
analizuje
przyczyny oraz
przewiduje
konsekwencje
społecznych,
gospodarczych i
22
Dostateczny
Dopuszczający
Uczeń :
•
Uczeń :
•
•
•
•
•
wymienia wyprawy
podejmowane w
starożytności
i średniowieczu,
wyjaśnia przyczyny
podejmowania
wielkich wypraw
odkrywczych w XV
i XVI wieku
Uczeń wskazuje na
mapie pierwsze
zdobycze kolonialne
Hiszpanii i Portugalii
Uczeń objaśnia
określenie „zimna
wojna”, wymienia jej
skutki
opisuje przykłady
konfliktów zbrojnych
na świecie po drugiej
wojnie światowej,
porównuje rolę
jednostki w
społeczeństwach:
totalitarnym i
demokratycznym,
wyjaśnia przyczyny
terroryzmu,
przestępczości
zorganizowanej,
narkomanii, uzasadnia
konieczność
poszanowania wartości
etycznych i moralnych
dla prawidłowego
funkcjonowania
społeczeństwa
wyjaśnia znaczenie
terminów
postindustrialny,
industrialny,
preindustrialny
dezindustrializacja,
•
Niedostateczny
Uczeń nie spełnia
opisuje horyzont wymagań na ocenę
dopuszczającą.
geograficzny
Europejczyków
w starożytności i
średniowieczu,
opisuje przebieg
głównych
wypraw
odkrywczych w
XV i XVI wieku,
wymienia
konsekwencje
wielkich odkryć
geograficznych
podaje przykłady
negatywnych
zjawisk
społecznych,
wymienia skutki
tych zjawisk,
wyjaśnia pojęcie
wojny, wymienia
straty
spowodowane
przez wojny,
wyjaśnia na
przykładach
przyczyny
wojen,
przewiduje ich
konsekwencje,
wymienia
przykłady
aktualnych
konfliktów
zbrojnych na
świecie i w
Europie,
wymienia
organizacje
polityczne i
militarne służące
utrzymaniu
•
•
go w gospodarce
kraju, ocenia rolę
inwestycji
kapitału
zagranicznego w
gospodarce
kraju, wyjaśnia
zasady
funkcjonowania
specjalnych stref
ekonomicznych,
ocenia ich rolę w
rozwiązywaniu
problemów
społecznych i
ekonomicznych
kraju, ocenia
znaczenie
międzynarodowy
ch organizacji
finansujących:
Międzynarodowe
go Funduszu
Walutowego,
Banku
Światowego,
Europejskiego
Banku
Odbudowy i
Rozwoju w
przekształceniac
h politycznych
i gospodarczych
podaje
przykłady,
dlaczego wielu
ludzi jest
przeciwnych
globalizacji
przewiduje
skutki
dysproporcji w
rozwoju
gospodarczym
świata
(modernizacji,
restrukturyzacji,
globalizacji) na
rozwój
społeczny,
opisuje
regionalne
zróżnicowanie
handlu
międzynarodow
ego, ocenia
wpływ
inwestycji
zagranicznych
na rozwój
społeczny i
gospodarczy,
opisuje
regionalne
zróżnicowanie
inwestycji
zagranicznych w
Polsce i na
świecie,
wymienia
waluty
najbardziej
liczących się
gospodarczo
państw świata
(wybór zależy
•
•
•
od nauczyciela)
wymienia cechy
gospodarki
postindustrialnej
określa na czym
polega
globalizacja
analizuje i
wyjaśnia
złożone
przyczyny
zróżnicowania
poziomu
gospodarczego
państw świata,
opisuje
zróżnicowanie
•
•
•
politycznych
procesów
zachodzących
we
współczesnym
świecie, wyraża
przekonanie, że
w wojnie nie ma
zwycięzców –
wszyscy są
przegrani
przedstawia
przemiany we
współczesnym
przemyśle na
podstawie
konkretnych
przykładów
podaje przykłady
świadczące o
zachodzącym na
świecie procesie
globalizacji
wymienia
wskaźniki
opisujące
poziom życia
ludności (w tym
dochód
narodowy i
produkt krajowy
brutto na
jednego
mieszkańca),
opisuje
regionalne
zróżnicowanie
poziomu
rozwoju
gospodarczego,
wymienia cechy
państwa słabo i
wysoko
rozwiniętego,
porównuje,
korzystając z
danych
statystycznych,
dochód
23
•
•
•
•
•
•
•
reindustrializacja
zna przyczyny
globalizacji
zna kraje, które
przechodzą
transformację
ustrojową
wyjaśnia różnice
między państwami
wysoko rozwiniętymi a
państwami
intensywnie
rozwijającymi się oraz
opóźnionymi
w rozwoju gospodarczym
i społecznym
wskazuje na mapie
terytorialne
rozmieszczenie państw
zaliczanych do
poszczególnych grup
rozwojowych
przedstawia zmiany
zachodzące w
przemyśle własnego
regionu
uzasadnia potrzebę
restrukturyzacji
przemysłu w Polsce
analizuje i uzasadnia
zmiany udziału
rolnictwa w tworzeniu
PKB
pokoju na
świecie (NATO)
•
rozumie jaki
wpływ na
produkcję
przemysłową
wywarła
automatyzacja
i komputeryzacja
procesu wytwarzania
•
wyjaśnia termin
globalizacja
•
określa cechy
państw wysoko
rozwiniętych,
intensywnie
rozwijających
się oraz
opóźnionymi w
rozwoju
gospodarczym i
społecznym
•
prawidłowo
stosuje terminy:
prywatyzacja,
konsolidacja,
restrukturyzacja,
•
rolnictwo
ekologiczne ,
gospodarstwo
farnerskie i
rodzinne
•
odczytuje i
interpretuje
informacje na
temat górnictwa
i hutnictwa w
Polsce
przedstawione w
postaci tabeli i
wykresów
•
proponuje i
uzasadnia
kierunki
przemian w
polskim
rolnictwie
•
•
tempa rozwoju
krajów słabo
rozwiniętych,
wymienia
przykłady
kontrastów w
poziomie życia i
gospodarowania
na świecie,
wymienia
przykłady
dysproporcji
warunków życia
ludności Polski,
wyjaśnia na
przykładach
przyczyny
zróżnicowania
stanu
zdrowotnego
ludności,
opisuje,
korzystając z
danych
statystycznych,
zróżnicowanie
warunków
mieszkaniowych
w kraju –
powierzchni i
wyposażenia
technicznego
mieszkań
opisuje
zagrożenia
społeczne
związane z
restrukturyzacją
przemysłu w
Polsce
zajmuje
stanowisko
wobec przemian
zachodzących w
rolnictwie
Polski
•
narodowy Polski
z innymi
krajami,
porównuje,
korzystając z
danych
statystycznych,
warunki życia
ludności Polski z
innymi krajami,
opisuje,
korzystając z
danych
statystycznych,
zróżnicowanie
stanu
zdrowotnego
ludności w
wybranych
krajach świata,
wymienia
główne choroby
zagrażające
zdrowiu ludności
krajów wysoko i
słabo
rozwiniętych,
opisuje,
korzystając z
danych
statystycznych,
regionalne
zróżnicowanie
poziomu
wynagrodzeń w
Polsce, ocenia
jakość życia w
Polsce na tle
innych krajów
świata
przedstawia
korzyści , jakie
przyniesie
restrukturyzacja
przemysłu w
Polsce
OKRES II
Konflikty zbrojne i inne
Uczęń :
Uczeń :
Uczeń :
Uczeń :
24
Uczeń :
zagrożenia społeczno –
ekonomiczne.
Procesy przechodzenia od
izolacji do integracji:.
Współpraca między
społecznościami.
Procesy integracji i
dezintegracji w Europie.
Euroregiony i miasta (
gminy ) bliźniacze , jako
przykład współpracy na
szczeblu
międzynarodowym.
•
•
•
•
•
•
analizuje
przyczyny oraz
przewiduje
konsekwencje
społecznych,
gospodarczych i
politycznych
procesów
zachodzących we
współczesnym
świecie, wyraża
przekonanie, że
w wojnie nie ma
zwycięzców –
wszyscy są
przegrani
formułuje własne
stanowisko w
zakresie
możliwości
rozwiązania
wybranych
konfliktów
uzasadnia,
dlaczego niektóre
kraje ulegają
rozpadowi
politycznemu
zna historie
powstania
euroregionów
opisuje
przykłady
współczesnych
problemów
społecznych i
gospodarczych w
Unii Europejskiej
i sposoby ich
rozwiązywania
demokratyczneg
o
Uczeń ocenia
możliwości
rozwoju turystyki
w regionie
swojego
zamieszkania
•
•
wymienia
sposoby
przezwyciężania
konfliktów
politycznych,
wymienia
sposoby
zapobiegania
negatywnym
zjawiskom
społecznym,
wymienia
sposoby
zapobiegania
wojnom,
wskazuje
regiony świata
w których
•
•
•
•
zachodzą
procesy
dezintegracji
politycznej i
gospodarczej
wymienia polityczne i
gospodarcze korzyści
i zagrożenia
wynikające z
integracji
międzynarodowej
wymienia
miejscowości
siostrzane powiatu,
gminy, w którym
zamieszkuje
zna zasady integracji
gospodarczej i
politycznej krajów
Unii Europejskiej,
wymienia zasady
jednolitego
europejskiego rynku
pracy, ocenia jego
dostępność dla
obywateli polskich,
wskazuje na mapie
główne regiony i
ośrodki turystyczne
Opisuje
przykłady
konfliktów
zbrojnych na
świecie po
drugiej wojnie
światowej,
•
porównuje rolę
jednostki w
społeczeństwach
: totalitarnym i
demokratycznym
, wyjaśnia
przyczyny
terroryzmu,
przestępczości
zorganizowanej,
narkomanii,
•
uzasadnia
konieczność
poszanowania
wartości
etycznych i
moralnych dla
prawidłowego
funkcjonowania
społeczeństwa
•
wymienia
korzyści płynące
dla krajów
zrzeszonych
•
wskazuje
regiony świata
w których
zachodzą procesy
integracji politycznej
•
wymienia cele
Unii i państwa
członkowskie,
określa rolę
NATO w
zachowaniu
bezpieczeństwa
krajów Europy
i Polski, określa
rolę ONZ w
rozwiązywaniu
problemów
•
25
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
wymienia przykłady
negatywnych zjawisk
społecznych,
wymienia skutki tych
zjawisk,
wyjaśnia pojęcie
wojny, wymienia
straty spowodowane
przez wojny,
wyjaśnia na
przykładach przyczyny
wojen, przewiduje ich
konsekwencje,
wymienia przykłady
aktualnych konfliktów
zbrojnych na świecie i
w Europie, wymienia
organizacje polityczne
i militarne służące
utrzymaniu pokoju na
świecie (NATO)
wyjaśnia przyczyny
konfliktu między
bogatą Północą i
biednym Południem
podaje znaczenie
nazw: OECD,CEFTA,
NAFTA,OPEC,NATO
,WTO,PCK
uzasadnia podział
ekonomiczny świata na
bogatą Północ i biedne
Południe
proponuje środki
zaradcze łagodzące
prezentowany konflikt
rozumie fakt, że
integracja polityczna i
gospodarcza jest
korzystna dla krajów
zrzeszonych
podaje przykłady
państw które uległy
rozpadowi, lub którym
taki rozkład zagraża
wymienia formy
integracji
międzynarodowej
charakteryzuje
przyczyny
konfliktów
•
omawia
konsekwencje
•
ustosunkowuje
się do metod
terrorystycznych
stosowanych w
trakcie
konfliktów
•
rozumie
zagrożenia
wynikające dla
życia
i funkcjonowania
człowieka
•
zna przyczyny
konfliktów na
Bałkanach, w
Hiszpanii, i w
Wielkiej
Brytanii
•
wskazuje
miejsca
konfliktów na
mapie
•
zna kraje
zaliczane do
bogatej Północy
i biednego
Południa
•
wyjaśnia
sposoby w jaki
kraje bogate
pomagają
krajom biednym
w
rozwiązywaniu
ich problemów
gospodarczych
i społecznych
•
wyjaśnia
terminy:
integracja
polityczna,
gospodarcza,
dezintegracja
•
•
•
•
świata, Europy i
Polski,
wymienia rodzaje
zabytków kultury
materialnej,
rozpoznaje style w
architekturze, ocenia
środowisko
przyrodnicze z punktu
widzenia turystyki i
rekreacji,
wymienia najbardziej
znane atrakcje
turystyczne świata,
Europy i Polski,
wymienia
najważniejsze obiekty
dziedzictwa
kulturowego w Polsce
Światowego
Dziedzictwa
UNESCO, wymienia
przykłady tych
obiektów na świecie
•
•
społecznych
(uchodźcy) i
ekonomicznych
(głód) oraz
w utrzymaniu
pokoju
światowego,
wymienia
konsekwencje
położenia Polski
między Rosją
i Unią
Europejską,
Europą
Południową i
Skandynawią
podaje przykłady
współpracy na
szczeblu
regionalnym i
lokalnym
zna historię
traktatów,
opisuje
poszczególne
instytucje Unii
Europejskiej,
dostrzega bariery
w integracji
Polski i innych
krajów Europy
Środkowej i
Wschodniej z
Unią Europejską,
wymienia
korzyści
wynikające z
uczestnictwa
krajów Europy
Środkowej i
Wschodniej w
strukturach
europejskich,
ocenia korzyści i
koszty integracji
Polski ze
strukturami
europejskimi,
opisuje proces
26
, wykazuje zależność
rozwoju
międzynarodowych
powiązań
gospodarczych od
postępu
ekonomicznego,
opisuje rozwój
głównych
międzynarodowych
ugrupowań
integracyjnych na
świecie i w Europie,
•
wskazuje na mapie
i nazywa euroregiony
powstałe na granicach
Polski
•
wyjaśnia zasady
integracji gospodarczej
i politycznej krajów
Unii Europejskiej,
wymienia zasady
jednolitego
europejskiego rynku
pracy, ocenia jego
dostępność dla
obywateli polskich,
opisuje przykłady
współczesnych
problemów
społecznych i
gospodarczych w Unii
Europejskiej i sposoby
ich rozwiązywania
•
Uczeń ocenia
znaczenie turystyki w
rozwoju społecznym,
gospodarczym i
kulturowym Polski lub
wybranego regionu
świata, opisuje
turystykę jako źródło
dochodu ludności
•
polityczna i
społeczna
•
podaje przykłady
organizacji
politycznych i
gospodarczych
zrzeszających
poszczególne
kraje
•
uzasadnia
konieczność
międzynarodowe
j współpracy
społecznej,
gospodarczej,
politycznej,
•
wymienia jej
korzyści,
•
uczeń wyjaśnia
na czym polega
współpraca trans
- graniczna na
przykładzie
euroregionów
wymienia korzyści
jakie przynosi
mieszkanie w
pobliżu granic
powołanie
euroregionów
•
rozpoznaje
symbole Unii
Europejskiej,
opisuje rozwój
EWG i Unii
Europejskiej,
•
wymienia nazwy
krajów
członkowskich
Unii
Europejskiej,
•
wymienia
poszczególne
instytucje Unii
Europejskiej,
wyjaśnia zasady
integracji
gospodarczej i
•
integracji Polski
z Unią
Europejską, w
szczególności
działania
i procesy
legislacyjne,
wymienia
przykłady
współpracy
polskich
samorządów z
ich
odpowiednikami
z Unii
Europejskiej
Uczeń ocenia
znaczenie
turystyki w
rozwoju
intelektualnym i
emocjonalnym
człowieka
SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH (ZASADY,
NARZĘDZIA, CZĘSTOTLIWOŚĆ)
Sprawdzanie osiągnięć uczniów obejmuje następujące wskaźniki:
• Sprawdzanie pisemne
• Sprawdzanie ustne
• Sprawdzanie w sytuacjach praktycznych
• Obserwacja i ocena ucznia pracującego w grupie
• Kontrola zeszytów przedmiotowych
• Udział w konkursach
27
•
•
politycznej
krajów Unii
Europejskiej,
objaśnia pojęcia:
turystyka i
rekreacja,
opisuje turystykę
jako formę
aktywnego
spędzania czasu
wolnego, opisuje
zasady zdrowego
stylu życia,
przewiduje
skutki
nieprzestrzegani
a zasad
zdrowego stylu
życia, wymienia
rodzaje walorów
turystycznych
Rezultatem sprawdzania osiągnięć ucznia są oceny bieżące (cząstkowe), które brane są pod uwagę przy ocenianiu okresowym i
końcoworocznym.
Wszystkie oceny ustala się w stopniach według następującej skali:
• Stopień celujący
6
• Stopień bardzo dobry
5
• Stopień dobry
4
• Stopień dostateczny
3
• Stopień dopuszczający 2
• Stopień niedostateczny 1
Formy aktywności ucznia a przyporządkowanie wagi.
Formy aktywności
Waga w
Praca klasowa
Test z całego działu
Sprawdzian
7
7
5
Kartkówka
3
Rozwiązanie zadania
rachunkowego i problemowego
3
Odpowiedź ustna
3
Prezentacja projektu
3
Prezentacja referatu
2
Zadanie domowe
Materiały pomocnicze
2
2
28
Sprawdzanie pisemne:
a) Przez pracę klasową rozumie się sprawdzian wiedzy z całego działu, zawierający zróżnicowane polecenia /zadania rachunkowe,
problemowe, opisowe, graficzne, doświadczalne/
b) Test polega na jednokrotnym lub wielokrotnym wyborze poprawnych odpowiedzi. Zawiera materiał całego działu.
c) Sprawdzian może mieć różną formę, ale obejmuje mniej materiału niż cały dział.
Formy a), b), c) są zapowiadane przynajmniej tydzień przed planowaną pracą pisemną. Trwają jedną godzinę lekcyjną. W przypadku
otrzymania oceny niedostatecznej, uczeń ma prawo jeden raz poprawiać pracę.
d) Kartkówki obejmują nie więcej niż trzy ostatnie tematy. Trwają 5 – 20 minut i nie są wcześniej zapowiedziane. Kartkówki uczeń nie
poprawia.
POZIOM WYMAGAŃ NA POSZCZEGÓLNE OCENY WYRAŻONY W PROCENTACH zgodny ze Statutem Szkoły
Sprawdzanie ustne:
Odpowiedzi ustne (1-2 w okresie) mogą być poparte obliczeniami, rysunkami i schematami wykonywanymi na tablicy oraz powiązane z
wykorzystaniem mapy bądź określonych przyrządów.
Pozwalają one na ocenę sprawności językowej ucznia, znajomości terminów i nazw geograficznych, umiejętności budowania wypowiedzi,
zmierzającej do rozwiązania zadań lub sformułowania wniosku. Są też ważnym czynnikiem wychowawczym, stwarzając uczniom okazję do
publicznego zaprezentowania swojej wiedzy i umiejętności.
W czasie ustnego sprawdzania osiągnięć ucznia, nauczyciel zadaje mu 5 pytań.
Jeśli na każde pytanie uczeń udzieli prawidłowej, pełnej, niewymagającej pomocy nauczyciela odpowiedzi, otrzymuje w sumie 10 punktów (za
każdą odpowiedź po 2 punkty).
Skala ocen za poszczególną ilość punktów:
• 0 pkt. ocena niedostateczna
• 2 pkt. ocena dopuszczająca
• 4 pkt. ocena dostateczna
• 6 pkt. ocena dobra
• 8 pkt. ocena bardzo dobra
29
• 10pkt. ocena celująca
Jeśli, któraś odpowiedź była niepełna lub wymagała pomocy nauczyciela, uczeń otrzymuje za nią tylko 1 punkt. Gdy suma punktów waha się
pomiędzy pełnymi ocenami, nauczyciel zadaje uczniowi pytanie dodatkowe (mające dać mu szansę na uzyskanie lepszej noty).
Oceniane są też odpowiedzi krótkie, w czasie głównego toku lekcji np. dotyczące nowych treści realizowanych po raz pierwszy lub pytań
nawiązujących do lekcji poprzednich. Oceny tych odpowiedzi są traktowane jako tzw. „plusy” – pięć„plusów” pozwala uzyskać przez ucznia
ocenę celującą (ocena aktywności twórczej ucznia).
Obserwacja i ocena ucznia pracującego w grupie:
Obserwacja i ocena ucznia pracującego w grupie ma na celu wzmocnienie u uczniów zachowań pozytywnych z punktu widzenia
funkcjonowania grupy i eliminowanie działań destrukcyjnych.
Aby ocenić współpracę ucznia w grupie, nauczyciel powinien zaobserwować:
• w jakim stopniu jego zachowanie świadczy o odpowiedzialności za wykonanie zadania powierzonego grupie, czy podejmuje się pełnienia
roli ustalonej przez grupę, czy realizuje zadania wynikające z roli prawidłowo i z korzyścią dla grupy;
• w jakim stopniu jego zachowanie świadczy o odpowiedzialności za funkcjonowanie grupy jako całości oraz za pełnienie ról przez jej
członków, czy występuje z inicjatywą pomocy innym uczniom, czy akceptuje decyzje grupy i rozwiązuje konflikty.
Współpracę w grupie mogą oceniać: nauczyciel lub uczniowie (wzajemnie lub dokonując samooceny), uwzględniając wyżej wymienione
kryteria oraz zasady przyjęte w Statucie Szkoły.
30
Kontrola i ocena zeszytów przedmiotowych (jedna ocena w okresie)
Prowadzenie przez ucznia bieżących notatek w zeszycie przedmiotowym jest jednym z warunków zwiększenia trwałości efektów procesu
nauczania.
Prowadzenie zeszytu przedmiotowego ocenia nauczyciel według następujących kryteriów:
• poprawność merytoryczna i językowa wykonanych zadań i notatek;
• systematyczność sporządzania notatek, wykonywania zadań, w tym również domowych;
• estetyka i staranność wykonania, czytelność i funkcjonalność rozwiązań graficznych.
Udział w konkursach:
Udział w konkursach przedmiotowych ocenia się w sposób szczególny, gdyż zakres wymagań jest tu znacznie większy. Szczególne
osiągnięcia ucznia w tym zakresie oceniane są celująco.
.
Projekty prace długoterminowe, wykonane przez ucznia w domu, prezentowane lub omówione na zajęciach.
Referaty i materiały pomocnicze – prace wyszukane lub zrobione przez ucznia w domu.
Zasady pracy i ocenianie ucznia zdolnego i z orzeczeniem – indywidualizacja pracy.
Uczniowie zdolni poszerzają swoją wiedzę z GEOGRAFII poprzez udział w konkursach oraz otrzymują zadania do rozwiązania o
podwyższonym stopniu trudności (prace dodatkowe, zadania domowe).
2. Uczniowie o obniżonych wymaganiach
- uczniom tym wydłuża się czas pisania prac pisemnych
- otrzymują również pytania na poziomie podstawowym i koniecznym
1.
31
a. Uwagi końcowe.
o uczeń musi napisać wszystkie prace zapowiedziane i zrealizowane w jego klasie
o każda ocena otrzymana w wyniku poprawy pracy jest wpisywana do dziennika i liczona, jak ocena pierwotna do
średniej ważonej
o uczeń nie może przystąpić do poprawy pracy jeśli ocenę niedostateczną otrzymał w wyniku oszustwa
(odpisywanie, ściąganie)
o uczeń pracuje na swoją ocenę końcową cały okres i rok szkolny; nie ma możliwości poprawić oceny końcowej
przez jednorazowe zaliczenie materiału.
32