Wprowadzenie do zajęć Ekonomii

Komentarze

Transkrypt

Wprowadzenie do zajęć Ekonomii
Ekonomia
Oikos – dom
Nomos – prawo
zasady prowadzenia gospodarstwa
domowego
EKONOMIA – jest nauką o tym, jak jednostki i całe
społeczeństwa decydują o wykorzystaniu rzadkich
zasobów – które mogą mieć także inne, alternatywne
zastosowania – w celu wytwarzania różnych dóbr i
rozdzielania ich na konsumpcję obecną lub przyszłą,
pomiędzy różne osoby i grupy w społeczeństwie
Ekonomia dzieli się na dwa działy:
•Mikroekonomia
•Makroekonomia
Mikroekonomia zajmuje się badaniem poszczególnych
elementów gospodarki. Analizuje ceny, wielkość produkcji,
wysokość płac i zysków, itd. na poszczególnych rynkach, a
także formy i zasadność ingerencji państwa w analizowane
procesy rynkowe. Zajmuje się złożonym systemem
wzajemnych zależności, zwanym mechanizmem rynkowym.
W praktyce zatem, mikroekonomia analizuje postępowanie i
wybory podmiotów gospodarczych czyli gospodarstw
domowych i przedsiębiorstw – nabywców i sprzedawców
ich funkcjonowanie na rynkach towarów i usług i rynkach
czynników produkcji oraz ekonomiczne skutki tego
postępowania.
1
Makroekonomii bada gospodarkę jako całość, kładąc
przy tym nacisk na zachodzące w niej współzależności.
Przedmiotem jej analizy są tzw. wielkości zagregowane,
czyli
sumarycznie
traktowane
wielkości
mikroekonomiczne dotyczące całej gospodarki np.
zatrudnienie, produkcja globalna, dochód narodowy,
konsumpcja, ogólny poziom cen itp.
Ekonomia normatywna i pozytywna
We współczesnej ekonomii wyróżnia się dwa podejścia do procesu analizy:
•opisowy ( pozytywny) oraz
•wartościujący ( normatywny).
Ekonomia pozytywna oznacza pozbawiony sądów wartościujących opis
otaczającej nas rzeczywistości gospodarczej. Zajmuje się zatem światem takim jaki
jest, a nie takim jakim powinien być. Przedmiotem jej analizy są faktyczne
(pozytywne i negatywne) konsekwencje zmian warunków ekonomicznych i
ustalenie ich wpływu na efektywność gospodarowania.
2
Ekonomia normatywna wprowadza system wartości do
zaobserwowanych zależności ekonomicznych, ocenia je i
analizuje. Chodzi tu o ustalenie norm i zasad moralnych,
którym
powinny
odpowiadać
zjawiska
i
procesy
ekonomiczne.
Fundamentalne problemy
ekonomiczne
• Co?
• Jak?
• Dla kogo?
Nakładem lub czynnikiem produkcji jest dobro lub usługa
użytkowana przez przedsiębiorstwa w prowadzonych przez
nie procesach wytwórczych. Czynniki produkcji są ze sobą
kombinowane tak by przynieść wyniki (produkty), owe
wyniki zaś składają się ze zróżnicowanego zestawu
użytecznych dóbr lub usług, które są albo konsumowane
albo przeznaczane do dalszej produkcji.
3
Cztery grupy czynników produkcji
• Ziemia - obszar powierzchni ziemi i wszystko to co w naturze
jest użyteczne w procesie produkcji.
• Praca - (siła robocza), każdy sposób, w jaki ludzka energia,
fizyczna lub umysłowa, może być sensownie wydatkowana.
• Kapitał - wszelki wynik procesu produkcyjnego, który
przeznaczony jest do późniejszego wykorzystania w procesie
produkcyjnym
• Technologia - wiedza, jak zasoby mogą być łączone w
produktywny sposób.
Problem rzadkości zasobów – Niestety nie możemy mieć
wszystkiego co chcemy przez cały czas. Istnieje luka pomiędzy
nieograniczonymi potrzebami a ograniczonymi dobrami służącymi
do
ich
zaspakajania.
Stąd
konieczność
efektywnego
wykorzystania dostępnych zasobów.
Możliwości
Dobra
cywilne
Dobra
wojskowe
A
20
0
B
19
1
C
17
2
D
15
3
E
12
4
F
7
5
G
0
6
Ilość. Dóbr
cywilnych
KRZYWA MOŻLIWOŚCI PRODUKCYJNYCH
A
20
I
B
C
15
D
E
H
10
F
5
G
0
1
2
3
4
5
6
Ilość dóbr
wojskowych
4
KRZYWA MOŻLIWOŚCI PRODUKCYJNYCH
USA
Armaty
Armaty
ZSRR
USA
1941
USA
1939
ZSRR
1941
ZSRR
1939
Masło
Masło
Podmioty gospodarki rynkowej
Podmiot gospodarczy – pojedyncza osoba lub też grupa ludzi, która posiada
jakikolwiek zakres swobody podejmowania autonomicznych decyzji o zastosowaniu
dóbr rzadkich, będących jej własnością.
Podstawowymi podmiotami w gospodarce rynkowej są:
Przedsiębiorstwo - podmiot gospodarczy prowadzący na własny rachunek
działalność produkcyjną lub usługową w celu osiągnięcia korzyści.
Gospodarstwo domowe - jest dobrowolnym związkiem ludzi wspólnie
zamieszkujących i podejmujących decyzje finansowe dotyczące zarabiania i
wydawania zarobionych pieniędzy.
Instytucje państwowe - państwo, rząd i różne wyspecjalizowane jego agendy
(ministerstwa, urzędy) reprezentujące państwo.
Banki i instytucje pozabankowe - banki komercyjne, bank centralny, giełda
papierów wartościowych.
Podmioty demokracji społecznej- związki zawodowe, organizacje pracodawców,
izby przemysłowo-handlowe, partie polityczne, federacje konsumentów,
towarzystwa regionalne itp.
5
Zależności występujące pomiędzy gospodarstwem domowym a
przedsiębiorstwem
Wydatki konsumpcyjne
Dobra i usługi
Co?
GOSPODARSTWO
DOMOWE
Jak?
PRZEDSIĘBIORSTWO
Dla kogo?
Czynniki produkcji
Płace, czynsze,
procenty, itd.
6