Zarząd Gminy i Miasta Szubin

Komentarze

Transkrypt

Zarząd Gminy i Miasta Szubin
Zarząd Gminy i Miasta Szubin
Studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego
miasta i gminy Szubin
ELABORAT STUDIUM
TOM II
ZAGADNIENIA PRZYRODNICZE,
GOSPODARKA ROLNA I LEŚNA
1998 ÷ 2000
Opracowanie wykonane w Wojewódzkim Biurze Planowania Przestrzennego w Bydgoszczy
przy współpracy Urzędu Gminy i Miasta Szubin.
Podstawowy tekst studium zapisany jest w uchwale
Nr XVIII/180/2000 Rady Miejskiej w Szubinie z dnia 20 września 2000 r.
w sprawie studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Szubin.
2
ZESPÓŁ AUTORSKI
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i miasta Szubin
zostało wykonane w Wojewódzkim Biurze Planowania Przestrzennego w Bydgoszczy przez
zespół w następującym składzie:
Koordynacja opracowania, kierowanie studium
Generalny projektant :
mgr inż. arch. Andrzej Cholewski (część wstępna)
uprawnienia urbanistyczne nr 372/88
mgr inż. arch. Jan Wojciech Skowroński
uprawnienia urbanistyczne nr 1128/90
współpraca :
-
mgr inż. arch. Agnieszka Kujath-Jaworska
mgr inż. arch. Paweł Łukowicz (część wstępna)
Zagadnienia branżowe
Infrastruktura społeczna i demografia
Środowisko przyrodnicze
Rolnictwo i leśnictwo
Środowisko kulturowe
Komunikacja
Gospodarka wodno - ściekowa
Energetyka
Opracowanie graficzne
- Opracowanie techniczne
Dyrektor
Wojewódzkiego Biura Planowania
Przestrzennego w Bydgoszczy
mgr Iwona Stańczyk
mgr Janusz Szczęsny, mgr Joanna Burnicka
inż. Maria Skinder
mgr Janusz Umiński
mgr inż. Aleksander Skibiński
inż. Danuta Szolc
inż. Zofia Olechnowicz
mgr inż. arch. Agnieszka Kujath-Jaworska,
mgr Joanna Burnicka
techn. arch. Danuta Wiśniewska,
Małgorzata Szamocka
techn. Stefan Chłościński
mgr Julian Ziemkowski
Bydgoszcz 1998 ÷2000 r.
3
Rozdz.
Tytuł
Strona
ZAWARTOŚĆ TOMU I
1.
1.1.
1.2.
1.3.
1.4.
1.5.
2.
2.1.
2.2.
3.
3.1.
3.2.
4.
4.1.
4.2.
OGÓLNE INFORMACJE - WSTĘP
PODSTAWA PRAWNA
POŁOŻENIE GMINY I MIASTA
PODZIAŁY ADMINISTRACYJNE
PODZIAŁY SPECJALNE
NAZWY MIEJSCOWOŚCI I ULIC
UWARUNKOWANIA DEMOGRAFICZNE)
ANALIZA DEMOGRAFII OBSZARÓW WIEJSKICH GMINY SZUBIN
WYKONANA W 1998 R.
ANALIZA DEMOGRAFII MIASTA SZUBINA WYKONANA W 1998 R.
BEZROBOCIE
BEZROBOCIE W MIEŚCIE SZUBINIE
BEZROBOCIE NA OBSZARACH WIEJSKIE GMINY SZUBIN
WARUNKI MIESZKANIOWE
WARUNKI MIESZKANIOWE MIASTA SZUBINA
WARUNKI MIESZKANIOWE NA OBSZARACH WIEJSKICH GMINY SZUBIN
6
6
6
6
7
7
9
9
24
37
37
39
41
41
45
ZAWARTOŚĆ TOMU II
5.
5.1.
5.2.
5.3.
5.4.
6.
7.
7.1.
7.2.
7.3.
7.4.
7.5.
12.
12.1.
13.
13.1.
13.5.
UWARUNKOWANIA PRZYRODNICZO - KRAJOBRAZOWE I OCHRONA ŚRODOWISKA
UWARUNKOWANIA NATURALNE
OCHRONA PRZYRODY I KRAJOBRAZU
ZAGROŻENIA ŚRODOWISKA
OCHRONA KRAJOBRAZU KULTUROWEGO
GŁÓWNE ZASADY EKOPOLITYKI NA OBSZARZE GMINY
OCHRONA GRUNTÓW ROLNYCH I LEŚNYCH, ORAZ GOSPODARKA GRUNTAMI
WARUNKI PRZYRODNICZE
STRUKTURA AGRARNA I UŻYTKOWANIE GRUNTÓW
STAN PRODUKCJI ROLNEJ
LASY I GOSPODARKA LEŚNA
KIERUNKI ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO W ZAKRESIE ROLNICTWA.
UWARUNKOWANIA PRAWNE (WYBRANE - CAŁOŚĆ W TOMIE V)
PRZEPISY PRAWA MIEJSCOWEGO
UWARUNKOWANIA ZEWNĘTRZNE
ZEWNĘTRZNE POWIĄZANIA PRZYRODNICZE
OBSZARY I OBIEKTY OBSŁUGI PONADLOKALNEJ (ZEWNĘTRZNE)
6
6
11
12
14
15
19
19
23
24
25
28
31
31
35
35
35
ZAWARTOŚĆ TOMU III
8.
8.1.
8.2.
8.3.
8.4.
UWARUNKOWANIA ISTNIEJĄCEJ STRUKTURY WŁASNOŚCIOWEJ
I FUNKCJONALNEJ ORAZ INFASTRUKTURA SPOŁECZNA
CECHY CHARAKTERYSTYCZNE STRUKTURY WŁASNOŚCIOWEJ GMINY
CECHY CHARAKTERYSTYCZNE STRUKTURY FUNKCJONALNEJ GMINY
DOSTĘP DO INFRASTRUKTURY SPOŁECZNEJ
GMINA SZUBIN NA TLE GMIN WOJEWÓDZTWA BYDGOSKIEGO
6
6
9
9
24
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000
4
ZAWARTOŚĆ TOMU IV
9.
9.1.
9.2.
9.3.
9.4.
9.5.
9.6.
9.7.
9.8.
9.9.
9.10.
9.11.
9.12.
12.
12.2.
UWARUNKOWANIA ISTNIEJĄCYCH WARTOŚCI KULTUROWYCH
HISTORIA MIASTA
OCHRONA ZABYTKÓW KULTURY MATERIALNEJ
STREFY „W" OCHRONY ARCHEOLOGICZNEJ
KOŚCIOŁY RZYMSKO-KATOLICKIE
CMENTARZE RZYMSKO-KATOLICKIE
CMENTARZE EWANGELICKIE I INNE
WYKAZ ZABYTKÓW WEDŁUG KART EWIDENCJI ZABYTKÓW
WYKAZ OBIEKTÓW Z EWIDENCJI ZABYTKÓW ARCHITEKTURY
I BUDOWNICTWA PSOZ Z WYRÓŻNIENIEM OBIEKTÓW WPISANYCH DO REJESTRU ZABYTKÓW
CECHY CHARAKTERYSTYCZNE PRZESTRZENI PUBLICZNYCH GMINY
WNIOSKI DOT. UWARUNKOWAŃ KULTUROWYCH W MIEŚCIE
WNIOSKI DOT. UWARUNKOWAŃ KULTUROWYCH NA TERENACH WIEJSKICH
WALORY TURYSTYCZNE
UWARUNKOWANIA PRAWNE (WYBRANE - CAŁOŚĆ W TOMIE V)
UWARUNKOWANIA WYNIKAJĄCE Z PRZEPISÓW SZCZEGÓLNYCH
(poza powszechnie obowiązującymi)
6
6
8
9
13
13
13
14
29
38
39
40
42
44
44
ZAWARTOŚĆ TOMU V
10.
10.1.
10.2.
10.3.
11.
11.1.
11.2.
11.3.
12.
12.1.
12.2.
12.3.
13.
13.1.
13.2.
13.3.
13.4.
13.5.
14.
UWARUNKOWANIA WYNIKAJĄCE ZE STANU ISTNIEJĄCEGO ZABUDOWY
I TERENÓW OTWARTYCH
CECHY CHARAKTERYSTYCZNE ISTNIEJĄCEJ ZABUDOWY
MIEJSCOWE PLANY ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO
RUCH BUDOWLANY
UWARUNKOWANIA INFRASTRUKTURALNE
KOMUNIKACJA
ENERGETYKA I TELEKOMUNIKACJA
GOSPODARKA WODNO – ŚCIEKOWA
UWARUNKOWANIA PRAWNE
PRZEPISY PRAWA MIEJSCOWEGO
UWARUNKOWANIA WYNIKAJĄCE Z PRZEPISÓW SZCZEGÓLNYCH
(poza powszechnie obowiązującymi)
UWARUNKOWANIA WYNIKAJĄCE Z WNIOSKÓW ORGANÓW RZĄDOWYCH
I INSTYTUCJI ZARZĄDZAJĄCYCH ELEMENTAMI ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO NA TERENIE GMINY
(wg podziału administracyjnego do końca 1998 r.)
UWARUNKOWANIA ZEWNĘTRZNE
ZEWNĘTRZNE POWIĄZANIA PRZYRODNICZE
ZEWNĘTRZNE POWIĄZANIA INFRASTRUKTURALNE
INTERESY GMIN SĄSIEDZKICH
POTRZEBY TERENOWE DLA REALIZACJI POLITYKI PRZESTRZENNEJ PAŃSTWA
NA OBSZARZE GMINY
OBSZARY I OBIEKTY OBSŁUGI PONADLOKALNEJ (zewnętrzne)
NA ZAKOŃCZENIE
6
6
7
17
19
19
30
50
58
58
63
64
65
65
65
66
66
66
67
5
Opracowania dot. gminy Szubin na mapach w skali 1 : 10 000 (16 sekcji)
1 Struktura własnościowa gminy Szubin - 1998 r.*
2 Uproszczona inwentaryzacja funkcjonalna - 1998 r.
3 Obszary objęte ochroną Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków - 1999 r.
- strefy: pełnej ochrony konserwatorskiej „A”, ochrony konserwatorskiej „B”, ochrony ekspozycji „C”
i ochrony archeologicznej „W”.
Opracowania dot. gminy Szubin na mapach w skali 1 : 25 000
1 Załącznik nr 1 do uchwały Rady Miejskiej w Szubinie - gmina Szubin
(rysunek studium - projekt)
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Erozja gleb
Kompleksy rolniczej przydatności gleb
Walory środowiska przyrodniczego
Zagrożenia środowiska
Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalane w latach 1995 - 1999
i planowane opracowania
Walory środowiska kulturowego i turystyka
Rolnictwo i leśnictwo
Komunikacja - drogi kołowe, kolej, ścieżki rowerowe
Infrastruktura techniczna - elektroenergetyka, gaz, telekomunikacja
Infrastruktura techniczna - wodociągi, kanalizacja sanitarna i deszczowa
Opracowanie dot. gminy Szubin na mapie w skali 1 : 75 000
Kierunki zagospodarowania przestrzennego
- kierunkowa struktura funkcjonalno-przestrzenna, tereny planowane do zainwestowania
i do zmian sposobu użytkowania
Opracowania dot. miasta Szubina na mapach w skali 1 : 10 000 /i 1 : 20000/
(grafika komputerowa)
1 Załącznik nr 2 do uchwały Rady Miejskiej w Szubinie - miasto Szubin
(rysunek studium - projekt)
2 Uproszczona inwentaryzacja funkcjonalna 1998 r.
3 Struktura własnościowa miasta Szubina 1998 r. - synteza**
4 Planowana struktura funkcjonalna w 1991 r. - synteza rysunku miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Szubina uchwalonego w 1991 r.
5 Uwarunkowania rozwoju zabudowy - konflikty przestrzenne - 1999 r. /1 : 20 000/
6 Walory kulturowe i ochrona zabytków
7 Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego sporządzane w latach 1995 ÷ 2000
8 Komunikacja
9 Infrastruktura techniczna /energetyka, wod.-kan., gaz, ciepłownictwo/
10 Kierunki rozwoju zagospodarowania przestrzennego
- kierunkowa struktura funkcjonalno-przestrzenna
* - opracowanie WBGiTR w Bydgoszczy,
** - opracowanie z udziałem UGiM Szubin,
pozostałe opracowano w Wojewódzkim Biurze Planowania Przestrzennego w Bydgoszczy.
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000
6
5.
UWARUNKOWANIA PRZYRODNICZO - KRAJOBRAZOWE
I OCHRONA ŚRODOWISKA
5.1.
UWARUNKOWANIA NATURALNE
5.1.1. Położenie. Rzeźba. Budowa geologiczna
Gmina Szubin położona jest w granicach 2-ch mezoregionów. Część północna
i wschodnia gminy leży w granicach mezoregionu Kotliny Toruńsko-Bydgoskiej makroregionu Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej, pozostała część gminy leży na terenie Pojezierza
Gnieźnieńskiego, wchodzącego w skład makroregionu Pojezierza Wielkopolskiego.
Z punktu widzenia geomorfologicznego gmina położona jest w obrębie 2-ch jednostek morfologicznych: wysoczyzny morenowej oraz Pradoliny Noteci.
W obrębie wysoczyzny wyróżnić można formy związane z bezpośrednią akumulacją lodowca,
do których zaliczyć należy obszar moreny dennej, płaskiej, o deniwelacjach do 2 m i nachyleniach do 5 % oraz obszar moreny dennej falistej, o nachyleniach 2 - 5 m i nachyleniach terenu do 10 %.
Po całej wysoczyźnie rozproszone są pagórki moren czołowych. Ich wysokości względne
wynoszą 5 - 20 m.
Wysoczyzna opada ku pradolinie wyraźną krawędzią. W strefie przykrawędziowej występują
liczne młode rozcięcia erozyjne.
W obrębie wysoczyzny zaznacza się szereg zagłębień pochodzenia rynnowo-wytopiskowego.
Na powierzchni wysoczyzny występują ponadto liczne drobne zagłębienia powstałe w wyniku
wytapiania się brył martwego lodu („oczka”).
Sandry są nieliczne i niewielkie obszarowo. Towarzyszą one rynnom glacjalnym i dolinie rzeki Gąsawki.
Pradolina Noteci - stanowiąca fragment Pradoliny Toruńsko-Eberswaldziej posiada system teras wykształconych jako: terasa zalewowa, nadzalewowa i wyższa.
Terasa zalewowa stanowi dno doliny Noteci i Gąsawki i wznosi się 1 - 3 m nad lustro wody.
Terasa nadzalewowa (75 ÷ 78 m npm.) przechodzi bezpośrednio w terasę wyższą wznoszącą
się na wysokość 77 ÷ 82 m npm., o urozmaiconej wydmami powierzchni.
Całą gminę pokrywają utwory czwartorzędowe. Ich miąższość wynosi przeciętnie
60 ÷ 70 m (lokalnie 20 - 30 do 115).
Osady czwartorzędowe występujące na terenie gminy są głównie osadami starszych faz
zlodowacenia bałtyckiego. Utwory plejstoceńskie charakteryzują się dużą zmiennością frakcji.
Gliny najstarszego zlodowacenia południowo-polskiego zachowały się fragmentarycznie. Pod
nimi zalega seria utworów rzecznych i fluwioglacjalnych.
Wyżej występuje rozległa seria utworów interglacjału eemskiego. Są to osady fluwioglacjalne
i zastoiskowe - piaski, żwiry i mułki.
Gliny ostatniego zlodowacenia - są lokalnie przedzielone piaskami fluwioglacjalnymi oraz iłami zastoiskowymi interstadiału oryniackiego.
Akumulaty wypełniające pradolinę to plejstoceńskie piaski i żwiry akumulacji wodnolodowcowej, piaski rzeczne oraz holoceńskie piaski wydmowe i torfy. Doliny i rynny zasypane są
piaszczysto-żwirowymi utworami teras akumulacyjnych, piaskami rzecznymi i torfami. Najmłodsze utwory holoceńskie zalegają w rynnach jeziornych, dolinach rzecznych i pradolinie
Noteci. Są to mady, piaski rzeczne, torfy i gytie. Pola wydmowe - to przewiane piaski rzecznych teras akumulacyjnych i częściowo akumulacji lodowcowej. Mady rzeczne wykształcone
są w postaci piasków gliniastych, glin pylastych, pyłów.
7
Na znacznej części powierzchni gminy występują także utwory trzeciorzędowe. Brak ich jedynie na kulminacji szubińskiej.
Osady trzeciorzędu starszego to mułki, iły toruńskie, piaski i piaskowce glaukonitowe
oligocenu i eocenu. Utwory trzeciorzędu młodszego to mioceńskie piaski drobnoziarniste z
domieszką pyłu węgla brunatnego, mułki, iły oraz węgiel brunatny. Miąższość warstw piaszczystych waha się w granicach 10 - 35 m (lokalnie 64 m lub 2 - 5 m).
Najmłodsze utwory trzeciorzędu, pliocenu to tzw. iły poznańskie (pstre). Ogólna miąższość
utworów plioceńskich wynosi średnio 20 - 50 m (lokalnie 80).
Poniżej utworów trzeciorzędowych występują utwory jury. Głównie są to osady jury
dolnej - liasu, wykształcone w postaci piaskowców, glin popielatych, iłów, mułków, łupków.
Utwory doggeru reprezentują piaskowce, mułowce, łupki, wapienie, sferosyderyty, margle. Miąższość waha się od 175 do 300 m. Natomiast malm występuje w pn.-wsch. części
gminy w postaci wapieni oolitowych, piaskowców, łupków, mułowców, iłowców i wapieni
dolomitycznych.
Miasto Szubin
Odrębnego omówienia wymagają warunki fizjograficzne miasta Szubin.
Miasto położone jest na granicy dwóch jednostek geomorfologicznych: wysoczyzny
morenowej dennej i pradoliny Noteci (Noteci - Warty). Współczesna zabudowa miasta
ograniczona jest właściwie do strefy krawędziowej wymienionych jednostek.
Morenę denną okolic miasta reprezentuje na ogół morena płaska, urozmaicona zagłębieniami w charakterze rynnowym lub wytopiskami oraz wydmami zlokalizowanymi w
strefie kontaktowej moreny dennej i krawędzi doliny Gąsawki. Kompleks wzgórz w północnej
części miasta reprezentuje moreny spiętrzone.
Dolina Gąsawki posiada charakter wybitnie rynnowy, tak że jej ujściowy do Pradoliny
Noteci odcinek - posiada również charakter rynny glacjalnej, przekształconej przez późniejsze
procesy rzeczne.
Najstarsze ogniwo stratygraficzne stanowi glina morenowa występująca bądź na powierzchni, bądź pod przykryciem piasków fluwioglacjalnych. Równy wiek z gliną posiadają
też piaski zwałowe.
Piaski fluwioglacjalne stwierdzono głównie w strefie moreny czołowej oraz w strefie
krawędziowej doliny Gąsawki.
Seria piasków budujących rozległy poziom terasy doliny Gąsawki - jest bądź serią akumulacyjną wód roztopowych, bądź serią wód rzecznych.
Serię utworów najmłodszych reprezentują osady zalegające w bezodpływowych zagłębieniach typu wytopiskowego, wydmy bądź utwory deluwialne.
5.1.2. Wody powierzchniowe i wgłębne
Gmina Szubin
Głównymi zbiornikami wód powierzchniowych na terenie gminy są: rzeka Noteć,
Gąsawka, fragment Górnego Kanału Noteckiego oraz jeziora: Żędowskie (64,8 ha),
Wąsowskie (58,0 ha), Gąbińskie (48,3 ha), Skrzynka (20,2 ha), Bagno (24,8 ha), ponadto 6
mniejszych jezior o powierzchni 1 ÷ 2,5 ha.
Spośród jezior kontrolowanych przez WIOŚ - Wąsowskie posiada wody klasy III,
a Żędowskie - II. Rzeka Noteć, Górny Kanał Notecki, Gąsawka i Biała Struga prowadzą wody
pozaklasowe (n.o.n.). Pozostałe jeziora i cieki nie są kontrolowane przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska.
Czwartorzędowe zbiorniki wód podziemnych dzielą się na dolinne i wysoczyzny morenowej. Wśród zbiorników dolinnych, bardzo ważny jest dolinny zbiornik Rowu Noteckiego
występujący na terenie pradoliny Noteci - Warty oraz Kotliny Toruńskiej. Wodonośne są tu
piaski rzeczne i wodnolodowcowe oraz piaski akumulacji lodowcowej na piaskach wodnoloSTUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000
8
dowcowych. W pradolinie Noteci zalegają piaski i mady rzeczne oraz torfy. Zwierciadło wody
jest swobodne i występuje na głębokości 0,9 ÷ 6,0 m.
Wydajność eksploatacyjna z jednego otworu wynosi ok. 38 ÷ 45 m3/h (lokalnie 15 m3/h).
Poza pradoliną i kotliną, na terenach występowania utworów terasowych - wydajność
z jednego otworu jest rzędu kilku do kilkunastu (5 ÷ 18), lokalnie do 25 m3/h.
Wody te nie są w dostateczny sposób izolowane od powierzchni, co stwarza możliwość
zanieczyszczeń bakteriologicznych.
Zbiornik wysoczyzny morenowej stanowi peryferyjną część jednostki zwanej zbiornikiem
równiny kujawskiej.
Poziom plejstoceński składa się z 2-ch ÷ 3-ch horyzontów wodonośnych. Miąższość utworów
piaszczysto-żwirowych przewarstwiających gliny morenowe waha się w granicach 10÷25/30
m (lokalnie 40÷50 m).
Zwierciadło wody jest przeważnie pod ciśnieniem 1÷3, lokalnie 5 atm. Wydajność
z pojedynczych otworów kształtuje się na poziomie 20÷55 m3/h (sporadycznie 5÷105 m3/h).
Wody w okolicach Szubina wykazują nadmierne ilości chlorków, co ma związek z ługowaniem wodonośnych utworów permskich w wysadach solnych i przenikaniem wód zasolonych
do horyzontów jury, trzeciorzędu i czwartorzędu.
W trzeciorzędzie wodonośne są mioceńskie piaski drobnoziarniste, zalegające wśród
iłów, mułków i węgla brunatnego. Poziom ten jest izolowany od czwartorzędowego
iłami pliocenu. Warstwy piaszczyste tego poziomu mają zmienną miąższość - przeważnie
10÷35 m. Zwierciadło wody jest pod ciśnieniem 7÷9 atm.
W centralnej części gminy pod trzeciorzędem i lokalnie czwartorzędem zalegają
piaskowce i iły liasu, które stanowią poziom wód szczelinowych, o wydajności z jednego
otworu do kilkunastu m3/h. Wody te nie są eksploatowane ze względu na ich zasolenie.
Północna i północno-wschodnia część gminy leży w granicach tzw. Głównego Zbiornika Wód Podziemnych (GZWP) - obszaru najwyższej ochrony - w utworach czwartorzędowych. Jest to zbiornik nr 138 (wg A. Kleczkowskiego) pn. „Pradolina Toruń-Eberswalde (Noteć)”.
Miasto Szubin
Pod względem warunków wodno-budowlanych najkorzystniej przedstawiają się obszary
położone na wysoczyźnie morenowej. Dolina Gąsawki jest obszarem płytkiego zalegania wód
gruntowych. Wody zaskórne występują również w strefie krawędziowej w zachodniej części
miasta.
Generalnie zatem w południowej części miasta występują wody na głębokości 0÷1
i 1÷2 m p.p.t. z wyjątkiem drobnych fragmentów wydmowych w części południowo - zachodniej.
Głównym ciekiem na terenie miasta jest rzeka Gąsawka wraz z jej dopływem - Białą
Strugą. Cieki te wykorzystują starą dolinę plejstoceńską, stąd ich koryta wcięte są w utwory
piaszczyste. W okresach obfitych opadów, poziom wód w obu ciekach zwiększa się o tyle, że
powoduje zalewanie terenów sąsiednich.
Dość liczne są (zwłaszcza w części południowo-wschodniej) mokradła stałe i okresowe.
9
GEOMORFOLOGIA
gm. Bia³e B³ota
gm. Nak³o n. Noteci¹
Stary
Jarużyn
Żurczyn
Tur
Zamość
Samoklęski
Duże
Samoklęski
Małe
Rynarzewo
Szkocja
Godzimierz
Małe
Rudy
Grzeczna
Panna
Słonawy
Łachowo
Kołaczkowo
gm. Kcynia
Wolwark
Szubin
Wieś
Kornelin
m. SZUBIN
Smolniki
Zalesie
Kowalewo
Królikowo
Słupy
Mąkoszyn
gm. £abiszyn
Wąsosz
Chraplewo
Ciężkowo
Dąbrówka
Słupska
Chomętowo
Żędowo
Retkowo
LEGENDA;
gm. ¯nin
TERASY ZALEWOWE (DNA DOLIN)
RÓWNINY SANDROWE
TERASY EROZYJ NO - AKUMULACYJ NE
Z POKRYW¥ OSADÓW RZECZNYCH
WYSOCZYZNA MORENOWA P£ASKA I FALISTA
ZBOCZA PRADOLIN O NACHYLENIU 10%I POWY¯EJ
ZBOCZA PRADOLIN O NACHYLENIU PONI¯EJ 10%
WODY
PAGÓRY I WGÓRZA MORENOWE
GRANICA GMINY
WA£Y OZÓW
POLA PIASKÓW ROZWIEWNYCH
POLA WYDM
0
1
2
4
6
8
10km
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000
10
5.1.3. Gleby
Gleby na terenie gminy są dość znacznie zróżnicowane. Powszechnym typem są gleby
wytworzone w piaskach typu bielicowego i brunatnego. Są to gleby piaszczyste, naglinowe.
Gleby piaszczyste lite (występujące na sandrach) oraz gleby piaszczyste tworzą niewielkie
areały na kulminacjach terenu.
Gleby piaszczyste naglinowe składają się ze zbielicowanych piasków słabogliniastych lub gliniastych lekkich, zalegających na podłożu gliniastym. Posiadają one przeważnie klasę IVa
i IVb.
Sporadycznie spotyka się piaski gliniaste mocne podścielone glinami klas IIIa i IIIb
użytków ornych.
W litych piaskach sandrowych - powstały gleby piaszczyste, słabogliniaste klas IVb, V i VI.
Na kulminacjach terenowych spotyka się gleby piaszczyste całkowite.
Dla gleb wytworzonych w glinach skałą macierzystą jest glina zwałowa. Większość tych gleb
w klasach bonitacji III - IV wykazuje duży stopień zbielicowania.
W pradolinie Noteci, Gąsawki, Kanału Noteckiego i w licznych zagłębieniach bezodpływowych, jak również rynnach jeziornych występują gleby bagienne.
Czarne ziemie wytworzone w piaskach lub glinach zajmują obniżenia terenowe lub strefy podkrawędziowe w dolinach rzecznych.
5.1.4. Klimat
Wg podziału R. Gumińskiego, gmina Szubin znajduje się na pograniczu dzielnicy
nadnoteckiej i środkowej.
Dzielnica nadnotecka, w obręb której wchodzi północna część gminy, ma charakter
przejściowy od chłodnej dzielnicy pomorskiej do cieplejszej środkowej.
Dni z przymrozkiem jest ok. 107÷108, dni mroźnych 30÷35.
Opady wynoszą średnio ok. 550 mm/rok, czas trwania pokrywy śnieżnej 38÷50 dni.
Długość okresu wegetacyjnego wynosi 200÷215 dni.
Południowa część gminy znajduje się w dzielnicy środkowej, charakteryzującej się
najniższymi w Polsce opadami (poniżej 500 mm/rok). Liczba dni mroźnych 30÷50, dni z
przymrozkami 100÷110.
Czas trwania pokrywy śnieżnej 30÷60 dni.
Okres wegetacyjny trwa 210÷220 dni.
Średnia roczna temperatura wynosi 7,1÷7,6oC, natomiast średnia najcieplejszego
miesiąca - lipca wynosi 17,2÷17,9oC, najzimniejszego - lutego - 3,0÷3,3oC.
Generalnie należy stwierdzić, iż średnie miesięczne temperatury w ciepłej porze roku są
w pradolinie niższe niż na wysoczyźnie o 1,5÷3,5oC (przy gruncie o 1,2÷7,8oC). Liczba przymrozków przygruntowych w pradolinie jest większa o 20.
Najniższe średnie wartości wilgotności notuje się w maju 50÷70 %, najwyższe w grudniu i listopadzie 85÷90 %.
Średnie roczne zachmurzenie wynosi 6,0÷6,6 stopnia pokrycia nieba. Dni pogodnych
jest w roku ok. 40÷50, pochmurnych około 140.
Przeważającym wiatrem jest zachodni 23,7 % i południowo-zachodni 16,3 %.
5.1.5. Lasy
Gmina Szubin należy do jednostek terytorialnych posiadający wskaźnik lesistości przekraczający krajowy i wojewódzki. Lasy stanowią bowiem 33,68 % powierzchni gminy.
Układ typów siedliskowych lasów gminy zaliczanych do III Krainy Wielkopolsko-Pomorskiej - wiąże się z rozmieszczeniem gleb.
W części północnej, gdzie przeważają lekkie gleby piaszczyste, ok. 90 % powierzchni
leśnej reprezentuje bór świeży. Pozostały odsetek stanowią bór mieszany świeży, las mieszany
i olsy.
11
Na siedliskach boru mieszanego i lasowych dominuje sosna w zmieszaniu z liściastymi:
dębem, bukiem, brzozą, grabem i iglastymi: świerkiem, daglezją i modrzewiem.
W siedlisku boru świeżego drzewostany tworzy lita sosna z pojedynczą domieszką
świerka, dębu i brzozy.
Runo jest na ogół obfite i składa się z licznych roślin zielnych.
W drzewostanach przedrębnych, bliskorębnych i rębnych (od ok. 40 lat wzwyż) licznie
występują podszyty tarniny, leszczyny, dębu, grabu, buku i innych.
5.2. OCHRONA PRZYRODY I KRAJOBRAZU
Gmina Szubin
Walory krajobrazowe gminy Szubin pozwoliły na wyróżnienie w jej granicach tzw.
„Obszaru Chronionego Krajobrazu Jezior Żędowskich”. Ustanowiony on został Rozporządzeniem nr 9/91 Wojewody Bydgoskiego z 14.06.1991 r., zmienionym Rozporządzeniem
nr 145/94 z 17.08.1994 r. (Dz. Urz. Woj. Bydg. nr 10, poz. 102).
Ponadto na terenie gminy ustanowiono 27 pomników przyrody - głównie pojedyncze
okazy drzew, ich skupienia lub aleje. Na terenie gminy ustanowiony został także 1 użytek
ekologiczny.
Projektowany jest rezerwat faunistyczny pn. „Czapliniec Dziewicza Góra”, w celu
ochrony miejsca lęgowego kolonii czapli siwej. Położenie ww. rezerwatu - część działki nr
285/2 LP w obrębie Szubin-Wieś, wg map leśnych oddz. 285p. obr. Szubin, leśn. Tur. Powierzchnia projektowanego rezerwatu - 9,78 ha, w tym grunty leśne 9,70 ha i droga 0,08 ha.
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje swym zasięgiem ciąg jezior rynnowych
ciągnących się od Jeziora Sobiejuskiego poprzez Jeziora Żędowskie, Wąsoskie, Skrzynka
i Gąbińskie. Wymienione jeziora leżą - jak wspomniano - w rynnie wciętej w Pojezierze
Gnieźnieńskie. Wraz z towarzyszącymi rynnie wysoczyznami morenowymi stanowią one
typowy krajobraz pojezierny.
Wszelka działalność na jego obszarze winna być podporządkowana wymogom ochrony
środowiska i krajobrazu. Za szczególnie niezbędne należy uznać zabiegi zmierzające do
ochrony jezior przed spływem zanieczyszczeń mineralnych i organicznych z okolicznych terenów polnych.
Obszary uznane za parki wiejskie winny podlegać ochronie stosownie do przepisów
szczególnych. Pod opieką konserwatorską Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody pozostają
parki położone w: Chobielinie (7,48 ha), Chraplewie, Kołaczkowie, Królikowie (3,14 ha, w
tym 0,05 ha zajmują wody), Łachowie (1,74 ha, w tym 0,28 ha zajmują wody), Retkowie
(5,87 ha, w tym 1,31 ha zajmują wody), Jarużynie (4,70 ha, w tym 0,52 ha zajmują wody)
Samoklęskach i Słupach, oraz uznane za tzw. parki pałacowe w miejscowościach Pińsko i Zalesie.
Miasto Szubin
Na terenie miasta znajdują się 4 pomniki przyrody, jeden w zabytkowym park dworskim
(pow. 3,08 ha w tym 1,48 ha zajmują wody), przy ul. Nakielskiej 22 (Szkoła Rolnicza).
5.3.
ZAGROŻENIA ŚRODOWISKA
5.3.1. Odpady
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000
12
Na obszarze gminy brak jest wysypiska śmieci spełniającego warunki określone w przepisach prawnych. Utylizację odpadów rozwiązano, w ramach porozumienia gmin Nakło nad
Notecią, Kcynia i Szubin, wywożąc odpady na wysypisko śmieci w Rozwarzynie w gminie
Nakło nad Notecią. Stare i dzikie wysypiska przeznaczone są do likwidacji, a tereny po nich
zaplanowano zrekultywować. Dotychczas uległo likwidacji wysypisko w Turze, a zaplanowano likwidację wysypisk położonych w sołectwach Godzimierz (wysypisko m. Szubina, na
południe od wsi, przy granicy z sołectwem Grzeczna Panna, w lesie, przy skrzyżowaniu drogi
krajowej z powiatową) ze strefą ochronną 500 m, Królikowo (po wyrobisku żwiru, na północny zachód od wsi, przy granicy gminy) ze strefą ochronną 300 m i Retkowo (ok. 500 m od
centrum wsi, przy drodze do Ciężkowa) ze strefą ochronną 500 m.
Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy z 1993 r. rezerwował
teren, o powierzchni 0,85 ha, pod wysypisko śmieci w sołectwie Zalesie (ok. 1 km na zachód,
od centrum wsi, przy torze kolejowym, na rozwidleniu dróg) ze strefą ochronną 500 m, ale
dotychczas nie przystąpiono do prac projektowych - realizacyjnych.
Ponadto pod nadzorem Inspekcji Ochrony Środowiska działa mogilnik przeterminowanych środków ochrony roślin na terenie sołectwa Mąkoszyn (ok. 500 m na zachód od wsi, pod
lasem) ze strefą ochronną 300 m.
5.3.2. Ścieki
Głównym odbiornikiem ścieków komunalnych i innych jest oczyszczalnia ścieków,
z punktem zlewnym w m. Szubinie (przy wschodniej granicy miasta), o przepustowości
Q=1500,0 m3/d (aktualnie wykorzystywana poniżej 50%), ze strefą ochronną 300 m, wychodzącą w większości na obszar w granicach sołectw Łachowo i Smolniki.
Docelowo oczyszczalnia ścieków w Szubinie powinna obsłużyć obszar całej gminy poprzez system kolektorów z przepompowniami. Dotychczas system kanalizacji sanitarnej objął
prawie całe miasto Szubin.
Ponadto na terenie gminy działa 9 oczyszczalni ścieków / Q - przepustowość, typ:
m - mechaniczna, m.-b. - mechaniczno-biologiczna/ w miejscowościach:
1) Tur o przepust. Q=50,0 m3/d /obsługująca wyłącznie osadę leśną/ przy drodze do Samoklęsk Małych (bez ustalonej w planie strefy ochronnej) /m.-b./,
2) Samoklęski o przepust. Q=100,0 m3/d (gorzelnia) /m/,
3) Samoklęski Q=60,0 m3/d (Zakład Rolny) /m/,
4) Kowalewo o przepust. Q=100,0 m3/d /Zakłady Rowerowe/ /m.-b./,
5) Pińsko o przepust. Q=100,0 m3/d (gorzelnia) /m/,
6) Królikowo o przepust. Q=100,0 m3/d (gorzelnia) /m/,
7) Zalesie o przepust. Q=100,0 m3/d (gorzelnia) /m/,
8) Zalesie Q=60,0 m3/d (Zakład Rolny) /m/,
9) Rynarzewo Q=100,0 m3/d (szkoła podstawowa)/m.-b./.
Ww. oczyszczalnie odprowadzają ścieki do Noteci i do jej dopływu Gąsawki.
5.3.3. Zapylenie
Należy zauważyć, iż z punktu widzenia warunków aerosanitarnych, a także innych
zagrożeń środowiska, miasto Szubin i gmina zostały zaliczone do tzw. grupy „B”, tzn. miast
i gmin, na terenie których wyniki badań nie wykazują na występowanie ponadnormatywnych
zanieczyszczeń i uciążliwości, mimo stwierdzonego antropogenicznego oddziaływania („Klasyfikacja gmin pod względem występowania zagrożeń środowiska”, GIOŚ, W-wa,
1995 r.). Średni opad pyłu w mieście wynosi ok. 75 g/m2/rok.
Największą emisję zanieczyszczeń wywołują kotłownie opalane węglem kamiennym:
Kotłownia
moc kotłów
SO2
CO
NO2
pył całk.
KW
Mg/r
Mg/r
Mg/r
Mg/r
ciepłownia KPEC przy ul. Nakiel- 2 x 2910
56,3201
22,000 9,1981 35,6281
skiej 25 w Szubinie
1 x 1450
13
w Zakładzie Poprawczym przy ul.
Kcyńskiej 36 w Szubinie
Zakładów Rowerowych „Romet”
S.A. w Kowalewie
Gorzelnia w Samoklęskach
Dużych
Gorzelnia w Królikowie P.P. II
„Wrzos”
w Turze
Tartak w Szkocji
Firma G.R.O.SZ. S.A. w Zalesiu
322 + 422
21,4800
64,4400
1,2080 20,0500
5 x 1106
25,6000
10,000
7,3600 10,7850
1 x 872
7,6800
18,0000
0,2782 10,0800
1 x 923
4,5200
1,3500
0,2196
8,6030
372 + 175
b.d.
942 + 81 +
122
2 x 260
4,5070
0,9520
4,9920
12,6000
26,6000
18,0000
0,2132
1,0300
0,4212
5,8860
1,7500
2,5890
KPEC kotłownia, ul. Bronikow3,3281
117000 0,2460
skiego 3 w Szubinie
Dla porównania podano poniżej emisję zanieczyszczeń wywoływaną przez
olejowe
Kotłownia
moc kotłów
SO2
CO
NO2
KW
Mg/r
Mg/r
Mg/r
Szkoła Podstawowa w Kołacz350
0,3521
0,0447 0,2410
kowie
Huta Szkła „Tur”
161
8,0000
0,01368 0,7738
Komenda Rejonowa Straży Pożar- 175
0,3000
0,0284 0,1867
nej ul. Sportowa 5 w Szubinie
Zakład Gosp. Prod. Naftowych
34
0,0422
0,0024 0,0212
„CPN” nr 12, ul. 21 Stycznia
w Szubinie
i olejowo-gazowe
Kotłownia
moc kotłów
SO2
CO
NO2
KW
Mg/r
Mg/r
Mg/r
Zespół Szkól Centrum Rolnicze, 695
0,7140
0,1966 0,9559
ul. Kochanowskiego 1 w Szubinie
1,9300
kotłownie
pył całk.
Mg/r
0,1334
0,04114
0,1020
0,0048
pył całk.
Mg/r
0,3681
5.3.4. Hałas
Pewnym problemem jest hałas drogowy generowany przez pojazdy mechaniczne poruszające się po drodze E 261 Poznań - Gdańsk. Na podstawie opracowanej przez Wojewódzki
Inspektorat Ochrony Środowiska w Bydgoszczy w 1996 r. „Mapy akustycznej Szubina - hałas
drogowy” poziom hałasu od komunikacji drogowej w Szubinie w 1995 r. przy 12 trasach, na
12 stanowiskach pomiarowych, stwierdzono przekroczenie norm dopuszczalnego poziomu
hałasu:
1) na ulicy Kcyńskiej na odcinku o nawierzchni brukowanej poziom hałasu LAeqT wynosił 75,4
dB(A) przy dopuszczalnej normie, ze względu na sąsiednie funkcje terenu, = 55 dB(A);
2) na ulicach Paderewskiego, Sienkiewicza, LWP i Kcyńskiej (na odcinku o nawierzchni asfaltowej) poziom hałasu LAeqT wynosił 70,4÷74,5 dB(A) przy dopuszczalnej normie, ze
względu na sąsiednie funkcje terenu, = 55 dB(A);
3) na ulicach 3-go Maja i Kościuszki poziom hałasu LAeqT wynosił 72,3÷74,4 dB(A) przy dopuszczalnej normie, ze względu na sąsiednie funkcje terenu, = 60 dB(A).
Na ulicach lokalnych (Dworcowa, Wyzwolenia, Św. Marcina, Nakielska, Ogrodowa)
dokonane pomiary wykazały również przekroczenie dopuszczalnych norm [odpowiednio o
9,1, 9,0, 6,0, 13,8 i 13,5 58,5 dB(A)].
Szczególnie zwraca uwagę przekroczenie norm na ulicy Ogrodowej przy szpitalu, co
jest związane ze znacznym przemieszaniem funkcjonalnym sąsiedztwa [przy wskazanej dopuszczalnej wielkości hałasu = 45 dB(A) wg pomiaru LAeqT=58,5 dB(A)].
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000
14
Na części ulicy Kcyńskiej po położeniu dywanika asfaltowego na jezdni w 1996 r. poziom hałasu wydatnie się obniżył, ale nie do normatywnej wielkości.
5.4. OCHRONA KRAJOBRAZU KULTUROWEGO
Ochrona krajobrazu kulturowego poprzez działania związane z procesami planowania i zmian
zagospodarowania przestrzennego obejmuje:
a) tereny niezabudowane o wartościach kulturowych - krajobrazowych, wywołujących
ograniczenia w zakresie zabudowy i zagospodarowania - w postaci wymogu opracowania
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzedzającego wszelkie działania
zmierzające do zmian sposobu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w
ramach miasta Szubina a także w ramach wyznaczonych granicami skoncentrowanej zabudowy wsi;
b) tereny niezabudowane wyłączone z planowania zmian sposobu użytkowania, z koniecznością wprowadzenia zakazu lokalizacji obiektów kubaturowych, w tym nowych zespołów
zabudowy, między innymi siedliskowej, wymagające ochrony - ze względu na wysoką
jakość kompleksów gruntów rolnych, ze względu na potencjalny negatywny wpływ na
istniejący, ukształtowany w skończonej formie krajobraz zabudowy miasta i wsi;
c) obiekty objęte listą zabytków chronionych prawem {ustawa z dnia 15.02.1962 r. o ochronie
dóbr kultury i o muzeach [Dz.U. nr 10, poz. 48 z późn. zm.]} oraz obszary stref ochrony
konserwatorskiej przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do zachowania ekspozycji, od strony wyznaczonych punktów widokowych, ze względu na potrzebę ochrony posiadanych wartości estetycznych - elementów urbanistycznych i architektonicznych o
znaczeniu regionalnym;
d) Obszary zabudowane wymagające rewaloryzacji
Þ mającej na celu uporządkowanie przestrzeni, poprzez narzucenie ograniczeń w stosunku
do ewentualnych prac adaptacyjnych (rozbudowa, przebudowa, nadbudowa, remonty kapitalne) w zakresie kształtowania form i detali architektonicznych oraz układu przestrzeni
widocznych od strony terenów publicznych i otwartych, ze względu na potrzebę uaktywnienia terenów interesujących pod względem turystycznym (dotyczy głównie w Obszarze
Chronionego Krajobrazu Jezior Żędowskich, a także wzdłuż istniejących i planowanych
szlaków turystycznych oraz ścieżek rowerowych),
Þ jak wyżej tylko, ze względu na potrzebę ochrony walorów kulturowych istniejących obiektów (dotyczy terenów położonych pomiędzy drogami publicznymi a obiektami stanowiącymi szczególne dominanty wysokościowe, takie jak kościoły, a także ukształtowane zespoły
dworsko - parkowe, itp. lub tereny położone w ich sąsiedztwie),
Þ mającej na celu dostosowanie funkcji istniejącej zabudowy do potrzeb wynikających
z ochrony istniejących wartości przyrodniczo-krajobrazowych otoczenia (dotyczy między
innymi zabudowy sąsiadującej z parkami wiejskimi i zespołami dworsko-parkowymi na
terenach wiejskich, a w mieście zabudowa sąsiadująca z obiektami zabytkowymi;
ograniczenia powinny dotyczyć zachowania dotychczasowych dominant, skali istniejących
zespołów zabudowy, jej zagęszczenia i charakterystycznych cech, takich jak kolorystyka,
formy dachów, proporcje otworów okiennych i drzwiowych),
Þ kształtującej zasady zagospodarowania plombowych działek (pomiędzy zabudowanymi
działkami budowlanymi), ze względu na istniejące zasoby terenów potencjalnie mogących
stać się przedmiotem zainteresowania inwestycyjnego ich właścicieli (dot. głównie miasta
Szubina i terenów zabudowy mieszkaniowej i rzemieślniczo-usługowej we wsiach Zamość, Rynarzewo, Żurczyn).
6.
GŁÓWNE ZASADY EKOPOLITYKI NA OBSZARZE GMINY
15
1. Wszelkie działania gospodarcze, przestrzenne i z zakresu ochrony środowiska winny być
realizowane z uwzględnieniem prawidłowości funkcjonowania ekosystemów. Do istotnych
zadań należy likwidacja lub ograniczenie źródeł zagrożeń środowiska. Wymaga to dostosowania struktury i poziomu produkcji do warunków i zasobów środowiska przyrodniczego,
wprowadzenia rachunku ekonomicznego uwzględniającego koszty likwidacji zniszczeń i zagrożeń środowiska. Nowe technologie winny być dostosowane do prawidłowego funkcjonowania ekosystemów. W planowaniu przestrzennym wymagane jest uwzględnienie wymogów
równowagi ekologicznej pomiędzy elementami naturalnymi i antropogennymi. Zasadą obligatoryjnej strategii ochrony środowiska winien stanowić system ekonomiczno-społeczny, polegający na zasadzie pełnej równości i odpowiedzialności sprawców zagrożeń z obowiązkiem
rewaloryzacji szkód bezpośrednich i pośrednich. Warunkiem osiągnięcia celów strategii
ochrony zasobów przyrody jest m.in. ograniczenie zanieczyszczeń i degradacji zasobów wód
podziemnych i powierzchniowych.
2. Ze względu na silne zanieczyszczenie wód powierzchniowych, niezbędne są działania
zmierzające do ograniczenia spływu zanieczyszczeń do rzek i jezior, powodująca eutrofizację
ich wód.
Szczególnie wysoki stopień zanieczyszczenia wykazuje rz. Gąsawka, której wody nie mieszczą się w żadnej z klas. Jej wody winny w przyszłości odpowiadać klasie II (z wyjątkiem 2kilometrowego odcinka na wysokości miasta Szubin).
Bardzo wysoki stopień zanieczyszczenia wykazują także wody Noteci i Górnego Kanału Noteckiego (n.o.n.). Wody obu cieków wykazują ponadto wysoki stopień mineralizacji (zasolenia) ze źródeł leżących w górnym biegu rz. Noteci - poza granicami gminy. Wody Noteci
winny odpowiadać w przyszłości klasie II.
Również wody jezior: Wąsoskiego, Żędowskiego, Gąbińskiego, Skrzynka i Sobiejuskiego winny odpowiadać klasie I.
Ze względu na konieczność poprawy lokalnych warunków aerosanitarnych, wskazane jest:
- instalowanie wysokosprawnych urządzeń do redukcji zanieczyszczeń w zakładach
istniejących i projektowanych,
- położenie nacisku na program budowy centralnych źródeł ciepła,
- wprowadzenia kompleksowych działań modernizacyjnych związanych ze zmniejszeniem zużycia paliw,
- wymiana pieców na paliwo stałe, na piece zużywające paliwo płynne (olej) lub gazowe.
Granice uciążliwości zakładów generujących zanieczyszczenia atmosfery winny być
ograniczone do granic własności.
Tam gdzie jest to możliwe należy (decyzją Wojewody) wyznaczyć strefy ochronne zwanymi obszarami ograniczonego użytkowania
W szczególności niewskazanymi formami użytkowania w tych obszarach są zabudowa
mieszkaniowa, obiekty użyteczności publicznej, ogrody działkowe, urządzenia sportu
i rekreacji.
Zagadnienie hałasu na terenie gminy i miasta sprowadza się głównie do obszarów leżących
w sąsiedztwie drogi krajowej międzyregionalnej nr 5 Wrocław - Poznań - Bydgoszcz Świecie. W poszczególnych obszarach o przeważającej jednorodnej funkcji i planowanych
jednostkach funkcjonalnych winny obowiązywać określone standardy akustyczne.
W miejscowościach i obszarach narażonych na duży hałas komunikacyjny, należy przedsięwziąć działania, zmierzające do ograniczenia hałasu od źródeł mobilnych metodami administracyjnymi (ograniczenie szybkości, tonażu), technicznymi (oddalenie nowej zabudowy od dróg,
ekrany akustyczne przy istniejącej zabudowie) i biologicznymi (pasy zieleni izolacyjnej przy
istniejących zespołach zabudowy).
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000
16
Ze względu na walory funkcjonalne wyżej wymienionych jezior wchodzących w skład
„Obszaru Chronionego Krajobrazu Jezior Żędowskich” niezbędne jest uporządkowanie
gospodarki wodno-ściekowej w obrębie ich zlewni bezpośredniej.
Nieczystości płynne należy utylizować bądź w dołach szczelnych, okresowo
opróżnianych, bądź - najlepiej - odprowadzając ścieki do kanalizacji wiejskich, które winny
być zrealizowane co najmniej w miejscowościach posiadających wodociąg.
W strefach występowania tzw. Głównych Zbiorników Wód Podziemnych (GZWP) w
utworach czwartorzędowych (północna część gminy - tzw. zbiornik najwyższej ochrony
pradoliny Toruń-Eberswalde /Noteć/ - nr 138) oraz w utworach trzeciorzędowych (południowa część gminy, subzbiornik Inowrocław - Gniezno, nr 143), wymagany jest szczególny
ład przestrzenny, zabezpieczający przed wnikaniem do wód wgłębnych zanieczyszczeń
chemicznych, ropopochodnych itp.
Inne uwarunkowania prawne
Ujęcia wód komunalnych, na potrzeby zbiorowe winny mieć ustanowione decyzją Wojewody
- strefy ochronne wyznaczone w oparciu o ustalenia Rozporządzenia MOŚZNiL z 5.11. 1991
r. (Dz.U. nr 116, poz. 504). W strefach tych należy zakazać lokalizacji inwestycji
generujących zanieczyszczenia wód.
Zarządzanie wodami polegające na kształtowaniu, ochronie i wykorzystaniu zasobów wód
podziemnych i powierzchniowych zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju winno
pozostawać w zgodzie z ustaleniami Prawa Wodnego.
Rolnicze wykorzystanie ścieków winno być ograniczone do obszarów leżących poza zlewniami bezpośrednimi jezior i cieków.
Wysypiska odpadów stałych winny posiadać oceny oddziaływania na środowisko. Wskazana
jest również lokalizacja i rekultywacja (dla przywrócenia walorów estetycznych i funkcjonalnych) tzw. „dzikich” wysypisk. Należy również przystąpić do realizacji programu wiejskich
punktów gromadzenia odpadów. Gospodarkę odpadami regulują: ustawa z 13.09.1996 r. o
utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. nr 132, poz. 2729) i ustawa z 27.06.1997
r. o odpadach.
Stwierdzone tzw. Inwentaryzacją Złóż Kopalin (Archiwum Geologa Wojewódzkiego)
surowce mineralne winny podlegać ochronie, przed niewłaściwym zagospodarowaniem,
uniemożliwiającą ich przyszłą eksploatację. Ustawa z 4.02.1994 r. Prawo Geologiczne
i Górnicze nakłada na inwestorów obowiązek uzyskania koncesji na poszukiwanie, dokumentowanie i eksploatowanie wszystkich rodzajów kopalin pospolitych (w tym torfów). Przy podejmowaniu decyzji dot. eksploatacji surowców należy brać pod uwagę możliwość powstania
leja depresyjnego, a co za tym idzie, pogorszenia stosunków wodnych sąsiednich areałów rolnych. Szczególnej ochrony wymagają tereny Godzimierz - Stanisławka, Królikowo Las oraz
Dąbrówka Słupska. Wszelkie tereny zdegradowane - jak wyżej wspomniano - wymagają
rekultywacji.
Powierzchnię ziemi można wykorzystywać jedynie zgodnie z planami zagospodarowania
przestrzennego z uwzględnieniem przepisów o ochronie środowiska i ochronie gruntów rolnych
i leśnych.
Z uwagi na walory rekreacyjne zalesionych części gminy, szczególnego znaczenia nabiera
konieczność ochrony kompleksów leśnych, które winny być użytkowane w zgodzie z ustaleniami ustawy z 30.08.1991 r. o lasach (Dz.U. nr 101, poz. 444 z późn. zm.).
Główne zadania dla leśnictwa sprowadzają się do:
- konieczności zachowania trwałości lasów i ciągłości wykorzystania ich wielostronnych
funkcji,
- poprawy stanu sanitarnego lasów,
- maksymalnego ograniczenia procesów degradujących środowiska leśne, zachowanie
i odtwarzanie osuszonych zbiorników śródleśnych,
17
- ograniczenie zrębów zupełnych.
Zieleń parków wiejskich wymaga ochrony przed degradacją ich walorów przyrodniczych i krajobrazowych. Ochrony wymagają także wszelkie inne tereny zielone, w tym również remizy śródpolne, bagienne, torfowiska.
Na terenie tzw. „Obszaru Chronionego Krajobrazu Jezior Żędowskich” wszelka działalność gospodarcza i inwestycyjna nie może doprowadzić do degradacji występujących tu walorów krajobrazowych oraz ich wartości turystyczno-wypoczynkowych. Przewidywane do
realizacji obiekty budowlane, muszą posiadać starannie opracowane projekty architektoniczne, nawiązujące do specyfiki regionu i uwzględniające kompleksowe potrzeby ochrony środowiska. Obszar ten powinien być wyłączony z lokalizacji inwestycji powodujących zanieczyszczenie wód, powietrza i gleb. Inwestycje liniowe (komunikacyjne i energetyczne) nie mogą
przebiegać przez tereny penetracji turystyczno-wypoczynkowej, w sposób obniżający ich wartość użytkową i krajobrazową. Stosowanie środków chemicznych ochrony roślin na tych terenach winno być ograniczone. Wszelkie obiekty o charakterze budownictwa wypoczynkowego
mogą być realizowane wyłącznie na terenach nie zalesionych, poza strefą 100 m od brzegów
akwenów.
Na terenie gminy wskazane jest tworzenie innych - objętych ustawą z dnia 16.10.1991
r. o ochronie przyrody - form ochrony walorów krajobrazowych i przyrodniczych. Dotyczy to
w szczególności ustanowienia na terenie dodatkowych pomników przyrody, użytków
ekologicznych, zespołów przyrodniczo-krajobrazowych i stanowisk dokumentacyjnych
(w oparciu o specjalistyczne opracowania dokumentacyjne).
Część obszaru gminy wchodzi w skład krajowego korytarza ekologicznego systemu
„Econet - PL”. Na obszarze tym przedmiotem ochrony winny być nie tylko lasy, lecz także
zbiorowiska roślinności hydrofilnej, łąkowej, gleby organiczne itp. W obszarze tym wskazane
są zalesienia wszelkich nieużytków i gleb niskich klas. Zalesieniami winny być również objęte obszary źródliskowe (alimentacyjne) rzek i potoków, a także obszary wododziałowe.
Wskazane jest złagodzenie kryteriów dostarczania i kredytowania inwestycji proekologicznych z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej - podejmowanych przez Samorząd i jednostki gospodarcze.
Wskazane jest także wprowadzenie ulg w podatku dochodowym od osób prawnych
z tytułu realizacji inwestycji ochronnych i zróżnicowanie stawek opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska.
Podmiotami realizującymi politykę ekologiczną na terenie gminy winny być a zależności od rangi przedsięwzięć - Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i
Leśnictwa, Rada Ministrów, Urząd Wojewódzki, Wojewódzki Sejmik Samorządowy, Starostwo
i Samorząd Gminy.
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000
18
PROJEKTOWANE KORYTARZE EKOLOGICZNE
wg ECONET
Żurczyn
Stary
Jarużyn
Tur
Zamość
Samoklęski
Duże
Samoklęski
Małe
Grzeczna
Panna
Szkocja
Rynarzewo
Małe
Rudy
Godzimierz
Łachowo
Słonawy
Kołaczkowo
Szubin
Wieś
Wolwark
SZUBIN
Kornelin
Zalesie
Smolniki
Kowalewo
Królikowo
Słupy
Chraplewo
Mąkoszyn
Wąsosz
Ciężkowo
Dąbrówka
Słupska
Chomętowo
Żędowo
Retkowo
KORYTARZ EKOLOGICZNY KRAJOWY
KORYTARZ EKOLOGICZNY EUROPEJSKI
LASY
WODY
GRANICE GMINY
GRANICE SO£ECTW I MIASTA SZUBINA
19
7.
OCHRONA GRUNTÓW ROLNYCH I LEŚNYCH, ORAZ
GOSPODARKA GRUNTAMI
7.1.
WARUNKI PRZYRODNICZE
Szubin jest gminą położoną w zachodniej części Województwa Kujawsko-Pomorskiego
w powiecie nakielskim, gdzie zajmuje 7,7 km2, a obszar wiejski liczący 324,4 km2 zaliczany
jest do największych w województwie. Dla potrzeb organizacji produkcji rolnej obszar województwa podzielono na 15 jednostek charakteryzujących się zbliżonymi warunkami przyrodniczymi, a w szczególności glebowymi. Obszar gminy Szubin Instytut Nawożenia i
Gleboznawstwa w Puławach zaklasyfikował do następujących regionów glebowo-rolniczych:
Pradolinowego, Szubińsko-Barcińskiego i w niewielkiej części Żnińsko-Mogileńskiego (mapa
na s. 66). Obszary te różnią się pod względem jakości i pochodzenia gleb, rzeźbą terenu a w
rezultacie przydatnością dla potrzeb rolnictwa. Południowa część gminy charakteryzuje się
zdecydowanie korzystniejszymi warunkami przyrodniczymi dla produkcji rolniczej. Przeważają gleby dość wysokich kompleksów 4-żytniego bardzo dobrego z dużym udziałem 2-pszennego dobrego. Na terenie całej gminy dominują gleby zaliczane do typu rdzawych (31 %) i
brunatnych właściwych wyługowanych (21 %). Nielicznie występują gleby typu czarne ziemie
(13 %), jednakże są one w dużym stopniu zdegradowane. W części krawędziowej dominują
gleby
o średniej i słabej przydatności rolniczej, głównie 5 i 6 kompleksu, wytwarzane z piasku gliniastego lekkiego na glinie zaliczane do gleb brunatnych właściwych wyługowanych. Użytki
zielone w tym rejonie są dość liczne, ale najczęściej słabej wartości rolniczej. W części pradolinowej dominują bardzo słabe gleby (piaski luźne silnie zwydmione) o lekkim składzie mechanicznym. Grunty orne spotyka się głównie w wyższych partiach tarasów współczesnych
i w sąsiedztwie użytków zielonych oraz na śródleśnych enklawach. Gleby są tu o odczynie
obojętnym i słabym stopniu kultury. W tej części gminy dominują liczne kompleksy leśne,
w zarządzie dwóch Nadleśnictw (Nadleśnictwa Bydgoszcz obrębu leśnego Bydgoszcz i Nadleśnictwa Szubin obrębu leśnego Szubin.
Udział gleb chronionych, występujących w klasach I - IVb w ogólnym areale gruntów
ornych wynosi 13,1 %, z czego R II - 1,7 %, R IIIa - 10,2 %, R IIIb - 11,2 %, R IVa - 17,4 %
i R IVb - 13,1 %. Gleby o najwyższej bonitacji położone są w południowo-zachodniej części
gminy Szubin (Retkowo, Królikowo). Udział gleb klas bonitacyjnych I - IV w ogólnym areale
użytków zielonych wynosi 68,1 %, z tego Ps i Ł III - 4,8 % i Ps i Ł IV - 68,1 %. Łąki i pastwiska klasy V - VI zajmują 27 %.
Odczyn większości gleb gminy jest obojętny bądź słabo kwaśny, a stopień kultury dobry
i średni. Gleby są dość zróżnicowane pod względem typologicznym.
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000
20
REGIONY GLEBOWO - ROLNICZE
według Instytutu Upraw, Nawożenia i Gleboznawstwa IUNG w Puławach
Stary
Jarużyn
Żurczyn
Tur
Zamość
Samoklęski
Duże
Samoklęski
Małe
Grzeczna
Panna
Szkocja
Rynarzewo
Małe
Rudy
Godzimierz
Łachowo
Słonawy
Kołaczkowo
Szubin
Wieś
Wolwark
SZUBIN
Kornelin
Zalesie
Smolniki
Kowalewo
Królikowo
Mąkoszyn
Słupy
Wąsosz
Chraplewo
Ciężkowo
Dąbrówka
Słupska
Chomętowo
Żędowo
Retkowo
GRANICE SOŁECTW
Podział na sołectwa wg stanu na 28.04.1999 r.
Ciężkowo NAZWY SOŁECTW
REGIONY:
ŻNIŃSKO - MOGILEŃSKI
GRANICA GMINY
SZUBIŃSKO - BARCIŃSKI
STREFA MIEJSKA
PRADOLINY
21
Województwo*
gmina Szubin
Typ gleb
AB
A
Bw
B
D
F
M
E
Tn
rdzawe
płowe
brunatne właściwe wyługowane
brunatne właściwe typowe
czarne ziemie
mady
murszowo-mineralne
mułowo-torfowe
torfowo-murszowe
%
31
3
21
6
13
—
4
3
19
21,9
24,4
18,7
4,7
14,4
2,8
3,7
3,7
5,7
O przydatności gleb dla potrzeb rolnictwa świadczy również stopień ich zmeliorowania.
Stan i potrzeby w zakresie melioracji szczegółowych /według stanu na dzień 1.01.1998 r./
Użytki rolne
w tym:
Wyszczególnienie
ogółem
grunty orne
użytki zielone
w tys. ha
Stan użytków rolnych
18,9
14,3
4,6
Stan urządzeń melioracyjnych
6,6
3,3
3,3
Użytki rolne wymagające nowych me3,1
2,0
1,1
lioracji
Potrzeby melioracji
9,7
5,3
4,4
Melioracje objęte ewidencją wy—
—
—
magające odbudowy lub modernizacji
Stopień zaspokojenia potrzeb (%)
68,1
62,2
75,2
Zagospodarowanie pomelioracyjne
3,3
—
3,3
Użytki zielone zmeliorowane są w 75,2 %, przy wskaźniku wojewódzkim wynoszącym
80,2 %. Duże potrzeby w zakresie melioracji są na gruntach ornych i wynikają z niezbyt
korzystnych uwarunkowań przyrodniczych, tj. urozmaiconej rzeźby terenu i występowania
terenów stale podmokłych. Najkorzystniejsze warunki przyrodnicze dla produkcji rolniczej są
w południowo-zachodniej części gminy Szubin, w rejonie Retkowa, Królikowa, Ciężkowa
i Chomętowa (mapa na s. 68).
Przeciętny w gminie wskaźnik bonitacji gleb nie jest wysoki (0,75), jest niższy od średniego wskaźnika wojewódzkiego, wynoszącego 0,89. Lokalnie na glebach o wysokiej bonitacji, wskaźnik ten jest zdecydowanie wyższy.
Ogólny wskaźnik jakości rolniczej przestrzeni produkcyjnej, charakteryzujący łącznie
jakość gleb, warunki wodne i agroklimatyczne wynosi 60,3 i jest niższy od wojewódzkiego,
wynoszącego 69,5, co plasuje gminę na 43 miejscu w województwie.
*
Ilekroć w tekście zastosowano określenie „województwo”, to należy rozumieć obszar byłego województwa
bydgoskiego, w granicach administracyjnych obowiązujących do 1.01.1999 r. Pod określeniem „województwo
kujawsko-pomorskie” rozumieć należy obszar województwa Kujawsko-Pomorskiego w granicach administracyjnych obowiązujących od 1.01.1999 r. Charakterystyczne wielkości i wskaźniki odnoszone są do obszaru byłego
województwa bydgoskiego ze względu na brak danych dotyczących nowego Województwa Kujawsko-Pomorskiego.
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000
22
WARUNKI PRZYRODNICZE DLA PRODUKCJI ROLNICZEJ
Stary
Jarużyn
Żurczyn
Tur
Zamość
Samoklęski
Duże
Samoklęski
Małe
Grzeczna
Panna
Szkocja
Rynarzewo
Małe
Rudy
Godzimierz
Łachowo
Słonawy
Kołaczkowo
Szubin
Wieś
Wolwark
SZUBIN
Kornelin
Zalesie
Smolniki
Kowalewo
Królikowo
Mąkoszyn
Słupy
Wąsosz
Chraplewo
Ciężkowo
Dąbrówka
Słupska
Chomętowo
Żędowo
Retkowo
TERENY DLA POTRZEB ROLNICTWA
GRANICE SO£ECTW
Podział na sołectwa wg stanu na 28.04.1999 r.
Ciężkowo NAZWY SOŁECTW
BARDZO PRZYDATNE
ŒREDNIO PRZYDATNE
MNIEJ PRZYDATNE
GRANICA GMINY
STREFA MIEJSKA
WODY
LASY
23
7.2.
STRUKTURA AGRARNA I UŻYTKOWANIE GRUNTÓW
Gmina Szubin z 18,9 tys. ha użytków rolnych (w tym miasto 449 ha użytków rolnych)
jest gminą o dość ograniczonych możliwościach rozwoju, ze względu na ilość użytków rolnych, gruntów leśnych i stosunkowo duży udział rolnictwa uspołecznionego, tj. w zasobach
Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Użytki rolne stanowią ok. 57 % powierzchni
gminy (z miastem). Udział łąk i pastwisk w użytkach rolnych wynosi aż 24,2 %, co daje potencjalnie szansę rozwoju chowu bydła, koni, owiec i kóz, jak również produkcji dobrej
jakości siana. Jednak nie wszystkie użytki zielone są równo przydatne dla rolnictwa. Największy potencjał produkcyjny znajduje się w użytkach zielonych położonych w części pradolinowej (łąki nadnoteckie).
Średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego na wsi wynosi 16,8 ha użytków rolnych
(w mieście - 7,2 ha) i systematycznie rośnie. Wskaźnik wojewódzki wynosi 11,9 ha użytków
rolnych.
O jakości gruntów rolnych świadczy, oprócz uwarunkowań przyrodniczych, również
liczba działek, z których składa się gospodarstwo rolne oraz odległość siedliska od najdalszej
działki, co tworzy tzw. szachownicę gruntów.
Charakterystyka szachownicy i położenia gruntów w indywidualnych gospodarstwach rolnych
w gminie i mieście Szubin
Średnia
Wyszczególnienie
pow.
gospodarstwa rolnego
w ha użytków rolnych
pow. użytków zielonych
[ha]
pow. gruntów leśnych
[ha]
liczba
działek w
gospod. rolnym
pow. działki
[ha]
odległość
siedliska od
najdalszej
działki
w km
miasto
7,2
1,0
0,2
2,8
2,9
7,0
obszar wiejski
16,8
2,0
0,6
3,7
5,0
2,9
Województwo
11,9
0,8
0,6
2,7
4,9
2,2
Szubin jest gminą o niezbyt dużej szachownicy gruntów, a więc niezbyt dużej potrzebie
scaleń, co spowodowane jest dużym odsetkiem gruntów po byłych PGR. Największe rozdrobnienie gruntów występuje w pobliżu strefy miejskiej i w miejscach atrakcyjnych pod zabudowę letniskową (w południowej części gminy w okolicach jezior żędowskich).
Struktura obszarowa indywidualnych gospodarstw rolnych w mieście i na wsi
Liczba gospodarstw indywidualnych
działek
indywidualnych gospodarstw rolnych
Wyszczególnienie rolnych
w tym
do 1 ha
razem
do 5 ha użytków
powyżej 50 ha
użytków
rolnych
użytków rolnych
rolnych
L
%
L
%
L
%
miasto
137
84
100
54
64
2
2
obszar wiejski
592
815
100
262
32
21
3
Województwo
44 340
90 710
100
30 113
33
711
1
L - liczba
Na poprawę struktury obszarowej wpłynęły w dużym stopniu przekształcenia dawnych
gospodarstw PGR. W użytkowaniu gruntów dominującym sektorem jest sektor prywatny.
Użytkowanie gruntów rolnych w mieście Szubin
Ogółem
Sektor publiczny
Sektor prywatny
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000
24
Wyszczególnienie
w ha
w ha
w%
w ha
w%
Grunty razem
1 109
362
33
747
67
Użytki rolne razem
748
90
12
658
88
w tym: grunty orne
568
80
14
488
86
użytki zielone
171
7
1
164
99
sady
9
3
33
6
67
Lasy
19
2
10
17
90
Pozostałe grunty
342
270
79
72
21
Użytkowanie gruntów rolnych na obszarach wiejskich gminy Szubin
Ogółem
Sektor publiczny
Sektor prywatny
Wyszczególnienie
w ha
w ha
w%
w ha
w%
Grunty razem
31 987
16 848
53
15 139
47
Użytki rolne razem
18 511
4 604
25
13 907
75
w tym: grunty orne
14 027
3 366
24
10 661
76
użytki zielone
4 422
1 222
28
3 200
72
sady
62
16
26
46
74
Lasy
10 806
10 317
96
489
4
Pozostałe grunty
2 670
1 927
72
743
28
We władaniu indywidualnych gospodarstw rolnych w 1996 r. znajdowało się 13,9 tys.
ha użytków rolnych, co stanowiło 75 % ich ogółu.
Sektor publiczny stanowią gospodarstwa w zasobach Agencji Własności Rolnej Skarbu
Państwa w postaci mienia po byłych PGR przejętych w latach 1992 - 1995. Na terenie gminy
Szubin są to następujące gospodarstwa: Słupy (1854 ha), Łachowo (28 ha), Samoklęski (powierzchnia gospodarstwa łącznie z powierzchnią leżącą na terenie ościennej gminy Nakło
wynosi 1645 ha), część PGR Chwaliszewo stanowiąca gospodarstwo Zalesie oraz część
gospodarstwa należącego do PGR Gąbin położonego również na terenie ościennej gminy Łabiszyn, ponadto Żurczyn i Kołaczkowo. Gospodarstwa te są użytkowane rolniczo i są dzierżawione przez spółki prawa handlowego z o.o.
Szubin należy do gmin, w których odsetek gruntów stanowiących zasoby Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa jest bardzo wysoki. Sposób zagospodarowania gruntów, jak
również mienia w postaci zaplecza technicznego, budynków i całej infrastruktury jest istotnym problemem dla gminy.
7.3.
STAN PRODUKCJI ROLNEJ
Produkcja roślinna prowadzona jest na gruntach ornych (76 % gruntów ornych to grunty
prywatne) przy stosunkowo dużym udziale trwałych użytków zielonych i niewielkiej ilości
sadów. W produkcji roślinnej dominują zboża (pszenica, żyto, jęczmień). Z innych upraw
dość znaczącą powierzchnię areału użytków rolnych zajmują rośliny pastewne.
Powierzchnia zasiewów w gospodarstwach indywidualnych (ha)
Ogółem powierzchnia
zasiewów
miasto
429
obszary
wiejskie
Województwo
9 777
377 399
Zboża
Kukurydza Strączkowe Ziemniaki
jadalne na
ziarno
(75,3 %)
—
—
(10,2 %)
323
44
(80,1 %)
(0,3 %)
(0,5 %)
(5,4 %)
7 837
35
46
531
(77,2 %)
(0,5 %)
(0,8 %)
(7,0 %)
291 291
1 789
2 941
26 449
Przemysłowe Pastewne Pozostałe
(3,5 %)
15
(5,9 %)
585
(6,6 %)
25 087
(1,4 %)
6
(6,3 %)
616
(5,4 %)
20 344
(9,5 %)
41
(1,3 %)
127
(2,5 %)
9 498
Wielkość produkcji roślinnej w jednostkach pszennych (jp) oraz jej struktura (%)
na tle wybranych gmin ościennych
Ogółem
Udział w produkcji ogólnej (%)
25
Gmina
wielkość
produkcji
roślinnej
zboża
ogółem
pszenica
żyto
buraki
jęczmień ziemniaki cukrowe
łąki
i pastwiska
pozostałe
grunty
Szubin
499,0
51,9
17,0
11,9
10,8
4,5
10,5
22,0
23,3
Kcynia
716,37
53,6
21,5
8,6
10,2
5,6
11,6
14,8
27,7
Białe
60,49
31,6
1,6
17,8
2,1
3,3
0,2
57,0
18,1
Błota
Łabiszyn 277,14
50,7
6,2
19,6
8,3
5,6
11,7
25,4
23,2
Żnin
1 019,68 64,7
25,1
6,7
19,1
3,3
15,6
4,4
25,8
Źródło: Środowiskowe uwarunkowania zrównoważonego rozwoju rolnictwa. Praca zbiorowa
Wydz. Roln. ATR Bydgoszcz - 1998 rok.
Plony i powierzchnia upraw w poszczególnych rejonach gminy i miasta zdeterminowane są lokalnymi warunkami glebowymi i klimatycznymi, jak również tradycjami upraw. Najlepsze wyniki produkcyjne osiągają rolnicy w południowej części gminy (Retkowo, Królikowo, Ciężkowo). Brak jest na terenie gminy i miasta rozwiniętej produkcji sadowniczej
i ogrodniczej, a powierzchnie pod pieczarkarnie stanowią zaledwie 900 m2.
Produkcja zwierzęca ustępuje roślinnej. Pomimo dużego areału łąk i pastwisk, jedynie
łąki nadnoteckie są wysokoprodukcyjne i tam może potencjalnie koncentrować się produkcja
bydła, stadniny koni, bądź chów owiec i kóz.
Obsada zwierząt gospodarskich w sztukach dużych na 100 ha użytków rolnych oraz drobiu na
tle wybranych gmin ościennych
WyszczeBydło
Trzoda
Owce
Drób*
Konie
Razem
gólnienie
chlewna
i kozy
Szubin
25,1
8,3
0,90
195
1,3
35,6
Kcynia
32,3
17,3
0,03
145
1,4
51,1
Białe Błota
18,7
2,2
0,05
2 262
2,6
23,5
Łabiszyn
32,1
12,6
0,75
207
1,3
46,7
Żnin
24,8
23,5
0,63
155
0,6
49,5
Źródło: Środowiskowe uwarunkowania zrównoważonego rozwoju rolnictwa. Praca zbiorowa
Wydz. Rolniczego ATR w Bydgoszczy - 1998 r.
* Obsadę drobiu odniesiono do sztuk fizycznych drobiu dorosłego na 100 ha gruntów ornych
Skalę powiązania gospodarstwa rolnego z rynkiem, rozmiary uzyskiwanych przychodów ze sprzedaży produktów rolnych na 1 ha użytków rolnych i na 1 pełnozatrudnionego
określa produkcja towarowa. W wyniku przekształceń systemowych w Polsce zmieniły się
proporcje udziału sektora publicznego w produkcji towarowej na rzecz sektora prywatnego.
7.4.
LASY I GOSPODARKA LEŚNA
Szubin jest gminą o dość rozwiniętej funkcji leśnej. Powierzchnia lasów i gruntów
leśnych zajmuje w gminie 10.971 ha (w mieście zaledwie 3 ha), co kształtuje lesistość na poziomie 34 %, nieco wyższym niż średnia lesistość województwa wynosząca 31.
Lasy w przeważającej części są publiczne w zarządzie Nadleśnictwa Bydgoszcz (obręb
leśny Bydgoszcz) i Nadleśnictwa Szubin (obręb leśny Szubin). Całkowita powierzchnia obrębu Bydgoszcz wynosi 7655 ha, natomiast obrębu Szubin - 8484 ha.
Struktura funkcjonalna lasów
Funkcja
lasów
Ogólna powierzchnia obrębu
Rezerwaty
Lasy ochronne
Nadleśnictwo i obręb leśny
Bydgoszcz
Szubin
ha
%
ha
7 655
100
8 484
—
—
—
6 223
100
2 020
%
100
—
100
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000
26
w tym:
wokół miast
glebochronne
wodochronne
cenne przyrodniczo
ostoje zwierząt
Lasy uszkodzone przez przemysł
Lasy gospodarcze
5 126
721
362
14
—
919
850
82
12
6
0
—
100
100
—
1 716
304
—
—
—
6 180
—
85
15
—
—
—
100
Na terenie gminy Szubin nie ma drzewostanów uszkodzonych przez przemysł.
Z poszczególnych gatunków drzewostanów najwięcej powierzchni zajmuje sosna i olcha.
Lasy ochronne
Żurczyn
Tur
Stary
Jarużyn
Zamość
Samoklęski
Duże
Samoklęski
Małe
Szkocja
Rynarzewo
Małe
Rudy
Godzimierz
Grzeczna
Panna
Łachowo
Słonawy
Kołaczkowo
Szubin
Wieś
Wolwark
SZUBIN
Kornelin
Zalesie
Smolniki
Kowalewo
Królikowo
Słupy
Chraplewo
Mąkoszyn
Wąsosz
Ciężkowo
Dąbrówka
Słupska
Chomętowo
Żędowo
Retkowo
GRANICE SOŁECTWPodział na sołectwa wg stanu na 28.04.1999
GRANICA GMINY
r.
LASY GLEBOCHRONNE
LASY WODOCHRONNE
LASY OCHRONNE POŁOŻONE W ODLEGŁOŚCI DO 10 KM
OD GRANIC ADM. MIAST LICZĄCYCH POWYŻEJ 50 TYS. MIESZK.
Gatunek
sosna
dąb
olsza czarna
Dominujące gatunki drzewostanów
Nadleśnictwo i obręb leśny
Bydgoszcz
Szubin
%
97,7
85,0
7,0
0,89
3,5
27
brzoza
jesion
0,87
3,0
1,5
W lasach dominują siedliska boru świeżego.
Typ siedliskowy
bór świeży B św
bór mieszany świeży BM św
las mieszany świeży LM św
las świeży L św
bór suchy B s
Nadleśnictwo i obręb leśny
Bydgoszcz
Szubin
%
70,5
68,2
23,6
15,0
2,2
5,8
5,7
1,3
1,3
Przeciętny wiek drzewostanów wynosi 59 lat w obrębie leśnym Bydgoszcz i 51 lat w
obrębie leśnym Szubin.
Przeciętnie rocznie zabiegami pielęgnacyjnymi obejmuje się w obrębach leśnych następujące areały leśne (w ha):
Wyszczególnienie
odnowienia i zalesienia
zabiegi pielęgnacyjne
w tym:
pielęgnowanie gleby
pielęgnowanie upraw
pielęgnowanie młodników
trzebieże razem wszystkich
klas wieku
Nadleśnictwo i obręb leśny
Bydgoszcz
Szubin
%
44
212
764
1 276
54
53
55
602
—
brak
—
Narastająca od lat degradacja środowiska przyrodniczego i wzmożone oddziaływanie
niekorzystnych czynników biotycznych, abiotycznych i antropogenicznych stanowią zagrożenie dla egzystencji lasów. Skłania to do stopniowego przeprofilowania działalności gospodarczej w lasach w kierunku gospodarki zrównoważonej, kierującej się następującymi zasadami:
- koncepcją lasu trwałego,
- zasadą powszechnej ochrony lasu,
- dalszym powiększeniem zasobów leśnych,
- prowadzeniem proekologicznej gospodarki leśnej,
- zwiększeniem pozaprodukcyjnych środowiskowo twórczych funkcji lasów.
Przykładem realizacji w/w programu jest wytypowanie gruntów najsłabszych pod
względem bonitacji do zalesienia.
7.5. KIERUNKI ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO W ZAKRESIE
ROLNICTWA.
Przeprowadzona analiza uwarunkowań przyrodniczych, społecznych i poziomu produkcyjności terenów rolniczych jak również zasobów siły roboczej w rolnictwie pozwala na określenie podstawowego celu rozwoju oraz kierunków i pewnych elementów polityki rozwoju.
Głównym celem rozwoju powinno być systematyczne podnoszenie jakości życia mieszSTUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000
28
kańców wsi. Podstawowymi kierunkami rozwoju natomiast powinny być następujące podjęte
działania:
a) stymulowanie rozwoju wszelkich form przedsiębiorczości, szczególnie branż o istotnym
znaczeniu, takich jak przetwórstwo rolne; w tym owocowo-warzywne,
b) ograniczenie bezrobocia ukrytego w rolnictwie, poprzez sterowanie odpływem nadmiaru
siły roboczej z rolnictwa i jego zagospodarowanie w innych formach gospodarki,
c)
poprawa struktury agrarnej w niektórych rejonach gminy (tereny podmiejskie Szubina)
i zapobieganie dalszemu rozdrobnieniu działek rolnych na terenach atrakcyjnych przyrodniczo (okolice jezior żędowskich) oraz w rejonie Żurczyna, Rynarzewa, Szkocji
i Zamościa,
d)
zagospodarowanie zasobów Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa po byłych PGR
najlepiej na drodze sprzedaży, w dalszej kolejności poprzez dzierżawę zainteresowanym
miejscowym rolnikom, bądź lokalnym spółkom rolnym,
e) wprowadzenie w gospodarce rolnej kierunków produkcji najbardziej optymalnych
i efektywnych w istniejących warunkach lokalnych,
f) dalsza aktywizacja rolników na rzecz tworzenia grup menadżerskich, marketingowych
i rozwoju nowoczesnej spółdzielczości,
g) wyłączanie z produkcji rolnej gruntów o najniższej bonitacji, celem przeznaczenia ich do
zalesienia lub zagospodarowania rekreacyjnego,
h)
stymulowanie rozwoju infrastruktury technicznej oraz mechanizacji w gospodarstwach rolnych poprzez korzystanie z kredytów na zakup środków do produkcji linii technologicznych, bądź na powiększenie areału,
i)
preferowanie rolnictwa wielofunkcyjnego, wielozadaniowego o alternatywnej funkcji
w stosunku do tradycyjnego, jako szansy aktywizacji gospodarczej terenów wiejskich,
j) wprowadzanie agroturystyki jako szansy zaktywizowania gospodarki rolnej na obszarach
atrakcyjnych przyrodniczo.
Obszary funkcjonalne rolniczej przestrzeni produkcyjnej na terenie miasta i gminy Szubin.
A
- Obszary położone w południowej części gminy w granicach sołectw Królikowo,
Ciężkowo, Retkowo, Żędowo cz. i Chomętowo cz. - charakteryzują się glebami o
wysokiej bonitacji, grunty orne. Występują gospodarstwa o dużym areale. Preferencje dla produkcji rolniczej o wysokiej towarowości i intensywności. Duża przydatność rolnicza.
B
- Obszar położony w południowej części gminy w granicach sołectw Wąsosz,
Dąbrówka Słupska cz., Żędowo cz. i Chomętowo cz. - charakteryzuje się glebami o
dość wysokiej bonitacji, ale z racji atrakcyjnych walorów przyrodniczych preferuje
się rolnictwo zrównoważone i funkcje rekreacyjno-letniskowe. Średnia przydatność
rolnicza. Możliwy rozwój agroturystyki i produkcji żywności metodami ekologicznymi (wyjaśnienie użytych wyrażeń w oddzielnym opracowaniu).
C
- Obszary położone w północnej części gminy w granicach cz. sołectw Rynarzewo,
Samoklęski Małe, Samoklęski Duże, Godzimierz, Łachowo, Kołaczkowo, Zalesie,
Wolwark i Mąkoszyn - charakteryzują się glebami o niskiej i średniej
bonitacji. Preferencje dla wielofunkcyjnego rolnictwa. Możliwa lokalizacja obiektów związanych z przetwórstwem rolnym i rozwój funkcji pozarolniczych. Rolnictwo ekstensywne. Słaba przydatność rolnicza.
29
D
- Obszary położone w środkowo-zachodniej, północnej oraz wschodniej części
gminy w granicach cz. sołectw Słonawy, Samoklęski Duże, Wolwark, Grzeczna
Panna, Łachowo, Szkocja, Tur, Żurczyn, Zamość, Kornelin, Smolniki, Chomętowo
i Mąkoszyn - leśne z enklawami gruntów rolnych o bardzo niskiej bonitacji,
nieprzydatnych rolniczo. Możliwy rozwój funkcji rekreacyjnych i letniskowych.
Wskazane dolesienia.
E
- Obszary położone w środkowej części gminy (cz. sołectw Kowalewo, Dąbrówka
Słupska, Zalesie, Smolniki) i kompleksy łąk nadnoteckich w północno-wschodniej
części gminy - łąk w części południowej wymagających ochrony, mało przydatnych
rolniczo. Łąki nadnoteckie są potencjalnym zapleczem dla produkcji bydła mlecznego.
F
- Obszar położony w środkowej części gminy tworzący strefę miejską - duże rozdrobnienie gospodarstw i działek rolnych. Możliwa produkcja ogrodnicza, nasienna
itp. Funkcja żywicielska dla aglomeracji miejskich.
//// - Obszary oddziaływania rolnictwa uspołecznionego - w zasobach Agencji Własności
Rolnej Skarbu Państwa po byłych PGR, zagospodarowane w formie najczęściej
dzierżawnej. Wymagana restrukturyzacja i przejęcie nadwyżek siły roboczej do
działalności pozarolniczych. Duży potencjał majątku po PGR wymagający zagospodarowania.
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000
30
Kierunki zagospodarowania przestrzennego w zakresie rolnictwa
Żurczyn
Tur
Stary
Jarużyn
Zamość
Samoklęski
Duże
Samoklęski
Małe
Grzeczna
Panna
Szkocja
Rynarzewo
Małe
Rudy
Godzimierz
Łachowo
Słonawy
Kołaczkowo
Szubin
Wieś
Wolwark
SZUBIN
Kornelin
Zalesie
Smolniki
Kowalewo
Słupy
Królikowo
Chraplewo
Mąkoszyn
Wąsosz
Ciężkowo
Dąbrówka
Słupska
Chomętowo
Żędowo
Retkowo
ROLNICTWA WYSOKOTOWAROWEGO
Podział na sołectwa wg stanu na 28.04.1999 r.
GRANICE SOŁECTW
ROLNICTWA ZRÓWNOWAŻONEGO
Tur NAZWA WSI SOŁECKIEJ
STREFA MIEJSKA
OBSZARY
ROLNICTWA WIELOFUNKCYJNEGO
LEŚNE
UŻYTKÓW ZIELONYCH
ODDZIAŁYWANIA ROLNICTWA USPOŁECZNIONEGO
31
12.
UWARUNKOWANIA PRAWNE (wybrane - całość w tomie V)
12.1. PRZEPISY PRAWA MIEJSCOWEGO
objęte „wykazem aktów prawa miejscowego obowiązujących na terenie Województwa Kujawsko-Pomorskiego lub jego części” zawartym w Rozporządzeniu Nr 46/99 Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 25.03.1999 r. [Dz.Urz.Woj.Kuj.-Pom. Nr 19, poz. 117]
12.1.1. Rozporządzenia Wojewody Bydgoskiego dotyczące wód
Na terenie gminy Szubin Wojewoda Bydgoski ustanowił [rozp. nr 24/97 z dn. 22.07.1997 r. Dz. Urz. Woj. Bydg. Nr 28, poz. 138 z dnia 23.07.1997 r.] następujący podział wód płynących
na obwody rybackie (szkic orientacyjny poniżej):
a) (1) obwód rybacki rzeki Noteci Nr 3 (użytkownik - PZW ZO w Bydgoszczy),
b) (2) obwód rybacki jezior Żnińskich na rzece Gąsawce Nr 2 (użytkownik - Gospodarstwo
Rybackie Sp. z o.o. w Łysininie),
c) (3) obwód rybacki jeziora Gąbińskiego w zlewni rzeki Gąsawki (użytkownik - Gospodarstwo Rybackie Sp. z o.o. w Łysininie),
d) (4) obwód rybacki rzeki Gąsawki Nr 3 (użytkownik - PZW ZO w Bydgoszczy),
e) (5) obwód rybacki jeziora Meszno w zlewni rzeki Gąsawki (użytkownik - Gospodarstwo
Rybackie Sp. z o.o. w Łysininie),
f) (6) obwód rybacki rzeki Noteci Nr 4 (użytkownik - PZW ZO w Bydgoszczy).
Pozwolenia wodnoprawne wydane przez Wojewodę Bydgoskiego w 1997 i 1998 r. będą
obowiązywały do początku 2008 r.
Stary
Jarużyn
Żurczyn
Tur
Zamość
Samoklęski
Duże
Samoklęski
Małe
Grzeczna
Panna
Szkocja
Rynarzewo
Małe
Rudy
Godzimierz
Łachowo
Słonawy
Kołaczkowo
Szubin
Wieś
Wolwark
SZUBIN
Kornelin
Zalesie
Smolniki
Kowalewo
Królikowo
Mąkoszyn
Słupy
Wąsosz
Chraplewo
Ciężkowo
Dąbrówka
Słupska
Chomętowo
Żędowo
Retkowo
GRANICE
SOŁECTW
Podział na sołectwa wg stanu na 28.04.1999 r. OBWODY RYBACKIE
Ciężkowo NAZWY SOŁECTW
GRANICA GMINY
rzeki Noteci Nr 3
jez. Żnińskich na rz. Gąsawce nr 2
jez. Gąbińskiego w zlewni rz. Gąsawki
rz. Gasawki nr 3
jez. Meszno w zlewni rz. Gąsawki
rz. Noteci nr 4
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000
32
12.1.2. Rozporządzenia Wojewody Bydgoskiego dotyczące obszarów chronionych
Na obszarze obejmującym część gminy Szubin Wojewoda Bydgoski Rozporządzeniem
nr 9/91 z dn. 14.06.1991 r. ze zm. z 1994 r. Rozp. Nr 145/94 z dnia 17.06.1994 r. [Dz. Urz.
Woj. Bydg. Nr 17, poz. 127 z dnia 10.09.1991 r., Nr 10/94, poz. 102] utworzył Obszar
Chronionego Krajobrazu Jezior Żędowskich (obok 21 innych tego typu obszarów na terenie
byłego województwa bydgoskiego),
Ww. rozporządzenie obejmuje określenie:
1) położenia,
2) charakterystyki geograficzno-przyrodniczej,
3) przebiegu granic,
4) zasad zagospodarowania
dotyczących przedmiotowych Obszarów Chronionego Krajobrazu.
Generalne zasady zagospodarowania obowiązujące na wszystkich Obszarach Chronionego
Krajobrazu obejmują następujące „zakazy:
1/ przeznaczania pod zabudowę terenów nie przylegających do terenów już zabudowanych
lub dróg oddzielających je od tych terenów oraz wznoszenia na nich wszelkich budynków,
2/ budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych, w tym linii komunikacyjnych, urządzeń
i instalacji w odległości mniejszej niż 100 m od linii brzegowych jezior oraz rzek: Brdy,
Wdy i Gąsawki z dopływami, z wyłączeniem przypadków, gdy w strefie 100 m od linii
brzegowej znajduje się zespół istniejącej zabudowy, który mają uzupełniać, bądź do którego będą przylegać nowo planowane obiekty lub przebiega tamtędy droga udostępniona dla
ruchu pojazdów /nowe budynki nie mogą zbliżyć się do brzegu bardziej niż istniejące, ani
przekroczyć tej drogi/, przy czym wymaga to zgody wojewody bydgoskiego; /ustalone odległości liczy się przy średnim stanie wód/,
3/ utrudniania swobodnego przejścia w pasie 10 m wzdłuż brzegów tych wód,
4/ używania jednostek pływających o napędzie spalinowym na terenie akwenów jezior
Gąbińskiego, Sobieńskiego, Wąsowskiego i Żędowskiego; zakaz nie dotyczy sprzętu pływającego: Policji, Państwowej Straży Rybackiej i służb ochrony środowiska podczas wykonywania obowiązków służbowych, służb ratowniczych w czasie akcji ratunkowej, zarządzającymi wodami podczas odłowu i transportu ryb, łodzi żaglowych w sytuacjach awaryjnych, gdy powrót do bazy nie jest możliwy przy użyciu żagla,
5/ dojeżdżania do brzegów jezior i rzek na odległość mniejszą niż 20 m pojazdami silnikowymi oraz innymi mogącymi stwarzać zagrożenie dla środowiska; zakaz nie dotyczy właścicieli, zarządców i posiadaczy terenów przylegających do jezior i rzek, jak również służb
kontrolnych w czasie wykonywania czynności służbowych,
6/ zakłócania ciszy.
W przypadkach szczególnie uzasadnionych, na wniosek organu administracji samorządowej,
wojewoda może wyrazić zgodę na odstępstwa od zakazów wymienionych w pkt. 1;
Zakazy wymienione w pkt. 1 i 2 nie dotyczą realizacji ustaleń już obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i nie obejmują uzgodnionych z wojewodą
projektów tych planów.”
Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Żędowskich obejmuje ciąg jezior z największymi: Sobiejuskim, Żedowskim, Wasowskim, Gąbińskim, Dobrylewskim - położonych w
części w dolinie rz. Gąsawki.
Wymienione jeziora leżą w rynnie wciętej w Pojezierze Gnieźnieńskie - stanowiącej
typowy krajobraz pojezierza. Strefy brzegowe jezior pozbawione są na ogół szaty leśnej, co
obniża walory estetyczno - krajobrazowe i funkcjonalne rynny. Powierzchnia obszaru 10 km2,
w tym lasy 1,5 km2, wody 3,46 km2, tereny pozostałe - głównie użytki rolne ok. 5,04 km2.
Granice: Od pn. biegu Jez. Gąbińskiego granica biegnie ok. 2,2 km przez w. Gąbin do
Chomętowa. Stąd na pn.-zach. przez część wsi do przesmyku między jeziorami Wąsowskim
Żędowskim i dalej na pd. przez Żędowo i Dobrylewo do drogi w poprzek dol. rzeki Gąsawki /
33
ok. 1,1 km na pn. od Jez. Dużego Żnińskiego/, stąd ok. 0,9 km na zach., a następnie na pn.
wzdłuż trasy zlikwidowanej linii kolejowej Żnin - Szubin i w okolicy pn. brzegu Jez. Sobiejuskiego na pn.-wsch. wzdłuż jezior: Żędowskiego, Wąsowskiego, Skrzynka przez w. Jeziorowo do punktu wyjścia.
„Ograniczenia i zalecenia - typowe, ze szczególnym uwzględnieniem zabiegów
zmierzających do ochrony jezior przed spływem zanieczyszczeń mineralnych i organicznych
z okolicznych terenów rolnych. Lokalizacja ferm hodowlanych i ewentualnie gnojowicowanie
- poza strefą 1 km od akwenów. Wskazana realizacja zieleni krajobrazowej w miejscach,
gdzie wymagają tego względy estetyczne a także siedliskowe.”
Wojewoda Bydgoski Rozporządzeniem nr 11/91 z dn. 1.07.1991 r. w sprawie uznania
za pomniki przyrody tworów przyrody na terenie województwa bydgoskiego [Dz. Urz. Woj.
Bydg. Nr 15, poz. 120 z dnia 30.07.1991 r. z późn. zm.] objął ochroną następujące obiekty
A. na terenie gminy Szubin:
1) lipa drobnolistna o obw. w pierśnicy 454 cm, Chomętowo, dz. ew. 58/1, własn. prywatna,
nr rej. woj. 653,
2) dąb szypułkowy, 433 cm, Ciężkowo, dz. ew. 65/1, własn. prywatna, nr rej. woj. 654,
3) jesion wyniosły, 390 cm, przy drodze z Łachowa do Zakł. Hodowli Zarodowej, własn.
Skarb Państwa Zarząd UMiG Szubin, nr rej. woj. 655,
4) dąb szypułkowy, 470 cm, Kowalewo dz. ew. 93/1, własn. pryw., nr rej. woj. 656,
5) dąb szypułkowy, 652 cm, k/drogi, Królikowo, dz. ew. 573, własn. prywatna, nr rej. woj.
657,
6) miłorząb dwuklapowy 155 cm, orzech czarny 250 cm, lipa drobnolistna 320 cm, klon polny 230 cm, park w Królikowie, własn. Skarb Państwa zarząd Gminna Spółdzielnia w
Królikowie, nr rej. woj. 658,
7) 2 buki pospolite /odmiany purpurowej/ 224 i 217 cm, 3 dęby szypułkowe 369, 290, 256
cm, przy boisku szkolnym w Królikowie, własn. Skarb Państwa zarząd Szkoła Podstawowa
w Królikowie, nr rej. woj. 659,
8) 2 topole białe 477 i 348 cm, 3 jesiony wyniosłe 302, 296 i 260 cm, 7 dębów szypułkowych
340, 232, 314, 308, 306, 267, 261 cm, 2 lipy drobnolistne, dwuwierzchołkowe 227 i 259,
220 i 252 cm, 2 platany klonolistne 267 i 325 cm, oraz kasztanowiec zwyczajny 263 cm,
w parku w Retkowie, własn. Skarb Państwa pod zarządem UGiM w Szubinie, nr rej. woj.
660,
9) dąb szypułkowy 415, ogród k/cmentarza Małe Rudy, dz. ew. 270, własn. prywatna, nr rej.
woj. 661 i 1294,
10)2 dęby szypułkowe 520 i 410 cm, nad rz. Gąsawką, Rynarzewo, dz. ew. 653, własn. Skarb
Państwa pod zarządem UGiM w Szubinie, nr rej. woj. 662,
11)lipa drobnolistna 325 cm, k/szkoły podstawowej, Rynarzewo, własn. Skarb Państwa pod
zarządem UGiM w Szubinie, nr rej. woj. 663,
12) 2 jesiony wyniosłe 392 i 257 cm, k/kościoła Rynarzewo, własn. Skarb Państwa pod zarządem Parafii Rzym.-Kat. w Rynarzewie, nr rej. woj. 664,
13)dąb szypułkowy 350 cm, cmentarz poewangelicki Słonawy, własn. Skarb Państwa pod zarządem UGiM w Szubinie, nr rej. woj. 665,
14) 2 topole białe 437 i 300 cm, 5 jesionów wyniosłych 306, 295, 277, 262 i 261 cm, lipa drobnolistna 300 cm, lipa drobnolistna dwuwierzchołkowa 203 i 198 cm, lipa szerokolistna
dwuwierzchołkowa 150, 132 i 126 cm, w parku w Słupach, własn. Skarb Państwa pod zarządem AWRSP, nr rej. woj. 666,
15)aleja przydrożna złożona z 82 lip drobnolistnych od 340 do 120 cm, przy drodze Zalesie Suchoręcz, dz. ew. 31a obr. Zalesie, własn. gminna pod zarządem UGiM w Szubinie, nr
rej. woj. 671,
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000
34
16) dąb
szypułkowy 330 cm, 3 klony pospolite 420, 368 i 290 cm, wiąz szypułkowy 460 cm,
3 dęby burgundzkie 368, 315 i 278 cm, 3 modrzewie europejskie 297, 315 i 226 cm, choina
kanadyjska 16 cm, wiąz syberyjski 303 cm, klon jawor odmiany Worleei 295 cm, cis pospolity 160 cm, 6 daglezji 280, 276, 209, 205, 202 i 180 cm, 3 lipy długoogonkowe 315,
284, 180 cm, 2 lipy drobnolistne 303 i 288 cm, lipa drobnolistna dwuwierzchołkowa 182 i
180 cm, buk pospolity odmiany purpurowej 300 cm, w parku w Zalesiu, własn. Skarb
Państwa pod zarządem AWRSP, nr rej. woj. 672,
17)5 dębów szypułkowych 540, 490, 450, 440 i 430 cm, oddz. 239a leśn. Pińsko, obr. Szubin,
Nadl. Szubin, własn. Skarb Państwa pod zarządem Nadl. Szubin, nr rej. woj. 674,
18)dąb szypułkowy 540 cm, Wrzosy, nr rej. woj. 675,
19)dąb szypułkowy 345 cm, oddz. 128h, leśn. Pińsko, obr. Szubin, Nadl. Szubin, własn.
Skarb Państwa pod zarządem Nadl. Szubin, nr rej. woj. (brak numeru),
20)głaz narzutowy o obwodzie 440 cm, oddz. 131h, leśn. Tur, obr. Szubin, Nadl. Szubin,
własn. Skarb Państwa pod zarządem Nadl. Szubin, nr rej. woj. 676,
21)dąb szypułkowy 410 cm, oddz. 209h, leśn. Tur, obr. Szubin, Nadl. Szubin, własn. Skarb
Państwa pod zarządem Nadl. Szubin, nr rej. woj. 677,
22)lipa drobnolistna 440 cm, dąb szypułkowy 390 cm, robinia grochodrzew 300 cm, w parku
dworskim w Chobielinie dz. ew. 131/4, własn. Skarb Państwa pod zarządem AWRSP,
nr rej. woj. 1126,
23)jesion wyniosły 265 cm w parku dworskim w Jarużynie dz. ew. 18/2, własn. prywatna,
nr rej. woj. 1127,
24)jesion wyniosły odmiany zwisłej 265 cm w parku dworskim w Królikowie dz. ew. 515,
własn. Skarb Państwa pod zarządem Szkoły Podstawowej w Królikowie, nr rej. woj. 1128,
25)jesion wyniosły 420 cm w parku dworskim w Łachowie dz. ew. 57/1, własn. Skarb
Państwa pod zarządem Państwowego Ośrodka Hodowli Zarodowej, nr rej. woj. 1129,
26) 2 robinie grochodrzew 205 i 355 cm, na cmentarzu w Rynarzewie dz. ew. 590, obr. Rynarzewo, własn. kościelna pod zarządem Parafii Rzymsko-Katolickiej pw. Św. Katarzyny
w Rynarzewie, nr rej. woj. 1440;
B. na terenie miasta Szubina:
1) lipa drobnolistna, o nazwie Jadwiga, o obwodzie w pierśnicy 420 cm, ul. Kcyńska 12,
dz. ew. 1697/1, własność Skarb Państwa pod zarządem UGiM w Szubinie, nr rej. woj. 667,
2) kasztanowiec zwyczajny, 412 cm, ul. Kcyńska 13, przed Domem Kultury, własność Skarb
Państwa pod zarządem UGiM w Szubinie, nr rej. woj. 668,
3) platan klonolistny, 310 cm, cztery dęby szypułkowe 320, 315, 302 i 300 cm, oraz jesion
wyniosły 279 cm, w parku, ul. Nakielska 22, własność Skarb Państwa pod zarządem Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Szubinie, nr rej. woj. 669,
4) dąb szypułkowy 304 cm, oraz żywotnik olbrzymi 112 cm, w parku przy cmentarzu
poewangelickim, ul. Ludowego Wojska Polskiego, własność Skarb Państwa pod zarządem
UGiM w Szubinie, nr rej. woj. 670.
W stosunku do ww. obiektów zabroniono:
„1/ niszczenia drzew, niszczenia gleby, wzniecania ognia, zanieczyszczania terenu w najbliższym sąsiedztwie chronionych obiektów, umieszczania bez zezwolenia Wojewódzkiego
Konserwatora Przyrody tablic, napisów i innych znaków na chronionych obiektach lub
w ich sąsiedztwie,
2/ w stosunku do pojedynczych drzew, grup drzew i alei przydrożnych z porostami nadrzewnymi zabrania się także: niszczenia i pozyskiwania porostów nadrzewnych, dokonywania oprysków chemicznych w ich sąsiedztwie oraz w dalszej odległości w przypadku, gdy wieje wiatr w kierunku chronionych obiektów, zatrzymywania się pojazdami
spalinowymi na całej długości chronionych alei,
3/ w odniesieniu do drzew dodatkowo zrębów zupełnych w 50-metrowej strefie wokół nich
oraz prowadzenia prac agrotechnicznych w obrębie koron,
35
4/ w odniesieniu do tworów przyrody nieożywionej: uszkadzania głazów przez odłupywanie, skrobanie, umieszczanie napisów oraz ich przemieszczanie bez zgody Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody,” [...]
a także
5/ wykonywanie „wszelkich czynności mogących doprowadzić do zniszczenia lub
uszkodzenia chronionego obiektu, a także do zmniejszenia jego walorów przyrodniczych
i estetycznych.”
12.1.3. Rozporządzenie Wojewody Bydgoskiego dotyczące uznania za użytki ekologiczne
tworów przyrody na terenie woj. bydgoskiego
Na obszarze obejmującym część gminy Szubin Wojewoda Bydgoski Rozporządzeniem
Nr 323/95 z dnia 29.12.1995 r. w sprawie uznania za użytki ekologiczne tworów przyrody na
terenie województwa bydgoskiego [Dz. Urz. Woj. Bydg. Nr 6/96, poz. 31] uznał za użytek
ekologiczny (nr rej. woj. 973) bagno wraz z otaczającą łąką nad jeziorem Oleckim o pow.
25,06 ha oznaczone w ew. gr. obr. Żurczyn jako część dz. nr 211, 245 LP, oznaczone w ew.
Adm. LP jako oddz. nr 211r, 245g,m leśn. Piętacz, obr. Bydgoszcz, nadl. Bydgoszcz, położone w pobliżu miejscowości Tur, własność Skarbu Państwa pod zarządem Nadl. Bydgoszcz.
13.
UWARUNKOWANIA ZEWNĘTRZNE
13.1. ZEWNĘTRZNE POWIĄZANIA PRZYRODNICZE
Rzeki przepływające przez gminę Szubin mają swój początek i ujście poza obszarem gminy.
Należy brać pod uwagę powiązania ekosystemowe, które wiążą wszelkie zamierzenia urbanizacyjne mające styczność z ciągłymi systemami przyrody (wody, lasy), mogące stwarzać
bezpośrednio zagrożenie dla środowiska przyrodniczego i pośrednio dla środowiska człowieka.
O wszelkich takich planowanych działaniach należy powiadamiać władze sąsiednich gmin.
Skutki planowanych działań należy prognozować w odpowiednio dużym obszarze powiązań.
13.5. OBSZARY I OBIEKTY OBSŁUGI PONADLOKALNEJ (ZEWNĘTRZNE)
Na obszarze gminy istnieją następujące obszary i obiekty znaczenia ponadlokalnego:
1) pasy drogowe na trasie drogi krajowej nr 5,
2) pasy drogowe na trasach dróg wojewódzkich i powiatowych,
3) obiekty obsługi komunikacji, w tym głównie stacje paliw,
4) zabytki architektury i budownictwa oraz archeologiczne,
5) Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Żędowskich,
6) pomniki przyrody (26 +4),
7) użytek ekologiczny (1),
8) obszary położone w korytarzach ekologicznych krajowym i europejskim systemu „Econet PL”,
9) obszary rolniczej przestrzeni produkcyjnej,
10)obszary leśne,
11)szpital rejonowy.
Ciąg dalszy w tomie III
STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA I GMINY SZUBIN - ELABORAT
lata 1998÷2000

Podobne dokumenty