„Variety – Cannes Daily”, Nick Holdsworth, 19 maja 2008 Zało˝enie

Komentarze

Transkrypt

„Variety – Cannes Daily”, Nick Holdsworth, 19 maja 2008 Zało˝enie
„The Daily Cannes”, Vladimir Kozlov, 12 maja 2009
Bran˝e filmowe z Europy Ârodkowej, w Polsce, na W´grzech i w Czechach
prosperowały w ostatnich latach całkiem dobrze i odnotowały zyski.
Uniknàç skutków ekonomicznego kryzysu udało si´ dzi´ki publicznym
dotacjom oraz Êrodkom z sektora prywatnego. Sytuacja w trzech
wymienionych krajach jest odmienna. Najbardziej stabilna wydaje si´ byç
w Polsce, gdzie cztery lata temu wprowadzono ustaw´, zgodnie z którà
1,5% zysków od ka˝dego filmu przekazywane jest na rzecz publicznego
funduszu zarzàdzanego przez Polski Instytut Sztuki Filmowej.
„Variety – Cannes Daily”, Nick Holdsworth, 19 maja 2008
Zało˝enie w 2005 roku Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej
zrewolucjonizowało produkcj´ kinematograficznà, na jednym
z najwa˝niejszych w Europie wschodniej rynków filmowych. (…)
Dyrektor Instytutu, Agnieszka Odorowicz, osobiÊcie przekonywała
setki polskich deputowanych, by poparli wniosek o utworzenie
instytucji majàcej pomóc złapaç wiatr w ˝agle narodowej
kinematografii.
„Variety”, Will Tizard, 25 czerwca – 8 lipca 2007
Polska i jej nowy Instytut Filmowy oferuje wsparcie i kontakty. Współpraca
Polaków przy filmach „Inland Empire” Davida Lyncha oraz „Nightwatching”
Petera Greenawaya jest tego dowodem. Instytut w 2006 roku udzielił
wsparcia 35 mi´dzynarodowym koprodukcjom. Dowodzi to wzrastajàcej
ÊwiadomoÊci zmian, jakie zaszły w prawie filmowym i finansowaniu
zagranicznych produkcji, a które umo˝liwiajà uzyskanie wsparcia
finansowego równie˝ obcokrajowcom.
„The Hollywood Reporter”, Nick Holdsworth,
14–20 listopada 2006
Po latach uÊpienia nowe pokolenie twórców
i fundusz filmowy budzà kinematografi´
polskà. Pierwszy raz od lat filmowcy szukajà
inspiracji poza granicami swojego kraju.
Zaczynajà powstawaç filmy, w których
twórcy przestajà skupiaç si´ wyłàcznie na
specyficznie polskich problemach i si´gajà
po uniwersalne tematy.
nowe êródła finansowania produkcji w postaci regionalnych funduszy
filmowych, ponad 100 festiwali filmowych odbywajàcych si´ ka˝dego
roku w Polsce, 18 festiwali polskich filmów na Êwiecie – te i wiele innych
sukcesów, inicjatyw, wydarzeƒ i przedsi´wzi´ç ka˝dego roku zmieniało
obraz naszej kinematografii.
5. rocznica uchwalenia ustawy o kinematografii jest okazjà do podsumoSzanowni Paƒstwo,
wania drogi, która wiodła od kilku milionów dotacji dla 12 filmów fabularnych w roku 2004 do produkcji 60 filmów fabularnych rocznie i 107
Wspólnym zaanga˝owaniem całego Êrodowiska filmowego w zaledwie
milionów przeznaczonych na produkcj´ filmowà w roku 2010.
5 lat staliÊmy si´ najszybciej rozwijajàcym si´ rynkiem filmowym
Dlatego wszyscy, którzy przyczyniliÊmy do uchwalenia ustawy
w Europie Ârodkowej. OdnotowaliÊmy pi´ciokrotny wzrost produkcji
o kinematografii i do odnowy polskiego kina, z dumà wyliczamy sukcesy
i dziesi´ciokrotne zwi´kszenie liczby widzów na polskich filmach.
5 lat wyznaczajàcych kierunki rozwoju i decydujàcych o przyszłoÊci
Obok ju˝ uznanych twórców debiutuje wielu młodych re˝yserów patrzàcych
polskiej kinematografii. OdnieÊliÊmy sukces, który wydawał si´ nierealny.
z innej perspektywy na naszà kultur´ i histori´. Nasza kinematografia
DziÊ uwa˝amy za niemo˝liwe, aby polska kinematografia tworzyła nurty
zyskuje coraz wi´ksze uznanie w Êwiecie.
w Êwiatowej sztuce filmowej, a polskie kino stało si´ symbolem najwy˝szych
Niemal wszystkie polskie filmy fabularne, dokumentalne i animowane
wartoÊci artystycznych w Êwiecie. Niech to b´dzie nasz nast´pny cel.
ostatnich lat powstały przy udziale Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej,
a podczas ubiegłorocznego Kongresu Kultury Polskiej PISF został wskazany
jako model do wprowadzenia tak˝e w innych dziedzinach polskiej kultury.
Trzy nominacje do Oskara, w tym jedna statuetka Amerykaƒskiej Akademii
Filmowej, nagrody na mi´dzynarodowych festiwalach dla polskich filmów,
Agnieszka Odorowicz
Dyrektor Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej
Spis treÊci
11
KALENDARIUM 2005–2009
17
NOWE ZADANIA POLSKIEJ KINEMATOGRAFII
24
PARTNER ÂWIATOWYCH PRODUCKJI
30
POLSKI FILM NA ÂWIECIE
46
DYSTRYBUCYJNE SZTUCZKI
56
KINO IDEALNE
58
KINO OSTRO˚NEGO PESYMIZMU
62
SCENARIUSZ I RE˚YSERIA
66
NOWA JAKOÂå W STARYM KINIE
72
MARSZ DO KINA!
78
AKADEMIA POLSKIEGO FILMU
84
POLSKI FILM W PARLAMENCIE
86
FILMOWE WNIOSKI
86
NAGRODY PISF PO RAZ TRZECI
KALENDARZ FESTIWALI 2010
Film w Konkursie Głównym 35. FPFF w Gdyni
„Kołysanka” re˝. Juliusz Machulski
prod. Studio Filmowe Zebra, Polska 2010
fot. Artur Sienicki
2005 Mecenasi polskiej kultury
30 czerwca 2005 roku Sejm uchwala nowà ustaw´ o kinematografii.
Na mocy ustawy polskie kino wspierajà za poÊrednictwem Instytutu: nadawcy telewizyjni,
operatorzy kablowi, platformy cyfrowe, dystrybutorzy i operatorzy kin. Przekazujà na
polskà kinematografi´ 1,5 % z okreÊlonych ustawà rodzajów przychodu.
PISF staje si´ administratorem publicznych funduszy przeznaczonych na kultur´ filmowà,
a według szacunków na jego konto ka˝dego roku wpływaç ma co najmniej 75 mln zł.
PISF tworzy warunki do rozwoju polskiej kinematografii, przygotowuje programy operacyjne,
formularze wniosków, ustala zasady prac ekspertów.
W ponad dwustuosobowej grupie ekspertów, nominowanych przez Ministra Kultury,
KALENDARIUM
oceniajàcych projekty filmowe znajdujà si´ przedstawiciele wszystkich zawodów filmowych
m.in.: re˝yserzy, scenarzyÊci, aktorzy, krytycy filmowi, producenci i dystrybutorzy.
PISF wyst´puje do Komisji Europejskiej o notyfikacj´ pomocy paƒstwa w ramach polskiego
programu dofinansowania przedsi´wzi´ç z dziedziny kinematografii. Po notyfikacji Instytut
rozpoczyna realizacj´ kompleksowego wspierania polskiej kinematografii za pomocà
6 programów operacyjnych.
Pierwszy nabór wniosków rozpoczyna si´ 2 grudnia 2005 roku.
Tylko na pierwsze trzy sesje do PISF wpływa prawie 900 wniosków o dofinansowanie.
Dofinansowania udzielane sà w formie dotacji, por´czeƒ, po˝yczek, stypendiów i nagród.
11
2006 Dynamicznie i mi´dzynarodowo
2007 10 x wi´cej widzów
W zaledwie rok od wejÊcia w ˝ycie ustawy i pół roku po jej notyfikacji przez Komisj´
Kwota, którà Instytut przeznacza na wspieranie samej produkcji filmowej, wzrasta
Europejskà PISF staje si´ głównym partnerem dla producentów filmowych i wiodàcych
z 52,2 mln zł w roku 2006 do 101,87 mln w roku 2007.
instytutów filmowych Europy.
PISF dofinansowuje produkcj´ 66 filmów fabularnych – a˝ o 21 filmów wi´cej ni˝ w roku
W roku 2006 powstajà 104 filmy, w tym 33 filmy fabularne, 59 dokumentalnych i 12
poprzednim.
animowanych (dla porównania w roku 2004 ze Êrodków publicznych dofinansowano
Ukoƒczono produkcj´ 39 pełnometra˝owych filmów fabularnych, w tym 10 debiutów
12 filmów fabularnych).
i 10 koprodukcji mi´dzynarodowych.
RoÊnie liczba koprodukcji z polskim udziałem – 6 w roku 2005, 22 w roku 2006.
Ârednia kwota dotacji utrzymuje si´ na poziomie 1,5–2 mln zł.
O polskim kinie i działalnoÊci PISF tylko w roku 2006 opublikowano 100 artykułów
w prasie zagranicznej, m.in.: o tym, ˝e „Polska najlepiej ze wszystkich nowych krajów
Unii Europejskiej promuje własny przemysł i kultur´ filmowà”.
Efektami nowej ustawy i konsekwencjà działaƒ Instytutu ju˝ w roku 2006 sà: ponad
dwukrotnie wy˝sza Êrednia dotacja na poszczególne produkcje, nieporównywalnie wy˝szy
poziom finansowania prac literackich i developmentu, wielokrotnie wi´kszy bud˝et na
produkcj´ filmowà, a tak˝e realne wsparcie dla szkół filmowych i dystrybutorów.
„Złota Kaczka” dla ustawy o kinematografii. W 2006 roku czytelnicy miesi´cznika „Film”
Âredni bud˝et filmu fabularnego w 2007 roku wynosił 3–4 mln zł, nie liczàc filmów
wysokobud˝etowych i koprodukcji mi´dzynarodowych, których bud˝ety si´gajà nawet
20 mln zł.
Dziesi´ciokrotnie wzrasta frekwencja na polskich filmach. W 2005 roku polscy
widzowie kupili zaledwie 700 tys. biletów na rodzime produkcje, w 2006 roku
– ponad 5 mln, do połowy roku 2007 na polskich filmach było ju˝ ponad 4 mln
widzów. Jesienià 2007 roku do kin trafiło jeszcze 6 tytułów i frekwencja w całym
roku 2007 przekroczyła próg 8 mln widzów!
Na rynku dystrybucyjnym wzrost udziałów odnotowujà SPI, Kino Âwiat, Warner oraz
uznali ustaw´ za najwa˝niejsze wydarzenie filmowe minionego roku.
ITI Cinema. Pojawiajà si´ tak˝e nowi uczestnicy rynku, jednym z nich jest Fundacja
Remontowanych jest 38 kin, odbywa si´ 36 krajowych festiwali i przeglàdów filmowych
Promocji Kina Film Polski, odpowiedzialna za dystrybucj´ polskich filmów.
(w roku 2008 liczba ta wzroÊnie do ponad 100!).
DziałalnoÊç rozpoczyna pierwsze w Polsce kino cyfrowe (Nove Kino Praha). Instytucja
Przeglàdy polskiego filmu odbywajà si´ w ponad 180 miejscach na Êwiecie.
Filmowa Max Film zapoczàtkowała u˝ycie technologii cyfrowej do pokazów kinowych.
Tylko na wsparcie sieci kin studyjnych, dyskusyjnych klubów filmowych oraz szerokiej
sfery upowszechniania kultury filmowej Instytut przeznaczył w roku 2006 ponad
7 mln zł, tyle samo, ile wynosił bud˝et na całà produkcj´ filmowà w roku 2002, czyli na
kilka lat przed powo∏aniem Instytutu.
12
13
2008 Nowe êród∏a finansowania
2009 Edukacja filmowa
Na poczàtku roku PISF po raz pierwszy przyznaje swoje nagrody w dziedzinie
Podczas Kongresu Kultury Polskiej w Krakowie, Polski Instytut Sztuki Filmowej zostaje wska-
upowszechniania kultury filmowej. Podczas uroczystej gali w 11. kategoriach filmowych
zany jako wzorowa instytucja finansujàca i wspierajàca kultur´.
zostajà nagrodzeni m.in. organizatorzy festiwali filmowych, autorzy ksià˝ek i programów
Rok 2009 to przełom w edukacji filmowej. W ponad 14 tys. szkół gimnazjalnych
telewizyjnych o tematyce filmowej.
i ponadgimnazjalnych rozpoczynajà si´ zaj´cia z historii polskiego kina. Po sukcesie
Ruszajà programy „30 minut”, „Pierwszy dokument” i „Młoda animacja”.
Filmoteki Szkolnej rusza tak˝e Akademia Polskiego Filmu – zaj´cia fakultatywne z historii
W marcu 2008 roku swojà działalnoÊç rozpoczyna Studio „Młodzi i Film” im. Andrzeja
filmu na poziomie akademickim.
Munka i – podobnie jak niegdyÊ legendarne Studio im. Karola Irzykowskiego – tworzy
Studio Munka, po pó∏torarocznej działalnoÊci i po wyprodukowaniu ponad 40 filmów
młodym filmowcom warunki profesjonalnego debiutu.
30-minutowych, staje si´ producentem pierwszego pełnometra˝owego debiutu. Pod opiekà
Po latach reaktywowane zostaje Koło Scenarzystów Stowarzyszenia Filmowców Polskich
artystycznà Agnieszki Holland w Studiu powstaje pierwszy pełnometra˝owy film „L´k
i zaczyna swojà reprezentacj´ wÊród wielu innych krajów europejskich.
wysokoÊci” Bartka Konopki. Studio Munka zapowiada nowe pełnometra˝owe produkcje.
Dzi´ki staraniom PISF działalnoÊç rozpoczynajà cztery regionalne fundusze filmowe
Po raz pierwszy w historii Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni zostaje przyznana
(jako pierwszy ¸ódzki
nagroda w kategorii najlepsza charakteryzacja.
Fundusz Filmowy). Kolejne cztery sà w przygotowaniu
i oficjalnie rozpocznà działalnoÊç na poczàtku 2009 roku. Za rok fundusze b´dà
PISF, jako jedyna instytucja działajàca w sferze kultury, w roku 2009 otrzymuje certyfikat
dysponowały łàcznà kwotà ponad 15 mln zł i wspierały wszystkie gatunki filmowe.
jakoÊci ISO.
Powstaje pierwszy film fabularny dofinansowany ze Êrodków Âlàskiego Funduszu Filmowego.
PISF w połowie roku 2009 poddaje dyskusji Êrodowiska filmowego ide´ stworzenia
Eksperci PISF oceniajà ponad 600 scenariuszy filmowych.
nowych zintegrowanych programów operacyjnych. W listopadzie PISF ogłasza Programy
Âredni bud˝et produkcji w 2008 roku wynosi∏ 4,8 mln zł, a Êrednia dotacja PISF – 2,1 mln.
Operacyjne na rok 2010, po zmianach, które majà pomóc osiàgnàç priorytety programowe
W roku 2008 zostały wykonane zdj´cia do ponad 60 filmów fabularnych.
wa˝ne dla kinematografii, m.in.: takie jak produkcja filmów autorskich, o tematyce
Nagrod´ g∏ównà w sekcji „Un Cartain Regard” Festiwalu w Cannes otrzymuje „Tulpan”
historycznej, filmów dla widowni dzieci´cej, młodzie˝owej i familijnej.
Sergieja Dworcewoja, ze zdj´ciami Jolanty Dylewskiej. Film „Tulpan” to wspólna
38 mln widzów w polskich kinach i 8,4 mln na polskich filmach to rekord frekwencyjny
produkcja Niemiec, Szwajcarii, Rosji, Kazachstanu i Polski.
ostatnich lat. Widzowie chodzà do kina coraz czeÊciej (frekwencja per capita 1,03)!
Oscara, nagrod´ Amerykaƒskiej Akademii Filmowej, otrzymuje polsko-brytyjska
animacja „PiotruÊ i wilk”, a nominacj´ w kategorii najlepszy film nieangloj´zyczny – „Katyƒ”
Andrzeja Wajdy.
14
15
KONKURS GŁÓWNY
35. FESTIWALU POLSKICH FILMÓW FABULARNYCH W GDYNI
CHRZEST re˝yseria Marcin Wrona•zdj´cia Paweł Flis
*debiut
CISZA re˝yseria Sławomir Pstrong•zdj´cia Przemysław Kamiƒski
CUDOWNE LATO re˝yseria Ryszard Brylski•zdj´cia Arkadiusz Tomiak
debiut
DWA OGNIE re˝yseria Agnieszka Łukasiak•zdj´cia Hubert Taczanowski
debiut
ERRATUM re˝yseria Marek Lechki•zdj´cia Przemysław Kamiƒski
debiut
FENOMEN re˝yseria Tadeusz Paradowicz•zdj´cia Grzegorz K´dzierski
JOANNA re˝yseria Feliks Falk•zdj´cia Piotr Âliskowski
JUTRO B¢DZIE LEPIEJ re˝yseria Dorota K´dzierzawska•zdj´cia Arthur Reinhart
KOŁYSANKA re˝yseria Juliusz Machulski•zdj´cia Arkadiusz Tomiak
MADE IN POLAND re˝yseria Przemysław Wojcieszek•zdj´cia Jolanta Dylewska
MAŁA MATURA 1947 re˝yseria Janusz Majewski•zdj´cia Adam Bajerski
debiut
MATKA TERESA OD KOTÓW re˝yseria Paweł Sala•zdj´cia Mikołaj Łebkowski
MILION DOLARÓW re˝yseria Janusz Kondratiuk•zdj´cia Piotr Lenar
MISTYFIKACJA re˝yseria Jacek Koprowicz•zdj´cia Arkadiusz Tomiak
debiut
NIE OPUSZCZAJ MNIE re˝yseria Ewa Stankiewicz•zdj´cia Piotr Niemyjski
RÓ˚YCZKA re˝yseria Jan Kidawa-Błoƒski•zdj´cia Piotr Wojtowicz
debiut
SKRZYDLATE ÂWINIE re˝yseria Anna Kazejak•zdj´cia Michał Englert
ÂWI¢TY INTERES re˝yseria Maciej Wojtyszko•zdj´cia Grzegorz K´dzierski
TRICK re˝yseria Jan Hryniak•zdj´cia Piotr Âliskowski
TRZY MINUTY. 21:37 re˝yseria Maciej Âlesicki•zdj´cia Andrzej Ramlau
WENECJA re˝yseria Jan Jakub Kolski•zdj´cia Arthur Reinhart
PISF wspó∏finansowa∏ 20 filmów z 21 startujàcych
w Konkursie G∏ównym 35. FPFF w Gdyni.
* „Cisza” – film telewizyjny wyprodukowany przez TVN
„Zdj´cie” scen. i re˝. Maciej Adamek,
prod. Koncept Media Radek StyÊ,
Polska-Niemcy-W´gry 2010
fot. Piotr Redliƒski
N O W E Z A DA N I A P O L S K I E J K I N E M AT O G R A F I I
ISF wyznacza polskiej kinematografii nowe priorytety. W 70% sfinansuje
6 mln zł dla filmu „Katyƒ” to dotych-
filmy fabularne o wysokim potencjale artystycznym i festiwalowym,
czas najwi´ksze dofinansowanie
produkcje autorskie, historyczne i kinowe filmy familijne.
przyznane dla filmu historycznego
i najwy˝sza kwota przyznana dla
polskiej produkcji w historii Insty-
Polski film historyczny mo˝e otrzymaç na produkcj´ nawet 12 mln zł,
tutu. Od 2010 roku polski film
a w przypadku polskich koprodukcji wi´kszoÊciowych do – 13 mln zł.
historyczny mo˝e otrzymaç na
Kwotà 80 tys. zł PISF wesprze powstanie profesjonalnego scenariusza
produkcj´ nawet 12 mln zł.
Film w Konkursie Głównym 35. FPFF w Gdyni
„Jutro b´dzie lepiej” re˝. Dorota K´dzierzawska,
prod. Kid Film Arthur Reinhart, Polska/Japonia 2010
fot. Arthur Reinhart
filmu historycznego o du˝ym znaczeniu dla kultury narodowej.
PISF w 2010 roku przeznaczy co najmniej 49 mln zł na filmy autor-
Wy˝sze bud˝ety i zmiany w programach otwierajà nowe mo˝liwoÊci
Problemy producentów zwiàzane z potrzebà
skie, 35 mln na filmy historyczne, 13 mln na kino dla młodego widza
nie tylko dla producentów i twórców, którzy planujà realizacj´
zabezpieczenia drugiej połowy finan-
i 10 mln na produkcj´ filmów o znaczàcym potencjale frekwencyjnym.
fabularnych projektów historycznych. Zmiany w Programach
sowania produkcji, tzw. poszukiwanie
Łàcznie sfinansuje polskà produkcj´ filmowà kwotà 107 mln zł.
Operacyjnych PISF na rok 2010 zostały dostosowane do potrzeb
brakujàcego 50% bud˝etu filmu, bloko-
dynamicznie rozwijajàcej si´ polskiej kinematografii ostatnich
wały ciekawe projekty. W rezultacie wiele
lat. Majà stworzyç jeszcze wi´ksze mo˝liwoÊci dla rozwoju
ambitnych i wa˝nych społecznie filmów
kina artystycznego, edukacji filmowej i promocji polskiego
nie doczekało si´ realizacji.
filmu za granicà oraz całego sektora polskiej kinematografii.
PISF stanàł naprzeciw oczekiwaƒ polskiej
Zmiany nastàpiły nie tylko w zasadach przyznawania wsparcia
kinematografii i po 5 latach b´dzie finan-
finansowego. Sà nowe priorytety, obowiàzki i przywileje twórców.
sował polskà produkcj´ filmowà w 70%.
18
19
Produkcja filmowa
Zamiast dotychczasowego klasycznego podziału na film fabularny,
Zmiany w Programach Operacyjnych
dokumentalny i animowany, polska produkcja filmowa zawiera
PISF na rok 2010 zostały dostosowane
si´ w czterech nowych priorytetach:
do potrzeb dynamicznie rozwijajàcej
Filmy autorskie
si´ w ostatnich latach polskiej kine-
Filmy o tematyce historycznej
matografii. Majà stworzyç wi´ksze
Filmy dla młodego widza i widowni familijnej
mo˝liwoÊci dla rozwoju kina autor-
Filmy o wysokim potencjale frekwencyjnym
skiego, edukacji filmowej i promocji
Nowe priorytety ∏àczà w sobie zarówno gatunki filmowe (fabuła,
polskiego filmu za granicà oraz całego
dokument, animacja), jak i wszystkie etapy rozwoju projektów
sektora polskiej kinematografii.
Film w Konkursie Głównym
35. FPFF w Gdyni
„Fenomen” scen. i re˝. Tadeusz Paradowicz,
prod. Studio N-Art, Polska 2010
fot. Maciej Dyczkowski
(development, stypendia scenariuszowe, produkcja) oraz debiuty.
Fundusze na walk´ z piractwem
Szkolenia, kursy i warsztaty
Edukacja filmowa i kształcenie profesjonalne to pierwszy priorytet PO
Edukacja i upowszechnianie kultury filmowej. Celem priorytetu jest
m.in.: podnoszenie kwalifikacji i umiej´tnoÊci przedstawicieli zawodów
filmowych, finansowanie programów dla studentów i absolwentów szkół
filmowych ułatwiajàcych profesjonalny debiut, organizacja kursów, szkoleƒ
oraz warsztatów w kraju i za granicà, a tak˝e szkolenia dla nauczycieli
w zakresie edukacji filmowej. Alokacja na cały priorytet, w którym zawierajà
si´ tak˝e Êrodki finansowe dla projektów edukacyjnych i przedsi´wzi´ç
zwi´kszajàcych dost´p do dorobku polskiej i Êwiatowej kinematografii,
wynosi prawie 10 mln zł.
Jednym z celów nowego priorytetu Badania i rozwój w PO Edukacja
W 2010 roku rekonstrukcji cyfrowej
i upowszechnianie kultury filmowej jest zwalczanie piractwa. PISF
zostanà poddane m.in.: filmowe dzieła
przeznaczył Êrodki finansowe na wdra˝anie projektów zapobiegajàcych
Wojciecha Jerzego Hasa
łamaniu praw autorskich w sferze kinematografii. Ârodki finansowe sà
przeznaczone równie˝ na rozwój badaƒ naukowych rynku audiowizualnego
oraz badaƒ z zakresu wiedzy o filmie.
„Krzy˝acy” Aleksandra Forda,
„Trzeba zabiç t´ miłoÊç” Janusza Morgensterna,
„Człowiek na torze” Andrzeja Munka,
„Ziemia Obiecana” Andrzeja Wajdy,
Dzieła filmowe w nowej odsłonie
a tak˝e „Wielki Szu” Sylwestra Ch´ciƒskiego,
W ramach PO Edukacja i upowszechnianie kultury filmowej, którego
„Seksmisja” i „Vabank” Juliusza Machulskiego.
alokacja na rok 2010 wynosi 24 mln z∏, powsta∏ nowy priorytet
Digitalizacja i zachowanie archiwów filmowych. Celem nowego priorytetu
jest ochrona zbiorów filmowych, konserwacja archiwów oraz dokumentacji
filmowej, a tak˝e rekonstrukcja dzieł narodowej kinematografii.
20
(„P´tla”, „Lalka”, „Jak byç kochanà”),
21
Wi´ksze szanse na dystrybucj´ zagranicznà
Producenci i dystrybutorzy, których filmy ubiegajà si´ o nagrody na
Êwiatowych festiwalach klasy A, mogà otrzymaç nawet do 90%
dofinansowania na kampanie promocyjne z udziałem polskich
twórców. Producenci mogà ubiegaç si´ o dofinansowanie promocji
i sprzeda˝y filmu na rynek zagraniczny. Ârodki finansowe na udział
producentów, m.in. w targach filmowych, znajdujà si´ w PO Promocja polskiego filmu za granicà.
Ponad 6 mln zł PISF przeznaczy w roku 2010 na promocj´
polskiego filmu za granicà, prezentacj´ dorobku polskich twórców
filmowych na Êwiecie, udział filmowców zagranicznych w krajowych
imprezach filmowych, wspieranie działaƒ promocyjnych majàcych
na celu wprowadzanie polskich filmów do dystrybucji zagranicznej
oraz na realizacj´ współpracy mi´dzynarodowej.
CDN… w kinach
W ramach programu Rozwój kin PISF przeznaczy w roku 2010
3 mln z∏ na modernizacj´ kin, kolejne etapy przystosowania obiektów
Film w Konkursie Głównym
35. FPFF w Gdyni
„Ró˝yczka” re˝. Jan Kidawa-Błoƒski,
prod. WFDiF, Polska 2010
fot. Krzysztof Wellman
do projekcji cyfrowych, wymian´ sprz´tu, dostosowanie kin do
projekcji dla osób niepełnosprawnych i na popraw´ warunków
odbioru sztuki filmowej w małych kinach.
PA R T N E R Â W I AT O W Y C H P R O D U KC J I
łotówka wydana przez PISF na dotacje generuje Êrednio prawie 2 zł
podatków, które zasilajà bud˝et paƒstwa. Dla dynamiki polskiej produkcji
filmowej ostatnich lat przejrzyÊcie funkcjonujàcy mechanizm finansowania
i czterokrotnie zwi´kszone Êrodki finansowe na produkcj´ to ju˝ za mało.
Szansà dla Polski, jako partnera Êwiatowych produkcji, jest wprowadzenie
systemu ulg i zach´t podatkowych.
Europejskie wzorce
Brak instrumentów podatkowych, które obowiàzujà ju˝ w wi´kszoÊci
paƒstw UE, a tak˝e proces komercjalizacji telewizji publicznej, która
Polsce potrzebne sà jasno okreÊlone systemy zach´t i ulg podatkowych.
właÊciwie zaniechała uczestnictwa w produkcji filmów, w znaczny sposób
JeÊli nie doprowadzimy do szybkich zmian w tym obszarze, coraz trudniej
hamujà dynamiczny rozwój narodowej kinematografii.
b´dzie konkurowaç na rynku koprodukcji mi´dzynarodowych.
We Francji produkcj´ filmowà dodatkowo wspierajà kanały telewizji
Odzyskanie renomy i mi´dzynarodowej rangi polskiej kinematografii
publicznej. France 2 – wspiera głównie kino fabularne, France 3 – film
w Êwiecie nie ułatwia brak zwrotu VAT zagranicznym producentom
dokumentalny i animowany, a France 5 – kino dokumentalne. Niemcy
filmowym, jaki obowiàzuje ju˝ w Belgii, Francji, Holandii, Niemczech,
wprowadziły nowy instrument finansowy w postaci automatycznych dopłat
Rumunii, na W´grzech, we Włoszech czy w Wielkiej Brytanii.
Film w Konkursie Głównym
35. FPFF w Gdyni
„Cudowne lato” re˝. Ryszard Brylski
prod. Opus Film, Polska 2010
fot. Artur Sienicki
do koprodukcji. Na ten cel przeznaczyły 90 mln euro, trzykrotnie wi´cej ni˝
my mamy na całà produkcj´. W Europie działajà wielkie i bogate fundusze
W latach 2006–2009 przy finansowym wsparciu PISF powstało
regionalne i to tam b´dà si´ zgłaszaç najlepsze europejskie produkcje.
w koprodukcji 35 filmów fabularnych. W roku 2009 PISF
podjàł 43 decyzje o dofinansowaniu filmów realizowanych
w koprodukcjach i przeznaczył Êrodki dla 27 filmów fabularnych,
13 dokumentalnych i 3 filmów animowanych.
24
25
Siła konkurencji
W Irlandii istnieje mo˝liwoÊç odpisania a˝ 80% inwestycji pod
warunkiem, ˝e 75% zostanie wydane na terenie kraju. We Francji firmy
Film w Konkursie Głównym 35. FPFF w Gdyni
„Trick” re˝. Jan Hryniak,
prod. Aromer S.C., Polska 2010
fot. Dariusz Majewski
mogà odpisywaç od dochodów opodatkowanych 50%, a osoby fizyczne
– do 25% inwestycji. W wi´kszoÊci krajów zachodnich i we wszystkich
paƒstwach Unii Europejskiej oraz niektórych nienale˝àcych do niej,
takich jak Norwegia, Islandia czy Szwajcaria, realizowane sà modele
publicznego współfinansowania kinematografii. Dotacje z bud˝etu
paƒstwa, które stanowià np. w Hiszpanii i Danii 100% Êrodków
przeznaczonych na wspieranie kinematografii, a w innych krajach ponad
50% (Włochy, Szwecja, Szwajcaria) i od 10% do 30% w Norwegii,
Holandii, Francji i Portugalii, sà podstawowymi êródłami finansowania
narodowych kinematografii. Chocia˝ w Polsce finansuje si´ produkcj´
filmowà w granicach 50% (od tego roku nawet do 70%), to w porównaniu
z innymi paƒstwami UE przeznacza si´ na przemysł i kultur´ filmowà
Łàcznie w roku 2009 PISF przeznaczył
W latach 2002–2005, czyli tu˝ przed wprowadzeniem nowej
wcià˝ ograniczone Êrodki, a bud˝ety filmów sà wcià˝ znacznie mniejsze
na wspieranie całej produkcji filmowej
ustawy o kinematografii, polska produkcja filmowa została
ni˝ na Êwiecie.
ponad 132,6 mln zł. To wi´cej ni˝ w roku
sfinansowana z bud˝etu paƒstwa kwotà 16 mln euro.
2008 – 115 mln zł i ponad dwukrotnie
W latach 2006-2009 Polski Instytut Sztuki Filmowej przekazał
wi´cej ni˝ w latach poprzednich, kiedy
na polskà produkcj´ filmowà sum´ ponad cztery razy wi´kszà
kwota ta wynosiła Êrednio 70 mln zł.
(70 mln euro). To jednak wcià˝ niewielkie Êrodki w porównaniu
Dla filmów realizowanych w koprodukcjach
mi´dzynarodowych najwi´ksze kwoty
z gigantami kinematografii. Na wspieranie rodzimych produkcji
dofinansowania PISF przyznał w 2009 roku.
filmowych w latach 2002–2005 Francja przekazała prawie
8 mln zł dla filmu fabularnego
2,5 mld euro, Niemcy – 936 mln euro.
„Krzy˝ walecznych” re˝. Andrzej Bartkowiak,
Porównujàc si´ z Czechami, wypadamy du˝o lepiej. Nasi
600 tys. dla filmu dokumentalnego „Gry wojenne”
południowi sàsiedzi w latach 2006–2009 dofinansowali swojà
Dariusza Jabłoƒskiego, 5 mln dla animacji
produkcj´ filmowà kwotà 25,5 mln euro, czyli 3 razy mniejszà ni˝
„Projekt Chopin” re˝. Martin Clapp,
my finansujemy swoje kino.
Marek Skrobecki, Geoff Lindsey.
26
27
BARBARA HOLLENDER „Rzeczpospolita”
Na naszych oczach dokonuje si´ w polskim kinie rewolucja.
I nie chodzi o zwykłà wymian´ pokoleniowà, lecz o zmian´ sposobu
myÊlenia […] 20 lat po transformacji w naszej sztuce filmowej
rodzi si´ nowy trend.
Film w Konkursie Głównym 35. FPFF w Gdyni
„Dwa ognie” re˝. Agnieszka Łukasiak
prod. HOB AB
koprod. Apple Film Production
Polska-Szwecja 2010
fot. Kenneth Paulsson
Âwiatowa premiera filmu
„Matka Teresa od Kotów” Pawła Sali
odb´dzie si´ podczas
45. Mi´dzynarodowego Festiwalu
Filmowego w Karlowych Warach.
Film weêmie udział
w Konkursie Głównym Festiwalu.
POLSKI FILM NA ÂWIECIE
„33 sceny z ˝ycia”
„Zero” pokazywane było w sekcji Eastern Bloc
w sposobach promocji polskiego filmu na Êwiecie i wyraêna poprawa
re˝. Małgorzata Szumowska
Competition i zostało zaliczone do 10 najlepszych
mi´dzynarodowego wizerunku polskiej kinematografii. Polskie kino
MFF w Locarno, 2008
filmów Festiwalu. Film trafił równie˝ do Sao
prezentowane jest na wszystkich kontynentach.
- nagroda specjalna jury
Paulo (jedna z najwa˝niejszych imprez filmowych
ciàgu ostatnich czterech lat nastàpiła znaczàca zmiana
Oscar i trzy nominacje Amerykaƒskiej Akademii Filmowej w dwa lata!,
„Cztery noce z Annà”
w Ameryce Południowej, promujàca nowe talenty
nagrody specjalne jury na festiwalach „klasy A” w Locarno i Tokio –
re˝. Jerzy Skolimowski
z całego Êwiata), Rotterdamu i Waszyngtonu,
polskie filmy coraz cz´Êciej pojawiajà si´ na Êwiatowych festiwalach
filmowych i zdobywajà nagrody. MFF w Tokio, 2008
- nagroda specjalna jury
Na Êwiecie dostrze˝ono tak˝e nowe pokolenie polskich filmowców.
Przykładami niech b´dà dwa ubiegłoroczne filmy twórców nowego
pokolenia, które znalazły si´ w Konkursie Głównym 34. Festiwalu
Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni („Wojna polsko-ruska”
Xawerego ˚uławskiego i „Zero” Pawła Borowskiego). Droga
festiwalowa „Zera” rozpocz´ła si´ w Pusan. Film został zaproszony do
Korei Południowej i pokazany wÊród 12 filmów z całego Êwiata
w sekcji konkursowej – Flash Forward. Amerykaƒska premiera filmu
odbyła si´ w lutym 2010 roku podczas 25. Mi´dzynarodowego
Festiwalu Filmowego w Santa Barbara.
gdzie był jednym z kandydatów do głównej nagrody
Capital Focuse Award.
„Królik po berliƒsku”
re˝. Bartosz Konopka
„Wojna polsko-ruska”, Xawerego ˚uławskiego, została
Nominacja do Oscara 2010,
ju˝ zaprezentowana podczas 9 festiwali filmowych
nagrody Amerykaƒskiej Akademii Filmowej
na Êwiecie, m.in. podczas ubiegłorocznego festiwalu
- w kategorii najlepszy krótkometra˝owy
w Karlowych Warach, a tak˝e na festiwalach
film dokumentalny
w Belgradzie, Chicago, Wilnie, Los Angeles, w Nowym
„Katyƒ”, re˝. Andrzej Wajda
Jorku i Moskwie, gdzie film otrzymał „Słonia” – głównà
Nominacja do Oscara 2008,
nagrod´ Festiwalu Polskich Filmów Wisła.
nagrody Amerykaƒskiej Akademii Filmowej
„Wojna polsko-ruska” pokazywana była tak˝e w Londynie,
- w kategorii najlepszy film nieangloj´zyczny
Edynburgu, Sztokholmie, Budapeszcie i Luxemburgu.
Film w Konkursie Głównym 35. FPFF w Gdyni
Plakat autorstwa Tomasza Olbiƒskiego i Szymona Zar´by
do filmu „Matka Teresa od kotów” debiutu fabularnego Pawła Sali,
prod. Zespół Filmowy Rozwój, Polska 2010
„PiotruÊ i wilk”, re˝. Suzy Templeton
Oskar 2008, nagroda Amerykaƒskiej
Akademii Filmowej
- w kategorii najlepszy animowany
film krótkometra˝owy
30
31
PRZYKŁADOWE NAGRODY ZAGRANICZNE DLA POLSKICH FILMÓW FABULARNYCH
„Sztuczki”, re˝. Andrzej Jakimowski
Od 2005 roku PISF jest koordynatorem
„Tulpan” Niemcy-Polska-Kazachstan-Rosja-Szwajcaria
64. Mostra Internazionale d’Arte Cinematografica, Wenecja, 2007
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Wenecji, 2007
kampanii oscarowych polskich filmów,
re˝. Sergiej Dworcewoj
- najlepszy film w sekcji Giornate degli Autori / Venice Days
- Europa Cinemas Award oraz Lanterna Magica Award
organizuje festiwale i inicjuje przeglàdy
- Lanterna Magica Award
Festiwal European Films on Wheels, Kars, 2007
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes, 2008
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Tokio, Japonia, 2007
- nagroda krytyków – Bràzowa G´Ê
polskiego kina na całym Êwiecie. W 2010
- nagroda główna w sekcji Un Certain Regard
- nagroda dla najlepszego aktora – Damian Ul
4th Funchal International Film Festival, Funchal, 2008
roku polskie filmy zaprezentowane zostanà
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy, Sao Paulo, Brazylia, 2007
- Grand Prix
- nagroda specjalna jury
- najlepszy re˝yser – Andrzej Jakimowski
m.in. w Szanghaju, Wietnamie i Tokio.
- nagroda East of the West, nagroda NETPACK
Festiwal Filmowy w Miami, USA, 2008
PISF ka˝dego roku promuje polskà
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Cottbus, 2008
- Miami Knight Grand Jury Prize dla najlepszego filmu zagranicznego
kinematografi´ i umo˝liwia polskim
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy Mannheim-Heidelberg, Niemcy, 2007
„Jestem”, re˝. Dorota K´dzierzawska
producentom obecnoÊç na Êwiatowych
- nagroda specjalna jury
Mi´dzynarodowy Festiwal Dzieci´cych Filmów i Programów
- nagroda właÊcicieli kin
Telewizyjnych, Taipei, Tajwan, 2008
targach filmowych, organizujàc „umbrella
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Salonikach, Grecja, 2007
- nagroda główna w kategorii najlepszy
stand”. Z inicjatywy PISF w 2009 roku
- Nagroda WartoÊci Ludzkich
pełnometra˝owy film dzieci´cy
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Tbilisi, Gruzja, 2007
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy im. Andrieja Tarkowskiego
Polish Cinema Stand działały na targach
- nagroda dla najlepszego filmu: statuetka Złotego Prometeusza
„Zerkało”, Iwanowo, Rosja, 2008
w Berlinie, Hong Kongu, Cannes i Tokio.
- nagroda im. Siergieja Parad˝anowa
- nagroda za re˝yseri´
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Odessie na Ukrainie, 2008
Mi´dzynarodowy Festiwal „Du Grain ∫ Démoudre”,
- główna nagroda jury
Gonfreville-l’Orcher, Francja, 2007
„Katyƒ”, re˝. Andrzej Wajda
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Bratysławie, 2007
- nagroda jury młodzie˝owego
Nominacja do Oscara 2008,
- nagroda FIPRESCI
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy Free Zone w Belgradzie, Serbia, 2007
nagrody Amerykaƒskiej Akademii Filmowej
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy Premier Plans w Angers, Francja, 2008
- nagroda publicznoÊci
- w kategorii najlepszy film nieangloj´zyczny
- nagroda specjalna jury i nagroda publicznoÊci
Festiwal Filmów Polskich w Los Angeles, 2007
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Waszyngtonie, USA, 2008
Neisse Film Festival w Zittau, 2008
- Hollywood Eagle dla najlepszego filmu
- nagroda publicznoÊci
- główna nagroda jury
Festiwal Filmów Polskich w Perpignan, Francja, 2007
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Lubljanie, Słowenia, 2008
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy Chatenay-Malabry w Pary˝u, 2008
- Grand Prix
- nagroda Złotego Smoka
- główna nagroda jury
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy Berlinale, 2006
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Denver, 2008
East-West International Film Festival, Baku, 2008
- nagroda specjalna jury Kinderfilmfest w sekcji 14plus
- nagroda publicznoÊci
- nagroda jury młodzie˝owego
Giffoni Film Festival, 2006
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Sewilli, 2008
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmów Autorskich w Rabacie, 2008
- Nagroda Prezydenta Republiki Włoskiej
- nagroda specjalna
- nagroda aktorska – Ewelina Walendziak
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Ourense, 2006
Nagroda Prix d’Excellence 2008 Europejskiej Akademii Filmowej
- Premio a la mejor fotografia
- nagroda za najlepsze kostiumy dla Magdaleny Biedrzyckiej
- nagroda Prix de la Jeunesse, nagroda Prix de l’Education Nationale
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Karlowych Warach, 2008
- nagroda za re˝yseri´, wyró˝nienie jury Interfilm i Signis
Mi´dzynarodowy Festiwal Operatorów Filmowych Manaki Brothers
w Skopje w Macedonii, 2008
- nagroda Silver Camera dla Jolanty Dylewskiej
Festiwal w Montrealu, 2008
- nagroda dla najlepszego filmu
- Louvre d’Or
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Tokio, 2008
- Grand Prix
Festiwal Filmowy The Times BFI w Londynie, 2008
- Sutherland Trophy
Nagrody Filmowe Azji i Pacyfiku, 2008
- najlepszy film fabularny
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Zurichu, 2008
- nagroda dla najlepszego filmu – Golden Eye
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Reykjaviku, 2008
- nagroda New Visions – Odkrycie Roku
PRZYKŁADOWE NAGRODY ZAGRANICZNE DLA POLSKICH FILMÓW FABULARNYCH
„Bezmiar sprawiedliwoÊci”, re˝. Wiesław Saniewski
„Komornik”, re˝. Feliks Falk
„Magiczne drzewo”, re˝. Andrzej Maleszka
Festiwal Filmów Polskich „Wisła” w Moskwie, 2009
MFF w Teheranie, 2007
MFF dla Dzieci, Chicago, 2009
- Specjalna Nagroda Stowarzyszenia Krytyków Filmowych w Rosji
- nagroda za najlepszy scenariusz
- nagroda specjalna jury
MFF w Houston, USA, 2008
MFF w Houston, USA, 2007
Festiwal Polskich Filmów, Chicago, 2009
- Special Jury Remi Award
- Złota Nagroda Remi
- nagroda specjalna “Poltelu”
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Batumi, 2008
MFF w Berlinie, 2006
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmów dla Dzieci, Oulu, Finlandia, 2009
- nagroda jury ekumenicznego w sekcji Panorama
- nagroda specjalna CIFEJ (Mi´dzynarodowego Centrum Filmów
- nagroda aktorska – Jan Frycz
Festiwal Polskich Filmów w Chicago, 2007
- nagroda publicznoÊci
Festiwal Filmu Polskiego w Perpignan, 2007
„Pora umieraç”, re˝. Dorota K´dzierzawska
- nagroda za najlepszà rol´ m´skà
Festiwal Prix Jeunesse w Monachium, Niemcy, 2008
- nagroda za najlepszy scenariusz
- Grand Prix
- wyró˝nienie
„Z odzysku”, re˝. Sławomir Fabicki
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w San Francisco, 2008
- specjalne wyró˝nienie jury
Festiwal Filmowy w Salerno, Włochy, 2007
- nagroda jury
MFF dla Dzieci i Młodzie˝y w Zlinie w Czechach, 2007
- The Europa Award za najlepszy pełnometra˝owy debiut europejski
MFF Moveast, Pecs, W´gry, 2007
- nagroda główna – Złoty Beniamin
MFF w Cannes, 2006
- wyró˝nienie jury ekumenicznego
Europejska Nagroda Filmowa, 2006
- w kategorii Europejskie Odkrycie Roku (nominacja)
dla Dzieci i Młodzie˝y)
- specjalne wyró˝nienie jury i nagroda publicznoÊci
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Wisconsin, USA, 2008
MFF w TrieÊcie, Włochy, 2007
MFF „Złoty Rycerz” w Moskwie, 2006
Festiwal Filmowy w TrieÊcie, Włochy, 2008
- Steep & Brew Audience Award for Best Narrative Film
BAM Kids Festiwal, Nowy Jork, 2010
„Masz na imi´ Justine”, re˝. Franco de Pena
- nagroda dla najlepszego pełnometra˝owego filmu dla dzieci
- Holter Award – nagroda publicznoÊci
MFF w Montrealu, Kanada, 2005
- wyró˝nienie za “wkład artystyczny”
- Grand Prix
Festiwal Filmów Polskich w Nowym Jorku
- nagroda specjalna
MFF o MiłoÊci w Mons, Belgia, 2006
IFEMA Malmo, 2008
- nagroda za najlepszà rol´ kobiecà – Anna CieÊlak
- Grand Prix
- nagroda za najlepszy film festiwalu przyznana
- nagroda publicznoÊci
przez mi´dzynarodowego jury kobiece
Berdiansk International Film Festiwal, 2008
EFF w Sewilli, Hiszpania, 2006
- Grand Prix
- nagroda w sekcji Eurimages
- najlepsza aktorka
Bogota Film Festival, 2006
- najlepsze zdj´cia
- nagroda g∏ówna Precolombio de Bronze
Mi´dzynarodowy Festiwal Dzieci´cych Filmów, Tajwan, 2010
- nagroda publicznoÊci
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmów dla Dzieci, Kristiansand, 2010
- Grand Prix
- nagroda publicznoÊci
CMS International Children’s Film Festiwal, India, 2010
- nagroda publicznoÊci
International Film Festiwal Leeds, 2008
- nagroda publicznoÊci
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmów Arka Noego Moskwa, 2009
„Rezerwat”, re˝. Łukasz Palkowski
„Plac Zbawiciela”, re˝. Krzysztof Krauze
- Grand Prix
Nowojorski Festiwal Filmów Polskich, Nowy Jork, 2008
Joanna Kos-Krauze
International Film Festiwal Zimbabwe, 2009
- nagroda “Ponad Kategoriami”
- nagroda za najlepsze zdj´cia
Festiwal Filmowy w TrieÊcie, Włochy, 2008
Festroia International Film Festival, Setubal, 2008
- nagroda główna
- nagroda FIPRESCI
- nagroda za debiut
China Golden Rooster & Hundred Flowers Film Festival, Suzhou, 2007
- nagroda publicznoÊci i nagroda dla najlepszego aktora – Antoni Pawlicki
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy “Golden Brig”, Odessa, 2008
- nagroda za re˝yseri´
Black Nights Film Festival, Tallin, Estonia, 2006
- nagroda za najlepszà pierwszoplanowà rol´ m´skà
Semana Internacional de Cine de Valladolid, Hiszpania, 2007
- specjalne wyró˝nienie jury
MFF Krajów Nadbałtyckich, Swietłogorsk, 2008
- nagroda Espiga de Plata dla najlepszego filmu
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy w Tajwanie, 2007
- nagroda za scenariusz
- nagroda dla najlepszej aktorki – Jowita Budnik
MFF w Salonikach, 2006
- nagroda dla najlepszego re˝ysera i dla najlepszego aktora
– Antoni Pawlicki
MFF w Bratysławie na Słowacji, 2006
- specjalne wyró˝nienie jury
W drodze po mi´dzynarodowe nagrody Instytut
wspiera filmowców nie tylko finansujàc promocj´
filmów startujàcych do rywalizacji z produkcjami
z całego Êwiata, lecz w pierwszej kolejnoÊci zabiega
o ich obecnoÊç na mi´dzynarodowych festiwalach.
„Królik po berliƒsku”,
PRZYKŁADOWE NAGRODY ZAGRANICZNE DLA POLSKICH FILMÓW DOKUMENTALNYCH
re˝. Bartosz Konopka
Nominacja do Oscara 2010,
nagrody Amerykaƒskiej Akademii Filmowej
- w kategorii najlepszy krótkometra˝owy
film dokumentalny
„Zi´tek”, re˝. Bartosz Blaschke
„Kamienna Cisza”, re˝. Krzysztof Kopczyƒski
Worldwide Short Film Festival, Toronto, 2008
Mi´dzynarodowy Festiwal Praw Człowieka „Docudays” w Kijowie,
Ukraina, 2008
- nagroda specjalna jury
MFF Dokumentalnych „MiradasDoc”, Guia de Isora, 2008
- nagroda za najlepszy debiut re˝yserski
MFF Dokumentalnych w Chicago, 2007
- nagroda „Sky is the Limit”
MFF Dokumentalnych i Animowanych w Lipsku, Niemcy, 2007
- nagroda jury ekumenicznego
The Ann Arbor Polish Film Festival, USA, 2008
- nagroda publicznoÊci
- nagroda dla najlepszego dokumentu
Manlleu Short Film Festival, Katalonia, 2008
Plakat filmu dokumentalnego
„Beats of freedom. Zew wolnoÊci”
re˝. Leszek Gnoiƒski i Wojciech Słota
prod. Instytut Adama Mickiewicza, TVN
dystrybucja: ITI Cinema, Polska 2010
foto plakat: Robert Ceranowicz/Fokus
projekt plakatu: Robert Kopczyƒski
W ostatnich latach najcz´Êciej nagradzanymi na Êwiecie
- nagroda dla najlepszego filmu dokumentalnego
polskimi filmami dokumentalnymi były „Nasiona”
Blue Sea Film Festival, Rauma, 2008
Wojciecha Kasperskiego, „Jak motyl” Ewy Pi´ty, „Zi´tek”
- nagroda dla filmu dokumentalnego
MFF Krótkometra˝owych „Magma”, Acireale, 2008
w re˝yserii Bartosza Blaschke i „Lekcja Białoruskiego”
- nagroda dla najlepszego dokumentu
Mirosława Dembiƒskiego. Na Êwiecie dostrze˝ono m.in.
Austin Film Festival, 2008
„Kamiennà cisz´” Krzysztofa Kopczyƒskiego,
- nagroda dla najlepszego krótkometra˝owego filmu dokumentalnego
MFF Tirana, 2008
„Pierwszy dzieƒ” Marcina Sautera i „Solo” Macieja Pisarka.
- nagroda dla najlepszego filmu dokumentalnego
Uznaniem mi´dzynarodowych jury cieszy si´ od wielu
Flickerfest International Short Film Festival, Sydney, 2009
lat twórczoÊç Macieja Adamka („˚ycie przed Tobà”,
„W drodze”, „Jestem”). Film Pawła Łoziƒskiego „Chemia”
otrzymał w marcu 2010 roku nagrod´ za re˝yseri´
Mi´dzynarodowego Festiwalu Filmów One World w Pradze,
„Solo”, re˝. Maciej Pisarek
- nagroda dla najlepszego filmu dokumentalnego
MFF Dokumentalnych „Docupolis”, Barcelona, 2008
- nagroda „Tercer Ojo” dla najlepszego dokumentu eksperymentalnego
MFF Muzycznych MOFFOM, Praga, 2008
- nagroda główna
MFF o Sztuce, Montreal, 2009
- Grand Prix
The Indie Fest, 2009
- Award of Excellence
Oulu (Mi´dzynarodowy Festiwal Filmów Muzycznych), 2009
- wyró˝nienie specjalne
MFF Krótkometra˝owych „Mecal”, Barcelona, 2009
- nagroda dla najlepszego filmu dokumentalnego
MFF Dokumentalnych „Saratowskie cierpienia”, Saratow, 2008
- nagroda specjalna im. Władysława Mikoszy
jednego z najwi´kszych na Êwiecie festiwali poÊwi´conych
prawom człowieka. Najnowszy film Marcela Łoziƒskiego,
„Poste restante”, został nagrodzony przez Europejskà
Akademi´ Filmowà. Nominacja do Oscara dla „Królika po berliƒsku”
sprawiła, ˝e film dokumentalny Bartosza Konopki stał si´
najgłoÊniejszym filmem dokumentalnym ostatnich lat.
36
37
PRZYKŁADOWE NAGRODY ZAGRANICZNE DLA POLSKICH FILMÓW DOKUMENTALNYCH
„Trójka do wzi´cia”, re˝. Bartosz Konopka
„Na działce”, etiuda, re˝. Thierry Paladino
Nowojorski Festiwal Filmów Polskich, 2007
Festiwal Filmowy w Belgradzie, 2007
- najlepszy film dokumentalny w konkursie mi´dzynarodowym
MF Muzyki i Filmu Mediawave w Györ na W´grzech, 2007
- nagroda specjalna Teatru Barka
Europejski Festiwal Szkół Filmowych Vilnius Film Shorts, Litwa, 2007
- główna nagroda w kategorii film dokumentalny MFF Krótkometra˝owych Curta Cinema w Rio de Janeiro,
Brazylia, 2007
- nagroda dla najlepszego filmu dokumentalnego
Nowojorski Festiwal Filmów Polskich, Nowy Jork, USA, 2007
MFF Krótkometra˝owych w Malescorto, Włochy, 2004
- wyró˝nienie
MFF “Ekotopfilm” w Bratysławie, Słowacja, 2004
- nagroda „Ponad Granicami” im. Krzysztofa KieÊlowskiego
w kategorii filmu krótkiego
FF Krótkich, Dokumentalnych i Animowanych „Message To Man”
„Nasiona”, re˝. Wojciech Kasperski
w St. Petersburgu, Rosja, 2007
Big Sky Documentary Film Festival w Missoula, Montana, USA, 2007
- nagroda za najlepszy debiut
EFF Krótkometra˝owych, Brest, Francja, 2007
- nagroda specjalna jury
MF Muzyki i Filmu Mediawave w Györ na W´grzech, 2007
- Grand Prix
- nagroda główna
- nagroda za najlepszà kreacj´ aktorskà – Klaudia Barcik
Festiwal Filmów Polskich w Seattle, USA, 2008
MF Kratkofil w Banja Luce w BoÊni i Hercegowinie, 2007
- nagroda za najlepszy film krótki
„Pierwszy dzieƒ”, re˝. Marcin Sauter
Festiwal Filmów Dokumentalnych „Jeden Êwiat” w Pradze, Czechy, 2008
- specjalne wyró˝nienie
Mi´dzynarodowy Festiwal Praw Człowieka „Docudays” w Kijowie,
Ukraina, 2008
- nagroda Doclisboa 2007, Lisbona, Portugalia, 2007
- nagroda Johnnie Walkera dla najlepszego krótkiego filmu dokumentalnego
Festiwal Filmu Polskiego w USA, Chicago, 2007
- nagroda publicznoÊci
MFF Krótkometra˝owych, Siena, 2007
- wyró˝nienie specjalne dla dokumentu
w konkursie mi´dzynarodowym
- Grand Prix
Parnu International Documentary and Anthropology Film Festival,
„Jak motyl”, re˝. Ewa Pi´ta
- wyró˝nienie specjalne
Mi´dzynarodowy Festiwal Filmów Etnograficznych “EtnoFilm”
w Cadce, Słowacja, 2004
- Bràzowy Turoƒ
Estonia, 2007
- nagroda jury mi´dzynarodowego
- Grand Prix
MF “Kino bez barier” w Moskwie, 2004
MFF Dokumentalnych DOCSDF, Mexico City, Meksyk, 2007
- nagroda dla najlepszego krótkometra˝owego filmu dokumentalnego
- specjalne wyró˝nienie jury
MFF Krótkometra˝owych w Sienie, Włochy, 2004
MFF Dokumentalnego „Flahertiana” w Permie w Rosji, 2007
- Wielki Srebrny Nanuk – nagroda dla najlepszego filmu
dokumentalnego
AFI Discovery Channel Documentary Festival „Silverdocs”
w Waszyngtonie, 2006
- główna nagroda w kategorii krótkiego filmu dokumentalnego
Prix Europa w Berlinie, Niemcy, 2006
- specjalne wyró˝nienie w kategorii dokument telewizyjny
Alternatywny Festiwal Kina Niezale˝nego w Barcelonie, Hiszpania, 2006
- wyró˝nienie specjalne jury w kategorii filmu dokumentalnego
Laur, Rosyjska Nagroda dla Filmów Dokumentalnych, 2006
- nagroda w kategorii najlepszy krótkometra˝owy
niefabularny film telewizyjny
„Lekcja białoruskiego”, re˝. Mirosław Dembiƒski
Festiwal Praw Człowieka „One World” w Pradze, Czechy, 2007
- nagroda Vaclava Havla i nagroda jury studenckiego
Next Generation UE
Mi´dzynarodowy Festiwal Praw Człowieka w Pary˝u, 2007
- nagroda jury studenckiego
MFF „Steps”, Charków, Ukraina, 2007
- nagroda publicznoÊci
MFF „Prix Europa”, Berlin, Niemcy, 2007
- Special Prix Europa w kategorii dokument telewizyjny
MFF o WolnoÊci „Festival des Libertes”, Bruksela, Belgia, 2007
- Prize of the Festival of Liberties 2007
MFF Dokumentalnych w Lipsku, Niemcy, 2006
- nagroda MDR dla najlepszego filmu z Europy Wschodniej
MFF Dokumentalnego w Amsterdamie, 2006
- The MovieSquad DOC U! Award
- nagroda specjalna w kategorii filmów dokumentalnych
International Disability Film Festival w Calgary, Kanada, 2005
- nagroda za film dokumentalny
Documentary Film Festival “Humanity in the World”
w Sztokholmie, Szwecja, 2005
- Bràzowy Dyplom
Chicago International TV Awards, 2005
- Silver Plaque w kategorii dokumentu społecznego i politycznego
International Documentary and Anthropology Festival w Parnu,
Estonia, 2005
- nagroda
„Kinematograf”, re˝. Tomasz Bagiƒski
Animago, Stuttgart, 2009
- nagroda w kategorii film krótkometra˝owy
Oskar dla „Piotrusia i wilka” z pewnoÊcià odÊwie˝ył
pozycj´ polskiej animacji, po sukcesie z 2002 roku,
kiedy Tomasz Bagiƒski, po 19 latach od amerykaƒskiego
sukcesu Zbigniewa Rybczyƒskiego, otrzyma∏ nominacj´
do Oscara za „Katedr´”. Razem z „Królikiem po
berliƒsku” do Hollywood trafił jego „Kinematograf”.
Był w gronie dziesi´ciu produkcji, z których
Amerykaƒska Akademia Filmowa wybrała pi´ç filmów
nominowanych do Oscara, wÊród nich, tym razem,
zabrakło filmu Bagiƒskiego.
„Kinematograf”,
film animowany Tomasza Bagiƒskiego,
prod. Platige Image,
Polska 2009
PRZYKŁADOWE NAGRODY ZAGRANICZNE DLA POLSKICH FILMÓW ANIMOWANYCH
„PiotruÊ i wilk”, re˝. Suzy Templeton
„Arka”, re˝. Grzegorz Jonkajtys
Oscar 2008, nagroda Amerykaƒskiej Akademii Filmowej
Festiwal Animacji Komputerowej oraz Efektów Specjalnych
- w kategorii najlepszy animowany film krótkometra˝owy
SIGGRAPH w San Diego, USA, 2007
nagrody BAFTA (Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej), 2007
- Best of Show
- nominacja w kategorii najlepszy krótki film animowany
MFF Molodist w Kijowie, Ukraina, 2007
MFF Animowanych w Annecy, 2007
- najlepszy krótkometra˝owy film
- Grand Prix – Kryształ Annecy
FF Krótkich w Budapeszcie, W´gry, 2007
- nagroda publicznoÊci
- nagroda dla najlepszego filmu animowanego
MFF Animanima w Cacak, Serbia, 2007
- nagroda za re˝yseri´
„Linia ˝ycia”, re˝. Tomasz Ducki
Prix Ars Electronica w Lintz, Austria, 2007
- Award of Distinction
FF Animowanych w Kecskemét, W´gry, 2007
MFF Krótkometra˝owych w Teheranie, Iran, 2007
- Grand Prix
- nagroda dla najlepszego filmu animowanego w konkursie
- nagroda krytyków
- nagroda ufundowana przez Zwiàzek Kina Artystycznego
mi´dzynarodowym
MFF Krótkich w Tiranie, Albania, 2007
MFF Dokumentalnych i Animowanych w Lipsku, Niemcy, 2007
- nagroda dla najlepszego filmu animowanego
- główna nagroda w kategorii film animowany i wideo
Tokyo International Anime Fair, Japonia, 2008
The Top Talent Festival w Kunsthaus, Austria, 2007
- nagroda w kategorii generalnej
- nagroda w kategorii Digital Video and Animations
Australian Effects and Animation Festival, Australia, 2007
MFF Animowanych – Animateka w Lubljanie, Słowenia, 2007
- Winner – Short Film
- nagroda publicznoÊci oraz specjalna nagroda jury
View Conference, Włochy, 2007
18 mi´dzynarodowych festiwalach na Êwiecie
MFF Animowanych Monstra w Lizbonie, Portugalia, 2008
- Best 3D Short
m.in.: w Moskwie, Kijowie, Sarajewie, Wiedniu,
„Esterhazy” re˝. Izabela Pluciƒska, prod. Donten & Lacroix Films, koprod. TVP Kultura, Polska-Niemcy 2009
Film został pokazany od 2009 roku na
- najlepszy film studencki
Brukseli i Londynie. W 2010 roku zostanie pokazany
MFF Studenckich Early Melons w Bratysławie, Słowacja, 2008
m.in.: w Budapeszcie, Madrycie i Melbourne.
- najlepszy film animowany
Tabor Film Festival w Zabok, Chorwacja, 2008
„Laska”, re˝. Michał Socha
- Grand Prix
X Festiwal Polskich Filmów, Los Angeles, 2009
MUUUVi w Lăzarei, W´gry, 2008
plastelinowej o króliku ze słynnej wiedeƒskiej
- zwyci´zca w kategorii Animacja
- najlepszy film animowany
Mi´dzynarodowy Festiwal Animacji Annecy, 2009
dynastii, który przybywa w 1989 roku do
- wyró˝nienie za twórcze wykorzystanie muzyki
42
Klasyczna animacja zrealizowana w technice
Berlina, została kupiona do dystrybucji w Wielkiej
Brytanii, USA, Japonii, Turcji i na Tajwanie.
FESTIWALE POLSKICH FILMÓW NA ÂWIECIE 2009
WILNO (LITWA)
DUBLIN (IRLANDIA)
NOWY JORK (USA)
LILLE (FRANCJA)
Tydzieƒ Filmu Polskiego
Kinopolis Festiwal Filmu Polskiego w Dublinie
Festiwal Polskich Filmów
Festiwal Filmu Polskiego
www.nypff.com
PERPIGNAN (FRANCJA)
MOSKWA (ROSJA)
SZTOKHOLM (SZWECJA)
Festiwal Filmów Polskich „Wisła’’
Kinoteka Stockholm
CHICAGO (USA)
Festiwal Filmu Polskiego
www.festiwalwisla.pl
www.kinoteka.se
Festiwal Filmu Polskiego
www.catstudios.fr
www.pffamerica.com
ROCHESTER (WIELKA BRYTANIA)
SANKT PETERSBURG (ROSJA)
LOS ANGELES (USA)
Festiwal Nowego Polskiego Kina
Festiwal Polskich Filmów
TORONTO-VANCOUVER (KANADA)
www.filmfest.ru
www.polishfilmla.org
Festiwal Filmów Polskich
Festiwal Filmów Polskich
LONDYN (WIELKA BRYTANIA)
HANOWER, HAMBURG, LUBEKA, BREMA (NIEMCY)
TORONTO (KANADA)
AUSTIN (USA)
Festiwal Polskich Filmów Kinoteka
Festiwal Filmland Polen
Festiwal Filmów Polskich – Ekran 2010
Festiwal Filmów Polskich
www.kinoteka.org.uk
www.filmlandpolen.de
www.ekranfilm.com
HOUSTON (USA)
LONDYN, EDYNBURG (WIELKA BRYTANIA)
Festiwal Filmów Polskich
New Europe Film Festiwal
BERLIN (NIEMCY)
SEATTLE (USA)
Festiwal FilmPOLSKA
Festiwal Filmów Polskich
www.filmpolska.de
www.pffaseattle.org www.neweuropefilm.com
ROCHESTER (USA)
Festiwal Filmów Polskich
44
45
Fundacja Promocji Kina Film Polski Sp. z o.o.
DYSTRYBUCYJNE SZTUCZKI
„Có˝ warte sà poszukiwania duchowe zawarte w filmie, jeÊli nikt go nie oglàda?”
Milos Forman
ajwi´cej polskich filmów wprowadziły na ekrany kin spółki ITI CINEMA
Od 2010 roku PISF wspiera
i FUNDACJA PROMOCJI KINA FILM POLSKI. 171 dofinansowaƒ z PISF
dystrybucj´ i promocj´ filmów poprzez
na łàcznà kwot´ ponad 14 mln zł otrzymali w latach 2006 – 2009 polscy
Sieç Kin Studyjnych i Lokalnych.
dystrybutorzy. PISF dofinansował powstanie 5 594 kopii 109 polskich filmów.
Ranking dystrybutorów
16 polskich filmów do dystrybucji kinowej wprowadziła FUNDACJA
„Korowód”, re˝. Jerzy Stuhr
„Rezerwat”, re˝. Łukasz Palkowski
„My, Cichociemni”, re˝. Paweł K´dzierski
„Nadzieja”, re˝. Stanisław Mucha
„Niezawodny system”, re˝. Izabela Szylko
„Ogród Luizy”, re˝. Maciej Wojtyszko
„Rysa”, re˝. Michał Rosa
„Lekcje Pana Kuki”, re˝. Dariusz Gajewski
„Drzazgi”, re˝. Maciej Pieprzyca
„Jeszcze nie wieczór”, re˝. Jacek Bławut
„Âroda, czwartek rano”, re˝. Grzegorz Pacek
„Po-lin. Okruchy pami´ci”, re˝. Jolanta Dylewska
„Demakija˝”, re˝. Maria Sadowska,
Dorota Lamparska, Anna Maliszewska
„Chłopiec na galopujàcym koniu”, re˝. Adam Guziƒski
„Królik po berliƒsku”, re˝. Bartosz Konopka
„Esterhazy”, re˝. Izabela Pluciƒska
ITI Cinema Sp. z o.o.
PROMOCJI KINA FILM POLSKI, o jeden film wi´cej, czyli 17 polskich
tytułów, trafiło na ekrany kin dzi´ki spółce ITI CINEMA. Bardzo wa˝ne
miejsce w dystrybucji polskiego kina zajmujà KINO ÂWIAT i MONOLITH
FILMS (spółki wprowadziły w latach 2006–2009 po 14 polskich filmów).
To najlepsze wyniki ostatnich 4 lat na rynku dystrybucyjnym. Kolejne
miejsca nale˝à do SPI (10), VIVARTO (9), VISION FILM (9), BEST FILM,
GUTEK FILM i FORUM FILM POLAND. Dystrybucje te wprowadzały do
kin w ostatnich latach Êrednio po 2 polskie filmy rocznie. Działajàca od
2008 roku SYRENA FILMS dystrybuowała 5 polskich filmów, w tym
ostatnich laureatów Złotych Lwów „Małà Moskw´” i „Rewers”.
46
Kino Âwiat Sp. z o.o.
„Po sezonie”, re˝. Lech Majewski
„SamotnoÊç w sieci”, re˝. Witold Adamek
„Z odzysku”, re˝. Sławomir Fabicki
„Co słonko widziało”, re˝. Michał Rosa
„Bezmiar sprawiedliwoÊci”, re˝. Wiesław Saniewski
„Sztuczki”, re˝. Andrzej Jakimowski
„Hania”, re˝. Janusz Kamiƒski
„To nie tak jak myÊlisz, kotku”, re˝. Sławomir Kryƒski
„Popiełuszko. WolnoÊç jest w nas”, re˝. Rafał Wieczyƒski
„33 sceny z ˝ycia”, re˝. Małgorzata Szumowska
„Gry wojenne”, re˝. Dariusz Jabłoƒski
„Gwiazda Kopernika”, re˝. Zdzisław Kudła, Andrzej Orzechowski
„MiłoÊç na wybiegu”, re˝. Krzysztof Lang
„Nigdy nie mów nigdy”, re˝. Wojciech Pacyna
„StatyÊci”, re˝. Michał Kwieciƒski
„Âwiadek koronny”, re˝. Jarosław Sypniewski, Jacek Filipiak
„Testosteron”, re˝. Andrzej Saramonowicz, Tomasz Konecki
„Wszystko b´dzie dobrze”, re˝. Tomasz Wiszniewski
„Katyƒ”, re˝. Andrzej Wajda
„Mała wielka miłoÊç”, re˝. Łukasz Karwowski
„Kochaj i taƒcz”, re˝. Bruse Parramore
„Tatarak”, re˝. Andrzej Wajda
„Wojna polsko-ruska”, re˝. Xawery ˚uławski
„Generał. Zamach na Gibraltarze”, re˝. Anna Jadowska
„Francuski numer”, re˝. Robert Wichrowski
„Dublerzy”, re˝. Marcin Zi´biƒski
„Tylko mnie kochaj”, re˝. Ryszard Zatorski
„Nie kłam kochanie”, re˝. Piotr WereÊniak
„Lejdis”, re˝. Tomasz Konecki
„Idealny facet dla mojej dziewczyny”, re˝. Tomasz Konecki
„Dom zły”, re˝. Wojciech Smarzowski
47
Monolith Sp. z o.o.
SPI International Polska Sp. z o.o.
Forum Film Poland Sp. z o.o.
„Czeka na nas Êwiat”, re˝. Robert Krzempek
„Kto nigdy nie ˝ył”, re˝. Andrzej Seweryn
„Job czyli ostatnia szara komórka”,
re˝. Konrad Niewolski
„Tryptyk rzymski”, re˝. Marek Lazur
„Pod powierzchnià”, re˝. Marek Gajczak
„Zamiana”, re˝. Konrad Aksinowicz
„Jeszcze raz”, re˝. Mariusz Malec
„Serce na dłoni”, re˝. Krzysztof Zanussi
„Ile wa˝y koƒ trojaƒski?”, re˝. Juliusz Machulski
„Generał Nil”, re˝. Ryszard Bugajski
„Operacja Dunaj”, re˝. Jacek Głomb
„Galerianki”, re˝. Katarzyna Rosłaniec
„Enen”, re˝. Feliks Falk
„Zero”, re˝. Paweł Borowski
„Chaos”, re˝. Xawery ˚uławski
„Palimpsest”, re˝. Konrad Niewolski
„Kochankowie z Marony”, re˝. Izabella Cywiƒska
„Teraz ja”, re˝. Anna Jadowska
„Jasne bł´kitne okna”, re˝. Bogusław Linda
„Szaleƒcy”, re˝. Pawe∏ Wendorff
„Rozmowy nocà”, re˝. Maciej ˚ak
„Futro”, re˝. Tomasz Drozdowicz
„Włatcy Móch. åmoki, czopki i mondzioły”,
re˝. Bartek K´dzierski
„Dom zły”, re˝. Wojciech Smarzowski
„RyÊ”, re˝. Stanisław Tym
„Skorumpowani”, re˝. Jarosław ˚amojda
„Ranczo Wilkowyje”, re˝. Wojciech Adamczyk
„Ja wam poka˝´!”, re˝. Denis Delic
„Z∏oty Êrodek”, re˝. Olaf Lubaszenko
„Magiczne drzewo”, re˝. Andrzej Maleszka
Vision Film Sp. z o.o. S.K.A.
„Kochankowie roku tygrysa”, re˝. Jacek Bromski
„Wszyscy jesteÊmy Chrystusami”, re˝. Marek Koterski
„U Pana Boga w ogródku”, re˝. Jacek Bromski
„Pora mroku”, re˝. Grzegorz Kuczeriszka
„Jak ˝yç?”, re˝. Szymon Jakubowski
„Nieruchomy poruszyciel”, re˝. Łukasz Barczyk
„SennoÊç”, re˝. Magdalena Piekorz
„U Pana Boga za miedzà”, re˝. Jacek Bromski
„Mniejsze zło”, re˝. Janusz Morgenstern
Vivarto Sp. z o.o.
„Krótka histeria czasu”, re˝. Dominik Matwiejczyk
„Nie ma takiego numeru”, re˝. Bartosz Brzeskot
„Wie˝a”, re˝. Agnieszka Trzos
„Szklane usta / krew poety”, re˝. Lech Majewski
„Hiena”, re˝. Grzegorz Lewandowski
„Sztuka masa˝u”, re˝. Mariusz GawryÊ
„Przebacz”, re˝. Marek Stacharski
„Doskona∏e popo∏udnie”, re˝. Przemys∏aw Wojcieszek
„Par´ osób, ma∏y czas”, re˝. Andrzej Baraƒski
Best Film CO Sp. z o.o.
„Jasminum”, re˝. Jan Jakub Kolski
„Plac Zbawiciela”, re˝. Krzysztof Krauze,
Joanna Kos-Krauze
„Pora umieraç”, re˝. Dorota K´dzierzawska
„Afonia i pszczoły”, re˝. Jan Jakub Kolski
„Ostatnia akcja”, re˝. Michał Rogalski
48
Polskie filmy sà coraz cz´Êciej zapraszane do udziału
w konkursach mi´dzynarodowych i nagradzane na
Êwiatowych festiwalach, nadal jednak rzadko trafiajà do
zagranicznej dystrybucji. Zdarzajà si´ jednak wyjàtki,
takie jak wprowadzenie filmu „Sztuczki” Andrzeja
Jakimowskiego w kinach 30 krajów. O ile dystrybucja
nominowanego do Oskara filmu „Katyƒ” Andrzeja Wajdy
była naturalnym nast´pstwem jego amerykaƒskiego
Syrena Films Sp. z o.o.
sukcesu, o tyle w przypadku „Sztuczek” mo˝na mówiç
„Mała Moskwa”, re˝. Waldemar Krzystek
„Rewers”, re˝. Borys Lankosz
„Benek”, re˝. Robert Gliƒski
„Miasto z morza”, re˝. Andrzej Kotkowski
„Janosik. Prawdziwa historia”, re˝. Agnieszka Holland,
Kasia Adamik
o najwi´kszym sukcesie dystrybucyjnym ostatnich
lat.
Zjednoczenie Artystów i RzemieÊlników Andrzeja
Jakimowskiego za ten sukces otrzymało w ubiegłym roku
Nagrod´ Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w kategorii
dystrybucja polskiego filmu. „Sztuczki” zostały pokazane
na ekranach kin m.in.: Andory, Hiszpanii, Belgii, Bułgarii,
Gutek Film Sp. z o.o.
Estonii, Francji, Grecji, Irlandii, a nawet Korei, Australii
„Oda do radoÊci”,
re˝. Anna Kazejak, Jan Komasa, Maciej Migas
„Cztery noce z Annà”, re˝. Jerzy Skolimowski
„Boisko bezdomnych”, re˝. Kasia Adamik
„0-1-0”, re˝. Piotr Łazarkiewicz
„Wino truskawkowe”, re˝. Dariusz Jabłoƒski
„Kobieta z papugà na ramieniu”,
re˝. Ryszard Maciej Nyczka
„Jak to si´ robi”, re˝. Marcel Łoziƒski
i Nowej Zelandii.
49
„Sztuczki” na Êwiatowych afiszach
Tatarak w paryskich kinach
„Tatarak” Andrzeja Wajdy trafił do francuskich, czeskich,
słowackich, greckich i syryjskich kin. „Katyƒ” Andrzeja
w Chinach
Wajdy mogli zobaczyç w kinie mieszkaƒcy Wybrze˝a KoÊci
w Grecji
Słoniowej, Burkina Faso, Kongo, Gabonu, Senegalu,
w Czechach
Czadu, Togo, Zambii i Madagaskaru. Film trafił tak˝e
na W´grzech
na ekrany kin Ameryki Łaciƒskiej (Boliwii, Ekwadoru,
w Norwegii
Wenezueli, Surinami, Gujany, Urugwaju, Paragwaju,
Tajwaƒski dystrybutor: CINEPLEX
projekt graficzny: Maria Eysmont-Machulska
w Hiszpanii
Chile, Argentyny), Izraela i Iranu.
w Izraelu
Tak˝e pierwsza polsko-izraelska koprodukcja „Wiosna 41”,
we Francji
w Niemczech
Tricks
do której zdj´cia powstały na terenie Polski, miała swojà
dystrybucj´ w Czechach, Szwecji, Norwegii, Finlandii,
Rosji, Chinach i Turcji. „33 sceny z ˝ycia”, Małgorzaty
Szumowskiej, oglàdali w kinach Niemcy, a bilety do kina
na film Sławomira Fabickiego „Z odzysku” mo˝na było
SpoÊród 85 wniosków na dystrybucj´ polskiego
kupiç w USA, Kanadzie i Australii.
Francuski plakat filmu „Tatarak”
re˝. Andrzej Wajda, prod. Akson Studio
Polska 2009
francuski dystrybutor: Les Films du Losange
filmu, zło˝onych w 2009 roku, 75 otrzymało
dofinansowanie na łàcznà kwot´ prawie 5 mln zł.
Porównujàc wynik z rokiem 2008, nastàpił
wzrost nie tylko w liczbie zło˝onych projektów
(o 31 wi´cej), lecz tak˝e w iloÊci udzielonych
dofinansowaƒ (1045 kopii wi´cej). Całkowita
kwota dofinansowania wszystkich projektów,
w porównaniu z rokiem 2008, wzrosła w 2009
roku o ponad 1,5 mln zł.
50
51
KRÓLIK W HOLLYWOOD
„Królik po berliƒsku”,
Nominowany do Oscara „Królik po berliƒsku” jeszcze przed nominacjà
re˝. Bartosz Konopka
trafił do Êwiatowej dystrybucji telewizyjnej ponad 16 paƒstw Êwiata
m.in.: Francji, Japonii, Szwecji, W´gier, Czech, Włoch, Belgii, Holandii, Szwajcarii i Finlandii. Chocia˝ Amerykaƒska Akademia Filmowa
nie przyznała statuetki dla filmu Bartka Konopki, nominacja do Oskara
otworzyła kolejne dystrybucyjne Êcie˝ki.
Nominacja do Oscara 2010,
nagrody Amerykaƒskiej Akademii Filmowej
- w kategorii najlepszy krótkometra˝owy
film dokumentalny
MFF Hot Docs Toronto (Kanada), 2009
- Grand Prix
„za poszerzanie granic dokumentu”
Imponujàcà dystrybucj´ na Êwiecie miał tak˝e głoÊny film dokumentalny
o spektakularnej ucieczce z Auschwitz. „Uciekinier”, w re˝. Marka
Tomasza Pawłowskiego został zakupiony przez stacje telewizyjne
Niemiec, Włoch, Danii, Finlandii, Brazylii, Nigerii i Japonii. Zrealizowany
zosta∏ w 2007 roku, a do poczàtku 2010 roku, miał ponad 80 pokazów
13. Mi´dzynarodowy Festiwal Filmów
Dokumentalnych w Jihlavie (Czechy), 2009
- Silver Eye Award dla najlepszego
filmu Êredniometra˝owego
Festiwal Filmu Polskiego, Chicago (USA), 2009
- nagroda publicznoÊci – Złote Z´by
festiwalowych, specjalnych oraz emisji telewizyjnych na wszystkich
kontynentach, w takich krajach jak: Niemcy, Szwecja, Finlandia, Dania,
Norwegia, Anglia, Irlandia, USA, Brazylia, RPA, Chiny.
Od kwietnia 2009 roku w regularnej dystrybucji, m.in. w Kanadzie,
Niemczech i na Ukrainie był, dokument Joanny Dylewskiej „Pol-in.
Okruchy pami´ci” o ˝yciu ˚ydów w przedwojennej Polsce.
W animacji Êwiatowà dystrybucjà telewizyjnà mo˝emy si´ pochwaliç m.in.
za sprawà filmu „Laska” Michała Sochy, który został zakupiony do telewizji
Francji, Niemiec, Szwajcarii, Belgii, Luksemburga, Austrii i Brazylii.
52
copyright MS Films
O Złote Lwy 35. Festiwalu Polskich
Filmów Fabularnych walczyç b´dzie
piàty w dorobku Przemysława Wojcieszka
pełnometra˝owy film fabularny
„MADE IN POLAND”.
prod. GRUPPA Rafał Widajewicz, Polska 2010
fot. Grzegorz Spała / Agencja Flesz
KINO IDEALNE
Uniwersalne, zrozumiałe, oryginal-
yniki sonda˝u przeprowadzonego przez PISF i Filmweb.pl w grupie
A˝ 63,7% badanych oglàda polskie filmy
ne, odwa˝ne, kontrowersyjne, wolne
444 osób, głównie przedstawicieli wolnych zawodów, studentów
w telewizji, niewiele mniej, bo a˝ 56,3%
od cenzury i polityki – takie powinno
i mieszkaƒców du˝ych miast, wykazały, ˝e widzowie oczekujà filmów
– na DVD i tylko 28,2% – w kinie. Prawie
byç, zdaniem widzów, kino idealne.
osadzonych w polskich realiach. Niestety, jednoczeÊnie a˝ co czwarta
60% ankietowanych widziało na du˝ym
ankietowana osoba nie widziała w ciàgu ostatnich 2 lat w kinie ˝adnego
ekranie od 1 do 5 polskich filmów, a co
polskiego filmu! O tym, ˝e polskie filmy potrzebujà wi´kszych bud˝etów
dziesiàty – od 6 do 10. Tylko ponad 40%
i lepszej promocji, wie prawie co trzecia ankietowana osoba. Co druga
ankietowanych lubi kino psychologiczne
była zdania, ˝e w szkołach powinno uczyç si´ o filmie, a co trzecia
i społeczne.
– ˝e edukacja filmowa powinna byç obowiàzkowa. Niemal połowa
Niestety, zaledwie co piàty ankietowany
ankietowanych uznała, ˝e młodzi filmowcy powinni mieç prawo
oglàda filmy autorskie. Za to 2/3 badanych
do szybkiego debiutu, a ponad połowa, ˝e polskie filmy powinny byç
wybiera komedie.
W polskim kinie najbardziej
lubimy dowcip 38,1%
i dialogi 36%
a wybór rodzimych produkcji
uzale˝niamy od tematu 45,2%
finansowane ze Êrodków publicznych.
recenzji 16,3%
opinii znajomych 13,2%
TV
DVD
kino
i obsady aktorskiej 11,3%
A˝ 63,7% badanych oglàda polskie filmy
Film w Konkursie Głównym 35. FPFF w Gdyni
„Mistyfikacja” scen. i re˝. Jacek Koprowicz
prod. Yeti Films, Polska 2010
fot. Glinka Agency
56
w telewizji, niewiele mniej, bo a˝ 56,3 %
na – DVD, a 28,2% – w kinie.
57
KINO OSTRO˚NEGO PESYMIZMU
ilmy twórców nowego pokolenia nadajà dziÊ ton polskiej kinematografii.
Małgorzata Szumowska, Xawery ˚uławski, Paweł Borowski, Borys Lankosz,
Kinga D´bska, Katarzyna Rosłaniec, Jacek Borcuch, Przemysław
Wojcieszek, Marcin Wrona, Agnieszka Smoczyƒska, Bartosz Konopka,
Tomasz Bagiƒski – lista wielkich nadziei polskiego kina powi´kszy si´
podczas tegorocznego Festiwalu w Gdyni.
Po raz pierwszy pełnometra˝owe filmy fabularne poka˝à w Konkursie
Głównym Festiwalu: Paweł Sala (Matka Teresa od kotów), Marek Lechki
(Erratum), Anna Kazejak (Skrzydlate Êwinie), Agnieszka Łukasiak (Dwa ognie),
Film w Konkursie Głównym 35. FPFF w Gdyni
„Erratum” scen. i re˝. Marek Lechki, prod. Harmony Film Production Marek Lechki, Polska 2010
fot. Bartosz Maz
Ewa Stankiewicz (Nie opuszczaj mnie) i Sławomir Pstrong (Cisza).
W Panoramie Polskiego Kina debiuty zaprezentujà m.in.: Maciej Odoliƒski
Sztuka filmowa wymaga od twór-
(7 minut), Tomasz Lewkowicz (HuÊtawka), Adam Dobrzycki
ców odpowiedzialnoÊci za efekt, cel,
Co powiedzà o nas i naszej rzeczywistoÊci współczesne
Sukces „Wszystko, co kocham” Jacka Borcucha (polski
(Projekt dziecko) i Maciej Prykowski (Zgorszenie publiczne).
tzw. ˝ycie filmu. Filmowcy muszà
filmowe obrazy tym, którzy przyjdà po nas? „Nie
film po raz pierwszy w historii festiwalu Sundance!),
zadawaç sobie pytania: co, komu
mo˝emy wcià˝ patrzeç do tyłu i porównywaç si´
głoÊny „Rewers” Borysa Lankosza, nominowany do
i dlaczego chcà opowiedzieç?
z tamtym pokoleniem. Sà inne czasy, wymagajàce
Oskara „Królik po beliƒsku” Bartosza Konopki, prezen-
Rola filmowca we współczesnym
innych Êrodków wyrazu, jest inna mentalnoÊç, inny
towany na festiwalach w San Paulo, Santa Barbara,
Êwiecie jest byç mo˝e pod tym
j´zyk…” – przekonywała w jednym z wywiadów dla
Pusan i Rotterdamie debiut Pawła Borowskiego „Zero”,
wzgl´dem wyjàtkowa.
„Filmu” Małgorzata Szumowska. Xawery ˚uławski
przekonujà, ˝e nowe pokolenie twórców rozumie swojà
w rozmowie z Januszem Wróblewskim dla „Polityki”
wyjàtkowà rol´ w kinematografii – ich zadaniem jest
przepowiada, ˝e „za chwil´ powstanà projekty grupy
stworzenie na ekranie oryginalnej, a jednoczeÊnie
młodych, potrafiàcych opowiadaç filmowców, które
uniwersalnej i odwa˝nej wizji Êwiata, komunikujàcej
zaistniejà w Êwiecie”.
si´ z widzem na całym Êwiecie.
58
Fala twórców nowego kina zaczyna zadawaç sobie pytania: co,
komu i dlaczego chce opowiedzieç? W nowym polskim kinie
mamy oryginalne wizje Êwiata, odwa˝ne, prowokujàce historie,
niebanalnych bohaterów i gr´ z widzem. Mamy kino społecznie
zaanga˝owane, niekomercyjne, poruszajàce współczesne problemy,
ale tak˝e kino pokazujàce w nowy sposób naszà przeszłoÊç
(„Rewers”, „Dom zły”, „Wszystko, co kocham”), realizowane z myÊlà
o wymagajàcej publicznoÊci kino wielkich nadziei.
Co zatem łàczy filmy ostatnich lat zrealizowane przez nowà
fal´ twórców?
Paweł Borowski mówi o „kinie ostro˝nego pesymizmu”. JeÊli historia
si´ powtórzy, majà racj´ ci, którzy wierzà, ˝e coÊ z tego wszystkiego
musi si´ narodziç. 30 lat temu twórca kultowego „Kung-fu” te˝ nie
mógł wiedzieç, ˝e stworzył właÊnie nazw´ dla nurtu filmowego,
który znajdzie swoje stałe miejsce w historii kina.
„Dom zły” re˝. Wojciech Smarzowski,
prod. Film It, Polska 2009
fot. Krzysztof Wiktor/Fotos-Art.
SCENARIUSZ I RE˚YSERIA
Polsce od kilku lat wykonuje si´ zdj´cia do ponad 60 filmów
fabularnych rocznie, ponad połowa z nich trafia do kin. Rocznie w Instytucie eksperci rozpatrujà ponad 600 scenariuszy filmowych, w wi´kszoÊci,
zgodnie z polskà specyfikà, ich autorami sà sami re˝yserzy.
W polskim kinie sà scenariusze autorstwa pisarzy, takie jak ubiegłoroczny
„Rewers” Andrzeja Barta czy „SennoÊç” Wojciecha Kuczoka. Wyre˝yserowane
przez siebie historie napisali m.in.: Jacek Koprowicz (Mistyfikacja),
Paweł Chochlew (Tajemnica Westerplatte), Michał Rosa (Rysa), Maciej Âlesicki
(Trzy minuty. 21:37), Waldemar Krzystek (Mała Moskwa).
Przykładami re˝yserów, którzy sà autorami niemal wszystkich scenariuszy do
swoich filmów, sà Krzysztof Krauze, Jacek Bromski i Jan Jakub Kolski.
62
Film w Konkursie Głównym 35. FPFF w Gdyni
„Wenecja” scen. i re˝. Jan Jakub Kolski
prod. Akson Studio, Polska 2010
fot. Anna Gondek
Kolejne pokolenie re˝yserów wymyÊla i pisze historie do swoich filmów.
Zdarza si´, ˝e re˝yserzy oddajà prowadzenie historii doÊwiadczonym
PISF tworzy internetowà
Tak jest w przypadku filmów Doroty K´dzierzawskiej czy Małgorzaty
scenarzystom, jak w przypadku „Ró˝yczki” (Maciej Karpiƒski, Jan Kidawa-
baz´ scenariuszy zło˝onych
Szumowskiej. Piszà dla siebie Przemysław Wojcieszek (Made in
-Błoƒski). Sà tacy, którzy biorà sprawy w swoje r´ce, ale… piszà na
w ramach stypendiów
Poland) i Jacek Borcuch (Wszystko, co kocham). Tak˝e debiutanci:
podstawie głoÊnej powieÊci (Xawery ˚uławski, „Wojna polsko-ruska”). Sà
i konkursów scenariuszowych.
Katarzyna Rosłaniec (Galerianki), Kinga D´bska (Hel) i Paweł Borowski
tak˝e ci, którzy pomimo, ˝e film jest z zało˝enia dziełem zbiorowym, idà
Instytut b´dzie pełnił
(Zero). Do swoich tegorocznych debiutów fabularnych scenariusze
drogà „solo”… Piotr Dumała w swoim fabularnym „Lesie” poza scenariuszem
funkcj´ administratora bazy
napisali: Paweł Sala (Matka Teresa od kotów), Marek Lechki (Erratum),
i re˝yserià odpowiedzialny był tak˝e za stworzenie scenografii, Marek Lechki
i poÊredniczył w kontaktach
Adam Dobrzycki (Projekt dziecko) i Maciej Odoliƒski (7minut).
swój film „Erratum” nie tylko wymyÊlił, wyre˝yserował, lecz tak˝e wyprodukował.
mi´dzy producentami
W napisach koƒcowych filmu „Nieruchomy poruszyciel” Łukasz Barczyk
i scenarzystami.
wyst´puje a˝ cztery razy! (scenariusz, re˝yseria, scenografia i monta˝).
Sà jednak twórcy, którzy nie bojà si´ współpracy scenariuszowej, a nawet
gotowych scenariuszy. Przykładem niech b´dzie twórca kultowego
„Wodzireja” (scen. Feliks Falk, dialogi Feliks Falk, Jerzy Stuhr). Chocia˝
w dorobku tego twórcy trudno znaleêç filmy, których nie jest scenarzystà
(podobnie jest z najnowszym filmem „Joanna”), „Komornik” powstał na
podstawie tekstu Grzegorza Łoszewskiego, a scenariusz „ENEN” – przy
współpracy Agnieszki Holland. Na współprac´ postawili tak˝e twórcy takich
filmów, jak „Generał Nil” (Ryszard Bugajski i Krzysztof Łukaszewicz),
Podczas 35. Festiwalu Polskich
„Dom zły” (Wojciech Smarzowski i Łukasz KoÊmicki), „Mniejsze zło”
Filmów Fabularnych w Gdyni odb´dzie
(Janusz Morgenstern i Janusz Anderman) czy „Maraton Taƒca” (Magdalena
si´ spotkanie filmowców i pisarzy
Łazarkiewicz, Maciej Kowalewski).
LITERATURA DLA FILMU.
W dyskusji o zwiàzkach literatury
z kinem, które przez lata stanowiły
o sile polskiej kinematografii, oraz
o nowych mo˝liwoÊciach twórczej
współpracy, udział wezmà polscy
filmowcy oraz około pi´çdziesi´ciu
dramaturgów i prozaików.
64
Film w Konkursie Głównym 35. FPFF w Gdyni
„Joanna” scen. i re˝. Feliks Falk, prod. Akson Studio, Polska 2010
fot. Piotr Âliskowski
Kino pod Baranami w Krakowie
N O WA J A KO Â å W S TA RY M K I N I E
nagrodzone zostało w 2009 roku przez
Sieç Kin Europejskich Europa Cinemas
za najlepszy program.
onad połowa kin lokalnych w Polsce otrzymała dofinansowanie PISF
na modernizacj´ i przystosowanie do nowoczesnych projekcji.
W 2009 roku koszty funkcjonowania Sieci Kin Studyjnych i Lokalnych
zostały w 90% sfinansowane przez PISF. W całej Polsce projekcje filmów
odbywajà si´ wcià˝ w małych kinach studyjnych – na przekór popcornowej
modzie tradycja przetrwała.
Na ten cel przeznaczył ponad 13 mln zł. Z funduszy PISF została
zmodernizowana m.in.: sala kinowa PWSFTviT w Łodzi, a tak˝e
legendarne warszawskie kina „Luna” i „Kultura”, krakowska „Rotunda”
oraz najstarsze polskie kino „Pionier” w Szczecinie.
„Nowojka” w Lipnie
„Hutnik” w Gostyninie
„Pionier” w ˚arach
„Niwa” w Nasielsku
„Felix” w Łowiczu
„Amok” w Gliwicach
„Orzeł” w Bolesławcu
„Koral” w Pile
„Skarb” w Zwierzyƒcu
„Rejs” w Słupsku
„Lot” w Âwidniku
„Bałtyk” w Suwałkach
„Charlie” w Płocku
„Kultura” w Bełchatowie
„Baszta” w Ârodzie Wielkopolskiej
„Zdrój” w Busku Zdroju
„Cytryna” w Łodzi
„Bajka” w Darłowie
„Kadr” w Ârodzie Âlàskiej
„Metalowiec” w KraÊniku
„Âwiatowid” w Elblàgu
„Rialto” w Poznaniu
„Przemko” w Raciborzu
„Zorza” w Rzeszowie
„Muza” w Lublinie
„Capitol” we Wrocławiu
Do sieci Europa Cinemas, działajàcej
w ramach programu Unii Europejskiej
MEDIA, nale˝y 769 kin w 43 krajach.
Kino Pod Baranami nale˝y równie˝, jak
113 innych kin, do polskiej Sieci Kin
Kino „Bajka”, wrzesieƒ 2009
Studyjnych i Lokalnych.
Kino „Bajka” w Darłowie lata 70.
Zdj´cie archiwalne ze zbiorów
Paƒstwowej Słu˝by Ochrony Zabytków
Oddział Wojewódzki Szczecin / archiwum Kina „Bajka”
66
67
Kino „Bajka”, wiosna 2009
Zdj´cia dzi´ki uprzejmoÊci Pana Arkadiusza Sipa, Dyrektora Darłowskiego OÊrodka Kultury
PISF sfinansował modernizacj´ sal i budynków 207 tradycyjnych kin.
PISF DOFINANSOWAŁ
MODERNIZACJ¢ 207 KIN, M.IN.:
Przy wsparciu finansowym PISF udało si´ reaktywowaç
pierwsze dêwi´kowe kino na Âlàsku – kultowà „Glori´”
w Bytomiu, a tak˝e kina „Iskra” w Augustowie, „Agrafka”
i „Uciecha” w Krakowie. W roku 2009 PISF udzielił
dofinansowaƒ na kwot´ ponad 4 mln zł na kolejne etapy
modernizacji m.in.: kina „Rialto” w Poznaniu, „Muza”
w Lublinie, „Łydynia” w Ciechanowie, „Wilga” w Garwolinie,
Kino „Pionier” w Szczecinie
Archiwum Kina „Pionier”
„Echo” w Jarocinie.
Kino „Pionier” w Szczecinie w latach 60.
Certyfikat Ksi´gi Rekordów Guinnessa
Kino Pionier 1909 w Szczecinie uznane zostało
za najstarsze, działajàce nieprzerwanie w tym
samym miejscu, kino na Êwiecie.
W sferze przystosowania kin lokalnych do nowoczesnych projekcji
i oczekiwaƒ widza udało si´ nie tylko wesprzeç działania małych kin, lecz
Zdj´cia dzi´ki uprzejmoÊci Pana Jerzego MiÊkiewicza współwłaÊciciela kina „Pionier”
tak˝e cz´Êç z tych obiektów po prostu uratowaç. Szczególnie wa˝na okazała
si´ pomoc dla kin lokalnych i oÊrodków kultury działajàcych w małych
miastach. Tam dotacje na modernizacj´ przyniosły natychmiastowe efekty
W Polsce dzia∏a prawie 300 małych kin, 212 sal cyfrowych, 77 multipleksów (648 ekranów)
w postaci znaczàcego wzrostu sprzeda˝y biletów. PISF sfinansował tak˝e
zakup sprz´tu do organizacji kin letnich.
68
Konstanty Ildefons Gałczyƒski
Małe kina
Najlepsze to małe kina
w rozterce i w udr´ce,
z krzesłami wyÊciełanymi
pluszem czerwonym jak serce.
Jak˝e tu miło si´ wtuliç,
deszcz, zawieruch´ przeczekaç
i nic, i nic nie mówiç,
i trwaç, i nie uciekaç.
Na dworze jeszcze widno,
a ju˝ si´ lampa kołysze
i cienie meandrem biegnà
nad zwiastujàcym afiszem.
Srebrzysta struga płynie
przez um´czone serce
Drzemiesz w tym małym kinie
jak list miłosny w kopercie:
„Ty moje Êliczne ÊlicznoÊci!
Znów si´ do łó˝ka sam kład´.
Na jakim˝ spotkam ci´ moÊcie?
Twój Pluszowy niedêwiadek”.
Chłopcy si´ drà wniebogłosy
w promieniach sztucznego Êwiata,
sprzedajà papierosy,
irysy i sznurowadła.
O, ju˝ si´ wieczór zaczyna!
Ksi´˝yc wyciàga r´ce.
Najlepsze te małe kina
w rozterce i w udr´ce.
Kasjerka ma loki spadziste,
króluje w budce złocistej,
wi´c bierzesz bilet i wchodzisz
w ciemnoÊç, gdzie Êpiewa film:
Wychodzisz zatumaniony,
zasnuty, zakiniony,
przez wietrzna peryferie
w´drujesz i myÊlisz, ˝e
najlepsze te małe kina,
gdzie wszystko si´ zapomina;
˝e to gospoda ubogich,
którym dzieƒ spłynàł êle.
(1947)
szeleszczà gaje kinowe,
nareszcie inne, palmowe,
a po chodniku bezkresnym
snuje si´ srebrny dym.
„Od pełni do pełni” re˝. Tomasz Szafraƒski,
prod. SPI Film Studio, Polska 2010
fot. Artur ˚urawski
MARSZ DO KINA!
402 864
218 922
porównaniu do rekordowej polskiej frekwencji ostatnich lat – 39,2
Ostatnie lata pokazujà, ˝e w Pol-
mln widzów w roku 2009, prawie 94,5 mln widzów w hiszpaƒskich kinach
sce w szybkim tempie wzrasta
mo˝e wprowadziç nas w kompleksy, ale gdy porównamy si´ do krajów takich
zainteresowanie polskim kinem.
jak W´gry czy Czechy, wypadamy naprawd´ dobrze.
Frekwencja na polskich filmach
441 462
575 501
od roku 2005 wzrosła ponad
W 2009 roku ponad 13 mln Hiszpanów obejrzało w kinach swoje
272 803
dziesi´ciokrotnie!
produkcje. Polacy niestety mniej licznie oglàdajà swoje filmy. W 2005 roku
230 625
polscy widzowie kupili zaledwie 700 tys. biletów na rodzime produkcje.
W ca∏ym 2006 roku na polskich filmach było ponad 5 mln widzów,
217 890
a do po∏owy roku 2007 – ju˝ ponad 4 mln. Kiedy jesienià 2007 roku
do kin trafiło jeszcze 6 polskich tytułów, frekwencja w całym roku 2007
668 268
przekroczyła próg 8 mln widzów!
955 943
W´grzy chodzà do kina rzadziej ni˝ my. Swoje produkcje w 2009
obejrzało 655 tys. w´gierskich widzów. Nawet jeÊli pomno˝ymy t´
1 312 230
liczb´ razy cztery, otrzymujàc mniej wi´cej t´ samà liczb´ mieszkaƒców
co w Polsce, otrzymamy 2,6 mln widzów, czyli nadal 3 razy mniej
454 776
ni˝ u nas na narodowych produkcjach.
285 772
*èród∏o: boxoffice.pl
72
*Stan na 11 kwietnia 2010
W 2009 roku 37 polskich produkcji
na du˝ym ekranie widzia∏o 8,4 mln widzów.
Nie wolno nam zapominaç o szansach, jakie dla promocji kina
Od lat Êrednia liczba wizyt w kinie
264 filmy na 12 350 kopiach miały swoje
przynoszà nagrody na najwa˝niejszych krajowych festiwalach
na wszystkich filmach per capita
premiery w polskich kinach w 2009 roku.
filmowych. W ubiegłym roku publicznoÊç, a tak˝e jury Festiwalu
na jednego mieszkaƒca nie
35 polskich filmów, 93 europejskie i 136
w Gdyni postawili na „Rewers”, debiut Borysa Lankosza. Obsypany
przekracza∏a jednej rocznie.
innych produkcji obejrza∏o w kinach
nagrodami polski kandydat do Oskara z miejsca stał si´ najgłoÊniejszym
W roku 2009 wyniosła 1,03,
prawie 40 mln widzów.
polskim filmem ubiegłego roku. „Wojnie polsko-ruskiej” promocj´
przy Êredniej cenie biletu 17,39 zł.
zapewniła równie głoÊna powieÊç Doroty Masłowskiej. „Dom zły”
Wojciecha Smarzowskiego miał bardzo udanà kampani´ promocyjnà,
a widzowie czekali na kolejny film twórcy „Wesela”. Nie dziwi popularnoÊç
„Galerianek” debiutujàcej Katarzyny Rosłaniec. Film otrzyma∏ G∏ównà
Nagrod´ Festiwalu „M∏odzi i Film” w Koszalinie i zosta∏ debiutem roku
Festiwalu w Gdyni, a temat filmu bardzo zainteresowa∏ publicznoÊç.
Film w Konkursie Głównym 35. FPFF w Gdyni
„Skrzydlate Êwinie” re˝. Anna Kazejak
prod. Akson Studio, Polska 2010
fot. Olga Grochowska
ROK 2008
ROK 2009
*èród∏o: boxoffice.pl i SKSiL
74
Film w Konkursie Głównym 35. FPFF w Gdyni
„Milion dolarów” re˝. Janusz Kondratiuk,
prod. Profilm Agencja Filmowa, Polska 2010
fot. Maciej Dyczkowski
AKADEMIA POLSKIEGO FILMU
Film w Konkursie Głównym 35. FPFF w Gdyni
„Mała Matura 1947” scen. i re˝. Janusz Majewski,
prod. WFDiF, Polska 2010
fot. Marcin Makowski / Makufly
o sukcesie Filmoteki Szkolnej, która odbywa si´ dziÊ ju˝ w ponad
14 tys. szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych w całej Polsce,
przyszedł czas na zaj´cia z historii polskiego filmu na poziomie
akademickim.
240 karnetów, 4 semestry, 48 ekscytujàcych wykładów z historii polskiego
kina, prawie 100 projekcji polskich filmów, spotkania z twórcami,
zaliczenia na ocen´ – wszystko to dla miłoÊników kina w warszawskiej
„Kulturze”. Akademia Polskiego Filmu realizowana jest od lutego tego roku
tak˝e w Łodzi, od paêdziernika rusza w Krakowie, a w przyszłym roku
podbije Poznaƒ.
Wszystko rozpocz´ło si´ w paêdzierniku 2009 roku w Warszawie,
wykładem o niezwykłych poczàtkach i popularnoÊci kinematografu.
Spotkaniu towarzyszyły projekcje trzech polskich filmów z okresu kina
niemego: pierwszego polskiego filmu fabularnego „Pruska kultura”,
zrekontruowanej w Filmotece Narodowej „Mogiły nieznanego ˝ołnierza”
oraz filmu „Mocny Człowiek” w re˝. Henryka Szaro.
78
Akademia Polskiego Filmu powstała z inicjatywy i Êrodków Polskiego
Instytutu Sztuki Filmowej we współpracy z Fundacjà Film Polski, Filmotekà
Narodowà i Stowarzyszeniem Filmowców Polskich.
Projekcje i spotkania z twórcami odbywajà si´ raz w tygodniu, a wykłady
prowadzone sà przez znawców filmowych tematów, wybitnych
naukowców, profesorów uczelni z całej Polski. Uniwersytet Warszawski,
Akademia Sztuk Pi´knych, Wy˝sza Szkoła Dziennikarstwa im. Melchiora
Waƒkowicza w Warszawie oraz Uniwersytet Łódzki i PWSFTviT zaliczy∏y
zaj´cia Akademii do przedmiotów ogólnouniwersyteckich.
Zaj´cia w ramach Akademii sà rejestrowane i publikowane na stronie:
www.akademiapolskiegofilmu.pl
80
Film w Konkursie Głównym 35. FPFF w Gdyni
„Trzy minuty. 21:37” re˝. Maciej Âlesicki
prod. Paisa Films, Polska 2010
fot. Robert Pałka
P O L S K I F I L M W PA R L A M E N C I E
2007
2008
kalendarzu. Pokazy polskich filmów oraz spotkania z twórcami
„Persona non grata”, re˝. Krzysztofa Zanussi
„Katyƒ”, re˝. Andrzej Wajda
„FILM POLSKI W KULTURZE NARODOWEJ” pod Patronatem
„˚ycie na podsłuchu”,
„Nadzieja”, re˝. Stanisław Mucha
Honorowym Marszałka Sejmu RP sà niepowtarzalnà okazjà do rozmów
re˝. Florian Henckel von Donnersmarck
„Korowód”, re˝. Jerzy Stuhr
o przyszłoÊci polskiej kinematografii.
„Strajk”, re˝. Volker Schlöndorff
„Jeszcze nie wieczór”, re˝. Jacek Bławut
d ponad 4 lat polski film ma swoje stałe miejsce w parlamentarnym
„Z odzysku”, re˝. Sławomir Fabicki
Polski Instytut Sztuki Filmowej zorganizował 22 pokazy filmowe
„Uciekinier”, re˝. Marek Tomasz Pawłowski
z udziałem twórców w polskim Parlamencie.
POKAZY FILMOWE Z CYKLU „FILM POLSKI W KULTURZE NARODOWEJ”
17 polskich filmów fabularnych, 2 polskie filmy dokumentalne i 3 produkcje zagraniczne
2009
2010
„Mała Moskwa”, re˝. Waldemar Krzystek
„Miasto z morza”, re˝. Andrzej Kotkowski
„Generał Nil”, re˝. Ryszard Bugajski
„Wszystko, co kocham”, re˝. Jacek Borcuch
„Cztery noce z Annà”, re˝. Jerzy Skolimowski
„Beats of freedom. Zew wolnoÊci”,
„Rewers”, re˝. Borys Lankosz
re˝. Leszek Gnoiƒski, Wojciech Słota
2006
„Ró˝yczka”, re˝. Jan Kidawa-B∏oƒski
„Zakazane piosenki”, re˝. Leonard Buczkowski
„Dług”, re˝. Krzysztof Krauze
„Jan Paweł II”, re˝. John Kent Harrisom
„Plac Zbawiciela”, re˝. Krzysztof Krauze, Joanna Kos-Krauze
„StatyÊci”, re˝. Michał Kwieciƒski
„Jasminum”, re˝. Jan Jakub Kolski
84
85
FILMOWE WNIOSKI
W całym roku 2009 o dofinanso-
festiwali, przeglàdów filmowych i innych wydarzeƒ edukacyjnych
wanie PISF we wszystkich progra-
i upowszechniajàcych kultur´ filmowà.
mach ubiegały si´ 1372 filmowe
projekty. Tylko na pierwszà sesj´
ekordowa liczba 946 wniosków o dofinansowanie projektów
filmowych, zło˝onych w jednej sesji, wpłyn´ła w 2010 roku. Przez 4 lata
do PISF na samà produkcj´ filmowà zło˝onych zostało 1150 projektów.
W roku 2006 na produkcj´ filmów fabularnych zło˝one zostały do oceny
2010 roku do PISF wpłyn´ło 946
104 wnioski. Rozpatrzono 164 projekty filmów dokumentalnych. Trzy lata
wniosków.
póêniej w całym roku 2009 o dofinansowanie ubiegało si´ 59 projek-
Łàcznie we wszystkich sesjach i programach operacyjnych ponad
tów fabularnych, 125 dokumentalnych i 39 (ponad dwukrotnie wi´cej
5 tys. wniosków. Ka˝dego roku PISF odnotowuje wzrost przedsi´wzi´ç
i projektów filmowych ubiegajàcych si´ o dofinansowanie.
Najcz´Êciej, bo a˝ 873 razy, wnioskowali do PISF organizatorzy
ni˝ w roku 2006) filmów animowanych. Dofinansowanie otrzymało 76
„Wojna polsko-ruska”
scen. i re˝. Xawery ˚u∏awski
prod. Film Media, Polska 2009
fot. Wojciech Krzywkowski
filmów fabularnych, 56 filmów dokumentalnych i 10 animacji.
We wszystkich latach
Na finansowe wsparcie infrastruktury kin we wszystkich latach zło˝ono
o dofinansowanie ubiegało si´
300 wniosków. O dofinansowanie dystrybucji polskich filmów ubiegano
255 debiutów re˝yserskich,
si´ 211 razy. Dla porównania, tylko w jednej sesji w programie
z czego dofinansowanie otrzymało
Upowszechnianie Kultury Filmowej zostało zło˝onych 205 projektów.
137. ScenarzyÊci we wszystkich
Eksperci ocenili 399 wniosków z∏o˝onych na promocj´ filmu polskiego za
latach aplikowali 513 razy
granicà i 154 wnioski o stypendia zagraniczne.
o stypendia scenariuszowe.
Tylko na drugà sesj´ 2010 roku do Instytutu wp∏yn´∏o 1305 wniosków.
87
NAGRODY PISF PO RAZ TRZECI
odczas Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni nagrody
Nagrody PISF przyznawane
odbierajà m.in.: aktorzy, re˝yserzy, producenci, scenarzyÊci i operatorzy.
sà za najwy˝sze osiàgni´cia
Od ubiegłego roku jury nagradza tak˝e za najlepszà charakteryzacj´.
w promocji i upowszechnianiu
W Êwiecie filmu jest wiele nagród, którymi wyró˝niamy scenografi´,
sztuki filmowej.
muzyk´ filmowà czy kostiumy. Ale czy naprawd´ doceniamy wszystkich?
Sukcesy polskiej kinematografii ostatnich lat to nie tylko zasługa nowej
1. Podmiot prowadzàcy kino
2. Mi´dzynarodowe wydarzenie filmowe
Laureaci za rok:
Laureaci za rok:
2007 Kino Muranów w Warszawie
2007 Camerimage w Łodzi
2008 Kino Charlie w Łodzi
2008 Planete Doc Review
2009 ?
2009 ?
Nominowani:
Nominowani:
Kino Amok w Gliwicach
25. Warszawski Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy
Kino Sokół w Nowym Sàczu
4. Festiwal Filmu i Sztuki „Dwa Brzegi”
Kino Pod Baranami w Krakowie
9. Mi´dzynarodowy Festiwal Filmowy
Kino Muza w Poznaniu
Era Nowe Horyzonty
Kino Charlie w Łodzi
11. Przeglàd Filmowy „Kino na Granicy”
ustawy i polskich filmowców. Znaczàcy wkład w promocj´ polskiej kultury
3. Krajowe wydarzenie filmowe
4. Promocja za granicà
filmowej majà animatorzy kultury, organizatorzy festiwali, krajowych
Laureaci za rok:
Laureaci za rok:
i mi´dzynarodowych wydarzeƒ filmowych, dystrybutorzy, portale
2007 Letnia Akademia Filmowa w Zwierzyƒcu
2007 Festiwal Filmu Polskiego w Ameryce
internetowe, autorzy ksià˝ek i recenzji filmowych. Polski Instytut Sztuki
2008 Akcja „Tu było kino”
2008 Projekt Polish Docs
Filmowej – jako instytucja integrujàca całe Êrodowisko filmowe – ka˝dego
2009 ?
2009 ?
roku podkreÊla ich zasługi.
Nominowani:
Nominowani:
34. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni-
Producentka filmu Anna Wydra i Fundacja Promocji
Nagrody za działalnoÊç w 2009 roku
Małopolska Sieç Kin Cyfrowych
Kina Film Polski za promocj´ filmu dokumentalnego
zostanà wr´czone podczas uroczystej gali
28. Koszaliƒski Festiwal Debiutów Filmowych
„Królik po berliƒsku” na Êwiatowych festiwalach
26 maja 2010 roku w Sopocie.
„Młodzi i Film”
filmowych
7. Festiwal Nowego Filmu Polskiego FILMLAND
POLEN 2009
Telewizja Polska i Lunapark za promocj´ zagranicznà
filmu „Magiczne drzewo” Andrzeja Maleszki
Muzeum Kinematografii w Łodzi za wystawy „Roman
Polaƒski. Aktor. Re˝yser” i „100 lat Polskiego Filmu”
88
5. Dystrybucja polskiego filmu
6. Krytyka filmowa
9. Ksià˝ka o filmie
10. Edukacja młodego widza
Laureaci za rok:
Laureaci za rok:
Laureaci za rok:
Laureaci za rok:
2007 ITI Cinema
2007 miesi´cznik „Kino”
2007 „KieÊlowski. ˚ycie po ˝yciu. Pami´ç”
2007 Ogólnopolski Konkurs Wiedzy o Filmie
2008 dystrybucja zagraniczna filmu „Sztuczki”
2008 Maria Kornatowska
(ZAiR)
2009 ?
2009 ?
Stanis∏aw ZawiÊliƒski
2008 „Historia kina polskiego. Twórcy, filmy,
Nominowani:
konteksty” Tadeusz Lubelski
Michał Chaciƒski za rozmowy w Studio TVP Kultura
2009 ?
ITI Cinema za dystrybucj´ filmu
Jacek Rakowiecki za miesi´cznik „Film”
Nominowani:
„Wojna polsko-ruska”
Bła˝ej Hrapkowicz za recenzje filmowe w roku 2009
Nominowani:
2008 Mi´dzynarodowy Festiwal Filmów Młodego Widza Ale Kino!
2009 ?
Nominowani:
Ogrody Polskiej Animacji
„Ach! Plakat filmowy w Polsce”
Nowe Horyzonty Edukacji Filmowej
Wydawnictwo DVD Telewizji Kino Polska
Dorota Folga-Januszewska
27. Mi´dzynarodowy Festiwal Filmów
Narodowy Instytut Audiowizualny
„Kino, wehikuł magiczny. Przewodnik osiàgni´ç filmu
Młodego Widza Ale Kino!
za Polskà Szkoł´ Dokumentu
fabularnego. Podró˝ piàta 1974–1981”
Ksià˝ka „Kino bez tajemnic” pod redakcjà
Adam Garbicz, Jacek Klinowski
prof. Eweliny Nurczyƒskiej-Fidelskiej, Konrada Klejsy
8. Portal internetowy
Laureaci za rok:
7. Audycja radiowa lub program telewizyjny
2007 Filmpolski.pl
Laureaci za rok:
2008 Stopklatka.pl
2007 Kino Polska
2009 ?
2008 Kocham Kino
Nominowani:
„Kino nieme. Historia kina” tom I
pod redakcjà Tadeusza Lubelskiego,
Iwony Sowiƒskiej i Rafa∏a Syski
„Noce i dnie mojego ˝ycia”
Jerzy Antczak
2009 ?
Stopklatka.pl
Nominowani:
Filmweb.pl
11. Dyskusyjny Klub Filmowy
„Kocham Kino” Gra˝yny Torbickiej w TVP2
Baza filmowa.pl i Filmpolski.pl
Laureaci za rok:
„Trójkowo, filmowo” Ryszarda Jaêwiƒskiego
Fototeka Filmoteki Narodowej
2007 DKF Rotunda w Krakowie
w Programie 3 Polskiego Radia
2008 DKF Bariera w Lublinie
AktualnoÊci Filmowe Agnieszki Egeman w Canal+
2009 ?
Nominowani:
DKF Klatka w Poznaniu
DKF MiłoÊç Blondynki w Gdaƒsku
DKF Mikro-Odeon w Krakowie
90
Tomasza K∏ysa i Piotra Siterskiego
W tym roku po raz pierwszy statuetka autorstwa
Piotra Michnikowskiego i 10.000 zł zostanie wr´czone
w nowej 12. kategorii Rekonstrukcja cyfrowa dzieł
polskiej kinematografii
12. Rekonstrukcja cyfrowa dzieł polskiej kinematografii
Nominowani:
Grzegorz Molewski za pionierskie działania
w zakresie cyfrowej rekonstrukcji polskich filmów
The Chimney Pot za rekonstrukcj´ cyfrowà filmu
„Sanatorium pod klepsydrà”
Kadr ze spotu promujàcego polskà kinematografi´
W POŁOWIE 2010 ROKU RUSZY KAMPANIA SPOŁECZNA
Zamieszczone w spocie
PROMUJÑCA POLSKÑ KINEMATOGRAFI¢
podzi´kowania Êrodowiska
filmowego dla podmiotów
Kampani´ wspieraç b´dzie autorski spot Pawła Borowskiego, który
tworzàcych bud˝et polskiej
nie powstałby bez pomocy i udziału studiów produkcyjnych (Opus
kinematografii wygłaszajà:
Film i Platige Image), WFDiF, SFP, realizatorów filmowych, wybitnych
Olgierd Łukaszewicz, Daniel
przedstawicieli Êrodowiska filmowego oraz wielu, którzy bezinteresownie
Olbrychski, Krzysztof Stroiƒski,
pomogli w przedsi´wzi´ciu.
Piotr Adamczyk i Robert Gliƒski.
W spocie wystàpili m.in.: Małgorzata Szumowska, Marian Dzi´dziel,
Andrzej Grabowski, Robert Wi´ckiewicz, Borys Szyc i Tomasz Bagiƒski.
Partnerami kampanii społecznej Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej
sà kina, nadawcy telewizyjni i portale internetowe. Spot, zrealizowany
dzi´ki pomocy Êrodowiska filmowego, b´dzie wyÊwietlany przed
seansami w kinach oraz emitowany przez telewizje w czasie antenowym
przeznaczonym na kampanie społeczne.
Kadr ze spotu promujàcego polskà kinematografi´
92
93
Tekst i redakcja: Marta Kosnowska
Współpraca: Olaf Eysmont
èródła: Portal internetowy PISF www.pisf.pl
„Raport o stanie polskiej kinematografii” Tadeusz Miczka, 2009
Podzi´kowania dla Producentów, którzy bezpłatnie udost´pnili
filmowe fotosy i plakaty, a tak˝e dla Czeskiego Centrum Filmowego,
Hiszpaƒskiego Instytutu Kinematografii oraz dla wszystkich, którzy
przyczynili si´ do powstania publikacji.
Specjalne podzi´kowania
dla Pani Kiry Gałczyƒskiej i Mikołaja Gałczyƒskiego
Projekt graficzny, dtp: Mariusz Filipowicz, Karolina Michałowska
Korekta: Monika Fidler
Druk i oprawa: Kreacja
Nakład: 3 000 egz.
Data wydania: maj 2010

Podobne dokumenty