w numerze - Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku

Komentarze

Transkrypt

w numerze - Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku
W NUMERZE:
WIEŚCI Z WOJEWÓDZTWA
4
5
Bezpieczne Żuławy
„Przyjazne Wsie” za pieniądze z Unii
Z ŻYCIA POMORSKIEGO OŚRODKA DORADZTWA ROLNICZEGO
6
9
12
13
13
O nas: Działalność doradcza w powiecie kartuskim
O nas: Warunki rozwoju rolnictwa i doradztwo w powiecie kwidzyńskim
Szkolenia dla rolników
Doradztwo rolnicze o grupach
Konferencja „Farmera”
POMORSKA IZBA ROLNICZA
14
14
15
15
16
16
17
17
18
18
19
20
21
Posiedzenie Zarządu Pomorskiej Izby Rolniczej
Posiedzenie Rady Powiatowej PIR w powiecie Nowy Dwór Gdański
Spotkanie opłatkowe rolników gminy Trąbki Wielkie
O szkodach łowieckich i rolnictwie ekologicznym w Dziemianach
Krajowa Rada Izb Rolniczych w sprawie zaliczek kar dla rolników...
Szachowe mistrzostwa
ABC przedsiębiorczości...
Podniesienie konkurencyjności gospodarstw...
Warsztaty aktywizacyjne w siedzibie Pomorskiej Izby Rolniczej
Kurs kucharza w Lęborku
Miastowy, wiejski... czy polski
Nowe miejsca pracy na wsi
Relacja z otwarcia wystawy strojów żuławskich
Wspólna Polityka Rolna
po roku 2013
str. 22
W dniu 12 października ubiegłego
roku Komisja Europejska przedstawiła propozycje ustawodawcze dotyczące WPR na lata 2014 - 2020.
W tym numerze przedstawiamy podstawowe elementy składające się na
propozycję reformy WPR w zakresie
dopłat bezpośrednich.
DLA WSI I REGIONU
22
24
26
Wspólna Polityka Rolna po roku 2013
Integracja pozioma w województwie pomorskim (cz. II)
Aktualne informacje prawne dla rolnictwa
ZARZĄDZANIE GOSPODARSTWEM ROLNYM
28
31
Dochodowość gospodarstw ekologicznych w roku 2009...
Warto przeczytać
NA POLACH I ŁĄKACH
32
37
40
41
Właściwy dobór odmiany to wyższe plony (cz. III)
Ochrona plantacji rzepaku - podsumowanie sezonu 2010/2011 (cz. II)
Uprawa ziemniaków wczesnych
Przypominamy – luty
W CHLEWNI I OBORZE
42
44
45
46
Obsada stada brojlerów kurzych po nowemu
Uwagi do projektu MRiRW dotyczącego ubojów gospodarczych
Czy nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt poprawi ich los?
Przypominamy – luty
W TROSCE O ŚRODOWISKO
47
50
Rolnicze inwestycje na obszarach Natura 2000
Alternatywne źródła energii i ich zastosowanie
Z WIZYTĄ U ROLNIKA
51
Produkcja mleka - stałe źródło dochodu
DONIESIENIA
52
53
54
55
56
Z wizytą u najlepszych grup producenckich w Polsce
KRUS przypomina
Aktualna sytuacja w hodowli bydła mięsnego w regionie słupskim
Stan obecny i perspektywy rolnictwa ekologicznego
„Wesoła Gromadka” w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
W DOMU I ZAGRODZIE
59
60
Aronia - warto ją mieć w swoim ogrodzie przydomowym
Przysmaki z ciasta francuskiego
OFERTY
ROZRYWKA DLA DOROSŁYCH I DLA DZIECI
RAPORT Z RYNKU
Obsada stada brojlerów
kurzych po nowemu
str. 42
Zgodnie z Rozporządzeniem MRiRW
z 15 lutego 2010 r. (Dz.U. nr 56, poz.
344) oraz Rozporządzeniem MRiRW
z 7 września 2010 r. (Dz.U. nr 171,
poz. 1157) obsada brojlerów w kurniku podawana jest w kg wagi na m2.
Podstawowa norma to 33 kg/m2.
Rolnicze inwestycje
na obszarach Natura 2000
str. 47
Na obszarach Natura 2000 działalność
gospodarcza nie podlega ograniczeniu, jeżeli nie zagraża zachowaniu
siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk
roślin lub zwierząt...
Wieści z województwa
Bezpieczne Żuławy
Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa
Pomorskiego w Gdańsku rozpoczyna modernizację
systemu zabezpieczeń przeciwpowodziowych na Żuławach.
10 listopada br. w Warszawie podpisano umowę o
dofinansowaniu projektu wartego niemal 190 mln zł.
zacja projektu zakończy się w marcu
2015 roku. Do tego czasu na terenie
powiatów gdańskiego, nowodworskiego i malborskiego zmodernizowanych zostanie sześć odcinków wałów przeciwpowodziowych o łącznej
długości 44,53 km, 13 stacji pomp
i powstanie jedna nowa pompownia. Nie sposób przecenić znaczenia
tych działań dla Żuław. Modernizacja systemu ochrony przeciwpowodziowej nie tylko znacznie poprawi
bezpieczeństwo życia i dobytku
mieszkańców, ale także pozytywne
wpłynie na rozwój gospodarki. Realizatorzy projektu liczą na to, że na
terenach nim objętych, które obecnie mają charakter głównie rolniczy
i rolniczo-przemysłowy, rozwiną
się także inne działy gospodarki,
zwłaszcza turystyka. Szczegółowe
informacje dot. projektu znajdują
się na stronie internetowej www.
zmiuw.gda.pl.
Finał – 2030
W
Warszawie, w siedzibie
Narodowego Funduszu
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej spotkali się Mariusz
Nierebiński – Dyrektor Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa Pomorskiego oraz Władysław Jan Majka – Zastępca Prezesa
Zarządu Funduszu. W obecności Bernarda Błaszczyka – Podsekretarza
Stanu w Ministerstwie Środowiska,
i Kazimierza Sumisławskiego – Dyrektora Departamentu Środowiska
i Rolnictwa Urzędu Marszałkow-
skiego Województwa Pomorskiego,
podpisali umowę o dofinansowaniu
projektu „Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław
– Etap I – Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa Pomorskiego w Gdańsku”.
Etap pierwszy – 2015
Całkowita wartość projektu wynosi prawie 190 mln zł. Z unijnego
Funduszu Spójności otrzymamy
niemal 159 mln zł, z budżetu państwa – nieco ponad 28 mln zł. Reali-
Projekt „Kompleksowe zabezpieczenie
przeciwpowodziowe
Żuław – Etap I – Zarząd Melioracji
i Urządzeń Wodnych Województwa
Pomorskiego w Gdańsku” wchodzi
w skład programu „Kompleksowe
zabezpieczenie przeciwpowodziowe
Żuław do roku 2030” (z uwzględnieniem etapu 2015). Program ten jest
realizowany przez sześciu partnerów: Regionalny Zarząd Gospodarki
Wodnej w Gdańsku, Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych Województwa Pomorskiego w Gdańsku, Żuławski Zarząd Melioracji
i Urządzeń Wodnych w Elblągu,
Miasto Gdańsk, Miasto Elbląg, Powiat Gdański z siedzibą w Pruszczu
Gdańskim.
Więcej informacji o programie
oraz mapa inwestycji przewidzianych do realizacji w ramach Programu Żuławskiego 2030 znajduje
się na stronie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku
www.rzgw.gdansk.gov.pl.
Marcin Żywna,
Ludmiła Jezierska
Uczestnicy spotkania (od lewej): Kazimierz Sumisławski, Bernard Błaszczyk,
Mariusz Nierebiński, Jan Majka
4
Przedruk z Magazynu Samorządu
Województwa Pomorskiego
„Pomorskie”
nr 6 (90) listopad - grudzień 2011
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Wieści z województwa
„Kompleksowy system selektywnej zbiórki odpadów z terenu gminy Brusy”, który przyczynił się do
zmiany systemu zbiórki odpadów
w gminie.
Zwycięskie projekty będą reprezentowały województwo pomorskie na szczeblu ogólnopolskim
konkursu „Przyjazna Wieś”.
Wyniki konkursu
„Przyjazna Wieś” w Pomorskiem
„Przyjazne Wsie”
za pieniądze z Unii
Zagroda Albrechta w Swołowie (na zdjęciu), świetlica
w Żelisławkach i system selekcji odpadów w Brusach
– te trzy projekty, sfinansowane z funduszy unijnych,
będą reprezentować województwo pomorskie w finale
ogólnopolskim konkursu „Przyjazna Wieś”.
T
e trzy inicjatywy to laureaci
pierwszych miejsc etapu regionalnego konkursu w województwie pomorskim. Konkurs
„Przyjazna Wieś”, organizowany
z inicjatywy Sekretariatu Centralnego
Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich,
odbywa się w tym roku po raz trzeci. Promuje najlepsze projekty infrastrukturalne zrealizowane na obszarach wiejskich ze środków unijnych.
Konkurs odbywa się w trzech
kategoriach: infrastruktura techniczna, społeczna i ekologiczna. Projekty
są oceniane m.in. pod kątem pomysłowości i innowacyjności, partnerstwa w trakcie realizacji, wpływu na
wzrost aktywności społecznej oraz
na rozwój gospodarczy regionu.
Kraina w Kratę
W województwie pomorskim
pierwsze miejsce w kategorii „Infrastruktura techniczna” zdobyło
Muzeum Pomorza Środkowego w
Słupsku za projekt „Wzmocnienie
potencjału turystycznego Pomorskiej Krainy w Kratę – rekonstrukcja Zagrody Albrechta w Swołowie”. Przedsięwzięcie pozwoliło na
uratowanie zabytkowej zagrody,
będącej przykładem budownictwa
szkieletowego typowego dla bogatych pomorskich rodów chłopskich.
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
W ramach prac rekonstrukcyjnych
odnowiono wnętrze domu mieszkalnego, odtworzono dawną stodołę, stajnię, oborę i chlew wraz z całą
infrastrukturą techniczną. W obiektach przez cały rok odbywają się
wystawy, warsztaty, zajęcia edukacyjne i imprezy folklorystyczne, nawiązujące do pomorskich tradycji i
zwyczajów pielęgnowanych na wsi
przez długie lata.
Świetlica przeciw wykluczeniu
Za najlepszy projekt w kategorii
„Infrastruktura społeczna” komisja
konkursowa uznała przedsięwzięcie
zrealizowane przez gminę Pszczółki
„Dokończenie budowy i wyposażenie świetlicy w Żelisławkach”. Celem tego projektu, oprócz stworzenia
miejsca spotkań dla mieszkańców
wsi, było rozwiązanie problemu wykluczenia w popegeerowskim społeczeństwie. W świetlicy odbywają się
liczne zajęcia aktywizujące członków
społeczności Żelisławek – warsztaty
autoprezentacji, rękodzieła, konsultacje z psychologiem, a także zajęcia
integracyjne.
Proekologicznie
W kategorii „Infrastruktura ekologiczna” zwyciężył projekt Zakładu
Gospodarki Komunalnej w Brusach
Infrastruktura techniczna:
I miejsce – Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, „Wzmocnienie potencjału turystycznego Pomorskiej Krainy
w Kratę – rekonstrukcja Zagrody Albrechta w Swołowie”,
II miejsce – Stowarzyszenie Turystyczne Kaszuby, „Marsz po zdrowie z nordic walking – propagowanie aktywnego
stylu życia na Kaszubach”,
III miejsce – gmina Chmielno, „Turystyczne zagospodarowanie jezior Kłodno i Wielkie w gminie Chmielno”.
Infrastruktura społeczna:
I miejsce – gmina Pszczółki, „Dokończenie budowy i wyposażenie świetlicy
w Żelisławkach”,
II miejsce – gmina Cedry Wielkie,
„Wzrost aktywności społecznej i kulturalnej mieszkańców poprzez adaptację
byłych zlewni mleka na świetlice wiejskie w miejscowościach Leszkowy i Stanisławowo”,
III miejsce – gmina Osiek, „Remont świetlic wiejskich w gminie Osiek w miejscowościach Karszanek, Kasparus, Lisówko
i Wycinki”.
Infrastruktura ekologiczna:
I miejsce – Zakład Gospodarki Komunalnej w Brusach, „Kompleksowy system
selektywnej zbiórki odpadów z terenu
gminy Brusy”.
Karolina Litka,
Monika Kopiecka
Przedruk z Magazynu Samorządu
Województwa Pomorskiego
„Pomorskie”
nr 6 (90) listopad - grudzień 2011
PS W grudniu ub.r. ogłoszono wyniki szczebla ogólnopolskiego konkursu.
Projekt Muzeum Pomorza Środkowego
w Słupsku (Wzmocnienie potencjału turystycznego Pomorskiej Krainy
w Kratę – rekonstrukcja Zagrody Albrechta w Swołowie) zajął II miejsce w kraju
w kategorii „Infrastruktura techniczna”.
5
Z życia Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego
O NAS
W ramach cyklu prezentującego jednostki organizacyjne
PODR w Gdańsku, przedstawiamy
Biuro Powiatowe Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Kartuzach
oraz
Biuro Powiatowe Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Kwidzynie.
Działalność doradcza w powiecie kartuskim
B
iuro Powiatowe Ośrodka Doradztwa Rolniczego
w Kartuzach mieści się w Urzędzie Gminy w Kartuzach, ul. Hallera 1, pokój 302 i 303. W BP ODR
pracuje 11 osób, które obsługują osiem gmin powiatu
kartuskiego.
Według ewidencji gruntów, średnia wielkość gospodarstwa w powiecie wynosi 7,20 ha. Na terenie działania BP ODR Kartuzy jest 8387 gospodarstw rolnych.
O dopłaty bezpośrednie ubiega się połowa gospodarstw
figurujących w ewidencji gruntów.
W powiecie kartuskim uprawia się głównie zboża 66,3%, ziemniaki - 10,3%, strączkowe i motylkowe drobnonasienne - 4,7%, kukurydzę - 0,9%, rzepak - 0,2%, truskawki - 1,6%, trawy polowe - 6,8 %, warzywa gruntowe
- 0,6%, okopowe 2,2%, pozostałe – 6,4%.
Zła jakość gleb, warunki klimatyczne oraz duże rozdrobnienie gospodarstw wyznaczają kierunki produkcji w powiecie, tj. w produkcji roślinnej – uprawę zbóż,
ziemniaków, truskawek i traw; w produkcji zwierzęcej
– hodowlę trzody, bydła i drobiu.
Słabe gleby, mała powierzchnia gospodarstw, bliskość Trójmiasta oraz szczególna aktywność rolników
sprzyja natomiast rozwojowi pozarolniczej działalności gospodarczej. Jedną z jej form jest agroturystyka.
W powiecie zarejestrowanych jest 198 gospodarstw
agroturystycznych, głównie w gminie Chmielno, Stężyca, Somonino. Poza tym rolnicy zajmują się również
inną działalnością pozarolniczą. Prowadzą, między innymi, muzea i skanseny, stoki narciarskie, izby regionalne, małe przetwórnie i świadczą różnego rodzaju usługi.
Mimo dość intensywnej działalności pozarolniczej, wciąż
niewykorzystany jest potencjał zarówno pod względem
zasobów w gospodarstwach rolnych, jak i walorów turystycznych powiatu kartuskiego. Około 70% gospodarstw
rolnych to gospodarstwa małe, niskotowarowe, które
muszą szukać dodatkowych źródeł dochodów.
Specyfika naszego powiatu zmusza BP ODR w Kartuzach do uwzględniania w swojej pracy zadań zarówno dla tych „maluczkich”, jak i tych „dużych”. Ponadto
nasze działania muszą być zgodne ze strategią rozwoju
województwa pomorskiego. Organizujemy szkolenia
z produkcji roślinnej i zwierzęcej dla gospodarstw intensywnych, jak i tych, które chcą prowadzić działalność
ekstensywną w systemie ekologicznym.
6
Rolnicy na szkoleniu cross compliance w gospodarstwie rolnym
Pana Jana Flisikowskiego
Organizowane przez nas szkolenia
cieszą się dużym zainteresowaniem
Poprzez doradztwo, szkolenia, pokazy, wyjazdy
szkoleniowe dostosowujemy gospodarstwa do wymogów UE, a także zmieniających się wymogów rynku. Wskazujemy naszym rolnikom kierunki rozwoju
gospodarstw rolnych oraz działalności pozarolniczej
z uwzględnieniem zasobów w gospodarstwie, w powiecie oraz możliwości sfinansowania przedsięwzięć.
Powiat kartuski ma bogate tradycje kulturalne i historyczne. Poprzez organizację turniejów, targów, pokazów, szkoleń, podtrzymujemy dziedzictwo regionu.
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Z życia Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego
Nasze wystawy ekologiczne
Na dożykach powiatowych nasze stoisko jest licznie odwiedzane
przez rolników i innych mieszkańców powiatu
BP ODR w Kartuzach niejednokrotnie sięgało po
środki zewnętrzne na swoją działalność, np. w ramach
PROW 2007-2013 - Osi 4. Leader, ze Starostwa Powiatowego, a także od sponsorów, którym serdecznie
dziękujemy za wspieranie naszych działań. Nagrody
fundowane przez sponsorów są ważnym elementem
współzawodnictwa w konkursach, takich jak: „Trafiony
Plon”, Powiatowy Turniej KGW, najładniejsze stoisko
na Targach „Kaszubskie Smaki”.
W stosunku do innych powiatów województwa
pomorskiego, mamy najwięcej kół gospodyń wiejskich
- ponad 30, z którymi ściśle współpracują specjalistki WGD. Zajmują się one popularyzacją dziedzictwa
kulturowego regionu, integracją środowiska, promują
produkt tradycyjny i regionalny, a także kształtują pozytywny wizerunek regionu.
Dni Pola zorganizowane w gospodarstwach Państwa W. T. C. Hasse
oraz Pana Mariana Stenzla (konkurs „Trafiony Plon”)
Szkolenia z zakresu produktu tradycyjnego, dofinansowane
w ramach osi 4. Leader, spotkały się z dużym zainteresowaniem
Wywiad przeprowadzony z Panem Marianem Stenzlem
podczas Dni Pola
Targi Ekologiczne w Kartuzach
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
Laureaci konkursu „Trafiony Plon”
7
Z życia Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego
Duże znaczenie dla naszej działalności ma bardzo
dobra współpraca ze starostwem, gminami, a także
z Powiatowym Lekarzem Weterynarii, Powiatowym
Inspektorem Sanitarnym, KRUS, urzędem skarbowym,
Kaszubskim Parkiem Krajobrazowym oraz BP Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wspólne
działania, jakie niejednokrotnie podejmujemy, dają wymierne efekty naszej pracy.
mgr inż. Paweł Leszczyński
starszy doradca
gmina Chmielno
tel. kom. 797 010 675
mgr inż. Ignacy Majkowski
doradca rolnośrodowiskowy
gminy: Somonino, Stężyca
tel. kom. 797 010 676
inż. Gabriela Miłosz-Żmijewska
starszy doradca, specjalistka WGD
gminy: Kartuzy, Sierakowice, Żukowo
tel. kom. 797 010 617
Nasz zgrany zespół wraz z przedstawicielami Krajobrazowego Parku
Kaszubskiego na obszarze NATURA 2000 podczas szkolenia
w ramach samokształcenia kadry
Pracownicy BP ODR w Kartuzach:
inż. Regina Kleina
kierownik BP ODR w Kartuzach
doradca rolnośrodowiskowy
tel. kom. 607 143 711
e-mail: [email protected]
mgr inż. Tadeusz Eksterowicz
doradca rolnośrodowiskowy
gmina Przodkowo
mgr inż. Jan Paluszek
doradca rolnośrodowiskowy
gmina Sierakowice
tel. kom. 797 010 618
Małgorzata Pelcer
technik doradca
gmina Kartuzy
tel. (58) 681 42 67
tel. kom. 693 390 099
e-mail: [email protected]
mgr inż. Borys Siemieniuk
starszy doradca
gmina Sulęczyno
mgr inż. Agnieszka Karczewska
doradca rolnośrodowiskowy
gmina Żukowo
tel. kom. 797 010 696
tel. kom. 797 010 673
e-mail: [email protected]
inż. Barbara Szydlarska
starszy doradca
gmina Kartuzy
Genowefa Lehman
starszy doradca, specjalistka WGD
gminy: Chmielno, Przodkowo,
Somonino, Stężyca, Sulęczyno
tel. kom. 797 010 619
e-mail: [email protected]
tel. kom. 797 010 978
Opracowali pracownicy
BP ODR w Kartuzach
8
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Z życia Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego
Warunki rozwoju rolnictwa i doradztwo
w powiecie kwidzyńskim
B
iuro Powiatowe Ośrodka Doradztwa Rolniczego
w Kwidzynie prowadzi działność doradczą na terenie powiatu Kwidzyn, w skład którego wchodzi
sześć jednostek administracyjnych:
- gmina wiejska Kwidzyn,
- gmina wiejska Gardeja,
- gmina wiejska Sadlinki,
- gmina wiejska Ryjewo,
- gmina wiejsko-miejska Prabuty,
- gmina miejska Kwidzyn.
Powiat Kwidzyn obejmuje część Doliny Kwidzyńskiej, wchodzącej w skład Doliny Dolnej Wisły, oraz
część Pojezierza Iławskiego (wysoczyzna). Obszar wysoczyzny, będący zróżnicowanymi morenami o wysokości od 95 do 115 m n.p.m., wyróżnia się wysokimi
walorami przyrodniczymi. Liczne jeziora polodowcowe i lasy stwarzają wyjątkowo korzystne warunki do
rozwoju różnych form wypoczynku (turystyki, agroturystyki, rekreacji). Gleby pochodzenia lodowcowego
typu brunatnego oraz gleby bielicowe o różnym stopniu zbielicowania, występujące głównie na terenie gminy Prabuty i Gardeja, są mało urodzajne, przydatne do
uprawy żyta, ziemniaków i owsa. Dolina Wisły to równina o średniej wysokości od 12 do 15 m n.p.m. W dolinie Wisły występują gleby akumulacyjne (mady), dobre
i bardzo dobre, nadające się do uprawy wszystkich roślin. Dają one gwarancję uzyskiwania wysokich plonów.
Na tym terenie wyspowo występują gleby piaszczyste,
mułowobłotne oraz torfy.
Ogólna powierzchnia powiatu to około 83,5 tys. ha.
Użytki rolne zajmują 63,2% powierzchni, lasy 22,2%, tereny zurbanizowane 7,88%. Grunty orne stanowią 51,5%
powierzchni powiatu.
Rolnictwo powiatu kwidzyńskiego ukierunkowane
jest w zależności od położenia gospodarstw. W dolinie
Wisły dominują uprawy wysko intensywne – buraki
cukrowe, pszenica konsumpcyjna, rzepak, warzywa.
Uzyskiwane tu plony osiągają rekordowe wyniki przekraczające 8 t/ha pszenicy, 4 t/ha rzepaku, 60 t/ha
buraków cukrowych. Na terenie wysoczyzny uprawia
się zboża paszowe, konsumpcyjne, lokalnie rzepak i buraki cukrowe. Na terenie gminy Prabuty i Gardeja nie
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
uprawia się prawie wcale buraków cukrowych i tylko
w nielicznych gospodarstwach produkuje się warzywa.
W strukturze zasiewów zboża zajmują około 64% (od
51 do 77%), buraki cukrowe 3,5% (od 0% - gmina Prabuty do 7,5% - gmina Kwidzyn). Uprawa warzyw to 8%
powierzchni (od 1,7% - gmina Ryjewo do 13,5% gmina
Sadlinki). Warzywa uprawiane są na potrzeby Zakładu
Przetwórstwa Warzywnego w Kwidzynie (groszek zielony, fasolka szparagowa, cebula, kukurydza cukrowa)
oraz do zaopatrzenia Hurtowych Rynków Giełdowych
Grudziądz, Gdańsk, Elbląg. Uprawa warzyw stanowi
poważne źródło dochodu dla znacznej grupy gospodarstw wielkopowierzchniowych (kontraktacja do zakładów przetwórczych) oraz drobnych (rynki giełdowe,
lokalne bazary, sklepy ).
Produkcja zwierzęca usytuowana jest równomiernie na terenie powiatu, ale brak dużych ferm produkcji
zwierzęcej oraz brak towarowej produkcji drobiu. Dominuje produkcja trzody.
Zadania doradcze realizowane są przez 6-osobowy
zespół pracowników BP ODR w Kwidzynie. W roku
2010, dzięki zaangażowaniu starosty, Biuro otrzymało
nową lokalizację. Obecnie jego siedziba mieści się przy
ulicy Grudziądzkiej 8.
Wysoko intensywne rolnictwo, zróżnicowana produkcja stwarza określone warunki do funkcjonowania
doradztwa. Stawia jednocześnie wysokie wymagania
dla pracowników. Dobre przygotowanie merytoryczne
i fachowe pracowników, osobiste zaangażowanie oraz
przyjazny stosunek do rolników daje gwarancję poprawnej realizacji zadań doradczych. Zadania wynikają ze
zdefiniowania potrzeb rolników, przyjętych priorytetów
dla rolnictwa i obszarów wiejskich, uwzględniających
strategię rozwoju województwa i powiatu, a zapisanych
w opracowywanych corocznie planach działania.
Główne kierunki działania służby doradczej
skoncentrowane są na doradztwie technologicznym
uwzględniającym specyfikę lokalnego rolnictwa, polegającym na rozwiązywaniu problemów w produkcji
roślinnej i zwierzęcej, promujących najnowsze techniki
i technologie. Znaczna część czasu pracy poświęcana
jest na dostosowanie gospodarstw do wymogów wza-
9
Z życia Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego
jemnej zgodności (cross compliance), realizacji programów rolnośrodowiskowych, promocji odnawialnych
źródeł energii. Obecność dużych zakładów celulozowo-papierniczych, zainteresowanych odnawialnymi źródłami energii, daje możliwość różnicowania produkcji
na gruntach rolnych, umożliwia uzyskiwanie dodatkowych dochodów poprzez zakładanie plantacji topoli
i wierzby z przeznaczeniem do produkcji celulozy i energii cieplnej. Na terenie powiatu uprawa topoli zajmuje
powierzchnie około 200 ha. Poszukiwane są dalsze grunty do zakładania plantacji - docelowo około 3000 ha.
Doradztwo ekonomiczne polega na poszukiwaniu
najefektywniejszych metod produkcji, minimalizacji
kosztów, dywersyfikacji źródeł dochodu. W pracy coraz większe znaczenie ma pomoc w podejmowaniu
działalności pozarolniczej, zakładanie własnych drobnych przedsięwzięć usługowo-produkcyjnych. Posiadane walory przyrodnicze umożliwiają rozwijanie usług
agroturystycznych.
Rolnicy z powiatu kwidzyńskiego w sposób efektywny wykorzystali możliwości dofinansowania inwestycji, rozpoczynając od programu SAPARD poprzez
PROW 2004 - 2006, SPO, do PROW 2007 - 2013.
BP ODR Kwidzyn udziela wszechstronnej pomocy
w zakresie przygotowania wniosków o płatności bezpośrednie, rolośrodowiskowe, wniosków dotyczących
modernizacji gospodarstw, wspierania gospodarstw
młodych rolników, powstawania małych przedsiębiorstw w działalności pozarolniczej. Opracowywane
są wnioski o dopłaty do kwalifikowanego materiału
siewnego zakupionego oraz wyprodukowanego we
własnym gospodarstwie, rozliczenia kwot mlecznych
sprzedaży bezpośredniej, zalesień gruntów. Przygotowywane są biznesplany na potrzeby kredytowania,
z dopłatami ARiMR do oprocentowania, w zakresie
inwestycji dotyczących zakupu gruntów rolnych, zakupu sprzętu rolniczego, budowy lub modernizacji budynków inwentarskich.
Dużym powodzeniem cieszą się programy rolnośrodowiskowe, w których uczestniczy ponad 100 rolników.
Na naszym terenie funkcjonują 3 grupy producenckie.
W 46 gospodarstwach realizowana jest rachunkowość
FADN. Intensywnie rozwija się agroturystyka. Rolnicy
uczestniczą w szkoleniach organizowanych przez BP
ODR dotyczących technologii upraw, produkcji zwierzęcej, wdrażania zasad wzajemnej zgodności, energii
odnawialnej.
Gospodarstwo agroturystyczne R. Stoltmann w Sypanicy
Przemiany społeczne, przedakcesyjne programy,
programy finansowane ze środków UE oraz kredyty
preferencyjne wpłynęły bardzo korzystnie na rozwój
i modernizację rolnictwa w powiecie. Powstały obiekty
służące przechowalnictwu płodów rolnych, zakupiono
nowoczesny sprzęt (agregaty uprawowe, kombajny,
ciągniki, opryskiwacze), wybudowano nowe budynki
inwentarskie, zmodernizowano już istniejące. Zmienił
się obraz wsi.
Inwestycje finansowane ze środków unijnych w gospodarstwie
rolnym Lipianki
10
Szkolenie rolników w gminie Prabuty
Szkolenie praktyczne cross compliance w gminie Sadlinki
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Z życia Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego
Szkolenie rolników
nt. „Odnawialne źródła
energii” w gminie
Sadlinki
działalność samorządów, instytucji pozarządowych,
a także efekty aktywnej postawy mieszkańców wsi
w zakresie rozwoju. Współpraca dotyczy Ukrainy, Republiki Mołdowy, Gruzji i Białorusi. Istnieje szansa rozszerzenia tej współpracy o kolejne kraje, takie jak Uzbekistan i Kazachstan.
Pracownicy BP ODR w Kwidzynie:
Stanisław Kopiński
kierownik BP ODR w Kwidzynie
tel. kom. 607 930 644
e-mail: [email protected]
Uzyskane wiadomości wykorzystywane są w gospodarstwach do poprawy technologii i efektów ekonomicznych.
W rozwoju wsi i obszarów wiejskich aktywnie uczestniczą mieszkańcy. BP ODR w Kwidzynie współpracuje
z kołami gospodyń wiejskich, lokalnymi stowarzyszeniami mieszkańców, lokalną grupą działania, samorządami powiatowym i gminnymi w zakresie kultywowania lokalnych tradycji oraz dziedzictwa kulturowego.
Organizowane są imprezy okolicznościowe: Powiślański Stół Wielkanocny i Bożonarodzeniowy. W imprezach
uczestniczy 18 - 20 kół gospodyń wiejskich. KGW z terenu powiatu uczestniczą również w Przeglądzie Piosenki
Biesiadnej w Starym Polu, Turnieju KGW oraz innych
imprezach regionalnych, krajowych i zagranicznych.
Grażyna Błędzka
doradca
gmina Gardeja
tel. kom. 797 010 606
e-mail: [email protected]
Grażyna Laskowska
doradca
gmina Prabuty
tel. kom. 797 010 608
e-mail: [email protected]
Kazimierz Perchuć
doradca
gmina Kwidzyn
tel. kom. 797 010 609
e-mail: [email protected]
Teresa Wilkowska
doradca
gmina Sadlinki
tel. kom. 797 010 610
e-mail: [email protected]
Adam Żądłowski
doradca
gmina Ryjewo
Pokaz „Powiślański Stół
Bożonarodzeniowy” w Rakowcu
Od kilku lat BP ODR w Kwidzynie realizuje program wspierania rozwoju państw wschodnich. W szkoleniach wyjazdowych, organizowanych na teren powiatu, demonstrowane są wiodące gospodarstwa rolne,
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
tel. kom. 606 684 509
e-mail: [email protected]
Opracowanie:
pracownicy BP ODR Kwidzyn
11
Z życia Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego
„Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych
w rolnictwie i leśnictwie”
„Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich:
Europa inwestująca w obszary wiejskie”
Szkolenia dla rolników
P
omorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku,
w konsorcjum z Pomorską Izbą Rolniczą, w terminie:
od sierpnia 2010 roku do stycznia 2012 roku, realizował projekt
„Zasady otrzymywania dopłat
bezpośrednich a obowiązek spełnienia przez gospodarstwo zasad
wzajemnej zgodności ze szczególnym uwzględnieniem programów
zwalczania chorób zakaźnych”,
w ramach działania 111 „Szkolenia
zawodowe dla osób zatrudnionych
w rolnictwie i leśnictwie”.
Była to już druga edycja szkoleń
informujących o wymogach wzajemnej zgodności. W poprzedniej,
składającej się z dwóch etapów,
przeszkolono 5236 uczestników.
Szkolenia były realizowane na
terenie 14 Biur Powiatowych Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Między marcem a listopadem
2011 roku zostało przeprowadzonych 91 dwudniowych szkoleń,
w których uczestniczyło 1793 osób.
Celem projektu było przygotowanie rolników i posiadaczy lasów
do spełnienia przepisów i norm, których przestrzeganie jest koniecznym
warunkiem do uzyskania dopłat.
W ramach przeprowadzonych szkoleń uczestnicy otrzymali materiały
szkoleniowe oraz zostali zapoznani
z następującymi zagadnieniami:
• produkcja roślinna i zwierzęca
a ochrona środowiska naturalnego,
• Dobra Kultura Rolna zgodna z zachowaniem ochrony środowiska,
12
• zasady rejestracji i identyfikacji
zwierząt,
• zdrowie publiczne ludzi, zdrowie
zwierząt i zdrowotność roślin,
• program zwalczania chorób zakaźnych u zwierząt gospodarskich,
• dobrostan zwierząt,
• system sankcji stosowany w zakresie niespełnienia wymogów
wzajemnej zgodności.
W drugim dniu szkolenia, w ramach wyjazdu studyjnego do wybranych gospodarstw, uczestnicy
w sposób praktyczny mogli dokonać oceny dostosowania do zasad
wzajemnej zgodności. Omówiono
listy sprawdzające oraz wykonano
pomiary specjalistyczną aparaturą.
Zasady wzajemnej zgodności,
czyli powiązanie otrzymywania
płatności bezpośrednich z obowiązkiem spełniania przez gospodarstwo
określonych przepisami wymogów,
są wprowadzane etapowo. Ich spełnienie stanowi również warunek
otrzymania płatności w ramach
Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, w przypadku działań rolnośrodowiskowych, gospodarowania
na obszarach górskich i o niekorzystnych warunkach gospodarowania,
obszarów „Natura 2000”, obszarów
związanych z wdrażaniem Ramowej
Dyrektywy Wodnej oraz zalesiania
gruntów rolnych.
Mamy nadzieję, iż uczestnictwo
w szkoleniu pomoże w spełnieniu
nawet najtrudniejszych zasad.
Maria Miłoszewicz-Cichocka
Wykłady w BP ODR w Człuchowie
Zajęcia praktyczne w gospodarstwie
Zastosowanie miernika wielofunkcyjnego
Zastosowanie sprzętu pomiarowego
w gospodarstwie w Klukowej Hucie
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Z życia Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego
Doradztwo rolnicze o grupach...
W dniach od 30 listopada do
2 grudnia 2011 r., w siedzibie i Oddziałach Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Gdańsku,
odbył się cykl konferencji poświęconych funkcjonowaniu grup producentów rolnych oraz grup producentów warzyw i owoców. Konferencje
zorganizowane zostały przez PODR
w Gdańsku. Przy realizacji tego działania skorzystano ze środków finansowych pochodzących z Krajowej
Sieci Obszarów Wiejskich.
W konferencjach uczestniczyło
łącznie ponad 150 osób. W spotkaniach udział wzięli producenci rolni: liderzy wiejscy, członkowie grup
producenckich, przedstawiciele izb
rolniczych; przedstawiciele związków branżowych
oraz nasi doradcy. Tematyka
konferencji dotyczyła głównie zasad i aspektów prawnych funkcjonowania grup
producentów rolnych oraz
grup producentów warzyw
i owoców, a także stanu ich
zorganizowania i perspektyw funkcjonowania grup
Uczestnicy konferencji w PODR, Oddział w Starym Polu w województwie pomor-
Konferencja „Farmera”...
W dniu 17 stycznia br., w Oddziale Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Starym Polu
odbyła się konferencja pod tytułem
„Przez innowacyjność do sukcesu”.
Konferencja zorganizowana została
przy udziale Polskiego Towarzystwa Wspierania Przedsiębiorczości
SA oraz PTWP ONLINE Sp. z o.o.
z Katowic, reprezentujących odpowiednio miesięcznik „Farmer” i portal rolniczy farmer.pl.
Spotkanie poświęcone było
przede wszystkim zagadnieniom
z zakresu ochrony roślin oraz nawożenia upraw polowych.
W konferencji uczestniczyło
ponad 250 osób. Byli to producenci
rolni z regionu Żuław, Powiśla i Kociewia, a także z powiatów sąsiednich, jak również przedstawiciele
grup producenckich, izb rolniczych,
pracownicy jednostek i firm zajmujących się agrochemiczną obsługą
rolnictwa oraz nasi doradcy.
Wiedza przekazana przez
wykładowców była ważnym elementem doskonalenia zawodowego kadry PODR, która miała
okazję zapoznać się z wynikami
doświadczeń pracowników naukowych Uniwersytetu Przyrodnicze-
Konferencję otworzył Dyrektor PODR w Gdańsku Józef Sarnowski
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
skim. Wiedza przekazana przez
wykładowców była również ważnym elementem doskonalenia zawodowego kadry PODR, która miała również okazję poszerzyć swoją
wiedzę o doświadczenia funkcjonujących grup.
O potrzebie szkoleń z zakresu integracji poziomej producentów może
świadczyć wyjątkowa frekwencja
oraz gorące dyskusje w trakcie i po
zakończeniu spotkań.
Jako organizatorzy szkolenia,
mamy nadzieję, że omawiane zagadnienia wskazały producentom
korzyści, dla których powinni organizować się w grupy, a także przybliżyły aspekty prawne dotyczące
ich powstawania i funkcjonowania.
Wierzymy, że efektem konferencji
bedzie wzrost liczby grup producenckich w naszym województwie.
Sebastian Zwierz
go oraz Instytutu Ochrony Roślin
w Poznaniu.
Pomorski Ośrodek Doradztwa
Rolniczego jako partner współpracujący przy organizacji konferencji,
ma nadzieję, że wystąpienia prelegentów przybliżyły producentom:
metody optymalizacji stosowania
środków ochrony roślin, rosnącą
rolę nawożenia mineralnego w intensywnej produkcji polowej, a także sposoby walki ze stresem u roślin,
wywoływanym przez szereg czynników biotycznych i abiotycznych oraz
pomogą rolnikom w podejmowaniu
właściwych decyzji produkcyjnych.
Sebastian Zwierz
Uczestnicy konferencji
13
Pomorska Izba Rolnicza
Posiedzenie Zarządu
Pomorskiej Izby Rolniczej
W
dniu 10 stycznia br. Zarząd Pomorskiej Izby
Rolniczej omówił bieżące
sprawy dotyczące funkcjonowania
Izby. Wiodącymi tematami były:
współpraca ze Stacją Doświadczalną Oceny Odmian, ustalenia programu III Walnego Zgromadzenia
(IV kadencji), które ma odbyć się
20 lutego 2012 roku w Pomorskiem
Ośrodku Doradztwa Rolniczego
w Gdańsku, oraz omówienie spotkań, w których brali udział członkowie Zarządu PIR.
Podczas posiedzenia Zarządu,
opiniowano, przysłane Pomorskiej
Izbie Rolniczej, projekty rozporządzeń m.in.: w sprawie podziału środków PROW na lata 2007 - 2013 oraz
projekt ustawy w sprawie składki na
ubezpieczenie zdrowotne rolników.
Szczególnie ta ostatnia wzbudziła
wiele kontrowersji. W wyniku dyskusji postanowiono wystosować pismo w tej sprawie do KRIR.
W dalszej części, Prezes PIR poinformował o organizowanych feriach zimowych, dofinansowanych
ze środków Funduszu Składkowego
Ubezpieczeń Rolników, dla dzieci
i młodzieży szkolnej do 16. roku życia, które organizuje także Pomorska
Izba Rolnicza.
Renata Wiczling
Posiedzenie Rady Powiatowej PIR
w powiecie Nowy Dwór Gdański
W
dniu 25 stycznia odbyło
się pierwsze, w nowym
roku, spotkanie Rady Powiatowej PIR w Nowym Dworze
Gdańskim. Celem spotkania było
omówienie bieżących problemów
14
oraz ustalenie planu pracy rady na
obecny rok. Rada postanowiła poprosić o spotkanie z nowo wybranym
Starostą Powiatu Nowodworskiego
w celu przedstawienia głównych
problemów rolników, mieszkających
na terenie powiatu,
oraz z nadzieją nawiązania owocnej
współpracy z nowym Zarządem Powiatu. Rada ustaliła,
iż pierwsze posiedzenie Rady Powiatowej
Pomorskiej
Izby Rolniczej Powiatu Nowodworskiego odbędzie się
w połowie marca br.
W związku z szere-
giem nowych ustaw i rozporządzeń,
na spotkanie zostaną zaproszone
ANR, ARiMR, KRUS, PIORiN. Instytucje przedstawią rolnikom nowe
przepisy prawne. Zaproszenie na
posiedzenie Rady Powiatowej PIR
każdorazowo przesyłane jest do
wszystkich gmin i sołtysów na terenie powiatu nowodworskiego.
Jednocześnie Rada zaprasza do
Biura Powiatowego codziennie od
poniedziałku do piątku, w godzinach od 7.00 do 15.00.
Adres: ul. Warszawska 31,
82-100 Nowy Dwór Gdański
tel./fax (55) 247 21 28
Biuro świadczy usługi doradcze
w zakresie rolnictwa, obsługę prawną oraz dysponuje literaturą i prasą
rolniczą.
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Pomorska Izba Rolnicza
Spotkanie opłatkowe rolników
gminy Trąbki Wielkie
W
dniu 8 stycznia br. w Szkole Podstawowej
w Trąbkach Wielkich odbyło się spotkanie
opłatkowe rolników gminy Trąbki Wielkie.
W spotkaniu wzięło udział ponad pięćdziesiąt osób,
wśród nich sołtysi oraz przedstawiciele Pomorskiej
Izby Rolniczej: Pan Zenon Bistram - Prezes PIR, Pan Jan
Wiczling - Przewodniczący RP Powiatu Gdańskiego
oraz Pan Andrzej Dończyk Delegat RP
Powiatu Gdańskiego. Gospodarzami
spotkania byli Wójt Gminy Trąbki Wielkie Błażej Konkol oraz Przewodniczący
Rady Gminy Józef Sroka.
W trakcie spotkania głos zabrał Prezes Zarządu Pomorskiej Izby Rolniczej
Pan Zenon Bistram, który podsumował
dotychczasowe działania Izby i serdecznie podziękował za udaną współpracę
z Wójtem Gminy Trąbki Wielkie. Podczas całej uroczystości można było wysłuchać przepięknych kolęd i obejrzeć
jasełka w wykonaniu dzieci ze Szkoły
Podstawowej z Trąbek Wielkich.
Renata Wiczling
O szkodach łowieckich i rolnictwie ekologicznym
w Dziemianach
D
nia 24 stycznia, w Dziemianach, Przewodniczący Rady Powiatowej PIR Powiatu
Kościerskiego wygłosił prelekcję podczas
szkolenia zorganizowanego przez Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego.
Ryszard Kleinszmidt przedstawił procedurę
szacowania szkód łowieckich w uprawach rolnych
i omówił pakiet „Rolnictwo ekologiczne” z Programu rolnośrodowiskowego.
Anna Zelewska
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
15
Pomorska Izba Rolnicza
Krajowa Rada Izb Rolniczych
w sprawie zaliczek kar
dla rolników...
W związku z faktem, iż w nowym roku kwotowym produkcji
mleka, który rozpoczyna się pierwszego kwietnia br. - po
dwuletniej przerwie - na nowo zaczną obowiązywać zaliczki
kar dla rolników, którzy przekroczyli swoje limity produkcji
mleka, 13 stycznia br. Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych
zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem
o ponowne zawieszenie pobierania od producentów należnych
wkładów na rzecz opłaty z tytułu nadwyżek.
U
stawa z 12 czerwca 2008 r.
o zmianie ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, na lata kwotowe
2008/2009 oraz 2009/2010 wyłączyła obowiązek potrącania od producentów mleka zaliczek na poczet
opłaty. Miało to ścisły związek z de-
cyzją Komisji Europejskiej o corocznym wzroście limitów krajowych
o 1% (do roku 2014).
Polscy rolnicy w ostatnich kilku latach kwot produkcyjnych nie
przekraczali. Prawdopodobnie będzie tak i w obecnym sezonie. W poprzednim okresie kwotowym swoje
indywidualne limity produkcyjne
przekroczyło ponad 50 tysięcy rolników. Problem dotyczył głównie
intensywnie rozwijających się gospodarstw. Mechanizm kar przewiduje płacenie przez każdego rolnika
zaliczki na poczet przyszłych kar,
gdy przekroczy on swój limit indywidualny. Zaliczka w wysokości
20 groszy za każdy ponadnormatywny litr mleka to dla rolnika zamrożony kapitał, gdyż zwrot zaliczki otrzymuje dopiero z końcem
kolejnego dwunastomiesięcznego
okresu.
Prognozy skupu mleka w kolejnych latach nie wskazują na niebezpieczeństwo przekroczenia, a tym
samym na ryzyko uiszczenia opłaty
za przekroczenie. W związku z tym,
czy potrącanie 20 groszy od ceny
litra mleka ma swoje uzasadnienie
w sytuacji, gdy wstępne wykorzystanie krajowego limitu za rok
2010/11 ukształtowało się na poziomie ok. 95%, a za 2011/2012 wyniosło 96%?
Dlatego Zarząd KRIR, wnioskował do Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi o poparcie propozycji samorządu rolniczego, poprzez
nowelizację przepisów i zawieszenie
na kolejny rok pobierania zaliczek
kar, tak aby zmiany w prawie weszły w życie przed 1 kwietnia, gdy
w mleczarstwie zaczyna się nowy
rok kwotowy.
Szachowe mistrzostwa
K
omitet Organizacyjny I Szachowych Ogólnopolskich Mistrzostw Rolników, wspólnie
z Kujawsko-Pomorską Izbą Rolniczą
zamierza zorganizować w połowie
marca 2012 roku, w Przysieku koło
Torunia, I Szachowe Ogólnopolskie
Mistrzostwa Rolników.
Jednodniowe zawody odbędą
się z udziałem sędziego klasy państwowej. Każdy uczestnik otrzyma
ciepły posiłek oraz pamiątkowy dyplom. Dla najlepszych zawodników
przewidziane są atrakcyjne nagrody rzeczowe. Dokładna informacja
o dacie i sposobie przeprowadzenia
turnieju szachowego zostanie podana w późniejszym terminie.
16
Zapisy zawodników przyjmowane są w biurze Kujawsko-Pomorskiej Izby Rolniczej w Przysieku,
u Pani Joanny Błaszkiewicz, tel.
(56) 678 92 40 oraz w biurze Izby
Rolniczej we Włocławku u Pana Andrzeja Marciniaka, tel. (54)231 29 54.
W zgłoszeniu należy podać imię
i nazwisko, adres, wiek uczestnika
oraz kontakt telefoniczny.
KPIR
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Pomorska Izba Rolnicza
ABC przedsiębiorczości...
W
dniu 16 stycznia br., w Chojnicach, w ramach
projektu „Nie tylko zboże zapełnia trzos”,
odbyły się warsztaty aktywizacyjne – ABC
przedsiębiorczości dla beneficjentów z kursu: kucharz
w gospodarstwie agroturystycznym, operator koparko-ładowarki i kierowca. Warsztaty prowadziła pani Grażyna Zalewska- Pawlisz.
Uczestnicy warsztatów mogli dowiedzieć się, jak założyć działalność gospodarczą, czym jest przedsiębiorczość, poznali cechy dobrego przedsiębiorcy.
Dowiedzieli się również, skąd czerpać pomysły na
własną firmę, jakie i gdzie mogę uzyskać dofinansowanie, zaczynając własną działalność gospodarczą oraz jakie dokumenty należy złożyć i gdzie.
Spośród uczestników, dzięki naszym wcześniejszym
działaniom, takim jak: badanie preferencji zawodowej,
a następnie przeprowadzenie spotkań i utworzenie Indywidualnego Planu Działania oraz przeprowadzenie
dodatkowo warsztatów aktywizacyjnych dla grupy, która uświadomiła sobie własną wartość i wzięła sprawy
w swoje ręce, wyłoniła się grupa „małych przedsiębiorców”, którzy sami dla siebie chcą być pracodawcami.
Gabriela Łozowicka
Podniesienie konkurencyjności gospodarstw...
W
dniach 11 - 12 stycznia br. w Silnie (powiat chojnicki) obyło się szkolenie zorganizowane przez
Krajową Radę Spółdzielczości i Pomorską Izbę
Rolniczą na temat „Podniesienie konkurencyjności gospodarstw rolnych poprzez zrzeszanie się rolników, ze
szczególnym uwzględnieniem formy spółdzielczej”.
W pierwszy dniu szkolenia zajęcia prowadził pan
Ireneusz Drozdowski. Omówił zagadnienia dotyczące
rynku rolnego, spółdzielczości rolniczej w krajach UE
i w Polsce, stan zorganizowania polskich rolników,
a także podstawy prawne oraz zasady tworzenia i funk-
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
cjonowania grup producentów, formy wsparcia, dobre
praktyki działania w grupie.
W drugim dniu zajęcia prowadził pan Marcin Martynowski. Przedstawił rolnikom tematykę związaną
z zakładaniem spółdzielni jako grupy producenckiej od inicjatywy do uzyskania wsparcia finansowego oraz
zasady prowadzenia działalności finansowej w grupie
i procedury wykorzystania pomocy finansowej.
Wszyscy uczestnicy szkolenia mieli zapewnione materiały szkoleniowe, wyżywienie oraz ryczałt na dojazdy.
Gabriela Łozowicka
17
Pomorska Izba Rolnicza
Warsztaty aktywizacyjne
w siedzibie Pomorskiej Izby Rolniczej
D
la uczestników projektu
„Nie tylko zboże zapełnia
trzos” prowadzimy również warsztaty aktywizacyjne, które odbywają się po etapie tworzenia
Indywidualnego Planu Działania.
Doradca zawodowy, prowadzący
zajęcia dla uczestników projektu,
omawia m.in. gotowość do zmiany
zawodowej, postawy życiowej, cele
zawodowe i drogi ich osiągania oraz
specjalny moduł poświęcony równości szans kobiet i mężczyzn. Zajęcia
prowadzone są metodą interaktywną i zawierają wiele ćwiczeń oraz
grę symulacyjną.
Anna Król
Koordynatorka Projektu
Grupa uczestników z obszaru działania biura w Starym Polu
z doradczynią – Magdaleną Stępka
Kurs kucharza w Lęborku
W
dniu 19 stycznia zakończył się w Lęborku kurs
kucharza. Uczestniczyło
w nim 10 osób - 9 pań i jeden pan.
W ocenie prowadzącego zajęcia,
pana Jacka Czechowicza, grupa była
dobrze dobrana i zdyscyplinowana.
Jak to często bywa, zdolnościami kulinarnymi wyróżniał się mężczyzna
- Pan Dariusz Stankiewicz. Miałam
też okazję jeść ciasto upieczone przez
pana Darka. Było rewelacyjne! Grupa była bardzo zadowolona z kursu.
Pojawiają się już pytania o następny
kurs organizowany przez Pomorską
Izbę Rolniczą. Rolnicy z powiatu lęborskiego doceniają szkoleniową inicjatywę PIR.
Amata Chrostowska
18
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Pomorska Izba Rolnicza
FELIETON
Miastowy, wiejski…
czy polski?
Czy w XXI wieku uwolniliśmy się już od pejoratywnego
rozumienia „wiejskości” i tego polskiego antyruralizmu?
Czy wiejskość musi nam się kojarzyć z balastem systemowym?
P
ytanie to wraca zawsze, kiedy dość demagogicznie mówi
się o znaczeniu środków budżetowych przekazywanych na
KRUS, a ostatnio w czasie dyskusji
o rolniczych składkach zdrowotnych. W tym tygodniu uchwalona
zostanie w Sejmie ustawa regulującą w 2012 roku system opłacania
składek na ubezpieczenie zdrowotne rolników i ich domowników.
Od lutego składka wynosić będzie
1 zł miesięcznie za każdy hektar
przeliczeniowy użytków rolnych
w gospodarstwie rolnym. Docelowo od 2013 roku w exposé szefa rządu zapowiedziane zostało objęcie
rolników podatkiem dochodowym,
a wraz z nim wprowadzenie nowej
ewidencji uzyskiwanych przez nich
dochodów. Opozycja krytykuje rząd
za pilny tryb pracy nad ustawą. PiS
wskazuje na niekonstytucyjność
projektu rządowego.
Jest pewne, że funkcjonuje wiele
stereotypów i utartych opinii o wsi
i jej mieszkańcach. Te uprzedzenia
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
utrudniają zrozumienie proponowanych przez rząd reform i zmian
na wsi. Rzadko spogląda się na wieś
i tereny wiejskie jako na „zasób” potrzebny do rozwoju gospodarczego
kraju. Już Arystoteles, w czwartym
wieku przed naszą erą pisał: „rolnictwo przyczynia się wielce do wy-
robienia sprawności, bo nie wyniszcza ciał, jak zajęcia rzemieślnicze,
przeciwnie krzepi je tak, że rolnicy
są zdolni znieść zmiany powietrza
i wszelkie trudy, prócz tego wyrabia
odwagę wobec niebezpieczeństw ze
strony nieprzyjaciół z zewnątrz…”.
Daleki jestem od gloryfikowania rolnictwa. Faktem jest jednak, że jeszcze
długo obszary wiejskie będą stanowiły potencjał demograficzny kraju.
Przecież blisko 40% ogółu mieszkańców naszego kraju zamieszkuje tereny wiejskie.
Nie widzę potrzeby rysowania linii podziału interesów grup społecznych. Nie uważam również za zasadne podgrzewanie krytyki środowiska
wiejskiego za funkcjonujący odrębny
rolniczy system zabezpieczenia społecznego. Oprócz polskiego KRUS
w krajach typowo rolniczych Unii
Europejskiej również funkcjonują autonomiczne systemy ubezpieczenia
społecznego dedykowane społeczności wiejskiej. Francuska Mutualité Sociale Agricole (MSA) czy niemiecka
Die Landwirtschaftlichen Sozialversicherung (LSV) oferują cały wachlarz
usług socjalnych, jak: ubezpieczenie
zdrowotne, emerytalno-rentowe, wypadkowe, chorobowe, zasiłki i inne
usługi dla rolników.
Warto również pamiętać, że konsekwencją obrony przed lobby rolniczym, do której często się zachęca w
czasie dyskusji o reformie i zmianach
na wsi, może być także wzrost niepożądanego „miejskiego szowinizmu”.
Michał Marciniak
19
Pomorska Izba Rolnicza
Nowe miejsca pracy na wsi
Przedszkola, salony fryzjerskie, restauracje, warsztaty
samochodowe, agencje reklamowe, zakłady produkujące
meble czy świadczące usługi budowlane - m.in. takie firmy
powstają coraz częściej na wsiach i w małych miasteczkach,
dając zatrudnienie ich mieszkańcom. Ten rozwój
przedsiębiorczości jest możliwy dzięki wsparciu, którego
udziela Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w
ramach działania „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw”
należącego do Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata
2007 - 2013.
D
otychczas pracę w małych
firmach znalazło ponad
12,5 tys. osób, a wkrótce
liczba ta będzie znacznie większa,
gdyż w trakcie oceny znajduje się
ok. 15 tys. wniosków z ostatniego
naboru. Wieś, obok swojej tradycyjnej roli wytwarzania produktów
żywnościowych, zyskuje bowiem
także znaczenie jako przestrzeń
działalności gospodarczej niezwiązanej z rolnictwem. Impulsem do
takich przemian są unijne programy realizowane przez ARiMR,
wśród nich „Tworzenie i rozwój
mikroprzedsiębiorstw”, oferujący
dofinansowanie inwestycji, dzięki
której powstaną nowe miejsca pracy na obszarach wiejskich. Wysokość wsparcia uzależniona jest od
liczby nowo utworzonych stanowisk
pracy. W przypadku jednego miejsca
pracy można otrzymać do 100 tys. zł
dofinansowania, co najmniej dwu
miejsc - do 200 tys. zł. Natomiast
stworzenie co najmniej trzech eta-
20
tów pozwala ubiegać się o wsparcie
sięgające 300 tys. zł.
Wszyscy, którzy otrzymali pomoc z tego działania podkreślają,
że bez niej założenie własnej firmy
byłoby dużo trudniejsze, a często
wręcz niemożliwe. Ze wsparcia, oferowanego przez ARiMR na tworzenie miejsc pracy poza rolnictwem,
korzystali m.in. przedsiębiorcy
z województwa warmińsko-mazurskiego. Kilkoro z nich opowiedziało
o tym reporterom TVP Olsztyn.
Zdaniem Piotra Janikowskiego,
który dzięki dotacji z ARiMR kupił koparko-ładowarkę i świadczy
usługi budowlane: „Droga do otrzymania pieniędzy jest prosta. Tym
bardziej że, pracownicy Agencji naprawdę starają się, żeby przyznać te
pieniądze” - dodaje Krzysztof Kowalewski, właściciel stacji kontroli
pojazdów. Problemów z ich otrzymaniem nie miała również Anna
Szymańska, która w małej miejscowości prowadzi zakład fryzjerski.
Dzięki dofinansowaniu kupiła samochód, zwiększyła zatrudnienie,
co umożliwiło poszerzenie zakresu
usług świadczonych przez jej salon:
„Teraz dojeżdżamy do tych klientek, które nie mogą same do nas
przyjechać”.
W innych regionach kraju przedsiębiorcy też nie zasypiali gruszek
w popiele, skorzystali z dofinansowania na stworzenie nowych miejsc
pracy na terenach wiejskich i są
z tego bardzo zadowoleni.
Inwestycje, które są realizowane
ze środków na „Tworzenie i rozwój
mikroprzedsiębiorstw” zmieniają
polskie wsie i miasteczka. Zgodnie
z celami Wspólnej Polityki Rolnej
Unii Europejskiej, której jednym
z dwóch filarów jest PROW 2007 2013, stają się one bardziej przyjaznymi i wygodnymi miejscami do
życia, gdzie coraz częściej skorzystać można z takich samych usług,
jakie oferują miasta. Zaczynają to
doceniać mieszkańcy dużych aglomeracji, którzy coraz chętniej zamieszkują na terenach wiejskich, by
cieszyć się ich walorami.
Źródło: ARiMR
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Pomorska Izba Rolnicza
Relacja z otwarcia wystawy
strojów żuławskich
W
ernisaż odbył się w wytwornie urządzonej
Sali Mieszczańskiej Ratusza Staromiejskiego
w Gdańsku. Przyznam, że udział w otwarciu
wystawy był moją pierwszą wizytą w tym miejscu.
Już sam wystrój wnętrz zaimponował mi rozmachem sufitowych malowideł i misternie zdobionych
mebli. Sadzę, że nie można było znaleźć lepszego miejsca na urządzenie prezentacji ubiorów żuławskich
z XVII wieku. W obszernej sali rozwieszono kilkanaście
kompletnych strojów. Ich wygląd oraz jakość wykonania pobudzały wyobraźnię. Przyglądając się szerokiej
gamie odcieni, ślizgających się po gładkich, mieniących
się tkaninach, zazdrościłem dawnym Żuławianom odwagi w noszeniu tych sukien i kubraków. Przypomniały
mi się słowa angielskiego pisarza, Toma Hodgkinsona,
który wytykał współczesnym dumę ze strojów, które
noszą, podczas gdy stroje z minionych wieków były nieporównanie bardziej kolorowe i szczegółowe (czasem
aż do przesady!). Dzisiaj za elegancki uznaje się czarny garnitur, a na ślub zakłada całkowicie białą suknię.
Złote, błękitne i czerwone kreacje, które zobaczyłem na
wystawie, były o wiele weselsze, zatem o wiele bardziej
nadawałyby się na wesele. Wydaje się jakby dzisiejszy
człowiek z niezrozumiałych powodów rozdzielał elegancję od piękna.
Gdy zebrani goście przyjrzeli się już eksponatom,
oficjalnie otwarto wystawę. Za grającym na skrzypcach
muzykiem do sali wkroczyła młoda para w weselnych
strojach. Moją uwagę przykuła kobieca suknia. Była
wykonana ze złotego jak ogień materiału. Na głowie
panny młodej spoczywało nietypowe nakrycie głowy
przypominające koronę, tym bardziej, że wykonano je
z tego samego złotego materiału co suknię. Gdy państwo młodzi weszli na scenę, głos zabrała pani Emilia
Grzyb, Prezes Zarządu Lokalnej Grupy Działania „Trzy
Krajobrazy”, która zorganizowała wystawę. W jej głosie pobrzmiewało wzruszenie, do którego otwarcie się
przyznała. Wzruszenie udzieliło się także profesorowi
Andrzejowi Januszajtisowi, którego prelekcja była jednym z głównych punktów programu. Mówił spokojnie
i z zamiłowaniem, głosem nawykłym do snucia gawęd.
Z trzymanej pod pachą teczki wyjmował historyczne
szkice, a kiedy o nich opowiadał, człowiek nagle uświadamiał sobie jak szerokim tematem są dzieje mody.
Nigdy nie przyszłoby mi do głowy, że nad stylistyką
dawnych strojów prowadzi się dogłębne badania i, że
tak wielu ludzi poświęca się temu z pasją. Zrozumiałem,
że wokół mnie rozwija się wiele dziedzin, o których nie
mam pojęcia.
Po prelekcji gości, zaproszono do suto zastawionych stołów, których ozdobą był ogromny, wypieczony tradycyjną metodą bochen chleba. Był on dziełem
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
Koła Gospodyń Wiejskich z Leszkowa. Przestrzeń wernisażu wypełniła się gwarem podnieconych rozmów.
Moją uwagę zwróciła grupa dzieci, które biegały wśród
strojów oraz dekoracji. Jedna z dziewczynek obracała
w dłoniach elementy strojów, badała tkaniny. Ucieszyło mnie, że nikt z organizatorów nie zwrócił jej uwagi,
by nie dotykała eksponatów. Zawsze kiedy zabierano
mnie do muzeów, gdy byłem dzieckiem, miałem ochotę
wszystko badać.
Wystawę z czystym sercem polecam. Jej obejrzenie
nie zajmuje wiele czasu, za to dostarcza satysfakcji osobom wrażliwym na piękno. W czerwcu tego roku odbędzie się spektakl Wesele Żuławskie, na którym również
będzie można obejrzeć stroje z wystawy.
Na zakończenie, głos zabrała pani Olga Leszko,
która wraz ze swoją ekipą uszyła stroje. Opowiadała
o panujących w Europie trendach, które ukształtowały
ostateczny wygląd żuławskich strojów w epoce baroku.
Choć nie używała mikrofonu, jej wesoły głos wypełnił
całą salę, zasłuchaną w historyczne anegdoty. Jeśli wybierzecie się Państwo na wystawę, koniecznie zwróćcie
uwagę na szerokie, białe kryzy zapinane pod szyją, które przywędrowały do Polski aż z Hiszpanii.
Krzysiek
Źródło: LGD Trzy Krajobrazy
21
Dla wsi i regionu
Wspólna Polityka Rolna
po roku 2013
W dniu 12 października ubiegłego roku
Komisja Europejska przedstawiła propozycje
ustawodawcze dotyczące Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2014- 2020. Przedstawiony
pakiet legislacyjny zawiera projekty
rozporządzeń, które obecnie są przedmiotem
dyskusji środowiskowych i stanowić będą
podstawę stanowisk negocjacyjnych
poszczególnych państw Unii Europejskiej.
Wejście w życie uregulowań zawartych
w tym pakiecie w znaczący sposób zmieni
prowadzenie Wspólnej Polityki Rolnej.
W celu przybliżenia rolnikom głównych
elementów wspomnianego pakietu, Pomorski
Ośrodek Doradztwa Rolniczego
w Gdańsku zorganizował pod koniec grudnia
2011 roku konferencję pn. „Perspektywy
rozwoju rolnictwa w kontekście zmian
Wspólnej Polityki Rolnej w latach 2014 - 2020,
z uwzględnieniem kondycji finansowej
gospodarstw rolnych na bazie danych FADN”.
Z uwagi na obszerność materiału, w artykule
przedstawiono podstawowe elementy
składające się na propozycję reformy WPR
po roku 2013 w zakresie dopłat bezpośrednich.
Pozostała część zaprezentowana zostanie
w kolejnych numerach PWR.
22
Propozycje zakładają m.in.:
• utrzymanie obecnego poziomu budżetu WPR w wymiarze nominalnym, zatem przy uwzględnieniu inflacji będziemy mieli do czynienia z realnym zmniejszeniem budżetu,
• utrzymanie obecnych proporcji finansowania między
filarami na poziomie UE,
• możliwość przesunięć do 10% kwot z filaru I do II,
• możliwość przesunięć do 5% kwot z filaru II na podniesienie stawek płatności bezpośrednich – dotyczy
państw o stawce płatności bezpośrednich poniżej 90%
średniej UE, w tym Polski,
• stopniowe zmniejszanie dysproporcji w wysokości
płatności bezpośrednich pomiędzy poszczególnymi
państwami członkowskimi - dla państw o najniższych
stawkach nastąpiłaby redukcja 1/3 różnicy między
obecnym poziomem a 90% średniej UE (do 2017 r.),
w przypadku Polski wzrost stawki wyniósłby 2,71%.
Największe zainteresowanie i dyskusje wywołuje
proponowany sposób realizacji dopłat bezpośrednich.
Zakłada on wycofanie się z dotychczasowego systemu
SAPS w nowych państwach członkowskich i wprowadzenie systemu opartego na uprawnieniach. W systemie
tym obowiązywać mają następujące zasady:
• liczba przydzielonych uprawnień zależałaby od liczby
kwalifikujących się (i zadeklarowanych w 2014 roku)
hektarów,
• w celu uzyskania uprawnień, rolnik powinien złożyć
wniosek do 15 maja 2014 r.,
• uprawnienia do płatności będą mogły zostać przyznane rolnikom, którzy otrzymywali płatności bezpośrednie w 2011 r., w ramach SPS lub SAPS,
• rolnicy, rozpoczynający działalność po 2011 r., mogą nabyć uprawnienia wraz z zakupem gospodarstwa albo
z rezerwy krajowej, jeżeli spełniają warunki przewidziane dla młodych rolników (wiek - nie więcej niż 40 lat).
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Dla wsi i regionu
Propozycje KE zakładają przyznawanie płatności tylko aktywnym rolnikom. Aktywny rolnik, w myśl przedstawionej definicji, to rolnik, w którego przypadku:
• wysokość płatności bezpośrednich rocznie jest większa lub równa 5% łącznej sumy przychodów z działalności pozarolniczej lub
• na gruntach rolnych składających się na gospodarstwo prowadzona jest minimalna działalność określona przez państwo członkowskie.
Powyższe uregulowanie nie dotyczy rolników otrzymujących dopłaty w kwocie poniżej 5 tys. euro (w Polsce
rolnicy tacy stanowią 94% beneficjentów).
KE zaproponowała także tzw. capping, czyli mechanizm redukcji płatności dla gospodarstw otrzymujących
dopłaty powyżej 150 tys. euro rocznie. Stawki tej redukcji mają wynosić:
– 20%, w przypadku kwot z przedziału 150 - 200 tysięcy
euro,
– 40%, w przypadku kwot z przedziału 200 - 250 tysięcy
euro,
– 70%, w przypadku kwot z przedziału 250 - 300 tysięcy
euro.
Założono niewypłacanie dotacji w kwotach powyżej 300 tys. euro. Jednak redukowana kwota płatności
obliczana będzie po uwzględnieniu ponoszonych przez
rolnika kosztów zatrudnienia (wynagrodzenia, podatki,
świadczenia socjalne) oraz z wyłączeniem płatności za
działania prośrodowiskowe.
W Polsce przedstawiony mechanizm dotyczyć może
802 beneficjentów, którzy uzyskują dopłaty w kwocie
powyżej 150 tys. euro. Uzyskane w wyniku tej redukcji
środki przeznaczone będą na realizację działań PROW.
Płatności bezpośrednie składać się mają z komponentów obowiązkowych i dobrowolnych.
Do obowiązkowych należeć będą:
I. Płatność podstawowa – min 43% wartości koperty
krajowej. Realizowana ona będzie na podstawie posiadanych przez rolnika uprawnień. Przewidziano
funkcjonowanie rezerwy krajowej (do 3% puli środków przeznaczonych na płatność podstawową), z
której uprawnienia rozdzielane będą młodym rolnikom rozpoczynającym działalność oraz rolnikom na
obszarach podlegających restrukturyzacji lub objętych programami rozwoju.
Do płatności kwalifikować się mają:
a) UR wykorzystywane rolniczo,
b) UR uprawnione do płatności (SAPS i SPS) w 2008
roku, które po tym okresie zostały zalesione.
Warunkiem otrzymywania płatności będzie konieczność utrzymania przez rolnika warunków kwalifikowalności gruntu przez cały rok kalendarzowy (do tej
pory jedynie wymogi cross compliance obowiązywały
przez cały rok kalendarzowy).
II. Płatność prośrodowiskowa – do 30% koperty krajowej. Płatność tą będą mogły otrzymywać gospodarstwa realizujące działania mające korzystny wpływ
na klimat i środowisko.
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
Do warunków kwalifikujących zaliczono:
a) dywersyfikację upraw,
b) utrzymanie trwałych użytków zielonych,
c) obszary prośrodowiskowe (ecological focus area).
Do płatności prośrodowiskowej automatycznie byłyby włączone gospodarstwa ekologiczne oraz gospodarstwa w całości lub w części położone na obszarach Natura 2000 uprawnione do tej płatności pod warunkiem,
że będą przestrzegane wymogi z dyrektyw ptasiej i siedliskowej.
Dywersyfikacja upraw – dotyczy gospodarstw, których powierzchnia gruntów ornych przekracza 3 ha.
Zostaną one zobowiązane do uprawy co najmniej
trzech upraw (crops), z których każda zajmowałaby
nie mniej niż 5% gruntu ornego, a plon główny nie
więcej niż 70%. Z obowiązku tego wyłączone byłyby
gospodarstwa, które w całości są wykorzystywane jako
łąki czy pastwiska, w całości są pozostawione jako grunty ugorowane lub, w których uprawiane gatunki przez
większą część roku znajdują się pod wodą.
Utrzymanie trwałych użytków zielonych - na ustalonym poziomie, w oparciu o rok referencyjny 2014. Dopuszcza się zmniejszenie powierzchni trwałych użytków zielonych, ale nie więcej niż o 5%.
Obszary prośrodowiskowe - w ramach gospodarstwa
rolnicy byliby zobowiązani do przeznaczenia na nie co
najmniej 7% gruntów kwalifikowalnych z wyłączeniem
TUZ, na obszary ukierunkowane na działania prośrodowiskowe, takie jak:
- grunty ugorowane,
- elementy krajobrazu,
- tarasy,
- strefy buforowe oraz obszary zalesione.
III. Płatności dla młodych rolników – do 2% koperty
krajowej.
Młody rolnik – to rolnik rozpoczynający lub taki,
który rozpoczął działalność w przeciągu 5 lat poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie płatności podstawowej, mający poniżej 40 lat oraz posiadający odpowiednią wiedzę i umiejętności w zakresie prowadzenia
działalności rolniczej. Wsparcie przyznawane będzie na
okres nie dłuższy niż 5 lat. Wysokość płatności wyniesie
25% średniej wartości uprawnienia rolnika pomnożonej
przez liczbę uprawnień.
Do komponentów dobrowolnych należeć będą:
I. Płatność dla obszarów o ograniczeniach naturalnych
(ONW) – do 5% koperty krajowej.
To wsparcie może być przeznaczone dla rolników,
których gospodarstwa są częściowo lub w całości położone na obszarach o naturalnych utrudnieniach wyznaczonych przez państwa członkowskie, zgodnie z projektowanymi przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów
wiejskich. Zmienią się jednak kryteria wyznaczania tych
obszarów. Nowe będą kryteriami biofizycznymi. Spodziewać się zatem można zmniejszenia, w stosunku do
obecnych, obszarów uprawnionych do wsparcia.
23
Dla wsi i regionu
II. Wsparcie związane z produkcją – w państwach stosujących SAPS (np. Polska) do 10% koperty krajowej.
Wsparciem mogą zostać objęte sektory: zbóż, roślin
białkowych i oleistych, ryżu, orzechów, skrobi ziemniaczanej, mleka i produktów mlecznych, nasion, roślin uprawnych, owiec, kóz, wołowiny, roślin strączkowych, oliwy z oliwek, jedwabników, lnu i konopi,
suszu paszowego, chmielu, buraków cukrowych,
trzciny cukrowej i cykorii, owoców i warzyw oraz zagajników o krótkiej rotacji. Wśród objętych sektorów
brak uprawy tytoniu.
W poprzednim numerze Pomorskich Wieści
Rolniczych scharakteryzowany został stan
gospodarczego zorganizowania producentów
rolnych w województwie pomorskim.
W tym wydaniu przypominamy, z jakich
zwolnień podatkowych mogą korzystać
grupy producentów rolnych i jakie czynniki
decydują o powstawaniu grup w naszym
regionie.
Z
dniem 29 stycznia 2007 roku weszły w życie zmiany w ustawie o grupach producentów rolnych
i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw, które zostały wprowadzone ustawą z dnia 15 grudnia 2006
roku (Dz.U. nr 251, poz. 1847). Zmiany te dotyczą między innymi zwolnień podatkowych.
Zwolnienia podatkowe dla grup producentów
rolnych
Oprócz wymienionych komponentów, obowiązkowym elementem systemu dopłat bezpośrednich będzie
uproszczona płatność dla małych gospodarstw – mogąca stanowić do 10% wartości koperty krajowej. Będzie
to system alternatywny wobec pozostałych komponentów płatności. Udział rolnika w tym systemie będzie
zależny od jego decyzji. Rolnicy, którzy zdecydują się
na otrzymywanie płatności uproszczonej, zostaną wyłączeni z obowiązku spełniania wymogów wzajemnej
zgodności oraz obowiązku kontroli. Wyłączenie nie
dotyczy jednak obowiązku przestrzegania obowiązujących przepisów i podlegania kontrolom urzędowym
oraz związanych z nimi sankcjami. W systemie tym
przewidziano płatność w przedziale 500 - 1000 euro.
Możliwe będą dwa sposoby określania wysokości
wsparcia:
• wielkość nieprzekraczająca 15% średniego wsparcia
na gospodarstwo w danym państwie członkowskim
(w Polsce byłoby to od 335 euro do 500 euro) albo
• średnia wartość uprawnienia w danym państwie członkowskim pomnożona przez max 3 hektary (w Polsce
- 670 euro).
Daniel Roszak
Reklama
J&J ENERGY POLSKA Sp. z o.o.
Skup rzepaku z całej Polski,
również kontraktacje.
Kontakt: tel. 692 481 007 lub 795 530 898
e-mail: [email protected]
24
Znowelizowana ustawa o grupach producentów
rolnych i ich związkach przewiduje od dnia 1 stycznia
2007 roku zwolnienie podatkowe dla grup w zakresie
podatku od nieruchomości i podatku dochodowego od
osób prawnych. Zwolnienie to nie jest określone w czasie, tak więc grupa tak długo będzie mogła z niego korzystać, jak długo będzie pozostawać w rejestrze grup
marszałka województwa.
Zwolnieniem z podatku od nieruchomości objęte
są budynki i budowle zajęte przez grupę producentów
rolnych wpisaną do rejestru tych grup, wykorzystywane wyłącznie na prowadzenie działalności w zakresie
sprzedaży produktów lub grup produktów wytworzonych w gospodarstwach członków grupy, zgodnie z jej
aktem założycielskim. Natomiast zwolnienie z podatku
dochodowego od osób prawnych dotyczy dochodów
grupy producentów rolnych, wpisanej do rejestru grup,
pochodzących ze sprzedaży produktów lub grup produktów, dla których grupa została utworzona, wyprodukowanych w gospodarstwach jej członków - w części wydatkowanej na rzecz członków tej grupy w roku
podatkowym lub w roku po nim następującym. Za wydatki uznaje się wydatki przede wszystkim na zakup
środków do produkcji przekazanych członkom grupy
producentów rolnych oraz szkolenie członków grupy
producentów rolnych.
Zmiany dotyczą także możliwości uznania spółdzielni już funkcjonujących – jako grupę, w skład której
wchodzi co najmniej 5 producentów jednego produktu
lub grupy produktów, po spełnieniu odpowiednich warunków przepisów ustawy. Przepis ten umożliwia producentom rolnym – członkom spółdzielni rolniczych,
prowadzących wielokierunkową działalność, uzyskanie
statusu grupy producentów rolnych, bez konieczności
tworzenia nowego podmiotu. Ma to umożliwić wykorzystanie istniejącego potencjału spółdzielczego zarówno ludzkiego, jak i majątkowego.
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Dla wsi i regionu
Integracja pozioma
w województwie pomorskim (cz. II)
W zmianie do ustawy o grupach producentów...
wprowadzono dodatkowo zapis umożliwiający członkom grupy, którzy przechodzą na rentę strukturalną, na
wystąpienie z grupy, w terminie dla nich dogodnym.
Podsumowanie
Reasumując, należy stwierdzić, iż wprowadzone,
wyżej wymienione, zmiany w ustawie przyczyniły się
do znacznego wzrostu liczby grup producentów rolnych w kraju, w latach 2007 - 2011. Porównując jednak
liczbę grup wpisanych do rejestru w roku 2008 i 2009
z rokiem 2007, na przykładzie naszego województwa,
należy stwierdzić, iż nastąpił spadek liczby nowo rejestrowanych grup w tych latach. Zaledwie 8 grup uzyskało wpis do rejestru w ciągu dwóch lat, podczas gdy
w roku 2007 zarejestrowano ich 18. Dopiero w 2010
i 2011 roku zarejestrowała się znacząca liczba grup.
Analizując rok 2007, należy stwierdzić, iż bodźcem
dynamicznego wzrostu liczby zarejestrowanych grup
w województwie pomorskim była niewątpliwie nowelizacja ustawy „O grupach”, która wprowadziła, między innymi, zwolnienia podatkowe. Wzrost liczby grup
wpisanych w 2011 oraz 2010 roku może z kolei wskazywać na możliwości finansowania inwestycji przez grupy
w takich działaniach, jak: „Zwiększenie wartości dodanej
podstawowej produkcji rolnej i leśnej” oraz „Tworzenie
i rozwój mikroprzedsiębiorstw”, przy jednoczesnym
wyczerpaniu się środków dla pojedynczych gospodarstw w ramach działania „Modernizacja gospodarstw
rolnych”.
Dokładniejsza analiza dotychczasowego stanu zorganizowania grup producentów rolnych w województwie pomorskim wskazuje, że w wielu branżach zorganizowanie to jest jeszcze bardzo słabe lub nie występuje
wcale. Na 35 możliwych kategorii produktów lub grup
produktów, ujętych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa, w naszym województwie zarejestrowano grupy tylko w oparciu o 13 kategorii. Warto również zauważyć, że
w naszym województwie brak jest grup z branży hodowli koni, jajczarskiej, pszczelarskiej czy chociażby grup zajmujących się sprzedażą produktów ekologicznych, kwiatów świeżych, a nawet ozdobnych roślin ogrodniczych.
Jeśli chodzi o rodzaj produkcji, prowadzonej przez
pomorskie grupy, przeważają te, które zajmują się
sprzedażą produktów roślinnych (ponad 71%), mimo
że hodowcy w naszym województwie reprezentowani
są przez liczne związki i organizacje branżowe.
Z przeprowadzonej analizy wynika również, że
najchętniej wybieraną przez grupy formą prawną jest
spółdzielnia, która umożliwia i sprzyja organizowaniu
się większej liczby producentów, co jest zjawiskiem korzystnym. Forma prawna spółdzielni najczęściej wybie-
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
rana jest przez hodowców zwierząt. Głównym celem
takich grup jest tanio produkować – dobrze sprzedać.
Wśród zarejestrowanych grup, ponad 58% zrzesza
(tylko!) minimalną (5 osób), wymaganą liczbę członków,
jaka jest niezbędna do zarejestrowania grupy w rejestrze
marszałka województwa. Dotyczy to głównie grup zajmujących się sprzedażą ziarna zbóż i nasion roślin oleistych. Należy pamiętać, że mała liczba producentów
w grupie ma swoje zalety, ale stwarza również niebezpieczeństwo utraty statusu grupy producentów rolnych
w sytuacji rezygnacji lub nagłej śmierci członka grupy.
Co jest powodem słabego zorganizowania pomorskich producentów? Na to pytanie nie udzielę odpowiedzi. Jednakże mogę podać kilka przyczyn, które mają
decydujący wpływ na taki stan rzeczy. Należą do nich
między innymi: brak lub zły „lider”, zróżnicowany potencjał gospodarstw (w wielu płaszczyznach) oraz niechęć do wspólnego działania (nieufność sąsiedzka).
Informacje w sprawie wniosku o wpis do Rejestru Grup Producentów Rolnych Województwa Pomorskiego oraz aktualny rejestr grup można znaleźć na stronie:
http://www.pomorskie.eu/pl/bip/umwp/urzad/sprawy/sprawy_do_zalatwienia/grupy_producentow_rolnych.
Sebastian Zwierz
Dodatkowych informacji, dotyczących zagadnień związanych z organizowaniem i funkcjonowaniem grup producentów rolnych, udzielają:
Andrzej Dolny, PODR Gdańsk-Lipce
tel. 607-400-856,
Bogdan Nowaczewski, PODR, Oddział Strzelino
tel. 601-395-830,
Sebastian Zwierz, PODR, Oddział Stare Pole
tel. 797-010-684.
25
Dla wsi i regionu
Aktualne informacje prawne dla rolnictwa
Akt prawny
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 28 listopada 2011 r.
Dz.U. nr 265/2011, poz. 1574
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 25 listopada 2011 r.
Dz.U. nr 268/2011, poz. 1587
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 25 listopada 2011 r.
Dz.U. nr 268/2011, poz. 1588
Dotyczy
Istotne informacje
Data ogłoszenia:
Stawek płatności związanej za ilość skrobi
8 grudnia 2011 r.
zawartej w ziemniakach skrobiowych, za rok
Data wejścia w życie:
gospodarczy 2011/2012
z dniem ogłoszenia.
Zmiany rozporządzenia w sprawie
szczegółowych warunków i trybu
przyznawania pomocy finansowej
w ramach działania „Odtwarzanie
potencjału produkcji leśnej zniszczonego
przez katastrofy oraz wprowadzanie
instrumentów zapobiegawczych” objętego
Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich
na lata 2007-2013
Zmiany rozporządzenia w sprawie
szczegółowych warunków i trybu
przyznawania oraz wypłaty pomocy
finansowej w ramach działania
„Funkcjonowanie lokalnej grupy działania,
nabywanie umiejętności i aktywizacja”
objętego Programem Rozwoju Obszarów
Wiejskich na lata 2007-2013
Data ogłoszenia:
14 grudnia 2011 r.
Data wejścia w życie:
28 grudnia 2011 r.
Data ogłoszenia:
14 grudnia 2011 r.
Data wejścia w życie:
28 grudnia 2011 r.
Data ogłoszenia;
14 grudnia 2011 r.
Data wejścia w życie:
28 grudnia 2011 r.
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 2 grudnia 2011 r.
Dz.U. nr 268/2011, poz. 1589
26
Maksymalnych sum ubezpieczenia dla
poszczególnych upraw rolnych i zwierząt
gospodarskich na 2012 r.
W 2012 r. maksymalne sumy
ubezpieczenia:
1) 1 ha upraw rolnych wynoszą:
a) 8.000 zł - dla zbóż,
b) 10.000 zł - dla kukurydzy,
c) 10.000 zł - dla rzepaku i rzepiku,
d) 26.000 zł - dla chmielu,
e) 21.000 zł - dla tytoniu,
f ) 129.000 zł - dla warzyw
gruntowych,
g) 61.000 zł - dla drzew i krzewów
owocowych,
h) 50.000 zł - dla truskawek,
i) 30.000 zł - dla ziemniaków,
j) 9.000 zł - dla buraków cukrowych,
k) 15.000 zł - dla roślin strączkowych;
2) 1 sztuki zwierzęcia wynoszą:
a) 14.000 zł - dla bydła,
b) 13.000 zł - dla koni,
c) 800 zł - dla owiec,
d) 800 zł - dla kóz,
e) 1.900 zł - dla świń,
f ) 53 zł - dla kur, perlic i przepiórek,
g) 65 zł - dla kaczek,
h) 250 zł - dla gęsi,
i) 130 zł - dla indyków,
j) 750 zł - dla strusi.
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Dla wsi i regionu
Akt prawny
Dotyczy
Rozporządzenie Rady Ministrów
z dnia 28 listopada 2011 r.
Dz.U. nr 271/2011, poz. 1601
Wysokości środków finansowych
przeznaczonych na płatności niezwiązane
dla producentów ziemniaków skrobiowych
za rok gospodarczy 2011/2012
Data ogłoszenia:
16 grudnia 2011 r.
Data wejścia w życie:
30 grudnia
Wysokości dopłat do składek z tytułu
ubezpieczenia upraw rolnych i zwierząt
gospodarskich w 2012 r.
Data ogłoszenia:
16 grudnia 2011 r.
Data wejścia w życie:
30 grudnia 2011 r.
W 2012 r. dopłata do składki
z tytułu ubezpieczenia:
1) upraw zbóż, kukurydzy, rzepaku,
rzepiku, chmielu, tytoniu,
warzyw gruntowych, drzew
i krzewów owocowych,
truskawek, ziemniaków,
buraków cukrowych lub roślin
strączkowych - wynosi 50%
składki do 1 ha uprawy;
2) bydła, koni, owiec, kóz, drobiu
lub świń - wynosi 50% składki
do 1 sztuki.
Współczynnika ilościowego na rok
gospodarczy 2011/2012
Data ogłoszenia:
28 grudnia 2011 r.
Data wejścia w życie:
z dniem ogłoszenia.
Ustala się współczynnik ilościowy
na rok gospodarczy 2011/2012 dla:
1) długiego włókna lnianego
w wysokości 4,4166 t/ha;
2) krótkiego włókna lnianego
w wysokości 0,9079 t/ha;
3) włókna konopnego w wysokości
0,9079 t/ha.
Rozporządzenie Rady Ministrów
z dnia 6 grudnia 2011 r.
Dz.U. nr 271/2011, poz. 1602
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 15 grudnia 2011 r.
Dz.U. nr 282/2011, poz. 1651
Istotne informacje
Zmiany rozporządzenia w sprawie wymagań
i sposobu postępowania przy utrzymywaniu
gatunków zwierząt gospodarskich, dla
których normy ochrony zostały określone
w przepisach Unii Europejskiej
Data ogłoszenia:
28 grudnia 2011 r.
Data wejścia w życie:
z dniem ogłoszenia.
Sposobu i warunków wykorzystania ogólnej
kwoty połowowej
Data ogłoszenia:
28 grudnia 2011 r.
Data wejścia w życie:
z dniem ogłoszenia, z wyjątkiem
§15, który wchodzi w życie
z dniem 1 grudnia 2014 r.
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 12 grudnia 2011 r.
Dz.U. nr 292/2011, poz. 1722
Zmiany rozporządzenia w sprawie
szczegółowych warunków i trybu udzielania
wsparcia finansowego z funduszy promocji
produktów rolno-spożywczych
Data ogłoszenia:
30 grudnia 2011 r.
Data wejścia w życie:
13 stycznia 2012 r.
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 10 stycznia 2012 r.
Dz.U. 2012, poz. 67
Zmiany rozporządzenia w sprawie środków
dopuszczonych do skażania alkoholu
etylowego
Data ogłoszenia:
19 stycznia 2012 r.
Data wejścia w życie:
2 luty 2012 r.
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 15 grudnia 2011 r.
Dz.U. nr 282/2011, poz. 1652
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 23 grudnia 2011 r.
Dz.U. nr 282/2011, poz. 1653
Na podstawie dostępnych materiałów
opracowała Joanna Woźnica
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
27
Zarządzanie gospodarstwem rolnym
Dochodowość gospodarstw ekologicznych
w roku 2009 na podstawie badań PL FADN
G
ospodarstwa ekologiczne są obecnie trwałym
elementem krajobrazu rolniczego w Polsce.
Stają się one także coraz bardziej widoczne w
próbie gospodarstw prowadzących rachunkowość
rolną w ramach PL FADN. Na około 11 tys. badanych
gospodarstw, gospodarstwa ekologiczne w roku 2009
reprezentowane były przez 241 gospodarstw. Ich liczba, po ok. 20-procentowym wzroście w roku 2008,
w stosunku do roku 2007, utrzymała się na stałym poziomie. Obserwacje z roku 2007 wskazywały, że tę formę produkcji wybierały raczej gospodarstwa bardzo
małe oraz średniomałe. W pozostałych grupach wielkości ekonomicznej gospodarstwa ekologiczne występowały w liczbie zbyt małej, aby można było zaprezentować osiągnięte przez nie wyniki (zgodnie z zasadami
FADN można prezentować wyniki z grupy obejmującej co najmniej 15 gospodarstw).
Badania z lat 2008 - 2009 wskazują, iż w badanej próbie systematycznie wzrasta liczba gospodarstw większych – 16=<40 ESU.
wielkości ekonomicznej gospodarstw ekologicznych
utrzymuje się więcej krów, natomiast w miarę wzrostu
wielkości gospodarstw sytuacja ulega zmianie. Stany
trzody chlewnej we wszystkich grupach wielkości ekonomicznej są w gospodarstwach ekologicznych niższe,
znacząco niższe są także wydajności mleczne krów.
W badanych gospodarstwach dominującym kierunkiem jest produkcja roślinna. Jednak w stosunku do
ubiegłego roku procentowy udział wartości produkcji
zwierzęcej w produkcji ogółem zdecydowanie wzrósł z 39 - 43% w roku 2008, do 43 - 50,4% w roku 2009, przewyższając nawet w grupie gospodarstw najmniejszych
udział produkcji roślinnej (50,4%).
Potencjał produkcyjny
Analizowane gospodarstwa ekologiczne posiadają
porównywalną z gospodarstwami konwencjonalnymi
wielkość majątku, jak również jego strukturę. W porównaniu z rokiem poprzednim, pogorszyła się jednak struktura aktywów. Udział aktywów obrotowych (6 - 10%)
w 2009 r. był znacznie poniżej poziomu z roku 2008
(11 - 17%). Natomiast podobnie, jak w roku poprzednim,
kształtował się udział kapitału własnego w strukturze
pasywów. W miarę wzrostu wielkości ekonomicznej
gospodarstw, zmniejszał się udział kapitału własnego –
w gospodarstwach najmniejszych 97 - 98% wartości majątku sfinansowane było kapitałem własnym, natomiast
w grupie gospodarstw średniodużych tylko 91 - 92%.
Porównanie potencjału produkcyjnego, w poszczególnych grupach wielkości ekonomicznej gospodarstw
ekologicznych, z całością gospodarstw w danej grupie,
wskazuje na utrzymywanie się, w kolejnych latach badań,
dużego podobieństwa porównywanych grup. Wszystkie
zatem wykazane różnice produkcyjno-finansowe są efektem wyboru ekologicznej technologii produkcji oraz poziomu wsparcia pozarynkowego (dotacje).
Charakterystyka produkcji
W każdej z analizowanych grup wielkości ekonomicznej, powierzchnia gospodarstw ekologicznych była
większa od średniej powierzchni UR dla całości badanej
próby. Szczególnie istotna różnica występuje w grupie
gospodarstw średniodużych.
W gospodarstwach ekologicznych mniejszy jest
udział uprawy zbóż w strukturze zasiewów. Znacząco
niższe są także plony zbóż. W najmniejszych grupach
28
W badanych gospodarstwach ekologicznych
dominowała produkcja roślinna
Wartość produkcji
Wartość produkcji w gospodarstwach ekologicznych jest wyraźnie niższa od wartości dla całości badanej próby. Obserwacja ta dotyczy wszystkich grup wielkości ekonomicznej.
W porównaniu do roku 2008, w roku 2009 nastąpiło obniżenie wartości produkcji w gospodarstwach
ekologicznych. Obniżka ta wynika ze znacznie niższej
wartości produkcji roślinnej w badanych gospodarstwach w 2009 r.
Zestawienie wartości produkcji w roku 2009, z odnośnymi danymi z 2008 r., wskazuje, że:
- obniżenie wartości produkcji widoczne jest we wszystkich grupach gospodarstw ekologicznych,
- we wszystkich badanych grupach gospodarstw ekologicznych widoczny jest wyraźny spadek wartości
produkcji roślinnej, zanotowano natomiast wzrost
wartości produkcji zwierzęcej.
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Zarządzanie gospodarstwem rolnym
Zestawienie wartości produkcji ekologicznej w roku 2009 z danymi z roku 2008
Gospodarstwa:
Wyszczególnienie
bardzo małe (< 4 ESU)
małe (4=<8 ESU)
średniomałe (8=<16 ESU)
ogółem
ekologiczne
ogółem
ekologiczne
ogółem
ekologiczne
Wartość produkcji ogółem
2008 r. = 100%
73,49%
85,05%
103,36%
85,47%
98,07%
89,47%
Wartość produkcji roślinnej
2008 r. = 100%
106,79%
61,10%
113,02%
73,49%
98,51%
80,39%
Wartość produkcji zwierzęcej
2008 r. = 100%
92,39%
104,48%
93,02%
103,84%
96,85%
103,11%
Produkcja ogółem w zł/ha
Różnice w wartości produkcji pomiędzy gospodarstwami ekologicznymi a całością badanej grupy są bardziej wyraziste, gdy przedstawimy je
w przeliczeniu na 1 ha UR.
W porównaniu z rokiem poprzednim, produkcja ogółem z ha UR
uległa jednak zmniejszeniu zarówno
w całej badanej grupie gospodarstw,
jak i w grupie gospodarstw ekologicznych.
Koszty produkcji
Koszty ogółem w gospodarstwach ekologicznych są znacząco
niższe niż w próbie ogólnej badanych
gospodarstw. Różnica pomiędzy
kosztami utrzymuje się we wszystkich latach badań.
Na taki obraz wpływają zarówno
znacząco niższe koszty bezpośrednie
Koszty ogółem w zł/ha
produkcji roślinnej, jak i zwierzęcej.
Koszty bezpośrednie produkcji
roślinnej były w 2009 roku w gospodarstwach ekologicznych na poziomie niższym niż w roku poprzednim,
w przeciwieństwie do gospodarstw
ogółem.
W przypadku kosztów bezpośrednich produkcji zwierzęcej w gospodarstwach ekologicznych, w porównaniu
z rokiem 2008, wzrosły one w grupie
gospodarstw najmniejszych. W pozostałych grupach były również niższe.
Z kolei, koszty ogólnogospodarcze były w gospodarstwach ekologicznych nieznacznie wyższe.
W przeliczeniu na 1 ha UR koszty ogółem w gospodarstwach ekologicznych kształtowały się na poziomie znacząco niższym od kosztów wyliczonych dla całości badanej grupy. Ich wielkość była porównywalna
z zanotowaną w roku 2008.
W porównaniu z rokiem 2008 wyraźnie zaznaczona była natomiast obniżka kosztów ogółem na ha UR dla całej
próby badanych gospodarstw. Różnica w kosztach na ha UR uległa zatem w roku 2009 spłaszczeniu w stosunku do
roku poprzedniego.
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
29
Zarządzanie gospodarstwem rolnym
Dotacje do działalności
operacyjnej
Dopłaty do działalności operacyjnej w zł/1 ha UR
We wszystkich badanych
grupach dotacje do działalności
operacyjnej w gospodarstwach
ekologicznych były znacząco
wyższe niż dla ogółu badanych.
Szczególnie wysoki poziom dotacji, na 1 ha UR, występuje
w przypadku gospodarstw bardzo
małych, małych i średniomałych.
Dochód rolniczy
Gospodarstwa
ekologiczne
w analizowanych grupach wielkości ekonomicznej, przewyższały pozostałe gospodarstwa pod
względem osiągniętego dochodu
z rodzinnego gospodarstwa rolnego. Dochód ten jednak, poza
grupą największych, był niższy
niż w 2008 roku.
Dochód rolniczy, w przeliczeniu na 1 ha UR, był wyraźny wyższy w gospodarstwach ekologicznych, poza grupą gospodarstw
największych. We wszystkich grupach wielkości gospodarstw, w porównaniu z rokiem poprzednim,
uległy jednak spłaszczeniu różnice
w dochodzie pomiędzy gospodarstwami ekologicznymi a całością badanej próby.
Średnie wynagrodzenie netto w gospodarce narodowej wynosiło w 2009 r. – 24880 zł. Zatem parytet
dochodowy w przypadku gospodarstw ekologicznych
był osiągnięty już w grupie gospodarstw średniodużych
(8=<16 ESU), natomiast dla całości gospodarstw badanych
Dochód w zł/z 1 ha UR
– dopiero w grupie gospodarstw dużych (16=<40 ESU).
W porównaniu jednak z rokiem 2008 dochód rolniczy
w gospodarstwach ekologicznych (za wyjątkiem największych), w przeliczeniu na osobę pełnozatrudnioną,
spadł w roku 2009 bardziej, aniżeli dla całości gospodarstw badanej próby.
Gospodarstwa:
Wyszczególnienie
bardzo małe
< 4 ESU
małe
4=<8 ESU
średniomałe
8=<16 ESU
średnioduże
16=<40 ESU
Dochód z rodzinnego gospodarstwa rolnego
w zł/osobę pełnozatrudnioną - ogółem
2008 r. = 100%
99,29%
98,63%
97,46%
94,02%
Dochód z rodzinnego gospodarstwa rolnego
w zł/osobę pełnozatrudnioną – ekologiczne
2008 r. = 100%
81,09%
89,97%
88,02%
128,07%
30
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Zarządzanie gospodarstwem rolnym
Prezentowane wyniki wskazują, że generalnie gospodarstwa ekologicznie lepiej radziły sobie w trudnych, kryzysowych latach 2008 - 2009.
W 2009 r., mimo iż dochód rolniczy w gospodarstwach ekologicznych był w dalszym ciągu wyższy niż
w konwencjonalnych, to w porównaniu do roku poprzedniego nastąpiło pogorszenie sytuacji dochodowej, zarówno w przeliczeniu na ha UR, jak i pełnozatrudnionego.
We wszystkich badanych grupach dotacje do działalności operacyjnej w gospodarstwach ekologicznych
były znacząco wyższe niż dla ogółu badanych. Szczególnie wysoki poziom dotacji na 1 ha UR występuje
w przypadku gospodarstw bardzo małych, małych
i średniomałych. Przy braku dotacji dwie ostatnie grupy
wielkości ekonomicznej w gospodarstwach ekologicznych osiągnęłyby dochód ujemny.
Daniel Roszak
Sprostowanie
W nr 1/2012 r. naszego miesięcznika, w artykule „Zasady funkcjonowania podatku od towarów i usług
w rolnictwie”, w części dotyczącej warunków, jakie powinien spełnić rolnik, chcący rozliczać podatek VAT na
zasadach ogólnych, nie uwzględniono zapisów Ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy o podatku od
towarów i usług oraz ustawy – Prawo o miarach Dz.U. nr 64, poz. 332. Uregulowania zawarte w tej nowelizacji
uprościły procedurę przejścia przez rolnika ryczałtowego na rozliczanie podatku według zasad ogólnych.
Od 1 kwietnia 2011 r., po wykreśleniu postanowień art. 43, ust. 3, pkt 1 i 3 oraz ust. 4 ustawy, rolnik ryczałtowy, w celu przejścia na ogólne zasady rozliczeń, będzie musiał dokonać wyłącznie zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96, ust. 1 i 2.
Przepraszam za błędnie podaną wcześniej informację.
Małgorzata Stanisławczuk
 Warto przeczytać
MIĘSA NIE ZA DUŻO
Czy spożywanie mięsa służy zdrowiu? Zdania są
podzielone. Faktem jest jednak, że powinniśmy je spożywać regularnie, ale z umiarem. Mięso dostarcza naszemu organizmowi pełnowartościowe białko zawierające
aminokwasy egzogenne, które m.in. odgrywa zasadniczą rolę w budowie i odbudowie zużytych komórek
naszego ciała. Zawiera również żelazo, cynk, potas, sód,
miedź, fosfor, siarkę, czyli minerały niezbędne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Jest
również dobrym źródłem witamin z grupy B. W mięsie
występuje tłuszcz zbudowany głównie z nasyconych
kwasów tłuszczowych, który niekorzystnie wpływa na
nasz organizm oraz cholesterol.
Każdy gatunek mięsa posiada inną zawartość wymienionych wyżej składników, np. najwięcej białka
znajduje się w mięsie króliczym, dziczyźnie i chudym
drobiu, najwięcej witaminy B1 zawiera mięso wieprzowe, a żelaza - wołowe.
Według przyjętych zaleceń żywieniowych w naszym kraju, dzienne spożycie mięsa powinno wynosić:
kobiety – 100 – 150 g, mężczyźni 105 – 165 g, młodzież
125 – 155 g. Dietetycy podają, że zapotrzebowanie zdrowego człowieka dorosłego na białko wynosi 0,8 – 1 g
na 1 kg masy ciała w ciągu doby, przy czym około 50%
powinno stanowić wysokiej jakości białko zwierzęce.
Dorośli winni jeść w przybliżeniu tyle gramów białka,
ile kilogramów wynosi ich masa ciała, natomiast dzieci,
młodzież i seniorzy dwa razy więcej. Niemowlęta potrzebują dziennie 3 g białka na 1 kg masy ciała, w tym
75% białka zwierzęcego.
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
W żywieniu osób chorych zaleca się wybierać gatunki mięs, które spowalniają rozwój choroby, łagodzą
objawy lub jej przeciwdziałają. Na przykład przy chorobach nowotworowych powinno unikać się spożywania czerwonych mięs, produktów wędzonych i peklowanych, zaleca się natomiast jedzenie mięsa chudego
drobiu, cielęcinę, jagnięcinę oraz mięso królicze. Przy
chorobie miażdżycowej, nadciśnieniu tętniczym i chorobach serca zaleca się mięso chude – indyka, kurczaka, cielęcinę i królika. Nie należy spożywać podrobów,
a wieprzowinę i wołowinę znacznie ograniczyć.
Romana Chojnacka, Mięsa nie za dużo, top agrar Polska
nr 1/2012, str. 142
CUKROWNIE W RĘCE ROLNIKÓW
20 września ub. r. rozpoczęła się prywatyzacja Krajowej Spółki Cukrowej. W tym dniu minister Skarbu Państwa opublikował prospekt emisyjny, w którym określił
m.in. liczbę i cenę akcji. Do nabycia jest 777781217 akcji,
co stanowi około 79% kapitału firmy, po 1,60 zł za jedną
akcję. Wyżej wymienione akcje mogą nabyć pracownicy Krajowej Spółki Cukrowej oraz plantatorzy buraków
cukrowych. Nie każdy plantator posiada fundusze na
zakup przysługujących mu akcji, dlatego Spółka umożliwiła rolnikom – plantatorom zaciągnięcie pożyczki
w kwocie pokrywającej pierwszą ratę. Zainteresowanie
akcjami wśród rolników jest bardzo duże. Jeżeli zdobędą pakiet większościowy to będą mogli decydować
o losie firmy i wypracowanych zyskach.
Tomasz Czubiński, Cukrownie w ręce rolników, top agrar Polska nr 1/2012, str. 86
Do czytania zachęca Lucyna Lesińska
31
Na polach i łąkach
Właściwy dobór odmiany
to wyższe plony (cz. III)
Kontynuujemy prezentację wyników Porejestrowego
Doświadczalnictwa Odmianowego i Rolniczego (PDOiR).
W tym wydaniu publikujemy wyniki doświadczeń
odmianowych ze zbożami jarymi, a także podajemy odmiany
zalecane do uprawy na terenie województwa pomorskiego.
W
2011 roku, w ramach Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego i Rolniczego, w rejonie woj. pomorskiego
założono 12 doświadczeń odmianowych ze zbożami jarymi: pszenicą,
pszenżytem, jęczmieniem i owsem.
W przypadku pszenicy, pszenżyta i jęczmienia były to doświadczenia ścisłe dwuczynnikowe, w dwóch
powtórzeniach. Przeprowadzono je
w różnych warunkach klimatycznoglebowych naszego województwa.
Celem tych badań było określenie
reakcji odmian pszenicy, pszenżyta
i jęczmienia na zróżnicowaną agrotechnikę, czyli zbadanie wpływu
zwiększonego nawożenia azotowego i pełnej ochrony przeciwko chorobom grzybowym na zdrowotność
roślin i wysokość plonu badanych
odmian. Doświadczenie z owsem
było doświadczeniem jednoczynnikowym, w czterech powtórzeniach,
gdzie sprawdzono wartości gospodarcze i wysokość plonu ziarna w
różnych warunkach siedliskowych.
Założono trzy doświadczenia
z pszenicą jarą. Dwa doświadczenia
przeprowadzono na glebach mocniejszych, zaliczanych do II klasy
bonitacyjnej (w SDOO Radostowo
i Lisewo) oraz trzecie na glebie klasy III a (w Karżniczce). Badano 13
odmian. Były to: Tybalt, Hewilla,
Parabola, Trappe, Bombona, Katoda, Waluta, Łagwa, Ostka Smolicka, Kandela, Radocha, Arabeska
i SMH87. Pomimo niesprzyjających
warunków pogodowych w okresie
wegetacji, tj. niskich temperatur nocą
w kwietniu i w pierwszej dekadzie
maja, bardzo małych opadów deszczu w kwietniu i maju, plony ziar-
na pszenicy jarej kształtowały się
na wysokim poziomie od 71,7 dt/
ha - w Radostowie do 84,6 dt/ha w Lisewie. Wśród odmian pszenicy
jarej najwyższym plonem, w 2011
roku, charakteryzowały się odmiany: Trappe, Tybalt i Ostka Smolicka. Należy zaznaczyć, że Trappe,
Tybalt i Katoda należą do odmian
najwyżej plonujących w ostatnich
3 latach, na terenie naszego województwa. Wyższe nawożenie i pełna ochrona przeciwko chorobom
grzybowym różnicowały plon ziarna we wszystkich doświadczeniach.
Najwyższą efektywność wyższego
poziomu agrotechniki stwierdzono
w Lisewie, gdzie przyrost plonu ziarna wyniósł 15,6 dt. Na podstawie
wieloletnich wyników z doświadczeń PDO, na liście odmian rekomendowanych dla woj. pomorskiego znalazły się odmiany, takie jak:
Bombona, Tybalt, Hewilla, Katoda,
Trappe i Kandela. W 2011 wpisano
do krajowego rejestru trzy odmiany
- Arabeska (jakościowa), Radocha
(paszowa) i SMH87 (twarda).
Tabela 1.
Pszenica jara. Plon ziarna w miejscowościach (% wzorca). Rok zbioru 2011
Lp.
Odmiana
Wzorzec, dt z ha
Poziom a1
Poziom a2
Radostowo*
Lisewo
Karżniczka*
Radostowo*
Lisewo
Karżniczka*
60,1
69,0
70,4
71,7
84,6
74,4
1.
Tybalt
114
114
98
113
102
98
2.
Hewilla
91
87
101
91
97
100
3.
Parabola
88
93
91
91
96
93
4.
Trappe
107
106
110
105
106
108
5.
Bombona
94
92
96
90
95
97
6.
Katoda
97
98
101
98
100
103
7.
Waluta
86
86
93
87
93
92
8.
Łagwa
100
103
98
98
96
97
9.
Ostka Smolicka
102
84
104
98
104
103
10.
Kandela
103
98
102
105
95
100
11.
Radocha
111
90
86
107
96
84
12.
Arabeska
93
95
107
92
102
107
13.
SMH87
61
76
61
63
72
60
Wzorzec: Tybalt, Hewilla, Parabola, Trappe.
32
* doświadczenia finansowane ze środków KSOW.
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Na polach i łąkach
Tabela 2.
Pszenica jara. Plon ziarna odmian (% wzorca). Lata zbioru 2009 - 2011
Lp.
Odmiana
Wartość
technologiczna
Wzorzec, dt z ha
Poziom a1
Poziom a2
2009
2010
2011
2010
- 2011
2009
- 2011
2009
2010
2011
2010
- 2011
2009
- 2011
71,4
62,2
66,5
64,4
66,7
81,3
70,0
76,9
73,5
76,1
1.
Tybalt
A
106
106
108
107
107
102
105
104
105
104
2.
Hewilla
A
104
99
93
96
99
103
97
96
97
99
3.
Parabola
A
97
95
91
93
95
95
98
94
96
95
4.
Trappe
B
104
103
108
105
105
109
104
106
105
106
5.
Bombona
A
99
98
94
96
97
99
98
94
96
97
6.
Katoda
A
103
103
99
101
102
100
100
100
100
100
7.
Waluta
A
101
92
89
90
94
101
96
91
93
96
8.
Łagwa
A
99
98
100
99
99
96
101
97
99
98
9.
Ostka Smolicka
A
101
96
98
99
99
102
100
100
10.
Kandela
A
107
101
104
104
105
100
102
102
11.
Radocha
C
95
95
95
96
95
96
12.
Arabeska
A
99
99
99
100
100
100
13.
SMH87
66
65
66
65
64
65
3
6
9
3
6
9
durum
Liczba doświadczeń
3
Z jęczmieniem jarym założono
pięć doświadczeń. Dwa przeprowadzono na glebach zaliczanych
do II klasy bonitacyjnej - w Radostowie i Lisewie. Dwa następne na
glebach klasy III a – w Karżniczce
i Wyczechach oraz jedno na glebach
klasy IV b w Lubaniu. Badano 16
odmian. Były to: Blask, Conchita,
KWS Alicjana, Suweren, Frontier,
Nagradowicki, Nuevo Ser, Marthe,
Signora, Victoriana, Afrodite, KWS
Olof, Goodluck, Basic, Iron i Natasia.
Metoda przeprowadzenia doświadczenia była taka sama jak z pszenicą.
3
3
Najwyższe plony ziarna osiągnięto
w Lisewie, gdzie połowa odmian
plonowała powyżej 101 dt/ha. Najniższe plony osiągnięto na glebach
najsłabszych w Lubaniu, gdzie średni plon dla wszystkich odmian wyniósł 43,3 dt/ha.
W 2011 roku, niezależnie od rodzaju gleby, powyżej wzorca plonowały odmiany KWS - Olof i Iron.
Na glebach słabych w Lubaniu
szczególnie wyróżniły się takie odmiany, jak: Natasia, Iron, KWS Olof,
Suweren i Conchita, które plonowały powyżej 46,3 dt/ha.
3
Do najwierniejszych w plonowaniu, w latach 2009/2011, należy
zaliczyć odmiany Frontier i Marthe.
W ostatnich dwóch latach dobrze
plonowały też KWS Olof, KWS Alicjana i Signora. Odmiany Frontier,
Nuevo Ser, Conchita, Victoriana,
Marthe i Signora znajdują się na liście odmian polecanych do uprawy
w naszym województwie.
W 2011 roku do rejestru krajowego wpisano cztery nowe odmiany,
trzy typu paszowego – Basic, Iron
i Natasia, oraz jedną browarną – Goodluck.
Tabela 3.
Jęczmień jary. Plon ziarna w miejscowościach (% wzorca). Rok zbioru 2011
Wyczechy*
Lubań*
Radostowo
Lisewo*
Karżniczka*
Wyczechy*
Lubań*
Wzorzec, dt z ha
Karżniczka*
Odmiana
Lisewo*
Lp.
Poziom a2
Radostowo
Poziom a1
66,4
82,7
62,1
43,5
37,4
75,6
101,0
65,9
45,9
43,3
1.
Blask
105
97
96
106
93
101
98
99
104
90
2.
Conchita
97
100
104
95
96
103
99
104
95
107
3.
KWS Alicjana
97
99
101
92
101
96
100
98
100
94
4.
Suweren
101
104
99
107
110
100
102
99
101
109
5.
Frontier
102
109
99
102
100
105
103
101
94
89
6.
Nagradowicki
100
95
96
102
96
97
92
98
91
99
7.
Nuevo Ser
92
109
98
89
91
95
100
105
97
98
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
33
Na polach i łąkach
Lisewo*
Karżniczka*
Wyczechy*
Lubań*
Radostowo
Lisewo*
Karżniczka*
Wyczechy*
Lubań*
Poziom a2
Radostowo
Poziom a1
8.
Marthe
91
106
94
84
97
90
96
99
97
97
9.
Signora
87
97
94
100
107
89
96
99
96
105
10.
Victoriana
96
100
91
83
89
86
97
100
78
97
11.
Afrodite
95
103
107
85
103
98
101
111
79
100
12.
KWS Olof
103
104
106
110
120
102
106
113
102
110
13.
Goodluck
93
102
93
83
95
89
95
95
95
95
14.
Basic
95
98
93
92
96
95
95
102
101
101
15.
Iron
106
107
110
124
104
106
101
111
120
111
16.
Natasia
98
109
106
82
118
103
100
108
74
114
Lp.
Odmiana
Wzorzec: 2011- Blask, Conchita, KWS Alicjana, Suweren.
* doświadczenia finansowane ze środków KSOW.
Tabela 4.
Jęczmień jary. Plon ziarna odmian (% wzorca). Lata zbioru 2009 - 2011
Poziom a1
Lp.
Odmiana
Wzorzec, dt z ha
Poziom a2
2009
2010
2011
2010
- 2011
2009
- 2011
2009
2010
2011
2010
- 2011
2009
- 2011
75,2
70,2
58,4
64,3
67,9
83,2
78,3
66,3
72,3
75,9
100
96
95
100
1.
Blask
94
94
99
97
96
95
96
2.
Conchita
101
104
99
102
102
102
100
99
99
3.
KWS Alicjana
100
98
99
98
101
100
4.
Suweren
101
104
102
101
98
99
5.
Frontier
106
102
103
102
104
103
107
102
105
104
6.
Nagradowicki
101
96
98
97
98
100
99
100
99
100
7.
Nuevo Ser
103
105
98
101
102
102
103
95
99
100
8.
Marthe
104
104
96
100
102
104
103
99
102
103
9.
Signora
102
104
96
101
101
100
103
96
100
100
10.
Victoriana
100
105
93
100
100
102
102
92
98
99
11.
Afrodite
104
99
102
99
99
99
12.
KWS Olof
104
107
105
105
106
106
13.
Goodluck
94
94
14.
Basic
95
98
15.
Iron
110
108
16.
Natasia
103
101
Liczba doświadczeń
5
4
5
10
14
5
4
5
10
14
Wzorzec: 2011- Blask, Conchita, KWS Alicjana, Suweren.
2009, 2010 - średnia ze wszystkich odmian.
Doświadczenia z pszenżytem
jarym przeprowadzono w Wyczechach na czwartym kompleksie
glebowym i w Lubaniu na piątym.
Badano siedem odmian. Były to:
Dublet, Milkaro, Nagano, Milewo,
Mieszko, Matejko i Andrus. W obu
34
doświadczeniach najwyżej plonowały Dublet, Milkaro i Milewo.
Na glebach słabszych, w Lubaniu,
średni plon ziarna był niższy aż
o 21,5 dt/ha. W Wyczechach najwyżej plonowała odmiana Milewo
- na poziomie 65,6 dt/ha, a w Luba-
niu odmiany Nagano i Dublet - powyżej 40 dt/ha.
Do uprawy w woj. pomorskim
zaleca się odmiany Milkaro i Dublet. W krajowym rejestrze znajduje
się tylko 9 odmian, gdyż w ostatnim
roku skreślono trzy odmiany.
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Na polach i łąkach
Tabela 5.
Pszenżyto jare. Plon ziarna w miejscowościach (% wzorca). Rok zbioru 2011
Lp.
Poziom a1
Odmiana
Wzorzec dt/ha
Poziom a2
Wyczechy
Lubań*
Wyczechy
Lubań*
55,8
38,6
61,9
40,4
1.
Dublet
97
100
99
101
2.
Milkaro
107
101
102
99
3.
Nagano
92
104
93
102
4.
Milewo
105
95
106
98
5.
Mieszko
98
95
95
99
6.
Matejko
100
96
100
99
7.
Andrus
100
83
103
94
Wzorzec – Dublet, Milkaro, Nagano, Milewo.
* doświadczenie sfinansowane ze środków KSOW.
Tabela 6.
Pszenżyto jare. Plon ziarna odmian (% wzorca). Lata zbioru: 2009, 2010, 2011
Poziom a1
Lp.
Odmiana
Wzorzec, dt z ha
Poziom a2
2009
2010
2011
2010-2011
2009-2011
2009
2010
2011
2010-2011
2009-2011
68,8
59,4
47,2
53,3
58,5
76,7
61,4
51,1
56,3
63,1
1.
Dublet
105
105
98
102
103
105
103
100
102
103
2.
Milkaro
103
106
105
106
105
99
105
101
103
101
3.
Nagano
104
99
97
98
100
104
98
96
97
100
4.
Milewo
94
98
101
99
97
96
99
103
101
99
5.
Mieszko
98
99
97
98
98
96
98
96
97
97
6.
Matejko
92
99
98
99
96
95
99
99
99
98
7.
Andrus
104
93
93
93
97
105
98
99
98
101
2
2
2
4
6
2
2
2
4
6
Liczba doświadczeń
Wzorzec : 2011 - Dublet, Milkaro, Nagano, Milewo; 2009 i 2010 - średnia ze wszystkich badanych odmian.
W tych samych miejscowościach
założono też doświadczenia odmianowe z owsem. Były to doświadczenia jednoczynnikowe, w czterech
powtórzeniach. Badano tylko przydatność poszczególnych odmian do
uprawy w zróżnicowanych warunkach klimatyczno-glebowych naszego województwa. Na wszystkich
obiektach doświadczalnych zastosowano te same zabiegi agrotechniczne. W doświadczeniach badano
12 odmian - dziewięć oplewionych:
Krezus, Zuch, Bingo, Furman, Breton, Pogon, Scorpion, Arden i Haker,
oraz trzy formy nagoziarniste: Siwek, Maczo i Nagus. Układ warunków klimatycznych w początkowym
okresie wegetacji był niezbyt sprzyjający dla prawidłowego rozwoju
owsa. Mała ilość opadów w kwietniu
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
i maju spowodowała duże zakłócenia w wegetacji owsa. Szczególnie
widać to było na glebach lżejszych.
W 2011 roku najwyżej plonowały odmiany Bingo i Arden. W Lubaniu najwyższym plonem charakteryzowały się odmiany Bingo, Breton
i Krezus. W Wyczechach najwyżej
plonowały odmiany Arden, Bingo
i Zuch. Plonowały odpowiednio
66,9; 64,3 i 63,7 dt z ha. Analizując
plony z trzech ostatnich lat, należy
stwierdzić, że do najwierniej plonujących odmian owsa należy zaliczyć
odmiany Bingo, Zuch, Arden i Furman. Odmiany Furman, Zuch,
Bingo, Skorpion i Pogon polecane są do uprawy na obszarze woj.
pomorskiego. W roku 2011 do krajowego rejestru wpisano jedną odmianę owsa nagoziarnistą Nagus.
35
Na polach i łąkach
Tabela 7.
Owies. Plon ziarna w % wzorca. Rok zbioru 2011
Lp.
Odmiana
Wyczechy
Lubań
63,1
43,8*
100
Wzorzec dt/ha
1
Krezus
97
2
Zuch
101
95
3
Bingo
102
105
4
Furman
92
90
5
Breton
91
101
6
Pogon
95
99
7
Scorpion
91
88
8
Arden
106
98
9
Haker
93
94
10
Siwek
75
68
11
Maczo
59
65
12
Nagus
73
71
Wzorzec – Krezus, Zuch, Bingo.
* doświadczenie finansowane ze środków KSOW.
Tabela 8.
Owies. Plon ziarna odmian (% wzorca). Lata zbioru: 2009 - 2011
Lp.
Odmiana
Wzorzec, dt z ha
2009
2010
2011
2010 - 2011
2009 - 2011
76,6
52,8
53,5
53,2
61,0
1.
Krezus
101
101
98
100
100
2.
Zuch
104
109
99
104
104
3.
Bingo
111
113
103
108
109
4.
Furman
107
113
92
102
104
5.
Breton
102
106
95
101
101
6.
Pogon
102
103
97
100
101
7.
Scorpion
106
110
90
100
102
8.
Arden
106
103
104
9.
Haker
96
93
95
10.
Siwek
78
72
75
11.
Maczo
72
61
67
12.
Nagus
Liczba doświadczeń
72
2
2
2
4
6
Wzorzec: 2011 – Krezus, Zuch, Bingo, 2009 - 2010 - średnia ze wszystkich badanych odmian.
Józef Chrzanowski
36
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Na polach i łąkach
Ochrona plantacji rzepaku
- podsumowanie sezonu 2010/2011 (cz. II)
Trudne warunki do zimowania
Po niełatwych warunkach pogodowych panujących
na jesieni, zima także okazała się niełatwa. Temperatura na Warmii i Mazurach spadała nawet poniżej -30o
C. Początkowo okrywa śnieżna była dosyć obfita, ale
w połowie zimy, na znacznym obszarze, pod wpływem
wzrostu temperatury śnieg stopniał, a temperatura
znowu się obniżyła. Wiały również silne wiatry wysmalające rośliny. Wiosną okazało się, że wiele plantacji kwalifikuje się do likwidacji. Pozostawione uprawy
w wielu miejscach również znacząco odbiegały od ideału, często miały niską obsadę, nawet kilkunastu roślin
na metrze kwadratowym.
Z podobną sytuacją mieliśmy do czynienia w pozostałych regionach naszego kraju. Na południu i zachodzie rzepak wchodził w stan zimowania w słabej kondycji, rośliny miały przeważnie od 2 do 8 liści. Grubość
szyjki korzeniowej nie przekraczała 0,8 - 1 cm. Zaledwie 1/3 areału rzepaku została zasiana w optymalnym
terminie. Jesienią ubiegłego roku przebieg pogody był
skrajnie niekorzystny. Wystąpiły obfite opady, przesunięcie terminów siewu o około 2 tygodnie. Ulewne deszcze, które trwały do 15 września i mocne wychłodzenie
gleby sprawiły, że rośliny rzepaku utraciły właściwy im
wigor. Opady deszczu spowodowały zahamowanie rozwoju rzepaku i „uduszenia się” systemu korzeniowego
na wskutek nadmiaru wody i braku tlenu oraz spłycenia
systemu korzeniowego. Również na wielu plantacjach,
gdzie tworzyły się zastoiska wodne, doszło do wymoknięcia roślin rzepaku.
Pod koniec zimy śnieg stopniał i nadeszły silne
mrozy, które spowodowały przemarznięcie liści, uszkodzenie stożków wzrostu, a nawet wymarznięcie całych
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
roślin. Odpowiednie zalecenia, zwłaszcza co do nawożenia azotem w zwiększonej dawce regeneracyjnej,
spowodowały pozytywną reakcję ze strony rzepaku.
Również nawożenie mikroelementami i zastosowanie
fungicydów „nieskracających” oraz stymulatorów wzrostu w rzepaku przynosiło pozytywne efekty regeneracyjne. Dużą część upraw udało się uratować. Komfortowe
warunki na polach trwały aż do maja. Nagłe załamanie
pogody, spadek temperatury poniżej zera i obfite opady
mokrego śniegu w południowo-zachodniej części kraju
spowodowały znaczne straty na kwitnących już plantacjach. Odpowiednie zalecenia, co do leczenia uszkodzonych rzepaków preparatami o silnym działaniu leczniczym przyniosło bardzo pozytywne efekty.
Monitoring nalotów szkodników
należy rozpocząć wczesną wiosną
Wiosną w północnej i wschodniej części kraju zagrożenie ze strony chowaczy łodygowych pojawiło
się w dość trudnym momencie. Po dłuższym okresie
niskiej temperatury, nastąpił jej nagły wzrost i nalot
szkodników, który skorelowany był z lawinowym przyrostem masy rzepaku. Rośliny w ciągu 2 - 3 dni dwukrotnie, a nawet trzykrotnie zwiększyły swoją masę.
Dlatego wcześniej zastosowane produkty wgłębne nie
do końca spełniły swoje zadanie, gdyż substancja nie
dotarła do intensywnie nowo tworzonych tkanek.
W zwalczaniu szkodników łodygowych najistotniejszą i bezwzględną kwestią jest monitoring nalotów, który należy rozpocząć od wczesnej wiosny. Takie
działanie pozwoli na precyzyjne określenie wystąpienia
chowaczy i skuteczną oraz bardziej ekonomiczną walkę
z nimi, również produktami o działaniu kontaktowym.
37
Na polach i łąkach
Rozwiązaniem może być na przykład Trebon, który jest
produktem z grupy eterów arylopropylowych. Pomimo iż jest to produkt kontaktowy, wykazuje na roślinie
działanie dłuższe niż produkty należące do grupy pyretroidów oraz silne działanie repelentne. Wystąpienie
słodyszka rzepakowego zbiegło się natomiast w niektórych rejonach z wystąpieniem chowaczy łodygowych.
Były też rejony, w których stanowił on spore zagrożenie.
Aby zapewnić bardziej długotrwałą ochronę, gospodarstwa stosowały acetamipryd. Okazał się on nieodzownym narzędziem tam, gdzie wystąpiło pierwsze kwitnienie na pędzie głównym i oblot pszczół oraz innych
zapylaczy.
Przebieg pogody spowodował, że presja ze strony
chowaczy łodygowych w południowo-zachodniej Polsce była umiarkowana i nie sprawiała trudności.
Jeżeli chodzi o słodyczka, to presja była znacznie
większa. Pierwsze słodyszki są zwalczane podczas nalotu chowacza czterozębnego, natomiast późniejsze naloty mogą występować solo lub z chowaczem podobnikiem. Ponieważ rzepak po niekorzystnych warunkach
pogodowych bardzo mocno regenerował się, wydłużył
tym samym długość kwitnienia i naloty szkodników.
Tutaj także najskuteczniejszym narzędziem walki okazał się acetamipryd.
Zagrożenie ze strony szkodników łuszczynowych
W znacznej części regionu warmińsko-mazurskiego, pod względem występowania szkodników łuszczynowych, miniony sezon był szczególny. Masowe naloty
chowacza podobnika wystąpiły bowiem w takim nasileniu po raz pierwszy. Obserwowano również większe
nasilenie występowania pryszczarka kapustnika. Bardzo
ważne jest prowadzenie monitoringu nalotów, gdyż po
intensywnym żerowaniu chowacza podobnika nalatuje
jeszcze pryszczarek występujący nawet w 5 - 6 pokoleniach. Dlatego obecnie mówi się o całym systemie zwalczania szkodników łuszczynowych, ściśle powiązanym
z monitoringiem na polu.
spaść nawet do 30%. Dlatego bardzo ważne jest stosowanie insektycydów w pełni bezpiecznych dla pszczół
i owadów zapylających. Od kilku lat niekwestionowanym liderem na rynku produktów insektycydowych
rzepaku jest Mospilan 20 SP. Swoją pozycję zawdzięcza przede wszystkim szczególnym cechom, które odróżniają go od reszty dostępnych produktów. Zawiera
acetamipryd - substancję z najnowszej, jak dotąd, na
rynku grupy chemicznej neonikotynoidów, na którą to
jako jedyną nie stwierdzono odporności szkodników.
Wykazuje działanie kontaktowe, wgłębne i systemiczne, a dzięki przenikaniu translaminarnemu jest odporny
na zmywanie przez deszcz. Preparat odróżnia również
działanie w niższych oraz wysokich temperaturach, co
bardzo ceni sobie wielu plantatorów.
Na Śląsku wyjątkowo długi okres kwitnienia rzepaku, który trwał ponad miesiąc, spowodował, że nalotów
szkodników było znacznie więcej niż zazwyczaj. Duży
problem na plantacjach mieli rolnicy z chowaczem podobnikiem i pryszczarkiem kapustnikiem. Warunki
pogodowe spowodowały, że zwiększyła się liczba pokoleń pryszczarka kapustnika z 2 do 4 - 5. Najefektywniejszą bronią na te szkodniki był monitoring plantacji
i wykonanie zabiegu insektycydem, który jest bezpieczny dla pszczół. W razie powtórnych nalotów należało
powtórzyć zabieg na całej plantacji lub wykonać go na
obrzeżach pól.
Zabieg w terminie opadania płatka
Rzepaki po majowych opadach śniegu powtórnie
zakwitały i nierównomiernie dojrzewały. Bardzo dobry
wpływ na utrzymanie zdrowotności łanów rzepaku,
zwłaszcza tych polegniętych przez majowy śnieg, miał
zabieg na opadanie płatka tuż przed położeniem rzepaku, jak również jak najszybciej po położeniu (chodziło
przede wszystkim o zabezpieczenie powstałych ran na
skutek połamanych liści na łodygach, które stanowiły
bezpośrednią bramę wejścia chorób). Bardzo dobrym
rozwiązaniem było zastosowanie fungicydu Yamato
303 SE z dodatkiem preparatu Slippa - nowoczesnego
zwilżacza, który umożliwił dotarcie fungicydu w trudno dostępne i uszkodzone miejsca roślin rzepaku, a tym
samym zwiększył jeszcze bardziej efektywność i skuteczność zabiegu.
Warto stosować sklejacze łuszczyn
W ubiegłym sezonie wegetacyjnym zobserwowano masowe naloty
szkodników łuszczynowych na plantacje rzepaku.
Na zdjęciu: żerujące larwy pryszczarka kapustnika
Zwalczając szkodniki łuszczynowe, należy jednocześnie pamiętać o ochronie występujących na plantacji
pożytecznych zapylaczy, bez których plon mógłby nam
38
Rzepaki w minionym sezonie bardzo nierównomiernie dojrzewały, więc użycie wszelakich sklejaczy
łuszczyn z dodatkiem glifosatu było jak najbardziej
uzasadnione, zwłaszcza w rzepakach, które ucierpiały
wskutek majowych śniegów. Głównie chodziło o polepszenie jakości omłotu, a tym samym zmniejszenie strat
na skutek nierównomiernego dojrzewania. Na przykład
w północnej i wschodniej części kraju pod koniec okresu
wegetacyjnego zapanowała susza, która również miała
niebagatelny wpływ na kształtowanie się plonu rzepaku. Susza, a następnie powrót deszczu spowodowały
nowe odrosty na roślinach rzepaku. Dodatkowo, niska
obsada i wolna przestrzeń w łanie powodowały wtórne
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Na polach i łąkach
zachwaszczenie wielu plantacji. Dlatego w minionym
sezonie nieodzownym był zabieg desykacji roślin, połączony ze sklejaniem łuszczyn. Choć te dwa zabiegi
solo wykonywane są w różnych terminach, to badania
przeprowadzone z produktem Flexi wykazały, że ich
połączenie również wykazuje bardzo wysoką ochronę
przed osypywaniem, dającą kilkaset kilogramów z hektara uratowanego plonu.
Preparat Flexi to kopolimer butadienowo-sterynowy,
który tworzy na powierzchni łuszczyny cienką powłokę
zapobiegającą wnikaniu wody, jednocześnie pozwalając
roślinie oddychać. Badania wykazały, że zastosowanie
preparatu w odpowiednim momencie, to znaczy kiedy
większość łuszczyn daje się zgiąć w literę V, pozwala na
uratowanie przed osypaniem nawet 500 kg ziarna z ha.
Ponieważ cena rzepaku jest obecnie atrakcyjna, przekłada się to na bardzo wymierne efekty.
Plonowanie
Opisane powyżej czynniki miały niestety niekorzystny wpływ na plonowanie rzepaku. W północnej
i wschodniej części Polski, z pewnymi wyjątkami, plon
kształtował się na poziomie 1,5 - 2,5 t/ha. Przy takim
poziomie plonowania pocieszająca była tylko korzystna
cena skupu rzepaku. Potwierdziło się tutaj powiedzenie,
że rolnictwo to warsztat pod gołym niebem i niestety na
przebieg pogody nie mamy wpływu.
Średni plon w połudnowo-zachodniej Polsce także
uzależniony był od przebiegu pogody, zwłaszcza od
opadów i uszkodzeń rzepaków przez majowe śniegi.
W tym regionie kształtował się na poziomie 2 - 3 t/ha.
Na obszarach, na których wystąpiły zdecydowanie łagodniejsze warunki dla uprawy rzepaku, plon osiągnął
3,5 t i więcej. Niestety, były też takie, gdzie gospodarstwa osiągnęły plon poniżej 2 t/ha. Przyczyniły się do
tego: słaba kondycja rzepaku po zimnie, mrozy w maju
oraz susza na przełomie maja i czerwca. Sukcesem
w uprawie rzepaku, mimo skrajnych warunków atmosferycznych, okazały się zabiegi agrotechniczne: nawożenie startowe azotem, ochrona fungicydowa wczesną
wiosną, nawożenie mikroelementami i biostymulatorami wzrostu, ochrona fungicydowa i insektycydowa na
opadanie płatka.
Warto przypomnieć, że rzepak jest uprawą bardzo
intensywną i wymaga wysokich nakładów, począwszy
od siewu i nawożenia. Dlatego w tej uprawie nie należy pomijać żadnych ważnych zabiegów agrotechnicznych, które w sumie składają się na powodzenie uprawy.
W szczególności należy podkreślić potrzebę prowadzenia
monitoringu - szczególnie szkodników, wczesne diagnozowanie zagrożeń oraz stosowanie produktów sprawdzonych i skutecznych, a zarazem bezpiecznych dla owadów
pożytecznych, które pomagają nam budować plon.
ku. W innych regionach rolnikom nie udało się z kolei
w ogóle założyć plantacji. Wiele z założonych upraw jest
nadmiernie wybujałych, nawet mimo stosowania fungicydów skracających. Nadmierna wybujałość sprzyja
rozwojowi chorób, a przede wszystkim osłabia przezimowanie i zawiązki boczne.
Wiele plantacji na jesieni przybrało czerwono-fioletowe odcienie liści, głównie z powodu długiej wegetacji i zużycia składników pokarmowych, zwłaszcza azotu. Dobrze
rozwinięty rzepak jesienią pobiera 70 - 100 kg N z hektara. Utrata masy liściowej spowoduje, że rzepak będzie
się regenerował na wiosnę, a do tego będzie potrzebne
odpowiednie nawożenie azotem i mikroelementami,
zwłaszcza siarką, manganem i molibdenem. Również
warto pamiętać o uzupełniającym nawożeniu potasem
wczesną wiosną, który odpowiada za gospodarkę wodną rośliny.
Na wielu plantacjach na jesieni rolnicy zauważyli
kiłę kapuścianą, z którą będzie się trzeba zmierzyć wiosną. Plantatorzy będą też mieli problem ze zwalczaniem
suchej zgnilizny i czerni krzyżowej, która już teraz zainfekowała rośliny.
Sezon 2010/11 w uprawie rzepaku można z pewnością zaliczyć do wyjątkowo trudnych. Jednak uprawa tej
rośliny, mimo wielu problemów, z jakimi spotykają się
plantatorzy, wciąż jest bardzo atrakcyjna, głównie ze
względu na jej opłacalność.
Jacek Preuss, Mariusz Staniek
Agencja Prasowa „Jatrejon”
Reklama
Prognozy na nadchodzący sezon
Jesień 2011 roku pokazała, że producenci rzepaku
będą musieli zmierzyć się z zupełnie innymi problemami niż rok temu. Na przykład na południu kraju mieliśmy do czynienia z przyspieszonymi zasiewami rzepa-
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
39
Na polach i łąkach
Uprawa ziemniaków wczesnych
Uprawa ziemniaków na wczesny zbiór zależy od warunków wzrostu i rozwoju roślin a przede
wszystkim od temperatury gleby na wiosnę i znajomości technologii produkcji.
Przygotowanie sadzeniaków
W uprawie ziemniaków wczesnych podstawowym
zabiegiem jest podkiełkowywanie, którego celem jest
przyspieszenie rozwoju roślin. Powoduje ono przejście bulwy ze stanu spoczynku w stan, gdzie zaczynają rozwijać się kiełki i system korzeniowy. Dzięki temu
wschody są wcześniejsze nawet o 3 tygodnie. Przed
przystąpieniem do zabiegu, ziemniaki należy przebrać,
materiał sadzeniakowy musi być zdrowy, usunąć chore
bulwy oraz wyrównać pod względem wielkości. Dzięki
temu zapobiegamy nierównomiernym wschodom oraz
przepustom w czasie sadzenia.
Podkiełkowywanie powinno trwać co najmniej
4 - 5 tygodni. Pomieszczenie przeznaczone do tego celu
powinno być odpowiednio oświetlone (naturalnie lub
sztucznie) przez 10 - 12 godzin na dobę, temperatura powietrza w granicach 12 - 15º C oraz wilgotność względna
powietrza 85 - 90%. Podkiełkowywanie najlepiej przeprowadzać w skrzynkach ażurowych wypełnionych
2 - 3 warstwami sadzeniaków, dzięki czemu światło dociera do każdej bulwy. Prawidłowo podkiełkowywane
sadzeniaki powinny mieć grube, odpowiednio zabarwione dla danej odmiany i mocno osadzone na bulwie
kiełki, długości ok. 1,5 – 2,5 cm oraz zawiązki korzeni.
Podkiełkowane bulwy
Uprawa
Pola pod ziemniaki wczesne powinny szybko nagrzewać się i osuszać. Nie powinny znajdować się w obniżeniach terenu, gdzie zalega zimne powietrze.
Wiosną, możliwie najwcześniej po obeschnięciu gleby, trzeba zastosować włókowanie lub bronowanie, co
zapewni ogrzewanie się gleby i ograniczy straty wody.
Ziemniaki wczesne uprawia się w pierwszym lub
drugim roku po oborniku zastosowanym w dawce
30 - 40 t/ha. Nawozy fosforowe i potasowe, o ile nie zastosowano ich jesienią, dajemy w dawce 60 - 80 kg/ha P2O5
i 90 - 120 kg/ha K2O. Dokładna ilość nawozów fosforo-
40
wych i potasowych powinna być uzależniona od aktualnej zawartości w glebie przyswajalnych form tych
składników.
Ilość podawanego azotu zależy od planowanego terminu zbioru oraz od odmiany. Przy bardzo wczesnym
zbiorze, czyli po 60 dniach od sadzenia, dawki azotu
wahają się od 40 - 60 kg/ha. Gdy zbiór jest późny (po
75 dniach od posadzenia), dawki powinny być większe
60 - 120 kg/ha. Najlepszą formą nawozu azotowego dla
ziemniaków jest saletra amonowa.
Sadzenie należy rozpocząć, gdy temperatura gleby
na głębokości 10 cm wynosi 5 - 6º C. Ziemniaki niepodkiełkowywane sadzimy później, gdyż potrzebują gleby
o temperaturze 8 - 10º C. Sadzeniaki umieszcza się w
redlinach w rozstawie 62,5 - 67,5 x 20 - 30 cm, w zależności od ich wielkości. Okres wegetacji ziemniaków uprawianych na najwcześniejszy zbiór wynosi 60 - 75 dni od
posadzenia.
Ziemniaki jadalne przeznaczone na wczesny zbiór,
mimo dużej ich wrażliwości na zarazę, wymagają minimalnej ochrony przed patogenem. Większość bulw
wykształca się na ogół przed masowym wystąpieniem
zarazy na polu i nie obserwuje się niszczącego wpływu
choroby na część asymilacyjną roślin. Wystarczą więc
1 lub 2 zabiegi profilaktyczne przeciw zarazie. Pierwszy
należy wykonać w momencie zwierania się roślin w rzędach, najlepiej fungicydem kontaktowym, drugi 7 - 10 dni
później, również fungicydami działającymi powierzchniowo lub wgłębnie.
Wybór odmiany
O powodzeniu uprawy ziemniaków wczesnych decyduje również odpowiedni dobór odmian. W Polskim
Rejestrze Odmian znajduje się 21 odmian bardzo wczesnych (Arielle, Bard, Berber, Courlan, Denar, Flaming,
Fresco, Gloria, Impala, Ingrid, Irys, Justa, Karatom,
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Na polach i łąkach
Krasa, Lord, Miłek, Molli, Orlik, Ruta, Velox, Viviana)
i 27 wczesnych (Altessa, Annabelle, Amora, Aruba,
Augusta, Bellarosa, Bila, Carrera, Cyprian, Etola, Eugenia, Ewelina, Gracja, Innowator, Karlena, Korona, Lady
Claire, Lady Florina, Latona, Michalina, Nora, Oman,
Owacja, Rosalind, Veronie, Vineta, Vitara). Wśród odmian bardzo wczesnych, zalecanych do uprawy w rejonie województwa pomorskiego, są: Arielle, Denar, Lord
i odmian wczesnych Owacja i Vineta.
Informacje na temat odmian można znaleźć na stronie www.coboru.pl, w licznych opracowaniach regionalnych dotyczących PDO oraz w corocznie aktualizowanej i publikowanej Liście Opisowej Odmian.
Źródło: materiały konferencyjne, Farmer 03/2005,
Top Agrar 3/2011, Internet
Katarzyna Łyskawa
Przypominamy * Przypominamy * Przypominamy * Przypominamy * Przypominamy
Luty
Produkcja roślinna:
Przypominamy, że od 15 stycznia do 25 czerwca 2012 r. można składać wnioski do OT ARR o przyznanie dopłaty do
materiału siewnego. W terminie tym producenci rolni mogą składać wnioski o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego
do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis
w rolnictwie (zakupionego i wysianego/wysadzonego w okresie od 15 lipca 2011 r. do 15 czerwca 2012 r.), zbóż ozimych, zbóż jarych, roślin strączkowych, ziemniaka, mieszanek zbożowych i pastewnych (sporządzonych z gatunków
albo odmian gatunków objętych systemem dopłat, z wyłączeniem ziemniaka). Szczegółowych informacji na ten temat
udzielają pracownicy ARR oraz doradcy PODR.
Na polach obsianych oziminami, w miejscach obniżenia terenu, w połowie stycznia można było zaobserwować stagnującą wodę po roztopach śniegu. Należy ją odprowadzić poprzez wykonanie szpadlem tzw. „przegonów” (rowków
odprowadzających wodę) w kierunku rowów. Wykonanie przegonów wiosną może uchronić przed miejscowym wymakaniem roślin oraz umożliwia szybsze obsychanie pola w miejscach nadmiernie uwilgotnionych. Takie zabiegi pielęgnacyjne z reguły poprawiają warunki powietrzno-wodne w glebie i stwarzają lepsze warunki przyszłego wzrostu
i rozwoju ozimin.
Przed wyborem odmian zbóż do siewu, warto zapoznać się z listą odmian zbóż zalecanych do uprawy na obszarze naszego województwa, dostępną, między innymi, na stronach www.sdookarzniczka.pl oraz www.podr.pl.
Przypominamy rolnikom o konieczności systematycznego przeglądu przechowywanego ziarna zbóż w silosach oraz
magazynach zbożowych.
Przypominamy o obowiązującym zakazie stosowania nawozów naturalnych i organicznych w postaci stałej oraz płynnej w okresie od dnia 1 grudnia do końca lutego, za wyjątkiem nawozów stosowanych w uprawach pod osłonami.
Przypominamy rolnikom realizującym Program Rolnośrodowiskowy, Pakiet 8. Ochrona gleb i wód, o obowiązującym
zakazie wznawiania zabiegów agrotechnicznych przed dniem 1 marca na działkach objętych realizacją pakietu. Zakaz
ten dotyczy wszystkich wariantów. Dodatkowo należy pamiętać o zakazie uprawy w wariantach: 8.2. Międzyplon ozimy
- w plonie głównym rośliny, która była uprawiana w międzyplonie ozimym lub formy jarej takiej rośliny; 8.3. Międzyplon
ścierniskowy - w plonie głównym rośliny, która była uprawiana w międzyplonie ścierniskowym.
W przypadku opóźnionych siewów, podczas spoczynku wegetacyjnego (zimą), nie należy przeprowadzać chemicznych zabiegów odchwaszczania zbóż, ponieważ stres zimowy może wystąpić równocześnie ze stresem herbicydowym.
Pogorszy się wówczas kondycja roślin, co może sprzyjać ich wymarzaniu w okresie wczesnowiosennym. Poza tym
w późno sianych zbożach chwasty dwuliścienne wschodzą dopiero na przedwiośniu i dlatego mogą być zwalczane po
wznowieniu wiosennej wegetacji.
W miesiącach lutym i marcu zapraszamy producentów rolnych do udziału w konferencjach i szkoleniach technologicznych z zakresu produkcji roślinnej, a także zwierzęcej, jakie tradycyjnie będziemy organizować w siedzibie PODR
w Gdańsku, Oddziałach PODR w Starym Polu i Strzelinie oraz w terenie.
Przypominamy także o możliwości korzystania z usług laboratorium PODR w Starym Polu, w którym można, poprzez
doradców, zlecić wykonanie określonych badań:
- badanie zawartości azotu mineralnego w glebie;
- analizę parametrów jakościowych ziarna zbóż konsumpcyjnych;
- określenie jakości ziarna zbóż, jako materiału siewnego;
- gleb dla potrzeb doradztwa nawozowego w zakresie zakwaszenia (pH) i zawartości makroelementów tj. fosforu, potasu i magnezu;
- wartości energetycznej i mineralnej pasz gospodarskich umożliwiającej układanie efektywnych dawek pokarmowych
dla wszystkich grup zwierząt.
Więcej informacji pod numerem telefonu (55) 270 11 45.
Sebastian Zwierz
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
41
W chlewni i oborze
Obsada stada brojlerów kurzych
po nowemu
Rozporządzenie MRiRW z 15 lutego 2010 r.
(Dz.U. nr 56, poz. 344) w sprawie wymagań
i sposobu postępowania przy utrzymywaniu
gatunków zwierząt gospodarskich,
dla których normy zostały określone
w przepisach UE oraz Rozporządzenie MRiRW
z 7 września 2010 r. (Dz.U. nr 171, poz. 1157)
zmieniające powyższe rozporządzenie,
w rozdziale 5, § 34 – 38 określają minimalne
warunki utrzymania kurcząt brojlerów.
W
wyżej wymienionych rozporządzeniach obsada brojlerów w kurniku podawana jest w kg
wagi na m2. Podstawowa norma to 33 kg/m2.
Kurnik musi być wyposażony w urządzenia do karmienia, do pojenia i w ściółkę. W pomieszczeniu, w którym
przebywają brojlery minimalizuje się poziom hałasu.
Kurnik, jego wyposażenie i sprzęt czyści się i odkaża,
a ściółkę wymienia przed każdym umieszczeniem
w nim nowego stada kurcząt.
Kurczęta brojlery mogą być utrzymywane w kurniku, w którym maksymalne zagęszczenie obsady wynosi
39 kg/m2, jeżeli spełnione są dodatkowe, niżej podane
wymogi.
Posiadacz lub opiekun takiego kurnika prowadzi,
przechowuje, aktualizuje i udostępnia dokumentację
zawierającą szczegółowe opisy systemu produkcji, a w
szczególności:
- plan kurnika z wymiarami powierzchni użytkowej,
- opis systemu wentylacji z jego lokalizacją, zawierający
docelowe parametry jakości powietrza, takie jak prędkość przepływu powietrza i temperatura,
- plan schładzania i ogrzewania wraz z jego lokalizacją,
jeśli jest to konieczne,
- informacje dotyczące systemów karmienia i pojenia
oraz ich lokalizację,
42
- informacje dotyczące systemów alarmowych i awaryjnych systemów zasilania,
- informacje o typie podłogi i stosowanej ściółki.
Posiadacz kurnika lub opiekun niezwłocznie przekazuje powiatowemu lekarzowi weterynarii informacje
o wszelkich zmianach dotyczących tego kurnika, wyposażenia lub procedur mogących wywrzeć wpływ na
dobrostan kurcząt brojlerów. Ponadto kurnik jest wyposażony w system wentylacji oraz, gdy jest to konieczne,
system ogrzewania i schładzania, tak aby stężenie gazów
na wysokości głowy kurcząt nie przekraczało 20 ppm
amoniaku i 3000 ppm dwutlenku węgla, temperatura
wewnątrz budynku nie była wyższa o więcej niż 3o C,
gdy na zewnątrz temperatura mierzona w cieniu przekracza 30o C, a średnia wilgotność powietrza w budynku,
mierzona przez okres 48 godzin, nie przekraczała 70%,
gdy temperatura na zewnątrz jest nie niższa niż 10o C.
Kurczęta brojlery mogą być utrzymywane w kurniku, w którym maksymalne zagęszczenie obsady wynosi
42 kg/m2, jeżeli skumulowany wskaźnik śmiertelności
dziennej, co najmniej w siedmiu kolejno sprawdzanych
stadach z tego kurnika, wynosi poniżej wartości 1% +
0,06% pomnożonej przez wiek stada w dniu uboju podany w dniach.
W przypadku, gdy wartość skumulowanego wskaźnika śmiertelności dziennej wynosi powyżej podanej
wartości, obsada może zostać zwiększona, jeżeli z wyjaśnień posiadacza kurnika lub opiekuna wynika, że wyższa wartość skumulowanego wskaźnika śmiertelności
dziennej powstała niezależnie od woli posiadacza kurnika lub opiekuna.
Wskaźnik śmiertelności dziennej oblicza się, dzieląc
liczbę kurcząt brojlerów padłych i uśmierconych z powodu choroby lub z innych przyczyn przez liczbę kurcząt brojlerów będących tego dnia w kurniku i mnożąc
otrzymaną wartość przez 100.
Na przykład: jeśli w kurniku, gdzie jest 18 000 kurcząt,
a padło dziś 15 sztuk, wskaźnik ten wynosi 15: 18000 =
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
W chlewni i oborze
0,00083 x 100 = 0,083%. Skumulowany wskaźnik śmiertelności dziennej jest sumą wskaźników śmiertelności dziennej.
Gospodarstwo, które chce utrzymywać kurczęta
brojlery w maksymalnym zagęszczeniu wynoszącym
42 kg/m2, musi spełnić jeszcze jeden wymóg. Kontrole
gospodarstwa, przeprowadzone przez powiatowego
lekarza weterynarii w przeciągu ostatnich dwóch lat
nie mogą wykazywać żadnych nieprawidłowości w zakresie przepisów dotyczących ochrony zwierząt. Gdy
takie kontrole w przeciągu 2 lat się nie odbyły, lekarz
przeprowadza je bezzwłocznie. Oczywiście wszystkie
warunki z wyżej wymienionych punktów muszą być
również spełnione.
Przykład obliczenia obsady kurcząt brojlerów
dla kurnika o powierzchni użytkowej 1000 m2
Jak z powyższych danych wynika, w obsadzie kurcząt
brojlerów mogą być znaczne różnice. Przyjmując jednak, iż
obliczenia wykonujemy dla kurnika nowoczesnego, wyposażonego prawidłowo i spełniającego wszelkie normy pod względem mikroklimatu, możemy przyjąć max obsadę 39 kg/m2. Jeżeli ubój kurcząt dokonywany jest w wadze 2,20 kg, mamy
maksymalnie 17,7 sztuki (39 kg : 2,20 kg) na 1 m2 powierzchni użytkowej kurnika. Zatem dla kurnika o powierzchni użytkowej 1000 m2 jest to 17 700 szt. Zakładając upadki kurcząt
rzędu 1,5%, musimy zakupić 17 965 sztuk piskląt.
Założenia technologiczne:
- tucz 45 dni,
- 14-dniowa przerwa technologiczna,
- 6 rzutów w roku,
- waga sprzedaży 2,20 kg.
- zakup 107 790 piskląt,
- upadki około 1,5% - 1590 sztuk.
Daje nam to roczną produkcję 106 200 sztuk brojlerów o łącznej masie 2336,4 dt.
1 sztuka fizyczna = 0,004 DJP
Przelotowość: sprzedaż + 1/2 upadków = 106 995 szt.
Stan średnioroczny: 106 995 x 45 : 365 = 13 191 szt.
13 191 x 0,004 = 52,76 DJP
Skracając tucz i skracając odpowiednio przerwę
technologiczną, możemy zwiększyć intensywność chowu poprzez zwiększenie ilości rzutów. Otrzymamy
wówczas inną obsadę w sztukach, jak również inną produkcję. Na przykład, gdyby tucz trwał 42 dni, a przerwa technologiczna 10 dni, otrzymalibyśmy 7 rzutów.
Ponadto, gdybyśmy wykazali i udokumentowali kolejnych siedem rzutów odpowiednim skumulowanym
wskaźnikiem śmiertelności dziennej, w tym obiekcie
można by zwiększyć obsadę do 42 kg/m2, czyli w praktyce do 19 sztuk brojlerów na 1 m2 (42 kg : 2,20 kg = 19).
Przy takich założeniach, w tym samym kurniku
można rocznie wyprodukować 19 000 x 7 = 133 000 brojlerów o łącznej masie 2926 dt.
Maria Gwizdała
Blattin Polska Sp. z o.o.
ul. Ciepłownicza 7, Schodnia 46-040 Ozimek
tel./fax + 48 77 465 44 24 ; + 48 402 63 55 do 57
www.blattin.pl e-mail: [email protected]
SZKOLENIE DLA HODOWCÓW BYDŁA
14 lutego 2012 r.
Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku, Oddział w Starym Polu
ul. Marynarki Wojennej 21, 82-220 Stare Pole
Program wykładów:
godz. 10.00 - 10.15
Zbigniew Pustuła, Andrzej Mirek, Blattin Polska – przywitanie gości
godz. 10.15 - 11.30
prof. dr hab. Zygmunt Maciej Kowalski, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie: Żywienie krów mlecznych i ich
dobrostan
godz. 11.30 - 12.45
dr Alex Bach, IRTA, Hiszpania: Produkcja mlecznych jałowic remontowych dla ich przyszłych, optymalnych
wyników produkcyjnych
godz. 12.45 - 13.00
Przerwa kawowa
godz. 13.00 - 14.15
dr Jeff Mikus, Diamond V, Texas USA: Zarządzanie stadem. Od cielaka do krowy zasuszonej
godz. 14.15 - 14.45
Anna Mikulska-Pospiszel, Zbigniew Pietryszyn, Top Gen Sp. z o.o: Jak poprawić stado dzięki genetyce?
godz. 14.45
Losowanie nagród i obiad
Współorganizatorzy:
Patronat medialny:
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
43
W chlewni i oborze
Uwagi do projektu MRiRW
dotyczącego ubojów gospodarczych
Poniższe uwagi dotyczą projektu
Rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie
w sprawie kwalifikacji osób uprawnionych do
zawodowego uboju oraz warunków
i metod uboju i uśmiercania zwierząt.
Jest ono wykonaniem upoważnienia
o ochronie zwierząt.
U
bój świń, owiec i kóz w gospodarstwie może być
wykonywany wyłącznie przez osoby posiadające kwalifikacje uzyskane wg rozporządzenia.
Osoby dokonujące uboju w gospodarstwie na własne
potrzeby, muszą mieć te same kwalifikacje jak osoby
uprawnione do zawodowego uboju - przepis zbyt restrykcyjny, co do osób sporadycznie dokonujących uboju w gospodarstwie na własne potrzeby.
Minister Rolnictwa zobowiązany jest do określenia w rozporządzeniu kwalifikacji osób uprawnionych do zawodowego uboju zwierząt. Wymagania dotyczące kwalifikacji winny być stosowane
w ubojniach oraz do osób wykonujących usługowo ubój
zwierząt poza rzeźnią. Wprowadzenie zmian w rozporządzeniu MRiRW z dnia 9 września 2004 r. w sprawie
kwalifikacji osób uprawnionych do zawodowego uboju oraz warunków i metod uśmiercania zwierząt (Dz.
U. nr 205, poz. 2102 oraz z 2006 r. poz. 1096) pozwoli
na zastosowanie przepisów do uboju świń, owiec, kóz
w gospodarstwie na użytek własny zgodnie z wdrożoną tym rozporządzeniem dyrektywą Rady 93/119/WE
z dnia 22 grudnia 1993 r. w sprawie ochrony zwierząt
podczas uboju lub zabijania. Dyrektywa mówi, że państwo członkowskie Unii Europejskiej może zezwolić na
odstępstwo dotyczące przemieszczania, krępowania,
ogłuszania i wykrwawiania drobiu, królików, świń,
owiec, kóz ubijanych przez właściciela na własny użytek,
pod warunkiem że podczas uboju lub zabijania oszczędzono zwierzętom zbędnego bólu, cierpienia, natomiast
świnie, owce, kozy zostały uprzednio ogłuszone.
Reasumując, ubój w gospodarstwie na własne potrzeby będzie mógł być wykonany przez właściciela
zwierzęcia lub inną osobę działającą na jego odpowiedzialność i pod jego nadzorem, przy spełnieniu wymagań podczas uboju, oszczędzania niepotrzebnego bólu,
cierpienia, a zwierzęta ubijane wyłącznie po uprzednim
ogłuszeniu, zgodnie z metodami i szczegółowymi wymogami określonymi w załączniku do rozporządzenia,
do chwili śmierci, będą pozostawać w stanie nieprzytomności i niewrażliwości na ból.
Przy zastosowaniu metod ogłuszania, nieprowadzących bezpośrednio do śmierci, konieczne będzie
zastosowanie procedur pewnej śmierci zwierzęcia, tj.
wykrwawianie, zniszczenie centralnego układu nerwowego, porażenie prądem (spowodowanie zatrzymanie
krążenia i oddechu) lub długotrwała ekspozycja w środowisku beztlenowym. Ubój wykonywany tylko przez
osoby z kwalifikacjami, co zapewni zminimalizowanie
niepokoju i cierpienia.
W ramach konsultacji społecznych projekt rozporządzenia zostanie przesłany między innymi - organizacjom społecznym, które statutowo zajmują się ochroną
zwierząt.
Lek. wet. Andrzej Zemło
POMORSKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO W GDAŃSKU
ODDZIAŁ W STARYM POLU
zaprasza na konferencję na temat:
Aktualne zagadnienia związane z efektywną produkcją trzody chlewnej
która odbędzie się w dniu 29 lutego (środa) 2012 r. o godz. 10.00
w PODR Gdańsk, Oddział Stare Pole, w Sali Unijnej.
W spotkaniu wezmą udział przedstawiciele firm z branży paszowej, wyposażenia budynków inwentarskich oraz weterynarii.
Wykłady przeprowadzą:
dr Piotr Kołodziejczyk - POLSUS Warszawa,
dr Aleksander Skoracki - BASKO Poznań.
44
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
W chlewni i oborze
Czy nowelizacja ustawy
o ochronie zwierząt poprawi ich los?
Nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt
oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach
W dniu 16 września 2011 r. Sejm (382 posłów za,
7 przeciw, 14 wstrzymało się) znowelizował ustawę
o ochronie zwierząt. Projekt został przygotowany przez
Parlamentarny Zespół Przyjaciół Zwierząt, przy współpracy z organizacjami zajmującymi się ochroną ich
praw. Ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012
roku.
Co roku organy ścigania prowadzą ponad 1,5 tys.
postępowań karnych w sprawach znęcania się nad
zwierzętami (w 2010 r. wszczęto ich 1754). Niemal każdego tygodnia policja i organy ścigania informowane są
o przypadkach niehumanitarnego traktowania zwierząt. Około 68% gmin skontrolowanych przez NIK w
2010 r. nie skorzystało z prawa do uchwalenia programów zapobiegających bezdomności zwierząt.
Znowelizowana ustawa nakłada nowe obowiązki
na hodowców, gminy, a nawet na osoby, które przypadkowo spotkały się ze skrzywdzonym zwierzęciem.
Surowe kary za znęcanie się
Ustawa przewiduje zwiększenie kar za znęcanie
się nad zwierzętami do dwóch lat ograniczenia lub pozbawienia wolności (wcześniej groził za to maksymalnie rok więzienia). Sprawca działający ze szczególnym
okrucieństwem może zostać skazany nawet na 3 lata
więzienia (wcześniej były to 2 lata).
Ustawodawca wprowadził również dodatkowe
środki karne, które będzie mógł zastosować sąd w stosunku do sprawców krzywdzących zwierzęta.
Pierwszym jest całkowity zakaz posiadania zwierząt na okres od 1 roku do 10 lat. Maltretowane zwierzęta będą częściej odbierane właścicielom. Wtedy zwierzę
trafi np. do schroniska lub innego gospodarstwa.
Podwyższone zastały także górne granice nawiązek,
do których mogą zostać zobowiązani przestępcy znęcający się nad zwierzętami. Dotychczas wynosiły one od
25 zł do 2,5 tys. zł. Teraz sąd będzie mógł zobowiązać do
zapłaty nawiązki w wysokości od 500 zł do 100 tys. zł.
Nie wolno ,,kopiować’’ ( przycinać w celu uzyskania określonego wyglądu) uszu i ogonów u psów.
Gminny program opieki
Najważniejsza zmiana to nałożenie na gminy obowiązku finansowania opieki nad bezdomnymi zwierzętami. Radni muszą teraz, najpóźniej do 31 marca
uchwalić program opieki nad bezdomnymi zwierzętami. Program ten obejmuje uregulowania dotyczące
m.in. zapewnienia bezdomnym zwierzętom miejsca
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
Gminy mają obowiązek finansowania opieki nad bezdomnymi
zwierzętami. Radni muszą teraz, najpóźniej do 31 marca uchwalić
program opieki nad bezdomnymi zwierzętami
w schronisku, opieki nad wolno żyjącymi kotami, w
tym ich dokarmiania, odławiania bezdomnych zwierząt, a także obligatoryjnej sterylizacji zwierząt przebywających w schronisku. Gminny program będzie musiał
zawierać wskazanie wysokości środków finansowych
przeznaczonych na ich realizację oraz sposób ich wydatkowania. Koszty realizacji programu poniesie gmina.
Poza tym
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
Od 1 stycznia prawo zabrania m.in.:
sprzedaży i nabywania zwierząt domowych na targowiskach, targach i giełdach,
rozmnażania psów i kotów w celach handlowych
(oprócz hodowli zarejestrowanych),
puszczania psów bez możliwości ich kontroli i bez
oznakowania umożliwiającego identyfikację właściciela lub opiekuna (oprócz ogrodzonego terenu),
trzymania zwierząt na uwięzi krótszej niż 3 metry
i dłużej niż przez 12 godzin na dobę,
transportu żywych ryb lub ich przetrzymywanie
w celu sprzedaży bez dostatecznej ilości wody uniemożliwiającej oddychanie,
utrzymywanie zwierząt bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku,
myśliwi nie mogą strzelać do psów i kotów przebywających na „terenach łowieckich” (jeśli zauważą tam
błąkającego się psa czy kota, powinni powiadomić
o tym najbliższe schronisko, straż gminną lub policję).
Na podstawie ustawy opublikowanej
w Dzienniku Ustaw nr 230 z 2011 r., poz. 1373
opracowała Barbara Urbaniak
45
W chlewni i oborze
Przypominamy * Przypominamy * Przypominamy * Przypominamy * Przypominamy
Luty
Bydło:
Nowo narodzone cielę możliwie jak najszybciej powinno być napojone siarą. Ta z pierwszego udoju, w stosunku do
mleka, zawiera pięciokrotnie więcej białka ogólnego, a w tym aż 15-krotnie więcej albumin i globulin oraz aż kilkadziesiąt razy więcej życiodajnych ciał odpornościowych – immunoglobulin. Z każdym następnym dojem ich poziom
w siarze obniża się, ale równocześnie obniża się zdolność wchłaniania immunoglobulin w jelicie cienkim cielaka. Dlatego tak ważne jest możliwie szybkie napojenie cielęcia tą życiodajną „szczepionką”, jaką jest siara. Krowy wieloródki mają
przeważnie siarę o wyższej jakości niż pierwiastki. Dlatego wskazane jest zamrażanie nadmiaru siary, np. w woreczkach
foliowych i przechowywanie jej dla cieląt od pierwiastek lub krów osłabionych czy chorych. Amerykanie uważają, że
najlepsza jest siara od krów po trzecim wycieleniu.
Luty to ustawowo ostatni termin do zawierania transakcji kupna/sprzedaży czy też darowizny kwoty mlecznej. Wniosek
(„Wniosek o zatwierdzenie umowy zbycia prawa do kwoty indywidualnej” - formularz ARR - Kml_P5_f1) z oryginałem lub
kopią zawartej umowy należy złożyć do OT ARR najpóźniej 29 lutego.
Zbliża się koniec roku kwotowego - pamiętajmy o wykorzystaniu posiadanego limitu kwoty mlecznej (tj. 70% ze stanu
na dzień 1 kwietnia 2011 roku).
Trzoda chlewna:
Okres zimy to szczególna pora na porodówce. Chcąc otrzymać zdrowy i liczny miot musimy szczególnie zadbać, aby poród odbywał się w odpowiednich warunkach.
Na czas porodu musimy zadbać, aby w budynku porodówki, a szczególnie w miejscu porodu, nie było przeciągów.
Praktycznie ruch powietrza powinien być na poziomie zera.
W przypadku, gdy kojec nie ma ogrzewania podłogowego, miejsce za maciorą powinno być wyścielone sieczką lub trocinami, jednak najlepiej należałoby na czas porodu zainstalować tam lampę podczerwieni, w celu ogrzania posadzki.
W żadnym przypadku nie możemy dopuścić do wychłodzenia ciała prosięcia, ponieważ prowadzi to do śmierci oseska
lub jest przyczyną przewlekłych schorzeń.
O potrzebie utrzymania właściwej temperatury w porodówce świadczy również fakt, iż w niskich temperaturach pobieranie siary jest 2 - 3-krotnie niższe niż w temperaturze optymalnej.
Na koniec chciałbym przypomnieć, że szczególnie w okresie zimy, ze względu na powyższe uwagi, niezbędna jest taka
organizacja pracy w gospodarstwie, aby wszystkie porody w tym okresie były w pełni dozorowane, czyli odbywały się
pod kontrolą hodowcy.
Wanda Barańska, Zbigniew Marciniak, Włodzimierz Sawirski
 Warto przeczytać
PASZA: TYLKO DOBRZE ZMIELONA
I WYMIESZANA
Dobra pasza, dobrze wykorzystana przez świnie wymaga odpowiedniego przygotowania. Głównym składnikiem typowych mieszanek pełnoporcjowych dla tuczników przygotowywanych w gospodarstwie jest zboże
(70 - 90%). Jeżeli jest magazynowane w gospodarstwie,
to należy zadbać o jego prawidłowe przechowywanie.
Powinno być również dobrze oczyszczone (z plew, resztek słomy, nasion chwastów) i przesuszone (wilgotność
nie powinna przekraczać 13%) lub zakonserwowane za
pomocą preparatów chemicznych.
Oczyszczone zboże zanim znajdzie się w mieszance paszowej należy odpowiednio rozdrobnić, bowiem
wielkość cząstek paszy jest bardzo istotna z punktu żywieniowego i musi być dostosowana do wieku świń.
Należy pamiętać, że zaleca się unikać frakcji pylistych
i cząstek o wielkości większych niż 0,7 mm. Mogą one
przyczynić się do powstawania niektórych chorób. Przy
żywieniu warchlaków i tuczników zaleca się rozdrob-
46
nienie ziarna zbóż do wielkości 0,5 do 0,7 mm, a dla loch
0,6 – 0,8 mm. Jeżeli wielkość cząstek innych komponentów przekracza 2 mm, to również należy je rozdrobnić.
Kolejność wsypywania komponentów paszy do
mieszalnika jest z góry określona. Natomiast czas mieszania powinien być zgodny z zaleceniami producenta
mieszalnika. Po sporządzeniu mieszanki należy przeprowadzić ocenę stopnia wymieszania paszy.
Daniel Korniewicz, Pasza: tylko dobrze zmielona i wymieszania, top agrar Polska nr 1/2012, dodatek top świnie, str. 28
MASZYNA ROLNICZA ROKU 2012
W grudniu ub.r. zakończyła się kolejna edycja konkursu „Maszyna Rolnicza Roku 2012”. Tytuł Maszyny
Rolniczej Roku 2012 w kategorii maszyna krajowa otrzymał ładowacz czołowy Ł-106A produkowany przez
Zakład Metalowy AGROMASZ Gruszczewski Janusz
z Mrągowa, natomiast w kategorii maszyna z importu,
tytuł ten przypadł holenderskiemu robotowi udojowemu Lely Astronaut A4.
Jan Przyrowski, Maszyna Rolnicza Roku 2012, Agrotechnika
nr 1/2012, str. 36
Do czytania zachęca Lucyna Lesińska
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
W trosce o środowisko
Rolnicze inwestycje
na obszarach Natura 2000
Z
godnie z ustawą o ochronie
przyrody, na obszarach Natura 2000 ograniczeniu nie podlega działalność: gospodarcza, rolna,
leśna, łowiecka i rybacka oraz amatorski połów ryb, jeżeli nie zagraża
zachowaniu siedlisk przyrodniczych
oraz siedlisk roślin lub zwierząt, ani
nie wpływa w sposób istotny negatywnie na gatunki roślin i zwierząt,
dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000.
Jeżeli jednak obszar Natura 2000
wchodzi w skład parku narodowego
lub rezerwatów przyrody, wymienione powyżej formy działalności
dozwolone są wyłącznie w zakresie,
w jakim nie naruszają zakazów określonych w planach ochrony ustanowionych dla tych obszarów.
Ponieważ stanu siedlisk przyrodniczych i gatunków, dla których ochrony zostały wyznaczone
obszary Natura 2000 nie można
pogorszyć, opracowuje się dla nich
plany zadań ochronnych, natomiast
przedsięwzięcia planowane na obszarach lub w ich sąsiedztwie, są
poddawane specjalnym procedurom administracyjnym.
Plany zadań ochronnych muszą zostać opracowane w ciągu 6 lat
od wyznaczenia lub zatwierdzenia
obszarów Natura 2000. Aktualnie
w woj. pomorskim trwają prace nad
projektami 48 planów. W prace nad
projektami może włączyć się każdy
zainteresowany. Bieżące informacje
można odnaleźć na stronie internetowej: www.gdansk.rdos.gov.pl
w zakładce projekty.
Konsultacje publiczne projektów planów odbywać się będą niedługo również na platformie internetowej http://pzo.gdos.gov.pl/.
Już od momentu wyznaczenia
granic obszaru Natura 2000 obowiązują specjalne procedury administracyjne, których celem jest zabezpieczenie wartości, dla których obszar
został wyznaczony, przed negatywnym wpływem przedsięwzięć. Zgodnie z prawem, jako przedsięwzięcie
rozumie się zamierzenie budowlane
lub inną ingerencję w środowisko,
polegającą na przekształceniu lub
zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin.
Wykaz przedsięwzięć, które
mogą zawsze znacząco (grupa I)
lub potencjalnie znacząco (grupa II)
oddziaływać na środowisko został
określony w Rozporządzeniu Rady
Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.
(Dz.U. 2010 nr 213, poz. 1397). Inwestor, który chce zrealizować przedsięwzięcie należące do I lub II grupy
musi przedstawić właściwemu organowi (np. wójtowi, burmistrzowi,
prezydentowi miasta) wyczerpujące
informacje o możliwym oddziały-
waniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Informacje te należy przedstawić w formie raportu
o oddziaływaniu na środowisko lub
karty informacyjnej przedsięwzięcia.
Na ich podstawie, w toku postępowania administracyjnego, organ
wydaje decyzję o środowiskowych
uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (tzw. decyzję
środowiskową), określającą warunki
realizacji przedsięwzięcia lub odmawia jej wydania. Przedsięwzięcie, dla
którego wykonana ocena oddziaływania na środowisko wykaże znaczące negatywne oddziaływanie na
cele ochrony obszaru Natura 2000,
może zostać dopuszczone do realizacji tylko i wyłącznie, jeżeli przemawiają za tym konieczne wymogi
nadrzędnego interesu publicznego
i nie istnieją rozwiązania alternatywne. W takim przypadku konieczne
będzie wykonanie kompensacji, czyli w uproszczeniu ujmując: wyznaczenie nowego obszaru Natura 2000
w miejsce utraconego.
Przedsięwzięciem
rolniczym
mogącym zawsze znacząco (grupa I)
oddziaływać na środowisko jest budowa, rozbudowa, przebudowa lub
montaż przedsięwzięcia polegającego na chowie lub hodowli zwierząt
w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP.
Przy takim przedsięwzięciu inwestor
musi przedłożyć raport o oddzia-
Przedsięwzięciem rolniczym mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko
jest chów lub hodowla zwierząt w liczbie większej niż 210 DJP
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
47
W trosce o środowisko
ływaniu na środowisko, w oparciu
o który zostanie przeprowadzona
ocena i wydana (lub nie) decyzja
o środowiskowych uwarunkowaniach. W postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji zapewnia się
udział społeczeństwa. Bez decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, inwestor nie uzyska żadnej
innej wymaganej decyzji administracyjnej, np. pozwolenia na budowę.
Lista przedsięwzięć mogących
potencjalnie znacząco (grupa II) oddziaływać na środowisko jest o wiele dłuższa i obejmuje liczne przedsięwzięcia o charakterze rolniczym,
takie jak: chów lub hodowla zwierząt powyżej 40 DJP, zalesienia,
wylesienia, melioracje, instalacje do
produkcji paliw z produktów roślinnych, budowę stawów karpiowych
i pstrągowych, tartaków, itd. (szczegółowy wykaz poniżej), a także rozbudowę, przebudowę lub montaż
wymienionych przedsięwzięć. Dla
uzyskania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach inwestor zobowiązany jest do przedłożenia karty
informacyjnej przedsięwzięcia. Karta jest dokumentem znacznie mniej
szczegółowym od raportu, jej zakres musi być zgodny z art. 3, ust. 1,
pkt. 5 ustawy z dnia 3 października
2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008
nr 199, poz. 1227 z późn. zm.). Do
sporządzenia karty nie są wymagane specjalistyczne uprawnienia.
Jeżeli jednak okaże się, że zawarte
w niej informacje będą niewystarczające lub aspekty środowiskowe oraz
przyrodnicze będą musiały zostać
poddane specjalistycznej analizie,
organ prowadzący postępowanie zażąda od inwestora raportu i zostanie
przeprowadzona procedura pełnej
oceny oddziaływania na środowisko, m.in. z udziałem społeczeństwa,
co przedłuży znacznie okres oczekiwania na decyzję środowiskową.
Jeżeli przedsięwzięcie nie zostało wymienione w ww. rozporządzeniu, ale będzie realizowane
na obszarze Natura 2000 lub w jego
sąsiedztwie, każdy organ wydający
jakąkolwiek decyzję administracyj-
48
Budowa stawu o powierzchni powyżej 0,5 ha jest zaliczana do przedsięwzięć mogących
potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko obszarów Natura 2000
ną powinien rozważyć czy przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.
Sam fakt lokalizacji przedsięwzięcia w obrębie obszaru Natura 2000
nie przesądza o jego oddziaływaniu.
W celu weryfikacji możliwości oddziaływania na dany obszar, organ
powinien posłużyć się przynajmniej
standardowym formularzem danych (SDF) danego obszaru Natura
2000, który to dokument podaje jego
charakterystykę, przedmiot ochrony
i występujące na danym terenie zagrożenia (SDF-y dla wszystkich wyznaczonych w Polsce obszarów dostępne są na stronie www.gdos.gov.
pl w zakładce Natura 2000).
Organ powinien ocenić możliwość wystąpienia oddziaływania
na obszary Natura 2000 i skierować sprawę do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska jedynie
w przypadku, gdy faktycznie zaistnieje możliwość negatywnego oddziaływania na przedmiot ochrony
danego obszaru. Wówczas inwestor
będzie musiał przedłożyć kartę informacyjną przedsięwzięcia oraz
fakultatywnie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
Rozważmy to na przykładzie dwóch
przedsięwzięć: wycinki drzew i budowy
stawu na obszarze Natura 2000.
W standardowym formularzu danych (SDF) dla tego obszaru znajdujemy informację, że obszar ten został
ustalony dla ochrony dwóch siedlisk
(3160 - Naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne oraz 7140 - Torfowiska przejściowe i trzęsawiska), stanowiących
cenne stanowisko strzebli błotnej (ryba)
– gatunku priorytetowego wymienionego w Dyrektywie Siedliskowej.
Rolnik składa do urzędu gminy
wniosek o wycinkę 3 topól rosnących
w obrębie jego siedliska. Urzędnik sprawdza na mapie, że działka siedliskowa,
z której rolnik chce usunąć drzewa, jest
oddalona o 300 m od najbliższych zbiorników wodnych. Nie zachodzi zatem żadne
podejrzenie, że wycinka drzew w jakikolwiek sposób wpłynie negatywnie na cele
ochrony obszaru Natura 2000 i rolnik
otrzymuje zgodę na wycinkę drzew.
Rolnik zamierza również zbudować
staw rybny na własne potrzeby, czyli
nieprzekraczający progów kwalifikujących budowę stawu do II grupy (§ 3,
poz. 105). Staw ma mieć powierzchnię
50 m2, a zatem potrzebne będą aż dwa
pozwolenia wydane przez starostę: pozwolenie na budowę i pozwolenie wodno-prawne. Rolnik chce zlokalizować
staw na działce ewidencyjnej, która wedłg map ewidencyjnych jest podmokłym
nieużytkiem. SDF dla obszaru Natura
2000 nie wskazuje niestety położenia
siedlisk przyrodniczych, zatem urzędnik starostwa nie może wykluczyć, że
nieużytek nie jest cennym siedliskiem
naturowym. Starosta nałoży zatem na
rolnika obowiązek przedłożenia dokumentacji, w tym karty informacyjnej
przedsięwzięcia, do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, która zajmie
się rozważeniem możliwość realizacji
tego przedsięwzięcia.
Postępowania administracyjne
dla przedsięwzięć, które mogą wpływać na środowisko lub obszary Natura 2000 są dość skomplikowane.
W niniejszym artykule przedstawiono tylko główne założenia,
w dużym uproszczeniu. Szczegółowe
informacje dostępne są na stronie internetowej Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w zakładce „OOŚ”.
Katarzyna Radtke
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
W trosce o środowisko
Wybrane przedsięwzięcia
mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (II grupa)
z § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów (Dz.U. 2010 nr 213, poz. 1397):
45) instalacje do produkcji paliw z produktów roślinnych, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego
w rozumieniu ustawy z dnia10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U.
z 2006 r. nr 89, poz. 625, z poźn. zm.)
o zainstalowanej mocy elektrycznej
nie większej niż 0,5 MW lub wytwarzających ekwiwalentną ilość biogazu rolniczego wykorzystywanego do
innych celów niż produkcja energii
elektrycznej;
48) tartaki i stolarnie posiadające instalacje do impregnacji drewna lub o zdolności produkcyjnej nie mniejszej niż
10000 m3 drewna na rok;
70) urządzenia lub zespoły urządzeń umożliwiające pobór wód podziemnych lub
sztuczne systemy zasilania wód podziemnych, inne niż wymienione w § 2,
ust. 1, pkt. 37, o zdolności poboru wody
nie mniejszej niż 10 m3 na godzinę;
71) urządzenia lub zespoły urządzeń umożliwiające pobór wód podziemnych
z tej samej warstwy wodonośnej, o
zdolności poboru wody nie mniejszej
niż 1 m3 na godzinę, inne niż wymienione w pkt. 70, jeżeli w odległości
mniejszej niż 500 m znajduje się inne
urządzenie lub zespół urządzeń umożliwiające pobór wód podziemnych
o zdolności poboru wody nie mniejszej niż 1 m3 na godzinę, z wyłączeniem zwykłego korzystania z wód;
85) scalanie gruntów, w których obszar
użytków rolnych jest większy niż:
a) 10 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których
mowa w art. 6, ust. 1, pkt 1 - 5, 8 i
9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.
o ochronie przyrody lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6, ust. 1, pkt. 1 - 3
tej ustawy;
b) 100 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a;
86) zmiana lasu lub nieużytku na użytek
rolny lub wylesienia mające na celu
zmianę sposobu użytkowania terenu:
a) jeżeli dotyczy lasów łęgowych, olsów lub lasów na siedliskach bagiennych,
b) jeżeli dotyczy lasu będącego enklawą pośród użytków rolnych lub
nieużytków,
c) na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których
mowa w art. 6, ust. 1, pkt 1 - 5, 8
i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.
o ochronie przyrody lub w otu-
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
linach form ochrony przyrody,
o których mowa w art. 6, ust. 1, pkt
1 - 3 tej ustawy;
d) w granicach administracyjnych miast;
87) zmiana lasu lub nieużytku na użytek
rolny lub wylesienia mające na celu
zmianę sposobu użytkowania terenu,
o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha,
inne niż wymienione w pkt 86;
88) gospodarowanie wodą w rolnictwie
polegające na:
a) melioracji łąk, pastwisk lub nieużytków,
b) melioracji terenów znajdujących się
na obszarach objętych formami
ochrony przyrody, o których mowa
w art. 6, ust. 1, pkt. 1 - 5, 8 i 9 ustawy
z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form
ochrony przyrody, o których mowa
w art. 6, ust. 1, pkt. 1 - 3 tej ustawy,
innej niż wymieniona w lit. a,
c) melioracji na obszarze nie mniejszym niż 2 ha, innej niż wymieniona w lit. a oraz b, jeżeli:
- w odległości nie większej niż 1 km
od granicy projektowanego obszaru meliorowanego w ciągu
ostatnich 5 lat zmeliorowano obszar o powierzchni nie mniejszej
niż 1 ha oraz
- łączna powierzchnia projektowanego obszaru meliorowanego
oraz obszaru zmeliorowanego
w ciągu ostatnich 5 lat wyniesie
nie mniej niż 5 ha,
d) melioracji na obszarze nie mniejszym niż 5 ha, innej niż wymieniona w lit. a - c,
e) budowie zbiorników wodnych lub
stawów, o powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha na terenach gruntów
innych niż orne znajdujących się
na obszarach objętych formami
ochrony przyrody, o których mowa
w art. 6, ust. 1, pkt. 1 - 5, 8 i 9 ustawy
z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody lub w otulinach form
ochrony przyrody, o których mowa
w art. 6, ust. 1, pkt. 1- 3 tej ustawy,
f ) budowie stawów o głębokości nie
mniejszej niż 3 m, innej niż wymieniona w lit. e;
86) zmiana lasu lub nieużytku na użytek
rolny lub wylesienia mające na celu
zmianę sposobu użytkowania terenu:
a) jeżeli dotyczy lasów łęgowych, olsów lub lasów na siedliskach bagiennych,
b) jeżeli dotyczy lasu będącego en-
klawą pośród użytków rolnych lub
nieużytków,
c) na obszarach objętych formami
ochrony przyrody, o których mowa
w art. 6, ust. 1, pkt 1 - 5, 8 i 9 ustawy
z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody lub w otulinach form
ochrony przyrody, o których mowa
w art. 6, ust. 1, pkt 1 - 3 tej ustawy,
d) w granicach administracyjnych
miast;
87) zmiana lasu lub nieużytku na użytek
rolny lub wylesienia mające na celu
zmianę sposobu użytkowania terenu,
o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha,
inne niż wymienione w pkt 86;
88) gospodarowanie wodą w rolnictwie polegające na:
a) melioracji łąk, pastwisk lub nieużytków,
b) melioracji terenów znajdujących się
na obszarach objętych formami
ochrony przyrody, o których mowa
w art. 6, ust. 1, pkt. 1 - 5, 8 i 9 ustawy
z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody lub w otulinach form
ochrony przyrody, o których mowa
w art. 6, ust. 1, pkt. 1 - 3 tej ustawy,
innej niż wymieniona w lit. a,
c) melioracji na obszarze nie mniejszym niż 2 ha, innej niż wymieniona w lit. a oraz b, jeżeli:
- w odległości nie większej niż 1 km
od granicy projektowanego obszaru meliorowanego w ciągu
ostatnich 5 lat zmeliorowano obszar o powierzchni nie mniejszej
niż 1 ha oraz
- łączna powierzchnia projektowanego obszaru meliorowanego
oraz obszaru zmeliorowanego
w ciągu ostatnich 5 lat wyniesie
nie mniej niż 5 ha,
d) melioracji na obszarze nie mniejszym niż 5 ha, innej niż wymieniona w lit. a - c,
e) budowie zbiorników wodnych lub
stawów, o powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha na terenach gruntów
innych niż orne znajdujących się
na obszarach objętych formami
ochrony przyrody, o których mowa
w art. 6, ust. 1, pkt. 1 - 5, 8 i 9 ustawy
z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form
ochrony przyrody, o których mowa
w art. 6, ust. 1, pkt. 1 - 3 tej ustawy,
f ) budowie stawów o głębokości nie
mniejszej niż 3 m, innej niż wymieniona w lit. e;
49
W trosce o środowisko
104) chów lub hodowla obcych rodzimej
faunie zwierząt, innych niż gospodarskie w rozumieniu przepisów ustawy
z dnia 29 czerwca 2007 r. o organizacji
hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz.U. nr 133, poz. 921, z 2008 r.;
nr 171, poz. 1056, z 2009 r.; nr 223, poz.
1775 oraz z 2010 r. nr 127, poz. 857),
w liczbie nie mniejszej niż 4 matki lub
20 sztuk, z wyjątkiem ryb oraz skorupiaków;
105) chów lub hodowla ryb w stawach
typu:
a) karpiowego, jeżeli produkcja ryb bę-
dzie większa niż 4 t z 1 ha powierzchni użytkowej stawu,
b) pstrągowego, jeżeli produkcja ryb
będzie większa niż 1 t przy poborze
1 l wody na sekundę w miejscu ujęcia wody.
Alternatywne źródła energii
i ich zastosowanie
Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku zaprasza na - dwudniowe szkolenia pt.: ,,Alternatywne źródła energii i ich zastosowanie” dla osób zatrudnionych w rolnictwie lub leśnictwie.
Szkolenia odbędą się w dniach:
1 - 2 lutego 2012 r. - PODR, Oddział Stare Pole,
7 - 8 lutego 2012 r. - PODR w Gdańsku,
9 - 10 lutego 2012 r. - PODR, Oddział Stare Pole,
14 - 15 lutego 2012 r. - PODR w Gdańsku.
Celem szkolenia jest podniesienie świadomości rolników z zakresu odnawialnych źródeł energii jako
sposobu na ochronę środowiska, ograniczenie kosztów utrzymania gospodarstw domowych oraz źródeł
dodatkowych dochodów, zachęcanie do zastępowania konwencjonalnych źródeł energii innowacyjnymi
rozwiązaniami technologicznymi, pokazywanie korzyści lokalnego wykorzystania odnawialnych źródeł
energii dla rolnictwa i obszarów wiejskich.
W pierwszym dniu szkolenia odbędą się 6-godzinne wykłady, a w drugim 6-godzinny wyjazd studyjny.
Uczestnicy otrzymają na szkoleniu materiały informacyjne oraz bezpłatne wyżywienie i nocleg.
Wykładowcami będą pracownicy merytoryczni PODR. Uczestnicy w drugim dniu szkolenia otrzymają zaświadczenia o jego ukończeniu.
Więcej szczegółów na stronie www.podr.pl lub u doradców PODR.
„Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie”;
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej
Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013;
Instytucja Zarządzająca Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013
- Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
50
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Z wizytą u rolnika
Państwo Aleksandra i Andrzej Stanka
gospodarują w Cieplewie (gm. Pruszcz
Gdański) na 52,19 ha własnych użytków
rolnych, w tym 23,61 ha łąk i pastwisk
oraz 28,58 ha gruntów ornych.
Od okolicznych rolników dzierżawią
dodatkowo kilkanaście hektarów.
Gospodarstwo przejęli po rodzicach
w 1992 roku. Dochowali się trojga dzieci
- syna i dwóch córek.
Produkcja mleka – stałe źródło dochodu
G
łównym kierunkiem produkcji w gospodarstwie
jest chów bydła mlecznego i produkcja mleka.
Produkcja roślinna jest podporządkowana produkcji zwierzęcej, dlatego też uprawiane są tu głównie
zboża na paszę (pszenica, jęczmień oraz pszenżyto),
a także rzepak ozimy na sprzedaż i kukurydza na paszę. Niewielki areał przeznacza się również pod uprawę
ziemniaków na własne potrzeby.
- Produkcja zwierzęca wymaga stałego zaangażowania
w pracy i „końskiego zdrowia”. Czy macie Państwo czas
na inne zajęcia?
Trudno czasami jest zorganizować pracę, zwłaszcza, jeśli ktoś z nas jest chory, ale jakoś dajemy sobie
radę. Pomagają nam dzieci - przede wszystkim dorastający syn, który zamierza po nas przejąć gospodarstwo
- mówi Pan Andrzej.
- Znając realia aktualnej polityki rolnej, proszę opowiedzieć o sukcesach i kłopotach gospodarowania.
W rolnictwie było ciężko i jest ciężko, chociaż przy
realizacji wcześniejszych programów unijnych nabraliśmy doświadczenia w przygotowywaniu dokumentów
składanych w ARiMR. Nabraliśmy również odwagi przy
korzystaniu z różnych form wsparcia. Dużą pomoc wykazali w tym zakresie pracownicy Pomorskiego Ośrodka
Doradztwa Rolniczego – mówi Pani Aleksandra.
- Mamy 34 sztuki krów mlecznych oraz 45 sztuk jałowizny. Produkujemy rocznie około 250 000 litrów mleka,
przy średniej wydajności 7350 litrów od krowy - kontynuuje Pan Andrzej.
Karmienie zwierząt prowadzone jest systemem pastwiskowym latem (od 1 maja do końca września) oraz
systemem stacjonarnym w okresie zimowym (od października do końca kwietnia). Latem w żywieniu stosujemy zielonki i mieszanki mineralne, a zimą kiszonki,
siano, zboża oraz mieszanki mineralne.
Dobrostan zwierząt jest spełniony dzięki inwestycjom, jakie poczyniliśmy w trakcie rozwijania produkcji mleka. Dzięki funduszom unijnym oraz środkom
własnym, wybudowaliśmy zbiorniki na gnojowicę
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
o pojemności 112 m3 oraz płytę gnojową o powierzchni
290 m2.
W gospodarstwie znajduje się nowa, płytka obora
z 1988 roku, o powierzchni 325 m2, na 34 stanowiska
oraz płytka obora z 1972 roku o powierzchni 212 m2. Ponadto gospodarstwo dysponuje trzema garażami, które
wybudowane zostały w 1986 roku i wielofunkcyjnym
budynkiem gospodarczym.
Dzięki funduszom unijnym (ze środków Sektorowego Programu Operacyjnego - SPO) w latach 2005 - 2006
zakupiliśmy: ciągnik rolniczy Zetor, prasę rolującą,
agregat uprawowo-siewny, kultywator podorywkowy.
W latach 2008 - 2009, z funduszu PROW (Program Rozwoju Obszarów Wiejskich), sfinansowalismy zakup ciągnika rolniczego VALTRA, pługa 4-skibowego, ładowacza czołowego, siewnika zbożowego, wału uprawowego
i zgrabiarki.
Obecnie złożony jest wniosek na realizację w dwóch
etapach zakupu agregatu uprawowego, kosiarki dyskowej i prasy rolującej stałokomorowej - w pierwszym
etapie 2011 roku oraz przyczepy rolniczej, przetrząsaczo-zgrabiarki i ładowarki - w drugim etapie 2012 roku.
- Dziękuję za rozmowę. Życzę Państwu dużo zdrowia,
wytrwałości oraz spełnienia życiowych planów.
Lech Czarnecki
51
Doniesienia
Z wizytą u najlepszych grup producenckich
w Polsce
W dniach 7 i 8 grudnia 2011 r. grupa pomorskich rolników uczestniczyła w wyjeździe studyjnym
do Wielkopolski, gdzie miała okazję zapoznać się z działalnością grup producentów rolnych,
uważanych za jedne z najlepszych w kraju.
P
obyt w Wielkopolsce rozpoczął się od wizyty
w Golinie k. Jarocina i spotkania z Panem Andrzejem Tułazą - Prezesem 8 grup producenckich, mających siedzibę w tym miejscu. Najstarszą z nich i jednocześnie największą jest Grupa Producentów Trzody
Chlewnej JAR-PEK. Pan Tułaza zaprezentował historię
powstania oraz obecną działalność grup, które zrzeszają
łącznie 330 producentów rolnych. Zachęcał też pomorskich rolników do tworzenia grup producenckich i do
inwestowania we wspólną bazę produkcyjną i przechowalniczą. Uczestnicy spotkania zostali także oprowadzeni po obiektach gospodarczych, należących do
grup, tj. zapleczu magazynowym, punktach sprzedaży
środków do produkcji rolnej oraz atestacji opryskiwaczy. Według szacunków Pana Tułazy, członkowie grup
dzięki wspólnej organizacji, tylko w przypadku rzepaku zarabiają dodatkowo 40 - 50 zł/t.
Zaplecze gospodarcze grup w Golinie
Następna wizyta miała miejsce w siedzibie Grupy
Producentów Zbóż „Krot-Plon” w Krotoszynie, gdzie
odbyło się spotkanie z Prezesem Zarządu Grupy Panem
Robertem Czajką oraz jego zastępcą Panem Mateuszem
Motławskim. Grupa założona została jako spółdzielnia, a następnie przyjęła formę spółki z ograniczoną
odpowiedzialnością. Zrzesza 40 udziałowców. Obecnie posiada elewator zbożowy o poj. 20 tys. ton wraz
z suszarnią i wagą elektroniczną oraz własne zaplecze
laboratoryjne. Rolnicy chwalą rzetelność i szybkość
prowadzonej na miejscu oceny dostarczanego ziarna.
Grupa przejęła także młyn, którego uruchomienie planuje się w najbliższej przyszłości. Poza tym prowadzi
sprzedaż środków ochrony roślin, materiału siewnego
i nawozów.
Siedziba grup producenckich w Golinie
Spotkanie z Panem Robertem Czajką - Prezesem Grupy Krot-Plon
Spotkanie z Panem Andrzejem Tułazą
52
Następnego dnia uczestnicy wyjazdu udali się do Zakładów Mięsnych „SALUS” w Golince k. Leszna, gdzie
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Doniesienia
odbyło się ponowne spotkanie z Panem Andrzejem Tułazą, który pełni także funkcję Prezesa Zarządu Spółki
„SALUS”. Zakłady te zostały przejęte przez 750 rolników, zrzeszonych w 27 grupach producenckich. Rolnicy ci wykupili 75% udziałów w upadającej firmie. Koszt
udziałów wyniósł 16 mln zł. Na ten cel został zaciągnięty kredyt. Część środków pochodziło z pomocy de minimis. Pomógł też Fundusz Poręczeń przy Wielkopolskim
Urzędzie Marszałkowskim.
Zakłady Mięsne „Salus” w Golince k. Leszna
W spotkaniu brał także udział dyrektor Zakładów
Mięsnych „SALUS”, który przedstawił aktualną działalność firmy oraz plany na przyszłość, w tym dotyczące
wprowadzenia systemu jakości mięsa QAFP. Aktualnie
zakład produkuje tylko półtusze wieprzowe. Dzienne
moce ubojowe wynoszą 1500 szt. tuczników i 500 szt.
macior. Obecnie ubija się około 500 tuczników i 150 - 200
macior. Połowa ubijanych zwierząt pochodzi od udziałowców. Zdaniem Dyrektora, pogłowie świń w Polsce
w najbliższych 4 latach będzie spadało, do poziomu
8 mln sztuk.
Z uczestnikami wyjazdu spotkał się też Pan Krzysztof Mielnik, Prezes Zarządu Spółdzielni Grupy Wielkopolskie. Spółdzielnia powstała w 2009 r., zrzesza 33 grupy producenckie, z różnych branż, których członkowie
dysponują areałem ok. 30 tys. ha. Większość tych grup
stała się udziałowcami „SALUSA”. Pan Mielnik pełni
także funkcję dyrektora finansowego Zakładów. Jest też
Wiceprezesem Zarządu Krajowego Związku Grup Producentów Rolnych, stąd też zachęcał pomorskie grupy
producenckie do łączenia swych sił i przystępowania do
tej organizacji.
W czasie wszystkich spotkań uczestnicy wyjazdu
mieli możliwość zadawania pytań, na które gospodarze udzielali wyczerpujących odpowiedzi. Zarówno
pomorscy, jak i wielkopolscy rolnicy wymieniali się
swoimi doświadczeniami oraz nawiązali kontakty do
współpracy w przyszłości.
Wyjazd został zorganizowany przez Pomorski
Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku, Oddział
w Starym Polu, we współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Pomorskiego. Dofinansowanie
pochodziło z Sekretariatu Regionalnego Krajowej Sieci
Obszarów Wiejskich w Województwie Pomorskim.
Ewa Szymańska
KRUS przypomina
Zgodnie z Art. 11.1., za wypadek przy pracy rolniczej uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło:
1. na terenie gospodarstwa rolnego, które ubezpieczony prowadzi lub, w którym stale pracuje, albo na terenie
gospodarstwa domowego bezpośrednio związanego z tym gospodarstwem rolnym, lub
2. w drodze ubezpieczonego z mieszkania do gospodarstwa rolnego, o którym mowa w pkt. 1, albo w drodze
powrotnej, lub
3. podczas wykonywania poza terenem gospodarstwa rolnego, o którym mowa w pkt. 1, zwykłych czynności
związanych z prowadzeniem działalności rolniczej, albo w związku z wykonywaniem tych czynności, lub
4. w drodze do miejsca wykonywania czynności, o których mowa w pkt. 3, albo w drodze powrotnej.
Wypadki przy pracy w rolnictwie zgłaszamy bez zbędnej zwłoki do najbliższej placówki Kasy Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego. Zgłaszać je może sam poszkodowany lub inna osoba, bezpośrednio lub za pośrednictwem poczty, telefonicznie albo za pomocą poczty elektronicznej.
Na terenie działania OR KRUS w Gdańsku, od początku roku do końca września 2011 r., zarejestrowano
636 zgłoszeń wypadków przy pracy w rolnictwie, tj. o 40 wypadków więcej niż w pierwszych 3 kwartałach 2010
roku. Zwiększenie liczby wypadków, przede wszystkim w pierwszym kwartale 2011 r., spowodowane było śliską
i śnieżną zimą, kiedy to dochodziło do poślizgnięć i upadków. Przyczyniał się do tego brak dbałości rolników
o właściwy stan nawierzchni podwórzy i ciągów komunikacyjnych. Nieutwardzone podwórza i ścieżki po opadach deszczu lub śniegu i roztopach stawały się śliskie i grząskie.
Przed nami jeszcze dwa miesiące zimy.
Pamiętajmy o posypywaniu podwórzy i ciągów komunikacyjnych!
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
53
Doniesienia
Aktualna sytuacja w hodowli bydła
mięsnego w regionie słupskim
W dniu 22 listopada ub.r., w siedzibie Oddziału PODR w Strzelinie odbyła się kolejna konferencja
poświęcona hodowli bydła mięsnego, w której uczestniczyło 33 rolników i doradców.
O
twierając spotkanie, Dyrektor Oddziału Zdzisław Kołodziejski przedstawił kilka istotnych
kwestii dotyczących hodowli bydła mięsnego w
naszym regionie. Stwierdził, iż mamy bardzo dużo niewykorzystanych użytków zielonych, na których można
z powodzeniem prowadzić tą działalność hodowlaną.
Podkreślił znaczenie działalności hodowców w grupach
producentów, jaką mogą tworzyć obecnie rolnicy.
Następnie głos zabrał lider grupy producentów
żywca wołowego Dolina Słupi, z siedzibą w Miszewie,
Pan Remigiusz Wojtera. W swoim wystąpieniu wskazał
jeden z czynników, który decyduje o mniejszych zyskach rolników z hodowli. Są nim pośrednicy handlujący żywcem.
Pojedynczy rolnik nie jest w stanie wyprodukować
takiej ilości żywca, aby stać się partnerem dla dużego
zakładu mięsnego. Przeszkodą w tworzeniu grupy producentów, zdaniem Pana Wojtery mogą być niektórzy
rolnicy i ich indywidualizm.
Korzyści, jakie uzyskują rolnicy - członkowie grupy, są duże. Wynegocjowaliśmy, dzięki hurtowym
zakupom, niższe ceny oleju napędowego, nawozów
i nasion kwalifikowanych - stwierdził na zakończenie
Pan Wojtera.
Helena Artyszuk, główny specjalista Pomorskiego
Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Gdańsku omówiła
najważniejsze elementy hodowli bydła mięsnego.
Przy wyborze rasy do produkcji bydła mięsnego należy przede wszystkim wziąć pod uwagę uwarunkowania przyrodnicze, do których należy dobrać odpowiednią
technologię chowu oraz warunki żywienia i utrzymania.
W dalszym wystąpieniu wykładowca stwierdził, że
to hodowca decyduje o wyborze rasy najbardziej odpo-
54
wiedniej do systemu chowu, posiadanej bazy paszowej
i wymagań rynku
Przedstawiciel P.H. Konrad Pan Jacek Kasprowicz
przestawił ofertę firmy, skupiając się głównie na inseminacji bydła mięsnego. Omówił również najnowszy
numer katalogu buhajów, który następnie trafił do
uczestników spotkania. Firma, oprócz konwencjonalnego nasienia buhajów z czołówek rankingów światowych, posiada nasienie deskowane oraz dużą ofertę
zarodków.
Przedstawiciel firmy Osadkowski Raiffeisen Pan Paweł Wekwert przedstawił dobór traw odpowiednich na
użytki zielone oraz odmiany kukurydzy najbardziej przydatne w naszych warunkach przyrodniczo-glebowych.
Na zakończenie konferencji główny specjalista Oddziału PODR w Strzelinie - Lubomir Szramowiak omówił aktualną sytuację w hodowli bydła mięsnego w regionie słupskim. Cieszy fakt powstania pierwszej grupy
producentów bydła oraz zwiększającej się grupy gospodarstw, które decydują się na hodowlę bydła mięsnego.
Lubomir Szramowiak
Sprzedam
Kojce porodowe (16 szt.), wygrodzenia dla loch luźnych,
solidnie wykonane, autokarmniki dla prosiąt (15 szt.)
i autokarmniki dla tuczników (2 szt.) z mocnego tworzywa sztucznego, smoczki dla loch i prosiąt, ruszta
z tworzywa dla macior, koryta kamionkowe dla loch,
klatkę do przewozu loch zawieszaną na tuz.
Wiadomość: tel. kom. 697580947.
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Doniesienia
RELACJA Z KONFERENCJI
Stan obecny i perspektywy
rolnictwa ekologicznego
W
dniach 7 - 8 grudnia ubiegłego roku, w Centrum
Konferencyjnym w Falentach k. Warszawy odbyła się konferencja pt. „Dobre praktyki w rolnictwie ekologicznym – stan obecny
i perspektywy”.
Jak co roku na spotkanie licznie
przybyli ekologiczni producenci rolni, doradcy rolniczy, przedstawiciele jednostek certyfikujących oraz
instytutów naukowych zajmujących
się produkcją ekologiczną. Organizatorem spotkania było Ministerstwo
Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, Oddział w Radomiu. Podczas
konferencji poruszono zagadnienia
bardzo istotne dla osób zajmujących
się branżą ekologiczną.
Plan Działań dla Żywności
Ekologicznej i Rolnictwa
Ekologicznego w Polsce
na lata 2011-2014
Konferencję rozpoczął Pan Michał Rzytki, Naczelnik Wydziału
Rolnictwa Ekologicznego w MRiRW.
Przedstawił obecny stan rolnictwa ekologicznego w Polsce i omówił zagadnienia dotyczące zmian
w Rozporządzeniu Rady nr 834/2007,
w sprawie produkcji ekologicznej
i znakowania produktów oraz nowy
Planu Działań dla Żywności Ekologicznej i Rolnictwa Ekologicznego
w Polsce na lata 2011-2014. Plan ten
przedstawia działania, jakie powinny być podejmowane i realizowane
przez MRiRW oraz jednostki podległe. Działania zostały podzielone
na sześć głównych zadań: rozwój
rynku, promocja i informacja; zasady produkcji; kontrola i certyfikacja; badania; ochrona środowiska;
współpraca. Realizacja działań ma
przyczynić się do rozwoju rynku
produktów rolnictwa ekologicznego,
wzrostu świadomości konsumentów
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
na temat produktów pochodzących
z tego sektora, rozwoju i udoskonalenia dostępnych technologii produkcji oraz dostępu do informacji
w tym zakresie.
Obecnie MRiRW największy nacisk położyło na zadanie pierwsze:
rozwój rynku, promocja i informacja.
W tym też celu wsparło tegoroczny
Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej
Pomocy. W dniach od 21 grudnia
2011 roku do 5 stycznia 2012 roku
na terenie placówki oraz w instytucjach podległych zorganizowano
zbiórkę pieniędzy na rzecz XX Finału WOŚP. Ponadto w dniach 7 8 stycznia 2012 r. na Placu Konstytucji odbył się Jarmark Ekologiczny,
na którym można było zapoznać się
z ofertą producentów żywności ekologicznej oraz spróbować produktów ekologicznych.
z inicjatywy Zarządu Banku Ochrony Środowiska. Organizacja jest
pierwszą fundacją banku działającą
na rzecz ochrony środowiska, promowania ekologii oraz zrównoważonego rozwoju. Fundacja zorganizowała konkurs dla uczniów szkół
gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych „Nakręć się na zdrowie”.
W ramach projektu zespoły
szkolne przygotowały spoty filmowe promujące żywność ekologiczną
i zdrowe odżywianie.
W ramach zadań informacyjnych będzie również utworzona
sieć demonstracyjnych gospodarstw
ekologicznych, z gospodarstw będących w bazie CDR. Sieć ma służyć
praktycznym szkoleniom z zakresu
produkcji ekologicznej, skierowanym do rolników i doradców. Do
tego celu ma również służyć modelowa przetwórnia ekologiczna
utworzona w CDR, Oddział w Radomiu.
Środki ochrony dla rolnictwa
ekologicznego
Rolnictwo i żywność ekologiczna będzie również silnie promowana
wśród wszystkich grup społecznych,
tj. osób dorosłych, dzieci i młodzieży.
Obecnie projekty edukujące społeczeństwo organizuje m.in. Fundacja
„Aktywnie po Zdrowie”. Fundacja powstała w grudniu 2009 roku,
Podczas konferencji poruszono
także inne istotne problemy dotyczące rolnictwa ekologicznego. Przedstawiciel Instytutu Ochrony Roślin
PIB w Poznaniu omówił, jakie środki
można stosować w ochronie roślin
i poinformował, że zostanie zwiększona liczba środków dopuszczanych do stosowania w rolnictwie
ekologicznym oraz środki te będą
bardziej dostępne. W szczególnych
55
Doniesienia
przypadkach dozwolone będzie
również stosowanie mniejszych dawek ŚOR. Tą korzystną dla rolników
zmianę w tym zakresie mogą zapewnić nowe unijne przepisy dotyczące
ochrony roślin, wynikające z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (WE) nr 1107/2009.
Wsparcia finansowe rolnictwa
ekologicznego po 2013 roku
Następnie omówiono możliwości wsparcia finansowego rolnictwa
ekologicznego po 2013 roku. Temat
ten przedstawiła Pani Anna Klisowska, Naczelnik Wydziału Działań
Rolnośrodowiskowych i Bioróżnorodności Departamentu Płatności
Bezpośrednich przy MRiRW.
We Wspólnej Polityce Rolnej po
2013 roku rolnictwo ekologiczne nabierze jeszcze większego znaczenia
i będzie ono oddzielnym działaniem w ramach programów rozwoju obszarów wiejskich. Wsparcie
będzie przysługiwało rolnikom prowadzącym i przestawiającym gospodarstwo na ekologiczną metodę
produkcji. Jednak ostateczny kształt
działania i wysokość wsparcia finansowego będzie decyzją krajową.
Odstępstwa w rolnictwie
ekologicznym
Kolejne zagadnienie dotyczyło
odstępstw w rolnictwie ekologicznym (GIJHARS).
Najczęściej zgłaszane odstępstwa dotyczą m.in. trzymania bydła
na uwięzi. O odstępstwo to można
wnioskować, spełniając następujące
warunki: budynek, w którym trzymane są zwierzęta, wybudowano
przed 24 sierpnia 2000 roku, zwierzęta mają zapewnioną swobodę ruchu i co najmniej dwa razy w roku
gospodarstwo poddane będzie kontroli przez upoważnioną jednostkę
certyfikującą. Termin zakończenia
tego odstępstwa upływa 31 grudnia
2013 roku.
Kolejnym częstym odstępstwem
jest wprowadzanie do ekologicznej
produkcji drobiarskiej nieekologicznego drobiu. Odstępstwo obecnie
zezwala na wprowadzenie do gospodarstwa młodych kur w wieku
do 18 tygodnia, z przeznaczeniem
56
na produkcję jaj. Termin obowiązywania tego odstępstwa miał upłynąć 31 grudnia 2011 roku. Komisja
Europejska prawdopodobnie przedłuży ten termin do 31 grudnia 2015
roku. Aktualne pozostają jeszcze
m.in. takie odstępstwa, jak: zastosowanie dodatku azotynu sodu i azotanu potasu w przetwórstwie mięsa
oraz użycie nieekologicznych pasz
w związku z zaistniałymi okolicznościami katastroficznymi.
W drugim dniu konferencji Wojewódzkie Ośrodki Doradztwa Rolniczego przedstawiły gospodarstwa
ekologiczne, które wytwarzają produkty ekologiczne i wyróżniają się
w poszczególnych województwach.
Uczestnicy konferencji
Konferencja umożliwiła uczestnikom poruszenie problemów dotyczących produkcji ekologicznej,
zakupu pasz ekologicznych, uczestnictwa rolników w systemach jakości żywności. Dodatkowo rolnicy apelują również o zaprzestanie
wspierania dużych gospodarstw
ekologicznych z produkcją wyłącznie roślinną, ponieważ nie ma produkcji ekologicznej, bez obecności
zwierząt w gospodarstwie. System
płatności powinien wspierać gospodarstwa rzeczywiście wytwarzające
żywność wysokiej jakości.
Od 1 stycznia 2012 roku wszyscy
zainteresowani produkcją ekologiczną
mogą, poprzez Wojewódzkie Ośrodki
Doradztwa Rolniczego, składać propozycje zmian do projektu reformy Wspólnej Polityki Rolnej po 2013 roku.
Opracowała Małgorzata Habas
W
dniu 9 września ub.r., na
Przeglądzie Piosenki Biesiadnej – „Śpiewaj Razem
z Nami” w Starym Polu, który towarzyszył XVII Jesiennym Targom
Ogrodniczo-Nasiennym, Ludowy
Zespół Śpiewaczy „Wesoła Gromadka” z Tychnów (powiat kwidzyński) otrzymał Nagrodę Specjalną od Pana Tomasza Arabskiego
– Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Był to puchar i zaproszenia
na spotkanie opłatkowe do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Słowo się rzekło - 21 grudnia
zespół „Wesoła Gromadka” wraz
z Wójtem Gminy Kwidzyn, Dyrektorem GOK w Kwidzynie, przedstawicielkami Pomorskiego Ośrodka
Doradztwa Rolniczego w Gdańsku,
Oddział Stare Pole, Duszpasterzem
Rolników Diecezji Elbląskiej – proboszczem Parafii Krzyżanowo gościł
na spotkaniu opłatkowym w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Spotkanie opłatkowe odbyło
się w Sali Kolumnowej. Przybyłych
pracowników Kancelarii oraz zaproszonych gości powitał Dyrektor
Generalny Kancelarii Prezesa Rady
Ministrów Pan Lech Marcinkowski,
natomiast Zastępca Szefa KPRM,
Pan Wojciech Nowicki, skierował
do zebranych życzenia świąteczne
i noworoczne oraz zaprezentował
zespół „Wesoła Gromadka”, który
uświetnił spotkanie śpiewem pastorałek i utworów ludowych.
Po części oficjalnej, zespół wraz
z osobami towarzyszącymi został
zaproszony na uroczysty obiad,
który miał miejsce w Sali Bankietowej Kancelarii.
Następnie cała grupa, w towarzystwie Pani Margarity Skórskiej
– Naczelnik Wydziału RecepcyjnoProtokolarnego, zwiedziła sale posiedzeń i sale reprezentacyjne Kancelarii.
Przy pożegnaniu grupa otrzymała pamiątkowe upominki.
Spotkanie w Kancelarii Prezesa
Rady Ministrów było niezapomnianym przeżyciem dla wszystkich
jego uczestników i na pewno długo
pozostanie w ich pamięci.
Alina Ciesielska
Agnieszka Rojewska
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Doniesienia
„Wesoła Gromadka” w Kancelarii
Prezesa Rady Ministrów
Monika Kulecka i Lech Marcinkowski
- Dyrektor Generalny Kancelarii Prezesa
Rady Ministrów
„Wesoła Gromadka” z Tychnów
Ludowy Zespół Śpiewaczy „Wesoła Gromadka” powstał w maju 1988 roku.
Stworzyły go członkinie Koła Gospodyń Wiejskich, działającego w Tychnowach
od 1958 roku. Zespół prezentuje swój dorobek na prestiżowych przeglądach,
konkursach i festiwalach. Z wielu z nich wraca z nagrodami i wyróżnieniami.
„Wesoła Gromadka” ubarwia swym śpiewem wiele uroczystości, obchodów rocznic, świąt kościelnych i państwowych. Zespół wielokrotnie gościł na
dożynkach gminnych, powiatowych i państwowych, prezentując nie tylko
swoje piosenki, ale także umiejętności wicia wieńców. Wieńce dożynkowe,
wykonane przez członkinie, zdobywały główne nagrody.
Zespół słynie w regionie z kunsztu kulinarnego, z przepysznych ciast oraz
wyrobów domowego chleba i smalcu. Nie wszystkim wiadomo, że członkinie „Wesołej Gromadki” to znakomita drużyna strażacka OSP, biorąca udział
i zwyciężająca w zawodach strażackich na szczeblach od gminnego do wojewódzkiego. Kierownikiem zespołu i jego dobrym duchem jest Pani Monika
Kulecka.
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
57
Doniesienia
58
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
W domu i zagrodzie
Aronia
– warto ją mieć w ogrodzie przydomowym
W
szyscy zapewne wiedzą, że surowe owoce
aronii nie są zbyt smaczne, są lekko cierpkie
z gorzkim posmakiem. Jednak warto polubić
tę roślinę, bowiem posiada ona niezwykłe walory użytkowe. Ma zastosowanie w profilaktyce wielu chorób
cywilizacyjnych, zawiera dużo składników biologicznie
czynnych posiadających właściwości utleniające, hamujących procesy starzenia oraz zapobiegających chorobom
nowotworowym. Owoce aronii pomagają leczyć choroby
krążenia, obniżają ciśnienie tętnicze krwi, przeciwdziałają krwawieniu, wpływają na zmniejszenie napięcia
nerwowego i stresu. Zalecane są także przy schorzeniach
trzustki i wątroby. Długo by można wyliczać zalety spożywania owoców czy też przetworów z aronii.
Aronia czarnoowocowa ma także walory ozdobne.
W trakcie wegetacji efektownie prezentują się ciemnozielone liście, które jesienią nabierają oryginalnej, czerwonej barwy. W końcu maja rośliny biało kwitną, a jesienią zdobią je liczne grona czarnych, lśniących owoców.
Kwiaty aronii
W dobrych warunkach aronia osiąga do 3 m wysokości. Jej uprawa nie jest trudna, jednak aby otrzymać zadowalające plony, należy poznać kilka istotnych zasad.
Aronia pochodzi z Ameryki Północnej. Jest rośliną
samopylną. Najlepiej rośnie na glebach żyznych o dużej pojemności wodnej i powietrznej. Można ją także
uprawiać na glebach słabszych, ale nie kamienistych
i żwirowych oraz zabagnionych i podmokłych, ponieważ roślina musi mieć możliwość łatwego pobierania
pokarmu z podłoża.
Aronia czarnoowocowa jest bardzo odporna na mróz
i niską temperaturę, pąki kwiatowe i kwiaty w zasadzie
nie przemarzają podczas wiosennych przymrozków.
Przy wyborze stanowiska oraz miejsca w sadzie
przydomowym należy pamiętać, że jest to roślina wybitnie światłolubna i do regularnego owocowania potrzebuje dobrego naświetlenia.
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
Duże znaczenie w uprawie aronii ma przygotowanie
gleby. Podstawowym zabiegiem jest jej odchwaszczenie
z chwastów wieloletnich. W pierwszych latach roślina jest
bardzo wrażliwa na zachwaszczenie, ale już w 4. - 5. roku
sama silnie zagłusza chwasty. Przed sadzeniem, jesienią
wykonujemy głęboką orkę (lub przekopujemy zagon),
przed którą stosujemy nawozy fosforowo-potasowe. Na
glebach słabszych wskazane jest zastosowanie obornika.
Nawozy azotowe stosujemy wiosną w 2 - 3 dawkach,
od kwietnia do czerwca. Orientacyjna dawka nawozów
w czystym składniku, w przeliczeniu na 1 ha, wynosi P 80 – 100 kg , K - 100 – 150 kg, N - 100 – 150 kg. W przypadku sadzenia pojedynczych krzaków w praktyce oznacza
to ok. 2 garści nawozów fosforowo-potasowych pod
krzak. Krzewy sadzimy jesienią. Rozstawa w rzędzie
powinna wynosić ok. 0,8 m, a odległość między rzędami
od 1,5 – 2 m, aby roślina miała możliwość swobodnego
wzrostu i dostępu do światła, a my możliwość pielęgnacji gleby i łatwość zbioru.
Pielęgnacja aronii nie jest zbyt trudna. Na razie nie
atakują ją choroby i szkodniki w takim nasileniu, aby
mogły zagrozić plantacji. Podstawowym zabiegiem pozostaje cięcie. Ma ono na celu prześwietlenie krzewu,
gdyż zwarta roślina ma słaby dostęp do światła i słabo
owocuje. Podczas cięcia w pierwszej kolejności usuwamy pędy chore i uszkodzone, w drugiej wycinamy pędy
przeszkadzające pielęgnacji - płożące się lub zastawiające rzędy. Następnie wycinamy część pędów starych
oraz te z dużą ilością odbić. Zostawiamy tylko kilka najsilniejszych, które w przyszłości zastąpią stare.
Owoce zbieramy w pierwszej połowie września.
Termin ten, w zależności od warunków pogodowych,
może się zmienić. Owoce są trwałe i nawet przytrzymane na krzewach nie opadną. Trzeba jednak wziąć po
uwagę to, że są atrakcyjne dla ptaków i aby one nie zjadały owoców, warto przykrywać krzaki np. firanką.
Dobrze utrzymane i pielęgnowane krzewy aronii
mogą owocować do 20 lat, a plony z jednego krzewu
mogą wynosić od kilku do kilkunastu kilogramów.
Jan Rozenek
59
W domu i zagrodzie
Przysmaki z ciasta francuskiego
Ciasto francuskie to rodzaj ciasta o specyficznej,
warstwowej strukturze w postaci cieniutkich
listków. Owa właściwość występuje dzięki dużej
zawartości tłuszczu, umiejętnemu wałkowaniu
i pieczeniu w wysokiej temperaturze. W sklepach
można kupić gotowe, rozwałkowane ciasto do
wypieków – chłodzone lub mrożone. Dzięki
temu bez trudu możemy przygotować smaczne
wypieki.
ŚLIMACZKI Z CIASTA FRANCUSKIEGO
Opakowanie ciasta francuskiego (25 x 42 cm) • 250 g mięsa mielonego • 1 papryka czerwona • ser żółty • keczup •
oregano • bazylia • tymianek.
Blat ciasta francuskiego posmarować keczupem, posypać równomiernie ziołami, rozłożyć mięso mielone na
całej powierzchni ciasta, tak samo postąpić z papryką,
całość posypać na koniec serem. Zwinąć w roladę, kroić
na plastry grubości ok. 2 - 3 cm i układać na papierze
pergaminowym. Piec w nagrzanym piekarniku w temperaturze ok. 200° C przez około 15 - 25 min. Ślimaczki
są gotowe, gdy mają kolor lekko brązowy. Lekko ostudzić i podawać.
Ciasto pokroić na 32 kwadraty i po nałożeniu nadzienia, poskładać je na pół, zlepić brzegi pierożków.
Pierożki układać na blaszce wyścielonej dwiema
warstwami pergaminu, posmarować rozmąconym jajkiem z dodatkiem odrobiny wody i piec 20 - 25 minut
w piekarniku nagrzanym do 200° C.
ORYGINALNA PRZEKĄSKA
PIEROŻKI Z CIASTA FRANCUSKIEGO
Z TUŃCZYKIEM
400 g mrożonego ciasta francuskiego • 2 puszki tuńczyka w oleju • 4 jajka ugotowane na twardo • 2 surowe jaja
• czerwona cebulka • 1 łyżka oliwy • 1 łyżka kaparów •
2 łyżki śmietany • pieprz • sól • natka pietruszki • 2 łyżki
posiekanego szczypiorku.
Ciasto francuskie rozmrozić i osuszyć papierowym
ręcznikiem. Jajka pokroić w drobną kostkę. Cebulę
zeszklić na oliwie. Kapary odsączyć, drobno pokroić
i wymieszać z odsączonym z zalewy tuńczykiem, ugotowanymi jajkami, surowym jajkiem oraz cebulką. Dodać śmietanę, doprawić solą i pieprzem.
60
Opakowanie ciasta francuskiego (270 g) • 3 plastry gotowanej szynki • 6 plastrów ananasa z puszki • żółtko •
3 łyżki mleka • 50 g tartego sera Gouda • rzeżucha do
dekoracji.
Ciasto rozmrozić, rozwałkować, pociąć na 6 kwadratów. Na każdym ułożyć pół plasterka szynki i plaster
ananasa. Rogi kwadratów zaginać do środka. Ciasto posmarować żółtkiem zmieszanym z mlekiem, całość posypać startym serem. Ułożyć na wyłożonej papierem do
pieczenia blasze i piec w temp. 200° C przez 20 - 25 min.
Udekorować rzeżuchą.
JAJKA PIECZONE W CIEŚCIE FRANCUSKIM
Opakowanie ciasta francuskiego • jajka (ilość zależna od
apetytu i liczby osób) • trzy plasterki szynki • szczypiorek • sól • pieprz.
Piekarnik nagrzać do 200° C. Foremki do muffinek
wysmarować delikatnie masłem. Ścianki oblepić ciastem
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
W domu i zagrodzie
francuskim tak, żeby nie została żadna dziura. Pokrojoną
w kostkę szynkę wsypać do tak przygotowanej formy.
Jajka wbijać do szklanki i wlewać do formy muffinkowej wyłożonej ciastem. Posypać szczypiorkiem, posolić,
posypać pieprzem. Przykryć ciastem francuskim albo
nie. Wstawić do rozgrzanego piekarnika i piec do ścięcia białka, 5 - 15 minut. Wyjąć z foremek i podawać na
gorąco.
z farszem. Posolić do smaku. Ciasto francuskie rozłożyć
na przykrytej pergaminem blasze. Na połowie rozłożyć
farsz, przykryć drugą połową i zlepić brzegi. Kulebiak
posmarować jajkiem. Piec 40 minut w 200° C.
ŚLIMACZKI ZE SZPINAKIEM
MIĘSO MIELONE W CIEŚCIE FRANCUSKIM
Opakowanie chłodzonego ciasta francuskiego • mięso
mielone • oliwa • pieprz • sól • suszony czosnek • cukier •
oregano • pieczarki • pesto pomidorowe.
Mięso mielone (ok. 0,3 kg) podsmażyć na oliwie,
posolić, popieprzyć. Gdy już jest podpieczone, dodać
posiekane pieczarki i pesto pomidorowe, ewentualnie
trochę przecieru, keczupu lub pomidorów z puszki. Doprawić suszonym czosnkiem i łyżeczką cukru.
Ciasto rozwinąć, zostawić na pergaminie. Pokroić
w paski nożem (ale nie rozdzielać) bo to ułatwia później
porcjowanie. Rozłożyć równomiernie mięso, (ważne, aby
farsz był w miarę suchy, a nie wodnisty) skleić poszczególne paseczki, posypać oregano i włożyć na 15 minut do
piekarnika.
WYKWINTNY KULEBIAK
Opakowanie gotowego ciasta francuskiego • 25 dag
mrożonego szpinaku • po 2 łyżki mąki i śmietany (22%) •
20 dag szynki dojrzewającej w plastrach • po 10 obgotowanych plastrów cukinii i marchewki • 2 jajka • czosnek,
•sól • pieprz.
Szpinak rozmrozić, chwilę poddusić, wlać śmietanę wymieszaną z mąką. Posolić, dodać roztarty ząbek
czosnku oraz dużą szczyptę pieprzu. Wystudzić. Ciasto
rozwinąć (mrożone rozmrozić wcześniej w lodówce),
delikatnie rozwałkować, posmarować rozkłóconymi jajkami. Wzdłuż dłuższego boku ciasta układać plasterki
szynki, na nich warstwę szpinaku, plastry marchewki
i cukinii. Każdą warstwę smarować jajkami. Zwinąć
ściśle roladę, ponakłuwać patyczkiem. Przełożyć do
formy. Piec w temperaturze 200° C przez 40 minut. Po
10 minutach nakryć folią aluminiową. Zrumienioną roladę wyjąć, pokroić ostrym nożem na dość szerokie kawałki. Powstałe ślimaczki podawać na gorąco lub na zimno.
KURCZAK W CIEŚCIE FRANCUSKIM
Opakowanie gotowego ciasta francuskiego • 50 dag kiszonej kapusty • 20 dag pieczarek • 10 dag orzechów
włoskich • 2 cebule • 3 jajka • 5 dag suszonych grzybów
• 3 – 4 ziarna ziela angielskiego • po 5 – 6 ziaren pieprzu
i jałowca • 2 – 3 liście laurowe • olej • sól.
Grzyby suszone zalać 2 szklankami wody, namoczyć, ugotować do miękkości, pokroić. Kiszoną kapustę
poszatkować. Dodać suszone grzyby z wywarem oraz
przyprawy. Gotować na wolnym ogniu 45 minut. Cebule posiekać razem z umytymi i oczyszczonymi pieczarkami, podsmażyć na oleju. Dodać do kapusty i gotować
razem jeszcze 10 – 15 minut, odparowując większość płynu. Wymieszać z posiekanymi orzechami, ostudzić. Dwa
jajka ugotować na twardo, obrać, posiekać, wymieszać
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
1 średnia pierś z kurczaka • gotowe ciasto francuskie • kilka pieczarek • 1 cebula • kilka plastrów szynki lub chudego boczku • 1 jajko • ulubione przyprawy.
Pierś z kurczaka przekroić na pół, następnie każdą
połówkę wzdłuż. Posypać ją solą, pieprzem i ulubionymi przyprawami. Cebulę i pieczarki pokroić w plasterki
i podsmażyć na patelni. Z ciasta francuskiego uformować 2 płaty o wymiarach 15 x 25 cm, położyć na posypaną mąką blaszkę i wstawić na 10 minut do lodówki.
Po tym czasie, wyjąć i
naciąć w następujący
sposób: z każdej strony
wzdłuż dłuższego boku
zrobić ok. 8 nacięć, w
odstępach, co 1,5 - 2 cm,
po środku ciasta mają
zostać jakieś 4 - 5 cm
niepocięte.
61
W domu i zagrodzie
Na tak przygotowanym cieście, położyć pierś kurczaka, na to pieczarki z cebulą, nakryć to pozostałą połówką piersi i na wierzchu ułożyć plasterki chudego
boczku lub szynki (na szynkę możemy położyć plaster
sera żółtego). Tak samo postąpić z drugą piersią.
Ciasto zapleść - paseczki przekładać na zmianę: prawy, lewy, prawy, lewy, trochę jak sznurówki w bucie.
Pomiędzy paseczkami powinny zostać maleńkie przerwy, aby kurczak mógł odparować podczas pieczenia.
Gotowe zawiniątka włożyć na 15 minut do lodówki,
a po wyjęciu posmarować z wierzchu roztrzepanym
jajkiem. Piec w nagrzanym piekarniku do 200° C, przez
ok. 30 – 45 min. Ciasto powinno zrobić się złociste
i chrupiące.
KREMÓWKA
CIASTO Z RABARBAREM NA CIEŚCIE FRANCUSKIM
450 g ciasta francuskiego • 180 g mąki pszennej • 100 g
masła • 130 g cukru • 1 jajko • 1/4 łyżeczki cynamonu •
szczypta soli • 350 g soku pomarańczowego • 750 g rabarbaru • 2 opakowania budyniu śmietankowego lub waniliowego • 400 g śmietany kremówki (30 lub 36%) • 2 opakowania śmietan-fixu • 1 duży cukier waniliowy.
Ciasto francuskie podzielić na dwie równe porcje.
Jedną połowę ciasta posmarować lekko roztrzepanym
białkiem i piec 12 - 15 minut w temperaturze 200° C.
Mąkę wymieszać z roztopionym masłem, 80 g cukru, cynamonem i szczyptą soli. Składniki te zagnieść
na kruszonkę.
Rabarbar umyć, obrać i pokroić na małe kawałki.
Budyń wymieszać z 50 ml soku pomarańczowego. Resztę soku i cukru zagotować z rabarbarem i gotować około
7 minut. Pod koniec gotowania dodać rozmącony budyń. Mieszając, masę zagotować i ostudzić. Lekko przestudzoną masę rabarbarową rozsmarować na upieczonym blacie ciasta francuskiego i schłodzić w lodówce.
Drugą surową część ciasta francuskiego posmarować rozmąconym żółtkiem i posypać kruszonką. Piec
20 minut w temperaturze 200° C. Upieczone ciasto wystudzić i pokroić na 12 kwadratów. Ciasto lepiej jest pokroić przed pieczeniem.
Śmietanę (dobrze schłodzoną) ubić ze śmietan-fixem i cukrem waniliowym na sztywną pianę. Wyłożyć
na rabarbar i przykryć upieczonymi kwadratami z kruszonką (jeden obok drugiego). Całość można posypać
cukrem pudrem.
62
2 opakowania ciasta francuskiego.
Krem: 1,5 l mleka • 150 g skrobi kukurydzianej • 3 cukry waniliowe • 8 żółtek • 200 g cukru kryształu • 250 ml
śmietany 30% • 1 śmietan-fix.
Ciasto lekko rozmrozić, delikatnie rozwinąć i ułożyć w formie do pieczenia (na tym samym papierze,
z którym było zwinięte). Rozwinięte ciasto gęsto ponakłuwać widelcem, posmarować rozmąconym jajkiem
i piec według przepisu na opakowaniu. Upieczone
placki wystudzić, jeden z nich po wystudzeniu pokroić
ostrym nożem na 16 kwadratów.
Przygotować krem. Żółtka utrzeć z cukrem kryształem i cukrami waniliowymi na kogel-mogel. Do utartych żółtek dodać 1 szklankę mleka oraz skrobię kukurydzianą i dobrze wszystkie składniki wymieszać.
Pozostałe mleko zagotować. Do gotującego mleka wlać
masę żółtkową i wszystko razem zagotować. Gotować
1 do 2 minut, cały czas mieszając, żeby budyń się nie
przypalił. Ugotowany budyń dobrze wystudzić. Kiedy
stygnie, trzeba od czasu do czasu mieszać łyżką, by na
wierzchu nie robił się „kożuch”.
Dobrze schłodzoną śmietanę ubić na sztywno razem
ze śmietan-fixem, ubitą dodać do dobrze wystudzonego
budyniu i delikatnie wymieszać. Gotowy krem wyłożyć
na upieczony placek ciasta francuskiego, wyrównać i na
wierzch ułożyć przygotowane kwadraty z ciasta francuskiego. Gotowe ciasto posypać cukrem pudrem i odstawić na noc do lodówki, by się dobrze schłodziło.
FRANCUSKIE MUFFINKI Z JABŁKIEM
Ciasto francuskie • 2 jabłka • cynamon • cukier • cukier
puder.
Przygotować formę do muffinek. Każdą foremkę
oblepić ciastem francuskim i podziurkować widelcem.
Do środka włożyć pokrojone w kostkę jabłka, posypać
całość pół łyżeczką cukru i odrobiną cynamonu. Na koniec wyciąć z ciasta koła o średnicy muffinek i przykryć
zlepiając lekko brzegi ciastka. Górę muffinki również
podziurkować widelcem. Rozgrzać piekarnik do 180° C.
Muffinki piec w tej temperaturze przez 30 minut. Upieczone muffinki posypać cukrem pudrem.
Przepisy zebrała Lucyna Lesińska
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Oferty
Usługi
Korekcja racic u bydła.
Wiadomość: tel. kom. 608868322.
Regeneracja części do maszyn rolniczych i budowlanych (sita otworowe, żaluzjowe, klepiska, posiewacze,
sprzęgła, sworznie, pompy hydrauliczne, siłowniki, rozdzielacze). Wiadomość: tel. (55) 619 80 85, (55) 231 25 30,
tel. kom. 509349400, Jegłownik.
Wydzierżawię
Budynek, przy drodze powiatowej, o powierzchni 300 m2
na magazyn lub działalność gospodarczą.
Wiadomość: tel. kom. 668056776 (gm. Nowy Staw).
Kupię
Nasiona pomidorów wielkoowocowych – czarnych, białych, żółtych, malinowych i innych. Nowość - pomidory
do faszerowania.
Wiadomość: tel. (91) 564 55 76, www.janogrodnik.pl.tl.
Ciągnik Ursus 1224, r. prod. 1986; ciągnik Ursus 1434,
r. prod. 1994, kombajn Bizon ZO56, r. prod. 1987, szerokie opony, szarpacz słomy; bronę talerzową ciąganą
o szer. rob. 3,2 m hydraulicznie podnoszoną; przyczepę
wywrotkę o ładowności 4 t; przyczepę sztywną o ład.
4,5 t; ładowacz Cyklop; pług 4-skibowy obrotowy firmy
Unia. Ceny do uzgodnienia.
Wiadomość: tel. kom. 791240903.
Dwa graniczące ze sobą siedliska rolnicze na obrzeżach
Chojnic: tj. 2,2 ha ze stawem o pow. 800 m2, przyłączami
i możliwością budowy oraz 2,2 ha z dwoma nowymi budynkami w stanie surowym lub samą ziemię (4 ha). Cena
do uzgodnienia. Wiadomość: tel. kom. 691877920.
Skóry królicze. Wiadomość: tel. kom. 602714793.
Kupię - wydzierżawię działkę nad jeziorem z linią brzegową w powiecie słupskim, bytowskim lub kartuskim.
Wiadomość: tel. kom. 601072560.
Ziemię rolną na Żuławach.
Wiadomość: tel. kom. 695908555.
Kombajn zbożowy Bizon Super lub Bizon Record oraz
przystawkę do kukurydzy.
Wiadomość: tel. kom. 795807728.
Kwotę mleczną i jałówki cielne.
Wiadomość: tel. kom. 600673280 lub tel. (55) 277 01 06.
Ciągnik Ursus lub Zetor 4- lub 6-cylindrowy oraz kombajn ziemniaczany Anna.
Wiadomość: tel. kom. 794365678.
Sprzedam
Okna PCV, różne wymiary (z demontażu).
Wiadomość: tel. kom. 601220617.
Dwie jałówki cielne HF.
Wiadomość: tel. (55) 221 11 89.
Rozdrabniacz zboża (śrutownik) z częściami, tj. sitami
i talerzem z nożem tnącym, silnik napędzający 7,5 KW,
stan b. dobry, cena do uzgodnienia.
Wiadomość: tel. kom. 660913378.
Ciagnik rolniczy Ursus 1201 MP, r. prod. 1979, stan b. dobry, cena - 15 000 zł. Wiadomość: tel. kom. 503022851.
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
Przyczepę-wywrotkę o ład. 4,5 t na niskich kołach;
opryskiwacz zawieszany o szer. rob. 12 m; przenośnik
ślimakowy (żmijka) o dł. 8,5 m; ciągnik Ursus C-385 A
z przednim napędem Turbo, 105 KM; ciągnik Ursus
C-4011; glebogryzarkę o szer. rob. 1,5 m; siewnik zbożowy Poznaniak; zestaw bron ciężkich 5-polowych, zawieszanych; zestaw bron średnich 5-polowych, zawieszanych; rozsiewacz nawozowy lejowy o szer. rob. 12 m, ład.
800 kg; rozsiewacz nawozów lejowy, pielnik - wielorak;
2 wentylatory do siana ø 1 m.
Wiadomość: tel. kom. 668056776.
Jałówki 100% limousine (8 szt.) bardzo spokojne, bezrożne, po doskonałych rodzicach (wnuki słynnego buhaja francuskiego Napoleona nr FR 8797013359) stado
pod oceną PZHiPBM oraz 4 byczki w cenie od 4000 zł.
Wiadomość: tel. kom. 609850331, pow. lęborski.
Szuflę do materiałów sypkich na tył ciągnika C-360 (lub
podobnego). Wiadomość: tel. kom. 661623122.
Dmuchawę do zboża z silnikiem 7,5 KW oraz komplet
kolan i rur ø 180. Wiadomość: tel. kom. 692378830.
Opryskiwacz Pilmet Krukowiak Goliat, przyczepę o ład.
10 t oraz ciągnik Deutz-Fahr 80. Marek Iwaniuk, Królewo 48, tel. kom. 600027344.
Ciagnik Ursus 1224, r. prod. 1995, stan b. dobry; rozrzutnik obornika tandem, ład. 6 t oraz beczkowóz na tandemie o poj. 8300 l. Wiadomość: tel. kom. 601941243.
Ciągnik Zetor 16245, r. prod. 1992, cena - 44000 zł; pług
Atlas; opryskiwacz Pilmet, poj. 2000 l, szer. rob. 18 m.
Wiadomość: tel. kom. 602539584, Różnowo.
63
Oferty
Opryskiwacz Pilmet, szer. rob. 18 m, poj. 2000 l; ciągnik
rolniczy McCormick XTX – 185, rok prod. 2006, stan
b. dobry; rozsiewacz nawozów Amazone dwutarczowy,
szer. rob. 18 m, regulacja wysiewu hydrauliczna; rozsiewacz nawozów Amazone pneumatyczny, szer. rob. 18 m,
poj. skrzyni 1000 kg, regulacja wysiewu elektroniczna.
Ceny do uzgodnienia.
Wiadomość: tel. kom. 605118253.
Dom w mieście, stan surowy, zamknięty (300 m2); działkę rekreacyjną nad jeziorem w Jaromierzu; agregat
prądotwórczy dużej mocy; hale o wym. 12 x 30 x 6,5 m
i 40 x 10 x 4 m (stalowe oraz blacha); maszyny rolnicze:
ciągnik 914, opryskiwacz, rozrzutnik nawozów, siewnik
talerzowy, brony, wały, pług; przyczepy (3 szt.); garaż
samochodowy; taśmy do obrywarki fasoli; przyczepy
do balotów słomy, zbiornik o poj. 4000 l.
Wiadomość: tel. kom. 783043724, Kwidzyn.
Gospodarstwo Ekologiczne Piotr Ostatek
Rosochy 26/44, 27-400 Ostrowiec Świętokrzyski,
tel. 507580964 lub 698695291
wysyła pocztą nasiona wspaniałych roślin: dynia Gigant,
owoce ogromne, 110 szt. – 15 zł; dynia Hokkaido, 110 szt.
– 20 zł; dynia bezłuskowa Gleisdorf, 200 szt. – 20 zł; pomidory Taliński, 120 szt. – 7 zł; pomidory Victoria, 120 szt. –
7 zł; pomidory Mikado, 120 szt. – 7 zł; pomidory francuski Gigant, 120 szt. – 7 zł; pomidory Faworyt, 120 szt. –
7 zł; pomidory Super Marmande, 120 szt. – 7 zł; rzodkiewka Noba, 100 szt. – 5 zł. Opłata przy odbiorze przesyłki. Nasiona o sprawdzonej sile kiełkowania. Do przesyłki dołączona instrukcja uprawy.
12 t łubinu słodkiego. Cena do uzgodnienie.
Wiadomość: tel. kom. 698619985.
Materiał siewny kwalifikowany C1 pszenicy jarej odmiany Bombona oraz bobik i gorczycę białą.
Wiadomość: gm. Cedry Wielkie, tel. kom. 500333456.
Grykę i łubin słodki wąskolistny.
Wiadomość: tel. kom. 604412831.
Ciągnik rolniczy Ursus 1214 z turbo, r. prod. 1978, stan
dobry; kombajn zbożowy Bizon Z056 z kabiną, z szarpaczem słomy, stołem do rzepaku, sitem do rzepaku,
kosami bocznymi, r. prod. 1980.
Wiadomość: tel. kom. 663228640 lub 721597480.
Tura-2 do ciągnika C-360, ciągnik C-360, opielacz do buraków, krajzego-heblarkę, baloty sianokiszonki.
Wiadomość: tel. kom. 502058584.
Ciągniki John Deere 3040, 95 kM, stan b. dobry, kabina
komfort, wspomaganie kierownicy; ciągnik John Deere
2030, 70 kM, stan b. dobry, kabina komfort, wspomaganie kierownicy, komplet zaczepów; kombajn do buraków
Neptun, stan b. dobry; kombajn do ziemniaków Anna;
brony 5-polowe 16-tki składane; dmuchawę do siana
z rurami i kolanami; opryskiwacz Termit o poj. 400 l, lance 10 m, w całości lub na części; rozdrabniacz Bąk, stan
idealny; wał pierścieniowy 3 m; beczki do kiszenia ogórków; koła bliźniaki rozmiar 34 ze sprzęgami (pasują do
912). Wiadomość: Kwidzyn, tel. kom. 504626142.
Kucyki - klaczkę źrebną i ogierki.
Wiadomość: tel.(55) 231 74 15 lub tel. kom. 728154514.
Agregat podorywkowy Gruber, rok prod. 2005, szer.
rob. 3 m, 7 łap zabezpieczone - sprężynowo + kołkowo,
talerze + wał, stan b. dobry, wszystkie podcinacze wymienione na nowe.
Wiadomość: tel. (59) 832 24 30, tel. kom. 502383589.
Jęczmień, owies i żyto.
Wiadomość: tel. kom. 508119880.
Ciągnik Ursus 1224, stan b. dobry.
Wiadomość: tel. kom. 514519425.
Kombajn Bizon Super, r. prod. 1983, pierwszy właściciel,
agregat uprawowy czynny, szer. rob. 4 m, pług 3-skibowy,
obrotowy firmy Gassner.
Wiadomość: tel. kom. 794394084.
Kombajn zbożowy Claas Merkator 60, cena - 27 000zł,
agregat aktywny + siewnik Amazone D-7 Super, r. prod.
1998, cena - 13 000 zł, ciągnik Cristal 121, r. prod. 2003
z Turem 16, rok prod. 2005, cena - 75000 zł, kosiarkę
rotacyjną, szer. rob. 1,6 m, cena - 1500 zł.
Wiadomość: tel. kom. 501243092.
Gospodarstwo rolne o pow. 12,5 ha, w tym 2,5 ha lasu,
z budynkiem mieszkalnym, oborą i stodołą w miejscowości Niemieryczów, pow. Lipsko, woj. mazowieckie,
cena - 160.000 zł. Cena do negocjacji. Wiadomość: Jarmuł
Marek, tel. 668378249, gm. Nowy Dwór Gdański.
Agregat uprawowy wraz z siewnikiem, szer. rob. 2,2 m;
opryskiwacz Pilmet i dmuchawę do zboża.
Wiadomość: tel. kom. 604138054.
Poznam
Pług 4-skibowy, obrotowy, kupiony w kraju, stan b. dobry. Wiadomość: tel. kom. 697068600.
Sympatyczny chłopak po studiach rolniczych pozna
miłą dziewczynę.
Wiadomość: tel. kom. 600679814.
64
2/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Rozrywka dla dorosłych i dla dzieci
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
KUPON 2
A
B
C
D
E
Luty 2012
F
G
H
I
J
K
Hasło:
I-4
A-8
K-4
G-2
C-4
K-8
K-10
F-6
I-1
C-5
POZIOMO:
A - 1) lekarz specjalista
C - 1) tojad
D - 6) mleko sterylizowane (oznaczenie)
E - 1) kościół parafialny
F - 5) charakteryzuje snoba
G - 1) spadek na giełdzie
H - 7) polski serial kryminalny
I - 1) na szyi eleganta
J - 6) dawniej karczma, szynk
K - 1) dawna moneta
PIONOWO:
1 - G) znak zodiaku
2 - A) lalka, marionetka
2 - I) bolesny cios
3 - E) graniczy z Polską
4 - A) część opryskiwacza
5 - F) herbata
6 - A) planeta Układu Słonecznego
6 - I) rzeka w Hiszpanii
7 - F) rzymska bogini urodzaju
8 - A) miasto w Turcji, Gaziantep
8 - H) prosty lub poprzeczny
9 - F) odmiana esperanta
10 - H) kolor
11 - F) jednostka ciśnienia
Wśród czytelników, którzy do 20 lutego nadeślą do redakcji w Starym Polu prawidłowe rozwiązanie
krzyżówki wraz z kuponem, rozlosujemy nagrodę książkową.
Rozwiązanie z nr. 1/2012 – HASŁO: „ZIMOWE SPORTY”.
Nagrodę wylosowała: Anita Dosz z miejscowości Linia. Nagrodę prześlemy pocztą.
Wykreślanka dla dzieci
Wykreślcie z diagramu podane słowa. Są one wpisane poziomo lub pionowo, a niektórych liter użyto dwukrotnie. Nieskreślone litery, czytane kolejno
rzędami, utworzą rozwiązanie.
W
Y
P
O
C
Z
Y
N
E
K
R
Z
I
M
F
E
R
I
E
S
E
O W
I
S
S
A
N
K
I
L
O
D
O W
I
S
K
O
Ą
A
Z
K
S
P
A
C
E
R
Ż
K
I
N
A
R
T
Y
O W
K
S
M
R
Ó
Z
G
Ó
R
A
A
Z
A
K
O
P
A
N
E
C
H
FERIE
KSIĄŻKA
LODOWISKO
MRÓZ
NARTY
RELAKS
SANKI
SPACER
WYPOCZYNEK
ZAKOPANE
ZIMA
Poniżej znajduje się druga
część rysunku składającego się
z 11 elementów. Wśród dzieci (do
lat 13), które do 20 grudnia 2012
roku nadeślą cały rysunek, naklejony na karcie pocztowej, rozlosujemy rower.
Laureatką „Konkursu dla wytrwałych” roku 2011 została Katarzyna
Żołędowska z Czernina.
KUPON 2
Luty 2012
Wśród dzieci, które do 20 lutego nadeślą do redakcji w Starym Polu prawidłowe
rozwiązanie wykreślanki wraz z kuponem, rozlosujemy nagrodę książkową.
Rozwiązanie z nr. 1/2012 – HASŁO: „WITAMY NOWY ROK”.
Nagrodę wylosował: Mateusz Białk z Żelistrzewa.
Nagrodę prześlemy pocztą.
Pomorskie Wieści Rolnicze • 2/2012
Konkurs
dla wytrwałych
Rozwiązania krzyżówki i wykreślanki
należy przysyłać na adres:
PODR w Gdańsku, Oddział w Starym Polu
82-220 Stare Pole, ul. Marynarki Wojennej 21
65
POMORSKIE WIEŚCI ROLNICZE
POMORSKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO W GDAŃSKU
80-001 Gdańsk, ul. Trakt św. Wojciecha 293
tel. (58) 326 39 00, fax (58) 309 09 45
e-mail: [email protected]
www.podr.pl
WYDAWCA:
Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego
w Gdańsku
Pomorska Izba Rolnicza
Oddział w Starym Polu
82-220 Stare Pole, ul. Marynarki Wojennej 21
tel. (55) 270 11 11 lub 270 11 00, fax 270 11 62
e-mail: [email protected]
Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku
80-001 Gdańsk, ul. Trakt św. Wojciecha 293
tel. (55) 270 11 32, e-mail: [email protected]
DZIAŁ REKLAMY I PRENUMERATY:
Lubań, tel. (58) 688 20 11, (58) 688 21 50,
fax (58) 688 22 52, e-mail: [email protected]
ODDZIAŁY
REDAKCJA:
KOLEGIUM REDAKCYJNE:
mgr inż. Krzysztof Pałkowski (przewodniczący), mgr inż. Andrzej
Dolny, mgr inż. Antoni Hajdaczuk, Jarosław Jelinek (Pomorska
Izba Rolnicza), mgr inż. Zdzisław Kołodziejski, mgr inż. Bożena
Korzańska (red. naczelna), mgr inż. Andrzej Okrój, dr inż. Daniel
Roszak, mgr inż. Jan Rozenek, mgr inż. Ewa Szymańska,
mgr Beata Wójcik
Wanda Ciecholewska i Bożena Korzańska
BP ODR Chojnice
ul. 31 Stycznia 56, 89-600 Chojnice, tel./fax (52) 397 41 12
e-mail: [email protected]
KOREKTA:
mgr Lucyna Lesińska
BP ODR Człuchów
Osiedle Młodych 9, 77-300 Człuchów, tel. (59) 834 24 34
e-mail: [email protected]
DRUK:
Przedsiębiorstwo Prywatne „WiB”
ul. Sobieskiego 14, 80-216 Gdańsk, tel. (58) 522 30 29
BP ODR Gdańsk
ul. Trakt św. Wojciecha 293, 80-001 Gdańsk, tel. (58) 326 39 22
e-mail: [email protected]
Wpłaty przyjmujemy na konto:
PODR w Gdańsku, PKO S.A.
Nr 91 1240 1268 1111 0010 3636 0465
CENA PRENUMERATY:
półroczna – 12,00 zł + 12,00 zł (koszty przesyłki) = 24,00 zł
roczna – 22,00 zł + 22,00 zł (koszty przesyłki) = 44,00 zł
Prenumeratę przyjmują również doradcy BP ODR.
CENNIK ODPŁATNOŚCI
ZA MATERIAŁY INFORMACYJNO-REKLAMOWE
Ogłoszenia, komunikaty i informacje handlowe,
artykuły sponsorowane:
cała strona - 800 zł + VAT; 1/2 strony - 480 zł + VAT;
1/4 strony - 300 zł + VAT; 1 cm2 - 1,60 zł + VAT
reklama kolorowa wewnątrz numeru - cała strona - 1200 zł + VAT
reklama kolorowa wewnątrz numeru - 1/2 strony - 720 zł + VAT
reklama kolorowa na okładce II i III - 1400 zł + VAT
reklama kolorowa na okładce IV - 1800 zł + VAT
zamieszczenie wkładki reklamowej (kartka formatu A4) 500 zł + VAT
Drobne ogłoszenia od rolników są zamieszczane
bezpłatnie.
Ogłoszenia te można zgłaszać telefonicznie:
tel. (55) 270 11 32, 270 11 31 lub 270 11 30,
drogą elektroniczną: e-mail: [email protected]
albo listownie na adres redakcji.
Redakcja nie zwraca tekstów niezamówionych i nie drukuje ich
bez podania przyczyny. Redakcja zastrzega sobie również prawo
redagowania i skracania nadesłanych materiałów.
Za treść ogłoszeń, tekstów sponsorowanych i reklam zleconych
Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku nie ponosi
odpowiedzialności. Ogłoszenia dla rolników indywidualnych są
bezpłatne. Przyjmują je doradcy BP ODR lub można je przesłać
pocztą.
BIURA POWIATOWE OŚRODKA DORADZTWA ROLNICZEGO
NAKŁAD: 4 200 egz
PRENUMERATA:
Dział Systemów Produkcji Rolnej, Standardów Jakościowych
i Doświadczalnictwa w Lubaniu
83-422 Nowy Barkoczyn
tel. (58) 688 20 11, (58) 688 21 50, fax (58) 688 22 52,
e-mail: [email protected]
BP ODR Bytów
ul. Wojska Polskiego 33, 77-100 Bytów, tel. (59) 822 27 52
e-mail: [email protected]
SKŁAD KOMPUTEROWY:
CENA 1 egz. - 2,00 zł
Oddział w Strzelinie
76-200 Słupsk 2
tel. (59) 847 12 88, fax (59) 847 12 81
e-mail: [email protected]
BP ODR Kartuzy
ul. Hallera 1, 83-300 Kartuzy, tel./fax (58) 681 42 67
e-mail: [email protected]
BP ODR Kościerzyna
ul. Wodna 14, 83-400 Kościerzyna, tel./fax (58) 686 66 23
e-mail: [email protected]
BP ODR Kwidzyn
ul. Grudziądzka 8, 82-500 Kwidzyn, tel. (55) 261 34 59
e-mail: [email protected]
BP ODR Lębork
ul. Czołgistów 5, 84-300 Lębork, tel. (59) 862 21 72
e-mail: [email protected]
BP ODR Malbork
ul. Marynarki Wojennej 21, 82-220 Stare Pole, tel. (55) 270 11 19
e-mail: [email protected]
BP ODR Nowy Dwór Gdański
Plac Wolności 1, 82-100 Nowy Dwór Gd., tel. (55) 247 28 68
e-mail: [email protected]
BP ODR Puck
ul. Wejherowska 5, 84-100 Puck, tel. (58) 673 28 77
e-mail: [email protected]
BP ODR Słupsk z siedzibą w Strzelinie
76-200 Słupsk 2, tel. (59) 847 12 81
e-mail: [email protected]
BP ODR Starogard Gdański
Nowa Wieś Rzeczna, ul. Rzeczna 18, 83-200 Starogard Gd., tel. (58) 562 49 63
e-mail: [email protected]
BP ODR Sztum
ul. Mickiewicza 39, 82-400 Sztum, tel. (55) 267 04 33
e-mail: [email protected]
BP ODR Tczew
ul. Lecha 12, 83-110 Tczew, tel. (58) 531 38 27
e-mail: [email protected]
BP ODR Wejherowo
ul. Sobieskiego 241, 84-200 Wejherowo, tel. (58) 672 13 09
e-mail: [email protected]

Podobne dokumenty

w numerze - Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku

w numerze - Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku Spotkanie Rady Powiatowej PIR Powiatu Kwidzyńskiego Szkolenie w Strzelnie Szkolenie w Pruszczu Gdańskim Rada Powiatowa Pomorskiej Izby Rolniczej Powiatu Starogardzkiego Kolonie zimowe 2012 Ochotnic...

Bardziej szczegółowo