Zwycięska stabilność Gmino, przytul okapi!

Komentarze

Transkrypt

Zwycięska stabilność Gmino, przytul okapi!
ISSN 2300-5106
nr 5 | PAŹDZIERNIK 2013
miesięcznik bezpłatny
www.gminapolska.com
Fot. Sławomir Grymin
Wszystko jest ważne
Fot. ug Polska cerekiew
Fajnie byłoby stworzyć pakiet, który samorząd wniósłby
do Europejskiej Stolicy Kultury, z wyjściem poza Wrocław. Trzeba tym,
którzy tu w roku 2016 przyjadą, stworzyć ofertę. Warto pokazać,
że w Dusznikach-Zdroju jest jedyne w Polsce Muzeum Papiernictwa,
że w Jaworze jest Kościół Pokoju, zabytek klasy światowej… – mówi
Radosław Mołoń, wicemarszałek województwa dolnośląskiego.
3
Zwycięska stabilność
Fot. Sławomir Grymin
Orlik – szansa wykorzystana
Od wielu już lat władze gminy Polska Cerekiew i jej radni starają się rozwijać gminę zgodnie z zasadą
zrównoważonego rozwoju. Dba się tu mądrze i o ducha – stąd choćby ciekawe wystawy i koncerty – i o zdrowe
ciało. Wielofunkcyjny Ośrodek Sportowo-Rekreacyjny w Zakrzowie, przedsięwzięcie bardzo kosztochłonne
jak na tak niewielką gminę, jest inwestycją, którą można pochwalić się nie tylko w województwie opolskim,
ale w całym kraju. Ośrodek – w związku z dofinansowaniem inwestycji z budżetu państwa –
17 września br. odwiedził prezydent RP Bronisław Komorowski.
6
10 października 2013 roku w Siechnicach przy Szkole Podstawowej
im. Mikołaja Kopernika otworzono „orlika”. Wśród zaproszonych gości
byli marszałek województwa dolnośląskiego Rafał Jurkowlaniec,
starosta wrocławski Andrzej Szawan, radni i przedstawiciele
siechnickiego samorządu oraz najmłodsi piłkarze.
15
Fot. UM kalisz
Mazurska gmina Kruklanki to prawdziwy cud natury. Ale i ślady
historii są tu niebanalne – na terenie gminy znajdują się pozostałości
jednego z największych żelbetowych mostów kolejowych
na Mazurach. Most – pięcioprzęsłowy, wielkością dorównujący
słynnym mostom w Stańczykach – zbudowany został we wsi
Grądy Kruklaneckie w 1908 roku nad ciekiem wodnym
16
łączącym jeziora Gołdopiwo i Kruklin.
Fot. ug kruklanki
Skarbiec natury
Młode duchem najstarsze miasto w Polsce
Dumą Kalisza jest teatr, kontynuujący z powodzeniem ponad 200-letnią tradycję kaliskiej sceny,
założonej przez Wojciecha Bogusławskiego. Noszący imię ojca polskiego teatru, należy do najlepszych
w kraju i od blisko 50 lat zapewnia znakomite warunki jedynemu w Polsce Festiwalowi Sztuki
Aktorskiej odbywającemu się w trakcie Kaliskich Spotkań Teatralnych. Jest to impreza ceniona
17
nie tylko przez widzów, ale i przez całe środowisko teatralne.
Gmino, przytul okapi!
„Gmino, przytul okapi” – pod takim hasłem rusza wspólna akcja wrocławskiego ogrodu
zoologicznego i magazynu „Gmina Polska. Krajowy Przegląd Samorządowy”.
11
2
Gmina Polska
nr 5 | październik 2013
Kulinarne atrakcje Dolnego Śląska
Poza ogromną dawką przyrody,
historii i kultury, niewątpliwą
atrakcją związaną z pobytem na
Dolnym Śląsku jest spotkanie
z jego tradycjami kulinarnymi.
Dolny Śląsk jest pod tym
względem niezwykły. Jak mało
gdzie, wymieszały się tutaj
tradycje przywiezione z całej
Polski oraz spoza granic kraju.
Twaróg sudecki jest wytwarzany
w Kamiennej Górze według tradycyjnej receptury już od 1945 roku. Może
być składnikiem wielu prostych, pożywnych potraw, jak np. ziemniaki
z twarogiem i olejem lnianym, które dawniej były przysmakiem tkaczy
lnu zamieszkujących kamiennogórską ziemię.
Likier karkonoski pochodzi z Gór,
które zawsze były i są do dzisiaj synonimem zielarskiej jakości. Na słonecznych górskich stokach i w cienistych
wąwozach rosną zioła, mchy i jagody,
których kłącza i owoce były zbierane
przez zielarzy. Likier karkonoski nawiązuje do ponad 200-letnich tradycji
regionu w zakresie produkcji likierów
typu staniszowskiego, a metoda produkcji pozostała niezmienna. Dla turystów odwiedzających Karkonosze
stanowi pamiątkę z górskich wypraw,
a dla lokalnej społeczności stał się wyróżnikiem regionu.
Syrop malinowy z Doliny Baryczy
stanowi smaczną wizytówkę gminy
Krośnice, w której pierwsze plantacje malin powstały ponad 25 lat temu.
Słabe gleby i niskie opady występujące na tym terenie, choć wpływają niekorzystnie na wysokość zbiorów, to
korzystnie działają na wyjątkowe walory smakowe owoców, gdyż niedobór
wody przekłada się na mniejszą kwaśność malin.
Mity, fakty, opowiastki
Prawie siedem tysięcy mieszkańców
podpisało się pod wnioskiem
o odwołanie rady powiatu, która
uchwaliła wydzierżawienie szpitala
w Pszczynie słynącej z drastycznych
cięć spółce Centrum Dializa z Sosnowca.
Po tym jak przed dwoma laty szpital
oddano w dzierżawę spółce, pracę
stracił w nim co trzeci lekarz i 40 proc.
pielęgniarek, a trzy piętra placówki
wyłączono z użytku. Nie lepiej
wygląda sytuacja w szpitalu w Łasku
dzierżawionym przez Centrum Dializa
od zeszłego roku, w którym zwolniono
połowę z dwustu pielęgniarek.
•••
Na Lubelszczyźnie w gminie
Hrubieszów (11 tys. mieszkańców)
odpady wywożone są cztery razy
w roku, bowiem tak postanowili rada
gminy i jej wójt. Od mieszkańców
domów jednorodzinnych śmieci będą
odbierane raz na kwartał – w marcu,
czerwcu, sierpniu i listopadzie –
a urząd gminy zdecydował się na
takie rozwiązanie, aby mieszkańcy nie
ponosili wysokich opłat. Rzeczywiście,
segregujący odpady płacą miesięcznie
4 zł od osoby (3 zł, jeśli w gospodarstwie
domowym mieszka pięć lub więcej
osób), a ci, którzy nie segregują śmieci,
płacą 10 zł. Ciekawe tylko, czy gminy
Hrubieszów nie zasypią zwały śmieci
i dzikie wysypiska…
•••
Skierowano do Sejmu projekt
o powiatach metropolitalnych i jest
szansa, że powstaną już w przyszłym
roku. Już w roku 2008 projekt ustawy
w tej sprawie przygotował prof. Michał
Kulesza, ale projektem nigdy nie zajęli
się posłowie. Metropolii miało być
dwanaście – z własnymi budżetami,
koncepcjami zagospodarowania
przestrzennego, ale zaczęły
protestować mniejsze miasta. Jedni
głosili, że to wykończy wieś, drudzy
straszyli landyzacją kraju.
•••
Mazowsze – najbogatsze województwo
w kraju – bankrutuje przez „janosikowe”,
opłatę wnoszoną przez zamożniejsze
samorządy na rzecz tych uboższych.
Województwo mazowieckie
zbuntowało się i przestaje płacić. Przy
budżecie 3 mld zł, Mazowsze ma w tym
roku zapłacić 661 mln zł. W tym roku
„janosikowe” płaci jeszcze tylko woj.
dolnośląskie (73,9 mln zł), ale dostaje
także „janosikowe”, i to o 4 mln zł
więcej niż wpłaca. Przez „janosikowe”
Mazowsze biednieje, bowiem co drugą
złotówkę z podatków oddaje innym
województwom. Nie ma pieniędzy na
inwestycje, a w ubiegłym roku wydatki
majątkowe – w przeliczeniu na jednego
mieszkańca – były najniższe spośród
wszystkich województw. Beneficjentami
„janosikowego” są: podkarpackie
(99,5 mln zł), dolnośląskie (78,1 mln zł),
warmińsko-mazurskie (63,8 mln zł),
lubelskie (63,6 mln zł),
zachodniopomorskie (55,6 mln zł),
śląskie (51,8 mln zł), kujawsko-pomorskie (50,6 mln zł), świętokrzyskie
(47,3 mln zł), podlaskie (45,9 mln zł),
lubuskie (45,2 mln zł), wielkopolskie
(30 mln zł), opolskie (29,7 mln zł),
pomorskie (28,4 mln zł), małopolskie
(7,1 mln zł) i łódzkie (5,5 mln zł).
•••
Rząd jest zdeterminowany, aby
rozpocząć budowę dwóch bloków
opalanych węglem – każdy o mocy
900 megawatów – w Elektrowni Opole
należącej do Grupy PGE, bojąc się,
że brak nowych mocy wytwórczych,
przy równoczesnym zamykaniu
przestarzałych i nieekologicznych
siłowni zakończy się ekologiczną
zapaścią i brakiem prądu. Natomiast
organizacje ekologiczne skupione
w Koalicji Klimatycznej przekonują,
że zamiast wydawać około 12 mld zł na
budowę bloków, można na dużą skalę
rozwinąć przydomowe minielektrownie.
•••
Coraz bardziej zadłużone polskie
samorządy uchwalają mniej planów
zagospodarowania przestrzennego.
Widać, że gmin nie będzie stać na
tworzenie dobrej przestrzeni, ponieważ
plany kosztują niemało, a w efekcie
grozi nam chaos urbanistyczny
i wzrastające problemy komunikacyjne.
Odszkodowania za przyjęte plany
mogą wynieść nawet 130 mld zł.
•••
Prawomocnym wyrokiem sądu
okręgowego gmina Słupsk musi
zapłacić Generalnej Dyrekcji Dróg
Krajowych i Autostrad za oświetlenie
części obwodnicy Słupska. Gmina
musi płacić za oświetlenie, bo choć
obwodnica Słupska jest drogą
ekspresową, to jest to trasa bezpłatna,
a przepisy stanowią, że GDDKiA
odpowiada wyłącznie za oświetlenie
płatnych odcinków dróg ekspresowych
i autostrad. Ten argument był dla sądu
najważniejszy.
•••
W latach 2014-2020 polska otrzyma
z Unii Europejskiej ponad 300 mld zł,
z czego blisko 110 mld zł mają dostać
samorządy. Gminy, aby zagospodarować
te zewnętrzne środki finansowe, muszą
zgromadzić wkład własny, czyli ponad
60 mld zł. Nie będzie to łatwe, bowiem
Fot. UMwd
W tym tyglu kulturowym ukształtowała się specyficzna, bo niejednorodna kuchnia – niezwykle urozmaicona, bogata w smaki, ciekawa,
pomysłowa i bardzo apetyczna. Rozwój Dolnego Śląska oparty
jest na promocji kulinarnych
produktów tradycyjnych,
regionalnych oraz ekologicznych, spośród których
39 zostało wpisanych na
Listę Produktów Tradycyjnych. Każdy kulinarny specjał wpisany na LPT stanowi
świadectwo zachowania ponad 25-letniej
tradycji produkcji i jest elementem
tożsamości społeczności lokalnej,
a przez to należy do dziedzictwa kulturowego regionu, z którego pochodzi.
Najnowszymi kulinariami wpisanymi
na Listę są: miód lipowy krupiec z ziemi ząbkowickiej, twaróg sudecki, li-
kier karkonoski oraz syrop malinowy
z Doliny Baryczy. Wnioski o rejestrację pszenno-żytnich pierników z Oleśnicy i pierogów ruskich z Chrząstawy
zostały przesłane do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi i niebawem będą mogły kusić podniebienia, już jako
zarejestrowane produkty tradycyjne.
Ziemia ząbkowicka, położona na
terenie Przedgórza Sudeckiego pomiędzy Górami Złotymi, Bardzkimi
i Sowimi a Wzgórzami Niemczańsko-Strzelińskimi, w skład których
wchodzą Wzgórza Lipowe, obfituje w bogactwo lasów lipowych oraz
roślin miododajnych. Miód w postaci płynnej (patoka) bezpośrednio po odwirowaniu bywa jasnożółty, bursztynowy
z zielonkawym odcieniem.
Dawniej mówiono, że miód
lipowy ma barwę dukatowego
złota, a wraz z naturalnym procesem krystalizacji jaśnieje. Po skrystalizowaniu wyraźnie
wyczuwalne są drobnoziarniste grudki, krupki,
od których pochodzi nazwa krupiec.
Pszczelarze z ziemi ząbkowickiej niezmiennie od ponad 25 lat dbają o wysoką jakość miodu lipowego, którego wyjątkowe właściwości mają duży
wpływ na zdrowie i samopoczucie
człowieka.
Natura Food w Łodzi
Wytwarzanie, ochrona i promocja
żywności wysokiej jakości, potwierdzonej wyróżniającym znakiem,
wymaga podjęcia działań w zakresie
stworzenia sieci powiązań pomiędzy
producentami, przetwórcami, dystrybutorami i restauratorami zajmującymi się produktami tradycyjnymi
i regionalnymi. Skuteczną platformę
współpracy i wymiany doświadczeń
stanowi Sieć Dziedzictwa Kulinarnego Dolny Śląsk. Województwo
dolnośląskie poprzez członkostwo
w Europejskiej Sieci Dziedzictwa
Kulinarnego (Culinary Heritage
Europe) realizuje cel rozwoju produkcji i dystrybucji tradycyjnej żywności oraz promocji specyfiki regionalnej w zjednoczonej Europie.
Uczestnikami Regionalnej Sieci
Dziedzictwa Kulinarnego Dolny Śląsk jest już 37 podmiotów,
a ich grono ciągle się powiększa.
Warunkiem uczestnictwa dla rolników, ogrodników, przetwórców,
restauratorów, dystrybutorów, kwaterodawców jest m.in. wykazanie
więzi z regionem poprzez używanie
w znacznym stopniu produktów
żywnościowych, które pochodzą
z Dolnego Śląska.
Zapraszamy na stronę internetową
i do zapoznania się z uczestnikami
Sieci Dziedzictwa Kulinarnego Dolny
Śląsk: www.culinary-heritage.com,
a także produktami tradycyjnymi
z Dolnego Śląska: www.minrol.gov.pl/
pol/content/view/full/303. (TS)
już w roku 2012 zadłużenie polskich
gmin wynosiło 32 proc. ich dochodów,
a 89 gmin przekroczyło limit
60 proc. zadłużenia. Wśród najbardziej
zadłużonych gmin są m.in. Toruń
(84,3 proc.), Poznań (67,3 proc.),
Wrocław (63,5 proc.) i Warszawa
(47,7 proc.). Raport opublikowany przez
Ministerstwo Rozwoju Regionalnego
potwierdza, że potencjał miast jest
bardzo zróżnicowany. Wynika z niego
m.in., że Jelenia Góra, Przemyśl, Siedlce,
Mysłowice, Siemianowice Śląskie
i Zabrze mogą mieć problemy ze
zrównoważeniem bieżących budżetów
w latach 2014-2022 nawet przy silnej
redukcji inwestycji. Oszczędzać będą
musiały m.in. Kraków, Gdańsk, Szczecin
i Bydgoszcz. Za to wysoko oceniono
możliwości inwestycyjne Katowic,
Gliwic, Piotrkowa Trybunalskiego,
Ostrołęki, Krosna, Rybnika i Tychów.
Z zaciśnięciem pasa muszą liczyć
się m.in. Wrocław, Lublin, Gorzów
Wielkopolski, Zielona Góra i Łódź,
w której w ciągu ostatnich pięciu lat
zadłużenie wzrosło z 756 mln zł
do 2,2 mld zł.
•••
Referendum przeprowadzone
w Żórawinie nie przyniosło żadnych
zmian, ponieważ jest nieważne i wójt
Jan Żukowski będzie zarządzał gminą
co najmniej do końca tej kadencji.
Na 7636 osób uprawnionych do
głosowania do urn poszło 1297,
a frekwencja wyniosła 16,99 procent.
W roku 2010 – gdy wybierano Jana
Żukowskiego na wójta – w głosowaniu
wzięły udział 3392 osoby, a 3/5 tej
liczby to 2036. Do takiego wyniku
zwolennikom referendum
brakowało niemało.
•••
Kapitalny ten Capitol – stwierdził
minister kultury Bogdan Zdrojewski,
podziwiając otwarty w październiku
Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu.
Budynek to połączenie dawnego
– główna część teatru pochodzi z 1929 r. –
z nowym, pięciokondygnacyjnym
gmachem, dziełem krakowskiej pracowni
KKM Kozień Architekci.
Teatr kosztował 143 mln zł, z czego
83 mln zł dało MKiDN (z funduszy
unijnych i środków własnych), a resztę
dołożyło miasto. Polscy (i nie tylko!)
pożeracze kultury zyskali świetny obiekt,
a pierwsza premiera – „Mistrz
i Małgorzata” pokazuje, że zespół teatru
wart jest swej nowej, kapitalnej siedziby.
•••
Wrocławski port lotniczy w roku 2012
obsłużył dwa miliony pasażerów,
a do końca sierpnia tego roku – ponad
półtora miliona. Dziś oferuje loty
w sześćdziesięciu kierunkach – dla
inwestorów i turystów. Nowy terminal
lotniska im. Mikołaja Kopernika powstał
na EURO 2012, bardzo szybko zdobył
zasłużone uznanie i obecnie latają
z niego nie tylko mieszkańcy Dolnego
Śląska, ale także pasażerowie
z Opolszczyzny, Lubuskiego,
Wielkopolski i Łódzkiego. W ofercie
lotniska osiem połączeń to tzw. loty
biznesowe, obsługiwane m.in. przez
LOT, Lufthansę i SAS. Port, który jest
w stanie obsłużyć 4 mln pasażerów,
wciąż uruchamia nowe połączenia
czarterowe, a w planach jego rozwoju
niezwykle istotny jest kierunek
wschodni. W ubiegłym roku
w plebiscycie portalu pasazer.com
podróżni wskazali wrocławskie lotnisko
jako najbardziej przyjazne. Terminal
został także wyróżniony tytułem
„Budowa Roku 2012”, pokonując
sześćdziesięciu konkurentów – inwestycji
z całej Polski. Jednym słowem,
wrocławskie lotnisko jest dla regionu
powodem do dumy. I piękne, i przyjazne
i – co oczywiście najważniejsze – stanowi
prawdziwą bramę do Dolnego Śląska
i z Dolnego Śląska w świat daleki.
Podglądacz samorządowy
Gmina Polska
nr 5 | październik 2013
Wszystko jest ważne
Rozmowa
z Radosławem Mołoniem,
wicemarszałkiem
województwa dolnośląskiego
– Prezydent USA Bill Clinton,
gdy pytano go o to, co najważniejsze, wygłosił zdanie, które przeszło
do historii: „Liczy się gospodarka,
głupcze!”. Ale to chyba nie całkiem
tak – równie ważna dla rozwoju społeczeństw i jednostek jest kultura
i takie sprawy jak choćby sport.
– Tylko z tego trudno czasem wyżyć. Gospodarka to podstawa, bo tworzy miejsca pracy…
– …i z tego są pieniądze na kulturę. Czyli na to, co panu i pana współpracownikom podlega na Dolnym
Śląsku.
– Przede wszystkim moim współpracownikom, bo zarząd działa kolegialnie. Ja jestem odpowiedzialny za
środki, które idą na kulturę, ale nie ustalam repertuaru opery czy filharmonii.
– Jest pan zadowolony ze sposobu, w jaki środki te były w tym roku wydane?
– Będę zadowolony wtedy, gdy te
instytucje, które miały problemy finansowe, będą realizowały swoje programy artystyczne, a ludzie będą mieli
pracę. Ja nie wnikam, jaki jest repertuar teatrów, jakie obrazy wiszą w muzeum, to jest rola ludzi, którzy się na
tym znają! To oni kierują placówkami
kultury i ocenia ich przede wszystkim
tej kultury uczestnik. Zarząd i ja oceniamy ich pod kątem wydatkowania
środków. To są pieniądze publiczne,
nie mamy worka bez dna. Z drugiej
jednak strony nie można być liczykrupą, trzeba zrozumieć, co kierujący na
przykład teatrem chcą osiągnąć.
– Warto tu wspomnieć, że Teatr
Polski będzie miał na etacie reżysera-legendę, Krystiana Lupę.
– To artystyczna strona teatru…
Jest też jednak strona druga, finansowa. Jak zapowiedziałem, wprowadziłem do Teatru Polskiego dyrektora finansowego, czyli osobę wspierającą
dyrektora artystycznego, który przecież nie musi znać się na rachunkowości! Dziś tego dyscyplinowania finansowego nie da się ominąć. To jest tak,
jak w każdym przedsiębiorstwie, gdzie
między dyrektorem a jego zastępcami
jest określony podział ról.
– Jakoś tak zawsze mi się wydaje, że pieniędzy na kulturę jest za
mało…
– A ja powiem, że na sport też jest
za mało! Po prostu każdy chciałby
mieć więcej.
– Uważa pan więc, że samorząd województwa dolnośląskiego
przekazuje wystarczające środki na
kulturę?
– Samorząd od trzech lat – od czasu, gdy tu jestem – co roku zwiększa
budżet na kulturę. Jesteśmy jednym
z nielicznych województw, które nie
obcięły środków na kulturę, przeciw-
3
– Dolny Śląsk, przypominam, Prezydent Dutkiewicz się z tym zgakim jest przecież właśnie biblioteka.
nie – są nowe programy, i to nie tylTo program ogłoszony przez ministra to niemal jedna czwarta zabytków dza, też myśli o tym, aby wyjść poza
ko jeśli idzie o duże jednostki, takie
kultury i kierowany do małych gmin. Polski. Żeby te zabytki – mówiąc Wrocław.
jak Teatr Polski, Opera Wrocławska,
– Powstaje jeszcze jedna inwestykolokwialnie – wyproTeatr im. Modrzejewskiej w Wałbrzychu czy Samorząd co roku ogłasza program rewitalizacji i ochro- wadzić na prostą, trzeba cja, warta ESK – to budowane we
Muzeum Papiernictwa ny zabytków, a warto wiedzieć, że na Dolnym Śląsku znaj- niewyobrażalnych pienię- wrocławskim zoo afrykarium, najw Dusznikach. Ale pro- duje się 24 procent wszystkich obiektów zabytkowych dzy. Czy samorząd może większy tego typu obiekt w Europie.
W roku 2015 zostanie otwarte.
blem polega na tym, że ro- w kraju! To zamki, pałace, domy, dworki i oczywiście za- się z tym zmierzyć?
– Byłem w zeszłym tygodniu
– Sam? Nie! Musi być
sną koszty stałe, bo przecież bytki o znaczeniu sakralnym, których jest najwięcej.
z jednej strony wsparcie w zoo i widziałem tę budowę – jak
nie samorząd województwa
dyktuje, ile kosztuje światło, ogrzewa- W grę wchodzi oczywiście także digi- rządu, z drugiej – podmiotów prywat- statek kosmiczny wygląda! Robi kolosalne wrażenie. To będzie superinwetalizacja, internet – w sumie to znako- nych. Nie trzeba szukać daleko perły, na
nie czy woda! Jest więc pula środków,
która co roku się powtarza, a jeśli kosz- mity program, w ostatnich dwóch la- którą nas nie stać – to choćby Lubiąż, stycja dla setek tysięcy ludzi odwiedzatach samorząd województwa pomógł gdzie trzeba włożyć kilkaset milionów jących Wrocław.
ty stałe rosną, to środki na działalność
– W zeszłym roku w zoo było
kulturalną maleją. Dlatego uważam, że pięciu gminom, które dostały pieniądze złotych, których nie mamy. To boli, bo
600 000 gości…
koszty funkcjonowania jednostek kul- od ministra i od nas. Zapewniliśmy im jest oto coś wspaniałego, coś, co jest
– Jak afrykarium będzie gotowe,
naszym dziedzictwem, a nie stać nas
tury powinny być co roku monitoro- środki w wysokości około 350 tys. zł.
na rewitalizację. Samo- pomnożymy tę liczbę przez dziesięć.
wane pod kątem wzrostu
Gdy ktoś przyjedzie na Dolny Śląsk,
rząd ma przecież jeden
kosztów stałych. To jest
budżet! Owszem, pewnie to afrykarium na pewno nie ominie!
bardzo istotne i powinno
można by było cały po- I będą ludzie zostawiali pieniądze, bo
być weryfikowane, żeby
datek z KGHM przezna- przecież trzeba zoo utrzymać.
nie straciła działalność arczyć na Lubiąż, ale wtetystyczna.
– Jak się mówi „kultura”, to od
dy cierpi na tym służba razu kojarzy się też sport…
– Powstają nowe
zdrowia, cierpią drogi…
obiekty – Teatr Capitol,
– Przez ostatnie dwa-trzy lata DolA przecież wszystko to nemu Śląskowi powierzane jest coraz
sala koncertowa Akadejest ważne!
mii Muzycznej… Ale to
więcej imprez o znaczeniu międzyna– W roku 2016 Wro- rodowym. Zaczęliśmy od olimpiady
nie koniec, prawda?
cław będzie Europejską dla Polonii, za chwilę puchar świata
– We Wrocławiu naStolicą Kultury. Samo- w narciarstwie biegowym. Potem koszym sztandarowym
rząd województwa też lejne – zimowe – igrzyska olimpijskie
projektem jest remont
się do tego dokłada?
Pawilonu Czterech Kodla Polonii. Istnieje bardzo duża szan– Oczywiście! To sa zorganizowania u nas Uniwersjapuł. Część środków to
bardzo prestiżowa spra- dy, czyli współpracy ze Światowym
pieniądze samorządu,
wa, więc nie ma innej Związkiem Sportu Akademickiego. To
nasz wkład własny, część
możliwości niż współ- poważna impreza dla dziesiątek tysięcy
dostajemy za pośrednicdziałanie. Czas ja- ludzi, którzy przyjadą z całego świata.
twem MKiDN. Ten prokiś temu spotkałem się W październiku mamy we Wrocławiu
jekt ma ogromne znaczez prezydentem Rafałem mistrzostwa świata w podnoszeniu cięnie nie tylko dla kultury
Dutkiewiczem, rozpo- żarów, na które samorząd wojewódzDolnego Śląska, ale dla
częliśmy wstępne roz- ki także przekazuje środki. Budujemy
kultury polskiej. Zrobimowy na temat ESK. także – pierwszy i jedyny taki projekt
my wszystko, aby zmiePrzecież Teatr Polski, w Polsce! – boiska lekkoatletyczne przy
ścić się w terminie, choć
Opera Wrocławska, Mu- szkołach. To program „Dolny Śląsk dla
z zabytkami bywa różnie.
zeum Narodowe i wiele królowej sportu”. Przed wejściem tego
Nie wiemy, co się może
innych placówek kultury projektu zwróciłem się do wszystkich
okazać…
– Inwestowanie w kulturę w mieście i w regionie są instytucjami 169 dolnośląskich gmin, pytając, czy ich
– A mniejsze miejscowości? Tam
też są potrzebne pieniądze na ochro- to także inwestowanie w ludzi. samorządu województwa, choć oczy- władze są takim programem zainteresonę cennych często, lecz podupadłych W chóry, zespoły ludowe i nie tyl- wiście zarządzamy tymi jednostkami wane. W ciągu dwóch tygodni otrzymako, w grupy teatralne. Jak wam to w porozumieniu z władzami gmin łem 90 odpowiedzi na „tak”. A w ciągu
zabytków.
i ministerstwem… Rozmowa z prezy- roku mam środki na 17 boisk… Zwró– Dlatego samorząd co roku ogła- wychodzi?
– Dobrze! Są całoroczne progra- dentem Dutkiewiczem nie dotyczyła ciłem się z prośbą o patronat do Polskiesza program rewitalizacji i ochrony
zabytków, a warto wiedzieć, że na Dol- my, do których zgłaszać się mogą tylko Wrocławia – fajnie byłoby stwo- go Komitetu Olimpijskiego i Polskiego
nym Śląsku znajduje się 24 procent mniejsze instytucje kultury. Na przy- rzyć pakiet, który samorząd wniósłby Związku Lekkoatletyki. Otrzymałem
kład chór, który jeździ z trasą kon- do ESK, z wyjściem poza Wrocław. w ciągu tygodnia zgodę, a na drugiej
wszystkich obiektów zabytkowych
certową do mniejszych miejscowo- Trzeba tym, którzy tu w roku 2016 stronie pisma podpisała mi się więkw kraju! To zamki, pałace, domy,
dworki i oczywiście zabytki o znacze- ści Dolnego Śląska może
szość olimpijczyków
o takie wsparcie wystąpić. Budujemy także – pierwszy i jedyny taki projekt w Polsce! – – Irena Szewińska,
niu sakralnym, których jest najwięcej.
Nie możemy utrzymywać boiska lekkoatletyczne przy szkołach. To program „Dolny Szymon ZiółkowPrzeznaczamy na to co roku 5 mln zł
i jest to zdecydowanie niewystarczają- takich instytucji kultury na Śląsk dla królowej sportu”.
ski… Robimy też
stałe, ale w gminach dziace. Trzeba pamiętać jednak o tym, że
pierwsze z takim rozinstytucje kultury, znajdujące się poza łają różnego rodzaju stowarzyszenia, przyjadą, stworzyć ofertę. Czy z niej machem w historii regionu DolnośląWrocławiem, których nie jesteśmy or- które organizują imprezy kultural- skorzystają? To już ich decyzja, ale skie Święto Sportu. Kilkanaście dysganizatorem, mogą aplikować do pro- ne – mamy przecież bardzo szeroki warto pokazać, że w Dusznikach- cyplin, zawody na Polu Marsowym
amatorski ruch artystyczny. Są or- Zdroju jest jedyne w Polsce Mu- – wszystko dla rodzin, bo to idealne
gramów ministerialnych – choćby do
programu norweskiego. Tyle że wyma- ganizowane koncerty w kościołach, zeum Papiernictwa, że w Jaworze jest miejsce na takie sportowe rodzinne
w świetlicach… Od trzech lat wspie- Kościół Pokoju, zabytek klasy świa- spotkanie.
ga to zapewnienia wkładu własnego.
– Jako namiętny czytelnik nie ramy takie dobre pomysły. To tzw. towej… Chcemy – oprócz prezentacji
– Niedługo nowy okres programodziewiętnastki, czyli wsparcie kwotą sztandarowych jednostek, takich jak wania. Będę pieniądze na kulturę?
mogę nie zapytać o biblioteki…
– To niezwykle ważne, zwłaszcza nieprzekraczającą 10 tys. zł organi- Opera Wrocławska, uznawana prze– Jesteśmy dopiero w trakcie opraw mniejszych miejscowościach jest to zacji pożytku publicznego na podsta- cież za jedną z najlepszych na świecie cowywania nowego Regionalnego
wie art. 19a ustawy o działalności po- – pokazać też katalog instytucji kultu- Programu Operacyjnego, ale wiem,
dla nas priorytet! Funkcjonuje program
„Biblioteka Plus”, który ma służyć two- żytku publicznego i o wolontariacie. ry pozawrocławskich tak ciekawych, że pieniądze na kulturę będą.
że stać się powinny częścią ESK.
rzeniu ośrodków kultury i edukacji, ja- I to się sprawdza!
Rozmawiał Sławomir Grymin
4
Gmina Polska
nr 5 | październik 2013
Jubileusz 65-lecia akademii muzyczneJ im. karola lipińskiego we wrocławiu
POD PATRONATEM HONOROWYM
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ BRONISŁAWA KOMOROWSKIEGO
Szanowni Państwo!
w roku 2013 uczelnia
nasza obchodzi piękny jubileusz. mija bowiem 65 lat od
KOMiTET
HONOROWY:
momentu powołania we wrocławiu uczelni muzycznej. Patronat honorowy nad
Jubileuszem 65-lecia akademii muzycznej im. karola lipińskiego we wrocławiu
objął Prezydent
rzeczypospolitej
Polskiej Bronisław komorowski. Począwszy od
• Bogdan Zdrojewski – Minister Kultury
i Dziedzictwa
Narodowego
stycznia zorganizowaliśmy już szereg jubileuszowych przedsięwzięć, w większości
• Barbara Kudrycka – Minister Naukio randze
i Szkolnictwa
Wyższego
międzynarodowej bądź ogólnopolskiej. najważniejsze uroczystości odbę• Aleksander Marek Skorupa – Wojewoda
Dolnośląski
dą się w październiku,
a więc są wciąż jeszcze przed nami.
10
października
2013
r., podczas uroczystej inauguracji roku akademickiego
• Rafał Jurkowlaniec – Marszałek Województwa Dolnośląskiego
2013/2014 uczelni artystycznych wrocławia, tytuł doktora honoris causa akade• Rafał Dutkiewicz – Prezydent Wrocławia
mii muzycznej im. karola lipińskiego we wrocławiu otrzyma maestro Gabriel
chmura, jeden z najwybitniejszych dyrygentów przełomu XX i XXi wieku. war• Ewa Michnik – Dyrektor Opery Wrocławskiej
to przypomnieć, że Gabriel chmura urodził się i swoją muzyczną edukację rozpo• Andrzej Kosendiak – Dyrektor Filharmonii
Wrocławskiej im. Witolda Lutosławskiego
czął we wrocławiu. cieszymy się, że przyjmując godność doktora honoris causa,
Projekt „Rozbudowa Akademii Muzycznej we Wrocławiu
Międzynarodowego
Festiwalu Wratislavia
Cantans
maestro Gabriel
chmura w symboliczny sposób wstępuje do naszej akademickiej
– budowa saliimuzyczno-dydaktycznej
wraz z infrastrukturą”
społeczności.
współfinansowany przez Unię Europejską
ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
centralne obchody Jubileuszu 65-lecia uczelni zaplanowane zostały na 26 października 2013 r. w tym dniu odbędzie się
w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko
Nadzwyczajny Koncert Jubileuszowy, który zainauguruje działalność nowej sali koncertowej naszej uczelni. ta wspaniała
Całkowity koszt realizacji projektu: 53.240.492,82 zł
sala, o znakomitych walorach akustycznych, znajduje się w nowym obiekcie dydaktyczno-koncertowym, którego budowę
WAżNIEJSZE WYDARZENIA
ROKu
JuBILEuSZOWEGO 2013:
Kwota dofinansowania projektu: 43.599.877,35 zł
rozpoczęliśmy w 2011 roku. w naszym nowym gmachu, oprócz sali konw tym ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego: 37.079.947 zł
certowej, zlokalizowanych zostało także wiele innych nowocześnie wyposażonych przestrzeni,
m.in.Karola
kompleks sal
dydaktycznych, salewe
prób,Wrocławiu
studia na• nadanie tytułu Doktora Honoris Causa Akademii Muzycznej
im.
Lipińskiego
grań, pomieszczenia Studia technik audiowizualnych, Studia kompozycji
Maestro Gabrielowi Chmurze,
komputerowej, Pracowni muzyki teatralnej i Filmowej i wiele innych. te
• uroczyste otwarcie nowego obiektu dydaktyczno-koncertowego
(budynek
E) Akademii
Muzycznej
nowe przestrzenie stanowią
znakomity impuls
do dalszego rozwoju
i inspirują
do
podejmowania
nowych
wyzwań.
oryginalny
i
niezwykle
atrakcyjny
im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu, w tym inauguracja nowej Sali Koncertowej Uczelni,
program Nadzwyczajnego Koncertu Jubileuszowego zjednoczy na estradzie
26 października
r., godz.
19
• Festiwal 2013
Akademii
Muzycznej
im. Karola Lipińskiego
wekoncertowej
Wrocławiu
(26połączone
października
– 31 grudnia
nowej sali
solistów oraz
zespoły wrocławskiej
akademii
muzycznej
pod
batutą
maestro
marka
Pijarowskiego.
koncert poprowadzi
maestro
marek
Pijarowski.
w
programie
2013 r.), nowa Sala Koncertowa Uczelni (budynek E),
w październiku odbędzie się kolejny koncert z cyklu Generacje. cykl ten poświęcony został paTe Deum a. Brucknera, Koncert na zespół jazzowy i orkiestrę symfoniczną
• uroczysty Koncert Jubileuszowy pod
dyrekcją Maestro Marka Pijarowskiego – Inauguracja
r. liebermanna, Krzesany w. kilara oraz utwór młodego wrocławskiego mięci wielkich postaci związanych z naszą uczelnią przed laty. tym razem przypomnimy postać wybitnego wrocławskiego
Festiwalu
Akademii
Muzycznej im.kompozytora,
Karola byłego
Lipińskiego
wemuzycznej
Wrocławiu
(26 prof.
października
2013Podczas
r.), koncertu wykokompozytora adama Porębskiego
Hierophonos
F-E-C-H.
rektora akademii
we wrocławiu,
zygmunta Herembeszty.
wystąpi akademicka
orkiestra
Symfoniczna,
chór
„Feichtinum”,
Big-Band
nane
zostaną
utwory
skomponowane
przez
Profesora,
jego
uczniów
oraz
kontynuatorów
szkoły
kompozytorskiej
zygmunta
• V Międzynarodowy Festiwal Klarnetowy CLARIMANIA 2013,
akademii muzycznej oraz soliści: Joanna zawartko – sopran, agnieszka Herembeszty.
Ogólnopolski
rehlis – alt, Jędrzej•
tomczyk
– tenor, StawrosFestiwal
chatzipentidisSaksofonowy,
– baryton.
z wielką radością zapraszam Państwa do uczestnictwa w jubileuszowych uroczystościach. Będę rad, jeśli udział w wydarzenadzwyczajny•
koncert
Jubileuszowy
zaprezentowany
zostanie
niach
artystycznych
przez nasząprojekt
uczelnię stanie
się dla Państwa źródłem
satysfakcji
i niezapomnianych wrażeń.
Światy Równoległe Witolda Lutosławskiego
– organizowanych
multimedialny
orkiestrowy
w 100.
rocznicę
w nowej sali koncertowej również w niedzielę, 27 października 2013 r.
Z wyrazami szacunku i serdecznymi pozdrowieniami
urodzin kompozytora,
o godz. 19, a wstęp na koncert będzie wolny.
Krystian Kiełb
• konkursy, w tym m. in.:
Serdecznie zapraszamy!
Rektor Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu
nadzwyczajny
Koncert Jubileuszowy
- II Międzynarodowy Konkurs Wokalny im. A. Hiolskiego w Kudowie Zdroju,
- Ogólnopolski Konkurs Fletowy,
tami. nie trzeba być muzykiem lub
monia to dziś
znakomitych uczelni,
- Konkurs Kompozytorski na utwór inaugurujący otwarcie nowej
Salisiedem
Koncertowej
zespołów, sześć festiwali o bardzo róż- muzykologiem, by słuchać muzyki,
- Ogólnopolski Konkurs Studentów Dyrygentury im. A. Kopycińskiego,
norodnych klimatach i oczekiwanie… cieszyć się nią i wzruszać” – przeko• koncerty Akademickiej Orkiestry Symfonicznej, Akademickiej
Orkiestry
Kameralnej,
andrzej kosendiak, dyrektor Filoczekiwanie na moment,
gdy wreszcie nuje
fascynujące
wieczory
z
udziałem
Phi–
w
tym
sezonie
poprowadzę
sześć
harmonii
wrocławskiej. i zaprasza na
po
wielu
latach
wrocławscy
filharmonowy sezon artystyczny
Awangardowej Orkiestry Sound Factory Orchestra,
koncertów, które dadzą przedsmak lippe’a Herreweghe i jego collegium
nicy – dziś jeden z wiodących zespo- koncerty, których rozmaitość pozwoli
Filharmonii Wrocławskiej
• spektakle operowe
i inne
Vocale Gent (5 i 9 lutego). Przy oka- łów tej części europy – przeprowadzą każdemu znaleźć muzykę, najsilniej
współpracy, jaka
będzie pokazy
realizowana sceniczne,
rozpoczęty! Tradycyjnie,
słynny Belg nad bachowską
Mszą się
w
najbliższych
latach
–
zapowiada
nodo godnej siebie siedziby. Przenosi- przemawiającą do duszy.
utworem patrona •
Filharmonii
liczne koncerty kameralne, solowe,zjiinstrumentalne,
wokalne
i wokalno-instrumentalne,
wy szef wrocławskich filharmoników. h-moll popracuje z wrocławską or- ny do narodowego Forum muzyki odWitolda Lutosławskiego… Tym
• koncerty chóralne,
w tym Przegląd Chórów Wrocławia prowadzonych przez absolwentów Uczelni, Anita Tyszkowska
Będzie klasyka i utwory mniej znane kiestrą Barokową. Do stolicy Dolnego będą się już w przyszłym roku.
razem był to Tryptyk Śląski, a za
• koncerty
jazzowe,
w tymdyrygent,
m. in.
z udziałem
Adama
Urszuli
Dudziak,
Śląska powróci
także PaulMakowicza,
mccreesh
melomanom, obiecuje
choć
„nie
trzeba być pisarzem,
żeby czydyrygenckim pulpitem
stanął
informacje o koncertach:
jako
dyrygent
chóru
Filharmonii
wroautorem
programu
jest
tylko
połowicztać
książki.
nie
trzeba
być
leonardem,
nowy szef artystyczny
orkiestry
www.filharmonia.wroclaw.pl
• liczne warsztaty i kursy mistrzowskie z udziałem wybitnych artystów,
nie, bowiem lwią część koncertów za- cławskiej (14 grudnia). nasza filhar- żeby otaczać się pięknymi przedmio– BEnJAMIn SHWArTZ.
www.gminapolska.com
• konferencje,
sesje,
sympozja
seminaria naukowe,
planował
jeszcze
Jacek kaspszyk.iPoza
Benjamin Shwartz Wystawa Jubileuszowa – 65 lat Minęło... Akademia Muzyczna
•nawystawy,
w tym sezonu
Multimedialna
melomani czekali
ten koncert inauguracją
poprowadzi
jeszcze
m.in.
wieczór
moniecierpliwie, bowiem następca
znaim. Karola Lipińskiego
we
Wrocławiu
1948-2013,
zartowski (14 lutego) i Niekomitego maestra, Jacka
mieckie Requiem Brahmsa
kaspszyka, budził•
zro-wydawnictwa jubileuszowe.
Sezon z gwiazdami
(13 czerwca).
wśród gwiazd tegorocznego sezonu jest także
krzysztof Penderecki (jako
dyrygent w koncercie 2 marca). znakomity amerykański pianista Garrick ohlsson
zaprezentuje I Koncert fortepianowy Brahmsa pod batutą
Jacka kaspszyka (13 grudnia). Fanów
muzyki dawnej czekają zwłaszcza dwa
Fot. BoGuSław BeSzłeJ
zumiałą ciekawość. Po
pierwszym spotkaniu
z Benjaminem Shwartzem
odetchnęliśmy z ulgą – nasza świetna orkiestra trafiła w dobre ręce! Pięknie zabrzmiała Symfonia
fantastyczna Hektora Berlioza, którą Shwartz poprowadził – z pamięci! – niezwykle dynamicznie i z wielką muzykalnością.
Benjamin Shwartz i filharmonicy wrocławscy
Gmina Polska
5
nr 5 | październik 2013
Starostwo Powiatowe we Wrocławiu
Powiat, jakich mało
Choć w starostwie powiatu
wrocławskiego jak nigdy
dotąd czuć już zbliżające
się przyszłoroczne wybory
samorządowe i polityczne
przesilenia, to dla władz powiatu
nadal najważniejsza jest praca
i realizacja wcześniejszych
planów. Dzieje się naprawdę
niemało i dzieje się dobrze.
Powiat wrocławski jest
nagradzany, przeprowadza
interesujące przedsięwzięcia,
ma ciekawe pomysły integrujące
lokalne społeczności. Inna
sprawa, że im jest lepiej, tym
więcej zajadłych przeciwników
mają władze powiatu.
Starosta wrocławski Andrzej Szawan
Niedawno do kolekcji wielu już
wyróżnień i nagród powiatowi wrocławskiemu dodano kolejne, które
uzyskał w ogólnopolskim konkursie „Samorząd Równych Szans”.
– To ogromne wyróżnienie dla naszego powiatu, bowiem uzyskało je
tylko jedenaście powiatów w kraju
– ocenia Andrzej Szawan, starosta
powiatu wrocławskiego. – Cieszę się,
że nasze działania zyskują uznanie
ekspertów, tym bardziej że jest to
już drugie nasze wyróżnienie w tym
konkursie.
Warto podkreślić, że wyróżnienia i nagrody w tym pożytecznym
konkursie przyznawane są przez kapitułę pod przewodnictwem ministra
Jarosława Dudy, pełnomocnika rządu
ds. osób niepełnosprawnych, a laureaci zostaną zaproszeni na uroczystą
galę w Karpaczu (15 listopada).
Powiat wrocławski 21 sierpnia
podpisał z Wojewódzkim Funduszem
Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej we Wrocławiu umowę na dofinansowania ścieżki przyrodniczo-edukacyjnej nad Jeziorem Mietkowskim.
Międzylesie
Tu jest najpiękniej
Uroczystość rozpoczęła msza
święta w kościele pw. Świętych Piotra
i Pawła w Goworowie, którą koncelebrowali proboszczowie dekanatu Międzylesie pod przewodnictwem księdza
dziekana Jana Tracza oraz gospodarza
parafii – księdza Marka Hamesa. Po
mszy goście ruszyli na spacer po Goworowie, ale najważniejszym punktem
wizyty było otwarcie siłowni „Fitness”
na sali gimnastycznej. Wstęgę przecinali liderzy dolnośląskich wsi – wójt
gminy Dzierżoniów Marek Chmielewski, wójt gminy Kłodzko Stanisław Longawa i burmistrz Międzylesia Tomasz Korczak. Następnie na
boisku w Goworowie odbyła się uroczystość wręczenia nagród konkursowych, której oprawę artystyczną stworzyły występy pań z Akademii Ruchu
z Goworowa, zespołu „Łużyczanki”
z Wolimierza, „Róża” z Różanki, „Oset”
z Goworowa i „Międzylesianie” z Międzylesia. Gości witali sołtys Goworowa Wiesława Łysiak, liderka odnowy
wsi Goworów Małgorzata Płaziak oraz
burmistrz Tomasz Korczak z prowa-
Kategoria „Najpiękniejsza Zagroda”
Kategoria „Najlepsze przedsięwzięcie Odnowy Wsi”
1. Przemysław Kruszyński z Rościsławic (gm. Oborniki
Śląskie) – 2000 zł
2. Jagna Jankowska z Wolimierza (gm. Leśna) – 1500 zł
3. Joanna i Piotr Wrońscy z Owiesna (gm. Dzierżoniów)
– 1000 zł
Wyróżnienie: zagroda Marioli i Józefa Matłów z Różanki
(gm. Międzylesie).
1.Radwanice (gm. Radwanice) – za projekt „Niech połączy nas tradycja” – 3000 zł
2. Żelazno (gm. Kłodzko) – za projekt „Lato na ludowo
– festiwal wiejski” – 2000 zł
3.Kuźniczysko (gm. Trzebnica) – za projekt „Izba Tradycji
Młynarskich” – 1000 zł
Wyróżnienie oraz nagrodą rzeczową: Osola (gm. Oborniki Śląskie) – za projekt „Okolice Aktywnego i Zdrowego Człowieka”.
Kategoria „Najlepszy start w Odnowie Wsi”
1.Czaple (gm. Pielgrzymka) – za projekt „Nasza Wieś
– Wsią Aktywną” – 4000 zł
2. Domanice (gm. Wińsko) – za projekt „Piękne Domanice
mamy, wizję wsi spełniamy” – 3000 zł
3.Mikułowa (gm. Sulików) – za projekt „Zwiększenie zaangażowania mieszkańców wszystkich pokoleń” – 2000 zł
Wyróżnienie oraz nagroda rzeczowa: Nowa Wieś Wielka
(gm. Paszowice) – za projekt „Realizacja programu krótkoterminowego odnowy wsi Nowa Wieś Wielka, zapisanego
w sołeckiej strategii rozwoju z kwietnia 2010 roku”.
Kategoria „Najpiękniejsza Wieś”
1. Goworów (gm. Międzylesie) – 6000 zł
2.Nowy Gierałtów (gm. Stronie Śląskie) – 4000 zł
3. Gogołowice (gm. Lubin) – 2000 zł
Po raz pierwszy przyznano nagrodę specjalną za ład
przestrzenny i kulturowy. Otrzymała ją wieś Wolimierz
(gm. Leśna). Dwa wyróżnienia otrzymały: Malin
(gm. Wisznia Mała) i Borówka (gm. Prusice).
a duże zainteresowanie wzbudziło
w nich funkcjonowanie systemów
doskonalenia jakości.
W ramach edukacji konsumenckiej – z inicjatywy władz powiatu
wrocławskiego – z początkiem września na antenie Radia Rodzina rozpoczęto cotygodniowy cykl audycji
z udziałem Grzegorza Misia, powiatowego rzecznika konsumentów, podczas których słuchacze dowiadują się
o swych prawach konsumenckich, poznają zagrożenia współczesnego rynku i korzystają z porad. Realizatorzy
audycji szczególnie gorąco zapraszają
przed radioodbiorniki seniorów, którzy najczęściej padają ofiarą nieuczciwych sprzedawców.
S.G. (TS)
Starostwo Powiatowe
we Wrocławiu
ul. Tadeusza Kościuszki 131
50-440 Wrocław
tel. 71 722 17 00
fax 71 722 17 06
[email protected]
www.powiatwroclawski.pl
Fot. umig mędzylesie
Dwudziestego pierwszego
września 2013 r. w Goworowie
odbył się piąty finał konkursu
„Piękna Wieś Dolnośląska”. Każdy,
kto był w Goworowie, widział, jak
bardzo na tytuł Najpiękniejszej Wsi
Dolnośląskiej Goworów zasługuje!
Wartość zadania wynosi 71 000 zł
(dotacja 31 800 zł), a partnerem projektu jest Dolnośląski Zespół Parków
Krajobrazowych. Powstanie ścieżka
edukacyjno-przyrodnicza, a na niej
dziesięć tablic dydaktycznych m.in.
z informacjami o miejscowej faunie
i florze. Przy Ośrodku Sportów Wodnych i Rekreacji Powiatu Wrocławskiego w Borzygniewie zagospodarowane
zostanie miejsce na ognisko – z czterema ławami, dwoma stołami i dwoma ławostołami z zadaszeniem. Ponadto kupiona będzie specjalna tablica
interaktywna, która posłuży do edukacji ekologicznej – projekt zakłada
również opracowanie, wydanie i dystrybucję tysiąca folderów informacyjno-edukacyjnych dotyczących ścieżki. – Realizacja projektu jest kolejnym
efektem naszej owocnej współpracy
z Dolnośląskim Zespołem Parków
Krajobrazowych, a powstanie ścieżki
jest częścią kompleksowego programu aktywizacji turystycznej i rekreacyjnej Jeziora Mietkowskiego, konsekwentnie realizowanego przez władze
powiatu wrocławskiego przez kilka
ostatnich lat – mówi starosta Szawan.
– Mam nadzieję, że realizacja tego projektu przyciągnie do jeziora nowych
turystów i pasjonatów przyrody.
Osiągnięcia powiatu wrocławskiego budzą uznanie innych polskich powiatów, czego dowodem
jest niedawna wrześniowa wizyta
we wrocławskim starostwie czteroosobowej reprezentacji powiatu warszawskiego. Delegacja z Warszawy
zapoznała się z elektronicznym procesem obiegu dokumentów we wrocławskim starostwie i przyjrzała się
systemowi wroSIP, który w tym roku zwyciężył w ogólnopolskim konkursie „Internetowa Mapa Roku”.
Goście byli pod wrażeniem wysokiej kultury organizacyjnej wrocławskiego starostwa wspomaganej elektronicznym systemem zarządzania
informacją. Ponadto spodobała im
się efektywna i terminowa praca wydziału architektury i budownictwa,
To było radosne święto
dzącą uroczystość Teresą Sobierską.
Nagrody laureatom wręczyli: Włodzimierz Chlebosz – członek Zarządu Województwa Dolnośląskiego oraz
Paweł Czyszczoń – dyrektor Wydziału
Obszarów Wiejskich UMWD.
Wiesława Łysiak, sołtys Najpiękniejszej Wsi Dolnośląskiej, nie kryła
wzruszenia: – Chciałabym podziękować wszystkim, dzięki którym ten
nasz sukces stał się możliwy. Bez pomocy burmistrza Tomasza Korczaka
wielu spraw nie udałoby się załatwić, bez pomocy i współdziałania nadleśnictwa i naszej straży pożarnej nie doszlibyśmy do miejsca,
w którym dziś jesteśmy… Serdecznie
dziękuję Radzie Sołeckiej Goworowa za otwartość na pomysły i pomoc
w ich realizacji. Dziękuję lokalnym
przedsiębiorcom, którzy wspierają nas
finansowo i rzeczowo! Szczególnie
dziękuję mieszkańcom Goworowa,
bo bez ich pomocy i zjednoczenia dla
osiągnięcia wspólnych celów nigdy by
się nam nic nie udało zrobić!
Przedstawiciele wsi Pęgów – zeszłorocznej Najpiękniejszej Wsi Dolnośląskiej przekazali Goworowowi puchar przechodni – pięknego koguta. Po
uroczystości odbyła się zabawa, która
trwała do późnej nocy! (TS)
Urząd Miasta i Gminy Międzylesie
pl. Wolności 1
57-530 Międzylesie
tel. 74 812 63 74, 74 812 63 27
fax 74 812 61 26;
[email protected]
www.miedzylesie.pl
6
Gmina Polska
Polska Cerekiew
Zwycięska stabilność
W tegorocznym, ogólnopolskim,
organizowanym przez
„rzeczpospolitą” rankingu
„Europejski Samorząd”,
wyróżniającym samorządy
najlepiej pozyskujące i wydające
unijne środki finansowe,
w kategorii gmin wiejskich
gmina Polska Cerekiew
zajęła 52. miejsce w kraju
(na 1576 samorządów) i drugie
w województwie opolskim.
niemały to sukces, bowiem
przygotowując ten opiniotwórczy
ranking, korzystano z danych
pochodzących z Ministerstwa
rozwoju regionalnego
i Ministerstwa
Finansów. Liczby
– pozyskano 20 mln zł
środków zewnętrznych
w ostatnich czterech
latach – same mówią za
siebie, świadcząc,
iż w Polskiej Cerekwi
dzieje się dobrze,
mądrze i pracowicie.
wiejskiej mówić, że jest gminą typową. odkąd pamiętamy w naszej redakcji, poza
zadaniami infrastrukturalnymi miejscowy samorząd
duży nacisk kładł na sprawy
społeczne i rozwój kultury
– organizowano m.in. plenery malarskie i ciekawe spotkania z muzyką poważną,
kładąc w ten sposób nacisk
także na rozwój duchowy
mieszkańców gminy. warto Neorenesansowy zamek odzyska dawną świetność
podkreślić, że stabilność władzy nie oznacza w Polskiej cerekwi – od ponad trzech lat, przy wsparciu
braku inicjatywy i rutyny, a gmina finansowych środków zewnętrznych,
budowaliśmy wielofunkcyjny ośrodek Sportowo-rekreacyjny w zakrzowie, przedsięwzięcie bardzo kosztochłonne,
jak na taką niewielką gminę
jak nasza – mówi ireneusz
Smal, inspektor ds. inwestycji, przetargów i drogownictwa
w urzędzie Gminy w Polskiej
cerekwi. – tą inwestycją możemy pochwalić się nie tylko
w województwie opolskim, ale
w całym kraju. uzyskaliśmy
od wielu już lat władze
już pozwolenie na użytkowagminy Polska cerekiew Wielofunkcyjny Ośrodek Sportowo-Rekreacyjny w Zakrzowie
nie obiektu i, kolokwialnie mói jej radni starają się rozwijać gminę na zasadzie zrównoważone- rozwija się znakomicie i ma znaczą- wiąc, jego część już żyje, a uroczyste
go rozwoju, dlatego trudno o tej gminie ce miejsce na mapie opolszczyzny. otwarcie planujemy pod koniec paź-
Łagiewniki
Górna półka
Rozmowa
z JAnUSZEM SZPOTEM,
wójtem gminy Łagiewniki
Fot. uG łaGiewniki
– Chyba będziemy rozmawiali
o sprawach miłych – ten rok, jak wynika z naszych wielu rozmów, był dla
waszej gminy dobry…
– rzeczywiście, to był dobry rok!
udało się nam zrobić parę inwestycji i kontynuować te, których ukończenie zaplanowaliśmy na rok przyszły. nie mamy żadnych poślizgów
terminowych, wszystko idzie planowo.
największe obawy mieliśmy przy sali
gimnastycznej – to duży obiekt, wykonuje go firma z zewnątrz. ale w tej
chwili mamy wyprzedzenie w stosunku do harmonogramu.
– Sprawdzają się!
– Żeby tylko nie zapeszyć…
w każdym razie pod koniec września
2013 roku mogę powiedzieć, że jeśli
idzie o inwestycje, był to rok dobry!
– Hala sportowa urosła od czasu,
gdy ostatnio razem ją oglądaliśmy?
– oczywiście! Jest już przywieziona więźba dachowa, lada moment będzie zakładana i mam nadzieję, że do
zimy hala zostanie przekryta. Dwunastego września uroczyście otworzyliśmy boisko lekkoatletyczne, prezentuje się bardzo ładnie. a widoki z niego
na masyw Ślęży są przepiękne, więc
będą uspokajać podkręcone adrenaliną organizmy.
– Jak się popatrzy na piękną
przestrzeń, to się człowiek uspokaja…
– uważam też, że bardzo dobrym
(choć nieinwestycyjnym) wydarzeniem w życiu gminy był mój wyjazd
na Politechnikę Gliwicką, gdzie prezentowaliśmy naszą gminę i gdzie
gminy energooszczędnej, w pełni ekologicznej i samowystarczalnej pod
względem energetycznym, przekazującej nadwyżkę energii do krajowej
sieci energetycznej. to wielka szansa
dla gminy i bardzo ciekawy pomysł!
nasi partnerzy przyjadą znowu w październiku, a poprzednio spotkali się
z właścicielami będącej już na rozruchu biogazowni i planują współpracę.
czyli świat nauki ze światem biznesu
energetycznego… z tego może się urodzić coś bardzo ciekawego.
– Gmina Łagiewniki staje się
gminą naprawdę innowacyjną!
Niech popatrzą na to ci, którym się
Łagiewniki – tu warto zamieszkać…
poznałem wykładowcę i studentów
z wyższej Szkoły zawodowej w Sulechowie. Byli już u nas i nawiązaliśmy współpracę związaną z energią
odnawialną, podpisując list intencyjny
między gminą łagiewniki a Biurem
innowacyjno-wdrożeniowym energii
odnawialnej. Deklarujemy w nim, że
chodzi o realizację pierwszej w Polsce
wydaje, że gmina wiejska to skansen
i zacofanie…
– ma pan rację. Położenie gminy
łagiewniki, bliskość wrocławia, to,
że jesteśmy ujęci w dolnośląskiej sieci szkieletowej, czyli mamy wysokiej
jakości internet, budowa biogazowni
z myślą o serwerowni sprawiają, że
choć nie ma u nas wielkiego przemy-
nr 5 | październik 2013
dziernika. ośrodek – w związku z dofinansowaniem inwestycji z budżetu
państwa – odwiedził 17 września br.
prezydent rP Bronisław komorowski.
następną ważną inwestycją dla gminy jest rozpoczęta w tym roku odbudowa
neorenesansowego zamku
(i etap) w Polskiej cerekwi, który samorząd wraz
z przyległym zabytkowym
parkiem przejął od skarbu
państwa w roku 2006. zamek był ruiną, ale na szczęście samorządowi udało się
zgromadzić odpowiednie
środki finansowe (dotacje unijne) i wygląda na to,
że ten ciekawy obiekt krok
po kroku odzyska dawną świetność.
– w i etapie na pierwszy ogień
pójdą ściany konstrukcyjne, stropy
i dach, stolarka okienna i drzwiowa
wraz z oddaniem do użytku pomieszczeń na parterze zamku, co pochłonie
wiele pieniędzy – wylicza ireneusz
Smal. – w przyszłości zamierzamy
starać się o środki na tę inwestycję
z ministerstwa kultury i Dziedzictwa narodowego, ale ponieważ realizujemy duże przedsięwzięcia infrastrukturalne, teraz musimy z tym
trochę poczekać i zgromadzić środki
własne. to zadanie podzieliliśmy na
pięć etapów, pierwszy zamierzamy
ukończyć w połowie przyszłego roku.
w drugim etapie planujemy wspomóc
się już pieniędzmi ministerialnymi.
niestety, w nowym unijnym programowaniu 2014-2020 większość
pieniędzy przeznaczonych będzie dla
aglomeracji, na innowacyjność i ochronę środowiska, a gminy wiejskie będą
prawdopodobnie potraktowane po macoszemu, ale znając zapobiegliwość
samorządu w Polskiej cerekwi, można
przypuszczać, że tam, gdzie to stanie
się możliwe, będzie on starać się o zewnętrzne dofinansowanie zadań, które przede wszystkim w mniej zamożnych gminach są kluczem do dobrego
rozwoju i polepszenia poziomu życia
mieszkańców. tutaj o te pieniądze potrafią świetnie i skutecznie się starać
i z pożytkiem je wydawać.
słu, to to, co jest na naszym terenie, to
naprawdę górna półka! nastąpił wielki
skok do przodu, w nowoczesność, choć
zawsze będziemy gminą rolniczą. moim marzeniem jest powstanie zakładu przetwórstwa rolno-spożywczego
i może się ono ziści przy współpracy
ze wspomnianą uczelnią, która ma bardzo interesujące pomysły dla rolników.
– Rozmawiałem ostatnio ze starostą kłodzkim Maciejem Awiżeniem
i dowiedziałem się, że są daleko posunięte rozmowy, aby ruszyła S8
i jest duża szansa, że ta budowa ruszy. A jak ruszy, to dla gmin przy tej
trasie będzie to nowe otwarcie!
– na pewno! Była u nas na dożynkach pani poseł monika wielichowska
i mówiła, że nasz urząd marszałkowski zapewnia pieniądze na konkretne
rozwiązania w sprawie S8. to jeszcze bardziej przybliży łagiewniki do
wrocławia, a przecież już w tej chwili
przyjeżdżają do mnie przedsiębiorcy
zainteresowani stworzeniem u nas biur.
– Czuję przez skórę, że dla gminy
nadchodzi jeszcze lepszy czas.
– Ja też w to wierzę. Przecież historia uczy, że miasta rozwijały się dzięki swojemu położeniu, a łagiewniki
mają położenie znakomite! Przysłowiowy rzut beretem do wrocławia,
gdzie czekają atrakcje kulturalne,
i rzut beretem w kotlinę kłodzką,
gdzie można aktywnie spędzać czas.
więc po cóż z wrocławia gonić do kotliny kłodzkiej, gdy można zamieszkać
w łagiewnikach?
– I mieć do niej o połowę drogi
mniej, a do tego cudowne krajobrazy, bo kwitnący rzepak jest tu godny
malarskiego pędzla.
– no właśnie! mamy w gminie dużo uzbrojonych terenów, z drogą asfaltową, kanalizacją, wodą… a teraz
jeszcze powstaje droga łagiewniki
– Dzierżoniów, dzięki której dojazd
do pracy w Dzierżoniowie bardzo się
skróci. w tej chwili działki u nas są
bardzo tanie, jeśli ich ceny porównać
z cenami w gminach ościennych.
– Ale jak ruszy S8, to się pewnie
zmieni… Zapraszamy więc czytelników „Gminy Polskiej” do gminy
Łagiewniki!
Sławomir Grymin (TS)
Urząd Gminy w Polskiej Cerekwi
ul. Raciborska 4
47-260 Polska Cerekiew
tel. 77 480 14 60
fax 77 480 14 89
www.polskacerekiew.pl
Rozmawiał Sławomir Grymin (TS)
Urząd Gminy Łagiewniki
ul. Jedności Narodowej 21
58-210 Łagiewniki
tel. 74 893 94 55, 74 893 93 16
fax 74 894 01 30
[email protected]
www.lagiewniki.pl
Gmina Polska
7
nr 5 | październik 2013
Niechlów
Trzynasty, ale udany
Rozmowa z JAnEM GłUSZKĄ,
wójtem gminy Niechlów
– We wrześniu przez całą Polskę
tradycyjne przetacza się fala dożynkowa dziękowania Bogu za dobre plony i ochronę przed kataklizmami, uhonorowania rolników za
ich niełatwą pracę, a także zwykłej
ludzkiej radości w poczuciu dobrze
spełnionego obowiązku. W tym roku na dożynkach jak zawsze ludzie
się radują, ale zabawie nierzadko
towarzyszy niepokój i zmartwienie
z powodu bardzo niskich cen płodów rolnych.
– Gminno-parafialne dożynki
mieliśmy na początku września w Sicinach, a wcześniej – dożynki sołecko-parafialne w Żuchlowie. Dożynki
w Sicinach były dobrze zorganizowane. mszę świętą dziękczynną w kościele parafialnym pw. św. marcina
w Sicinach celebrował – przy koncelebrze księży z dekanatu górowskiego – proboszcz parafii Siciny ksiądz
kanonik tadeusz Śliwka, a starostami
dożynek byli kazimiera Żuk z Sicin
i Gerard urban z wronowa. wieńce
dożynkowe z kłosów zbóż, owoców
i warzyw były naprawdę pracochłonne i bardzo piękne, podziwialiśmy również zespół „wronowian-
ki” i uczestniczyliśmy w obrzędzie
dożynkowym. Był to także świetny
czas na zabawę, rozstrzygnięcie wielu konkursów, występ Bartka wrony
z zespołem i zabawę taneczną. trzeba
jednak podkreślić, że podczas mszy
np. cenami na światowej giełdzie
MATIF w Paryżu, urodzajem w Rosji i Brazylii. W ubiegłym roku ceny
zbóż w Polsce były bardzo dobre.
– Staram się tonować negatywne
emocje naszych rolników. rzeczywi-
Wójt Jan Głuszko
w Żuchlowie i Sicinach księża mocno akcentowali ciężką pracę rolnika
i zapłatę za nią, mówiąc, że to, co się
stało w tym roku, to zwykła niegodziwość, bowiem ceny rzepaku i niektórych zbóż spadły prawie o 50 procent.
– Niskie ceny związane są także
z cenami na rynkach światowych,
ście, w ubiegłym roku ceny były przestrzelone i rynek zaszalał. w tym roku jest inaczej, ale np. ceny pszenicy
i rzepaku są w niemczech porównywalne do cen polskich. mimo wszystko – mówię to jako rolnik i trudno to
będzie wprowadzić w ramach wolnego
rynku – kiedyś były ceny minimalne,
które były tak ustanawiane, że nawet
w razie jakichś kataklizmów rolnik
mógł liczyć przynajmniej na zwrot
kosztów nakładów. to moim zdaniem
było uczciwe i powiązane z kontraktacją. rolnik miał przynajmniej spokojną zimę, bowiem jak coś wyprodukował, to wiedział, gdzie to zawieźć
i odstawić. Dzisiaj nawet te firmy, które
podpisały umowy z rolnikami, potrafią jednostronnie odstępować od umów
i często producenci zostają na lodzie.
inna sprawa, że dzisiaj na polskiej wsi
– i o tym mówiłem także na dożynkach
– są wielcy, mocni przedsiębiorcy rolni mający supersprzęt, którym mogą
wszędzie dojechać i wszystko zawieźć
i odstawić. mają także magazyny do
przechowywania, przesuszenia i przetrzymania. ale jest druga grupa rolników indywidualnych i małych, mających maksimum 30 ha ziemi, i oni
– ponieważ nie mają środków finansowych – bazują na sprzęcie, który nie
jest ubezpieczony, ani nawet nie jest
zarejestrowany. nie mogą nim gdziekolwiek wyjechać, a poza tym często
są w podeszłym wieku i po prostu boją się wyjechać na drogę. a na miejscu, u siebie, nie mają gdzie tego zboża i rzepaku odstawić. to jest problem
niezauważalny dla naszego wielkiego rolniczego świata, problem bolesny
i dotykający wielu rolników.
– Nie ma nikogo, kto by im pomógł?
– niewiele jest tych możliwości.
u nas mamy taki zakład w łękano-
wie, zajmujący się sprzedażą węgla,
nawozów i na miarę swych możliwości skupujący zboże. ten zakład jest
zbawieniem i deską ratunkową dla naszych niektórych rolników, ale jest często niedoceniany.
– Jaki był rok 2013 dla gminy
Niechlów?
– mimo, że trzynasty, ale bardzo udany: wiele widocznych w terenie inwestycji udało się zrealizować
w ramach Dolnośląskiej odnowy wsi
i Programu rozwoju obszarów wiejskich. to świetlice, wiaty, przystanki,
szkoły… nawet dożynki były współfinansowane ze środków zewnętrznych
w ramach lokalnej Grupy Działania.
Rozmawiał Sławomir Grymin (TS)
Urząd Gminy Niechlów
ul. Głogowska 31
56-215 Niechlów
tel. 65 543 56 76
fax 65 543 58 14
[email protected]
www.niechlow.pl
Sobótka
Jak nowo narodzeni…
Burmistrz Stanisław Dobrowolski
ziemia ta, pachnąca historią i polską tradycją, ziemia romantyczna,
piękna i jakże ciekawa przyrodniczo,
ciągle jest wzbogacana dzięki mądrości ludzi i ich konsekwencji przekuwającej strategię rozwoju gminy w nowe
obiekty, tak ważne dla lokalnej społeczności i przyjeżdżających tutaj turystów. Baza turystyczna wzbogaciła
się ostatnio o nowoczesny Sobotel, hotel Ślęża Pension i Dom wypoczynkowy „Pielgrzym”. a dla spragnionych
wyczynów ekstremalnych zbudowano
Park linowy „wieżyca”.
w tym roku miejscowy samorząd sprawnie realizował zadania
i inwestycje, a planów nie zakłóciły
ogólnokrajowe tąpnięcia gospodarcze i finansowe. – u nas zadania realizowane były bardzo dobrze, planowo i ten rok uważam za wybitnie
dobry dla naszej lokalnej społeczności i sobótkowskiego samorządu
– ocenia Stanisław Dobrowolski,
burmistrz Sobótki. – Przede wszystkim spłaciliśmy ostatnie kredyty,
nie mamy żadnych zobowiązań finansowych i jesteśmy czyściutcy jak
nowo narodzeni. z drugiej strony
rozpoczęliśmy wiele robót i zadań
infrastrukturalnych. wystarczy wymienić, że w tym roku zyskaliśmy
około 17 km dróg, a to w dużej mierze dzięki staroście wrocławskiemu
andrzejowi Szawanowi. Dużo zadań drogowych przeprowadziliśmy
wspólnie z powiatem wrocławskim.
wykorzystaliśmy atrakcyjność Sobótki do organizowania wyścigów
kolarskich. zmieni się także rynek
naszego miasta, będą nowe chodniki i jezdnia aż do wyjazdu na Strzegomiany. Poza tym modernizujemy
oświetlenie, wymieniliśmy i będziemy wymieniać lampy, a ulice pokrywamy nowymi asfaltowymi nawierzchniami.
Gospodarna i atrakcyjna gmina
Sobótka rozwija się w sposób zrównoważony, a liczba wykonanych i realizowanych zadań jest najlepszą
odpowiedzią dla hamulcowych i malkontentów. wyremontowane zostaną ulice: Świdnicka, mickiewicza,
św. Jakuba, kościuszki i Starego Dębu, armii krajowej, tartaczna, czysta, okrężna (Stary zamek) i pętla
autobusowa w Żerzuszycach. w rogowie Sobóckim naprawiono dach
w szkole, a przedszkole zyskało nową
elewację. niemało nakładów przezna-
Fot. rySzarD małek
Dla wielu wrocławian
weekendowy wypad do
Sobótki jest tak naturalny jak
pójście do kina na fajny film czy
cotygodniowy spacer po parku,
a Ślęża, zwana Śląskim Olimpem,
od dawien dawna intrygowała
i zarazem przyciągała zarówno
mieszkańców pobliskich ziem,
jak i wędrowców z dalekich
stron. Ostatnie lata są dla gminy
Sobótka czasem intensywnego
rozwoju bazy turystycznej
i realizacji istotnych inwestycji
infrastrukturalnych. Sobótka się
zmienia krok po kroku, zmienia
się na lepsze i nic ani nikt nie jest
w stanie tego powstrzymać.
Śląski Olimp jesienią…
czono na zadania wodno-kanalizacyjne. ułożono nową sieć kanalizacji
sanitarnej w Garcarsku, w Sobótce
zachodniej wykonano odcinek kolektora tłocznego od pompowni zbierającej ścieki z Garncarska aż do włączenia do kolektora w ul. Skalnej, kolektor
grawitacyjny wzdłuż ul. oliwkowej
i wpięcie kanalizacji ogólnospławnej
z osiedla robotniczego. ważnym
przedsięwzięciem był ukończony
we wrześniu remont zapory zbiornika
w Sulistrowicach.
Przed nowym rozdaniem unijnym 2014-2020 sytuacja gminy Sobótka jest bardzo dobra. Gmina nie
ma długów, jest płynność finansowa, może podejmować zobowiązania, zaciągać kredyty i pożyczki
i dzięki temu sięgać po tak ważne
dla rozwoju środki unijne. widać
również, że miejscowy samorząd
ma pomysł na dalszy rozwój gminy,
co jest niezmiernie istotne dla przyszłości tej ziemi i jej mieszkańców.
S.G. (TS)
Urząd Miasta i Gminy Sobótka
ul. Rynek 1
55-050 Sobótka
tel. 71 316 20 43 do 45
fax 71 316 21 23
[email protected]
www.sobotka.pl
8
Gmina Polska
Środa Śląska
szych i większych błędów, ale pracujemy nad tym, aby w przyszłości ich
uniknąć. najważniejsze, że gmina się
rozwija, inwestycje są realizowane,
powstają miejsca pracy, wzbogacawładzy i zgoda w samorządzie. Łód- na jest infrastruktura drogowa, sporka z napisem „Środa Śląska” płynie towa, wodociągowo-kanalizacyjna,
bez większych burz w jednym kie- mieszkaniowa i kulturalna…
runku, nie napotykając na rafy ani
– …a do tego dysponujecie najgóry lodowe.
większym w Polsce terenem inwe– rzeczywiście, od dwunastu lat stycyjnym.
samorządowy rejs burmistrza z radą
– i to w jednym kawałku! w ostatw naszej gminie odbywa się zgod- nich latach ulokowały się tam duże
nie i wyznaczonym kursem. oczy- koncerny, m.in. amerykańska firma
produkująca szyby do samochodów i koncern niemiecki specjalizujący się
w katalizatorach do samochodów.
– Dobrze by było, gdyby dojazd do strefy był
lepszy. Przyznaję, że miał
pan rację, kiedy studził
pan mój zapał, gdy modernizowano tę nadal
wąską trasę.
– Pomoże nam obwodnica leśnicy, ale właściwe
podniesienie rangi naszej
Metropolita wrocławski JE abp Józef Kupny
strefy załatwi przebicie drocelebrował mszę św. polową w czasie dożynek w Juszczynie
gi krajowej do autostrady a4
wiście, czasami spieramy się na ar- i to planuje marszałek dolnośląski. Jest
gumenty, ale zawsze najważniejsze zatem szansa, że w nowym rozdaniu
są względy merytoryczne. wszyscy unijnym ta ważna dla całego regionu
mamy świadomość, że naszym celem sprawa zostanie załatwiona.
jest dążenie do doskonałości, ale do
– Środę Śląską uhonorowano ortego to nam jeszcze sporo brakuje. ganizacją tegorocznych dożynek dolJesteśmy świadomi naszych mniej- nośląskich w Juszczynie…
– …a świetna pogoda sprawiła, że
na dożynki przybyło mnóstwo ludzi.
Byli przedstawiciele dziewiętnastu
powiatów z pięknymi wieńcami i wielu znamienitych gości, a wśród nich
przedstawiciele władz wojewódzkich,
posłowie, senatorowie, oficerowie
różnych służb, a przede wszystkim
nasi rolnicy i mieszkańcy. atmosfera
była wspaniała, bawiono się znakomicie i choć ceny w rolnictwie są niezadowalające, to w tym dniu w Juszczynie najważniejsze były podziękowania
za plony i radość z nich, bo po dobrej pracy przychodzi czas na uśmiech
i odpoczynek. uczmy się cieszyć
z sukcesów!
ca Xii wieku używane jako ozdoba głowy kobiecej (zdobione filigranem
oraz szafirami, cytrynami, granatami i perłami),
druga, skromniejsza para
zawieszek, złote pierścienie
(jeden z niezachowanym kamieniem, drugi z szafirem),
sygnet z motywem półksiężyca i gwiazdy,
taśma zdobnicza przeznaczona do okuwania cennych przedmiotów oraz
część odnalezionych złotych monet.
wej wartości zespół średniowiecznych
klejnotów i monet. miejsce i prawdopodobny czas ukrycia drogocennych
przedmiotów i monet – przed połową
XiV wieku – oraz charakter klejnotów pozwalają przypuszczać, że stanowiły one bankowy depozyt zastawny, pochodzący
ze skarbca luksemburgów,
z czasów panowania karola
iV. wiadomo, że władca ten
zaciągał pożyczki u żydowskich bankierów w Środzie
Śląskiej. Skarb przekazany
został do zbiorów muzeum
narodowego we wrocławiu
i po raz pierwszy pokazany tam w 1997 roku, następnie znalazł
się, jako stały depozyt, na ekspozycji
w Środzie Śląskiej. korona i inne zabytki były prezentowane na wystawach
w warszawie, Dreźnie, Valladolid
i Brukseli.
AK
Uczmy się cieszyć!
Rozmowa
z BOGUSłAWEM KrASUCKIM,
burmistrzem Środy Śląskiej
Skarb średzki
5 października – 29 grudnia 2013
Kurator wystawy – Jacek Witecki
Koronę, zaponę, zawieszki oraz
inne elementy skarbu średzkiego
ponownie będzie można oglądać
we wrocławskim
Muzeum narodowym.
najcenniejszą częścią skarbu jest
korona, której poszczególne segmenty
zdobione są naprzemiennie trójlistnymi plakietami z barwną emalią i dużymi szafirami oraz mniejszymi granatami, akwamarynami, szmaragdami,
spinelami, tektytami i perłami. Segmenty zwieńczone są figurami orłów
trzymających w dziobach pierścienie
i połączone szpilami, z których każda
zakończona jest kwiatonem.
korona ze Środy Śląskiej jest klejnotem kobiecym zamówionym z okazji ślubu,
na co wskazuje motyw
pierścieni – oznaka małżeńskiego zobowiązania
i symbol dobrej wróżby. Prawdopodobnie jej
ostatnią właścicielką była Blanka de Valois, pierwsza żona
karola iV, zmarła w 1348 roku, a więc
niedługo przed domniemanym czasem ukrycia i utraty skarbu. korona
Rozmawiał Sławomir Grymin (TS)
Fot. um w ŚroDzie ŚlĄSkieJ
– Przed kilkoma laty Środa Śląska znalazła się wśród dziesięciu najwyżej ocenionych gmin w konkursie
„Teraz Polska”, a w „Złotej Jedynce” – konkursie „Gazety Wyborczej” – zostaliście piątą gminą roku
2009. W roku 2010 ulokowaliście
się na trzeciej pozycji w rankingu
„Interaktywny Samorząd – Lider
Internetu”, a w plebiscycie „Wrocławianina” na Śląską SuperGminę
też byliście w samym czubie. Wielokrotnie nagradzała was „Rzeczpospolita” w ogólnopolskim rankingu na najgospodarniejsze i najlepiej
zarządzane gminy, a w tym roku
w rankingu tejże gazety „Europejski
Samorząd” – wyróżniającym gminy najlepiej pozyskujące i wydające
środki unijne – zajęliście 94. lokatę
na 903 gminy miejskie i miejsko-wiejskie. Zdobyliście w tym roku
także Dolnośląski Klucz Sukcesu.
– od tych wyróżnień wcale nie boli mnie głowa, ale rankingowe sukcesy
pozwalają nam ocenić naszą pozycję
na tle innych samorządów.
– Nie raz byliście wyróżniani
w ogólnopolskim rankingu „Rzecz-
pospolitej” na najgospodarniejsze
polskie gminy, co świadczy o tym,
że gmina Środa Śląska rozwija się
w sposób zrównoważony.
– tak to się właśnie dzieje od kilku
dobrych lat i taki właśnie zrównoważony trend chcemy utrzymać. a zrównoważony rozwój oznacza, że wszystkie
dziedziny życia społecznego, kulturalnego i gospodarczego rozwijają się
równolegle, w zależności od możliwości finansowych, a one w ostatnich
latach w naszej gminie były nie najgorsze.
– Ostatnie wyniki rankingu „Europejski Samorząd”, honorującego
gminy najlepiej pozyskujące i najstosowniej wydające środki europejskie, pokazuje również, że jesteście
jedną z najbardziej zapobiegliwych
gmin.
– to nie są łatwe do zdobycia pieniądze, ale nagrodą jest ogromna satysfakcja, gdy się po nie sięgnie. Sukcesy
w pozyskiwaniu środków zewnętrznych zawdzięczamy nie tylko burmistrzowi, ale w tej samej mierze jego
wszystkim współpracownikom, którzy
piszą dobre projekty. Dlatego mamy
europejskie granty, służące poprawie
jakości życia naszych mieszkańców.
– Składową sukcesów samorządu
Środy Śląskiej jest także stabilność
nr 5 | październik 2013
wykonana została w XiV wieku i jest
jedyną istniejącą koroną tego rodzaju,
a niezwykle wysoka jakoś pracy złotnika nadaje jej wyjątkową wartość.
Drugim pod względem wartości
klejnotem jest kolista zapona, ozdobiona pośrodku kameą z chalcedonu,
z przedstawieniem orła. Dookoła kamei oraz na zewnętrznym kręgu zapony umieszczone są szlachetne kamienie
– granaty i szmaragdy.
w kręgu zewnętrznym
zachował się szafir
oraz perły w wieńcach
szmaragdów i granatów. zapony tego typu służyły do spinania
ceremonialnych płaszczy dworskich oraz szat koronacyjnych
i liturgicznych.
na wystawie pokazane zostaną
również dwie złote zawieszki z koń-
Historia odnalezienia
skarbu średzkiego
w maju 1988 roku na podmiejskim wysypisku w Środzie
Śląskiej odnaleziono złote przedmioty, które trafiły tam wraz z ziemią i gruzem z prac rozbiórkowych
na terenie Starego miasta. wiadomość o odkryciu przyciągnęła wkrótce
poszukiwaczy-amatorów
i dotarła do służb archeologicznych. w wyniku
przeprowadzonej akcji odzyskano złote i srebrne
przedmioty, które po scaleniu stworzyły unikato-
Urząd Miejski w Środzie Śląskiej
pl. Wolności 5
55-300 Środa Śląska
tel. 71 317 30 52, 71 396 07 15
fax 71 317 34 05
[email protected]
www.srodaslaska.pl
Gmina Polska
9
nr 5 | październik 2013
Byczyna
Małe jest świetne!
Rozpoczął się trzeci rok
funkcjonowania, prowadzonej
przez stowarzyszenie, małej,
liczącej niespełna pięćdziesięciu
uczniów, Publicznej Szkoły
Podstawowej w Kostowie,
położonej w gminie Byczyna.
Czas zatem na krótkie
podsumowanie i przedstawienie
dotychczasowych efektów
pracy szkoły.
Z chwilą przejęcia, głównym celem
„nowej” szkoły było przedstawienie takiej oferty, która dla uczniów przewiduje: pełne poczucie bezpieczeństwa,
stworzenie optymalnych warunków lokalowych, rozwijanie zdolności i umiejętności, wysoki poziom zajęć dydaktycznych, różnorodne formy pracy oraz
szeroki zakres działań pozalekcyjnych.
Pragnąc sprostać potrzebom
i oczekiwaniom uczniów, poza obo-
Przekazanie uczniom wyprawek szkolnych
Uczniom wymagającym dodatkowej pomocy zaproponowano z kolei
zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze
z języka polskiego i matematyki. Dodatkowo objęto ich pomocą psychologiczno-pedagogiczną, zatrudniając do
tego celu zarówno psychologa, jak i pe-
Zajęcia plastyczne
wiązkowymi zajęciami dydaktycznymi przygotowana została dla nich
bogata oferta zajęć pozalekcyjnych
i pozaszkolnych. Dzięki niej uczniowie mieli możliwość korzystania
z różnorodnych zajęć rozwijających
ich zainteresowania. W ofercie znalazły się m.in. zajęcia matematyczne,
informatyczno-dziennikarskie, przyrodniczo-doświadczalne, językowe,
zajęcia poprawnej polszczyzny, wokalno-taneczne, plastyczne, sportowe
oraz gimnastyka korekcyjna.
dagoga. Na potrzeby realizacji zadań
szkoły zatrudniono także logopedę.
Dzięki skutecznemu wykorzystywaniu środków unijnych (w sumie
z Unii Europejskiej pozyskano sto
osiemdziesiąt tysięcy złotych) w ciągu
tych dwudziestu miesięcy funkcjonowania szkoły zorganizowano dla wszystkich chętnych uczniów, niemal w całości bezpłatne, dwudniowe wycieczki
do Gniezna, Krakowa oraz Warszawy.
Uczniowie mieli także możliwość
uczestniczenia m.in. w darmowych
Tak podczas środowiskowej imprezy tańczyli poloneza uczniowie kostowskiej szkoły
dował wspaniałe nagrody rzeczowe
oraz dwudniowy, pełen niezapomnianych wrażeń pobyt w Puławach. Szkołę natomiast uhonorował nagrodą pieniężną w wysokości trzech tysięcy
złotych oraz wyprawkami szkolnymi przekazanymi każdemu uczniowi.
Wyprawka obejmowała m.in. plecaki szkolne, piórniki, zeszyty, kredki,
ołówki, długopisy, notesy.
Zadaniem szkoły w ciągu tych
dwóch lat funkcjonowania była także
poprawa zaplecza lokalowego. Aby
poprawić warunki lokalowe oraz bazę dydaktyczną, od samego początku
trwały intensywne prace remontowo-budowlane. Dzięki tym inicjatywom m.in. wyremontowano dach,
docieplono poddasze, zamontowano nowy kocioł c.o., wymieniono
wszystkie stare okna w salach lekcyjnych, przeprowadzono remont toalet, korytarza, klatki schodowej, sali
oddziału przedszkolnego, sali humanistycznej, matematyczno-informatycznej, sali gimnazjalnej, biblioteki,
zajęciach w Planetarium w Chorzowie, w okresie ferii przebywali na
dwudniowych bezpłatnych zajęciach
w Polsko-Czeskim Centrum Szkolenia
Rycerstwa w Byczynie,
a w okresie jesiennozimowym udali się na
dwa bezpłatne wyjazdy na krytą pływalnię
do Ostrzeszowa.
W obecnym roku
planowane są kolejne
bezpłatne zajęcia na
basenie, na które już
teraz pozyskano dodatkowe środki, a także interesujące wyjazdy do instytucji kultury
oraz pracowni eksperymentalno-doświadczalnych w Zaczarowanym Odbiór nagrody w Puławach
Świecie Regiona lnego Centrum Rozwoju Edukacji aneksu kuchennego oraz sali zabaw.
w Opolu.
Ponadto odnowiono sale klas I-III
Dzięki efektywnie realizowanemu i zaadaptowano jedno z pomieszczeń
procesowi dydaktyczno-wychowaw- na szatnię.
czemu uczniowie m.in. zajęli pierwsze
Sukcesywnie doposażano szkołę
i trzecie miejsce w etapie gminnym w pomoce dydaktyczne. Zakupiono
Wojewódzkiego Konkursu Poloni- dwa zestawy komputerowe (laptop +
stycznego oraz drugie miejsce w etapie drukarka), tablicę interaktywną, kagminnym Wojewódzkiego Konkursu merę, aparat fotograficzny, sprzęt rtv,
Przyrodniczego. Na szczególną uwa- materace gimnastyczne, nowe atestogę zasługuje także fakt, iż ta niewiel- wane stoliki i krzesełka, meble szkolka szkoła osiągnęła wspaniały sukces, ne, rzutnik multimedialny, dwa ekrazdobywając dwa drugie i jedno trzecie ny promocyjne, koszulki sportowe,
miejsce indywidualnie, jak również nowe słowniki, lektury szkolne, duże
drugie miejsce w klasyfikacji gene- liczydła oraz zestawy przyrodniczoralnej szkół w Ogólnopolskim Kon- -doświadczalne.
kursie Plastycznym zatytułowanym
Dzięki pozyskanym środkom ze„Chemia w rolnictwie” wnętrznym możliwe było podczas
zorganizowanym przez rozpoczęcia roku szkolnego sprezenGrupę Azoty Zakłady towanie wszystkim uczniom oraz
Azotowe „Puławy” S.A. dzieciom z oddziału przedszkolnego
Ten wiodący w Europie zestawów materiałów i przyborów
Środkowej producent szkolnych. Najmłodszym zorganizonawozów azotowych wano także trzy darmowe wyjazdy na
i chemii, przy współ- występ teatrzyku szkolnego do Kluczudziale Przedsiębiorstwa borka. Każdemu podarowano rodzinZaopatrzenia Rolnictwa ne bilety do kina na filmy „Ale cyrk”
Chempest S.A., dzięki oraz na „Auta 2”.
wspaniale zorganizowaDzięki tym inicjatywom ucznionemusystemowiwspierania wie mogli spełniać swoje marzenia,
w głównej mierze szkół a nauczyciele realizować zakładawiejskich, zafundował ne cele.
uczniom wiele niecoKolejnym etapem w budowaniu
dziennych atrakcji. Lau- szkoły środowiskowej, istnienie któreatom konkursu ufun- rej zostało poparte wolą lokalnej spo-
łeczności, jest utworzone od 1 września 2013 r. Publiczne Gimnazjum
w Kostowie.
Oferta Publicznego Gimnazjum
w Kostowie rozłożona w trzyletnim
cyklu nauki przewiduje m.in. zorganizowanie zajęć fakultatywnych
w blokach: humanistycznym oraz matematyczno-przyrodniczym, wprowadzenie bezpłatnych korepetycji dla
uczniów mających zaległości w nauce,
utworzenie koła szachowego, sekcji
tenisa stołowego oraz sekcji hokeja
na trawie, zorganizowanie zajęć w ramach warsztatów tanecznych, teatralnych oraz zajęć z fotografiki, rozszerzenie oferty nauczania dodatkowych
języków obcych o język francuski i rosyjski, prowadzenie dodatkowych zajęć z języka angielskiego przy udziale native speakera, zorganizowanie
dodatkowych zajęć z elektroniki oraz
praktycznego kursu wiedzy prawno-ekonomicznej, wdrażanie szkolnego
programu przygotowań uczniów do
egzaminów końcowych, współpracę
z uczelniami wyższymi oraz objęcie
uczniów zróżnicowanym i atrakcyjnym system nagród.
Mimo iż szkoła w Kostowie funkcjonuje pod skrzydłami stowarzyszenia zaledwie dwa lata, w tak krótkim
czasie udało się jej – dzięki wzorowej
współpracy z byczyńskimi podmiotami ekonomii społecznej, lokalnymi organizacjami, przedsiębiorcami
oraz gminą Byczyna – wypracować
model szkoły przyjaznej, bezpiecznej
oraz w pełni zaspokajającej potrzeby
i dążenia uczniów. (TS)
Fot. Archiwum szkoły
Urząd Miejski w Byczynie
ul. Rynek 1
46-220 Byczyna
tel. 77 413 42 16
tel./fax 77 413 41 50
[email protected]
www.byczyna.pl
10
Gmina Polska
nr 5 | październik 2013
Wąsosz
Wiele dróg prowadzi do Wąsosza
Dolnoślązak może jechać
na Bagna nietlińskie (gmina
Miłki) na Mazurach i podglądać
żurawie, ale po co, skoro
klangor żurawi usłyszy także
bliżej – w gminie Wąsosz…
Można wybrać się na spływ
kajakowy niezapomnianą
Krutynią, ale w Wąsoszu spływy
Baryczą też są wspaniałym
przeżyciem i niezapomnianym
dotknięciem przyrody. Świetne
są grzybobrania w okolicach
lubuskiej Sławy, ale nie
mniej dorodne prawdziwki,
podgrzybki i kozaki czekają
na nas w wąsoskich lasach.
Wreszcie, nieźle jest zapolować
na dorodnego rogacza
w Białowieży, lecz w okolicach
Wąsosza dzikiego zwierza też
niemało, a dojazd z Wrocławia
o siedem godzin krótszy.
taki jest właśnie wąsosz, gmina
zielona, przyjazna ludziom i zwierzętom, gospodarna i niekłótliwa,
po prostu nasza dolnośląska i polska. Gmina położona jest na północy Dolnego Śląska, na granicy
z województwem wielkopolskim,
sąsiaduje z wielkopolskimi gminami Bojanowo i rawicz i dolnośląskimi – Góra, Jemielno, wińsko
i Żmigród. obszar gminy, będącej składową powiatu górowskiego,
przecina dolina Baryczy i jej dopływów – orli i łachy – a samo miasto wąsosz położone jest w widłach
rzek Baryczy i orli (nazwa miasta
ma swe korzenie w staropolskim
wyrazie „wąsosze”, oznaczającym
miejsce schodzenia, łączenia się).
teren gminy bogaty jest w atrakcyjne i zróżnicowane kompleksy leśne, także w stary drzewostan. lasy
na wschodzie i zachodzie gminy
opanowała smukła sosna, a na południu i północy przeważają dumne
Piękne drogi wiodą przez wąsoskie lasy
ukraińską – jak to jest najczęściej na
Dolnym Śląsku – ale z holenderską
gminą meerlo-wanssum. współpraca sięga lat dziewięćdziesiątych, kiedy to – dzięki władzom województwa leszczyńskiego i holenderskiej
prowincji limburgit – gmina wąsosz nawiązała pierwsze kontakty ze
swoim niderlandzkim przyjacielem.
Później Holendrzy powołali fundację na rzecz współpracy meerlo-wanssum – wąsosz, a w wąsoszu powstał komitet do współpracy
z Gminą meerlo-wanssum. zacie-
ni stało się nieprzyjemną i trudną do
zniesienia normą.
choć premier Donald tusk odwołał kryzys, to dzisiaj nie jest łatwo być włodarzem gminy, ale tak
czy siak, najważniejsze, że gmina
wąsosz jedzie w jednym kierunku, potrafi rozwiązywać problemy,
stawia razem czoło kłopotom i zazwyczaj wychodzi zwycięsko ze
wszystkich trudności. Potrafi również pozyskiwać środki zewnętrzne – duże i małe – i jest na tyle zapobiegliwa i oszczędna, że w razie
Żurawie nad łąkami to nierzadki widok
dęby, brzozy, olchy, jesiony i akacje.
ciekawe przyrodniczo są pachnące
wąsoskie łąki kuszące swym aromatem i będące zbiorem zarówno pospolitych, jak i niezwykle rzadkich
roślin. łąki te rozciągają się wzdłuż
drogi wińsko – wąsosz, między
wrzącą wielką a wrzącą Śląską,
wodne stały się powodem włączenia gminy do obszaru chronionego
krajobrazu Doliny Baryczy.
cennymi atrakcjami turystycznymi gminy są parki i zabytkowe aleje: park zamkowy w wąsoszu, parki
dworskie w cieszkowicach, czeladzi wielkiej, wiklinie, wrzącej
Kajaki – specjalność gminy Wąsosz
Zegar słoneczny na rynku
w okolicach ługów oraz w Goli wąsoskiej. rozległe podmokłe obszary wraz z kompleksami leśnymi są
wymarzonym siedliskiem dla wielu
gatunków ptactwa, a do tego zróżnicowana rzeźba terenu i liczne cieki
wielkiej, lechitowie i park pałacowy w Górce wąsoskiej, a w wąsoszu – aleja przy ul. kolejowej z lipami, klonami i jesionami, w Bełczu
małym – droga z folwarku do drogi
głównej z wąsosza obsadzona robiniami i pseudoakacjami oraz droga od
czeladzi wielkiej do
Baranawic ze 130-letnimi robiniami.
Gmina wąsosz nie
jest zbyt ludna, bowiem na terenie prawie
194 km kw., w 32 sołectwach, mieszka niecałe 8 tys. osób, w samym wąsoszu – około 3 tys. najliczniejszą
wioską jest Pobiel
– około 450 mieszkańców, a najmniej liczną
ostrawa, gdzie mieszka tylko kilka osób.
ciekawe, że gmina wąsosz nawiązała partnerską współpracę nie z gminami
niemiecką, francuską,
włoską, czeską czy
śnieniu więzi między obiema gminami sprzyja to, że pod względem
obszaru i liczby ludności są one bardzo zbliżone do siebie, a jednym
z dowodów przyjaźni są wielokrotne wymiany grup dziecięcych i młodzieżowych. Poza tym Holendrzy
wspierają materialnie swych polskich przyjaciół (komputery dla
szkół, środki do nauki języków obcych, budowa sali gimnastycznej,
pomoc strażakom), a z okazji dziesięciolecia współpracy partnerskiej
Holendrzy podarowali wąsoskiej
społeczności zegar słoneczny, który na stałe wpisał się w architektoniczny krajobraz rynku w wąsoszu.
niewielka liczba mieszkańców
gminy nie jest jej mocną stroną, ale
z drugiej strony ta społeczność jest
niezwykle spoista i gospodarna.
włodarz gminy wąsosz zbigniew
Stuczyk ma oczywiście nie mniej
problemów niż jego koledzy samorządowcy, ale potrafi rozmawiać
z ludźmi, sprzeczać się merytorycznie na argumenty i przekonywać do swoich racji. Popierają go
radni, szanują mieszkańcy i choć
jest optymistą, to czasami zdzierżyć nie może.
– obowiązków coraz więcej,
a pieniędzy mniej – narzeka burmistrz. – kiedyś na przykład za
oświetlenie dróg wojewódzkich płaciło województwo, a powiatowych
– powiat, a teraz za wszystkie drogi
płaci gmina. to sięganie przez rządzących do samorządowych kiesze-
czego jakoś zawsze ma na niezbędny wkład własny, niemało inwestuje i skutecznie realizuje zadania.
ostatnio podpisała umowę z Fundacją Polska miedź w lubinie, która
przyznała gminie wąsosz 25 tys. zł
na zakup tablic interaktywnych dla
wszystkich pięciu szkół publicznych. w gminie szanowany jest każdy publiczny grosz, a ta zapobiegliwość i konsekwencja jej władz
przyczyniły się do tego, że wąsosz
zajął pierwsze miejsce w plebiscycie miesięcznika „wrocławianin” na
Śląską SuperGminę, wyprzedzając
239 dolnośląskich i opolskich gmin.
wąsoszowi to się zwyczajnie należało…
Sławomir Grymin (TS)
Fot. Sławomir Grymin i UM Wąsosza
Urząd Miejski Wąsosza
pl. Wolności 17
56-210 Wąsosz
tel. 65 543 78 50, 65 543 78 80
fax 65 543 77 08
[email protected]
www.wasosz.eu
Gmina Polska
nr 5 | październik 2013
Gmino, przytul okapi!
11
„Gmino, przytul okapi”
– pod takim hasłem rusza
wspólna akcja wrocławskiego
ogrodu zoologicznego
i magazynu „Gmina
Polska. Krajowy Przegląd
Samorządowy”.
Nasza akcja to propozycja
ciekawej, sympatycznej promocji
dla polskich gmin
i wsparcie dla wrocławskiego zoo,
najpopularniejszego
ogrodu zoologicznego
w Polsce.
Celem przedsięwzięcia jest z jednej strony pomoc w utrzymaniu i rozwoju wrocławskiego zoo, z drugiej
– nieszablonowa promocja dla gmin.
„Przytulenie” polega na objęciu patronatem mieszkańca wrocławskiego
zoo. Tytułowe okapi jest symbolem
akcji, ale na „przytulenie” czeka bardzo wiele zwierząt, a każde wsparcie
jest dla ogrodu cenne.
– Popieram tę inicjatywę z entuzjazmem – mówi prezes wrocław-
skiego zoo Radosław
Ratajszczak – bo w ten
sposób ogród promuje
gminę, a gmina – ogród.
Zoo oddziałuje nie tylko w mieście, w którym
się znajduje! Do nas przyjeżdżają ludzie nawet z Australii… A gdy ruszy
powstające obecnie
największe w Europie
afrykarium, liczba odwiedzających
ogród wzrośnie gigantycznie. I każdy z nich zobaczy, że – na przykład
– surykatkami opiekuje się gmina X,
a żyrafą – gmina Y. Przy wybiegach „przytulonych” zwierząt znajdą się bowiem tablice z informacjami
o gminie, która mieszkańca wybiegu
„przytuliła”.
A jest kogo „przytulać”! Wrocławskie zoo – najstarszy i największy ogród zoologiczny w Polsce – ma
prawie 7000 mieszkańców, reprezentujących ponad 560 gatunków. – Pragniemy
tworzyć zoo przyjazne
zarówno dla zwierząt,
jak i dla naszych ludzkich gości – mówi prezes Ratajszczak. I ta filozofia znakomicie wpisuje się w akcję „Gmino,
przytul okapi”, bowiem wsparcie
gmin to pomoc w utrzymaniu i rozwoju tego niezwykłego miejsca.
Symbolem naszej wspólnej akcji jest okapi, na którego przybycie
czeka wrocławskie zoo. Okapi to jeden z najbardziej tajemniczych ssaków na świecie, istnieje tylko kilka
zdjęć zrobionych mu w naturalnym
środowisku automatycznym aparatem fotograficznym uruchamianym fotokomórką. Niezwykle rzadkie, zagrożone wyginięciem zwierzę
żyje na małym terytorium, w niedostępnych, wilgotnych lasach równikowych Demokratycznej Republiki Konga, w rejonach Uele, Ituri
i Aruwimi, a ogrody zoologiczne są
dla „leśnej żyrafy”, jak inaczej nazy-
wa się okapi, jedną z szans na przetrwanie.
„Przytulenie” przez gminę mieszkańca zoo to także wsparcie miejsca,
które służy zachowaniu biologicznej
różnorodności naszego świata, bowiem
ogród zoologiczny tworzy szansę przetrwania gatunków, które w wyniku
choćby wycinania lasów deszczowych
są krańcowo zagrożone wyginięciem.
Gmino! Przytul któregoś z mieszkańców wrocławskiego zoo! Przy jego wybiegu stanie tablica informująca
o „gminie-przytulaczu”. Tablica będzie również sygnałem tego, że władze
owej gminy zdają sobie sprawę z wagi
chronienia braci naszych mniejszych.
Anita Tyszkowska
– redaktorka naczelna „Gminy Polskiej.
Krajowego Przeglądu Samorządowego”
Radosław Ratajszczak
– prezes ZOO Wrocław Sp. z o.o.
Włodarze gmin zainteresowani akcją „Gmino, przytul okapi”
kontaktować się mogą z sekretariatem ZOO Wrocław Sp. z o.o.
– tel. 71 348 30 24, 71 348 30 25.
12
Gmina Polska
Wisznia Mała
Po pierwsze – gospodarka
Rozmowa
z JAKUBEM BrOnOWICKIM,
wójtem gminy Wisznia Mała
– Pierwsze dziewięć miesięcy
tego roku już za nami, wiele zadań już się krystalizuje i kończy…
– …ale dla nas to był bardzo dobry okres i narzekać nie mam zamiaru.
– Bo jak tu narzekać, skoro
kryzys został już przez krajowych
decydentów odwołany.
– my, prości zjadacze chleba,
musimy robić swoje, a nie rozmyślać nad kryzysami! mamy zadania do realizacji – przedsięwzięcia
łatwiejsze lub trudniejsze – i mu-
– To skończmy z wróżbami.
Proszę powiedzieć, dlaczego trzy
kwartały roku 2013 były dobre
dla gminy Wisznia Mała.
– Dlatego, że w tym czasie osiągnęliśmy zakładane cele – przede
wszystkim inwestycyjne – które
są najważniejsze
i z którymi jest
najtrudniej.
– Hasło byłego prezydenta USA Billa Clintona brzmiało:
„Gospodarka, głupcze”…
– …i ja też do zarządzania naszą gminą podobnie podchodzę, bowiem jeśli gmina ma dobry budżet,
Pałac w Strzeszowie – jeden z zabytków, które warto zobaczyć
simy po prostu robić swoje. Dzisiaj z wielu względów są one trudniejsze, chciałoby się zrobić dużo
więcej, ale twarda rzeczywistość
studzi skutecznie chęci i zapały.
marzenia są fajne, ale proza życia to co innego. zasadnicze cele
osiągamy, a te drugorzędne muszą poczekać. tak było, jest i chyba będzie.
Wójt Jakub Bronowicki z dożynkowym chlebem
niezłe dochody i nieźle pozyskuje
finansowe środki zewnętrzne, to są
także pieniądze na cele społeczne,
kulturalne i rekreacyjno-sportowe.
używając kolokwializmu – gospodarka daje pieniądze i jest kołem zamachowym rozwoju gminy. Przede
wszystkim inwestujemy w infrastrukturę, która pozwoli lepiej żyć
i lepiej gminie zarabiać. właśnie
nr 5 | październik 2013
surdalna i nie bardzo rozumiem,
kto tym rynkiem rządzi – na pewno
nie producenci.
– A trasa S5?
– Jak donoszą media, wpisana
jest na rządową listę kluczowych
projektów, ogłoszone są już przetargi i z punktu widzenia gospodarki, bezpieczeństwa naszej gminy
i poprawienia jej połączeń komu-
z przebudową przepustu w Szewcach.
warto też podkreślić, że wyremontowana jest „piątka” i będzie wyremontowana droga wojewódzka przechodząca przez naszą gminę, co
dodatnio wpłynie na komfort
jazdy i bezpieczeństwo mieszkańców. Do tego dobre drogi
żelazne i trasa kolejowa relacji
wrocław – trzebnica… Przy
wsparciu urzędu marszałkowskiego zbudowaliśmy przystanek kolejowy w naszej gminie
i czekamy na zakończenie remontu trasy kolejowej relacji
wrocław – Poznań i uruchomienie szybkich przewozów
pociągiem Pendolino.
– A czy poukładaliście sobie wszystkie sprawy związane z ustawą śmieciową?
– Przerabiamy fazę wzajemnego uczenia się, a problem polega na tym,
że wcześniej pewien
system odbioru od- Dożynkowy wieniec – prawdziwe dzieło sztuki
padów funkcjonował
w ograniczonym zakresie, nikacyjnych to bardzo istotna ina teraz system działa w bar- westycja.
dzo szerokiej formule i do– Czy jest jakieś poruszenie
tyczy każdego mieszkań- wśród inwestorów?
ca gminy. moim zdaniem
– Są już na pewno przygotowani.
jest już coraz lepiej i bardzo
– A gmina Wisznia Mała jest
się z tego cieszę, ponieważ przygotowana na pozyskanie
nasza społeczność coraz środków z nowego unijnego rozbardziej odpowiedzialnie dania?
podchodzi do realizacji
– mam nadzieję, że rząd – biorąc
obowiązków wynikają- pod uwagę te olbrzymie pieniądze,
cych z ustawy o utrzyma- które mają wpłynąć do Polski – poniu czystości i porządku zwoli samorządom na mniej restrykw gminach oraz do zagad- cyjną politykę kredytową, bowiem
nień ekologicznych.
sam tych środków nie zagospodaru– Niedawno radowa- je. Do tego potrzebuje samorządów,
liście się na dożynkach które muszą mieć własne pieniądze
gminnych…
budżetowe i zdolności inwestycyjne.
– …które tym razem w naszej gminie chcemy dalej inweodbyły się w Szymanowie, stować w infrastrukturę wodociągoTakich malowniczych dróg jest w gminie bardzo wiele…
w stolicy naszego ogrod- wo-kanalizacyjną, drogi, bazę oświanictwa i warzywnictwa. Pogoda by- tową, turystykę i rekreację, ścieżki
ła fantastyczna, myślę, że organiza- rowerowe, spływy kajakowe i wspólcja też zupełnie niezła i nasi rolnicy nie z wrocławiem może w park safari.
mówili, że na takie właśnie dożynRozmawiał Sławomir Grymin (TS)
ki to oni sobie zasłużyli. Ponadto na
Fot. UG Wisznia Mała
dożynkach staraliśmy się wszystkim uświadamiać, że mleko, mięso, dżem i mąka nie są z Biedronki,
tylko z naszych pól i gospodarstw.
miejmy zatem świadomość, że tyle
polskiej wolności, ile polskiej żywności.
– Rolnicy zawsze zasługują na
szacunek i podziw, bo są pracowici
i dają chleb. A w tym roku zbiory
dobre, a ceny pod psem.
– zbiory też nie były najlepsze pod względem jakości plonów,
Urząd Gminy Wisznia Mała
a ponadto wydajność była niższa
ul. Wrocławska 9
od spodziewanej. ceny – jak pan
55-114 Wisznia Mała
już wspomniał – są bardzo niskie
tel. 71 312 70 25
i z tego powodu ogromnie naszym
fax 71 312 70 68
rolnikom współczuję. nie dziwię
[email protected]
się, że rolnicy mocno narzekają,
www.wiszniamala.pl
bowiem sytuacja na rynku jest ab-
gospodarka jest podstawą realizacji
przyszłych planów.
– Przejdźmy zatem do szczegółów…
– w tym roku rozbudowywaliśmy
kanalizację, będącą dla naszej lokalnej społeczności priorytetem, który
– z powodu
naszych możliwości finansowych – jest
realizowany krok po kroku. Do poważniejszych zadań w przyszłości przygotowujemy się, czekając na
większe środki z rozdania unijnego
2014-2020. Przyjdzie wtedy czas na
południową część gminy. Poza tym
remontowana jest droga wojewódzka
wrocław – oborniki Śląskie, gdzie
jest nasz mały udział, bowiem mamy do wykonania kawałek chodnika
Gmina Polska
13
nr 5 | październik 2013
Zagrodno
wy, bo na świecie panował nieurodzaj, ki czemu nie będziemy musieli budować oczyszczalni u siebie, podobnie
a myśmy zebrali dużo.
– Już prawie koniec trzeciego jak gmina chojnów. rozmawiamy już
kwartału roku 2013… Zadowolony z burmistrzem Janem Serkiesem na ten
temat, razem stanowić będziemy dużo
pan z tych trzech kwartałów?
– tak, mam dużo środków na inwe- większą strukturę i łatwiej będzie nam
stycje – to jedna trzecia budżetu, ponad pozyskać środki.
– Skutki ustawy śmieciowej się
sześć milionów złotych, tyle że w realizacji tych zamierzeń trochę przeszka- u was jakoś poukładały?
dza ustawa o zamówieniach
publicznych. część więc naszych projektów spadnie na
rok przyszły…
– Rok przyszły to już
czas przygotowań do następnego rozdania unijnych
środków, a gminy są pozadłużane…
– my, czyli gmina zagrodno, zadłużeni nie jesteśmy! nasze zadłużenie to od
5 do 12 procent.
– To będziecie mogli na- Dożynki w Zagrodnie były bardzo udane
prawdę się rozwinąć!
– tak! Szczęśliwie się złożyło,
– nasza strategia polega na tym, że
opóźnienia cywilizacyjne chcemy de- że obsługuje nas rejonowe Przedfinitywnie zlikwidować do końca tej siębiorstwo komunalne ze złotoryi,
kadencji. Dzięki temu w nowym roz- jednostka powołana przez samodaniu środków unijnych wystartujemy rząd miasta złotoryja. obsługiwali
o środki na kontynuowanie kanalizacji już częściowo nasz teren, więc jest
gminy na bazie współpracy z chojno- im znany, pracują też w firmie nawem, który ma potężną, niedociążoną si mieszkańcy. kierownictwo rPk
miejską oczyszczalnię ścieków, dzię- podeszło do nowych wyzwań z peł-
nym zrozumieniem i rezultaty są
naprawdę dobre – z wyliczeń wynikało, że będziemy odbierać cztery tony miesięcznie, odbieramy
osiem ton. odbieramy wszystko,
z wyjątkiem gruzu i śmieci wielkogabarytowych. Przymierzamy się
już dokumentacyjnie i mamy załatwioną sprawę punktu selektywnej
zbiorki odpadów komunalnych. Są
jeszcze tzw. gniazda, gdzie prowadzimy selektywną zbiórkę butelek,
plastiku i szkła. Papier jest u nas
zużywany, złom idzie poza nami…
Sądzę, że rozwiążemy te
problemy, po trzech miesiącach zrobimy podsumowanie i usuniemy błędy, a jednym z nich jest
to, że płacimy od osoby.
a należałoby zastosować
ulgę dla rodzin wielodzietnych – dla rodziny z piątką dzieci, gdzie jedna osoba pracuje, 100 czy 110 zł
w przeliczeniu na chleb
wiele waży. Jakoś to musimy zmienić. i musimy tak
zróżnicować stawki, żeby
ludziom opłacało się segregować
odpady.
– Perturbacje były też z oświatą…
– oświata funkcjonuje w nowym
rozdaniu; pozostał nam na utrzymaniu zespół Szkół w zagrodnie
i gimnazjum, natomiast w pozostałych miejscowościach zostawiliśmy
klasy 0-iii i zlikwidowaliśmy szko-
łę podstawową w uniejowicach,
gdzie było jedenaścioro dzieci.
– A jak z absolutorium? Pewnie pan już zapomniał wyników
głosowania…
– tak, bo u nas nigdy nie było
żadnych sensacji.
– Czyli jak zawsze do zera i bez
sprzeciwu. Widać, że w Zagrodnie
jest OK!
– Gmina nigdy nie była w tak
dobrej kondycji finansowej, przede
wszystkim dzięki elektrowniom
wiatrowym, o które walczył pan razem z nami…
– Cieszę się, że nasza gazeta
przydała się w tej walce.
– Staramy się konsekwentnie realizować swoje plany – i inwestycyjne, i te dotyczące polityki społecznej.
myślę, że to także kwestia stabilności
zarządzania; może to w moich ustach
nie zabrzmi obiektywnie, ale gdy obserwuje się gminy, gdzie jest i stabilność, i dobre zarządzanie, widać, że to
one najlepiej sobie radzą.
– Rok 2013 też był taki dobry jak
rok ubiegły?
– Dwie trzecie roku za nami, można już powiedzieć, że – jeśli idzie
o założenia budżetowe i ich realizację – jest bardzo dobrze! zawsze znakiem zapytania jest wysokość dochodów własnych, czyli wyniki sprzedaży
mienia, a w naszym wypadku także
odszkodowania za grunty idące pod
budowę drogi ekspresowej S5. te dwa
ważne czynniki budżetowe będą zrealizowane o ponad 100 procent wyżej,
niż zakładał to nasz plan. Grunty, jeśli
idzie o odszkodowania, są bardzo dobrze wyceniane, sprzedajemy tereny
i w strefie ekonomicznej, i poza strefą.
Sprzedaliśmy na przykład ponadczterohektarową działkę poza strefą pod
hotel z salami konferencyjnymi, który
inwestor planuje otworzyć za półtora
roku. Brak takiego obiektu był bolączką Żmigrodu. realizujemy oczywiście
także założenia inwestycyjne, bo to
jest miarą rozwoju gminy!
– Pamiętam, jak razem narzekaliśmy, że projekt pn. „trasa S5” tkwi
w miejscu, Ale wreszcie – jak to mówią – w temacie drgnęło!
– Drogi jeszcze nie ma, ale inwestorzy wiedzą, że już trwa procedura
przetargu. Prace pewnie rozpoczną się
wiosną 2014 roku.
– Będzie się działo! Żmigród
znajdzie się w jeszcze lepszym miejscu na mapie gospodarczej Dolnego
Śląska!
– wychodziliśmy z założenia, że
budowanie infrastruktury publicznej to
z jednej strony zwiększenie komfortu
mieszkańców, z drugiej – stworzenie
możliwości dla inwestowania. to daje efekty – z 17 ha strefy sprzedaliśmy
już 10 ha, a budują się też nowe zakłady
poza strefą. a gdy powstanie S5 i droga do metropolii skróci się do 20 minut,
znajdziemy się w bezpośrednim otoczeniu aglomeracji wrocławskiej, połączeni
autostradami i drogami ekspresowymi
z całą europą. Bardzo wiele dla nas znaczy także modernizacja linii kolejowej
e59, która zostanie zakończona za rok,
może półtora… to zresztą także czynnik zmniejszający bezrobocie. co prawda uważam, że ludzie powinni znajdować pracę w swojej gminie, ale wiem,
że to prawie niemożliwe, chyba że chodzi o maleńką gminę z wielką fabryką. a jeśli nasi mieszkańcy będą mogli
dojechać do wrocławia w pół godziny,
a nie w trzy, jak teraz, praca w metropolii stanie się dla nich dużo atrakcyjniejsza. zwiększy się też osadnictwo,
już dziś zresztą widzimy, że ruszyło
i budownictwo jednorodzinne, i wielorodzinne. w najbliższym czasie będziemy Żmigród intensywnie promować.
– Ludzie przyjdą do gminy nie
tylko zielonej, ale najbardziej usportowionej w regionie…
– w tym roku „Słowo Sportowe” przyznało nam tytuł najbardziej
usportowionej Gminy na Dolnym Śląsku – to pokazuje, że jesteśmy gminą
inwestującą w infrastrukturę sportową
i mającą też doskonałe wyniki w sporcie dzieci i młodzieży. a awans Piasta Żmigród do iii ligi to dla miasta liczącego 6,5 tys. mieszkańców i gminy
z piętnastoma tysiącami sukces olbrzymi! na mecze przychodzi blisko tysiąc
osób, gorąco kibicują naszym!
– Dobra passa trwa…
– i oby jak najdłużej!
W znakomitej kondycji
Rozmowa
z MIECZYSłAWEM SłOnInĄ,
wójtem gminy Zagrodno
– Rozmawiamy 12 września,
przed kilkoma dniami były u was
dożynki…
– Powiatowo-gminne dożynki, których byliśmy gospodarzami razem ze
starostą. ludzi było mnóstwo, doskonale się bawili, atmosfera była świetna!
Podziękowaliśmy Panu Bogu w kościele parafialnym za plony, korowodem przeszliśmy na stadion i tam się
odbyły dożynkowe ceremonie. Prezentowały się też zespoły folklorystyczne
z naszej gminy i na końcu wystąpiła
grupa Bene, gwiazda wieczoru dożynkowego.
– Piękne dożynki to wspaniała
sprawa, ale jest coś, co rolnikom spędza sen z powiek: ceny zbóż są nieporównywalnie niższe niż w roku
ubiegłym.
– ceny rzeczywiście są dla rolnictwa nieprzyjazne, ale musimy być
wdzięczni przyrodzie, że w tym roku nie dotknęły nas klęski żywiołowe
i nie doświadczyliśmy tego, co choćby
gmina leśna… ceny są – tak jak zjawiska przyrody – od nas niezależne,
ale wszystkie koszty ponosi rolnik. zeszły rok był, jeśli idzie o ceny, wyjątko-
Żmigród
Dobra passa trwa
Rozmowa
z rOBErTEM LEWAnDOWSKIM,
burmistrzem Żmigrodu
– Przed panem leży numer
„Rzeczpospolitej” z rankingiem
„Złota Setka Samorządów”. To samorządy, które najlepiej gospodarują swoimi finansami, są najlepiej
zarządzane… I w kategorii gmin
miejskich i miejsko-wiejskich na
903 polskie gminy Żmigród zajął
25. miejsce. W stosunku do roku
poprzedniego to ogromny awans
– z miejsca 51. na 25.! Jest czego gra-
tulować – i tegorocznego wyniku,
i konsekwencji, z jaką Żmigród znajduje swoje miejsce w najbardziej prestiżowym rankingu, w którym miejsce wynika z obiektywnych danych.
– Dziękuję! rzeczywiście, byliśmy
już dwa czy trzy razy w pierwszej dziesiątce, a w „złotej Setce” jesteśmy regularnie od lat pięciu. zawsze powtarzam, że bycie w setce na niemal tysiąc
sklasyfikowanym samorządów to naprawdę sukces.
– To wskazuje, że gmina Żmigród rozwija się w sposób zrównoważony.
Burmistrz Robert Lewandowski ma się z czego cieszyć!
Rozmawiał Sławomir Grymin (TS)
Urząd Gminy
Zagrodno 52
59-516 Zagrodno
tel. 76 877 33 96, 76 877 33 97
fax 76 877 33 45
[email protected]
www.zagrodno.pl
Rozmawiał Sławomir Grymin (TS)
Urząd Miejski w Żmigrodzie
pl. Wojska Polskiego 2-3
55-140 Żmigród
tel. 71 385 30 57, 71 385 30 50
fax 71 385 30 50
[email protected]
www.zmigrod.com.pl
14
Gmina Polska
Pieńsk
Odważnie w przyszłość
Są na samorządowej mapie
Polski miejsca, które – choć nie
najzamożniejsze – rozwijają
się świetnie, w sposób
zrównoważony i konsekwentny.
Są takie miejsca, dla których
innowacyjność to nie tylko czcza
gadanina, ale nowoczesny
i mądry samorząd, szanujący
tradycję i historię swej ziemi,
a jednocześnie stawiający na
nowoczesność i z determinacją
sięgający po zdobycze
współczesnej cywilizacji. Takim
właśnie miejscem jest Pieńsk,
gmina w powiecie zgorzeleckim.
W tegorocznym, ogólnopolskim
i prestiżowym rankingu „Rzeczpospolitej” (tzw. Złota Setka) wyróżniającym najbardziej gospodarne i najlepiej
dysponujące swymi finansami gminy, Pieńsk w kategorii gmin miejskich
i miejsko-wiejskich zajął – na 903 gminy – 52. lokatę w kraju i 8. na Dolnym
Śląsku. Sukces to niemały, bowiem
w tym opiniotwórczym i miarodajnym
rankingu brane są pod uwagę dane
z Ministerstwa Finansów i Ministerstwa Rozwoju Regionalnego dotyczące wielu istotnych sfer samorządowego
życia, m.in.: środki unijne w przeliczeniu na jednego mieszkańca, któ-
Panorama Pieńska z lotu ptaka
Czernica
Bez przestojów
Najnowsza historia gminy
Czernica związana jest także
z historią wielu zamożniejszych
wrocławian, którzy właśnie tę
gminę wybrali sobie na miejsce
do życia, uciekając od dużej
aglomeracji. To wybór świetny
i naturalny, bowiem Czernica
ma wszystko, co współczesnemu
człowiekowi potrzebne do życia.
Woda tu czysta i trawa zielona,
są lasy, akweny, spokój i cisza,
odpowiednia baza oświatowa,
niezłe drogi i wreszcie samorząd
– skutecznie i konsekwentnie
rozwijający gminę,
wzbogacając ją
o niezbędną infrastrukturę.
komedii, reżyser Sylwester Chęciński,
kręcąc w dobrzykowickich zagrodach
sceny do świetnego cyklu komediowego „Sami swoi”, „Kochaj albo rzuć”
i „Nie ma mocnych” o przygodach
zabużan Pawlaka i Kargula. Nomen
omen właśnie Dobrzykowice, okolice
Łanów i kamieńca Wrocławskiego cieszą się dużym wzięciem wśród nowych
osadników. Na terenie gminy Czernica jest wiele świetlic wiejskich, bibliotek i sakralnych zabytków, z których
najcenniejszy to neogotycki kościół
w Chrząstawie Wielkiej zbudowany
Krótko mówiąc, Czernica jest
archetypem innowacyjnej polskiej gminy, w której samorząd
dobrze planuje, konsekwentnie
realizuje strategię rozwoju i działa w sposób zrównoważony, stawiając na wiele sfer. Moda na
Czernicę trwa już od wielu lat,
ludzie przyjeżdżają tutaj, oglądają, rozważają i wielu z nich zosta- Sanktuarium św. Wawrzyńca w Wojnowicach
je już na zawsze. Ten boom jest
zrozumiały, ponieważ gmina ma wiele w roku 1859. Poza tym oczy miłośnika
niezaprzeczalnych walorów. Sielskość architektury ucieszą: barokowy kościół
tej ziemi docenił przed laty wirtuoz w Gajkowie pw. św. Małgorzaty z roku
re w latach 2009-2012 wpłynęły do
budżetu gminy, zadłużenie samorządu w stosunku do dochodów, dynamika wzrostu dochodów własnych,
transport i łączność, ochrona środowiska, liczba złożonych wniosków o dofinansowanie organizacji pozarządowych, wyniki testów szóstoklasistów
i gimnazjalistów, liczba podmiotów
gospodarczych, wydatki na promocję
gminy i ocena wiarygodności kredytowej. Poza tym w rankingu „Innowacyjne Gminy Miejsko-Wiejskie” tej
samej gazety, Pieńsk uplasował się na
38. miejscu w Polsce i 7. w województwie dolnośląskim.
Warto podkreślić, iż kapitule rankingów przewodniczy od lat były premier Jerzy Buzek, a gmina Pieńsk zajęła wysokie lokaty, mając niskie dochody
i wydając najmniej środków na administrację. Oszczędny i zapobiegliwy samorząd umiejętnie sięgał po środki zewnętrzne, realizując wiele projektów
współfinansowanych z pieniędzy Unii
Europejskiej. – Kończymy teraz niemało ważnych i strategicznych dla nas
zadań, m.in. modernizację stacji uzdatniania wody (projekt transgraniczny),
którą przeprowadzamy wraz z niemiecką partnerską gminą Neisseaue – mówi Małgorzata Sokołowska, zastępca
burmistrza Pieńska. – Za ten projekt
nr 5 | październik 2013
na realizację kolejnych ważnych zadań
nagrodzono nas prestiżową nagrodą za
dla rozwoju gminy. Aby mieć więknajbardziej innowacyjny projekt wzdłuż
sze szanse na pozyskanie tych pienięOdry i Nysy dotyczący ładu przestrzendzy, przystąpiliśmy
nego. Ponadto w ramach
do porozumienia
Programu Rozwoju Obo współpracy na rzecz
szarów Wiejskich budurozwoju społecznojemy sieć kanalizacyj-gospodarczego Zaną w Bielawie Dolnej
chodniego Obszaru
i Stojanowie.
Integracji skupiająPieńsk krok po krocego 23 przedstawiku pięknieje, zmienia
cieli samorządów
się centrum miasta, rez powiatów bolesłamontowanych jest wiele
wieckiego, zgorzebudynków (Regionalny
leckiego, lubańskiego
Program Operacyjny dla Burmistrz Jerzy Strojny
i lwóweckiego.
woj. dolnośląskiego) powstał nowy deptak, ale – inwestując
S.G. (TS)
w miasto – nie zapomniano o moderFot. UMiG w Pieńsku
nizacji wiejskich świetlic. Zaś dzięki
Programowi Operacyjnemu Współpracy Transgranicznej Polska – Saksonia
zbudowano nowy kompleks sportowy
oraz przebudowano i wyremontowano dom kultury. – Dużo udało się nam
zrobić dzięki środkom z unijnego rozdania 2007-2013, ale mamy świadomość, że do zrobienia pozostaje jeszcze
wiele – ocenia Jerzy Strojny, burmistrz
Pieńska. – W najbliższym czasie, mając
przede wszystkim na uwadze nową perspektywę UE na lata 2014-2020, przyUrząd Miasta i Gminy w Pieńsku
stąpimy do opracowania nowej strategii
ul. Bolesławiecka 29
rozwoju naszej gminy. Chcę podkre59-930 Pieńsk
ślić, że mimo wielu problemów i nietel. 75 778 65 11, 12, 13, 14
wiadomych, odważnie i z optymizmem
fax 75 778 64 05 patrzymy w przyszłość, przygotowując
[email protected]
się do nowego okresu programowania,
www.piensk.com.pl
pragnąc pozyskać nowe środki unijne
1713, kościół św. Antoniego w Ratowi- wą atrakcję stanowi Centrum Rekrecach, sanktuarium pw. św. Wawrzyńca acji FamilyFit – połączenie siłowni,
w Wojnowicach i zabytkowy kościół w Dobrzykowicach z roku 1753, gdzie
na wieży widnieje kartusz
z herbem Krzyżowców
z Czerwoną Gwiazdą, którego część znalazła się we
współczesnym herbie gminy Czernica. Wart odwiedzenia jest również skansen
w Nadolicach Wielkich,
w którym zgromadzono
kilka tysięcy interesują- Nowe osiedle w Dobrzykowicach
cych przedmiotów i sprzęfitness i sali zabaw – oraz Wioska Intów użytku domowego.
Lasy zajmują 20 procent powierzch- diańska Tipi Town (labirynt, małe zoo
ni gminy i znajdują się przede wszyst- i minigolf dla dzieci).
Gmina Czernica ma niezłą bazę
kim na wschód
i południe od Chrzą- oświatową, kilka podstawówek, dwa
stawy Wielk iej, gimnazja, zespół szkół i publiczne
w rejonie Wojnowic, przedszkole, ale wzrastająca liczba
w pobliżu akwenu mieszkańców wymusza na miejscoBajkał i Gajkowa, wym samorządzie działania uzupeła także Krzykowa, niające tę ofertę.
W ostatnich trzech latach – w duNadolic Wielkich
i Jeszkowic. Przez żej mierze dzięki skutecznemu pozygminę przepływa- skiwaniu finansowych środków unijją Odra i Widawa, nych i innych pieniędzy zewnętrznych
a starorzecze Bajkał – zrealizowano w gminie Czernica
jest świetnym miej- wiele inwestycji, w tym m.in.: kanascem do rekreacji lizację w Nadolicach Wielkich, ogroi prawdziwym węd- dzenie boiska w Nadolicach Wielkich
karskim rajem. Tere- i Chrząstawie Wielkiej, remont świetlic
ny gminy świetnie nadają się do tu- w Wojnowicach i Chrząstawie Wielrystyki rowerowej, konnej i pieszej, kiej, modernizację sieci informatycza w Kamieńcu Wrocławskim dodatko- nej i budowę oświetlenia ulicznego,
wyremontowanie i wyposażenie świetlicy w Ratowicach, budowę boiska
do koszykówki w Chrząstawie
Małej, remonty i modernizacje
świetlic w Gajkowie i Krzykowie oraz modernizację placu
zabaw przy Szkole Podstawowej w Ratowicach.
Gmina Czernica wciąż się
rozwija, tu nie ma większych
przestojów, przychodzą kryzysy gospodarcze, czasami
duża woda i inne kataklizmy,
ale Czernica trwa, nie poddaje się, jest coraz piękniejsza,
gospodarniejsza i przychylniejsza ludziom, którzy ją pokochali.
S.G. (TS)
Urząd Gminy Czernica
ul. Kolejowa 3
55-003 Czernica
tel. 71 381 39 32
tel./fax 71 381 39 21
[email protected]
www.czernica.pl
Gmina Polska
15
nr 5 | październik 2013
Zawonia
Sukces zaplanowany
Rozmowa
z rOBErTEM BOrCZYKIEM,
wójtem gminy Zawonia
– Niedługo koniec trzeciego
kwartału…
– …ale o ocenę trzech kwartałów
tego roku powinien pan spytać mieszkańców naszej gminy. co by nie powiedzieć, kryzys gospodarczy zapukał
do naszych domów i ludzie to odczuli,
czasami boleśnie.
– A gdzie dzieje się dobrze?
– w inwestycjach i kulturze.
– Zatem zacznijmy od inwestycji.
– na początku tego roku, składając wnioski o dofinansowanie kilku
zadań, planowaliśmy, że się uda. nie
tyle, że się udało, ale udało się bardzo, bowiem środki otrzymaliśmy
i inwestycje są realizowane. z Programu rozwoju obszarów wiejskich
podpisaliśmy umowę na budowę boiska dla sołectwa Pęciszów (projekt
zrealizowany), wybudujemy boisko
wielofunkcyjne o nawierzchni tartanowej w czeszowie (projekt przygotowany do realizacji) i budujemy
świetlicę wiejską w kałowicach. kolejny projekt to remont i wyposażenie świetlic wiejskich w Głuchowie
Dolnym, Sędzicach, Pęciszowie i rędziszowicach (projekt przygotowany
do realizacji). inne zadania związane kultura. Powstała grupa inicjatywna
są z pozyskaniem środków poprzez i budowana jest Świątynia artystów,
lokalną Grupę Działania „kraina czyli były kościół ewangelicki zmiewzgórz trzebnickich” i są to: budowa nia swoje przeznaczenie. Już mielichodnika przy drodze powiatowej na śmy tam fantastyczne dwa koncerty,
ulicy Szkolnej w zawoni (projekt realizowany
w porozumieniu ze Starostwem Powiatowym
w trzebnicy), budowa
placów zabaw w tarnowcu, Budczycach
i Sędzicach (projekt
przygotowany do realizacji). krótko mówiąc,
osiągnęliśmy wszystko,
co zamierzaliśmy osiągnąć. mało tego, uzyskaliśmy środki unijne na
przedszkole, w którym Wójt Robert Borczyk
wszystkie zajęcia pozalekcyjne są bezpłatne, oraz zakupili- teraz, 21 września 2013, czekamy na
„Skrzypka na dachu”.
śmy nowoczesne wyposażenie.
– A sport?
– To nie jest zbyt optymistyczne,
– Sukcesami organizacyjnym
ponieważ jeśli wszystko idzie jak po
maśle i wszystko się udaje, to czło- i sportowym zakończył się Pierwszy
wiek zaczyna się bać, że coś przykre- międzynarodowy wyścig kolarski
go może przerwać tę dobrą passę. Po ze Startu wspólnego w zawoni o puprostu strach się bać! Ale teraz po- char marszałka dolnośląskiego rafała
ważnie porozmawiajmy o kulturze Jurkowlańca w kategorii mężczyzn
(elita) i o puchar prezesa lGD w katei sporcie.
– Budujemy nowy wizerunek za- gorii kobiet (elita) oraz wyścigi amawoni, którego pierwszym filarem jest torów i policjantów. kolarze – zarów-
no zawodowcy, jak i amatorzy – nie
zawiedli, wielu stawiło się na starcie.
wśród profesjonalistów wygrała grupa
BGŻ przed ccc Polkowice. Doskonale sprawdzili się młodzi, w klasie
orlików. to bez fałszywej skromności były prawdziwe zawody kolarskie.
wyścig kolarski – klasyk – z prawdziwego zdarzenia. muszę też podkreślić, że udało się to także dzięki
osobom zaangażowanym
w organizację: Henryka charuckiego – dyrektora wyścigu, Stanisław migawy – dyrektor sportowego wyścigu,
Piotra lisa – podinspektora
ds. inwestycji uG zawonia,
odpowiedzialnego za przygotowanie specjalnej organizacji ruchu oraz przygotowanie dróg. Słowa uznania
należą się strażakom z oSP
zawonia, czeszów i złotów
oraz policjantom i wolontariuszom. Dziękuję mieszkańcom i sołectwom: zawonia, Grochowa, Pęciszów, Budczyce,
Sucha wielka, czachowo, Sędzice,
tarnowiec i radów oraz Skotniki. te
miejscowości kapitalnie przygotowały się do wyścigu, ze znakomitymi
punktami obserwacyjnymi i strefami
kibica, a szczególnie mieszkańcy radłowa i Skotnik – na podjeździe pod
słynną Prababkę, największą atrakcję
wyścigu. Jest bardzo prawdopodobne, że w przyszłym roku zawonia będzie gospodarzem mistrzostw kraju
Siechnice
Orlik – szansa wykorzystana
10 października 2013 roku
w Siechnicach przy Szkole
Podstawowej im. Mikołaja
Kopernika uroczyście otworzono
„orlika”, chyba już ostatniego
na Dolnym Śląsku, którego
budowa zakończyła się wiosną
tego roku. Wśród zaproszonych
gości byli m.in. marszałek
województwa dolnośląskiego
rafał Jurkowlaniec, starosta
wrocławski Andrzej Szawan, radni
i przedstawiciele siechnickiego
samorządu oraz najmłodsi
piłkarze, dla których nowe boisko
to prawdziwa frajda, miejsce
rywalizacji, zabawy
i aktywnego wypoczynku.
trzeba podkreślić, że nowy „orlik”,
drugi w gminie Siechnice (pierwszy
powstał w ubiegłej kadencji samorządowej w radwanicach), został zbudowany z pomocą środków zewnętrznych, ale przede wszystkim dzięki
środkom budżetowym gminy Siechnice, przy zaangażowaniu miejscowych
samorządowców, radnych i urzędników. Burmistrz Siechnic milan
ušák, witając zaproszonych gości, podziękował wszystkim tym, którzy przyczynili się do powstania „orlika”, w tym
szczególnie dyrektorowi marcinowi
Przychodnemu z umwD, Joannie strzowi milanowi ušákowi siatkę lić. wykorzystujecie państwo doskoGermann z umwD, wicewojewodzie pełną futbolówek. – Jestem przygo- nale swą szansę, jaką jest położenie
ewie mańkowskiej, przewodniczą- towany na otwarcie tego „orlika”, bo- w pobliżu dużego miasta i bycie ważcemu rady mieszkańców Grzegorzo- wiem włożyłem adidasy i nie założy- ną częścią aglomeracji wrocławskiej
wi romanowi, staroście andrzejowi łem krawata – zażartował marszałek. i powiatu wrocławskiego. Gratuluję tej
inwestycji i mam naSzawanowi oraz swym współdzieję, że inne przedpracownikom, z zastępcą bursięwzięcia uda nam
mistrza lesławem kubikiem
się wspólnie sfinalizona czele. Przypomniał też sukwać. warto podnosić
cesy i najważniejsze inwestystandard życia, a tego
cje, które ostatnio były zretypu obiekty, które za
alizowane przez miejscowy
mojego dzieciństwa
samorząd. – w marcu ubiebyły czymś, o czym
głego roku otworzyliśmy halę
nawet nie śmieliśmy
sportową w Żernikach wromarzyć, są teraz abcławskich i jest to już trzeci
solutną oczywistością
tego rodzaju obiekt w naszej
i należą się naszym
gminie – wyliczał burmistrz.
dzieciom, uczniom
– w trakcie realizacji są bodolnośląskich szkół.
iska przy Szkole Podstawowej
Specjalnie dziękuję
w kotowicach i w mokrym Marszalek Rafał Jurkowlaniec wręczył burmistrzowi Milanowi Ušákowi
pracownikom urzęDworze. Poza tym planowana piłki dla młodych graczy
dów – marszałkowjest budowa sali gimnastycznej
w radwanicach i ubiegamy się teraz – Pan burmistrz dziękował wielu in- skiego i miejskiego w Siechnicach,
o środki zewnętrzne na budowę tego stytucjom, a ja się teraz odwdzięczę których często anonimowa praca jest
obiektu. natomiast w przyszłym ro- i podziękuję panu burmistrzowi, po- niezbędna dla sukcesu, dobrego i skuku zamierzamy ukończyć przerwaną nieważ to dzięki pańskiemu uporo- tecznego realizowania takich projekbudowę stadionu lekkoatletycznego, wi i konsekwencji te inwestycje sta- tów i mam nadzieję, że na taką dobrą
finansowaną z regionalnego Progra- ły się możliwe. kiedy patrzymy na współpracę będziemy mogli liczyć
mu operacyjnego dla województwa Dolny Śląsk z perspektywy nasze- w przyszłości.
– Sam jestem piłkarzem i cieszy się
go urzędu, to widzimy to nowe miadolnośląskiego.
marszałek rafał Jurkowlaniec sto i fantastyczną gminę Siechnice. moje serce, że takie obiekty powstają,
wręczył na dobry początek burmi- naprawdę macie się czym pochwa- a wam, młodzi przyszli piłkarze, życzę
w kolarstwie, a międzynarodowy wyścig kolarski w zawoni będzie należał
do najważniejszych na Dolnym Śląsku. warto w tym miejscu wspomnieć
o przyznanym na tym cel dofinansowaniu z ue – Prow leader oraz
udziale sponsorów. i co najważniejsze,
w przyszłym roku kolarze w zawoni
zawalczą o punkty pucharowe na klasyku korona kocich Gór. .
– Zatem można powiedzieć, że
w inwestycjach i wydawaniu środków
finansowych jest wszystko w porządku, a sferze kulturalno-rekreacyjno-sportowej też się dzieje dobrze…
– Świadczy o tym najdobitniej nasza Świątynia artystów.
Rozmawiał Sławomir Grymin (TS)
Urząd Gminy Zawonia
ul. Trzebnicka 11
55-106 Zawonia
tel. 71 312 81 82
fax 71 312 81 93
[email protected]
www.zawonia.pl
sukcesów i abym mógł was w przyszłości oglądać w reprezentacji kraju – mówił starosta andrzej Szawan.
– a panu, panie burmistrzu, życzę,
aby takich obiektów było jak najwięcej
w pana gminie. chcę zaznaczyć, że też
mam piłki dla szkoły.
Później uroczyście przecięto wstęgę, burmistrz milan ušák i goście
symbolicznie kopnęli piłki, pokrojono wspaniały tort z czekoladowymi
bramkami, a uczniowie zagrali mecz,
w którym wszyscy byli wygrani – gmina, samorządowcy, a najbardziej oni,
którzy na nowym „orliku” nauczą się
grać wspólnie w drużynie i fair play,
i na pewno zmężnieją.
S.G. (TS)
Urząd Miejski w Siechnicach
ul. Jana Pawła II 12
55-011 Siechnice
tel. 71 786 09 01
fax 71 786 09 07
[email protected]
www.siechnice.gmina.pl
16
Gmina Polska
Kruklanki
Skarbiec natury
Położona w północno-wschodniej części województwa
warmińsko-mazurskiego,
w powiecie giżyckim, we
wschodniej części Krainy Wielkich
Jezior, jest gmina Kruklanki
skarbcem szczodrobliwej natury
i wspaniałym rezerwuarem
jezior oraz lasów zamieszkanych
przez żubry, wilki, rysie, jelenie
i łosie oraz oczywiście ludzi,
ludzi pracowitych, mądrych
i konsekwentnych, którzy tę
piękną acz dziką przyrodę
potrafią okiełzać. Gmina
– choć nie należy do przesadnie
bogatych – daje sobie dobrze
radę z pozyskiwaniem
zewnętrznych środków
finansowych i realizacją
inwestycji infrastrukturalnych.
Tutaj władze nieźle dogadują się
z radnymi, a przecież już
starożytni rzymianie prawili,
że gdzie zgoda, tam zwycięstwo.
Kruklanki z lotu ptaka
Historia kruklanek sięga XVi wieku, kiedy to Jan Bebelnik osiedlił na
tych terenach rodziny polskie i litewskie. wieś była zasobna, a już w roku
1574 mieszkańcy zbudowali kościół,
który przetrwał do dziś prawie w niezmienionym stanie. Podczas i wojny
Borecka, z czterema rezerwatami
o łącznej powierzchni ponad 650 ha.
w gminie nie ma zakładów przemysłowych, dominują rolnictwo, leśnictwo i turystyka. warto też podkreślić,
że gmina rozwija się w sposób zrównoważony. – w tym roku chcieliśmy
światowej kruklanki znacznie zniszczono, a w czasie ii wojny powstał
w okolicy imponujący system umocnień, którego relikty napotka współczesny turysta.
lasy i jeziora zajmują aż 60 proc.
powierzchni gminy kruklanki, a prawdziwym jej bogactwem jest Puszcza
wykorzystać jeszcze fundusze unijne
i złożyliśmy duży wniosek opiewający
na około milion złotych, który dotyczy
modernizacji plaży gminnej nad jeziorem Gołdopiwo – mówi władysław
Gładkowski, wójt gminy kruklanki.
– Podnieśliśmy, mówiąc kolokwialnie,
tę plażę, aby nie zamakała i wykonaliśmy drogę z kostki betonowej od drogi powiatowej do samej plaży, wraz
z parkingiem na kilkadziesiąt samochodów i chodnikiem pieszo-jezdnym
do miejscowości Jeziorowskie. naszym
mieszkańcom i turystom ta inwestycja
przydała się i się podoba, a to najważniejsze. chcę także zaznaczyć, że teraz
na plaży są trzy boiska – dwa do piłki
plażowej i jedno wielofunkcyjne, jest
plac zabaw dla dzieci, pomost dla wędkarzy i zewnętrzna siłownia.
Wójt Władysław Gładkowski
Dla miejscowej społeczności ważne
było również zmodernizowanie stadionu piłkarskiego dla ukS Start, który
walczy w klasie a, ale aspiracjami sięga wyżej. Przed kilkoma laty stadion
otrzymał nawodnienie, a ponadto zrobiono trybuny, chodniczki i ogrodzenie. widać wyraźnie, że gmina z roku
na rok zmienia się na lepsze, i to nie tylko pod względem infrastrukturalnym.
z drugiej strony są problemy, którym
niełatwo sprostać. – największą bolączką, która dotyka nie tylko naszą gminę,
jest brak środków na utrzymanie dróg
gminnych – ocenia wójt władysław
Gładkowski. – nie było środków na te
drogi w rozdaniu pieniędzy unijnych
2007-2013, a w rozdaniu 2014-2020 też
nie jest lepiej. to dla nas niemały problem, ponieważ nasze własne środki
są niewystarczające. Dobrze, że trochę
pieniędzy na infrastrukturę drogową
otrzymało starostwo giżyckie, z którym
wspólnie zrobiliśmy około 6 km asfaltowej drogi w kierunku wydmin, po-
Gospodarstwo „Pod Bocianem”
Kruklanecka perła
Są takie miejsca na ziemi, gdzie
wraca się jak do domu swego,
gdzie ludzie mili i przychylni,
gdzie cisza przerywana jest
jedynie żurawim klangorem
i krzykiem drapieżnej kani,
a woda czysta tam i trawa
soczyście zielona. To miejsca,
w których można naprawdę
odpocząć od miejskich hałasów,
gdzie tworzyć łatwiej, myśleć
lepiej i kochać sposobniej.
Takim uroczym punktem
na mapie Polski jest właśnie
Gospodarstwo Gościnne
„Pod Bocianem” – współwłasność
Danuty i Leszka Olkowiczów,
leżące na Grądach Kruklaneckich
w gminie Kruklanki, na Mazurach.
wspaniale położone siedlisko
państwa Danuty i leszka olkowiczów przeznaczone jest do sprzedaży
i w naszej redakcji bolą nas serca, że
nie stać nas na kupno tego miejsca,
które prawdziwie kochamy i smakujemy z upodobaniem już od wielu lat.
często w materiałach reklamowych
czytamy o różnych perłach turystycznych, ale gospodarstwo „Pod Bocianem” to miejsce naprawdę magiczne,
w którym ładujemy corocznie nadszarpnięte dziennikarskie akumula-
kich Jezior, mazur Garbatych i Pojezierza ełckiego, a jej bogactwem są
jeziora i lasy, w tym Puszcza Borecka, gdzie spotkać można żubry, wilki
i rysie. na terenie gminy usytuowanych jest kilkanaście jezior, w tym
największe – Gołdopiwo, Sołtmany, kruklin i Żywki. w stolicy gminy kruklanki są sklepy, restauracje,
tory. Funkcjonalny dom mieszkalny
(pow. 300 mkw.), budynek gospodarczy (470 mkw.), grill, wędzarnia, suszarnia grzybów i owoców, niewielki
stawek i trochę ziemi (powierzchnia
całkowita gospodarstwa to 29,80 ha)
– wszystko dobrze utrzymane przez
zapobiegliwych i gospodarnych
właścicieli.
warto podkreślić, iż przyległy teren (81 755 mkw.), graniczący z jeziorem kruklin, w studium uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy kruklanki przeznaczony jest pod turystykę i rekreację,
czego nie doświadczyły sąsiadujące
obszary, a w promieniu dwóch kilometrów wokół gospodarstwa panuje
strefa ciszy i ostoi ptactwa na jeziorze kruklin (rezerwat mewy śmieszki
i stanowiska orła bielika). wspaniałe naturalne środowisko wokół siedliska jest atutem nie do przecenienia.
w pobliżu spotykaliśmy łosie i jelenie,
wsłuchiwaliśmy się w żurawie koncerty, zrzędzenia siwych i białych czapli oraz kłótnie wszędobylskich czujek. tutaj beztrosko harcują szaraki,
a swoje młode wyprowadzają sarny,
tu właśnie przyrodę można smakować
jak dobre wytrawne czerwone wino
– powoli i z namaszczeniem.
Gmina kruklanki leży w północno-wschodniej części województwa
warmińsko-mazurskiego (powiat giżycki), na pograniczu krainy wiel-
ośrodek zdrowia, apteka, komisariat
policji, stacje paliw i punkt informacji turystycznej, ale nawet w szczycie sezonu nie jest tu tak tłoczno jak
w sztandarowych miejscowościach
turystycznych mazur – mikołajkach,
mrągowie, Giżycku czy węgorzewie,
gdzie mariny i człowiek na człowieku
człowieka pogania.
nr 5 | październik 2013
dobnie jak ul. wczasową. współpraca
ze starostwem układa nam się dobrze.
Dla realizacji planów kruklaneckiego samorządu ważne jest, że wójt ma
wsparcie swych współpracowników
i radnych, o czym świadczy stuprocentowe wsparcie na ostatniej sesji absolutoryjnej. nie ma czczych sporów, tylko
merytoryczne dyskusje, zatem łódź
z napisem „kruklanki” płynie wytyczonym kursem bez większych sztormów. – Działamy wspólnie i raczej
zgodnie, i choć marzy mi się większy
budżet gminy, to patrzę w przyszłość
optymistycznie, a lepsza przyszłość na
pewno należy do kruklanek – uśmiecha się wójt Gładkowski.
S.G.
Fot. UG Kruklanki
Urząd Gminy Kruklanki
22 Lipca 10
11-612 Kruklanki
tel. 87 421 70 02, 87 421 70 16
fax 87 421 70 02
[email protected]
www.kruklanki.pl
Grądy kruklaneckie usytuowane są kilka kilometrów od kruklanek. w tym miejscu jest jeszcze ciszej
i spokojniej. Polną drogą w pobliżu gospodarstwa „Pod Bocianem” czasami
przejedzie turysta udający się nad jezioro, przy małym cmentarzyku byłych
właścicieli tych ziem zatrzyma się tropiciel historii lub po prostu ciekawski
przyjezdny. Spokój, cisza, aromat traw,
krzewów, drzew i ukojenie.
Gospodarstwo Gościnne
„Pod Bocianem”
Leszek Olkowicz
Grądy Kruklaneckie 1
11-612 Kruklanki
tel. 87 421 72 22, 514 254 562
www.podbocianem.pl
Gmina Polska
17
nr 5 | październik 2013
Kalisz
Młode duchem najstarsze miasto w Polsce
najstarsze w Polsce
mówi się o kaliszu, że jest najstarszym polskim miastem. to w istocie skrót myślowy, odnoszący się do
faktu posiadania przez kalisz najstarszej, pośród wszystkich polskich
miast, pisanej metryki, wystawionej
przez klaudiusza Ptolemeusza. otóż
ten grecki uczony i filozof udokumentował w ii wieku n.e. istnienie starożytnej Kalisii, pisząc o niej w swoim
dziele pt. „Geographia” oraz zaznaczając ją na ówczesnej mapie świata. Kalisia leżała na słynnym szlaku bursztynowym, a ponieważ nie
ma żadnych wątpliwości, że szlak ten
przebiegał przez tereny dzisiejszej ziemi kaliskiej, wielu naukowców i historyków utożsamia tę starożytną krainę z kaliszem, ku radości i dumie
mieszkańców miasta.
Miasto ukrytych skarbów
Dzisiejsze centrum miasta to symbol początku jego średniowiecznej
historii. właśnie tu kalisz został
przeniesiony po upadku grodziska,
które uległo licznym zniszczeniom
i straciło element obronny
w wyniku przesunięcia się koryta Prosny. Główny rynek z ratuszem, urokliwe kamieniczki,
liczne kościoły pełne autentycznych skarbów kultury
oraz zabytkowe budynki,
prezentujące rozmaite style
architektoniczne, to relikty,
które pozostały nam po wielowiekowych, fascynujących dziejach
kalisza – pełnych burz i tragedii, ale
też ciekawych faktów i cudownych
wydarzeń.
Kalisz świętego Józefa
Jedno z takich cudownych wydarzeń uczyniło kalisz celem licznych
pielgrzymek. co roku tysiące ludzi nie
tylko z Polski, ale i z całego świata, odwiedzają sanktuarium św. Józefa, aby
zobaczyć i pomodlić się przed – uwa-
żanym za cudowny – obrazem Świętej
rodziny. legenda głosi, że obraz ten
w drugiej połowie XVii w. został ofiarowany przez sołtysa okolicznej wsi
w zamian za uzdrowienie wyproszone
w modlitwach do św. Józefa. kaliska
świątynia jest najstarszym ośrodkiem
kultu tego świętego na świecie.
Miasto dobrej sztuki
Szeroko pojęte kultura i sztuka
upodobały sobie kalisz, czyniąc to
miasto zakątkiem uwielbianym przez
artystów i bogato przez nich naznaczonym.
Dumą kalisza jest teatr, kontynuujący z powodzeniem ponad
200-letnią tradycję kaliskiej sceny, założonej przez wojciecha Bogusławskiego. noszący imię ojca polskiego
teatru, należy do najlepszych w kraju
i od blisko 50 lat zapewnia znakomite
warunki jedynemu
w Polsce Festiwalowi Sztuki aktorskiej odbywającemu się w trakcie
kaliskich Spotkań
teatralnych. Jest to
impreza ceniona nie
tylko przez widzów,
ale i przez całe środowisko teatralne.
Fot. um w kaliSzu
Kolebka państwa polskiego
w okresie wczesnego średniowiecza kalisz leżał w miejscu zwanym
dziś zawodziem, pośród licznych
rozlewisk rzeki Prosny. odgrywał
wówczas istotną rolę w procesie tworzenia się i późniejszego krzepnięcia
państwa wczesnopiastowskiego. natomiast według najnowszej koncepcji, ogłoszonej przez prof. andrzeja
Buko z instytutu archeologii i et-
nologii Pan w warszawie, jest
wielce prawdopodobne, że to właśnie tu znajdowała się kolebka
pierwszych polskich władców
– Piastów, którzy, stopniowo podbijając sąsiednie plemiona, dotarli
w rejon ost ro wa lednickiego,
Gniezna i Giecza.
o tamtych czasach przypomina dziś rekonstrukcja kaliskiego
Grodu Piastów, wzniesiona w miejscu pierwotnego grodu na terenie
rezerwatu archeologicznego.
Kaliska panorama
Andruty
kalisz słynie z andrutów – cieniutkich, lekkich, chrupiących
krążków, które są prawdziwym
przysmakiem dzieci i dorosłych.
czy to wszystko, co można powiedzieć o nowym starym
kaliszu? o mieście z najstarszą
metryką…? na pewno nie. ale na
pewno są to dobre argumenty, by
zachęcić do odwiedzania i poznania tego miasta.
Urząd Miejski w Kaliszu
Główny Rynek 20
62-800 Kalisz
tel. 62 765 43 00
fax 62 764 20 32
www.kalisz.pl
MECENAT
WROCLAW
18
Gmina Polska
Świnoujskie
konsultacje
Mieszkańcy wybierają
władze samorządowe, a te na
bieżąco zarządzają gminami,
powiatami, miastami. Planują
też strategie rozwoju swoich
małych ojczyzn. Coraz
częściej – co cieszy – ze swoimi
propozycjami odwołują się
do opinii mieszkańców.
Wydawać by się mogło, że zasięganie opinii innych powinno być normalną, stałą, powszechną zasadą na różnych
szczeblach zarządzania. Szczególnie
widoczne i powszechne winno być tam,
gdzie „szefowie” pochodzą z wyboru
– do kierowania i planowania są delegowani w wyborach powszechnych.
Taka sytuacja jest przede wszystkim
w jednostkach samorządu terytorialnego. Niestety, nie wszędzie to wsłuchiwanie się w głosy wyborców jest sprawą
normalną. W wielu miejscach wójtowie,
burmistrzowie, starostowie czy prezydenci miast uzurpują sobie prawo do
nieograniczonej wiedzy i „mądrości
bez końca”. Na szczęście sytuacja się
zmienia, chociaż do doskonałości jeszcze nam bardzo daleko.
Dobrym (choć maleńkim) przykładem, który miejmy nadzieję będzie coraz szerzej upowszechniany,
jest inicjatywa władz Świnoujścia.
W apelu do mieszkańców zarządzający tym wyjątkowym na mapie
Polski miastem napisali: „Szanowni Mieszkańcy. Wszyscy zapewne
chcielibyśmy wiedzieć, jak nasze
miasto będzie wyglądało w 2020
roku. W jakim kierunku będziemy
zmierzać? Zobaczcie, jakie najważniejsze cele proponuje projekt ‘Strategii Rozwoju Miasta Świnoujście
na lata 2014-2020’ i napiszcie swoją
wizję przyszłości miasta”.
Miejska strategia została udostępniona wszystkim chętnym (między
innymi za pośrednictwem strony internetowej). Co więcej, organizatorzy tych powszechnych konsultacji
przygotowali też dla autorów najciekawszych opinii nagrody.
Jak się dowiedzieliśmy, „Strategia Rozwoju Miasta Świnoujście na
lata 2014-2020” powstawała przez
kilka miesięcy. Pracował nad nią zespół złożony z ludzi różnych profesji,
branż i środowisk. Wypracowane zo-
Ponad granicami
stały kierunki rozwoju Świnoujścia,
cele, do jakich jako świnoujścianie
będą dążyć w najbliższych latach.
Wstępem do tego dokumentu jest
tzw. wizja. I to o nią prosili mieszkańców samorządowcy. Wizja ma
być krótkim, zwięzłym opisaniem tego, jak powinno wyglądać Świnoujście w 2020 roku. Wizja powinna być
spójna z celami strategicznymi, czyli
tym, co zapisane jest w strategii.
Wypada mieć nadzieję, że konsultacje w Świnoujściu nie skończą
się tylko na pytaniu o wizję miasta w 2020 roku. Na pewno jednak
zachęcanie do wspólnej dyskusji
o przyszłości (i teraźniejszości) naszych miast, powiatów czy gmin powinno być obowiązkiem samorządów wszystkich szczebli. I nie tylko
dlatego, że zasiadają tam osoby, które rządzą w naszym imieniu. Słuchanie innych może tylko pozytywnie wpływać na to, co przed nami.
(tom)
Przedsiębiorcy, samorządowcy i naukowcy debatowali w Siechnicach
Samorząd
w parze z biznesem
Pod patronatem
Dolnośląskiej
Izby Gospodarczej
zorganizowano 26 września
Forum Gospodarcze
Gminy Siechnice,
którego wiodącym tematem
był „Lokalny rynek pracy
Gminy Siechnice
w aglomeracji wrocławskiej
w procesach
rekrutacyjnych lokalnych
przedsiębiorców”.
Forum zorganizowała gmina
Siechnice, a jego głównym inicjatorem był burmistrz Milan Ušák.
W spotkaniu wzięło udział blisko stu
gości reprezentujących najważniejsze firmy z terenu gminy, ale także mieszkańcy, radni i sołtysi. Burmistrz Milan Ušák zaprezentował
charakterystykę i osiągnięcia gminy
Siechnice, a gość specjalny forum
– zastępca burmistrza Bogatyni
Jerzy Stachyra – także przedstawił
swoją gminę.
Burmistrz Milan Ušák prezentuje osiągnięcia gminy Siechnice
nr 5 | październik 2013
Podczas spotkania zaprezentowały się również firmy zlokalizowane na terenie gminy Siechnice
(PPO/Citronex, Kogeneracja SA,
Inter-Flora) oraz te, które wkrótce
rozpoczną działalność (AL.-land,
Wichot, Tools, Phoenix Services).
Warto także podkreślić, iż podczas forum burmistrz Milan Ušák
nagrodził Kogenerację SA i PPO
Siechnice tytułami „As Przedsiębiorczości Gminy Siechnice”. Obie
firmy, dzięki dużemu zatrudnieniu, znacznym inwestycjom i wkładom
finansowym w działalność gminy i organizacji społecznych,
są chlubą gminy.
Forum było także dobrą okazją do
nawiązania bliższej
znajomości między
szefami firm działających na terenie gminy Siechnice
i być może zaczątkiem lokalnej organizacji zrzeszającej
przedsiębiorców.
H.S.
W jaki sposób
najefektywniej
realizować współpracę
międzynarodową miast
– zastanawiali się
uczestnicy
międzynarodowej konferencji
zorganizowanej
przez Związek Miast
Polskich.
Jak pokazują przykłady prezentowane podczas konferencji
organizowanych przez Związek
Miast Polskich, a także badania
od lat 90. prowadzone przez ZMP,
samorządy od dziesięcioleci prowadzą własną politykę międzynarodową. Łączą się w związki
partnerskie ze swoimi odpowiednikami na całym świecie niezależnie od poglądów politycznych
ich władz. Od lat wymiana doświadczeń między miastami dotyczy bardzo wielu dziedzin.
– Ta współpraca w każdym
przypadku jest trochę inna i zależy od specyficznych cech partnerów, ale dziś z pewnością jest
inna niż 20 lat temu – mówił
podczas krakowskiej konferencji
Andrzej Porawski, dyrektor Biura ZMP.
Podczas konferencji samorządowcy z miast francuskich, niemieckich, włoskich, szwedzkich,
czeskich, słowackich i polskich
zaprezentowali wiele projektów
realizowanych zarówno w formule bilateralnych partnerstw,
jak i w sieciach miast oraz w ramach projektów dofinansowywanych z programów europejskich.
(zmp, mt)
Bez węgla
We wrześniu
sejmik województwa
małopolskiego
przyjął uchwałę
wyznaczającą
działania związane
z poprawą jakości
powietrza na najbliższe
dziesięć lat.
Jednym z najważniejszych
rozwiązań będzie
wprowadzenie ograniczeń
w stosowaniu
paliw stałych
na terenie Krakowa.
„Program ochrony powietrza
dla województwa małopolskiego” obejmuje jedenaście stref
ochrony powietrza, w których
stwierdzone zostały przekrocze-
nia poziomów dopuszczalnych
i docelowych substancji w powiet r z u. Wyz na cza d ł ugo i krótkoterminowe działania naprawcze, których realizacja ma
pozwolić w ciągu dziesięciu lat
na osiągnięcie dopuszczalnych
poziomów zanieczyszczeń.
Zakaz palenia węglem w piecach w Krakowie może wprowadzić jedynie sejmik województwa. Jak podał lokalny serwis
samorządowy, przyjęty program ochrony powietrza w Małopolsce otwiera drogę do przyjęcia takiej uchwały. Według
zapowiedzi władz województwa może być ona omawiana
w październiku, a sam zakaz
obowią z y wa łby wsz yst k ich
mieszkańców za pięć lat. (opr)
Unijna
rewitalizacja
Na niedawnym
spotkaniu
z przedsiębiorcami
w Tychach minister
rozwoju regionalnego
Elżbieta Bieńkowska
przedstawiła
najważniejsze zadania,
które będą finansowane
z unijnych dotacji na lata
2014-2020.
Jednym z najważniejszych
zadań, finansowanych ze środków UE na lata 2014-2020, będzie rewitalizacja. Na związane
z nią projekty zarezerwowano
już około 25-26 mld zł, a kwota
ta – zdaniem minister Bieńkowskiej – z pewnością wzrośnie.
Mówiąc o priorytetach rządu
w korzystaniu z unijnych środków finansowych na najbliższe
siedem lat, szefowa resortu rozwoju regionalnego wskazała, iż
jednym ze sztandarowych działań będzie właśnie szeroko pojęta
rewitalizacja, obejmująca różne
dziedziny życia – od spraw społecznych, poprzez zdegradowane
tereny czy lokalne drogi, po kwestie ekologiczne.
(pr)
Gmina Polska
19
nr 5 | październik 2013
Olimpijskie liczenie kasy
Rynkowy
bigos
» Rząd przyjął projekt nowelizacji ustaw: o podatku
VAT oraz o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków
związanych z budownictwem
mieszkaniowym, która utrzymuje do 31 grudnia 2016 r. obecnie obowiązujące stawki VAT
– 23 i 8 proc. – podało Centrum
Informacyjne Rządu
» Nieruchomości, samochody luksusowe i karty członkowskie do ekskluzywnych klubów
są uważane przez ludzi mających
wysokie dochody za główne korzyści z bycia zamożnym – wynika z badania McCann Truth
Central. Respondenci z całego
świata zgodzili się, że Paryż nadal jest centrum kultury i mody,
a Nowy Jork numerem 1 dla ludzi zamożnych jako miasto do
mieszkania i pracy.
» Około 3,2 proc. dorosłych
Polaków jest wegetarianami (wliczając osoby stosujące dietę wegańską). Oznacza to, że wegetarian jest w naszym kraju ponad
milion. Ponadto drugie tyle osób
postrzega siebie jako wegan lub
wegetarian, choć sporadycznie
jadają mięso i ryby – wynika
z badania Homo Homini. To duża szansa dla producentów bezmięsnej żywności.
» Kanadyjski start-up zamierza przekształcić nieczynną fabrykę czekolady w farmę leczniczej marihuany. Jak podał „Puls
Biznesu”, stara fabryka w Smith
Falls, w prowincji Ontario (około
350 km od Toronto), która przez
dziesięciolecia produkowała batony, została warunkowo sprzedana start-upowi występującemu
pod nazwą Tweed. Tweed złożył
już wniosek do Health Canada
o wydanie pozwolenia na uprawianie tej marihuany, która ma
być dostarczana pacjentom w Kanadzie mającym pozwolenie na
używanie narkotyku.
» W najnowszym rankingu
„100 najbogatszych Polek” tygodnika „Wprost” pierwsze miejsce przypadło Grażynie Kulczyk,
która z majątkiem oszacowanym
na 2,4 mld zł przewodzi stawce. Na podium znalazły się też
Barbara Komorowska (żona biznesmena Zbigniewa Komorowskiego) oraz Aldona Wejchert
(wdowa po Janie Wejchercie).
Do rynkowego garnka zaglądał
Tomasz Miarecki
Igrzyska olimpijskie
są bez wątpienia
najważniejszym
wydarzeniem
sportowym świata.
Tysiące sportowców,
przedstawiciele
ogólnoświatowych mediów,
najnowocześniejsze obiekty
– to wszystko sprawia,
że raz na cztery lata świat
zamiera, żyjąc tylko
pozytywnymi emocjami.
Poza sportowym,
igrzyska olimpijskie mają
jeszcze jeden bardzo ważny
wymiar – ekonomiczny.
Jest to ogromna szansa
na rozwój i promocję
kraju-organizatora.
W większości przypadków
to inwestycja opłacalna,
ale czy jest to jednak
regułą?
, ,O r g a n i z a t o r e m L e t n i c h
Igrzysk Olimpijskich w 2020 roku będzie… Japonia” – ten komunikat, ogłoszony 7 września, wywołał euforię w Kraju Kwitnącej
Wiśni.
Nadzieje Brazylii
Nadzieję na napędzenie gospodarki ma również Brazylia, która zdolnościami organizacyjnymi
wykaże się w 2016 roku. Dodatkową odpowiedzialnością są także organizowane tam Mistrzostwa
Japońska szansa?
Świata w Piłce Nożnej w 2014 roO rga n izacja t a k wiel k iego ku. Obie imprezy są dobrym preprzedsięwzięcia może bowiem tekstem do rozbudowy infrastrukwyrwać gospodarkę kraju z wie- tury. Budżet przewidziany na
loletniej stagnacji i być czynni- przygotowania do igrzysk wynosi
14 mld dolarów. Jest
kiem prorozwojowym. Euforię, jaka
Według najbardziej to najwyższa kwota
w historii przygotozapanowała, najlewań takich imprez.
piej odzwierciedlał pesymistycznych
Co jest bez wątNikkei, indeks to- prognoz
pienia mocną strokijskiej giełdy, któ- sama organizacja
ną kraju Ameryki
ry wzrósł w dniu
olimpiady
Południowej? Możogłoszenia decyzji
liwość wykorzystaaż o 2,5 proc. Or- w Japonii przyczyni
nia pewnych obiekganizacja igrzysk się do wzrostu PKB
t ów s p o r t ow yc h
ol i mpijsk ich jest w ciągu siedmiu lat
dwukrotnie na tak
jednym z kroków,
o 0,7-0,8 proc.
dużą skalę. Igrzyktóre mają na ceska stają się ideallu nadanie nowego
tempa gospodarce Japonii. Mimo nym dodatkiem do organizoważe sami Japończycy nie do końca nego wcześniej mundialu. Są też
popierają tę inicjatywę (67 proc. szansą na wykrycie i poprawienie
było za) to premier Shinzo Abe błędów, które mogą się pojawić na
dostrzega to jako szansę. Według mistrzostwach piłkarskich. Jest to
najbardziej pesymistycznych pro- duży plus, z którego cieszyć się pognoz sama organizacja wydarze- winni organizatorzy.
nia przyczyni się do wzrostu PKB
w ciągu siedmiu lat o 0,7-0,8 proc. Turystyczne szanse
Po piętnastu latach zastoju gospoWraz z rozpoczętymi przygodarczego jakakolwiek możliwość towaniami rozbudziła się również
rozwoju kraju staje się świateł- nadzieja na polepszenie niektókiem w tunelu, za którym warto rych sektorów gospodarki. Najpodążać.
większe oczekiwania związane
są z branżą turystyczną. Obecnie Grecka wpadka
Brazylię odwiedza 5,4 mln turyJaponia i Brazylia mają nadziestów rocznie (dane Ministerstwa ję wynieść przede wszystkim koTurystyki). Niesamowita rekla- rzyści z organizacji wielkich imma związana z dwoma impre- prez sportowych. Są jednak kraje,
zami jest motorem napędowym. które przez organizację igrzysk
Prezes brazylijsk iej organiza- popadły w tarapaty finansowe.
cji turystycznej
Było tak z Grecją,
E m b r a t u r p o - Nie wszyscy
która w 2004 roku
informował, że zarabiają na
gościła sportowców.
d z ięk i s a my m
Same wydatki orgaorganizacji wielkich
m ist r z ost wom
nizacyjne wyniosły
ich k raj powi- sportowych imprez.
więcej niż się spon i e n z a r o b i ć Przykładem wielkiego dziewano. Włączając
8,3 m ld eu ro. przegranego jest
w to liczne opóźnieWładze już zania, których nie byna przykład Grecja.
biegają o turyło można uniknąć,
st ów, st a r ają c
Grecja straciła 9 mld
się ich uchronić od wysok ich euro. Nie doczekano się także zykosztów przejazdów w ich kra- sków z turystyki. Zainteresowanie
ju. Dziennik „O Globo” uspoka- Grecją co prawda wzrosło, ale tylko
ja wszystkich, którzy zechcą się na czas igrzysk.
wybrać do Rio de Janeiro. TamJakie jeszcze „korzyści” wytejsi politycy postanowili wal- niosła Grecja? Niszczejące obiekty
czyć z nieuczciwymi opłatami za sportowe, które były budowane speprzejazd taksówką oraz busami. cjalnie na okazję igrzysk. OpustoBardzo wysokie stawki za komu- szałe hale zaczynają zamieniać się
nikację mogą zniechęcić odwie- w ruiny, a państwa nie stać na ich
dzających. Podczas przygotowań utrzymanie. Gdyby zapytać jednak
do igrzysk szansę na wzmocnie- Grecję, czy zdecydowałaby się konie swej pozycji mają także sekto- lejny raz zorganizować taką imprery budowlane, dzięki zapotrzebo- zę, z pewnością odpowiedziałaby,
waniu na nowe obiekty sportowe że tak. Igrzyska podnoszą bowiem
i hotelarskie. Bez pomocy nie po- prestiż kraju i są utożsamiane z sukzostanie także sektor transpor- cesem gospodarczym. Warto jednak
towy, a kolejne inwestycje mają pamiętać, że prestiż prestiżem, ale
tylko napędzać gospodarkę. Tak zawsze na końcu bilans ekonomiczważne wydarzenia sportowe mają ny powinien wyjść na plus.
na celu sukcesywne poprawienie
Natalia Gorowa
sytuacji w kraju.
Excluzive.pl
Redakcja: 53-441 Wrocław, ul. Manganowa 7/25, tel. 71 396 74 71, fax 71 396 74 72, [email protected]
Redaktorka naczelna: Anita Tyszkowska, tel. 608 590 515, [email protected]
Zastępca redaktorki naczelnej: Sławomir Grymin, tel. 606 280 853, [email protected]
Reklama: tel. 71 396 74 71, fax 71 396 74 72, [email protected]
www.gminapolska.com
Redakcja nie odpowiada za treść publikowanych reklam, ogłoszeń i listów. Materiałów niezamówionych
nie zwraca. Zastrzega sobie prawo do skracania i adiustowania publikowanych tekstów oraz zmiany ich tytułów.
Tekst sponsorowany – (TS).
Skład, łamanie, fotoedycja: Rafał Tlak
Korekta: Barbara Surkont
Druk: Polskapresse Oddział Poligrafia, Drukarnia Wrocław, Bielany Wrocławskie
Wydawca: Sator Media Tomasz Miarecki, tel. 691 029 622 [email protected]
20
Gmina Polska
nr 5 | październik 2013
W numerze
Byczyna
str. 9
Czernica
str. 14
Kalisz
str. 17
Kruklanki
str. 16
Łagiewniki
str. 6
Międzylesie
str. 5
Niechlów
str. 7
Pieńsk
str. 14
Polska Cerekiew
Sobótka – str. 7
Czernica – str. 14
Żmigród – str. 13
str. 6
Siechnice
str. 15
Sobótka
str. 7
Starostwo Powiatowe we Wrocławiu
str. 5
Środa Śląska
str. 8
Wąsosz
str. 10
Wisznia Mała
str. 12
Zagrodno
str. 13
Zawonia
str. 15
Żmigród
str. 13
Zagrodno – str. 13
Pieńsk – str. 14
Byczyna – str. 9
Waran – gadzi Einstein
Rozmowa z RADOSŁAWEM
RATAJSZCZAKIEM, prezesem
ZOO Wrocław Sp. z o.o.
Fot. Sławomir Grymin
Nosorożce w jesiennym słonku tulą się do siebie
– Zarzuca się zwierzętom brak
inteligencji, bo nie potrafią myśleć
abstrakcyjnie.
– To nieprawda! Jeśli potrafią powiązać skutek z przyczyną i używać
narzędzi, to potrafią myśleć abstrakcyjnie. Na przykład, jeżeli zięby Darwina na Galapagos opanowały sztukę
używania kolców do wydłubywania
spod kory owadów, to znaczy, że potrafią korzystać z narzędzi.
– Nasza polska dzierzba gąsiorek z kolei nakłuwa swoje ofiary na
kolce…
– Właśnie! Jednak bardzo trudno
oceniać zwierzęcą inteligencję i mówić
o niej, bowiem nie ma metod testowania jej. Tak jest i u ludzi, bo przecież
nie ma testów na inteligencję, wykazujących ją w stu procentach.
– Generalnie rzecz biorąc, ssaki
są inteligentniejsze od gadów?
– Tak, ale na przykład ośmiornice są niezwykle inteligentne. Potrafią
rozwiązywać masę problemów – na
przykład otwierać słoiki i robić wiele
innych rzeczy. Podobnie papugi kea,
które umieją odkręcić każde lusterko
od samochodu czy zdemontować kołpaki od kół. I nie robią tego wcale, żeby
zdobyć pokarm! Robią to dla zabawy
– i to też jest przejawem inteligencji.
– Ale nie przekona mnie pan, że
gady są inteligentne! Potrafią tylko
uciekać i łapać jeden drugiego.
– Jak pan będzie miał okazję, proszę przyjrzeć się dokładnie waranowi
z Komodo. Wiele gadów czy płazów
wykazuje ograniczone zdolności nauki,
ale jeśli idzie o warany – a szczególnie
smoki z Komodo – to gdy wpatrzeć
im się w oczy, nietrudno zauważyć, że
to oczy myślącego zwierzęcia. Miałem przyjemność wypuszczania pierwszych waranów z Komodo, które do
Fot. Sławomir Grymin
– Właściciele zwierząt często mówią: „Ale ten mój piesek mądry!”
albo: „Mój kot to dopiero bystrzacha!”. Czy zwierzęta naprawdę są
inteligentne?
– Oczywiście! Nawet pantofelek
potrafi się uczyć, choć jest to oparte
na odruchach bezwarunkowych. A im
zwierzę bardziej rozwinięte, tym więcej potrafi.
– Wedle stereotypu najmądrzejsze są małpy człekokształtne, delfiny
i słonie…
– To nie jest takie
proste! Delfin przecież
musi rozwiązywać zupełnie inne problemy niż my, żyje
w środowisku trójwymiarowym,
a my – można powiedzieć, że w dwuwymiarowym, bo poruszamy się tylko po ziemi. Jak latamy, to przy użyciu odpowiednich urządzeń. A delfin
nurkuje, wypływa na wierzch, w jego otoczeniu raptownie zmienia się
ciśnienie… To inne problemy i dlatego rozwijają się inne niż u nas części mózgu.
– Taki delfin ma pod górkę?
– Pewnie, że ma pod górkę! My
się bardzo źle czujemy w środowisku
trójwymiarowym; każdy, kto nurkuje, wie, że nie jest łatwo określić
w wodzie, czy się jest głową w górę, czy w dół. Szczególnie gdy nurkuje się tam, gdzie nie ma światła…
Inteligencja żyjących w trójwymiarze delfinów rozwijała się w zupełnie
innym kierunku niż nasza i może być
zbliżona do inteligencji ludzkiej, tylko rozwiązuje inne problemy. Delfiny na przykład nie muszą ze sobą
rozmawiać za pomocą
języka.
– Ale zwierzęta ogólnie ze sobą rozmawiają…
– Delfiny za pomocą gestów, ptaki komunikują się za pomocą zjawisk
optycznych – pokazywanie różnych
partii upierzenia jest ptasim sposobem
rozmowy. Tak w ogóle to nie jest łatwo
mówić o inteligencji, choć my możemy
sobie przynajmniej zbadać IQ.
Życie towarzyskie żółwi
Polski dotarły; z reguły jaszczurka, wypuszczona z worka, natychmiast od niego ucieka w najdalszy kąt, a warany
z Komodo nie! Były malutkie, może trzydziestocentymetrowe, miały wiele powodów, żeby się bać, ale wyszły
spokojnie, przyjrzały się najpierw mnie, czy duży jestem,
czy im coś robię… A potem
zaczęły skanować wzrokiem
pomieszczenie. W przedwojennym Berlinie był ogromny, trzymetrowy waran tak zaprzyjaźniony ze swoim pielęgniarzem, że
chodził z nim, gdy „jego” pielęgniarz
obsługiwał inne zwierzęta. Wchodził
po schodach, czekał, gdy trzeba było
poczekać. Jak pies! Lubił głaskanie,
drapanie pod brodą… To nieprawda,
że są bezmyślne.
– Ale są bardzo niebezpieczne.
– To drapieżnik. Człowiek niewielkich rozmiarów znajduje się w jego
menu…
– Ci gadzi inteligenci trafią do
wrocławskiego zoo?
– Tak. Albo w końcu tego roku, albo na początku przyszłego.
– A na razie przed nami – okapi!
– Już powolutku kończymy obiekt
dla okapi. Po 15 października, gdy zostanie włączone ogrzewanie, będziemy
mogli je przywieźć.
– Dziś piękna pogoda,
ale to mogą być ostatnie
promienie słońca w tym
roku… Warto przyjść do
zoo, zobaczyć, jak w słoneczku przytulają się do
siebie nosorożce.
– W tej chwili wszystkie
zwierzęta są na wybiegach,
korzystają z jesiennych promieni słońca – lubią taką pogodę, nie jest za ciepło, ale przyjemnie. Urodziła się nam
druga żyrafka. Pogoda wyraźnie żyrafom służy, bo obie urodziły się bardzo
zdrowe! „Chłopak”, który przyszedł na
świat w sobotę, ma dwa metry i pięć
centymetrów, więc prawie na wszystkich ludzi może patrzeć z góry.
– Mógłby grać jako obrotowy
w koszykówkę…
– Te dwa metry z pięcioma centymetrami to bardzo dużo jak na żyrafiego noworodka.
– Zapraszamy do jesiennego zoo!
Jest naprawdę co obserwować!
Rozmawiał Sławomir Grymin

Podobne dokumenty