Ocena przydatności badania mechaniki oddychania u noworodków

Komentarze

Transkrypt

Ocena przydatności badania mechaniki oddychania u noworodków
Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 1, zeszyt 4, 245-252, 2008
Ocena przydatności badania mechaniki oddychania
u noworodków
MALWINA KUŹNIAK, MARTA SZYMANKIEWICZ
Streszczenie
Mechanika oddychania odzwierciedla fizyczne właściwości układu oddechowego. Parametry mechaniki oddychania odzwierciedlają
dynamiczne relacje między ciśnieniami, objętościami i przepływem gazów w płucach. Wyjaśniają one proces oddychania i wymiany
gazowej zarówno w zdrowych, jak i zmienionych patologicznie płucach. Poniższy artykuł prezentuje argumenty przemawiające za
przydatnością wykonywania pomiarów mechaniki oddychania ze względu na ich wartość kliniczną i naukową. Mierzenie mechaniki
oddychania dostarcza danych umożliwiających dostosowanie parametrów wentylacji mechanicznej w taki sposób, aby uniknąć
ciśnieniowego uszkodzenia płuc, a także wystąpienia niedodmy. Na ich podstawie możliwe jest również opracowywanie wytycznych
dotyczących zakończenia sztucznej wentylacji oraz ECMO. Istnieje możliwość zmodyfikowania sposobu leczenia w zależności od
rodzaju procesu patologicznego w płucach, ponieważ mechanika oddychania odzwierciedla efekty terapeutyczne środków farmakologicznych. Umożliwia ponadto przewidywanie wystąpienia, ciężkości oraz dynamiki przebiegu choroby płuc. Pomiar parametrów
mechaniki oddychania dostarcza danych pozwalających na prognozowanie co do funkcji układu oddechowego w przyszłości, zachorowalności i śmiertelności w zależności od stopnia strukturalnego i czynnościowego uszkodzenia płuc. Należy kontynuować i udoskonalać badanie mechaniki oddychania u noworodków, ponieważ w tej grupie wiekowej istnieją liczne ograniczenia związane z koniecznością użycia odpowiednio przystosowanego sprzętu, trudnościami interpretacyjnymi wyników pomiarów, a także brakiem możliwości wykonywania tych badań na dużych populacjach zdrowych noworodków.
Słowa kluczowe: noworodek, mechanika oddychania, podatność, opór, czynnościowa pojemność zalegająca (FRC)
Mechanika oddychania odzwierciedla fizyczne właściwości płuc. Opisuje ona dynamiczne relacje między ciśnieniami, przepływem gazów oraz objętościami w płucach.
Wyjaśnia proces oddychania zarówno w zdrowych, jak
i chorych płucach.
Pojedynczy cykl oddechowy składa się z fazy wdechu
i wydechu. Do fizjologicznego wdechu dochodzi na skutek
aktywacji mięśni wdechowych, przede wszystkim przepony oraz mięśni międzyżebrowych zewnętrznych. W stanach patologicznych płuca mogą zostać wypełnione mieszaniną oddechową albo wskutek zwiększenia ciśnienia
pęcherzykowego (respirator z dodatnim ciśnieniem), albo
obniżenia ciśnienia na powierzchni ciała (tzw. żelazne
płuca). Wydech jest zazwyczaj procesem biernym, jednakże w stanach chorobowych może powodować zaangażowanie mięśni wydechowych (mięśnie brzucha, mięśnie
międzyżebrowe wewnętrzne).
U noworodków występuje szereg odrębności strukturalnych i czynnościowych, które zmieniają mechanikę oddychania w tym wieku rozwojowym w porównaniu z populacją dzieci starszych lub osób dorosłych. Należą do
nich: cylindryczny kształt klatki piersiowej z bardziej poziomym ustawieniem żeber, duża ilość elementów chrzęstnych i tym samym niestabilność (duża podatność) klatki
piersiowej, a u noworodków przedwcześnie urodzonych
dodatkowo mała ilość włókien typu I („długodystansowych”) w przeponie oraz wysokie napięcie powierzchniowe będące efektem niedoboru surfaktantu.
Zagadnieniem podlegającym analizie w niniejszej pracy jest przydatność mierzenia parametrów mechaniki oddychania u noworodków. Przytoczone poniżej badania
przekonują zarówno o wartości klinicznej i praktycznej
takich pomiarów, jak i ich użyteczności z naukowego
punktu widzenia.
Parametry mechaniki oddychania
Podstawowe wartości opisujące mechanikę oddychania to: ciśnienie, objętość, przepływ, podatność płuc
i opór w drogach oddechowych, stała czasu oraz praca
oddechowa.
Ciśnienie (P) określane jest jako siła działająca na jednostkę powierzchni, skierowana prostopadle do tej powierzchni. Przepływ gazów do i z układu oddechowego
powodowany jest przez różnicę pomiędzy ciśnieniem
pęcherzykowym i w drogach oddechowych a ciśnieniem
atmosferycznym. Przy spontanicznym oddychaniu ciśnienie wytwarzane jest przez mięśnie oddechowe (podczas
wdechu) oraz przez tendencję rozciągniętych tkanek do
powrotu do pozycji spoczynkowej (podczas wydechu),
natomiast podczas wentylacji mechanicznej ciśnienie
wytwarzane jest przez aparaturę. Podczas wdechu ciśnienie przezpłucne (równe różnicy ciśnień pęcherzykowego
i atmosferycznego) musi przewyższyć siły sprężystości
oraz opór dróg oddechowych.
Charakter mieszaniny oddechowej opisują dwie wielkości: objętość i pojemność.
Objętość (V) zależy od ciśnienia i temperatury mieszaniny oddechowej. W mechanice oddychania wyróżnia się
cztery rodzaje objętości:
– objętość oddechowa
(TV – tidal volume),
– wdechowa objętość zapasowa
Katedra i Klinika Neonatologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu
246
K. Kuźmiak, M. Szymankiewicz
(IRV – inspiratory residual volume),
– wydechowa objętość zapasowa
(ERV – expiratory residual volume),
– objętość zalegająca
(RV – residual volume).
Na pojemność składają się 2 lub więcej objętości
płucne. Wyróżnia się następujące pojemności:
– całkowita pojemność płuc
(TLC – total lung capacity),
– pojemność życiowa
(VC – vital capacity),
– czynnościowa pojemność zalegająca
(FRC – functional residual capacity),
– pojemność wdechowa
(IC – inspiratory capacity).
Dodatkowo u noworodków wyróżnia się pojemność
życiową podczas płaczu (CVC – crying vital capacity). Jej
ocena jest szczególnie przydatna w przypadku zaburzeń
przebiegających z obniżeniem FRC (np. zespół zaburzeń
oddychania) [1].
Przepływ (F) określa zmianę objętości mieszaniny
oddechowej w czasie. Podczas spokojnego, spontanicznego oddychania przepływ jest laminarny. Natomiast wysoki przepływ czy też przepływ gazów przez rurkę intubacyjną o małej średnicy jest przepływem turbulentnym.
Pomiar przepływu polega na mierzeniu zmiany ciśnienia
wzdłuż wykalibrowanego oporu.
Opisane powyżej trzy wielkości fizyczne stanowią elementy składowe podstawowych pojęć mechaniki oddychania, tj. podatności układu oddechowego i oporu w drogach oddechowych.
Podatność (C) definiowana jest jako zmiana objętości
wywołana zmianą ciśnienia. Opisuje właściwości elastyczne płuc, czyli wartości ciśnienia niezbędne do zwiększenia
objętości układu oddechowego. Jest wykładnikiem liczby
otwartych pęcherzyków płucnych. Składają się na nią: podatność płuc, podatność klatki piersiowej, a u pacjentów
sztucznie wentylowanych dodatkowo podatność rurki
intubacyjnej oraz rur respiratora. Wyróżnia się podatność
statyczną i podatność dynamiczną. Na podatność dynamiczną (Cdyn) w znacznym stopniu wpływają parametry
sztucznej wentylacji (ciśnienie szczytowo-wdechowe,
dodatnie ciśnienie wydechowe, częstość oddechów) oraz
objętość oddechowa, a jej wartość jest z reguły niższa od
podatności statycznej. Podatność statyczna (Cstat) natomiast zależy od ilości czynnej tkanki płucnej. U noworodka
wynosi ok. 1 ml/cm H2O.
Opór w drogach oddechowych (Raw) obrazuje zmianę ciśnienia niezbędną do wywołania przepływu o wartości 1 l/s. Spowodowany jest działaniem sił tarcia występujących między poruszającymi się cząsteczkami gazów
oraz między przepływającym strumieniem gazów a ścianami dróg oddechowych. Za około 70% oporu podczas
spontanicznego oddychania odpowiedzialne są górne drogi
oddechowe, przede wszystkim nos, jama ustna, gardło
i krtań. Dystalne odcinki drzewa oskrzelowego stanowią
jedynie 10% całkowitego oporu w drogach oddechowych.
Stała czasu (Tc) wyraża stosunek podatności do
oporności układu oddechowego i opisuje czas, w jakim
płuca wypełniają się mieszaniną oddechową lub z niej
opróżniają. Czas potrzebny do opróżnienia płuc z 68% zawartego w nich powietrza odpowiada jednej stałej czasu,
natomiast trzy stałe czasu niezbędne są dla opróżnienia
płuc z 95% objętości oddechowej. Obliczając stałą czasu
u pacjenta sztucznie wentylowanego należy uwzględnić
również stałą czasu dla rurki intubacyjnej i dla respiratora.
Praca oddechowa (WOB) opisuje ilość pracy wykonanej przeciwko siłom elastycznym i oporowym płuc oraz
klatki piersiowej. Odzwierciedla ona energię niezbędną do
wywołania przepływu gazów wdłuż kierunku działania
danej siły. Podczas spontanicznego oddychania 60-70%
pracy oddechowej zużywane jest do pokonania sił statyczno-elastycznych płuc i klatki piersiowej, natomiast pozostałe 30-40% służy do pokonania oporu związanego z obecnością sił tarcia.
Metody mierzenia mechaniki oddychania
Badanie mechaniki oddychania u noworodków napotyka pewne ograniczenia, z których najbardziej oczywistym jest brak współpracy ze strony pacjenta, a ponadto
trudności interpretacyjne wyników pomiarów ze względu
na możliwość zadziałania licznych czynników zakłócających ich wiarygodność [1].
Podstawowym urządzeniem służącym do pomiaru mechaniki oddychania jest pneumotachometr. Za jego pomocą można dokonywać pomiarów zarówno u noworodków
sztucznie wentylowanych, jak i oddychających spontanicznie. Pneumotachometr za pomocą czujnika przepływu
mierzy różnicę ciśnień, potrzebną do wywołania przepływu przez jego światło oraz oblicza objętość przepływu
z wartości przepływu przypadającej na jednostkę czasu.
Wykorzystywane są również czujniki anemometryczne,
w których przepływ obliczany jest na podstawie stopnia ochłodzenia się przepływającego gazu, podgrzanego
uprzednio do wysokiej temperatury [1].
Kolejną metodą pomiaru mechaniki oddychania jest
pletyzmografia. Mierzy ona zmianę objętości gazów, wywołaną przez zmiany ciśnienia i temperatury spowodowane ruchami oddechowymi noworodka [1].
Techniki wypłukiwania gazów (helu lub tlenku azotu)
służą do mierzenia czynnościowej pojemności zalegającej.
Polegają one na ocenie obniżenia pierwotnie znanego stężenia gazu krążącego w zamkniętym układzie podczas
oddychania mieszaniną helu i powietrza (metoda wypłukiwania helu) lub czystym tlenem (metoda wypłukiwania
azotu) do momentu całkowitego wyeliminowania badanego gazu z pęcherzyków płucnych.
Przepływ, ciśnienie i objętość dla pojedynczego oddechu mogą być obliczone w momencie zrównania się ciś-
Ocena przydatności badania mechaniki oddychania u noworodków
nienia w górnych drogach oddechowych z ciśnieniem
pęcherzykowym. Efekt taki można wywołać powodując
okluzję na szczycie wdechu w technice jedno- lub wielokrotnej okluzji.
Wartość kliniczna badania mechaniki oddychania
u noworodków
Podatność płuc jest jednym z najczęściej mierzonych
parametrów. Jej zmiany, podobnie jak zmiany innych
parametrów mechaniki oddychania, odzwierciedlają zarówno fizjologiczne, jak i patologiczne procesy mające
miejsce w układzie oddechowym. W praktyce klinicznej
ocena funkcji układu oddechowego podczas wentylacji
mechanicznej jest sprawą o bardzo istotnym znaczeniu [2].
Nikischin [3] analizując stosunek ciśnienie/objętość (P/V)
za pomocą metody APVNL (analiza stosunku ciśnienieobjętość pod warunkiem nieliniowości – analysis of pressurevolume relationships under condition of nonlinearity) u 22
przedwcześnie urodzonych noworodków stwierdził, że
ocena podatności płuc może być przydatna do wykrywania nadmiernego rozdęcia płuc u mechanicznie wentylowanych dzieci, o czym można wnioskować z faktu, iż
podatność maleje pod koniec wdechu. Wczesne stwierdzenie takiego zagrożenia pozwala zatem dostosować parametry respiratora w taki sposób, aby zapobiec ciśnieniowemu uszkodzeniu płuc. Jednocześnie ocena zmian
podatności podczas inflacji, odzwierciedlających rekrutację pęcherzyków płucnych w czasie wdechu oraz ich
zapadanie się podczas wydechu, może być wykorzystana
do dostosowania wartości PEEP tak, aby zapobiec zapadaniu się pęcherzyków [4, 5].
Badania w podobnym celu przeprowadzili Fisher
i współpracownicy [6]. Stwierdzili oni spłaszczenie pętli
P/V pod koniec wdechu (pętla kształtu banana) w efekcie
nadmiernego rozdęcia płuc, a następnie porównali kształty
pętli P/V podczas ostatnich 20% wdechu (C20) oraz podczas całego wdechu. Stosunek C20/C < 0,80 świadczył
o rozdęciu płuc. Wcześniejsze prace publikowane przez innych autorów donosiły, iż mierzenie podatności płuc oraz
oporu układu oddechowego może być przydatne do przewidywania zachorowalności i śmiertelności po leczeniu
dysplazji oskrzelowo-płucnej, a także do oceny efektów
terapeutycznych leków takich jak diuretyki, bronchodilatatory oraz kortykosteroidy [7].
Leczenie farmakologiczne może wpływać na mechanikę oddychania. Istnieją badania oceniające, czy farmakologiczne porażenie mięśni, np. przy użyciu bromku
pankuronium, zmienia właściwości mechaniczne układu
oddechowego u noworodków. Noworodki utrzymują swoją
objętość oddechową głównie przez wczesną aktywację
mięśni wdechowych pod koniec wydechu oraz poprzez
mechanizm zamykania głośni [8]. Intubacja dotchawicza
oraz porażenie mięśni zaburzają ten proces, co prowadzi
do spadku objętości oddechowej oraz wzrostu oporu
układu oddechowego [9]. Wcześniejsze badania Bhuta-
247
niego [10] wykazały wzrost całkowitego oporu układu oddechowego oraz stopniowy spadek podatności dynamicznej podczas porażenia mięśni. Z kolei po ustąpieniu
porażenia opór układu oddechowego ulega obniżeniu
i dochodzi do istotnej poprawy mechaniki oddychania.
Przyczyną takich zmian jest prawdopodobnie powrót
aktywności tonicznej przepony oraz wzrost czynnościowej pojemności zalegającej (FRC). Burger [11] przeprowadził podobne badania, dotyczące podatności i oporu
układu oddechowego w dwóch grupach noworodków.
W grupie A pomiarów dokonywano podczas porażenia
mięśni bromkiem pankuronium, a następnie po ustąpieniu
jego działania. W grupie B mierzono wspomniane wartości
w odwrotnej kolejności. Nie stwierdzono jednakże istotnych zmian wartości zarówno oporu, jak i dynamicznej
podatności układu oddechowego, niezależnie od przynależności do jednej z badanych grup, a zatem zastosowanie
farmakologicznego zwiotczenia mięśni przy użyciu bromku pankuronium nie wpływa na mechanikę oddychania.
Kalenga i współpracownicy [2] zbadali grupę 17 przedwcześnie urodzonych noworodków leczonych wentylacją
oscylacyjną o wysokiej częstotliwości (HFOV) z powodu
zespołu zaburzeń oddychania (RDS – respiratory distress
syndrome). Celem pracy było określenie, czy optymalizacja początkowej objętości płuc wpływa na mechanikę
oddychania w taki sposób, by możliwe było stwierdzenie
osiągnięcia objętości optymalnej. Dla RDS charakterystyczne jest obniżenie FRC i podatności płuc oraz zaburzona wymiana gazowa[12]. Postępowanie polegało na stopniowym zwiększaniu ciągłego ciśnienia rozciągającego
(CDP – continuous distending pressure) aż do ciśnienia
optymalnego (optimal CDP; OCDP), czyli zapewniającego
prawidłowe utlenowanie przy minimalnej frakcji wdychanego tlenu. Określenie „CDP” zostało użyte w pracy jako
zamiennik dla średniego ciśnienia w drogach oddechowych (MAP) dla odpowiedniego typu aparatury zapewniającej mechaniczną wentylację metodą HFOV. Jednocześnie Kalenga dokonywał pomiaru podatności i oporu
układu oddechowego. W efekcie stwierdzono, iż seryjne
pomiary podatności nie pozwalają określić optymalnej
objętości płuc, jednakże niska początkowa wartość podatności sugeruje, że konieczne będzie zastosowanie wyższego ciśnienia rozciągającego (CDP), ponieważ jest ona
wykładnikiem ciężkości choroby płuc.
Istnieją również badania na temat relacji między podatnością płuc i optymalnym ich rozciągnięciem podczas
wentylacji mechanicznej metodą CMV (controlled mandatory ventilation). Ich rezultaty nie są jednoznaczne, jednakże część autorów stwierdziło poprawę podatności płuc
po optymalizacji ustawień PEEP (positive end-expiratory pressure; dodatnie ciśnienie końcowo-wydechowe)
[13-15].
Badanie mechaniki oddychania jest użyteczne zarówno z naukowego, jak i czysto praktycznego punktu widzenia. Jako takie wyjaśnia różnorodne procesy mające
248
K. Kuźmiak, M. Szymankiewicz
miejsce w płucach. Przykładem jest praca Bhata [17] oceniająca wpływ pozycji ciała przedwcześnie urodzonych,
wymagających podaży tlenu noworodków, na utlenowanie
krwi, mechanikę oddychania, objętość płuc oraz wzajemne
relacje między tymi parametrami. Wcześniejsze badania
[16] donosiły, że wyższy stopień utlenowania u przedwcześnie urodzonych noworodków ułożonych w pozycji
na brzuchu w okresie poporodowym wynika z poprawy
mechaniki oddychania, wyższych objętości płuc oraz
lepszego stosunku wentylacji do perfuzji. Bhat wykazał, że
u noworodków wymagających podaży tlenu saturacja
hemoglobiny tlenem i czynnościowa pojemność zalegająca (FRC) były istotnie wyższe w pozycji na brzuchu w
porównaniu do pozycji na plecach i istniała znacząca korelacja między tymi czynnikami. Podobny związek nie
występował u dzieci nie wymagających suplementacji
tlenu. Ponadto noworodki, u których podaż tlenu była konieczna, wymagały dostarczenia wyższych stężeń tlenu
przy ułożeniu na plecach niż na brzuchu. Nie stwierdzono
występowania istotnych statystycznie różnic między
wartościami podatności oraz oporu układu oddechowego
w zależności od pozycji ciała. Wyniki powyższego badania
pozwoliły wysnuć wnioski, że noworodki wymagające
podaży tlenu powinny być monitorowane w pozycji na
plecach przed podjęciem decyzji o zakończeniu suplementacji tlenem. Rodzice dzieci wymagających podaży tlenu,
u których podjęto decyzję o tlenoterapii domowej, powinni
być poinformowani, że ilość dostarczanego tlenu, potrzebnego do utrzymania adekwatnej saturacji, zależy od pozycji ciała dziecka [17].
Badanie mechaniki oddychania dostarcza również
informacji dotyczących przewidywania oraz rozwoju chorób układu oddechowego, a więc jest przydatne zarówno
z klinicznego, jak i epidemiologicznego punktu widzenia.
Istnieje zaledwie kilka prac oceniających czynność płuc
poprzedzającą zachorowanie w powiązaniu z następnie
występującą chorobą układu oddechowego [18-22]. Głównym ograniczeniem tego typu badań jest brak prostych,
wiarygodnych i powtarzalnych testów czynnościowych,
możliwych do wykonania na dużej populacji zdrowych
noworodków. Obecnie używane testy w większości wymagają stosowania zaawansowanego sprzętu oraz sedacji,
stąd można je wykonywać jedynie w specjalistycznych
ośrodkach badawczych. Wyjątkiem jest technika pojedynczej okluzji (SOT – single occlusion technique). Technika ta, nieinwazyjna, łatwa i szybka w wykonaniu, dostarcza informacji na temat podatności i oporu układu
oddechowego oraz stałej czasu. Można ją stosować u noworodków i dzieci oddychających spontanicznie, zarówno
podczas spokojnego snu, jak i czuwania [23]. Cechuje ją
małe zróżnicowanie w odniesieniu do zbierania danych,
ich selekcji i analizy zarówno między różnymi badaczami,
jak i w przypadku badań powtarzanych przez tego samego
obserwatora, stąd wniosek, że można ją stosować na dużej
populacji zdrowych noworodków i niemowląt [24]. Dużym
atutem tej techniki jest istnienie wytycznych dotyczących
sprzętu, przetwarzania sygnału, gromadzenia danych, kontroli i kryteriów akceptacji wyników [25-27].
Dotychczas opublikowane prace oceniające opór dróg
oddechowych oraz sprężystość płuc przedstawiają znacznie zróżnicowane wyniki. Seryjne pomiary mechaniki oddychania odzwierciedlające postęp lub cofanie się zmian
chorobowych będących przyczyną jej zaburzeń, mogą
potencjalnie stanowić podstawę do zakończenia wsparcia
oddechowego metodą NCPAP u noworodków. Jednakże
trudno jest interpretować wyniki tych pomiarów ze względu na wspomniane wcześniej ich zróżnicowanie. Można
domniemywać, iż te różnice mogą być wytłumaczone
czynnikami demograficznymi, a także zróżnicowaniem
wzorca oddechowego, zarówno osobniczym, jak i międzyosobniczym. Pandit i współ. [28] stwierdzili, iż opór w drogach oddechowych ulega obniżeniu wraz z wiekiem, przyrostem masy ciała, częstością oddychania (RR – respiratory rate) oraz objętością oddechową (VT), natomiast
wzrasta jako funkcja iloczynu RR × VT oraz stosunku
czasu wdechu do czasu wydechu (TI/TE). Z kolei sprężystość maleje wraz z wiekiem, wzrostem masy ciała, VT oraz
u płci żeńskiej, natomiast rośnie wraz ze wzrostem RR
oraz TI/TE. Dane te są potencjalnie przydatne w praktyce
klinicznej w interpretacji zmierzonych wartości oporu
i sprężystości pod kątem podejmowania decyzji dotyczących kontynuowania bądź zakończenia wsparcia oddechowego.
Z kolei znajomość wartości stałej czasu pomaga w takim ustawieniu parametrów wentylacji mechanicznej, aby
nie doszło do powstania niedodmy wskutek usunięcia
nadmiernej ilości powietrza z płuc bądź do powstania
zjawiska pułapki powietrznej w efekcie zalegania nadmiaru powietrza. Natomiast znajomość wartości pracy oddechowej pozwala zobiektywizować decyzję o ekstubacji
noworodka [1].
Argumentem wspierającym powyższą tezę jest także
praca Garga [29], dowodząca, iż seryjne pomiary mechaniki oddychania dają podstawę do zakończenia leczenia
metodą ECMO (extracorporeal membrane oxygenation).
Dotychczas decyzję o zakończeniu krążenia pozaustrojowego podejmowano empirycznie, na podstawie klinicznej poprawy wymiany gazowej, prężności gazów we krwi
tętniczej oraz obrazu radiologicznego, co z jednej strony
mogło prowadzić do przedwczesnej dekaniulacji, z drugiej
zaś zbędnie przedłużony czas utrzymywania bypassu
mógł doprowadzić do poważnych komplikacji. Podstawą
do przeprowadzenia badań przez Garga było założenie, iż
poprawa wyników pomiarów mechaniki oddychania odzwierciedla polepszenie wydolności płuc, a zatem jest
czynnikiem predykcyjnym udanego zakończenia leczenia
ECMO. Mierzono opór płucny, podatność dynamiczną
oraz objętość oddechową. Badania wykazały wysoką wartość predykcyjną podatności dynamicznej, która sukcesywnie rośnie wraz z efektywnością leczenia. Stwierdzo-
Ocena przydatności badania mechaniki oddychania u noworodków
no, że minimalna podatność dynamiczna związana z udaną
dekaniulacją wynosi 0,6 ml/cm H2O, natomiast wartość 0,8
ml/cm H2O pozwala na pewniejsze przewidywanie zakończenia leczenia ECMO z sukcesem. Wystąpiła również
odwrotna zależność pomiędzy wartością podatności dynamicznej w momencie dekaniulacji a czasem trwania
wentylacji mechanicznej, następującej po leczeniu ECMO,
tzn. dzieci mające wyższą podatność wymagały krótszego
czasu wspomagania oddychania. Seryjne pomiary oporu
w drogach oddechowych mają niską wartość predykcyjną.
Obserwowano jedynie spadek jego wartości w momencie
dekaniulacji w porównaniu z wartością podczas rozpoczęcia ECMO. Badania te mogą być przydatne do określenia najwcześniejszego czasu, w którym możliwe jest
zakończenie utlenowania pozaustrojowego z sukcesem.
Fitzgerald i współpracownicy [31] wykorzystali badania mechaniki oddychania prowadzone wśród noworodków ze skrajnie małą urodzeniową masą ciała (ELBW;
<1000 g) do oceny, czy dzieci z zespołem zaburzeń oddychania (zwanym w pracy zespołem błon szklistych,
HMD – hyaline membrane disease) mają bardziej zaburzone funkcje płuc i napęd oddechowy podczas rozwoju
przewlekłej choroby płuc (chronic neonatal lung disease;
CNLD) niż dzieci wyłącznie z chorobą niedojrzałych płuc
(ILD – immature lung disease). Wyjaśnienia wymaga zróżnicowanie pomiędzy dwoma wspomnianymi grupami noworodków. Noworodki z niedojrzałymi płucami, bez towarzyszącego zespołu zaburzeń oddychania (ILD), charakteryzują się występowaniem bezdechu jako początkowego
problemu oddechowego, z następowym małym wysiłkiem
oddechowym przez kilka dób; średnim zapotrzebowaniem
na tlen (FiO2 < 0,45) ewoluującym w czasie 1-2 tygodni;
niewielką (lub żadną) odpowiedzią na leczenie surfaktantem; niewielkimi lub niespecyficznymi zmianami w
obrazie RTG klatki piersiowej oraz koniecznością utrzymania następujących parametrów respiratora: PIP < 20 cm
H2O, 40-60 oddechów/minutę. Z kolei noworodki z zespołem zaburzeń oddychania (HMD) w ciągu kilku godzin
po urodzeniu rozwijają tachypnoe z towarzyszącym zapadaniem się klatki piersiowej; ich zapotrzebowanie na
tlen jest wysokie (FiO2 > 0,50); wykazują zazwyczaj spektakularną odpowiedź na suplementację surfaktantem; na
zdjęciu RTG klatki piersiowej widoczny jest powietrzny
bronchogram, obraz mlecznej szyby; parametry respiratora to: PIP > 20 cm H2O, częstość oddechów 40-60/min. Pomiar i analiza następujących parametrów mechaniki oddychania: częstość oddychania, objętość oddechowa, wentylacja minutowa, opór, podatność, impedancja płuc, praca
oddechowa oraz ciśnienie otwarcia dróg oddechowych 100
ms po rozpoczęciu wdechu i maksymalne ciśnienie wdechowe wykazały brak znaczących różnic między dziećmi
z HMD i ILD. Wartości podatności płuc i oporu w drogach
oddechowych u badanych noworodków w niewielkim
stopniu odbiegały od wartości prawidłowych, w przeciwieństwie do mniej niedojrzałych dzieci z ich charakte-
249
rystycznym profilem obniżonej podatności i podwyższonego oporu płucnego [30]. Autorzy pracy wywnioskowali, że uzasadniony jest konserwatywny optymizm co do
rozwoju prawidłowej lub bliskiej prawidłowej czynności
płuc u noworodków ze skrajnie małą urodzeniową masą
ciała, niezależnie od ich przynależności do jednej z badanych grup.
Do podobnych wniosków doszli Merth i współ. [33],
którzy oceniali wybrane parametry mechaniki oddychania
w grupie zdrowych, przedwcześnie urodzonych noworodków, porównując je z kontrolną grupą zdrowych
noworodków urodzonych o czasie. Ponieważ przed 37. tygodniem ciąży płuca osiągają jedynie woreczkową fazę
rozwoju, poród przedwczesny może być związany z zahamowaniem wzrostu i rozwoju płuc, co potencjalnie mogą odzwierciedlać zmienione mechaniczne właściwości
układu oddechowego [32]. Badacze stwierdzili te same
wartości FRC w obu grupach dzieci skorygowane do długości ciała. Podatność układu oddechowego była niższa
u noworodków przedwcześnie urodzonych, jednakże różnicę tę eliminowało odniesienie do wieku ciążowego.
Objętość płuc również była podobna w tym samym wieku
postkoncepcyjnym, aczkolwiek noworodki urodzone
przedwcześnie były mniejsze, a tym samym miały mniejsze objętości płuc, od noworodków urodzonych w terminie w tym samym wieku postnatalnym. Konkluzją tych
badań było stwierdzenie, że wiek ciążowy < 37 tygodni
jest związany z prawidłową mechaniką oddychania w odniesieniu do wielkości ciała oraz z prawidłową dystrybucją wentylacji u zdrowych noworodków bez chorób
krążeniowo-oddechowych.
Badanie mechaniki oddychania może służyć zarówno
do oceny relacji pomiędzy uszkodzeniami strukturalnymi
i właściwościami mechanicznymi płuc, jak i do przewidywania długoterminowych efektów tych uszkodzeń, dokonanych w ciągu kilku pierwszych tygodni życia u przedwcześnie urodzonych noworodków głównie przez ekspozycję na wysokie stężenia tlenu oraz mechaniczną wentylację. Postnatalne uszkodzenie płuc powoduje obstrukcję dróg oddechowych, hiperinflację, obniżenie objętości
oddechowej i zmiany mechaniki płuc [34]. De Mello
i współpracownicy [35] wykazali, iż podatność płuc maleje wraz z liczbą patologicznych znalezisk w tomografii
klatki piersiowej u noworodków z bardzo małą urodzeniową masą ciała. Dzieci, u których stwierdzono 3 lub więcej
anomalie strukturalne płuc, wykazywały większe zapotrzebowanie na tlen i mechaniczną wentylację oraz ze zwiększonym prawdopodobieństwem rozwijały przewlekłą
chorobę płuc. Obniżenie podatności płuc może być wyjaśnione istnieniem zwłóknień okołooskrzelowych, zmniejszeniem liczby pęcherzyków płucnych i zastępowaniem
prawidłowej tkanki płucnej przez tkankę włókninową.
Związek między znaleziskami tomograficznymi i podatnością wskazuje głównie na choroby dotyczące miąższu
płucnego. Nie wykazano korelacji między oporem układu
250
K. Kuźmiak, M. Szymankiewicz
oddechowego i znaleziskami morfologicznymi w płucach.
Suplementacja egzogennym surfaktantem jest powszechnie przyjętym sposobem leczenia zespołu zaburzeń
oddychania noworodków. Chung i współpracownicy [39]
poszukiwali odpowiedzi na pytanie, jaki jest mechanizm
szybkiej poprawy utlenowania krwi tętniczej po podaniu
surfaktantu i czy odpowiedzialne są za nią zmiany parametrów mechaniki oddychania. W badaniach innych
autorów [36, 37] podanie surfaktantu zwierzętom laboratoryjnym powodowało zarówno polepszenie wymiany
gazowej, jak i poprawę uprzednio zmniejszonej podatności
płuc. Badania na populacji ludzkiej nie wykazały podobnego efektu, jeśli chodzi o podatność układu oddechowego, wentylację minutową oraz całkowity opór układu oddechowego [38]. Analiza przeprowadzona przez zespół Chunga [39] nie wykazała również istotnych zmian
mechaniki oddychania podczas obserwacji. Stwierdzono
poprawę indeksu oksygenacji (OI – oxygenation index)
oraz tętniczo-pęcherzykowej różnicy prężności tlenu ((A-a)
DO2), a stosunek objętości przestrzeni martwej do objętości oddechowej sukcesywnie malał po podaniu surfaktantu. Powyższe czynniki dowodzą według autorów, że to
właśnie zmniejszenie fizjologicznej przestrzeni martwej
spowodowane rekrutacją niedodmowych pęcherzyków
płucnych, a nie zmiany mechaniki oddychania, jest pierwotnie odpowiedzialne za poprawę utlenowania po terapii
surfaktantem. Z kolei Cotton [40] również wykazał, że dostarczenie egzogennego surfaktantu do niedodmowych
pęcherzyków płucnych powoduje ich rekrutację, o czym
świadczy wzrost FRC 30 minut po podaniu substancji czynnej powierzchniowo. Jednakże jako przyczynę poprawy
utlenowania podał stabilizację pęcherzyków płucnych,
a nie ich rekrutację.
Niemniej istnieją prace donoszące o poprawie dynamicznej podatności płuc oraz wymiany gazowej podczas
wentylacji mechanicznej po terapii surfaktantem [41].
Szybką i istotną poprawę mechaniki oddychania oraz
lepsze utlenowanie krwi tętniczej przynosi metoda leczenia zespołu zaburzeń oddychania polegająca na płukaniu
płuc roztworem surfaktantu (SLL – surfactant lung lavage)
i następowym podaniu surfaktantu. Odnotowano znaczny
wzrost podatności dynamicznej, spadek oporu dróg oddechowych i średniego ciśnienia w drogach oddechowych
[42].
Badania mechaniki oddychania przynoszą również
wyjaśnienie mechanizmów kompensacyjnych występujących u przedwcześnie urodzonych noworodków. Davis
[43] badał, jakie zmiany w mechanice oddychania noworodków powodują westchnienia, a więc szybkie, głębokie
wdechy, po których następuje przedłużony wydech.
Stwierdził wzrost podatności układu oddechowego, obniżenie oporu płucnego oraz brak zmian wartości FRC w następstwie westchnienia. Rezultat tych obserwacji sugeruje,
że dochodzi wówczas do rekrutacji niedodmowych pęcherzyków płucnych oraz redystrybucji objętości płuc, co
w efekcie daje optymalny stosunek ciśnieniowo-objętościowy.
Prawdopodobny stopień zaburzenia czynności oddechowych w przyszłości u noworodków leczonych na oddziale intensywnej terapii można oszacować poprzez
badanie mechaniki oddychania [44-46]. Potrzebna jest
jednak prosta technika, możliwa do wykonania przyłóżkowo zarówno u zdrowych, jak i u chorych noworodków.
Taką techniką jest pneumotachografia, za pomocą której
można ocenić wzorzec oddechowy. Na wzorzec oddechowy wpływa zarówno czynność ośrodka oddechowego, jak
i mechanika oddychania. Schmalisch [47] stwierdził, że
wzorzec ten różni się istotnie u dzieci z CLD w porównaniu z kontrolną grupą zdrowych dzieci. Charakterystyczny
kształt pętli przepływ-objętość (TBFVL – tidal breathing
flow-volume loop), a szczególnie jej części wydechowej,
oraz zwiększona częstość oddychania i skrócony czas
wdechu u dzieci z CLD wskazują na zaburzenie funkcji
oddechowych. Jednakże technika ta nie jest w pełni wiarygodna ze względu na wpływ kontroli nerwowej na
kształt pętli TBFVL, dlatego autorzy sugerują jej wykorzystanie jako badania pierwszego rzędu, oceniającego
czynność układu oddechowego u noworodków po wypisaniu z oddziału intensywnej terapii. Natomiast przyczyny
zaburzeń funkcji oddechowych powinny być badane bardziej wyspecjalizowanymi metodami [47].
Podsumowanie
Przedstawione powyżej badania przekonują o przydatności mierzenia mechaniki oddychania u noworodków.
Dostarczają one istotnych danych pozwalających dostosować parametry sztucznej wentylacji w taki sposób,
aby zapobiec powstawaniu niedodmy lub zjawiska pułapki powietrznej, a w następstwie rozedmy u noworodków
z niewydolnością oddechową. Tym samym przyczyniają
się do zapobiegania uszkodzeniu płuc wskutek urazu ciśnieniowego czy objętościowego.
Efekty terapeutyczne środków farmakologicznych,
a także leczenia za pomocą mechanicznej wentylacji, mogą być oceniane za pomocą zmierzonych parametrów mechaniki oddychania. Dzięki temu możliwa jest odpowiednia modyfikacja stosowanego leczenia stosownie do dynamiki zmian chorobowych.
Mierzenie wybranych wartości mechaniki oddychania
pozwala przewidywać wystąpienie oraz ciężkość przebiegu choroby płuc, a także jej postęp bądź cofanie się. Pomaga ponadto ustalić relacje pomiędzy strukturalnymi
uszkodzeniami płuc a zaburzeniami ich funkcji.
Znajomość podstawowych parametrów mechaniki oddychania pozwala także ustalić wytyczne postępowania
podczas kończenia leczenia za pomocą wybranych metod
przyrządowych lub środków farmakologicznych, a także
sformułować zalecenia co do dalszego postępowania.
Istnieją także badania dowodzące, że możliwe jest
ostrożne formułowanie rokowania dotyczącego funkcji od-
Ocena przydatności badania mechaniki oddychania u noworodków
dechowych po przebyciu choroby układu oddechowego
lub np. po przedwczesnym porodzie.
Jednakże w związku z wieloma ograniczeniami pomiarów mechaniki oddychania, związanymi z trudnościami
technicznymi, interpretacyjnymi lub trudnościami w przeprowadzeniu szeroko zakrojonych, wiarygodnych pomiarów na dużej populacji zdrowych noworodków, konieczne
są dalsze badania w celu gromadzenia jak największej
ilości istotnych danych oraz opracowywania coraz doskonalszych metod pomiarowych.
Piśmiennictwo
[1] Szymankiewicz M. (2001) Mechanika oddychania. [W:] Wspomaganie utlenowania i wentylacji noworodków, red. Szymankiewicz M. OWN, tom VI, Poznań.
[2] Kalenga M., Battisti O., Francois A. i wsp. (1998) High-fre-
quency oscillatory ventilation in neonatal RDS: initial volume optimization and respiratory mechanics. J. Appl. Physiol.
84: 1174-1177.
[3] Nikischin W., Gerhardt T., Everest R., Bancalari E. (1998)
A new method to analyze lung compliance when pressurevolume relationship is nonlinear. Am. J. Respir. Crit. Care
Med. 158: 1052-1060.
[4] Matamis D., Lemaire F., Harf A. i wsp. (1984) Total respira-
tory pressure volume curves in the adult respiratory distress
syndrome. Chest 86: 58-66.
[5] Servillo G., Svantesson C., Beydon L. i wsp. (1997) Pressure
volume curves in acute respiratory failure: automated low
flow inflation versus occlusion. Am. J. Respir. Crit. Care Med.
155: 1629-1636.
[6] Fisher J. B., Mammel C. M., Coleman I. i wsp. (1988) Iden-
tifying lung overdistention during mechanical ventilation by
using volume-pressure loops. Pediatr. Pulmonol. 5: 10-14.
[7] Graff M. A., Novo R. P., Diaz M. wsp. (1986) Compliance
measurement in respiratory distress syndrome: the prediction of outcome. Pediatr. Pulmonol. 2: 332-336.
[8] Fisher J. T., Mortola J. P., Smith J. B. i wsp. (1982) Development of the control of breathing. Am. Rev. Respir. Dis. 125:
650-657.
[9] Miller J., Law A. B., Parker R. A. i wsp. (1994) Effects of mor-
phine and pancuronium on lung volume and oxygenation in
premature infants with hyaline membrane disease. J. Pe-
diatr. 125: 97-103.
[10] Bhutani V. K., Abbasi S., Sivieri E. M. (1988) Continuous ske-
letal muscle paralysis: effect on neonatal pulmonary mechanics. Pediatrics 81: 419-422.
[11] Burger R., Fanconi S., Simma B. (1999) Paralysis of ventilated
newborn babies does not influence resistance of the total
respiratory system. Eur. Respir. J. 14: 357-362.
[12] Fletcher M. E., Dezateux C. A., Stocks J. (1992) Respiratory
compliance in infants: a preliminary evaluation of the multiple interrupter technique. Pediatr. Pulmonol. 14: 118-125.
[13] Sivan Y., Deakers T.W., Newth C. J. L. (1991) Effects of endexpiratory pressure on respiratory compliance in children
with acute respiratory failure. Pediatr. Pulmonol. 11: 103107.
[14] Suter P. M., Fairley H. B., Isenberg M. D. (1978) Effect of tidal
volume and positive end-expiratory pressure on compliance
during mechanical ventilation. Chest 73: 158-162.
[15] Mathe J. C., Clement A., Chevalier J. Y. i wsp. (1987) Use of
inspiratory pressure-volume curves for determination of appropriate positive end-expiratory pressure in newborns with
hyaline membrane disease. Intensive Care Med. 13: 332-336.
251
[16]Lioy J., Manginello F. P. (1988) A comparison of supine and
prone positioning in the immediate postextubation period of
neonates. J. Pediatr. 112: 982-984.
[17]Bhat R. Y., Leipala J. A., Singh N. R.-P. i wsp. (2003) Effect of
posture on oxygenation,lung volume and respiratory mechanics in premature infants studied before discharge. Pediatrics 112: 29-32.
[18]Young S., Arnott J., O’Keeffe P. T. (2000) The association
between early life lung function and wheezing during the
first 2 yrs of life. Eur. Respir. J. 15: 151-157.
[19]Martinez F. D., Morgan W. J., Wright A. L. (1988) Diminished
lung function as a predisposing factor for wheezing respiratory illness in infants. N. Engl. J. Med. 319: 1112-1117.
[20]Dezateux C., Stocks J., Wade A. M. (2001) Airway function at
one year: association with premorbid airway function, wheezing, and maternal smoking. Thorax 56: 680-686.
[21]Clarke J. R., Salmon B., Silverman M. (1995) Bronchial responsiveness in the neonatal period as a risk factor for wheezing in infancy. Am. J.Respir. Crit. Care Med. 151: 1434-1440.
[22]Adler A., Tager I. B., Brown R. W. (1995) Relationship between an index of tidal flow and lower respiratory illness in
the first year of life. Pediatr. Pulmonol. 20: 137-144.
[23]Lodrup K. C., Mowinckel P., Carlsen K. H. (1992) Lung-function measurements in awake compared to sleeping newborn-infants. Pediatr. Pulmonol. 12: 99-104.
[24]Katier N., Uiterwaal C. S. P. M., de Jong B. M. i wsp. (2005)
Feasibility and variability of neonatal and infant lung function measurement using the single occlusion technique.
Chest 128: 1822-1829.
[25]Frey U., Stocks J., Coates A. (2000) Specifications for equip-
ment used for infant pulmonary function testing. ERS/ATS
Task Force on Standards for Infant Respiratory Function
Testing. European Respiratory Society/American Thoracic
Society. Eur. Respir. J. 16: 731-740.
[26]Frey U., Stocks J., Sly P. (2000) Specification for signal processing and data handling used for infant pulmonary function testing. ERS/ATS Task Force on Standards for Infant
Respiratory Function Testing. European Respiratory Society/American Thoracic Society. Eur. Respir. J. 16: 1016-1022.
[27]Gappa M., Colin A. A., Goetz I. (2001) Passive respiratory mechanics: the occlusion techniques. Eur. Respir.J. 17: 141-148.
[28]Pandit P. B., Pyon K. H., Courtney S. E. i wsp. (2000) Lung resistance and elastance in spontaneously breathing preterm
infants: effect of breathing pattern and demographics. J. Appl.
Physiol. 88: 997-1005.
[29]Garg M., Lew C. D., Ramos A. D. i wsp. (1991) Serial measu-
rement of pulmonary mechanics assists in weaning from
extracorporeal membrane oxygenation in neonates with respiratory failure. Chest 100: 770-774.
[30]Coates A. L., Vallinis P., Mullahoo K. i wsp. (1994) Pulmonary impedance as an index of severity and mechanism of
neonatal lung disease. Pediatr Pulmonol. 17: 41-49.
[31]Fitzgerald D. A., Mesiano G., Brosseau L., Davis G. M. (2000)
Pulmonary outcome in extremely low birth weight infants.
Pediatrics 105: 1209-1215.
[32]Brody J. S., Thurlbeck W. M. (1986) Development, growth
and aging of the lung. [W:] Handbook of Physiology. Section
3. The Respiratory System. Vol. III. Mechanics of Breathing.
Part 1., red. Fishman A.P., Macklem P. T., Mead J. American
Physiological Society, Bethesda, Maryland.
[33]Merth I. T., de Winter J. P., Borsboom G. J. J.M., Quanjer Ph.
H. (1995) Pulmonary function during the first year of life in
healthy infants born prematurely. Eur. Respir. J. 8: 1141-1147.
[34]Koumbourlis A. C., Motoyama E. K., Mutich R. L. i wsp.
(1996) Longitudinal follow-up of lung function from child-
hood to adolescence in prematurely born patients with neonatal chronic lung disease. Pediatr Pulmonol 21(1): 28-34.
252
K. Kuźmiak, M. Szymankiewicz
[35] De Mello R. R., Dutra M. V. P., Ramos J. R. i wsp. (2003) Lung
mechanics and high-resolution computed tomography of the
chest in very low birth weight premature infants. Sao Paulo
Med. J. 121.
[36] Jobe A., Ikegami M., Glatz T. i wsp. (1981) Duration and cha-
racteristics of treatment of premature lambs with natural
surfactant. J. Clin. Invest. 67: 370-375.
[37] Metcalfe I. L., Pototschnik R., Burgoyne R., Enhorning G.
(1982) Lung expansion and survival in rabbit neonates treated with surfactant extract. J. Appl. Physiol. 53: 838-843.
[38] Davis J.M., Veness-Meehan K., Notter R.H. i wsp. (1988)
Changes in pulmonary mechanics after the administration of
surfactant to infants with respiratory distress syndrome. N.
Engl. J. Med. 319: 476-479.
[39] Chung E. H., Ko S. Y., Kim I. Y. i wsp. (2001) Changes in dead
space/tidal volume ratio and pulmonary mechanics after surfactant replacement therapy in respiratory distress syndrome
of the newborn infants. J. Korean Med. Sci. 16: 51-56.
[40] Cotton R. B., Olsson T., Law A. B. i wsp. (1993) The physiologic effects of surfactant treatment on gas exchange in newborn premature infants with hyaline membrane disease. Pe-
[43]Davis G. M., Moscato J. (1994) Changes in lung mechanics
following sighs in premature newborns without lung disease.
Pediatr. Pulmonol. 17: 26-30.
[44]Hjalmarson O., Sandberg K. L. (2005) Lung function at term
reflects severity of bronchopulmonary dysplasia. J. Pediatr.
146: 86-90.
[45]Lui K., Lloyd J., Ang E. i wsp. (2000) Early changes in res-
piratory compliance and resistance during the development
of bronchopulmonary dysplasia in the era of surfactant therapy. Pediatr. Pulmonol. 30: 282-290.
[46]Schmalisch G., Wauer R. R., Bohme B. (2000) Effect of early
ambroxol treatment on lung functions in mechanically ventilated preterm newborns who subsequently developed
a bronchopulmonary dysplasia (BPD). Respir. Med. 94: 378-
384.
[47]Schmalisch G., Wilitzki S., Wauer R. R. (2005) Differences in
tidal breathing between infants with chronic lung diseases
and healthy controls. BMC Pediatrics 5: 36.
diatr. Res. 34: 495-501.
[41] Couser R. J., Ferrara T. B., Ebert J. i wsp. (1990) Effects of
exogenous surfactant therapy on dynamic compliance during
mechanical breathing in preterm infants with hyaline membrane disease. J. Pediatr. 116: 119-124.
[42] Szymankiewicz M., Gadzinowski J., Kowalska K. (2004) Pulmonary function after surfactant lung lavage followed by
surfactant administration in infants with severe meconium
aspiration syndrome. J. Matern. Fetal Neonatal Med. 16(2):
J
Malwina Kuźniak
Klinika Neonatologii
Uniwersytet Medyczny w Poznaniu
ul. Polna 33, 60-535 Poznań
e-mail: [email protected]
125-130.
Evaluation of usefulness of lung mechanics measurements in newborns
Lung mechanics reflects physical features of the respiratory system. Lung function measurements describe dynamic relationships
between pressures, gas flows and volumes in the lungs. Their results explain process of breathing and gas exchange in both healthy
and injured lungs. This article presents arguments, that there is a need of lung mechanics measurements, because they are of clinical
and educational value. Lung function measurements provides data, that allow to adjust parameters of mechanical ventilation to avoid
both lung injuries caused by barotrauma and atelectasies of the lungs. Guidelines concerning weaning of mechanical ventilation,
NCPAP or ECMO might be established on the basis of lung mechanics. There is a possibility to modify treatment according to the
pathological process in the lungs, because lung mechanics reflects therapeutic effects of the pharmaceutics. It also allows to predict
appearance, severity and dynamics of lung disease. It provides data to establish prognosis concerning future lung function, morbidity
and mortality according to lung function and structural disorders. There is still a need to continue lung function measurements in
newborns because there are many limitations according to necessary equipment, difficulties to interpret the results of the measurements and to examine large populations of healthy neonates.
Key words: neonate, lung mechanics, compliance, resistance, functional residual capacity (FRC)

Podobne dokumenty