02_klasyfikacja przewodow

Komentarze

Transkrypt

02_klasyfikacja przewodow
Klasyfikacja przewodów i materiały
przewodowe
Podział przewodów:
• przewody i kable elektroenergetyczne
• przewody i kable telekomunikacyjne
• przewody nawojowe
• przewody i kable specjalne
Przewody elektroenergetyczne:
• przewody gołe
• przewody szynowe
• przewody instalacyjne
• przewody do odbiorników przenośnych
• przewody specjalnego przeznaczenia
Przewody:
• posiadają izolację z materiałów stałych
• są budowane na napięcia do 6 kV
• układane wyłącznie w pomieszczeniach
Kable:
• budowane na pełny zakres napięć
• mogą być układane w ziemi i w wodzie
Do wykonywania instalacji elektrycznych w budynkach
używamy
przewodów
izolowanych.
Przewody
instalacyjne możemy podzielić na jedno i wielożyłowe.
Przewód jednożyłowy zawiera żyłę metalową
przeznaczoną do przewodzenia prądu oraz izolację
która spełnia zarazem rolę izolacji roboczej (ochrona
przed zwarciami) jak i podstawowej (ochrona przed
porażeniem). na izolację mogą być nałożone
dodatkowe warstwy ochronne.
Przewód wielożyłowy uzyskujemy łącząc większą
liczbę przewodów jednożyłowych we wspólnej
warstwie ochronnej (powłoce). Najbardziej popularne
są przewody 2, 3 , 4 i 5-żyłowe, choć w wykonaniach
specjalnych można znaleźć i inne rozwiązania.
Żyły przewodów wykonuje się głównie z miedzi i
aluminium. Przewody miedziane są preferowane jako
najlepsze ze względu na lepszą wytrzymałość
mechaniczną, lepszą konduktywność właściwą i
łatwiejsze łączenie. Jednak aluminium stosuje się nadal
ze względu na niższą wagę i cenę przewodów
przeznaczonych do przesyłu takiego samego prądu.
Przekroje przewodów są znormalizowane i wynoszą w
mm2:
0,5; 0,75; 1; 1,5; 2,5; 4; 6; 10; 16; 25; 35;
50; 70; 95; 120; 150; 185; 240; 300; 400;
500; 625; 800; 1000
mm2
Przewody ze względu na konstrukcję żyły możemy
podzielić na drut i linki (wielodrutowe).
Drut nadaje się do instalacji, które nie muszą być
giętkie, np. instalacji podtynkowych.
Linki
stosujemy zawsze wtedy, gdy zasilamy
odbiorniki ruchome.
Na izolację przewodów mogą być nałożone dodatkowe
warstwy ochronne:
• Powłoka, czyli szczelna warstwa zapobiegająca
wnikaniu wilgoci do przewodu.
• Pancerz wykonany przez owinięcie metalowymi
taśmami lub drutami dla ochrony od uszkodzeń
mechanicznych.
• Odzież, czyli oplot z materiału włóknistego na izolacji
dla ochrony od czynników atmosferycznych.
Typ przewodu określa też jego napięcie znamionowe,
podawane w postaci Uo/U gdzie Uo oznacza napięcie
żyła-ziemia, a U - napięcie żyła-żyła. Zwykle wartości
te wynoszą: 300/300; 300/500; 450/750 oraz
600/1000 V
Typy przewodów oznacza się oznaczeniami literowymi.
Oznaczenia literowe określające budowę przewodów elektroenergetycznych
Materiał powłoki:
polwinit
polwinit o ograniczonym
rozprzestrzenianiu płomienia
tworzywo sztuczne bezhalogenowe
Materiał izolacji:
polwinit
guma silikonowa
guma naturalna
Informacje uzupełniające:
izolacja i opona gumowa
izolacja i opona polwinitowa
izolacja o zwiększonej grubości
izolacja ciepłoodporna
oplot z włókna szklanego
uzbrojenie
osłona polwinitowa
przewód samonośny
przewód wtynkowy
przewód płaski
przewód płaski
do przyklejania
Materiał żył:
miedź
aluminium
Budowa żył:
drut
linka
linka o zwiększonej giętkości
Typ przewodu ruchomego:
sznur
oponowy
oponowy z oponą
o ograniczonym
rozprzestrzenianiu
płomienia
- składnik symbolu
literowego
- brak symbolu literowego
Pisownia znaków symboli
obowiązuje z podanej
kolejności
mieszkaniowy
warsztatowy
przemysłowy
Y Yn N
A D L Lg S O On M W P
G Gs Y
Y d c b u y n t p pp
przewody bez powłoki
przewody kabelkowe
przewody oponowe i sznury
OZNACZENIE TYPU PRZEWODU
Rodzaj oznaczenia
Oznaczenie konstrukcji
żyły
Oznaczenie materiału
żyły innego niż miedź
(przed literą oznaczającą
konstrukcję żyły)
Oznaczenie materiału
izolacji (po literze
oznaczającej konstrukcję
żyły)
Oznaczenie powłoki
(przed literą oznaczającą
materiał żyły)
Oznaczenie cech budowy
przewodu
Oznaczenie
przeznaczenia przewodu
Oznaczenia dodatkowe
przewodów
płaszczowych i
kablowych
Oznaczenia dodatkowe
przewodów do
odbiorników
Oznaczenia dodatkowe
przewodów
samochodowych i
lotniczych
Znaczenie symboli literowych
D
- drut
L
- linka
L...g
- linka giętka
A
- aluminium
F
- stal miękka
Przykłady
D, DY, DG
LY
LYg
ADY, ADG, ALY
FDYt
Y
G
X
- izolacja polwinitowa
- izolacja gumowa
- izolacja polietylenowa
DY, LY
DG, LG
LX
Y
- powłoka polwinitowa
YADY
a
b
c
d
p
u
n
ak
t
w
jo
jp
P
K
a
- powłoka pokryta przędzą bawełnianą
- izolacja odporna na podwyższoną temperaturę
- odzież niepalna
- o zwiększonej grubości izolacji polwinitowej
- płaski
- uzbrojony
- przewód z linką nośną
- przewód akumulatorowy
- przewód wtynkowy
- przewód wysokiego napięcia
- przewód jezdny okrągły
- przewód jezdny profilowy
- płaszcz metalowy
- powłoka ołowiana
- oplot nasycony, odporny na wpływy
chemiczne i atmosferyczne
- okrągły
- opancerzony taśmą stalową
- do instalacji rur jarzeniowych, reklamowych
- sznur
- przewód
- mieszkaniowy
- warsztatowy
- przemysłowy
- dźwigowy
- spawalniczy
- górniczy
- do silników głębinowych
- opona z gumy trudno palnej
- ekran z gumy przewodzącej
- samochodowy
- zapłonowy
- lotniczy
- oplot lakierowany
- ekran w postaci oplotów z drutów miedzianych
DGa
LGbc
o
t
N
S
O
M.
W
P
D
S
G
GŁ
On
ek
S
Z
L
l
ek
DYd
YDYp
ADGu
YADYn
LGak
DYt
DGw
Djo
Djp
PY
KG
KGao
KGo
KGato
LYN
OM, OMY
OW, OWY
OP
OD, OuD
OS
OG
OGŁ
OnG
OnGek
LY-S
FGI-ZS
LGI-L
GLI-l
Fyek-ZS
Przykłady:
z
żyłą
miedzianą
DY750 1x2,5 mm2 – przewód
jednodrutową (D) o izolacji polwinitowej (Y) na
napięcie 750V, o przekroju znamionowym żyły
2,5 mm2
YADYp 3x4 mm2 przewód z żyłami aluminiowymi (A),
jednodrutowymi (D) o izolacji polwinitowej (Y
po symbolu D), z powłoką polwinitową (Y przed
symbolem A), płaski trzyżyłowy, o przekroju żył
4 mm2
KGao 4x6 mm2 przewód kabelkowy z powłoką
ołowianą, o izolacji gumowej (G), pokryty
oplotem włóknistym nasyconym (a), okrągły (o),
czterożyłowy, o przekroju znamionowym żył
jednodrutowych miedzianych 6 mm2
SMY 2x0,5 mm2 sznur (S) mieszkaniowy (M), z
żyłami miedzianymi o izolacji polwinityowej (Y),
dwużyłowy, o przektoju znamionowym żył 0,5
mm2
Warto zauważyć, że w przypadku zastosowania żył
miedzianych w oznaczeniu przewodu nie umieszcza się
litery oznaczającej materiał żyły.
Dodatkową rolę w przewodach wielożyłowych pełnią kolory
żył:
• Dla przewodów fazowych stosujemy kolory: czarny,
brązowy i czerwony
• Dla przewodów neutralnych stosujemy kolor: niebieski
• Dla przewodów ochronnych stosujemy kolor: żółto-zielony
8
9
D3
D5
H
H2
H6
H7
H8
D
F
H
K
R
U
Y
1
2
3
4
.
.
.
N 0,5
G 0,75
1
1,5
.
.
.
Przekrój znamionowy żył
7
Występowanie żyły ochronnej
6
Ilość żył
01 B B
03 E G
05 E2 J
07 G N
11 N2 N4
R N8
S Q
V R
V2 S
V3 T
V4 V
X V2
V3
V4
V5
5
Rodzaj żyły
4
Mat. powłoki
3
Mat. izolacji
A
H
N
Napięcie znamionowe
2
Rodzaj standartu
1
Informacje uzupełniające
Oznaczenia przewodów według
normy zharmonizowanej HD
Pozycja Symbol Znaczenie
Rodzaj standardu
A
standarty autoryzowane
1
H
standarty zharmonizowane
N
standarty nieautoryzowane
Napięcie znamionowe
01
100/100 V
03
300/300 V
2
05
300/500 v
07
450/750 v
11
600/1000 V
Materiał izolacji
B
guma etylenowo-propylenowa (EPR)
E
polietylen o małej gęstości (LDPE)
E2
polietylen o dużej gęstości (HDPE)
G
octan wunylu (EVA)
N2
specjalna mieszanka polichloropropylenu
3
4
R
guma naturalna lub guma styrenowo-butadienowa
S
V
V2
V3
V4
X
B
G
J
N
N4
N8
Q
silikon
polichlorek winylu - polwinit (PCV)
ciepłoodporny polichlorek winylu (HR PCV)
mrozoodporny polichlorek winylu
polichlorek winylu (usieciowany)
polietylen usieciowany (XLPE)
Materiał powłoki
guma etylenowo-propylenowa (EPR)
octan wunylu (EVA)
oplot z włókna szklanego (GFB)
guma polichloropropylenowa
polietylen chlorosulfonowany
specjalny polichloropropylen odporny na wodę
poliuretan
R
guma naturalna lub guma styrenowo-butadienowa
S
T
V
V2
V3
V4
V5
silikon
oplot tekstylny
polichlorek winylu - polwinit (PCV)
ciepłoodporny polichlorek winylu (HR PCV)
mrozoodporny polichlorek winylu
polichlorek winylu (usieciowany)
olejoodporny polichlorek winylu
D3
5
D5
centralny wypełniacz nie przenoszący obciążenia
H
H2
H5
H6
H7
H8
konstrukcja płaska, żyły rozdzielone
konstrukcja płaska, żyły nierozdzielone
dwa lub więcej rdzeni skręconych ze sobą
konstrukcja płaska, żyły nierozdzielone do wind
izolacja dwuwarstwowa
konstrukcja spiralna
Rodzaj żyły
wielodrutowa, do przewodów spawalniczych
wielodrutowa, do odbiorników ruchomych (kl. 5)
wielodrutowa bardzo giętka, do odbiorników
ruchomych (kl. 6)
D
F
H
6
Informacje uzupełniające
centralny rdzeń przenoszący naprężenie,
tekstylny lub metalowy (linka nośna)
K
wielodrutowa giętka, do układania na stałe (kl. 5)
R
U
wielodrutowa sztywna (kl. 1)
jednodrutowa (kl. 1)
Y
szychowa (tzn. o małym przekroju, zbudowana z
pojedynczych cienkich nitek, na które nawinięto
cienkie tasiemki miedziane; żyła ta charakteryzuje
się bardzo dużą elastycznością)
7
1
2
8
N
G
9
0,5
0,75
1
Ilość żył w przewodzie
przewód jednożyłowy
przewód dwużyłowy itd.
Występowanie żyły ochronnej
brak żyły ochronnej w przyrodzie
przewód z żyłą ochronną
Przekrój znamionowy żył w mm2
przewód z żyłami o przekroju 0,5 mm2 każda
przewód z żyłami o przekroju 0,75 mm2 każda
przewód z żyłami o przekroju 1 mm2 każda itd.
Materiały dydaktyczne wyłącznie do użytku uczniów klas elektrycznych i elektronicznych
Śląskich Technicznych Zakładów Naukowych w Katowicach.
Niniejsze materiały stanowią ilustrację do wprowadzeń teoretycznych przeprowadzonych na
warsztatach szkolnych według podręcznika podanego w literaturze.
Zamieszczone ilustracje są chronione prawami autorskimi autorów podręcznika.
Literatura:
E.Musiał „Instalacje i urządzenia elektroenergetyczne” WSiP Warszawa 1998
G.Bartodziej, E.Kałuża „Aparaty i urządzenia elektryczne” WSiP Warszawa 1997
P. Tabaka „Przewody stosowane w oprawach oświetleniowych, międzynarodowy system
oznaczania przewodów CENELEC” Politechnika Łódzka, Instytut Elektroenergetyki

Podobne dokumenty