anality czn y

Komentarze

Transkrypt

anality czn y
8 luty 2002 r.
sektor: budownictwo
rekomendacja
NEUTRALNIE
Budimex
kurs docelowy
32.00
Ticke r
Istotnym czynnikiem sukcesu Budimex S.A. jest konsekwentna
realizacja strategii rozwoju firmy. Po zakoñczeniu I etapu
strategii rozwoju grupy tzn. powo³aniu Centrów Generalnego
Wykonawstwa oraz utworzeniu spó³ek Budimex Budownictwo i
Budimex Nieruchomoœci, Spó³ka jest w trakcie eliminacji
dzia³alnoœci niskoefektywnej i nie zwi¹zanej z dzia³alnoœci¹
budowlan¹. Grupa planuje ustabilizowaæ w bie¿¹cym roku mar¿e
na sprzeda¿y brutto w przedziale 9%-10%, a poziom kosztów
ogólnego zarz¹du na poziomie 5,5% przychodów. Uzyskane t¹
drog¹ œrodki bêd¹ istotnym Ÿród³em finansowania dalszego
rozwoju Spó³ki i ograniczenia zad³u¿enia d³ugoterminowego.
Reuters
analityczny
RAPORT
❏ Konsekwentna realizacja strategii rozwoju firmy
❏ Wysoki poziom wype³nienia portfela zamówieñ
Obecny poziom wype³nienia portfela zamówieñ Budimexu jest
najlepszy w historii Spó³ki, a sta³o siê tak pomimo
najtrudniejszych od dziesiêciu lat warunków funkcjonowania
bran¿y budowlanej. Na postawie bie¿¹cej kontraktacji,
szacujemy, ¿e przychody spó³ki wzrosn¹ o 45% w roku bie¿¹cym
oraz 29% w roku nastêpnym. Oznacza to, ¿e dojœcie Budimexu
do optymalnego modelu funkcjonowania - pozwalaj¹cego
generowaæ znaczne zasoby gotówki, nast¹pi w ci¹gu
najbli¿szych dwóch lat. Oznacza to równie¿, ¿e koszty
restrukturyzacji w roku 2002 - zaplanowane w wysokoœci 20
mln z³ - nie os³abi¹ znacz¹co wyników Spó³ki.
GPW
BDX
BMEX.WA
Bloomberg
BDX PW
Dane podstawowe
cena rynkowa (z³)
29.60
wycena DCF (z³)
34.50
min 52 tyg (z³)
17.00
max 52 tyg (z³)
32.00
kapitalizacja (mln z³)
884
liczba akcji (tys.)
28%
free float (mln z³)
208
œr obrot/msc (mln z³)
8.4
Budim ex
34.00
30.00
26.00
22.00
18.00
14.00
1 gru
20 lut 11 m aj
27 lip
12 paŸ
3 sty
WIG znormalizowany
Budimex
WIG
1 miesi¹c (%)
13.8%
1.1%
3 miesi¹ce (%)
23.3%
10.8%
6 miesiêcy (%)
63.1%
18.3%
12 miesiêcy (%)
43.7%
-9.0%
Zmiana kursu
Grupa Budimex to najlepszy obecnie w Polsce holding
budowlany. Silna pozycja rynkowa, du¿y potencja³ rozwoju grupy
oraz wsparcie ze strony inwestora strategicznego to czynniki,
które naszym zdaniem umo¿liwiaj¹ grupie Budimex
pozyskiwanie zleceñ w ka¿dym segmencie rynku budowlanego.
Wartoœæ jednej akcji Budimexu wyceniliœmy metod¹ DCF na
34,50 z³. Z uwagi na fakt, ¿e przez ostatnie 6 miesiêcy kurs
Budimexu poruszaj¹c siê w œrednioterminowym trendzie
wzrostowym znalaz³ siê w strefie ceny docelowej, nasza
aktualna rekomendacja brzmi neutralnie.
25 530
free float
BUDIMEX
❏ Zalecenie inwestycyjne
756
EV (mln z³)
Akcjonariat
% akcji % g³osów
Grupo Ferrovial SA
59.06%
50.00%
Kredyt Bank SA
5.56%
19.56%
Commercial Union
7.83%
6.63%
Dane finansowe
Bankowy Dom Maklerski
PKO Bank Polski SA
ul. Pu³awska 15
02-515 Warszawa
mln z³
1999
2000
2001p
2002p
2003p
sprzeda¿
1 369
2 368
2 163
3 145
4 057
EBIT DA
70
132
62
96
152
zysk netto
40
32
8
21
64
EPS (z³)
2.51
1.27
0.31
0.82
2.50
DPS (z³)
0.00
0.09
0.00
0.00
0.00
CEPS (z³)
3.59
3.05
2.17
2.52
4.27
P/E
11.8
23.4
94.0
36.1
11.8
tel. (0-22)521-80-00
P/BV
1.2
1.4
1.3
1.3
1.1
fax (0-22)521-79-46
EV/EBITDA
7.5
5.9
12.3
9.2
6.5
e-mail: [email protected]
p - prognoza BDM PKO Bank Polski S.A.
analityk:
Marek Majewski
tel. (0-22) 521-87-23
fax (0-22) 521-78-84
e-mail:
[email protected]
Budimex
budownictwo
Podsumowanie inwestycyjne
Spadek mar¿ na rynku us³ug budowlano - monta¿owych
Budimex S.A. oraz spó³ki Grupy prowadz¹ dzia³alnoœæ na prze¿ywaj¹cym ciê¿kie chwile
rynku budowlanym. Ubieg³oroczne os³abienie koniunktury oraz nasilaj¹ca siê konkurencja ze
strony zagranicznych firm budowlanych obni¿y³y osi¹gane przez spó³ki Grupy mar¿e. Przewidujemy,
¿e spadek produkcji budowlano-monta¿owej potrwa jeszcze oko³o 12 miesiêcy i nastêpnie
produkcja zacznie rosn¹æ. Pocz¹wszy od roku 2004 produkcja budowlano monta¿owa w Polsce
powinna rosn¹æ w tempie oko³o 5 proc. rocznie, g³ównie za spraw¹ wejœcia do Unii Europejskiej.
Bardzo dobre perspektywy sektora drogowo-mostowego
Mimo spadku produkcji budowlano-monta¿owej za spraw¹ Programu Budowy Autostrad
oraz modernizacji dróg publicznych sytuacja w sektorze drogowo- mostowym przedstawia siê
korzystnie. Jest to zwi¹zane z planowanym wejœciem Polski do Unii Europejskiej - istotnym
elementem rozwoju sektora s¹ œrodki pomocowe otrzymywane z UE. Wymagaæ to bêdzie, m.in.
przebudowy infrastruktury drogowej, rozbudowy obiektów ochrony œrodowiska, modernizacji
energetyki i przemys³u. Przyspieszenie tempa realizacji programu budowy autostrad pozwoli
wbrew koniunkturze na rynku zwiêkszyæ przychody Grupy Budimex S.A. za spraw¹ kontrolowanej
najwiêkszej polskiej firmy budownictwa drogowego - Dromex S.A.
Dywersyfikacja us³ug budowlano-monta¿owych w Grupie
Dzia³alnoœæ Grupy jest w znacznym stopniu zdywersyfikowana, co pozwala na znaczne
uniezale¿nienie siê od okresowych wahañ koniunktury w poszczególnych segmentach rynku
budowlanego i stwarza du¿e mo¿liwoœci pozyskiwania i realizacji kontraktów. W ¿adnym
segmencie rynku Spó³ka nie operuje z wiêkszym zaanga¿owaniem ni¿ kilkanaœcie procent.
Budimex planuje zwiêkszyæ przychody z tytu³u koncesyjnego zarz¹dzania parkingami i
autostradami. Spó³ka uczestniczy w przetargach w nowych obszarach dzia³alnoœci jak budowa
tuneli podziemnych, odcinków linii metra.
Wzrost bezpoœrednich inwestycji zagranicznych po wejœciu do Unii Europejskiej
Dokonywane w Polsce inwestycje zagraniczne s¹ istotnym Ÿród³em kreowania popytu na
us³ugi budowlane. Przewidujemy, ¿e po wejœciu do Unii Europejskiej stabilizacja polityczna
Polski oraz odbudowany wzrost gospodarczy powinny pozytywnie wp³yn¹æ na dalszy przyrost
inwestycji zagranicznych w Polsce. Wp³yw na popyt budowlany nast¹pi poprzez poziom i strukturê
nak³adów inwestycyjnych w gospodarce, nap³yw kapita³u zagranicznego, zmiany demograficzne
oraz poprawê sytuacji materialnej ludnoœci.
Stabilny akcjonariat Spó³ki
Budimex S.A. posiada stabilny akcjonariat. Obok inwestora strategicznego grupy Ferrovial,
znaczne pakiety akcji Budimexu posiadaj¹ Kredyt Bank oraz fundusze emerytalne. Udzia³
bran¿owego inwestora posiadaj¹cego szereg kompetencji, których dotychczas nie posiada³
Budimex S.A., umo¿liwi Grupie obecnoœæ w nowych obszarach dzia³alnoœci oraz poszerzenie
geograficznego zasiêgu pozyskiwania kontraktów. W najbli¿szym okresie spodziewamy siê
wiêkszych akwizycji kontraktów na rynku budowlanym Europy Œrodkowo-Wschodniej.
Rekomendacja
Pocz¹wszy od sierpnia ubieg³ego roku walory Budimexu znajduj¹ siê w œrednioterminowym
trendzie wzrostowym, a 25 stycznia na zamkniêcie sesji kurs akcji spó³ki wyznaczy³ nowe roczne
maksimum na poziomie 32 z³. Obecnie walory Budimexu rozpoczê³y korektê przyspieszonego
krótkoterminowego trendu wzrostowego, która mo¿e potrwaæ kilka tygodni. Z uwagi na brak
obecnie mo¿liwoœci uzyskania satysfakcjonuj¹cej stopy zwrotu z inwestycji w akcje Budimexu
przy obecnym kursie oraz wysokim prawdopodobieñstwem uzyskania wy¿szej stopy zwrotu
inwestuj¹c w walory Budimexu w okresie póŸniejszym, mimo bardzo dobrych perspektyw spó³ki
wydajemy rekomendacjê neutralnie.
2
Budimex
budownictwo
Wycena akcji
Wartoœæ podstawowej dzia³alnoœci operacyjnej Budimexu wyznaczyliœmy metod¹ DCF na
34,50 PLN. Uwa¿amy, ¿e obecnie jest to najlepsza metoda wyceny liderów sektora budowlanego
z uwagi na niewielk¹ liczbê podmiotów w bran¿y mog¹cych zakoñczyæ rok obrotowy dodatnim
wynikiem finansowym.
W prognozach uwzglêdniamy mo¿liwoœæ zaistnienia w przysz³oœci mniej korzystnych
funkcjonowania bran¿y budowlanej za spraw¹ podniesienia stawek VAT. Nasze prognozy
zak³adaj¹ 7% stawkê VAT na materia³y budowlane w roku 2002 oraz 14% stawkê VAT pocz¹wszy
od rok 2003.
Analizy przep³ywów gotówkowych dokonaliœmy w okresie 10 letnim bazuj¹c na podstawowym
scenariuszu rozwoju spó³ki opisanym w dalszej czêœci raportu. Tempo wzrostu podstawowych
zmiennych oszacowaliœmy w oparciu o prognozy dotycz¹ce rozwoju rynku budowlanego i udzia³u
grupy Budimexu w poszczególnych jego segmentach.
Prognozê stopy wolnej od ryzyka oparliœmy na rentownoœci 52-tygodniowych bonów
skarbowych. Wartoœæ rezydualn¹ obliczyliœmy przy za³o¿eniu zerowej stopy wzrostu FCF.
Dodatkowo przyjêliœmy nastêpuj¹ce kluczowe za³o¿enia:
❏ PKB wzrasta corocznie œrednio o 3,5%.
❏ Mar¿a na sprzeda¿y brutto na poziomie 9,4%-9,8%
❏ Koszty ogólnego zarz¹du malej¹ce od poziomu 5,5% do 4% przychodów ze sprzeda¿y
❏ Koszty sprzeda¿y na poziomie 1,3%-1,6% przychodów ze sprzeda¿y
❏ brak nowych emisji akcji
❏ brak wyp³at dywidendy
W efekcie takiego podejœcia oszacowaliœmy wartoœæ podstawowej dzia³alnoœci Budimexu
na 881 mln PLN, co daje 34,50 PLN na akcjê i tylko nieznacznie przewy¿sza obecn¹ wycenê
rynkow¹ Spó³ki.
2002
2003
#ADR! #ADR!
prognozowana wartoϾ FCF
przychody ze sprzeda¿y (mln PLN)
zmiana sprzeda¿y (proc.)
EBIT (mln PLN)
mar¿a EBIT (proc.)
stopa podatkowa (proc.)
NOPLAT (mln PLN)
amortyzacja (mln PLN)
nak³ady inwestycyjne (mln PLN)
zmiana kapita³u obrotowego (mln PLN)
FCF (mln PLN)
kalkulacja WACC
d³ug (proc.)
inflacja œrednioroczna (proc.)
stopa wolna od ryzyka (proc.)
premia rynkowa (proc.)
beta
koszt d³ugu (proc.)
koszt kapita³u (proc.)
WACC
wycena
DFCF (mln PLN)
Suma DFCF (mln PLN)
wartoϾ rezydualna (mln PLN)
zdyskontowana wart. rezyd. (mln PLN)
wartoϾ DCF (mln PLN)
d³ug netto (mln PLN)
wartoœæ bez d³ugu (mln PLN)
iloϾ akcji (tys. szt.)
wycena DCF (PLN / 1 akcja)
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
#ADR! #ADR! #ADR! #ADR! #ADR! #ADR! #ADR! #ADR!
3 145
45
53
1.7
34
35
43
-34
-37
7
4 057
29
107
2.6
31
74
45
-35
-15
69
4 596
13
150
3.3
29
106
44
-37
-26
87
4 871
6
164
3.4
28
118
42
-39
-26
95
5 164
6
184
3.6
28
132
42
-41
-28
106
5 448
5
205
3.8
28
147
43
-43
-29
119
5 720
5
226
3.9
28
163
45
-45
-31
132
6 006
5
243
4.0
28
175
47
-47
-32
142
6 306
5
255
4.0
28
183
49
-49
-34
149
6 558
4
263
4.0
28
190
51
-52
-35
153
23
4.4
9.6
4.8
1
8.3
14.4
13.0
24
4.1
7.9
4.5
1
7.5
12.4
11.2
26
4.1
7.3
4.5
1
7.3
11.8
10.6
25
4
6.9
4.5
1
7.1
11.4
10.3
24
4
6.7
4.5
1
7.0
11.2
10.2
21
4
6.5
4.5
1
6.8
11.0
10.1
20
4
6.5
4.5
1
6.8
11.0
10.2
19
4
6.5
4.5
1
6.8
11.0
10.2
18
4
6.5
4.5
1
6.8
11.0
10.3
17
4
6.5
4.5
1
6.8
11.0
10.3
7
555
1 385
454
1 009
128
881
25 530
34.50
55
62
62
63
64
64
63
60
56
stopa wzrostu FCF po roku 2010 = 0 proc.
ród³o: BDM PKO BP SA
3
Budimex
budownictwo
Budimex S.A.
Konsekwentna realizacja strategii
Budimex S.A. od 1999 roku konsekwentnie realizuje plan strategii dokonuj¹c restrukturyzacji
grupy. Utworzono silne centra generalnego wykonawstwa w postaci Budimex Poznañ S.A.,
Budimex Unibud S.A., Mostostal Kraków S.A. oraz Dromex S.A. Pierwszy etap strategii zosta³
zakoñczony. Powsta³y spó³ki Budimex Budownictwo oraz Budimex Nieruchomoœci - na bazie
spó³ki Unibud Development Sp. z o.o. - jako dwa podstawowe podmioty koncentruj¹ce operacyjn¹
dzia³alnoœæ grupy prowadzon¹ w ramach dotychczasowej struktury. Budimex S.A. posiada w tych
podmiotach 100% udzia³ w kapitale i g³osach. Budimex Budownictwo koordynuje dzia³alnoœæ
operacyjn¹ Centrów Generalnego Wykonawstwa. Budimex Nieruchomoœci prowadzi dzia³alnoœæ
developersk¹ poprzez spó³ki aktualnie wystêpuj¹ce w grupie Budimex. Do realizacji nowych
przedsiêwziêæ bêd¹ powo³ywane nowe podmioty, w których udzia³ Budimex Nieruchomoœci
bêdzie uzale¿niony od mo¿liwoœci finansowania przedsiêwziêcia.
Celem planowanych zamian struktury jest oddzielenie ró¿nych rodzajów dzia³alnoœci
dotychczas wystêpuj¹cych w ramach jednej organizacji, osi¹gniêcie specjalizacji w ramach
poszczególnych organizacji, koncentracja kompetencji w strukturach do tego przeznaczonych,
przejrzystoœæ poszczególnych organizacji, obni¿enie kosztów poprzez eliminacjê poœrednich
szczebli zarz¹dzania oraz dubluj¹cych siê funkcji, czytelnoœæ osi¹ganych wyników oraz
przygotowanie spó³ki do prowadzenia dzia³alnoœci koncesyjnych.
Wykorzystanie zasobów wewnêtrznych oraz dzia³ania organizacyjne bêd¹ siê przyczyniaæ
do poprawy wyników Budimexu SA. Budimex zamierza powróciæ na w rynki exportowe i utrzymaæ
na niezmienionym poziomie zaanga¿owanie w nieruchomoœci. Doœwiadczeniem w zakresie
budownictwa mieszkaniowego oraz infrastrukturalnego Budimex jest wspierany przez Ferrovial.
Restrukturyzacja
Aktualnie Budimex S.A. wszed³ w nowy etap rozwoju koncentruj¹c swoje dzia³ania na
integracji dzia³alnoœci i specjalizacji. Nastêpuj¹ zmiany wewn¹trz holdingu. Ich celem jest
wyeliminowanie nisko zyskownych przedsiêwziêæ oraz aktywów, nie zwi¹zanych z dzia³alnoœci¹
podstawow¹. Do najistotniejszych zdarzeñ, jakie w zwi¹zku z powy¿szym nast¹pi³y w roku ubieg³ym
nale¿y zaliczyæ:
❏ Sprzeda¿ 2.917.200 akcji Kredyt Bank S.A. za 52.8 mln z³.
❏ Sprzeda¿ przez spó³kê zale¿n¹ Dromex SA 109.701 udzia³ów w Spó³ce Dromex
Construction Sp. z o.o., oraz 47.736 udzia³ów w Spó³ce Dromex Quarry Sp. z o.o. za
³¹czn¹ cenê 15 mln z³.
❏ Kupno 76.542 udzia³ów w spó³ce Unibud Development Sp. z o.o. (obecnie Budimex
Nieruchomoœci Sp. z o.o.) za kwotê 7.7 mln z³.
❏ Sprzeda¿ 8.360.170 udzia³ów w spó³ce BDH Serwis Sp. z o.o. za 1 mln z³
❏ Llikwidacja spó³ek Autostrada S.A. i Lublinianka Sp. z o.o.
Budimex w najbli¿szym czasie planuje sprzedaæ akcje Elektromonta¿u Poznañ oraz Instalu
Poznañ. Spó³ka nie wyklucza równie¿ kontynuacji restrukturyzacji zatrudnienia - jeœli na rynku
budowlanym bêd¹ dalej spadaæ mar¿e. Za³o¿enia s¹ takie, aby mar¿a na sprzeda¿y brutto
kszta³towa³a siê w przedziale 9-10%, a koszty ogólnego zarz¹du spad³y poni¿ej 5% w ci¹gu kilku
najbli¿szych lat. Ewentualne odchylenia od tego wskaŸnika bêd¹ implikowaæ ewentualne dalsze
ruchy restrukturyzacyjne wewn¹trz firmy. Obecnie zad³u¿enie d³ugoterminowe spó³ka zamierza
Spó³ka w perspektywie kilkuletniej zredukowaæ poprzez sprzeda¿ siedziby przy ul. Marsza³kowskiej
w Warszawie o wartoœci ok.100 mln z³. Zad³u¿enie d³ugoterminowe mo¿e jednak pozostaæ na
obecnym poziomie, jeœli Budimex zdecyduje siê w wiêkszym stopniu kredytowaæ zleceniodawców.
4
Budimex
budownictwo
Sprzeda¿
Dzia³alnoœæ Grupy jest w znacznym stopniu zdywersyfikowana, co pozwala na znaczne
uniezale¿nienie siê od okresowych wahañ koniunktury w poszczególnych segmentach i stwarza
du¿e mo¿liwoœci pozyskiwania i realizacji kontraktów.
Prognozowana struktura sprzeda¿y Budimex S.A. w latach 2002-2010
Budownictwo ochrony
Pozosta³e
œrodowiska
7%
9%
Budownictwo
mieszkaniowe
14%
Budownictwo
u¿ytecznoœci publicznej
13%
Budownictwo l¹dowo –
in¿ynieryjne
17%
Budownictwo biurowe
8%
Budownictwo handlowous³ugowe
14%
Budownictwo
przemys³owe
18%
ród³o: BDM PKO BP SA
Budimex S.A. realizuje strategiê koncentracji dzia³alnoœci na rynku krajowym. Udzia³ tego
rynku w sprzeda¿y grupy znacznie wzrós³ w ci¹gu ostatnich 6 lat. Jeszcze w 1995 roku przychody
z rynku polskiego stanowi³y tylko 40% sprzeda¿y grupy. W I pó³roczu 2001 roku sprzeda¿ na rynku
polskim stanowi³a 90,1%. sprzeda¿y grupy.
Na rynku niemieckim uzyskano przychody w wysokoœci 78,8 mln z³, co stanowi³o 8,3%
ca³oœci sprzeda¿y. Rynek niemiecki pe³ni wa¿n¹ rolê w strategii grupy. Mimo restrykcyjnej polityki
niemieckich w³adz administracyjnych Budimex S.A. d¹¿y do utrzymania obecnie posiadanej
pozycji w ujêciu wartoœciowym.
Udzia³ sprzeda¿y na rynkach wschodnich systematycznie maleje i w I pó³roczu 2001 roku
wyniós³ on tylko 1,0% ca³oœci sprzeda¿y. Strategia Budimex S.A. przewiduje utrzymywanie
obecnoœci na tym rynku, przy za³o¿eniu maksymalnej eliminacji ryzyka p³atnoœci.
Nieznacz¹cy udzia³ w sprzeda¿y grupy, wynosz¹cy w omawianym okresie 0,6% ca³oœci
sprzeda¿y, mia³y rynki czeski i wêgierski.
Struktura rynków zbytu Grupy Budimex po I pó³roczu 2001 r.
Niemcy
8%
Rynki wschodnie
1%
Pozosta³e kraje
1%
Polska
90%
ród³o: Budimex S.A.
5
Budimex
budownictwo
Otoczenie makroekonomiczne bran¿y budowlanej
Dane GUS za rok ubieg³y wskazuj¹, ¿e wyniki w bran¿y budowlanej by³y najgorsze od
oœmiu lat. Wystêpuj¹ca od kilku kwarta³ów tendencja spadkowa tempa rozwoju gospodarczego
spowoduje du¿e ograniczenie inwestowania i produkcji budowlanej tak¿e w 2002 roku. Wp³ywa
na to m.in. coraz silniejszy spadek tempa inwestowania, wysoka i ci¹gle rosn¹ca stopa bezrobocia,
bardzo niewielki wzrost realnych dochodów ludnoœci i wi¹¿¹ce siê z tym ograniczenie popytu
krajowego. Istotne znaczenie ma tak¿e wysokie oprocentowanie kredytów bankowych hamuj¹ce
inwestycje, szczególnie budowlane, oraz ni¿sza zyskownoœæ jednostek gospodarczych.
Jednak na koniec bie¿¹cego roku mo¿na oczekiwaæ zahamowania spadku nak³adów
inwestycyjnych, a od 2003 roku zwiêkszenia produkcji budowlanej. Szacujemy, ¿e dopiero
koñcówka bie¿¹cego roku oraz lata nastêpne przyczyni¹ siê do kreowania popytu budowlanego
za spraw¹ inwestycji zagranicznych oraz œrodków pomocowych, przeznaczonych na dostosowanie
gospodarki polskiej do UE m.in. œrodki z programu ISPA na rozwój infrastruktury.
Spadek produkcji budowlano-monta¿owej
W 2001 r. nast¹pi³o pog³êbienie spadku produkcji budowlano-monta¿owej obserwowane
ju¿ od II pó³rocza 2000 roku. Poziom produkcji by³ o 9,9% ni¿szy ni¿ w 2000 r. By³o to zwi¹zane ze
spadkiem sprzeda¿y zarówno robót o charakterze inwestycyjnym o 10,9% w stosunku do 2000
r., jak i robót o charakterze remontowym odpowiednio o 7,1%. Udzia³ robót inwestycyjnych w
ogólnej produkcji budowlano-monta¿owej wyniós³ 73,7%, wobec 74,5% w roku poprzednim.
Ni¿szy ni¿ w 2000 r. poziom produkcji sprzedanej odnotowano we wszystkich grupach
przedsiêbiorstw budowlanych.
W ci¹gu ostatnich dwóch lat z pracy w budownictwie odesz³o ponad 100 tys. osób zatrudnienie spad³o do 514 tys. pracowników, czyli o blisko 16,5%. Spadek produkcji budowlanej
w 2001 roku spowoduje likwidacjê oko³o 25-30 tys. ma³ych firm budowlanych oraz zmniejszenie
zatrudnienia (umowy o pracê) w budownictwie o oko³o 80 tys. osób. Równie negatywne skutki
wyst¹pi¹ w dzia³ach gospodarki zasilaj¹cych budownictwo materia³owo, sprzêtowo itp.
120
Dynamika produkcji budowlano - monta¿owej
115
110
105
100
95
90
85
1993
1994
1995
1996
1997
Produkcja sprzedana przemys³u
ród³o: GUS
6
1998
1999
2000
2001
2002
Produkcja budowlano-monta¿owa
Budimex
budownictwo
Spadek koniunktury w budownictwie
WskaŸnik ogólnego klimatu koniunktury w budownictwie w styczniu oceniany jest
negatywnie, na poziomie najni¿szym od poprzednich oœmiu lat. Bie¿¹ca ogólna sytuacja
finansowa przedsiêbiorstw budowlano-monta¿owych jest nadal niezadowalaj¹ca. W najbli¿szych
trzech miesi¹cach przewidywany jest dalszy spadek cen realizacji robót budowlano-monta¿owych.
W konsekwencji pesymistycznych prognoz produkcji, firmy budowlano-monta¿owe nadal
przewiduj¹ du¿y spadek zatrudnienia. Najwiêksze trudnoœci napotykane przez przedsiêbiorstwa
zwi¹zane s¹ z niedostatecznym popytem -79% jednostek zg³aszaj¹cych bariery oraz z konkurencj¹
innych firm - 69%.
W znacz¹cym stopniu wzros³o znaczenie barier zwi¹zanych z niedostatecznym popytem,
warunkami atmosferycznymi i dostêpem do kredytów, wyraŸnie natomiast spad³o znaczenie
bariery zwi¹zanej z kosztami finansowania dzia³alnoœci. Ubieg³y rok przyniós³ równie¿ mniej
pozwoleñ na budowê ni¿ w 2000 roku oraz spadek zainteresowania obrotem ziemi¹. Powodem
jest brak œrodków u potencjalnych inwestorów, zubo¿enie spo³eczeñstwa oraz drogie kredyty.
Negatywnie na popyt budowlany bêdzie wp³ywaæ niska zyskownoœæ przedsiêbiorstw i zwi¹zane
z tym mo¿liwoœci wygospodarowania w³asnych œrodków finansowych na inwestycje budowlane.
Mieszkania oddane do u¿ytku
Wed³ug wstêpnych danych GUS, w 2001 r. oddano do u¿ytku 105926 mieszkañ, tj. o 20,7%
wiêcej ni¿ przed rokiem. Wzrost odnotowano we wszystkich formach budownictwa, poza
budownictwem zak³adowym, w którym oddano o 28,0% mniej mieszkañ ni¿ przed rokiem.
Najbardziej zwiêkszy³a siê liczba mieszkañ w budownictwie realizowanym na sprzeda¿ lub
wynajem, w którym przekazano 30423 mieszkania, tj. o 46,8% wiêcej ni¿ w 2000 r. W koñcu
grudnia 2001 r. w budowie by³o 718,9 tys. mieszkañ, tj. o 1,2% wiêcej ni¿ przed rokiem.
Tak dynamicznego wzrostu budownictwa mieszkaniowego nie potwierdzaj¹ zmiany si³y
nabywczej ludnoœci. W latach 1996-2000 szybciej ros³y ceny budowanych mieszkañ ni¿ p³ace.
nastêpowa³ znacznie szybszy wzrost cen produkcji budowlanej oraz cen 1 m2 p.u. w budownictwie
mieszkaniowym ni¿ dochodów ludnoœci. Za œredni¹ miesiêczn¹ pensjê netto w 2001 r. mo¿na
by³o pokryæ koszty budowy 0,7 m2 mieszkania, natomiast przeciêtny Europejczyk móg³ pokryæ ok.
2,1 m2. St¹d pomimo du¿ego popytu potencjalnego, realne zapotrzebowanie na nowe mieszkania
jest mniejsze.
Mieszkania oddane do u¿ytku
120000
100000
80000
60000
40000
20000
0
1993
1994
1995
1996
ród³o: GUS
7
1997
1998
1999
2000
2001
Budimex
budownictwo
Bran¿a budowlana w Polsce
Bran¿a budowlana w Polsce jest bardzo rozdrobniona, a udzia³ rynkowy najwiêkszej w
Polsce grupy budowlanej Budimex S.A. nie przekracza 3%. Wg badañ firmy ASM-Centrum Badañ
i Analiz Rynku, w Polsce dzia³a 219 tys. firm budowlanych - g³ównie ma³ych zatrudniaj¹cych do 20
osób. Wg specjalistów z ASM, co najmniej po³owa z nich nie mo¿e sprostaæ konkurencji na rynku
i splajtuje. Przychody najwiêkszych polskich spó³ek gie³dowych w porównaniu do konkurencji z
Unii Europejskiej s¹ niewielkie, co ma szczególne znaczenie w perspektywie zwiêkszonego
zaanga¿owania zagranicznych firm budowlanych na polskim rynku. Corocznie z uwagi na specyfikê
polskich warunków klimatycznych produkcja sektora budowlano-monta¿owego podlega silnym
wahaniom. Wewnêtrzna sytuacja poszczególnych segmentów budownictwa jest jednak doœæ
zró¿nicowana.
Budownictwo handlowo - us³ugowe
Boom w budownictwie handlowo-us³ugowym wci¹¿ trwa, a konkurencja ze strony wiêkszych
sklepów sta³a siê faktem. Budowa sieci hipermarketów wychodzi obecnie poza wielkie
aglomeracje i jest rozbudowywana w miastach o populacji poni¿ej 50 tys. mieszkañców.
Przewidujemy, ¿e udzia³ handlu wielkopowierzchniowego w handlu detalicznym przekroczy w
2005 r. 50%. Obecnie udzia³ ten kszta³tuje siê na poziomie 28%. Szacuje siê, ¿e ok. 80% punktów
sprzeda¿y detalicznej nie ma szansy w przysz³oœci przetrwaæ w zwi¹zku z ograniczon¹ mo¿liwoœci¹
ekspozycji towaru.
Operatorzy wielkich sieciowych firm handlowych inwestuj¹ coraz czêœciej w mniejsze
powierzchnie handlowe. Przyczyn¹ takiej zmiany jest coraz wiêksze nasycenie du¿ych miast
galeriami i centrami handlowymi. Znane hipermarkety zaczê³y ju¿ budowaæ sieci obiektów
handlowych o powierzchni 2 do 4 tys. mkw w miastach posiadaj¹cych blisko 50 tys. mieszkañców.
Obecnie rysuje siê ogólnokrajowa tendencja do budowy kompleksów ³¹cz¹cych funkcje
handlowe, rozrywkowe i rekreacyjne. Centra handlowe bêd¹ mniej konkurencyjne bez
powierzchni przeznaczonych pod rozrywkê. W najbli¿szych latach zaistnieje koniecznoœæ
powiêkszenia istniej¹cych centr handlowych o powierzchnie rekreacyjne i rozrywkowe.
W najbli¿szym czasie bêdzie siê dynamicznie rozwija³ rynek nowoczesnej powierzchni
magazynowej. Rozpoczê³y w Polsce dzia³alnoœæ znane zagraniczne firmy logistyczne, które
realizuj¹ projekty inwestycyjne na obrze¿ach wielkich miast. W ci¹gu najbli¿szych 2 lat popyt na
nowoczesn¹ powierzchniê magazynow¹ przekroczy 200 000 mkw. Eksperci z Jones Lang Wootton
szacuj¹, ze zwrot z kapita³u zainwestowanego w nowoczesne magazyny wynosi 14%, a boom
inwestycyjny nast¹pi dopiero po 2001 r., po rozpoczêciu dzia³alnoœci p³atnych autostrad. Popyt
na powierzchnie magazynowe, zw³aszcza posiadaj¹ce bocznice kolejowe, utrzymuje siê na
bardzo wysokim poziomie.
Budownictwo mieszkaniowe
Szacuje siê, ¿e do pe³nego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych brakuje wci¹¿ ok. 800
tys. lokali. Wiêkszoœæ budowanych mieszkañ i domów jest finansowana ze œrodków w³asnych
przysz³ych lokatorów. Wsparcie bud¿etu dla tego sektora gospodarki jest bardzo niskie i wynosi
ok. 0,6% PKB. Dla porównania, kraje europejskie wydaj¹ na sferê mieszkaniow¹ po ok. 3,5
proc. PKB rocznie. Efektywny popyt szacowany jest obecnie na 70-80 tys. mieszkañ, w
perspektywie 5 lat na ok. 100-120 tys. mieszkañ - tyle mo¿na by wybudowaæ przy racjonalnym
systemie finansowania. W zakresie wsparcia budownictwa mieszkaniowego rz¹d w ci¹gu
najbli¿szych 4 lat zamierza przeznaczyæ 115 mld z³ na wsparcie budowy infrastruktury oraz zmiany
prawne umo¿liwiaj¹ce funduszom emerytalnym inwestycje w listy zastawne.
Z powodu istniej¹cego sposobu finansowania budownictwo mieszkaniowe w porównaniu
z innymi segmentami rynku dotychczas charakteryzowa³o siê bardzo wysokimi stopami
rentownoœci z kapita³u w³asnego. W tym przypadku koszt finansowania - w du¿ej mierze dziêki
kredytom bankowym klientów - mia³ zasadniczy wp³yw na rentownoœæ. Obecnie rynek normalizuje
siê, co oznacza, ¿e rentownoœci zaczn¹ powoli spadaæ do poziomu wystêpuj¹cego w innych
rodzajach budownictwa. Konkurencja wœród firm wykonawczych i developerów jest du¿a. Wœród
firm zaanga¿owanych w budownictwo mieszkaniowe pojawi³y siê przedsiêbiorstwa budowlane,
8
Budimex
budownictwo
które dostosowuj¹c siê do trudnej sytuacji na rynku budowlanym zrezygnowa³y z w¹skiej
specjalizacji. Przewidywany w roku bie¿¹cym spadek koniunktury w budownictwie
mieszkaniowym, na które przypada ponad 20% wartoœci wszystkich zamówieñ budowlanych,
odczuj¹ zw³aszcza firmy wykonawcze oraz producenci materia³ów budowlanych.
Budimex zamierza wraz z developerami, którzy posiadaj¹ atrakcyjne i relatywnie tanie
grunty, budowaæ mieszkania dla ludzi mniej zamo¿nych. Pierwszym projektem bêdzie zespó³
mieszkaniowy Derby w Warszawie. Inwestorem jest Dom Development, a wykonawc¹ Budimex
Unibud SA. Wartoœæ umowy to ponad 30 mln z³. - Program mieszkaniowy Budimeksu Unibudu
jest w tej chwili jedn¹ z najlepszych na rynku ofert.
Budownictwo infrastrukturalne
W najlepszej sytuacji wœród sektorów budowlanych jest budownictwo infrastrukturalne,
zw³aszcza du¿e budownictwo drogowe. Po spadku nak³adów w tym sektorze w roku ubieg³ym w
porównaniu z rokiem 2000 oczekujemy wzrostu zamówieñ. W zakresie budownictwa
infrastrukturalnego planowana jest modernizacja dróg oraz modernizacja sieci kolejowej.
Program gospodarczy obecnego rz¹du w pakiecie "Infrastuktura klucz do wzrostu" zak³ada
wybudowanie ok. 600 km autostrad oraz 200 km dróg expresowych do koñca 2005 roku. Rz¹d
zamierza przeznaczyæ ci¹gu 4 lat na budowê autostrad 35 mld z³. Poprzez zmiany prawne rz¹d
zamierza zaanga¿owaæ w finansowanie inwestycji infrastrukturalnych równie¿ fundusze
emerytalne.
Dotychczas w Polsce istnieje 1.330 km dróg szybkiego ruchu, w tym 258 km autostrad, 263
km dróg ekspresowych i 809 km dróg dwujezdniowych. Stanowi to oko³o 3% dróg krajowych,
których d³ugoœæ wynosi oko³o 45 tys. km. Istniej¹ca sieæ drogowa w Polsce jest niedostosowana
do obecnych potrzeb transportu drogowego, zarówno pod wzglêdem przepustowoœci, jak równie¿
stanu technicznego.
Doprowadzenie polskich dróg do standardów w Unii Europejskiej wymaga budowy b¹dŸ
modernizacji 1525 km autostrad oraz 1618 km dróg ekspresowych do roku 2015. Koszt
usprawnienia warunków drogowych znacznie przekracza mo¿liwoœci finansowe pañstwa.
Przewidziano dwie metody finansowania budowy w/w dróg: finansowanie tradycyjne oraz
finansowanie poprzez Partnerstwo Prywatno - Publiczne (PPP).
Finansowanie tradycyjne polega na budowaniu p³atnych autostrad ze œrodków uzyskanych
staraniem rz¹du. Mo¿na do nich zaliczyæ œrodki bud¿etowe, granty z funduszu PHARE oraz ISPA
lub po¿yczki pozyskane z Miêdzynarodowych Instytucji Finansowych: z Banku Œwiatowego, z
Europejskiego Banku Inwestycyjnego lub z Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju. Dostêpne
s¹ tu równie¿ fundusze tzw. przedakcesyjne zwi¹zane z przyst¹pieniem Polski do Unii Europejskiej.
Finansowanie poprzez Partnerstwo Prywatno - Publiczne (PPP), polega na udzielaniu
koncesjonariuszowi czyli prywatnemu inwestorowi, koncesji na budowê i eksploatacjê (lub tylko
eksploatacjê) odcinków autostrad. System PPP jest pojêciem bardzo obszernym, obejmuj¹cym
niemal wszystkie metody finansowania, zawarte pomiêdzy finansowaniem w pe³ni prywatnym, a
finansowaniem tradycyjnym (opartym na œrodkach bud¿etowych).
Przyspieszenie realizacji programu budowy autostrad przyniesie Budimexowi korzyœci z
inwestycji w firmê Dromex. Spó³ka ta uczestniczy w programie budowy autostrad, w remontach
dróg krajowych oraz w budowie obwodnic. Obecnie w budownictwie drogowym oczekuje siê
wiêkszych preferencji polskich przedsiêbiorstw drogowych jako g³ównych wykonawców. Wiêksze
kontrakty drogowo -mostowe grupy Budimeksu to budowa Trasy Siekierkowskiej - 216,6 mln z³;
budowa mostu Zegrzu - 31,2 mln z³; budowa obwodnicy Ostrowii Mazowieckiej - 32,4 mln z³;
budowa obwodnicy Bia³obrzegów - 111,0 mln z³.
Budownictwo obiektów ochrony œrodowiska
W najbli¿szych latach przewidujemy wzrost koniunktury w zakresie budowy obiektów ochrony
œrodowiska. Z dokumentu "II polityka ekologiczn¹ pañstwa" opracowanego w Ministerstwie
Œrodowiska wynika, ¿e nak³ady na dostosowanie polskiej gospodarki do wymogów Unii
Europejskiej w dziedzinie ochrony œrodowiska w latach 2000 - 2010 powinny wynieœæ oko³o 110
mld z³. Obecnie na ochronê œrodowiska Polska wydaje oko³o 1,4 % PKB, co odpowiada oko³o
2,3 miliarda euro rocznie. Ministerstwo Œrodowiska przewiduje, ¿e po³owa nak³adów
9
Budimex
budownictwo
inwestycyjnych zostanie sfinansowana ze œrodków w³asnych - jednostek samorz¹du
terytorialnego i przedsiêbiorców, oko³o 30 proc. œrodków finansowych pochodziæ bêdzie z funduszy
ekologicznych (Narodowy Fundusz Ochrony Œrodowiska i Gospodarki Wodnej, Ekofundusz), 7
proc. z bud¿etu pañstwa, 5 proc. pokryje pomoc zagraniczna, a pozosta³e 8 proc. fundusze
strukturalne Unii Europejskiej (fundusz ochrony œrodowiska ISPA).
Dokonywane inwestycje bêd¹ mia³y na celu przede wszystkim rozwi¹zywanie problemów
ochrony wód przed zanieczyszczeniem oraz utylizacjê odpadów alternatywnych dla spalarni œmieci.
W Polsce znajduje siê 1.675 oczyszczalni œcieków przemys³owych o przepustowoœci 7.700
dm3/dobê oraz 2.209 oczyszczalnie œcieków komunalnych o przepustowoœci 9.383 dm3/dobê.
Poprzez oczyszczalnie komunalne obs³ugiwane jest 50% ludnoœci Polski (w miastach 76%, na
wsi jedynie 7%). W krajach Europy Zachodniej oczyszczalnie œcieków obs³uguj¹ ponad 90%
ludnoœci. Dostosowanie jakoœci wód do norm Unii Europejskiej kosztowaæ bêdzie oko³o 13,9
mld euro.
W najbli¿szych latach mo¿na spodziewaæ siê systematycznego wzrostu znaczenia ochrony
œrodowiska w przychodach grupy Budimeksu. W ramach prowadzonych procesów
restrukturyzacyjnych spó³ka bêdzie m.in. d¹¿y³a do wykreowaniu systemu finansowania inwestycji
w zakresie budownictwa ochrony œrodowiska. Jednak nale¿y zauwa¿yæ, ¿e udzia³ tego segmentu
rynku w przychodach ze sprzeda¿y us³ug budowlanych grupy zmniejszy³ siê obecnie do 2,3% , co
by³o zwi¹zane z zakoñczeniem realizacji takich obiektów, jak Oczyszczalnia Œcieków Gdañsk Wschód czy Zak³ad Utylizacji Sta³ych Odpadów Komunalnych w Warszawie. W segmencie budowy
obiektów ochrony œrodowiska Budimex S.A. zamierza w najbli¿szych latach w znacz¹cy sposób
wzmacniaæ swoj¹ pozycjê.
Budownictwo u¿ytecznoœci publicznej
Podstawowym inwestorem w budownictwie u¿ytecznoœci publicznej jest pañstwo. Po
reformie administracyjnej pañstwa równie¿ niezale¿ne finansowo jednostki samorz¹du
terytorialnego (powiaty, województwa) generuj¹ popyt w tym segmencie rynku. W latach 20012002 samorz¹dy ponosi³y i nadal bêd¹ ponosiæ wysokie koszty zadañ przejêtych od bud¿etu
centralnego (finansowanie s³u¿by zdrowia, szkolnictwa i nowych struktur organizacyjnych), co
znacz¹co ograniczy ich mo¿liwoœci finansowania inwestycji w obiekty u¿ytecznoœci publicznej.
Kluczowe inwestycje w sektorze budownictwa u¿ytecznoœci publicznej s¹ zwi¹zane z budow¹
szpitali, szkó³, uczelni, obiektów sportowych i rekreacyjnych. W Polsce brakuje hal gimnastycznych,
basenów i p³ywalni, mimo ¿e przêdsiêbiorstwo Totalizator Sportowy przeznacza na ten cel rocznie
oko³o 400 mln z³. W wiêkszych miastach coraz bardziej popularn¹ inwestycj¹ staj¹ siê aquaparki.
Integracj¹ z Uni¹ Europejsk¹ mo¿e wygenerowaæ nowe zapotrzebowanie na obiekty w zakresie
budownictwa publicznego.
Do podstawowych Budownictwo obiektów u¿ytecznoœci publicznej stanowi ok. 20%
produkcji budowlano-monta¿owej w Polsce. Ze wzglêdu na swoj¹ wielkoœæ i stabiln¹ dynamikê
ten segment rynku jest bardzo atrakcyjnym obszarem dzia³alnoœci dla du¿ych spó³ek
budowlanych.
Budimex realizuje obecnie m.in. du¿y kontrakt na budowê Centrum Kliniczno-Dydaktycznego
Akademii Medycznej w £odzi. Wartoœæ umowy przekracza 180 mln z³.
Budownictwo przemys³owe
Budownictwo przemys³owe to najwiêkszy segment polskiego budownictwa. Sta³o siê tak
za spraw¹ du¿ego nap³ywu zagranicznych inwestycji bezpoœrednich oraz znacznych nak³adów
inwestycyjnych podmiotów krajowych. Prawdopodobne wejœcie Polski do Unii Europejskiej
dodatkowo zwiêkszy nap³yw zagranicznych inwestycji bezpoœrednich. Optymistyczne prognozy
Eurobuild Poland zak³adaj¹ wzrost tego segmentu rynku z 2.4 miliarda USD w 2000 do oko³o 4.8
miliarda USD w koñcu roku 2010.Wœród podmiotów krajowych energetyka oraz przemys³ ciê¿ki
mog¹ staæ siê w najbli¿szym czasie staæ znacz¹cym zleceniodawc¹ w segmencie budownictwa
przemys³owego.
Budownictwo przemys³owe (produkcyjne i us³ugowe) stanowi w budownictwie
kubaturowym ogó³em oko³o 1/3 liczby realizowanych budynków i kubatury. Natomiast udzia³
budownictwa przemys³owego w wartoœci produkcji budowlanej ogó³em stanowi mniej ni¿ 30%.
10
Budimex
budownictwo
Przewidujemy, ¿e w budownictwie przemys³owym nast¹pi najwiêksze spowolnienie za spraw¹
ograniczania przez przedsiêbiorstwa inwestycji. Tendencje wzrostowe wykazuje budownictwo
energetyczne, zmniejsza siê natomiast realizacja pozosta³ych hal i budynków produkcyjnych.
Rynek budownictwa przemys³owego jest wa¿nym dla Grupy Budimeksu segmentem rynku.
Przychody uzyskane z tego segmentu po I pó³roczu stanowi¹ 18,9% przychodów Grupy ogó³em.
W tym segmencie budownictwa Budimex zamierza zintensyfikowaæ swoj¹ dzia³alnoœæ w
najbli¿szych latach.
Budownictwo biurowe
W stolicy zlokalizowane jest ok. 90% inwestycji budownictwa biurowego. Wysoka poda¿ na
rynku nieruchomoœci biurowych powoduje, ¿e mimo rekordowej iloœci powierzchni wynajêtej w
budynkach biurowych w Warszawie, wskaŸnik powierzchni nie wynajêtej siêga 20%. Zosta³o to
spowodowane g³ównie du¿¹ iloœci¹ powierzchni biurowej, która pojawi³a siê na rynku w 2000
roku.
Spadek czynszów najmu powierzchni biurowych nie zachêca do inwestycji w tym obszarze
rynku. Przewidujemy, ¿e stan nasycenia w sektorze nieruchomoœci biurowych potrwa co najmniej
18 miesiêcy. Obiecuj¹cym rynkiem dla budownictwa biurowego bêd¹ pozosta³e wiêksze miasta
w kraju: Katowice, Kraków, Wroc³aw, Poznañ, Gdynia, £ódŸ. Jednak w tych aglomeracjach rynek
najprawdopodobniej bêdzie siê rozwija³ znacznie wolniej ni¿ w Warszawie.
Ostatnie kilka lat cechuje istotny wzrost powierzchni biurowej w Polsce przy jednoczesnym
spadku dynamiki popytu. Po okresie stabilizacji rynku, pocz¹wszy od roku 2004 budownictwo
biurowe powróci na œcie¿kê wzrostu w oczekiwaniu na wejœcie do Unii Europejskiej.
Przewidujemy wzrost zapotrzebowania firm zagranicznych na siedziby z sektora przemys³owego,
bankowego i ubezpieczeniowego.
Obecnie Budimex realizuje m.in. kontrakt na budowê budynku biurowego w Warszawie dla
spó³ki Victoria Development o watoœci netto 71,8 mln z³.
11
Budimex
budownictwo
Europejski rynek budowlany
Rynek niemiecki stanowi ok. 20% rynku europejskiego i od d³u¿szego czasu jego udzia³
utrzymuje siê na stabilnym poziomie. Z kolei wartoœæ budownictwa w Europie ŒrodkowoWschodniej stanowi ok. 8% rynku europejskiego i ma przed sob¹ mo¿liwoœci wzrostu. Szacujemy,
¿e produkcja budowlano - monta¿owa w Europie w roku ubieg³ym ³¹cznie przekroczy³a 1000 mld
euro. Rynek europejski doszed³ obecnie do takiego punktu rozwoju, ¿e bêdzie siê nieznacznie
os³abia³ w stosunku do PKB. Natomiast w krajach wschodz¹cych poziom produkcji budowlanomonta¿owej w stosunku do PKB bêdzie rós³. St¹d zadaniem Budimexu w strukturach Ferroviala
bêdzie utrzymanie wysokiej pozycji w budownictwie w Europie Œrodkowo - Wschodniej. Naszym
zdaniem Ferrovial bêdzie pilnowa³ tej strony dzia³alnoœci Budimexu.
Rynek w Europie Œrodkowo - Wschodniej wed³ug The Copenhagen Institute for Futures
Studies w ci¹gu najbli¿szych trzech lat wzroœnie o 20% natomiast w Europie Zachodniej tylko o
5%. Experci duñscy przewiduj¹ w Europie Zachodniej stabilny 3% wzrost w dziedzinie
budownictwa infrastrukturalnego oraz lekki spadek w sektorze budownictwa mieszkaniowego.
Rynek budowlany w Polsce stanowi 1/3 rynku Europy Œrodkowo - Wschodniej, a jego wartoœæ
³¹cznie z materia³ami budowlanymi szacowana jest na oko³o 22 miliarda USD. Przyk³adowo
rynek wêgierski jest du¿o mniejszy i szacowany na 4,4 miliarda USD, st¹d atrakcyjnoœæ polskiego
sektora budowlanego dla inwestorów zagranicznych jest bardzo du¿a.
Na ca³ym œwiecie polskie przedsiêbiorstwa budowlane uwa¿ane s¹ za solidnych partnerów
oferuj¹cych us³ugi o bardzo wysokiej jakoœci. Polskie firmy wykonuj¹ projekty w ponad 50-ciu
krajach, w tym m.in.: w Rosji, Czechach, Libii czy na Ukrainie, ale najwiêkszym importerem ich
us³ug pozostaj¹ nadal Niemcy. Export produkcji budowlanej z Polski do krajów europejskich w
2000 roku wyniós³ zaledwie 500 mln dolarów. Szacujemy, ¿e w roku ubieg³ym eksport produkcji
budowlanej utrzyma³ siê na zbli¿onym poziomie.
Rosyjski rynek budowlany
W roku ubieg³ym w Rosji w dokonano zmian prawnych, w wyniku których cudzoziemcy
obok Rosjan na równych prawach mog¹ nabywaæ ziemiê. Przyjêcie tych zmian przez parlament
rosyjski poprawi³o klimat inwestycyjny u naszych wschodnich s¹siadów. Szacuje siê, ¿e z tytu³u
wprowadzonych zmian w Rosji przybêdzie 1 mld USD nowych inwestycji. Wartoœæ rynku
budowlanego w Rosji szacujemy na 12 mld USD rocznie.
Rosyjski rynek budowlany charakteryzuje siê bardzo du¿ym rozdrobnieniem. Dzia³a na nim
bardzo wiele ma³ych i œrednich firm budowlanych, z których zdecydowana wiêkszoœæ ma zasiêg
jedynie lokalny lub regionalny. Na rynku rosyjskim dzia³a szereg budowlanych firm zagranicznych,
w tym m.in. tureckie (ENKA), z terenu dawnej Jugos³awii, a tak¿e francuski Buiges, niemieckie
Hochtief, Strabag, Wiemer & Trachte, austracki ILBAU, a tak¿e szwedzka firma Skanska.
Na terenie Rosji Budimex posiada przedstawicielstwo w Moskwie, Kaliningradzie i SanktPetersburgu. W styczniu bie¿¹cego roku Budimex podpisa³ list intencyjny z Gas Oil - spó³k¹
zale¿n¹ od Gazpromu - dotycz¹cy budowy podziemnych zbiorników gazowych w Kaliningradzie.
Wartoœæ tych robót wyniesie ok. 120 mln USD, natomiast wartoœæ wszystkich zbiorników gazowych,
które w najbli¿szym czasie bêd¹ potrzebne stronie rosyjskiej, zarówno na terenie obwodu
kaliningradzkiego jak i na terenie Polski szacujemy na 300 mln USD. Budimex prowadzi równie¿
rozmowy ze stron¹ rosyjsk¹ na temat realizacji budowy autostrady ³¹cz¹cej dawny Królewiec z
Elbl¹giem oraz budowy elektrowni w Kaliningradzie. Przychody z negocjowanych obecnie
kontraktów ze stron¹ rosyjsk¹ mo¿na oczekiwaæ najwczeœniej w 2003r. W bie¿¹cym roku przychody
z rynku rosyjskiego wynios¹ ok. 25 mln z³.
12
Budimex
budownictwo
Budimex na tle rynku budowlanego
Szacujemy, ¿e w roku ubieg³ym udzia³ grupy Budimex w krajowym rynku budowlanym
utrzyma³ siê na dotychczasowym 3% poziomie. W perspektywie dziesiêciu lat oceniamy, ¿e
udzia³ ten mo¿e wzrosn¹æ do 5%, g³ówni za spraw¹ wykruszania siê z rynku s³abszych
ekonomicznie - finansowo konkurentów. Budimex jest drug¹ co do wielkoœci sprzeda¿y firm¹
budowlan¹ o wysokiej rozpoznawalnoœci na rynku.
Do g³ównych konkurentów Budimex S.A. w zakresie realizacji du¿ych kontraktów nale¿¹:
Mitex, Exbud, Mostostalu Zabrze, Mostostal Warszawa, Bouygues, Hochtief, SKANSKA,
Campegnion Bernard, Bilfinger + Berger, PORR, ILBAU, BESIX, NCC, COCEFI. W przypadku
realizacji mniejszych kontraktów konkurencja ma przede wszystkim charakter cenowy. W tego
typu przetargach bior¹ udzia³ liczne, niewielkie firmy lokalne oferuj¹ce wykonanie kontraktu po
niskich cenach, jednak czêsto nie gwarantuj¹ one wysokiej jakoœci us³ug oraz odpowiedniego
zabezpieczenia finansowego.
Przychody skonsolidowane w mln z³ po III kw. 2001
gie³dowych spó³ek budowlanych
Piasecki
Mostostal
Siedlce
Mostostal
W-wa
Mitex
Mostostal
Export
Mostostal
Zabrze
Budimex
Exbud
1800
1600
1400
1200
1000
800
600
400
200
0
ród³o: Budimex SA, BDM PKO BP SA
Sprzeda¿ po trzech kwarta³ach pokazuje, ¿e Exbud i Budimex to nie kwestionowani liderzy
bran¿y budowlanej. Jednak z drugiej strony wyniki finansowe potwierdzaj¹ spadek mar¿ oraz
koniecznoœæ restrukturyzacji najwiêkszych holdingów budowlanych Exbudu, Budimexu i
Mostostalu Zabrze. Spodziewamy siê, ¿e wyniki ubieg³oroczne gie³dowych reprezentantów bran¿y
budowlanej bêd¹ gorsze ni¿ w roku 2000.
Rentownoœæ gie³dowych spó³ek budowlanych po III kwarta³ach 2001 r
25%
20%
15%
RentownoϾ operacyjna
RentownoϾ netto
10%
5%
0%
-5%
ród³o: Budimex S.A., BDM PKO BP SA
13
Exbud
Most Zabrze
Budimex
Most Gdañsk
Most Siedlce
Piasecki
Most W-wa
Elektrobudowa
Polnord
Mitex
-15%
Echo
-10%
Budimex
budownictwo
Znacz¹ce kontrakty grupy Budimex S.A.
Kontrakt
Spó³ka
Inwestor
WartoϾ
Termin
kontraktu zakoñczenia
kontraktu
Budowa mostu w Zegrzu
Budowa obwodnicy Ostrowii Mazowieckiej
Budowa obiektu Wydzia³u Prawa i
Administracji
Budowa stacji metra A-17 Dworzec Gdañski
w Warszawie
Budowa budynku biurowego w Warszawie
Dromex S.A.
Dromex S.A.
Budimex S.A.
Budowa obwodnicy Bia³obrzegów
Wykonanie i dostawa konstrukcji stalowych
Dromex S.A.
Mostostal
Kraków S.A.
Dromex S.A.
Budowa Trasy Siekierkowskiej
GDDP
GDDP
Uniwersytet Œl¹ski
w Katowicach
Budimex S.A. Metro Warszawskie
31,2 mln z³
32,4 mln z³
40,4 mln z³
30.11.2002
30.11.2002
30.06.2004
68,9 mln z³
8.05.2003
Budimex S.A.
71,8 mln z³
14.08.2002
111,0 mln z³
24,9 mln z³
30.06.2004
31.07.2002
216,6 mln z³
01.05.2003
22,0 mln z³
03.02.2003
30,8 mln z³
30.04.2003
25,1 mln z³
30.06.2002
171,6 mln z³
14.03.2003
Victoria
Development
GDDP
Monberg Thorsen
a/s
Gmina W-wa
Centrum
Ministerstwa Spraw
Zagranicznych
Holandii
Dom Development
SA
Akademii
Medycznej w £odzi
SGGW w
Warszawie
Budowa rezydecji Ambasady Królestwa
Holandii w Warszawie
Budimex S.A.
Zespo³u Mieszkaniowego DERBY w
Warszawie
Roboty budowlane w Centrum KlinicznoDydaktycznym Akademii Medycznej w £odzi
Budowa dwóch budynków laboratoryjnodydaktycznych
Budimex S.A.
Modernizacjê Zak³adu Przeróbki Mechanicznej
Mostostal
Kraków S.A.
Kopex SA 43,6 mln z³
Katowice.
09.03.2002
budowê autostrady A-4, odcinek D Nogawczyce Dromex S.A.
GDDP 162,6 mln z³
30.10.2003
BUDIMEX
Unibud S.A.
Inwest Media Kar 64,0 mln z³
Sp. z o.o.
31.03.2003
Budimex
Poznañ S.A.
HDZ Elbl¹g Sp. z 36,5 mln z³
o.o.
19.02.2002
budowy bazy magazynowo-biurowej SPEDPOL Budimex S.A.
Spedycja Polska 35,4 mln z³
SPEDPOL Sp. z
o.o.
15.05.2002
Wêgla Coroiesti w Rumunii.
"Budimex SA
– Mitex SA"
– Kleszczów 18 km
Budowê Kliniki Kardiochirurgicznej w
Na³êczowie.
budowy centrum handlowego "Ogrody" w
Elbl¹gu.
w Nadarzynie ko³o Warszawy
ród³o: Budimex S.A.
Budimex wci¹¿ czeka na rozstrzygniecie przetargu na rozbudowê obecnego i budowê
nowego terminalu pasa¿erskiego na warszawskim lotnisku Okêcie. Na krótkiej liœcie znalaz³o
siê trzech oferentów: Ferrovial Agroman-Budimex, Hochtief i Strabag. Z szacunków PPL wynika,
¿e wartoœæ kontraktu przekroczy 1 mld z³.
Budimex wraz z hiszpañsk¹ firm¹ Cintra nale¿¹c¹ do grupy Ferrovial wyrazi³ zainteresowanie
budow¹ p³atnego tunelu i sieci podziemnych parkingów w Krakowie. Oferta tych firm jest jak
dotychczas jedyna. Wstêpne kalkulacje mówi¹, ¿e koszt wydr¹¿enia 2,2 km tunelu bêdzie oscylowa³
wokó³ 300-400 mln z³.
14
Budimex
budownictwo
Dane finansowe
RACHUNEK WYNIKÓW (mln z³)
przychody netto
koszty wytworzenia
koszty sprzeda¿y i ogólnego zarz¹du
saldo pozosta³ej dzia³alnoœci operacyjnej
EBITDA
EBIT
saldo finansowe
zysk przed opodatkowaniem
podatek dochodowy
zysk w podmiotach stowarzyszonych
zysk netto
EPS
zmiana sprzeda¿y (%)
zmiana EBIT (%)
zmiana zysku netto (%)
mar¿a EBITDA (%)
mar¿a EBIT (%)
stopa podatkowa (%)
mar¿a netto (%)
218
BILANS (mln z³)
maj¹tek trwa³y
wartoœci niematerialne i prawne
wartoϾ firmy z konsolidacji
rzeczowy maj¹tek trwa³y
nale¿noœci d³ugoterminowe
maj¹tek obrotowy
zapasy
nale¿noœci
papiery wartoœciowe do obrotu
gotówka
aktywa razem
kapita³ w³asny
kapita³ akcyjny
kapita³y zapasowe
zysk netto
kapita³ akcjonariuszy mniejszoœciowych
rezerwy
zobowi¹zania
zobowi¹zania d³ugoterminowe
zobowi¹zania krótkoterminowe
pasywa razem
BVPS
sprzeda¿ / aktywa (x)
zobowi¹zania / aktywa (x)
odsetki / EBIT (%)
ROE (%)
ROA (%)
(d³ug) gotówka netto (mln z³)
CASH FLOW (mln z³)
wynik netto
amortyzacja
zmiana kapita³u obrotowego
gotówka z dzia³alnoœci operacyjnej
inwestycje (capex)
akwizycje
gotówka z dzia³alnoœci inwestycyjnej
wyp³ata dywidendy
umorzenie akcji
zmiana zad³u¿enia
gotówka z dzia³alnoœci finansowej
zmiana gotówki netto
DPS
CEPS
ród³o: BDM PKO BP SA
15
1998
1999
2000
2001p
2002p
2003p
1158
1001
85
0
87
72
12
84
19
-20.3
19
1.19
32%
79%
-18%
7.5%
6.2%
23%
1.6%
1369
1231
90
5
70
53
3
56
40
9.5
40
2.51
18%
-26%
112%
5.1%
3.9%
72%
2.9%
2368
2130
168
15
132
86
-29
53
32
6.2
32
1.27
73%
62%
-19%
5.6%
3.6%
61%
1.4%
2163
1963
166
-19
62
15
-7
19
12
2.2
8
0.31
-9%
-83%
-75%
2.9%
0.7%
60%
0.4%
3145
2848
214
-30
96
53
-19
34
12
2.0
21
0.82
45%
256%
161%
3.1%
1.7%
34%
0.7%
4057
3666
264
-20
152
107
-10
96
30
1.8
64
2.50
29%
102%
205%
3.7%
2.6%
31%
1.6%
1998
1999
2000
2001p
2002p
2003p
254
10
7
115
35
306
22
167
21
96
563
298
80
198
19
37
4
200
33
167
563
18.7
2.1
0.36
4%
8%
4%
70.9
363
13
3
149
35
489
73
318
17
80
860
399
99
262
40
11
5
388
61
327
860
25.0
1.6
0.45
5%
12%
6%
54.6
536
37
83
224
35
919
206
507
113
93
1473
558
128
397
32
28
7
780
105
675
1473
21.8
1.6
0.53
29%
7%
3%
15.4
547
18
80
221
35
870
212
530
65
63
1434
575
128
439
8
29
7
710
119
591
1434
22.5
1.5
0.49
180%
1%
1%
12.2
486
20
76
228
35
1184
263
799
52
70
1681
595
128
447
21
28
7
976
109
868
1681
23.3
1.9
0.58
38%
4%
1%
128.3
498
21
72
236
35
1506
329
1053
57
67
2013
659
128
468
64
30
8
1231
56
1175
2013
25.8
2.0
0.61
17%
10%
3%
228.0
1998
1999
2000
2001p
2002p
2003p
19
15
-44
-16
-58
-49
-58
0
0
66
91
17
0
2.15
0
40
17
-24
-9
-49
-66
-98
0
0
38
91
-15
0
3.59
0
32
46
-82
-8
-107
-232
-346
-2
0
153
366
13
0.09
3.05
0
8
47
-35
-52
-19
-14
37
0
0
11
-15
-30
0.00
2.17
0
21
43
-37
19
-30
-4
-73
0
0
73
60
6
0.00
2.52
0
64
45
-15
-16
-32
-4
-5
0
0
40
19
-2
0.00
4.27
0
Bankowy Dom Maklerski PKO Bank Polski SA
ul. Pu³awska 15, 02-515 Warszawa
tel. (0-22)521-80-00, fax (0-22)521-79-46
e-mail: [email protected]
Telefony kontaktowe
Wydzia³ Doradztwa
Z-ca Naczelnika
miedŸ, przemys³ paliwowy, przemys³ papierniczy,
produkcja farb i lakierów
Sebastian S³omka
(022) 521 79 10
[email protected]
telekomunikacja i media
Rados³aw Solan
(022) 521 79 41
[email protected]
banki i finanse
Robert Brzoza
(022) 521 79 13
[email protected]
informatyka, Internet
Jaros³aw Pasternak
(022) 521 79 17
[email protected]
turystyka i hotelarstwo, produkcja opon
farmaceutyki
Rados³aw Biadoñ
(022) 521 79 12
[email protected]
budownictwo i nieruchomoœci, energetyka
Marek Majewski
(022) 521 87 23
[email protected]
Wydzia³ Transakcji
obs³ugi klientów instytucjonalnych
Bartosz Janczy
(022) 521 82 11
[email protected]
Przemys³aw Nowicki
(022) 521 82 13
[email protected]
Rafa³ Grzybowski
(022) 521 82 10
[email protected]
Dariusz Andrzejak
(0-22)521 82 12
[email protected]
Artur Szymecki
(0-22)521 82 14
[email protected]
Niniejsza publikacja zosta³a opracowana przez Bankowy Dom Maklerski PKO BP S.A. wy³¹cznie na potrzeby klientów
BDM. Rozpowszechnianie lub powielanie w ca³oœci lub w czêœci bez pisemnej zgody BDM jest zabronione. Niniejsza
publikacja zosta³a przygotowana z dochowaniem nale¿ytej starannoœci, w oparciu o fakty uznane za wiarygodne,
jednak BDM nie gwarantuje, ¿e s¹ one w pe³ni dok³adne i kompletne. Przedstawione prognozy s¹ oparte wy³¹cznie o
analizê przeprowadzon¹ przez BDM bez uzgodnieñ ze Spó³kami ani z innymi podmiotami i opieraj¹ siê na szeregu
za³o¿eñ, które w przysz³oœci mog¹ okazaæ siê nietrafne. BDM nie udziela ¿adnego zapewnienia, ¿e podane prognozy
sprawdz¹ siê. BDM mo¿e œwiadczyæ us³ugi na rzecz firm, których dotycz¹ analizy. BDM nie ponosi odpowiedzialnoœci
za szkody poniesione w wyniku decyzji podjêtych na podstawie informacji zawartych w niniejszej analizie.

Podobne dokumenty