PROGRAM ADAPTACYJNY

Komentarze

Transkrypt

PROGRAM ADAPTACYJNY
PROGRAM ADAPTACYJNY
DLA DZIECI
W WIEKU PRZEDSZKOLNYM
„U Animka
dzieciaki nie płaczą”
CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA
Dla dziecka w wieku przedszkolnym pójście pierwszy raz do przedszkola jest
niezwykłym wydarzeniem i w duŜej mierze zaleŜy to od dorosłych, jak dziecko będzie
przeŜywało pierwsze dni w przedszkolu.
Doświadczenie to rozpoczyna proces adaptacji do nowego środowiska.
Dla dziecka jedynym dotychczasowym środowiskiem, w którym przebywało od narodzin była
rodzina. Teraz wkracza w zupełnie nowe Ŝycie – nowe otoczenie, przestrzenie, osoby,
oczekiwania, rytm dnia oraz jedzenie. Konsekwencją tego jest fakt, iŜ dziecko nie jest
w stanie kontrolować sytuacji i odczuwa ją jako zagroŜenie.
Trudna adaptacja dziecka do przedszkola i przeŜycia z nią związane mogą
spowodować u dziecka barierę, która utrudnia oddziaływanie wychowawczo-dydaktyczne
przedszkola, a takŜe moŜe zahamować jego aktywność i rozwój.
Troska o prawidłową adaptację dziecka do nowej dla nich sytuacji jest waŜnym
zadaniem nie tylko nauczycielki, równieŜ całego personelu przedszkola, rodziców i bliskich
dziecka.
Dzieci na nowe sytuacje reagują w róŜny sposób:
•
płaczem – w ten sposób dziecko znajduje ujście emocji, ale równieŜ próbuje
manipulować dorosłymi;
•
wycofaniem – dziecko staje się apatyczne i smutne, emocje nie znajdują ujścia;
•
pozorną akceptacją – dziecko w domu jest nieznośne natomiast w przedszkolu stosuje
się do poleceń nauczyciela, a jego zachowanie nie budzi niepokoju;
•
zaburzeniem funkcjonowania – dziecko moŜe się jąkać, moczyć, etc.
NaleŜy dąŜyć, aby dziecko przystosowało się do:
•
nowego otoczenia i wymagań związanych ze sposobami korzystania z urządzeń
i wyposaŜenia w swojej sali, nauczycieli oraz innych pracowników przedszkola,
•
przebywania w grupie rówieśniczej,
•
wymagań stosowanych w zakresie czynności samoobsługowych,
•
nowego trybu Ŝycia i rozkładu dnia, nie do końca dla niego zrozumiałego,
•
innej pozycji w społeczeństwie,
•
braku zrozumienia i akceptacji wśród otoczenia,
2
•
CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA
braku oparcia w osobach bliskich w trudnych sytuacjach.
Zwracając uwagę na działania, które złagodzą stres dziecka wspólnie z Radą
Pedagogiczną opracowałyśmy Program Adaptacyjny dla dzieci w wieku przedszkolnym
nadając mu tytuł: „U Animka dzieciaki nie płaczą”, który funkcjonuje w przedszkolu od
początku jego istnienia.
Zasady programu adaptacyjnego
•
w pierwszych dniach funkcjonowania przedszkola moŜliwość uczestniczenia przez
rodziców w zajęciach dydaktycznych prowadzonych w przedszkolu,
•
pomoc ze strony nauczycieli oraz pracowników przedszkola w poznawaniu przez dziecko
nowego otoczenia,
•
organizacja raz w tygodniu Dni Otwartych dla rodziców oraz opiekunów dzieci, w celu
zapoznania się z funkcjonowaniem placówki,
•
przeprowadzenie spotkania integracyjnego w ciągu pierwszego miesiąca działania
przedszkola.
UzaleŜnienie się od rodziców i coraz dalsze wychodzenie ku ludziom winno być
stopniowe, łagodne, bez rozpaczy i wstrząsów. Nagła rozłąka z rodzicami rodzi u małego
dziecka podwójnie przykre przeŜycie - strach przed obcym środowiskiem i osamotnieniem
oraz Ŝal do tej najbliŜszej osoby, która w jego mniemaniu zdradziła go i przestała kochać.
Cele i załoŜenia programu
Program „U Animka dzieciaki nie płaczą” obejmuje pierwszy miesiąc funkcjonowania
Niepublicznego Przedszkola „Animator” w Gliwicach.
Priorytetem Naszego programu jest by moment przekroczenia progu dom - przedszkole
przebiegał jak najłagodniej, w atmosferze bezpieczeństwa i otwarcia na potrzeby dziecka.
NaleŜy wziąć pod uwagę fakt, iŜ dziecko staje się częścią „nowej rodziny”, która jest
istotną kwestią w jego harmonijnym rozwoju. Dostosowanie się dziecka do nowej sytuacji
jest takŜe wyzwaniem dla najbliŜszych. Często się zdarza, Ŝe właśnie osoby dorosłe bardziej
przeŜywają pójście dziecka do przedszkola niŜ ono samo. W związku z tym, aby pomóc
3
CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA
malcowi w trudnej sytuacji, naleŜy wspierać równieŜ rodzinę.
Cele programu:
• ułatwienie dzieciom przekroczenia progu dom – przedszkole,
• zmniejszenie stresu związanego ze zmianą otoczenia,
• umoŜliwienie rodzicom poznania przedszkola i jego programu oraz osób, które będą
miały wpływ na wychowanie ich dziecka,
• moŜliwość poznania rówieśników,
• nawiązanie pierwszych kontaktów: rodzic-rodzic, rodzic – nauczyciel, dzieckonauczyciel,
• zapewnienie poczucia bezpieczeństwa w poznaniu środowiska przedszkolnego,
• skrócenie okresu adaptacji dzieci w pierwszym miesiącu funkcjonowania przedszkola,
• obniŜenie lęku rodziców związanego z koniecznością oddania dzieci pod opiekę
personelu przedszkola,
• nawiązanie współpracy z rodzicami,
• integracja rodziców między sobą,
• uświadomienie rodzicom potrzeb emocjonalnych dziecka,
• wzmocnienie dorosłego w roli rodzica.
Sposób realizacji programu „U Animka dzieciaki nie płaczą”
Współpraca z rodzicami:
• rozmowy indywidualne podczas zapisu dziecka,
• wstępne zebranie dyrektora, nauczycieli grup i innych specjalistów,
• wstępna ankieta do wypełnienia dotycząca charakterystyki dziecka,
• przedstawienie statutu i regulaminu przedszkola oraz rozkładu dnia
ze szczególnym uwzględnieniem:
nie zmuszania do jedzenia, leŜakowania, itp.,
4
CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA
zapewnienia moŜliwości relaksacji dziecka (z wykorzystaniem przytulanek
w czasie leŜakowania, opowiadaniem i czytaniem bajek),
pomocy w czynnościach samoobsługowych,
umoŜliwienia spontanicznych rozmów z nauczycielami i specjalistami
zatrudnionymi w przedszkolu,
zabezpieczenia właściwej opieki dzieciom,
indywidualizacji oddziaływań,
Ŝyczliwość i uśmiech na co dzień.
Podnoszenie warsztatu pracy nauczycielek
•
udział w warsztatach, kursach zmierzających do doskonalenia umiejętności
nawiązywania i utrzymywania dobrych kontaktów z rodzicami,
•
korzystanie z pomocy instytucji wspomagających rozwój dziecka,
•
udział nauczycielek w szkoleniach dotyczących rozwoju dziecka w wieku
przedszkolnym,
•
czytanie literatury dotyczącej adaptacji dziecka do przedszkola.
Metody pracy wykorzystywane podczas realizacji programu
Dla osiągnięcia realizacji załoŜonego głównego celu programu, czyli zapewnienie
warunków szybkiej adaptacji dziecka w przedszkolu wskazane jest stosowanie kilku
proponowanych metod. Są to:
• elementy metody Pedagogiki Zabawy - ułatwiające integrację grupy,
• elementy metody Ruch Rozwijającego W. Scherborne,
• tańce integracyjne (KLANZA),
• zabawy i ćwiczenia ruchowe,
• zabawy naśladowcze,
• opowieści ruchowe,
• wybrane metody aktywne: zabawy w kręgu, drama, improwizacja, burza, mózgów,
• opowiadania, bajki, inscenizacje,
• techniki relaksacyjne.
5
CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA
Dziecko za pomocą tych metod, poprzez podstawową formę aktywności, jaką jest
zabawa, zdobywa nowe umiejętności, uczy się współŜycia w grupie rówieśników
i współdziałanie z nimi, mając jednocześnie zapewnione poczucie bezpieczeństwa. Program
zapewnia nauczycielom duŜą swobodę działania i nie ogranicza ich inwencji.
Nasze oczekiwania
DZIECI
znają pomieszczenia przedszkola, bezpiecznie się w nich poruszają
znają nauczycielki i personel pomocniczy, mają do nich zaufanie
nie boją się pozostać w przedszkolu bez rodziców
z radością przychodzą do przedszkola
znają swoich rówieśników
znają reguły obowiązujące w przedszkolu
6
CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA
RODZICE
znają klimat i cały personel przedszkola
mają zaufanie do nauczycieli
znają się nawzajem i są ze sobą
zintegrowani
znają metody pracy nauczyciela
NAUCZYCIEL
zna rodziców,
potrafi z nim się komunikować
zna dziecko i jego relacje z rodzicami
włącza rodziców w proces edukacyjny
zna mocne strony rodziców i potrafi je wykorzystać
7
CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA
Praca z dziećmi
Przez pierwszy tydzień uczęszczania dzieci do przedszkola prowadzony jest cykl zajęć
edukacyjnych.
Dzień pierwszy
1. „Mówiący kotek”
Nauczycielka przynosi do sali pacynkę, za pomocą której nawiązuje kontakt
z dziećmi. Kotek wita się ze wszystkimi osobami siedzącymi w kręgu na dywanie, np.
nauczycielka mówi „Jestem pani Ania – jestem waszą nauczycielka, a Ty jak masz na imię? –
wskazuje na dziecko. Dziecko mówi „ Jestem Zosia, a Ty?” – wskazuje na dziecko siedzące
obok.
2. „Część”
Powitanie wszystkich zebranych przez podanie dłoni osobie siedzącej obok.
3. „Jedziemy na wycieczkę”
Zabawa ruchowa z piosenką „Jedzie pociąg z daleka”. Nauczycielka zaprasza
w imieniu „mówiącego” kotka na wycieczkę na łąkę. Łąka jest piękna, pachnąca, pełna
kwiatów. Dzieci wsiadają do pociągu (przy pomocy nauczycielek) tworzą pociąg i śpiewając
piosenkę jadą na wycieczkę.
4. „ Na łące”
Pomoce – tamburyn, pacynka kotka i innych zwierząt.
Nauczycielka przedstawia kolejno zwierzęta pytając dzieci czy wiedzą jak one się nazywają.
Dzieci naśladują glosy zwierząt. Dzieci - małe zwierzątka biegają po łące w rytm tamburyna,
- rodzice tworzą koło. Na sygnał dzieci biegną do rodziców i naśladują głos wskazanego
przez nauczycielkę zwierzątka.
8
CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA
5. „Balonik”
Dzieci tworzą koło. Nauczycielka recytuje wierszyk:
Baloniku mój malutki,
Rośnij duŜy, okrąglutki
Balon rośnie, Ŝe aŜ strach,
Przebrał miarę no i bach!
Dzień drugi
1. Powitanie w kole
Nauczycielka prosi o podanie swojego imienia i wysoko podskok.
2. Zabawa przy piosence „Pajacyk"
Piosenka ilustrowana ruchem. Nauczycielka śpiewa piosenkę, pokazując gesty, które
dzieci starają się naśladować.
Tekst piosenki:
Fiku-miku, fiku- miku, Poskacz z nami pajacyku.
Skacze Kasia, skaczę ja, Poskacz z nami hopsasa.
Fiku-miku, fiku-miku, poskacz z nami pajacyku.
Popatrz się na przedszkolaka, Zaraz się nauczysz skakać.
Piosenkę powtarzamy dwa, trzy razy, zachęcamy do wspólnego śpiewania.nDzieci
skaczą jak pajacyki
3. MasaŜ z myszką
Nauczycielka prosi dzieci, aby odwróciły się do siebie tak, aby widzieć plecy
drugiego dziecka. Nauczycielka mówi tekst, a dziecko ilustruje go ruchami dłoni na
plecach partnera.
Tekst:
Cicho, cichutko, w puszystej kurteczce,
Chodziła raz myszka po gładkiej półeczce (powolne głaskanie).
Znalazła ser Ŝółty, ząbkami go jadła (powolne ściskanie, szczypanie)
9
CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA
Strzepnęła okruszki (szybkie klepanie, strzepywanie)
W kąciku usiadła, okruszki zebrała,
Ząbkami je zjadła (powolne ściskanie).
Po gładkiej półeczce chodziła w kurteczce (głaskanie).
MasaŜ moŜna powtórzyć, wykonując go na rękach leŜącego na wznak dziecka.
MoŜna zaproponować zamianę ról.
4. „Chodzi lisek" - zabawa w kole
Chodzi lisek koło drogi
Cichuteńko stawia nogi,
Cichuteńko się zakrada,
Nic nikomu nie powiada.
Dzieci siedzą w kręgu, ręce z dłońmi otwartymi ku górze trzymają za plecami.
Recytują tekst, a jedno dziecko-lisek chodzi na zewnątrz koła, trzymając w ręku miękką
piłeczkę lub zmiętą w kulkę kartkę papieru. Na koniec tekstu po cichutku stara się
dowolnemu dziecku podrzucić kulkę, po czym ucieka dookoła, a "obdarowany" stara się go
dogonić. Jeśli mu się nie uda -lisek pierwszy obiegnie koło i zajmie puste miejsce w kręgu to mamy nowego liska!
Dzień trzeci
1. Powitanie
Nauczycielka prosi o podaj swojego imienia i uściśnięcie dłoni tego, kto
siedzi najbliŜej.
2. Zabawa ruchowa
Nauczycielka gra na tamburynie, dzieci swobodnie biegają, na sygnał zatrzymują się i
skaczą jak Ŝabki.
3. Zabawa przy piosence „Uśmiechnięte buzie"
Tekst:
Kropka, kropka
Kreska, kreska,
10
CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA
Okrągłe kółeczko,
Uśmiechnięte mamy buzie,
Jak złote słoneczko.
(Pokazuję: oko, oko, nos, usta, całą głowę.)
•
wskazywanie wzajemnie na sobie części twarzy, zgodnie z tekstem piosenki,
•
poproszenie dzieci: pokaŜ, gdzie masz brzuszek, gdzie mama ma oko, itp.
Dzień czwarty
1. „Całusek"
Dzieci siedzą w kole – wymieniają swoje imię i przesyłają całusek do osoby, która
siedzi obok ciebie.
2. „Słonko świeci, deszczyk pada"
Nauczycielka gra na tamburynie, na hasło „słonko świeci" dzieci chodzą, biegają, podskakują.
Na hasło „deszczyk pada" biegną pod parasole (siadają na dywanie).
3. „Balonik"
Przypomnienie zabawy z dnia pierwszego.
4. MasaŜ „Dreszczyk" (wg. J. Stadnicka, Terapia dzieci muzyką, ruchem, mową).
Nauczycielka prosi dzieci, aby odwróciły się do siebie tak, aby widzieć plecy
drugiego dziecka. Nauczycielka mówi tekst, a dziecko ilustruje go ruchami dłoni na
plecach partnera.
•
tędy płynie rzeczka (ruch falisty od głowy do bioder),
•
idzie pani na szpileczkach (stukanie palcami wskazującymi wzdłuŜ kręgosłupa),
•
tu przebiegły konie - patataj (stukanie piąstkami wzdłuŜ kręgosłupa),
•
tędy przeszły słonie (klepanie dłońmi ułoŜonymi w kształcie łódeczki),
•
a tu idzie szczypaweczka, zaświeciły dwa słoneczka (leciutkie szczypanie od krzyŜa
do głowy),
11
•
CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA
zaświeciły dwa słoneczka (dłonie otwarte, palce złączone, masaŜ spiralny
wzdłuŜ kręgosłupa),
•
spadł drobniutki deszczyk (lekkie pukanie wszystkimi palcami),
•
czy przeszedł cię dreszczyk (lekkie szczypanie szyi), powtórzyć dwa razy,
potem zmiana ról.
5. „Kółko graniaste"
Kółko graniaste czworokanciaste,
kółko nam sie połamało cztery grosze kosztowało,
a my wszyscy BĘC!
W czasie, kiedy dzieci mówią BĘC, wszystkie dzieci przewracają się na podłogę.
Dzień piąty
1. MasaŜ „Dreszczyk”
Przypomnienie zabawy z dnia drugiego.
2. „Pociąg”
Nauczycielka rozdaje dzieciom bilety. Sama wkłada czapkę kolejarza i zaprasza dzieci
na wycieczkę na salę gimnastyczną. Wyjaśnia dzieciom, Ŝe tam odbywają się zajęcia rytmiki.
Przewodnikiem w wycieczce jest „Słoneczko”. Dzieci ustawiają się w pociąg i ze śpiewem
piosenki „ Jedzie pociąg z daleka’ wyruszają na wycieczkę. Na sali gimnastycznej zapoznaje
dzieci z instruktorem zajęć umuzykalnienia. Pani rytmicznie wita dzieci, pokazuje pianino
i instrumenty muzyczne i zaprasza do zabawy.
3. PoŜegnanie„ Iskierka”
Dzieci stoją w kole. Nauczycielka prosi o podanie swojego imienia i przesłanie
„iskierki” (delikatny uścisk dłoni) do najbliŜszej osoby.
12
CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA
Ewaluacja programu
Celowość i efektywność proponowanych przez program działań naleŜy monitorować
przez cały okres procesu adapcyjnego.
Proponowane sposoby monitoringu:
1. ankieta dla rodziców,
2. ankieta informacyjna o dziecku,
3. karty obserwacji dzieci ,
4. zdjęcia ,
5. protokoły zebrań z rodzicami ,
6. kronika przedszkolna ,
7. scenariusze zajęć integracyjnych.
13
CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA
ANKIETA
dla rodziców dotycząca programu adaptacyjnego
„U Animka dzieciaki nie płaczą”
1. W jaki sposób przygotowywała Pani dziecko do przyjścia do przedszkola?
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
2. Czy reakcja dziecka po pierwszym dniu pobytu na zajęciach była dla Pani zaskoczeniem?
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
3. Czy dziecko chętnie przychodziło na zajęcia?
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
4. Czy opowiadało o zajęciach, o tym co robiło w przedszkolu innym domownikom?
a. tak
b. nie
5. Co podobało mu się najbardziej?
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
14
CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA
6. Co mu się nie podobało, czego się obawiało idąc na zajęcia?
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
7. Czy było coś, co chciało robić w przedszkolu, a nie zostało to uwzględnione na zajęciach?
Jeśli tak, to co?
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
8. Czego według Pani zabrakło na zajęciach?
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
9. Czy uwaŜa Pani, Ŝe Program Adaptacyjny „U Animka dzieciaki nie płaczą” pomógł Pani
dziecku przystosować się do nowych warunków w przedszkolu?
a. tak
b. nie
10. Co Pani "dał " udział we wspólnych zajęciach z dzieckiem?
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
11. Czy pomysł zorganizowania " Programu Adaptacyjnego " jest według Pani warty
kontynuowania?
a. tak
b. nie
15

Podobne dokumenty