Rocznik Świadków Jehowy — 2016

Komentarze

Transkrypt

Rocznik Świadków Jehowy — 2016
2016
´
´ Rocznik
Swiadkow Jehowy
´
SPIS TRE SCI
´
Mysl przewodnia na rok 2016
2
List od Ciała Kierowniczego
4
Ciekawe wydarzenia z minionego roku
8
Głoszenie i nauczanie po całej ziemi
44
Indonezja
80
Sto lat temu — 1916
˙
Najwazniejsze dane
172
176
yb16-P
160104
˘ 2016
WATCH TOWER BIBLE AND TRACT SOCIETY
OF PENNSYLVANIA
´
´
Rocznik Swiadkow Jehowy — 2016
˙
Wszelkie prawa zastrzezone
˘ Druck und Verlag:
Wachtturm Bibel- und Traktat-Gesellschaft,
Selters/Ts.
Przygotowano do druku w styczniu 2016 roku
˙
Publikacja ta nie jest na sprzedaz.
´
´
Wydano j w ramach ogolnoswiatowej
´
biblijnej działalnosci edukacyjnej,
wspieranej dobrowolnymi datkami.
2016 Yearbook of Jehovah’s Witnesses
Polish (yb16-P)
Made in Germany
Moje cele duchowe na rok 2016
Czytanie Biblii i studium
Głoszenie i nauczanie
´
´
˙
Chrzescijanskie zycie i przymioty
˘ 2016
WATCH TOWER BIBLE AND TRACT SOCIETY
OF PENNSYLVANIA
´
´
Rocznik Swiadkow Jehowy — 2016
˙
Wszelkie prawa zastrzezone
˘ Druck und Verlag:
Wachtturm Bibel- und Traktat-Gesellschaft,
Selters/Ts.
Przygotowano do druku w grudniu 2015 roku
˙
Publikacja ta nie jest na sprzedaz.
´
´
Wydano j w ramach ogolnoswiatowej
´
biblijnej działalnosci edukacyjnej,
wspieranej dobrowolnymi datkami.
2016 Yearbook of Jehovah’s Witnesses
Polish (yb16-P)
Made in Germany
Moje cele duchowe na rok 2016
Czytanie Biblii i studium
Głoszenie i nauczanie
´
´
˙
Chrzescijanskie zycie i przymioty
´
Własciciel
2016
´
´ Rocznik
Swiadkow Jehowy
´
Zawiera sprawozdanie z działalnosci
˙
w roku słuzbowym 2015
´
M Y S L P R Z E W O D N I A N A R O K 2 016
´ ´
„Wasza miłosc braterska
niech trwa”
´
Hebrajczykow 13:1
´
´ ´
´
„Bd jedni drugich nienawidzic. (...) Miłosc wikszosci
´
ozibnie” (Mat. 24:10, 12). Ta zapowiedz Jezusa wskazy˙
wała, ze w okresie poprzedzajcym zniszczenie Jerozoli´
my, do ktorego doszło w 70 roku n.e., ludzi miał charak´
´
teryzowac brak miłosci. Natomiast uczniowie Chrystusa
´
´
mieli byc rozpoznawani własnie po okazywaniu tego przy2
ROCZNIK 2016
´
miotu (Jana 13:35). Dla chrzescijan pochodzenia hebrajskiego mieszkajcych w Jerozolimie słowa apostoła Paw´
˙
ła musiały byc bardzo pokrzepiajce — przyznał on, ze
´ ´
przejawiaj miłosc bratersk, i zachcił, by nadal to robili.
˙
´
´
´
Obecnie zbliza si zagłada ogolnoswiatowego szatanskiego systemu rzeczy. Podobnie jak nasi bracia z I wie˙
´ ´
´
ku, zyjemy wsrod ludzi, ktorzy bardziej kochaj pienidze,
´
˙
´
przyjemnosci i samych´ siebie niz Boga czy bliznich (2 Tym.
´ ´
´
´
3:1-4). Jednak wsrod Swiadkow Jehowy na całym swie´ ´
´
cie miłosc braterska kwitnie. Obysmy dalej j okazywali
´
´
i w ten sposob przysparzali chwały Jehowie, ktory jest
´
uosobieniem miłosci!
´
MYSL PRZEWODNIA NA ROK 2016
3
List od Ciała Kierowniczego
Kochani Bracia i Siostry!
˙
´
Prorok Izajasz pokornie przyznał, ze krolestwo Judy
zawdziczało swoje powodzenie i dobrobyt wyłcznie
´
˙
´
błogosławienstwu Jehowy. Ten sługa Bozy oswiadczył:
´
„Jehowo, (...) dokonałes dla nas wszystkich naszych
´
dzieł” (Izaj. 26:12). Rozmyslanie o tym, co osignli´
˙
smy w minionym roku słuzbowym, wzbudza w nas
´
podobne przekonanie. Jehowa rzeczywiscie dokonu´
´
je zdumiewajcych rzeczy, ktorych nigdy wczesniej
´
´
´
nie stworzono’! (Wyjscia 34:10). Pomyslmy chocby
o kilku dobrodziejstwach otrzymanych z Jego rki.
Nasz oficjalny serwis internetowy — jw.org — wspa´
niale spełnia swoj cel. Obecnie jest dostpny w przeszło 600 jzykach i zawiera publikacje w ponad 750
jzykach. Jak skuteczna okazuje si ta strona internetowa, gdy chodzi o przekazywanie prawdy biblij˙ ´
nej szczerym ludziom? Oto przykład: Pewne małzen˙
stwo rozczarowało si do religii, poniewaz dostrzegło
w niej obłud. Ludzie ci szukali kierownictwa duchowego i odkryli nasz stron. Zaczli regularnie na ni
´ ˙
´
zagldac, zeby czytac zamieszczane tam publikacje
´
i ogldac filmy. Pobrali nawet broszur Codzienne
badanie Pism i razem z dwojgiem nastoletnich dzieci
˙
˙ ´
´
´
zaczli kazdego dnia j rozwazac. Ktoregos ranka
´
własnie byli tym zajci, gdy do ich drzwi zapukali
´
˙
Swiadkowie Jehowy. Głosiciele dowiedzieli si, ze
4
ROCZNIK 2016
dziki wspomnianej stronie internetowej członkowie
˙
tej rodziny dokonali wielu zmian. Usunli tatuaze
´
´ ˙
oraz kolczyki, ktorymi mieli poprzekłuwane rozne
´
´
miejsca na ciele, przestali obchodzic popularne swi´
ta i ogldac nieodpowiednie filmy — a wszystko to za´
´
nim nawizali bezposredni kontakt ze Swiadkami!
˙
W chwili redagowania tego listu oboje rodzice s juz
´
´
głosicielami i zamierzaj wkrotce przyjc chrzest. Gło´
˙
´
sicielk została rowniez ich corka.
´
´
Dotarło do nas mnostwo podzikowan za telewizj
internetow JW Broadcasting. Comiesiczne audycje
˙
s dostpne w ponad 70 jzykach i zaplanowano juz
tłumaczenie na kolejne. Wiele rodzin oglda te programy w ramach wieczoru wielbienia Boga. Pewien
brat tak si wypowiedział: „Organizacja Jehowy nigdy nie była tak ogromna; a my jeszcze nigdy nie czu´
´
lismy si tak blisko Biura Głownego!”.
´
Dla ludu Jehowy zgromadzenia zawsze s szczegolnymi wydarzeniami. Nie inaczej było z seri kongre´
´
˙
sow regionalnych, ktore odbyły si w roku słuzbowym
´
2015. W ich trakcie wyswietlono 42 filmy i prezenta˙
´
˙
cje multimedialne, a przed kazd z szesciu sesji moz´
na było posłuchac zachwycajcej muzyki. Pewien do´
˙
˙
swiadczony brat zauwazył: „Wydaje si, ze w czasie
´
˙
programu obecni nie chcieli si ruszac z miejsca, ze´
by przypadkiem cos ich nie ominło”. A misjonarka
´
terenowa wyznała: „Dziki tym filmom prawda i Kro˙
lestwo Boze stały si dla mnie bardziej realne”.
´
˙
W minionym roku Jehowa obdarował nas rowniez
´
´
˙ ´
nowymi piesniami Krolestwa. Pewne małzenstwo
LIST OD CIAŁA KIEROWNICZEGO
´
napisało: „Gdy słuchamy nowych piesni, mamy od´
czucie, jakby Jehowa nas przytulał. Rozswietliły nam
one wiele mrocznych chwil”. Podczas kongresu przy´
pomniano o podyktowanych miłosci wysiłkach
˙
´
orkiestry Towarzystwa Straznica i choru, podejmowa˙
nych na nasz rzecz i co wazniejsze — przysparzajcych chwały Jehowie!
´
˙
´ ´
Czy Wasz zbor dobrze wykorzystuje mozliwosc
´
´
˙
swiadczenia publicznego z wozkami? Jakimz dobrodziejstwem okazała si ta metoda głoszenia! Dziki
´
´
niej niektorzy mieszkancy zamknitych osiedli
˙
´
i strzezonych apartamentowcow po raz pierwszy stykaj si z prawd. Pomoc duchow otrzymuje w ten
´
´
˙
˙
sposob rowniez wielu innych ludzi, takze nieczynni
bracia i siostry. W styczniu 2015 roku w Korei Połu´
dniowej do wozka z literatur podszedł pewien czło´
˙
´
˙
wiek. Wyjasnił, ze od jakiegos czasu powaznie zastanawia si nad sprawami duchowymi. Rozpoczto
z nim studium Biblii. W lutym pierwszy raz przyszedł
na zebranie, w marcu rzucił palenie, a w kwietniu odwiedził tamtejsze Biuro Oddziału. Dalej robi znaczce
postpy duchowe. To zaledwie jedna z niezliczonych
´
relacji, jakie docieraj do nas, do Biura Głownego.
˙
Modlimy si, zeby broszura udostpniona na kon˙
´
gresie odniosła skutek — zeby osoby nieczynne znow
schroniły si w ramionach kochajcego Ojca, Jehowy,
´ ´
´
zanim bdzie za pozno! Zachcamy Was, byscie na´
sladowali Boga i ciepło witali osoby powracajce do
zboru (Ezech. 34:16).
´
W minionym roku Jehowa rzeczywiscie błogosławił
˙
´
swym sługom. Czego mozemy si spodziewac w przy6
ROCZNIK 2016
Zachcamy Was,
´
´
byscie nasladowali Boga
i ciepło witali osoby
powracajce do zboru
´
˙
´ ´
szłosci? Wykazmy cierpliwosc, a zobaczymy. Tym˙
czasem pamitajcie, ze my wszyscy w Ciele Kierowniczym bardzo Was kochamy i czsto si za Was
modlimy.
˙
Zyczymy Wam tego, co najlepsze
Wasi bracia
´
Ciało Kierownicze Swiadkow´ Jehowy
LIST OD CIAŁA KIEROWNICZEGO
Ciekawe wydarzenia
z minionego roku
´ ´
´
„DOKONA tego gorliwosc Jehowy Zastpow” — czyta˙
´
my w Ksidze Izajasza 9:7. Powyzsza wypowiedz
´
´
odnosiła si do tego, czego Bog miał dokonac za
´
´
posrednictwem swojego Krolestwa. Podobn gorli´
´
´
wosci pałał Jezus Chrystus, Krol tego Krolestwa,
˙
podczas ziemskiej słuzby na rzecz prawdziwego
wielbienia
donie´ (Jana 2:17). Jak pokazuj dalsze
´
´
sienia, Swiadkowie Jehowy na całym swiecie nasla´ ´
duj gorliwosc Jehowy i Jezusa, pomagajc ludziom
´
´
´
zaznac miłosci niebianskiego Ojca.
Salwador: Kongres regionalny w roku 2015
8
ROCZNIK 2016
´
´
Boliwia: W El Alto powstaje Biuro Tłumaczen, w ktorym bdzie si
´
´
dokonywac przekładow na jzyk ajmara
9
„Uwielbiamy telewizj
JW Broadcasting!”
´
´
DNIA 6 pazdziernika 2014 roku na okres probny uruchomiono w jzyku angielskim telewizj internetow
JW Broadcasting1. Od sierpnia 2015 roku nadawane
´
˙
materiały s tłumaczone na ponad 70 jzykow, zeby
´
´
˙
wicej braci i siostr mogło odnosic duchowy pozytek.
´
´
´
´ ´
Mnostwo widzow z całego swiata wyraziło wdzicznosc
za to wspaniałe nowe przedsiwzicie. Ale z czym si
wizało uruchomienie stacji JW Broadcasting?
´ ´
Trzeba było znalezc odpowiednie miejsce. Uznano,
˙
ze nadaj si do tego pomieszczenia w budynku przy
1 Telewizja ta jest dostpna pod adresem www.tv.jw.org.
10
ROCZNIK 2016
´
˙
´
Columbia Heights 30, ktory nalezy do obiektow Biura
´
´
´
Głownego Swiadkow Jehowy w nowojorskim Brookly´ ˙
´
nie. Pomieszczenia te oprozniono zaledwie w tydzien,
a Dział Konserwacji zajł si dostosowaniem ich do potrzeb produkcji telewizyjnej. W tym czasie grupa pro´
jektantow pracowała nad tym, by studio miało godny
i nowoczesny wygld. Nad projektem i jego szybk re´
´ ˙
alizacj całe dnie trudziło si wiele braci i siostr z roz´
´
nych czsci USA. Przygotowania, ktore zazwyczaj cign si miesicami, zajły kilka dni. Dział Zaopatrzenia
´
od razu zabrał si do zamawiania setek towarow.
Zainstalowano kilometry kabli i trzeba było si upew´
´
nic, czy wszystkie urzdzenia dobrze ze sob wspołpracuj. W tym czasie w studiach audio-wideo w Patterson
nasza orkiestra nagrywała przewodni motyw muzyczny — na zaplanowan sesj nagraniow przybyli bracia
´
i siostry z wielu krajow. Napisano scenariusze, przygotowano scenki, a ekipy filmowe w Brooklynie, Patter´ ˙
´
´
˙
son i Wallkill oraz w roznych czsciach swiata cizko
´
pracowały nad sfilmowaniem potrzebnych materiałow.
˙
´
Gdy studio telewizyjne było juz ukonczone, a sprzt zamontowany, rozpoczto tam prace nad przygotowaniem kilku pierwszych audycji.
´
˙
Zapytalismy pewnego specjalist z branzy filmowej,
ile czasu zazwyczaj zajmuje stworzenie studia tej wiel´
˙
´ ´
kosci. Powiedział, ze potrzeba na to jakies połtora ro˙
ku. Cizko pracujcy bracia i siostry wywizali si z tego zadania zaledwie w dwa miesice!
´
´
Rezultaty chwytaj za serce! Audycje, ktore na ogoł
˙
ukazuj si w kazdy pierwszy poniedziałek miesica, s
ogldane w danym miesicu przeszło dwa miliony razy.
CIEKAWE WYDARZENIA
11
Studio telewizyjne JW Broadcasting,
Brooklyn, Nowy Jork
13
´
´
A jesli wzic pod uwag wszystkie inne materiały filmowe dostpne w tej telewizji, to w cigu miesica s
´
one odtwarzane ponad 10 milionow razy.
´
Co słudzy Jehowy mysl o tym nowym duchowym
´
przedsiwziciu? Oto tylko kilka z mnostwa nadesła´
´
nych listow z wyrazami wdzicznosci:
´
„Dzisiejszy wieczor zaliczam do najwspanialszych
˙
´
´
˙
w zyciu! Własnie obejrzelismy z zon audycj z maja
´
2015 roku w JW Broadcasting. Swojego szczscia nie po´
trafi wyrazic słowami.
To jeden z najcenniej´
„Ten program
szych prezentow, jakie
˙
przybliza mnie
kiedykolwiek otrzymado organizacji Jehowy
łem od Jehowy. Dzii do Ciała Kierowniczego. kujemy Ciału Kierowni˙
˙
czemu oraz wszystkim
Wiem, ze nalez
´
braciom i siostrom, ktodo rodziny darzcej si
˙
´
rzy cizko pracowali nad
ogromn miłosci”
tym
znakomitym du(Kenia)
chowym programem”
(Indonezja).
´
„Do niedawna wielu braci nigdy nie słyszało przemo˙
´
wienia zadnego z członkow Ciała Kierowniczego. A te˙
´
˙
´
raz mozemy ich nie tylko usłyszec, ale tez zobaczyc. Ni´
´
gdy wczesniej nie czulismy si tak zjednoczeni z Ciałem
´
´
´
Kierowniczym i nasz ogolnoswiatow społecznosci
bratersk” (Kenia).
´
˙
„Moj mz nie jest w prawdzie i trudno mi organizo´
´
´
wac wieczor wielbienia Boga z dwojk nastoletnich dzie´
ci. Dlatego nadawane programy maj dla mnie osobis´ ´
´
cie nieocenion wartosc. Dziki nim czuj si czsci
organizacji, a ponadto i ja, i moje dzieci otrzymujemy
14
ROCZNIK 2016
´
niezbdne zachty. To prawdziwe błogosławienstwo od
Jehowy” (Wielka Brytania).
„Uwielbiamy telewizj JW Broadcasting! Nasze modlitwy zostały wysłuchane, gdy stała si ona dostpna
´ ˙
´
w roznych jzykach. Szczegolnie zachcajce jest Wasze
´
´
˙
podejscie do wielbienia Jehowy — pełne radosci, zyczli´
wosci i zadowolenia. Odkd pojawiła si ta telewizja,
´
˙
´
jeszcze wyrazniej czujemy, ze jestesmy członkami zachwycajcej organizacji Jehowy” (Czechy).
´
´
„Słuchanie we własnym jzyku przemowien braci
˙
z Ciała Kierowniczego przybliza mnie do Jehowy” (Brazylia).
˙
˙
´ ´
„Słuz Jehowie juz od 16 lat, ale uczucia i radosc, ja´
´
´
´
kich dzis doznaj, mog porownac tylko do tych, ktore
towarzyszyły mi w dniu chrztu. Dzikuj Wam, kochani bracia, za telewizj JW Broadcasting” (Brazylia).
´
˙
Jestesmy pewni, ze dziki wsparciu Jehowy telewizja
JW Broadcasting dalej bdzie wspaniałym duchowym
´
´
´
dobrodziejstwem dla ogolnoswiatowej społecznosci bra´
terskiej oraz bdzie przysparzac wikszej czci i chwały
Jehowie.
CIEKAWE WYDARZENIA
15
´
Budowanie Sal Krolestwa
nabiera tempa
˙
˙
JAKZE cieszy nas fakt, ze na całej ziemi obserwujemy
´
coraz szybszy rozwoj prawdziwego wielbienia! (Izaj.
´
60:22). W zwizku z tym potrzeba wicej Sal Krolestwa. W skali globalnej konieczne jest wzniesienie
lub gruntowne wyremontowanie ponad 13 000 takich
´
obiekt
ow.
˙
´
Zeby te prace mogły byc prowadzone w najefektyw´
niejszy sposob, Ciało Kierownicze wprowadziło zmiany w strukturach zwizanych z budowami. Niedawno
´
´
utworzony Ogolnoswiatowy Dział Projektowo-Bu´
dowlany (ODPB), majcy siedzib w Biurze Głownym
´
w Brooklynie, trudzi si nad ustaleniem priorytetow
16
ROCZNIK 2016
oraz usprawnieniem prac budowlanych i moderniza´
cyjnych na całym swiecie. Regionalne Działy Projektowo-Budowlane (RDPB) — w Oddziałach w Australii,
Niemczech, RPA i Stanach Zjednoczonych — koordynu´
´
j projekty w podlegajcych im czsciach swiata, przy
´
czym kładzie si nacisk na to, by Sale Krolestwa powsta´
˙
˙
wały szybciej i taniej. Do zadan RDPB nalezy tez prze´
´
prowadzanie szkolen w Biurach Oddziałow w zakresie
´
konserwacji obiektow teokratycznych na danym tere˙
nie. W kazdym Oddziale Lokalny Dział Projektowo-Budowlany (LDPB) nadzoruje budowy i konserwacj
´
´
Sal Krolestwa oraz Sal Zgromadzen.
W styczniu 2015 roku starsi we wszystkich zborach
´
w USA za posrednictwem transmisji wideo odebrali cie´
kawy program objasniajcy nowe postanowienia doty´
czce planowania, budowania i konserwacji Sal Krolestwa. Oto czego si dowiedzieli:
´
´
Budowa: Projekty oraz dobor materiałow zostan
ustandaryzowane. Bd dostosowane do lokalnych wa´
´
runkow oraz do wskazowek podawanych przez Komitet Wydawniczy Ciała Kierowniczego. Powstajce bu´
dynki maj byc łatwe w konserwacji i wytrzymałe,
a zarazem atrakcyjne i niedrogie w utrzymaniu.
˙
Konserwacja: W kazdym zborze zostan przeszkole´
ni ochotnicy, ktorych zadaniem bdzie dbanie o nasze
˙
˙
´
miejsca wielbienia Boga i przedłuzenie ich zywotnosci.
Zakres i skala prac budowlanych i konserwacyjnych
s gigantyczne. Ale dziki zjednoczonym wysiłkom lu˙
´
du Bozego realizacja tych przedsiwzic nabierze tempa, a datki bd mdrze wykorzystywane.
CIEKAWE WYDARZENIA
17
Prace budowlane
w Warwick
NA PLACU budowy nowego Biura
´
Głownego w Warwick w stanie Nowy Jork prace dynamicznie posuwa´
´
j si naprzod, co jest wyraznym dowodem wsparcia Jehowy.
Brat Anthony Morris z Ciała Kie˙
rowniczego powiedział, ze gdy ten
projekt zostanie zrealizowany, bra´ ˙
´
cia z roznych stron swiata bd tu
mile widziani.
´
´
Wejscie do nowego Biura Głownego,
Warwick, stan Nowy Jork
18
ROCZNIK 2016
CIEKAWE WYDARZENIA
19
´
´
Docieranie do osob, do ktorych
dostp jest utrudniony
´
´
CHOC głoszenie od´ domu do domu pozostaje głownym
sposobem, w jaki Swiadkowie Jehowy upowszechniaj
prawdy biblijne, to bardzo skutecznym narzdziem sze´
rzenia dobrej nowiny o Krolestwie okazuj si przykuwajce wzrok stanowiska z literatur (Mat. 24:14). Gło˙
´
siciele rozstawiaj stojaki, stoliki i stoiska, zeby docierac
do ludzi w miejscach publicznych. Ponadto zbory na ca´
´
´ ´
łym swiecie zaopatrzono w jakies 250 000 wozkow na li˙
teratur. Z jakim odzewem spotyka si ta forma słuzby?
Odkd w roku 2014 w Dar es-Salam w Tanzanii roz´
poczło si specjalne swiadczenie publiczne na terenach
´
wielkomiejskich, prawie 700 osob poprosiło o studium
20
ROCZNIK 2016
´
Tanzania: Wozki z literatur biblijn
´
przykuwaj uwag przechodniow w Dar es-Salam
Biblii. Wielu zainteresowanych przychodzi na zebrania
˙
i przybliza si do Boga. W cigu jednego roku z wyko´ ´
´ ˙
rzystywanych tam wozkow do rk ludzi z roznych kra´
´
´
jow afrykanskich oraz z innych stron swiata trafiło przeszło 250 000 publikacji.
Na Wyspach Salomona, gdzie niecałe 2000 głosicieli
działa na rozległym obszarze obejmujcym ponad 300
´
wysp, swiadczenie na terenach wielkomiejskich stało si
˙
wazn metod rozsiewania ziaren prawdy. W stołecznej
Honiarze bracia udostpnili ponad 104 000 czasopism
´ ´
i ponad 23 600 broszur. Wikszosc tych publikacji przyjli ludzie pochodzcy z wysp i odległych wiosek, gdzie
´
´
nie ma Swiadkow Jehowy. Zaledwie w jedno popołu˙
dnie rozpowszechniono 400 ksizek Czego naprawd
´
uczy Biblia? i 60 osob poprosiło o indywidualne studium biblijne.
Pewnego dnia z samego rana pionierzy Michael i Lin˙
˙
da ustawiali stojak z literatur w poblizu plazy na wy˙
spie Margarita, nalezcej do Wenezueli. Wtedy pod˙
´
szedł do nich mzczyzna o imieniu Anıbal i wził
˙
˙ ´
ksizk Czego uczy Biblia? Powiedział temu małzenstwu,
˙
´
˙
ze siedem lat wczesniej na tej plazy zmarł jego ojciec
i mama od tamtej pory cierpi na depresj. W nastpnym
´
tygodniu Anıbal przyszedł znowu i wyznał Michaelowi
˙
´
´
i Lindzie, ze własnie tego dnia przypada rocznica smier´
ci jego ojca. Wyjł telefon komorkowy, zadzwonił do
˙
mamy i poprosił Michaela, zeby j pokrzepił. Pionier to
zrobił. Potem ta kobieta kilkakrotnie dzwoniła do Michaela i Lindy, a oni czytali jej pocieszajce wersety
CIEKAWE WYDARZENIA
21
´
´
z Biblii. W jednym z SMS-ow napisała: „Czuj si dzis
˙
znacznie lepiej, poniewaz udzielacie mi pokrzepienia
´
i pomagacie wzmacniac wiar”.
´
W Stanach Zjednoczonych specjalne swiadczenie
publiczne na terenach wielkomiejskich zorganizowano
w 127 lokalizacjach w 14 miastach. W cigu pierwszych
˙
siedmiu miesicy roku słuzbowego 2015 zapocztkowa´
´
no 8445 studiow biblijnych! Ta forma swiadczenia oka´
˙
zuje si skuteczna rowniez w ponownym kierowaniu do
´
´
zboru wielu tych, ktorzy kiedys mieli z nim bliski kon˙
takt. Na przykład w Los Angeles w Kalifornii mzczyzna
´
imieniem Terry przygldał si
ze stolikow z li´ jednemu
˙ ´
´
teratur, wic małzenstwo Swiadkow zagadnło go, czy
˙
´
juz kiedys czytał nasze publikacje. Człowiek ten przyznał
´
˙
´
si, ze jest Swiadkiem Jehowy, ale od jakichs czterech lat
´
nieaktywnym. Bracia odczytali i omowili z nim werset
´
z Ezechiela 34:11, gdzie Jehowa mowi: „Bd szukał moich owiec i bd si o nie troszczył”. Powiedzieli temu bratu o naszym serwisie internetowym i telewizji
´
JW Broadcasting. Na drugi dzien rano Terry wysłał im
´
˙
e-mail. Wyjasnił w nim, ze kilka chwil przed tym, jak
zobaczył stolik z literatur, błagał Boga o wybaczenie te˙
˙
´
´
˙
go, ze lekcewazył chrzescijanskie zebrania. Prosił tez Je˙
´
˙ ´
how, zeby pomogł mu si do siebie zblizyc. „Wtedy wy
´
´
serdecznie mnie przywitaliscie. Odczytaliscie zachcaj´
´
cy werset i udzieliliscie informacji, ktorych potrzebuj,
´
˙
´ ´
zeby wrocic do organizacji Jehowy. To była odpowiedz
na moj modlitw” — podsumował Terry.
´
W stolicy Etiopii, Addis Abebie, specjalne swiadczenie
publiczne na terenach wielkomiejskich prowadzone jest
w czterech miejscach. W cigu trzech miesicy bracia
´
rozpowszechnili 37 275 publikacji, a 629 osob poprosi22
ROCZNIK 2016
´
˙
ło, zeby Swiadkowie odwiedzili je w ich domach. Wielu
˙
´ ´
ludzi przyjło ksizk Czego uczy Biblia? Był wsrod nich
´
pewien starszy człowiek, ktory od razu zaczł j czy´
´
tac. W przeszłosci studiował w seminarium duchownym
´
i nurtowały go pytania dotyczce Jezusa oraz Krole˙
´
´
stwa Bozego. Wrocił wic nazajutrz, by uzyskac na nie
Etiopia: Literatura po amharsku prezentowana w Addis Abebie
CIEKAWE WYDARZENIA
23
odpowiedzi. Kolejnego dnia zgodził si na studium Biblii, a pod koniec tygodnia po raz pierwszy przyszedł na
zebranie. Teraz na zebrania uczszcza regularnie i robi
pikne postpy.
˙
Pewien Zyd w Meksyku podszedł do stojaka z literatu´
´
r i zapytał dwoch braci, czy maj jakies materiały na te´
˙
´
mat smierci. Odpowiedzieli oni, ze skonczyły im si czasopisma omawiajce ten temat, ale zaproponowali mu
´
inny numer — o przyszłosci. Człowiek ten chwycił jedne´ ´
go z braci za rami i powiedział: „Przyszłosc mnie nie
´
´
interesuje. Jedyne, czego pragn, to ze sob skonczyc”.
´
Po tych słowach si rozpłakał. Bracia zaczli dociekac,
´
czemu tak si czuje. Szlochajc, wyznał: „Własnie umarł
´
˙
moj syn”. Głosiciele pokazali mu 7 rozdział ksizki Czego uczy Biblia? Przeczytali dwa pierwsze akapity pod
´ ´
´
´
´
srodtytułem „Gdy smierc zabiera kogos bliskiego”, a po´ ´
tem koncowk rozdziału, gdzie przedstawiono nadziej
´
˙
´
dla umarłych. Rozmowca był tak poruszony, ze znow
´
chwycił brata za rami i spytał: „Czy to rzeczywiscie
˙
prawda?”. Usłyszał w odpowiedzi, ze Jehowa na pewno
´ ˙
zrealizuje sw obietnic. „Co musz zrobic, zeby zoba´
´
˙
czyc si z synem?” — dopytywał. Bracia umowili si, ze
odwiedz go w domu. Kiedy tam poszli, czekał na nich,
gotowy do studiowania Biblii.
´
Nadzorca obwodu, ktory pomagał w zorganizowaniu
´
w Nowym Jorku swiadczenia na terenach wielkomiejskich, powiedział: „ Jak wspaniale Jehowa błogosławi temu przedsiwziciu! Nie tylko okazało si ono skutecz´
nym sposobem docierania do dziesitkow tysicy ludzi,
˙
˙
ale tez umozliwiło nawizanie kontaktu z wieloma osobami nieczynnymi lub wykluczonymi — zagubionymi
´
´ ´
owcami’ — ktorym teraz pomagamy powrocic do trzody”
(Ezech. 34:15, 16).
24
ROCZNIK 2016
´
´
Coraz jasniejsze swiatło
˙
PRAWDZIWI
słudzy Jehowy rozumiej, ze jest On
´ ´
´
˙
Zrodłem duchowego swiatła, dlatego zarliwie modl
˙
˙
´
si, zeby
i prawda’ ich prowadziły (Ps.
´ Boze swiatło
˙
´
43:3). Swiat pogrza si w gstych ciemnosciach, nato´
miast prawdziwy Bog nieprzerwanie zlewa na swoich
´
´
˙
czcicieli swiatło. W rezultacie ich sciezka „jest jak jas´
´
´
´
ne swiatło, ktore swieci coraz jasniej” (Prz. 4:18). Dziki takiemu działaniu Jehowy Jego słudzy s uszlachetniani pod wzgldem organizacyjnym, doktrynalnym
´
´
i moralnym. Ktore z naszych wierzen zostały w ostatnich latach lepiej zrozumiane?
2012
„Wszystkie owe
´
krolestwa” (Dan. 2:44)
w12 15.6 s. 17
´
Krol o srogim obliczu
przywodzi do zguby’
(Dan. 8:23, 24)
w12 15.6 s. 16
Mardocheusz i Estera rozdzielaj łup’ (Rodz. 49:27)
w12 1.1 s. 29
´
Palce u stop posgu
ze snu Nebukadneccara
(Dan. 2:41-43)
w12 15.6 s. 16
Kiedy pojawiła si
´
siodma potga
´
swiatowa
w12 15.6 ss. 15, 19
CIEKAWE WYDARZENIA
25
2013
„Niewolnik wierny i roztropny” (Mat. 24:45-47)
w13 15.7 ss. 8, 20-25
„Zły niewolnik” (Mat. 24:48-51)
w13 15.7 s. 24
´
˙ ´
Pomazancy nie bd zyc na ziemi po Armagedonie
w13 15.7 s. 5
„Asyryjczyk przyjdzie do naszej ziemi” (Mich. 5:5)
w13 15.11 s. 20
Zbieranie wybranych (Mat. 24:31; Marka 13:27)
w13 15.7 s. 5
Wielki ucisk
w13 15.7 ss. 3-8
´ ´
Przypowiesc o pszenicy i chwastach (Mat. 13:24-30)
w13 15.7 ss. 13, 14
Jezus przychodzi,
przybywa
(Mat. rozdz. 24 i 25)
w13 15.7 ss. 7, 8, 24
Jezus dokonuje przegldu
´
swityni duchowej
w latach 1914-1919
(Malach. 3:1-4)
w13 15.7 ss. 11, 12
26
Znaczenie imienia Jehowa
sgd s. 5
ROCZNIK 2016
2014
Mianowanie starszych i sług pomocniczych
w14 15.11 ss. 28, 29
˙
´
Powody, dla ktorych Zydzi w I wieku n.e.
trwali w oczekiwaniu’ na Mesjasza (Łuk. 3:15)
w14 15.2 ss. 26, 27;
w14 15.6 s. 22
´
Czas oczyszczania duchowej swityni (Malach. 3:1-4)
w14 15.11 s. 30
˙ ´
Zawieranie małzenstw po zmartwychwstaniu (Łuk. 20:34-36)
w14 15.8 ss. 29, 30
˙
„Trwały fundament Bozy” (2 Tym. 2:19)
w14 15.7 ss. 8, 9, 13
´
Dwaj swiadkowie (Obj. rozdz. 11)
w14 15.11 s. 30
2015
Gog z Magog (Ezech. rozdz. 38 i 39)
w15 15.5 ss. 29, 30
Nakrywanie głowy przez siostr prowadzc studium biblijne
w15 15.2 s. 30
´ ´
Przypowiesc
o talentach
(Mat. 25:14-30)
w15 15.3 ss. 20-24
´ ´
Przypowiesc
o dziesiciu
dziewicach
(Mat. 25:1-13)
w15 15.3 ss. 13-16
CIEKAWE WYDARZENIA
Biblijne pierwowzory
i ich odpowiedniki
w15 15.3 ss. 9-11, 17, 18;
w15 15.6 s. 32
27
˙
´
Oddanie do uzytku Biur Oddziałow
´ ´
„MOJE serce przepełnia radosc” — powiedziała siostra pod˙
czas uroczystego oddania do uzytku Biura Oddziału na Ma´
dagaskarze, ktore odbyło si w sobot 24 stycznia 2015 ro´
ku. Ona oraz 583 innych gosci z zachwytem ogldali nowy
˙
budynek mieszkalny z 19 pokojami, a takze powikszon
jadalni i odnowion kuchni. Wicej przestrzeni zapew˙
˙
´
niono tez Działom Słuzby i Ksigowosci oraz Lokalnemu
Działowi Projektowo-Budowlanemu. Utworzono nowe stu´
´
´
dia dla Działu Nagran Dzwikowych i Filmow Wideo oraz
´
Działu Tłumaczen Jzyka Migowego, a ponadto zacz´
to przygotowywac publikacje pismem Braille’a. Wszyscy
´
z przyjemnosci wysłuchali sprawozdania dotyczcego his´
torii dzieła na Madagaskarze i przemowienia wygłoszonego przez Marka Sandersona z Ciała Kierowniczego.
28
ROCZNIK 2016
˙
Słudzy Jehowy w Dzakarcie w Indonezji odetchnli
z ulg, gdy przed 14 lutego 2015 roku wody powodzi w tym
´
˙
´ ´
´
miescie zdzyły opasc. Na ten dzien było zaplanowane uroczyste otwarcie nowego Biura Oddziału. Zajmuje ono jedno pitro w 42-kondygnacyjnym biurowcu oraz 12 piter
˙
´
w pobliskim wiezowcu. Kilka działow Betel znajduje si
w mniejszych budynkach w okolicy. Podczas tej uroczys´
tosci przemawiał Anthony Morris, członek Ciała Kierowniczego. Nastpnego dnia na stadionie piłkarskim wygłosił
´
wykład zatytułowany „Trwajmy w dobrym dziele”, ktorego wysłuchało 15 257 obecnych. Program tego spotkania
´
transmitowano do 41 miejsc, gdzie zebrało si 11 189 osob.
Było to najwiksze zgromadzenie ludu Jehowy w historii
´
˙
Indonezji. Ronald Jacka, ktory nalezał do pierwszych przysłanych tam misjonarzy, powiedział: „Gdy przybyłem w ro´
ku 1951, w całym kraju było zaledwie 26 głosicieli. A dzis
z tego specjalnego programu skorzystało ponad 26 000
´
´
osob. Jehowa rzeczywiscie błogosławi swoim sługom w Indonezji!”.
Nowy budynek z 19 pokojami w Biurze Oddziału na Madagaskarze
´
Przekład Nowego Swiata
w kolejnych jzykach
´
DO 31 sierpnia 2015 roku Przekład Nowego Swiata zo´
´
stał przetłumaczony w całosci lub w czsci na 129 jzy´
kow. Wszystkie te wersje s dostpne w serwisie jw.org,
a siedem z nich to przekłady na jzyki migowe. W roku
˙
słuzbowym 2015 ukazały si nastpujce wydania:
KIEDY WYDANO
GDZIE WYDANO
JZYK
WYDANIE
´
5 wrzesnia 2014
Malezja
malajski
Pisma Greckie1
´
6 wrzesnia 2014
Korea Południowa
´
koreanski
wersja zrewidowana
´
19 wrzesnia 2014
Gruzja
˙ ´
azerbejdzanski
cała Biblia
´
26 wrzesnia 2014
Kazachstan
kazachski
cała Biblia
´
10 pazdziernika 2014
Ghana
ga
Pisma Greckie1
14 listopada 2014
Filipiny
hiligajno
cała Biblia
12 grudnia 2014
Nigeria
isoko
Pisma Greckie1
13 grudnia 2014
Etiopia
amharski
cała Biblia
19 grudnia 2014
˙
Fidzi
˙
fidzyjski
cała Biblia
26 grudnia 2014
Meksyk
tzotzil
Pisma Greckie1
29 grudnia 2014
Ghana
ewe
cała Biblia
22 marca 2015
Brazylia
portugalski
wersja zrewidowana
9 maja 2015
Zambia
luvale
cała Biblia
17 lipca 2015
Haiti
kreolski (Haiti)
cała Biblia
28 sierpnia 2015
Kenia
kikuju
Pisma Greckie1
28 sierpnia 2015
Demokratyczna
Republika Konga
kongo
cała Biblia
´
´ ´
1 W tym jzyku po raz pierwszy ukazała si czsc Przekładu Nowego Swiata.
30
ROCZNIK 2016
Rosja: Głoszenie dobrej nowiny w Moskwie
Sytuacja prawna
´
Legalizacja działalnosci
´
˙
˙
Jako Swiadkowie Jehowy nie uwazamy, ze prawne uznanie naszej organizacji jest nam niezbdne do kontynuowania działal´
´
´
˙
nosci chrzescijanskiej. Jednak umozliwia posiadanie lub wynaj´
mowanie miejsc spotkan oraz sprowadzanie literatury religijnej.
´
˙ W roku 2004´ rosyjskie sdy pozbawiły osobowosci praw´ ´
´
nej Społecznosc Swiadkow Jehowy w Moskwie. Z tego powo´ ´
´
du wrogosc wobec naszych braci w tym miescie wzrosła. Byli
´
oni nkani przez funkcjonariuszy policji, a niektorzy nawet ata´
kowani przez ludzi w trakcie głoszenia. Własciciele nierucho´
´
´
´
mosci, w ktorych odbywały si chrzescijanskie zebrania, zrywali
´
umowy najmu, przez co bracia nie mieli gdzie wielbic Boga. W roku 2010 Europejski Trybunał
Praw Człowieka (ETPC)
´
˙
´
orzekł, ze Rosja pogwałciła prawa Swiadkow Jehowy, i nakazał
CIEKAWE WYDARZENIA
31
´
ponown legalizacj ich działalnosci w stolicy tego kraju. Cie˙
szymy si, ze 27 maja 2015 roku moskiewski departament Mi´
nisterstwa Sprawiedliwo
sci Federacji Rosyjskiej zarejestrował
´ ´ ´
´
Społecznosc Swiadkow Jehowy w Moskwie.
Podatki
´
´
Osoby prawne, ktorymi posługuj si Swiadkowie Jehowy na
´
´
´
całym swiecie, na ogoł s zwolnione z podatkow tak jak wik´ ´
szosc organizacji religijnych i charytatywnych. Czasami jednak
´
´
panstwo chce nas pozbawic tego statusu.
˙
˙ W Szwecji władze utrzymuj, ze Betel jest firm komercyj´
´
n „zatrudniajc” betelczykow, a nie religijn społecznosci
´
´
kaznodziejow pełnoczasowych. Z tego powodu zarowno na Be´
˙
tel, jak i na poszczegolne osoby usługujce tam nałozono
´ dziesitki tysicy euro podatku. W zwizku z t spraw Swiadko´
´
wie Jehowy w Szwecji odwołali si do lokalnych sdow i wniesli
´ ´
szesc oddzielnych skarg do ETPC.
´ ´
Neutralnosc i podyktowana sumieniem
˙
odmowa słuzby wojskowej
˙
´
Słudzy Jehowy powaznie traktuj biblijny nakaz, by przekuc swe
˙
´
miecze na lemiesze’ i „si juz nie (...) uczyc wojowania” (Izaj.
´
´
2:4). Pozostaj neutralni, choc w niektorych krajach nie istnie˙
je alternatywna słuzba cywilna.
˙ Obecnie prawodawstwo Korei Południowej nie dopuszcza
˙
podyktowanej sumieniem odmowy pełnienia słuzby wojskowej.
Przez ostatnich 60 lat´ z tego powodu wiziono´ ponad 18 000
˙
˙
mzczyzn bdcych Swiadkami. Prawie kazdy Swiadek Jehowy
´
´
w tym kraju miał w wizieniu kogos z rodziny lub przyjacioł.
W roku 2004 i 2011 Trybunał Konstytucyjny Korei Południowej
˙
orzekł, ze takie uwizienie jest zgodne z konstytucj. Jednak
˙
w lipcu 2015 roku Trybunał zwołał publiczne posiedzenie, ze˙ ´
by ponownie
rozwazyc t kwesti, stanowic problem od wie´
´
lu lat. Swiadkowie Jehowy na całym swiecie modl si o po32
ROCZNIK 2016
˙
˙
zytywny werdykt, gdyz pragn, zeby młodzi bracia w Korei
˙
Południowej nie byli juz wizieni za wiar.
´
´
˙
˙ Trzech Swiadkow Jehowy w Erytrei juz niemal 22 lata prze˙
bywa w wizieniu za podyktowan sumieniem odmow słuzby
wojskowej. Paulos Eyassu, Negede Teklemariam i Isaac Mo˙
´
˙
´
gos nie usłyszeli zadnych zarzutow ani nie mieli mozliwosci
´
obrony przed sdem. Wraz z ponad 50 bracmi i siostrami da´ ´
lej zachowuj neutralnosc pomimo brutalnego traktowania oraz
´
´
˙
opłakanych warunkow w wizieniu. Jestesmy przekonani, ze do
´
˙
Jehowy dochodzi wzdychanie’ osob wizionych za wiar i ze
bdzie On działał na ich rzecz (Ps. 79:11).
˙ W sierpniu 2014 roku w zwizku z mobilizacj na Ukrainie Witalij Szałajko został wezwany przed komisj poborow.
´
Powodowany sumieniem, odmowił wstpienia do armii, ale wy´ ´
˙
raził gotowosc odbycia alternatywnej słuzby cywilnej. Prokura˙
˙
tor postawił zarzut, ze brat Szałajko uchyla si od słuzby woj´
skowej podczas mobilizacji, jednak zarowno sd pierwszej
instancji, jak i sd apelacyjny go uniewinniły. Sd apelacyjny
˙
´
´
argumentował, ze troska o bezpieczenstwo panstwa nie usprawiedliwia ograniczania zagwarantowanych praw, a co za tym
˙
Ukraina: Witalij Szałajko chtnie uczestniczy w słuzbie kaznodziejskiej
idzie „prawo do podyktowanej sumieniem odmowy pełnienia
˙
˙
´
słuzby wojskowej nie moze byc ograniczane dla dobra bezpie´
´
czenstwa narodowego”. Prokurator znow si odwołał. Dnia 23
˙
czerwca 2015 roku Wyzszy Sd Specjalistyczny Ukrainy do
´
˙
spraw Cywilnych i Karnych podtrzymał wyroki sdow nizszych
˙
˙
instancji. Tym samym potwierdził, ze prawo do odmowy słuzby
˙
wojskowej ze wzgldu na sumienie i do odbycia słuzby alternatywnej ma zastosowanie nawet w czasie stanu nadzwyczajnego.
´
Brat Szałajko tak skomentował pozytywne zakonczenie sprawy: „Umacniały mnie słowa z Ksigi Jeremiasza 1:19. Byłem
˙
´ ´
˙
przygotowany na kazd ewentualnosc. Najbardziej zalezało mi
´
˙
na dochowaniu wiernosci Jehowie. Jestem przekonany, ze On
nigdy mnie nie zostawi, ale da mi sił, bym pozostał wierny.
´
Wynik tej sprawy przeszedł moje najsmielsze oczekiwania. Zostałem uniewinniony we wszystkich trzech instancjach. Pod˙
czas kazdej rozprawy odczuwałem wsparcie braci. Nigdy nie
czułem si opuszczony”.
´ ´
Neutralnosc a ceremonie patriotyczne
´
´
´ ´
´
´
˙
Chrzescijanska neutralnosc jest wystawiana na prob rowniez
´ ´ ´
w zwizku z ceremoniami patriotycznymi. Presja, by pojsc na
´
kompromis w kwestii lojalno
Jehowy, jest wywierana
´ sci wobec
´
´
szczegolnie na młodych Swiadkow, na przykład gdy władze
´
´
´
szkolne probuj ich zmusic do spiewania hymnu albo pozdrawiania flagi.
˙ W Rwandzie, w dystrykcie
Karongi, władze szkolne zarzu´
ciły uczniom bdcym Swiadkami brak poszanowania dla hym´
˙
´
´
nu panstwowego, poniewaz nie chcieli oni go spiewac. Uczniowie ci zostali wydaleni ze szkoły, a nawet aresztowani.
´
´
28 listopada 2014 roku sd w Karongi oczyscił ich z zarzutow
˙
´
´
i orzekł, ze odmowa spiewania hymnu nie była rownoznaczna
˙
´
´
z lekcewazeniem go. W wielu afrykanskich krajach, jak chocby w Kamerunie, Demokratycznej
´ Republice Konga, Gwinei
´
Rownikowej czy Malawi, młodzi Swiadkowie staj w obliczu po´
´
˙
´
dobnych wyzwan i niekiedy rowniez s wydalani ze szkoł. W kra34
ROCZNIK 2016
´
Honduras: Mirna Paz i Bessy Serrano w koncu uzyskały dyplomy
´
´
´
jach tych nasi bracia dokładaj staran, by wyjasniac władzom
´
pa
i szkolnym, z czego wynika neutralna postawa
´ nstwowym
´
Swiadkow Jehowy.
´
˙ W grudniu 2013 roku szkoła srednia w Lepearze w Hon´
´
durasie
bd´ odmowiła wydania˙ dyplomow dwom´ uczennicom
´
cym Swiadkami, poniewaz nie zgodziły si spiewac hymnu i od´
´
´
´
dac honorow fladze. Aby
pomoc w zaistniałej sytuacji, dwoch
´
´
´
prawnikow, ktorzy s Swiadkami Jehowy, spotkało si z przedstawicielem Ministerstwa Edukacji i zapoznało go z korzystny´
mi dla nas precedensami z innych krajow. Urzdnik był bardzo
˙
´
zyczliwy i pozwolił uczennicom oraz ich rodzicom przedstawic
´
fakty na pismie dyrektorowi zajmujcemu si sprawami prawnymi w Ministerstwie Edukacji. Po rozpatrzeniu skargi dyrektor
´
ten dnia 29 lipca 2014 roku wydał rozporzdzenie, w ktorym
˙
´
stwierdził, ze edukacja „powinna byc dostpna dla [całego] spo´
˙
´
łeczenstwa bez zadnej dyskryminacji”, i nakazał wydac naszym
siostrom dyplomy.
Dyskryminacja ze strony władz
´
´
Jako Swiadkowie Jehowy wszdzie na swiecie przestrzegamy
´
´
´
polecenia Jezusa, by dzielic si z bliznimi dobr nowin o Krole´
stwie, zgromadzamy si ze wspołwyznawcami w celu wielbienia
CIEKAWE WYDARZENIA
35
˙
˙
Boga i regularnie studiujemy Słowo Boze. Powaznie traktujemy
˙
˙
´
tez biblijne polecenie, zeby prawa Jehowy wszczepiac w serca
´
swoich dzieci i powstrzymywac si od krwi’ (Dzieje 15:20; Powt.
´
Pr. 6:5-7). Czasami, gdy trzymamy si tych nakazow, władze
´
´
mog błdnie interpretowac nasze stanowisko i wystpowac
przeciwko nam.
´ ˙ Na Florydzie w USA sdzia przyznał matce niebdcej
Swiadkiem wyłczne prawo do ´ dbania o wychowanie religijne
´
´
trojga dzieci. Ojcu, ktory jest Swiadkiem, zabroniono wpajac
dzieciom jakiekolwiek nauki religijne sprzeczne z wiar katolick. Nasz brat odwołał si od tego orzeczenia i 18 sierpnia 2014
´
˙
roku sd apelacyjny zniosł ograniczenia nałozone przez sd
˙
˙
nizszej instancji. Powołujc si na wazny precedens, sd uzasadnił: „W wypadku rodzica niebdcego prawnym opiekunem
ograniczenie prawa do przekazywania dziecku własnych prze´
´
konan religijnych jest uchylane zawsze, gdy nie ma wyraz´
˙
nych dowodow, ze wspomniane przekonania mogłyby dziecku
´
szkodzic”.
Wyrok ten daje dzieciom prawo do nieograniczonego korzys˙
´
tania z pozytecznych wskazowek pochodzcych od Jehowy Bo´
ga. Cała trojka robi pikne postpy duchowe i spotyka si
´
z miejscowym zborem. Ojciec mowi: „Ta sytuacja okazała si
dla mnie cennym szkoleniem. W ostatnim czasie przeszedłem
´
´
´
˙
kilka prob wiary, ale Jehowa pomogł mi wytrwac. Wiem, ze gdy
˙ ´
´
´
decydujemy si słuzyc Jehowie, musimy si liczyc z przesladowaniami”.
´
˙ Siostra Efigenia Semente to matka trojga dzieci, ktora
´ ´
˙
mieszka w Namibii. Jej lojalnosc została wystawiona na ciz´
k prob. Gdy rodziła trzecie dziecko, wystpiły komplikacje
i pracownicy szpitala oraz niewierzcy członkowie rodziny uzyskali sdowy nakaz przetoczenia jej krwi. Siostra Semente kategorycznie si temu sprzeciwiła i podjła działania prawne
w obronie przysługujcego jej prawa do wyboru metody lecze˙
nia. 24 czerwca 2015 roku Sd Najwyzszy Namibii pozytywnie
˙
rozpatrzył jej skarg i orzekł, ze „prawo do decydowania o włas36
ROCZNIK 2016
Namibia: Efigenia Semente z trojgiem swoich dzieci
nym ciele — bez wzgldu na to, czy dana osoba spodziewa si
dziecka, czy nie — jest niezbywalnym prawem człowieka”. Sios´
´
tra Semente powiedziała: „Jak nigdy wczesniej czulismy rk
˙ ´
´
Jehowy. Wspaniale jest nalezec do naszej społecznosci braterskiej. Jehowa naprawd jest troskliwy”.
´
´
˙ Swiadkowie w Szwajcarii chtnie bior udział w swiadcze´
niu publicznym na ulicach głownych miast. Jednak władze Genewy wydały zakaz „ustawiania w przestrzeni publicznej jakich´
´
´
´
kolwiek stanowisk, ktore w sposob bezposredni lub
´ posredni
upowszechniałyby informacje natury religijnej”. Swiadkowie
´
´
˙
´
wniesli do sdu pozew, w ktorym zaznaczyli, ze ten ogolny zakaz rozpowszechniania informacji religijnych za pomoc takich
stanowisk „w znacznym stopniu ogranicza swobod religijn
´ ´
˙
´
i wolnosc wyrazania pogldow”. Sd przyznał im racj i teraz
´
bracia z powodzeniem wspołpracuj z lokalnymi władzami
´
w ustalaniu odpowiednich miejsc i czasu swiadczenia przy stanowiskach informacyjnych.
˙
˙ Władze Azerbejdzanu wzmogły wysiłki
na ce´ majce
´
´
lu powstrzymanie działalnosci religijnej Swiadkow Jehowy.
CIEKAWE WYDARZENIA
37
´ ´
´
Kanada: Eskimoska miejscowosc Kangirsuk na połnocy Quebecu
´
Ministerstwo Bezpiecze
nstwa Narodowego regularnie wzywa
´
´
´
poszczegolnych Swiadkow na przesłuchania. Ich domy s rewi´
dowane — funkcjonariusze szukaj publikacji religijnych, kto´ ´
rych sprowadzanie zostało w tym kraju zakazane. Społecznosc
midzynarodowa była zszokowana, gdy w lutym 2015 roku
urzdnicy
z tego ministerstwa zatrzymali dwie kobiety bdce
´
˙
Swiadkami, Irin Zacharczenko i Walid Dzabraiłow, tylko dla˙
´
tego, ze rozmawiały z ssiadami o naukach biblijnych. Choc
bardzo nas smuc takie wypadki złego traktowania, cieszymy
˙
˙
´ ´
si, ze głosiciele w Azerbejdzanie zachowuj gorliwosc i od˙
´
´
waznie dziel si z bliznimi „dobr nowin o Krolestwie”
(Mat. 24:14).
´ ´
´ ˙ Rzd Rosji bezustannie utrudnia działalnosc religijn
Swiadkom Jehowy. Do chwili obecnej 80 ich wydawnictw zali˙
czono do ekstremistycznych. Oznacza to, ze rozpowszechnia´
nie lub posiadanie egzemplarzy ktoregokolwiek z nich, jak na
˙
´
´
´
przykład ksizki Moj zbior opowiesci biblijnych, jest nielegal˙
ne. Ponadto w grudniu 2014 roku Sd Najwyzszy Federacji Ro´
˙
syjskiej uznał za ekstremistyczny rowniez nasz serwis internetowy, jw.org. Dostawcy Internetu zablokowali dostp do tego
serwisu na terenie całej Rosji i upowszechnianie go jest zakazane. Od marca 2015 roku celnicy zatrzymuj wszystkie
trans´
´
porty publikacji religijnych wydrukowanych przez Swiadkow Je´
howy — nawet gdy zawieraj Biblie i wydawnictwa, ktore według
´
´
oceny rosyjskich sdow s wolne od tresci ekstremistycznych.
W toku jest batalia prawna w Taganrogu, gdzie władze oskar˙
zyły 16 głosicieli o „przestpstwo” polegajce na organizowa´
niu zebran religijnych i uczestniczeniu w nich. W Samarze
´
przedstawiciele władz na podstawie zarzutow o ekstremizm
uzyskali
zgod sdu na zdelegalizowanie lokalnej organizacji
´
´
´
Swiadkow Jehowy. Mimo licznych trudnosci bracia i siostry
´
˙
w Rosji s zdecydowani spłacac to, „co Boze, Bogu” i si nie
´
zniechcac (Mat. 22:21).
38
ROCZNIK 2016
´
Migawki ze swiata
´ ´
Docieranie do wszystkich mieszkancow Kanady
˙
´
Zeby zaspokoic potrzeby terenu podległego Oddzia´
łowi w Kanadzie, film Dlaczego warto studiowac Bib´
´
li? przetłumaczono na 8 rdzennych jzykow. W pazdzierniku 2014 roku w arktycznym regionie Nunavik
przeprowadzono 10-dniow kampani. W jej trakcie
´
˙
film ten w jzyku inuktitut wyswietlono niemal w kaz´
dym domu w 14 miejscowosciach zamieszkanych przez
ponad 12 000 ludzi.
˙
Kierownik był pod wrazeniem
´
We wrzesniu 2014 roku na Sangam World Cup Stadium w Seulu w Korei Południowej odbył si kongres midzynarodowy. Z programu skorzystało przeszło
CIEKAWE WYDARZENIA
39
Korea Południowa: Kongres midzynarodowy w Seulu w roku 2014
´
56 000 osob. Kierownik stadionu wyraził si z uzna´
´
´
niem o wzorowym zachowaniu i wspołpracy Swiadkow
podczas całego tego wydarzenia. Powiedział: „Wszyscy
odznaczali si dobrymi manierami. Byłem zdumiony,
˙
˙
gdy zobaczyłem, ze sprztaj stadion lepiej niz nasz wy˙
szkolony personel. Chciałbym, zeby nasi pracownicy
mieli takie samo nastawienie do wykonywanych obo´
´
´
´
wizkow. Jesli mamy praktykowac religi we własciwy
´
´
´
´
sposob, musimy upodobnic si do Swiadkow Jehowy”.
Jehowa zapewnił niezbdne szkolenie
W maju 2012 roku władze Szwecji odrzuciły wnio´
´
˙
´ ´
sek Swiadkow Jehowy o mozliwosc korzystania z pełni
´
praw, ktore przysługuj innym organizacjom religij40
ROCZNIK 2016
´
nym. Ciało Kierownicze wyraziło zgod, by odwołac si
˙
od tej decyzji do Najwyzszego Sdu Administracyjnego
w tym kraju.
Przed rozstrzygniciem sprawy sd postanowił wysłu´
´
´
´ ˙
´
chac ustnych wyjasnien. Kilku braci z roznych krajow
´
˙
spotkało si w Sali Krolestwa w Sztokholmie, zeby si
´
´
przygotowac do udzielenia odpowiedzi na pytania, kto´ ´
re mog pasc.
W trakcie ich spotkania zadzwonił dzwonek do
´
drzwi. Jeden z braci poszedł otworzyc i zobaczył dwie
dziewczyny w wieku 13 i 14 lat. Obie si ´przedstawiły
˙
´
´
i oznajmiły, ze maj kilka pytan na temat Swiadkow Je´ ˙
howy. Brat wspomina: „Chciałem im powiedziec, zeby
´
przyszły kiedy indziej, bo teraz jestesmy zajci i nie mamy czasu na tak rozmow”.
Jednak ostatecznie brat ten zdecydował si z nimi po´
´
rozmawiac. Zadawały one wiele pytan, czasem bardzo
´
szczegołowych — interesowały je kwestie społeczne, mi´ ´
´
dzy innymi głosowanie w wyborach. Pozniej brat wrocił do reszty zebranych i opowiedział im, jakie pytania
stawiały te młode osoby i jak na nie odpowiedział.
˙
Nazajutrz podczas przesłuchania zaskoczyło braci, ze
´
´
sdzia zadał im szereg takich samych pytan, jakie dzien
´
wczesniej stawiały tamte dziewczyny. Brat reprezentujcy nasz organizacj wspomina: „Czułem wewntrz´
´
ny spokoj, choc miałbym powody do zdenerwowa˙
˙
nia, bo przeciez stałem przed najbardziej powazanymi
˙
prawnikami w kraju. Ale byłem przekonany, ze Jehowa
˙
´
juz dowiodł swojego wsparcia, gdy poprzedniego dnia
zapewnił nam niezbdne szkolenie”.
´ ´
Sd orzekł na nasz korzysc i sprawa została skierowana do ponownego rozpatrzenia przez władze.
CIEKAWE WYDARZENIA
41
˙
Worek ryzu od Kena
´ ´
Ken ma szesc lat i mieszka w Haiti. Bardzo si
´ ´ ˙
ucieszył na wiesc, ze niedługo dla jego zboru bdzie
´
´
budowana Sala Krolestwa. Postanowił zrobic sekretn
skrzynk na datki i schował j w swoim pokoju. Gdy
´
dostawał od rodzicow pienidze na drobne wydatki
w szkole, odkładał je do tej skrzynki. Robił tak wytrwa˙
le az do przybycia brygady budowlanej majcej rozpo´
czc prace przy Sali. Wtedy Ken dał przybyłym braciom
´
swoj sekretn skrzynk, z ktorej pienidze wystarczy˙
˙
˙
ły na zakup duzego worka ryzu. Ryz od Kena przez wiele dni był serwowany braciom pracujcym na budowie.
Rozkaz generała
´
´
Aby si dostac do rejonow Sierra Leone objtych
kwarantann z powodu rozprzestrzeniania si wirusa
´ ´
ebola, przez wiksz czsc minionego roku potrzebne
´
było pozwolenie. Na przykład nadzorcy obwodow oraz
˙
kurierzy przewozcy literatur i korespondencj mu´
˙
sieli si ubiegac o specjalne plakietki, a takze o prze´
pustki dla samochodow. Członkowie Komitetu Pomocy
´
´ ´
´
Doraznej chcieli wwiezc termometry na podczerwien,
´
˙
´ ´
srodki dezynfekujce i zywnosc. O dziwo, zawsze uda´
wało si zdobyc potrzebne dokumenty.
˙ ´
´
Jedno z przezyc szczegolnie wzmacnia wiar. Bracia
˙
´
złozyli pisemn prosb o 34 plakietki i 11 przepustek,
˙
´
´
ale zeby je uzyskac, musieli si spotkac z pewnym generałem. Dwaj bracia z Biura Oddziału wybrali si do
˙
niego w nadziei, ze otrzymaj je tego samego dnia. Jed˙
´ ´
˙
´
nak nigdzie nie mozna było znalezc złozonego wczes˙
niej pisma. Braci poproszono, zeby poszukali go w sto´
sie innych wnioskow, ale go tam nie było. W tym
˙
momencie generał powiedział sekretarce, ze zaraz trze42
ROCZNIK 2016
´
˙
ba zamykac biuro i ze przez nastpne dwa tygodnie nie
˙
bdzie si zajmował rozpatrywaniem złozonych wnios´
˙
kow. Bracia po cichu zarliwie pomodlili si do Jehowy
o pomoc. Wtedy generał spojrzał na nich i zapytał:
„Ile plakietek i przepustek potrzebujecie?”. Gdy usły´
szał odpowiedz, zerwał si z krzesła i wykrzyknł: „To
˙
za duzo!”.
´
Bracia wyjasnili, czym si zajmujemy i jak dostarczane przez nas artykuły pomagaj ludziom w panujcej
sytuacji kryzysowej. Generał chwil milczał, po czym
´
spojrzał na sekretark i polecił: „Prosz dac im wszystko, czego potrzebuj”.
˙
´
Gwinea i Sierra Leone: Przy kazdej Sali Krolestwa
˙
˙
zorganizowano punkty sanitarne umozliwiajce odkazanie rk
CIEKAWE WYDARZENIA
43
´
Dane ze
´ swiata
w skrocie
´
LICZBA KRAJOW
240
˙
NAJWYZSZA LICZBA
GŁOSICIELI
8 220 105
44
LICZBA˙ GODZIN SPDZONYCH
W SŁUZBIE KAZNODZIEJSKIEJ
1 933 473 727
Głoszenie
i nauczanie
po całej ziemi
´
LICZBA STUDIOW BIBLIJNYCH
9 708 968
Republika Zielonego Przyldka
Afryka
´
LICZBA KRAJOW
58
´
LICZBA LUDNOSCI
1 082 464 150
LICZBA GŁOSICIELI
1 453 694
´
LICZBA STUDIOW
BIBLIJNYCH
3 688 959
46
Głoszenie na motocyklu
W miastach na południu Beni´
nu popularnym srodkiem trans´
portu jest taksowka motocyklowa nazywana przez miejscowych
´
´
´
zem. Desire, ktory jest pionierem pomocniczym, zamontował
na swoim zemie odtwarzacz au´
dio. Dwa głosniki ustawił w kie˙
runku pasazera. Stale odtwarza
nagrania naszych publikacji i słuchowiska biblijne. Gdy na jego
˙
motocykl wsiada pasazer, zazwyROCZNIK 2016
˙
˙
Burundi: Nolla pokazuje Straznic mzczyznom,
´
˙
ktorzy prosili o rozzarzone wgle
˙
´
˙
czaj juz po krotkiej chwili zaczyna uwaznie si przysłu´
˙
chiwac. Wielu jest tym tak pochłonitych, ze po dotarciu na miejsce niechtnie zsiada z motocykla albo
´
´
nawet tego nie robi, dopoki nie skonczy si nagranie.
´
´
´
´
˙
Desire mowi: „Oczywiscie chciałbym, zeby zapłacili
´
´ ´
i sobie poszli, bo wtedy mogłbym znalezc kolejnego
˙
˙
klienta. Ale wiem, ze wazniejsze od pienidzy jest to,
by usłyszeli dobr nowin. No i przy tej okazji rozpo´
wszechniam mnostwo literatury”.
Nieustpliwe dziecko
´
´
Nolla to szescioletnia dziewczynka, ktora mieszka ze
´ ´
´
swoj rodzin posrod wzgorz Burundi. Pewnego dnia,
´
˙
gdy w jej domu gotował si posiłek, dwoch mzczyzn
˙
pracujcych w ssiedztwie poprosiło o kilka rozzarzo˙
´
´
nych wgli z piecyka, zeby mogli sobie rozpalic ogien.
´
Nolla, ktora jeszcze nie chodzi do szkoły, pilnowała
´
˙
´
wtedy ognia i pozwoliła im wzic troch zaru. Krotko
˙
potem przechodziła obok tych ludzi i zobaczyła, ze
˙
´
uzyli go do zapalenia papierosow. Bardzo j to zmart˙
wiło, wic powiedziała im: „Gdybym wiedziała, ze ty´
mi wglami chcecie zapalic papierosy, nigdy bym wam
´ ´
˙
ich nie dała”. Pozniej przypomniała sobie, ze w Sali
´
Krolestwa widziała czasopismo z papierosem na okład˙
ce. Pobiegła do Sali i wziła dwa egzemplarze Straznicy
z 1 czerwca 2014 roku, omawiajcej temat palenia. Na´
˙
stpnie wrociła do tamtych mzczyzn, dała im cza˙
sopisma i nalegała, zeby od razu je przeczytali. Po
´
pewnym czasie znow ich spotkała i wrczyła im zapro˙
szenia na zblizajcy si kongres regionalny. Poruszeni
GŁOSZENIE I NAUCZANIE PO CAŁEJ ZIEMI
47
´
nieustpliwosci tej małej dziewczynki, postano´
´
wili oni skorzystac z dwoch dni kongresu. Nolla
dostrzegła ich podczas przerwy i zaproponowa˙
ła, zeby poczstowali si prostym posiłkiem przy˙
´
gotowanym przez jej rodzin. To, co ci mzczyzni zobaczyli i usłyszeli na kongresie, wywarło na
˙
˙
´
nich duze wrazenie i obaj zgodzili si studiowac
Bibli.
´
Dawanie swiadectwa w wizieniach
´
´
W Liberii chrzescijanscy starsi głosz ordzie
´
´
o Krolestwie w panstwowych zakładach karnych.
Yves, pionier specjalny działajcy w stołecznej
´
´ ´
Monrovii, mowi: „W marcu trzech wizniow zostało nieochrzczonymi głosicielami. Tym samym
´
liczba głosicieli w głownym wizieniu w Monro´
˙
vii wzrosła do szesciu”. Jak pełni oni słuzb?
´
˙
´
Yves wyjasnia: „W kazd srod i sobot urzdza´
˙
˙
j zbiork do słuzby. Maj pozwolenie, zeby cho´
´
´
´
dzic od celi do celi i dzielic si ze wspołwizniami nadziej przedstawion w Biblii”. Obecnie
wielu osadzonych korzysta z indywidualnego
kursu biblijnego i uczszcza na zebrania organi´
zowane w wizieniu. Przemowienia wygłoszonego tam przez przedstawiciela Biura Oddziału
´
wysłuchało 79 skazanych. W szesciu innych zakładach karnych regularnie prowadzone s gru´ ´
˙
powe kursy biblijne i u wizniow mozna zaob´
serwowac pozytywne zmiany.
„Pilnie potrzebujemy pomocy”
˙
´ ˙
Dołozono usilnych staran, zeby zainteresowani mieszkajcy w odizolowanych rejonach mogli
48
ROCZNIK 2016
´ ´
´
Benin: Desire zamontował na swojej taksowce motocyklowej
˙
´
˙
odtwarzacz audio, zeby dzielic si dobr nowin z pasazerami
GŁOSZENIE I NAUCZANIE PO CAŁEJ ZIEMI
49
´
´
skorzystac z uroczystosci Pamitki. Na przykład Busz˙
´ ´
meni, nazywani tez San, to rdzenna ludnosc południo´
˙
wej Afryki. Niegdys prowadzili proste koczownicze zycie — zajmowali si łowiectwem i zbieractwem. W roku
´
2015 Glenn, pionier specjalny działajcy w połnocnej
´
Namibii, zorganizował Pamitk w buszmenskiej wios˙
´
´
ce lezcej 270 kilometrow na wschod od Rundu. Uro´ ´
˙
czystosc t obchodzono tam juz drugi rok´ z rzdu. Za
˙
kazdym razem lokalne władze pozwalały Swiadkom Je´
howy bezpłatnie korzystac z sali sdowej. Mimo trwajcej ulewy na Pamitk przybyły 232 osoby. W tamtym rejonie Buszmeni posługuj si jzykiem khwe,
´
´
ktorego cech charakterystyczn s mlaski. Przemowie˙
nie było tłumaczone z angielskiego. Poniewaz w jzy´
´
ku khwe nie ma Biblii, na scianie wyswietlano koloro´
´ ˙
we slajdy objasniajce rozne wersety, midzy innymi
´
Izajasza 35:5, 6. Glenn, ktory prowadzi tam owocne stu´
´
dia biblijne, mowi: „Od dwoch lat odwiedzam tych ludzi co miesic. Na kilka dni rozbijam namiot w okoli´ ´
˙
´ ´
˙
cy. Odmiennosc jzyka i duza odległosc powoduj, ze
´
postpy osob studiujcych nie s zbyt szybkie. Pilnie
potrzebujemy pomocy. Gdy udałem si do tutejszych
´
władz, by porozmawiac o przygotowaniach do tego´
rocznej Pamitki, jeden z członkow urzdujcej rady za´
´
˙
´
pytał, czy nie chcielibysmy gdzies w poblizu zbudowac
˙
miejsca wielbienia Boga. Powiedział, ze rada mogłaby
´
´ ´
przeznaczyc na to kawałek ziemi i poniesc koszty zwi´
´
zane z budow! Mielismy tylko postarac si o ‚pastora’
´
´
albo przynajmniej przeszkolic kogos do sprawowania
tej funkcji”.
50
ROCZNIK 2016
Namibia: Dwie głosicielki chtnie dziel si dobr nowin
z kobiet z ludu Himba
GŁOSZENIE I NAUCZANIE PO CAŁEJ ZIEMI
51
´
Ameryka Połnocna
i Południowa
´
LICZBA KRAJOW
57
´
LICZBA LUDNOSCI
982 501 976
LICZBA GŁOSICIELI
4 102 272
´
LICZBA STUDIOW
BIBLIJNYCH
4 345 532
52
´
Studium przy swiecy
w szczerym polu
˙ ´
´
Małzenstwo pionierow specjalnych usługujce w pewnym odizolowanym regionie Brazylii
dowiedziało si o Valdirze — kobie´
´
cie, ktora 13 lat wczesniej studio´ ˙
wała Bibli. Po podrozy zakurzon
nieutwardzon drog i niebezpiecznych przeprawach przez rze´
ki pionierzy ci odnalezli Valdir.
˙
Bardzo zalezało jej na wznowieniu
ROCZNIK 2016
´
Brazylia: Valdira studiuje Bibli przy swiecy,
´
korzystajc z telefonu komorkowego
studium, ale mieszkała w odległym miejscu, wic trzeba
´
´
było zdobyc si na szczegolne wysiłki. Co prawda kobieta
´
ta miała telefon komorkowy, ale zasig sieci był tylko na
˙
polu połozonym daleko od jej domu. W dodatku studium
´
´
mogło si odbywac dopiero po godzinie 21. Wyobrazmy
sobie t scen: Noc młoda kobieta siedzi sama w polu
´
´
przy swiecy i przez telefon komorkowy studiuje Bibli.
˙
´
Przez telefon Valdira słucha tez niedzielnych zebran.
˙
´
W tym celu idzie na pole z Bibli, Straznic i spiewnikiem, a kiedy pada deszcz, zabiera jeszcze parasol.
´
W marcu kobieta ta pokonała około 100 kilometrow,
˙
´
´
zeby skorzystac ze specjalnego zebrania w Sali Krolestwa,
´
´
na ktorym otrzymała zrewidowan
wersj Pisma Swite´
go w Przekładzie Nowego Swiata w jzyku portugalskim.
Była zachwycona tym nowym wydaniem. Gdy Valdir
˙
´
pochwalono za wysiłki, jakich dokłada, zeby studiowac
˙
Bibli, powiedziała: „Alez to wcale nie jest trudne!”.
˙
„Wiedziałem, ze pewnego dnia przyjdziecie”
´
˙
Yukpa to indianskie plemi zyjce w Kolumbii. Jedn
´
´
z ich społecznosci zamierzał odwiedzic pionier specjalny
˙
˙
o imieniu Frank. Ostrzezono go jednak, ze miejscowy
´
˙
wodz John Jairo przepdził juz kilka grup ewangelickich,
´
´
´
´
ktore probowały tam głosic. Gdy kiedys John zorientował
˙
´
si, ze pewien pastor zbiera dziesiciny, chwycił za bron
i kilkoma wystrzałami w powietrze zmusił go do ucieczki.
´
Frank opowiada: „Kiedy dotarlismy na miejsce, pierw´
´
´
sz osob, ktora nas wysłuchała, była jedna z corek włas´
˙
nie Johna Jairo! Pokazalismy jej ksizk Czego naprawd
uczy Biblia?, a ona od razu oznajmiła: ‚To jest religia, do
´
˙ ´
˙
ktorej chc nalezec!’. Nastpnie pobiegła do ojca, zeby go
GŁOSZENIE I NAUCZANIE PO CAŁEJ ZIEMI
53
´
powiadomic o naszym przybyciu. Ten natychmiast nas
´
wezwał. Poszlismy do niego pełni obaw, ale zanim zd˙ ´
´
˙
˙
zylismy otworzyc usta, powiedział: ‚Wiem, ze nalezycie
do religii prawdziwej. Osiem lat temu znalazłem na
´
´
˙
smietniku w miejscowosci Becerril tak sam ksizk, ja´
´
k daliscie mojej corce. Przeczytałem j i od tamtej pory
˙
na was czekam. Wiedziałem, ze pewnego dnia przyjdzie˙
´
cie. Chciałbym, zebyscie uczyli z Biblii mnie, moj ro´ ´
´
dzin i tutejsz społecznosc. Drzwi naszych domow stoj przed wami otworem’.
„Jego słowa wzruszyły nas do łez. Cała wioska zebrała
´
si, by wysłuchac głoszonego przez nas ordzia, a John
Jairo tłumaczył na miejscowy jzyk. Gdy stamtd odcho-
Kolumbia: Frank,
pionier specjalny,
prowadzi studium biblijne
z grup Indian Yukpa
54
´
˙
´
´
dzilismy, pozyczył nam osiołka, na ktorego moglismy za´
˙
´
ładowac bagaze. Teraz prowadzimy 47 studiow biblijnych
ze 120 osobami z plemienia Yukpa, midzy innymi
´
z Johnem Jairo i jego cork”.
´
Przesladowca dokonuje zmian
´
Jose z Ekwadoru dawniej był gorliwym
katolikiem. Na´
´
´
pisał: „Pałałem nienawisci do Swiadkow Jehowy. Prze´
sladowałem ich przez 10 lat. ´ Nieraz zwoływałem tłum, fi˙
zycznie zncałem si nad Swiadkami i oskarzałem ich
˙
´
o kradzieze. Potem na komisariacie nalegałem, bym mogł
´
´
´
´
osobi
scie zamknc ich cel na kłodk. Kiedys pewnemu
´
´
´
Swiadkowi zniszczylismy samochod. A motocykl innego
´
zrzucilismy do wwozu.
´
´
„W roku 2010 nabawiłem si swinskiej grypy. Lekarz
˙
´
zalecił mi, zebym ze wzgldu na zdrowie przeniosł si
˙
z mojego domu w wysokich Andach na wybrzeze, gdzie
panuje cieplejszy klimat. Pojechałem w tamten rejon i za˙
mieszkałem na małej farmie nalezcej do mojej krewnej.
´ ´
´
Koniec koncow musiałem sam prowadzic to gospodarstwo. Brakowało mi towarzystwa ludzi i rozpaczliwie
´
´
´
chciałem z kims porozmawiac. Kto si tam zjawił? Swiad´
kowie Jehowy! Czułem si smiertelnie samotny, wic
wdałem si z nimi w rozmow. Zaskoczyło mnie, jak
´
´
swietnie posługiwali si Bibli. Z czystej ciekawosci zgo´
dziłem si na studium. Po poł roku studiowania pierwszy raz poszedłem na zebranie. Byłem pod tak ogrom˙
˙
´
nym wrazeniem zyczliwosci i szczerego zainteresowania,
˙
´
jakie mi okazano, ze zaczłem si zastanawiac: ‚Czy to
˙
nie s przypadkiem prawdziwi słudzy Bozy?’. Zrobiłem
postpy i w kwietniu 2014 roku zostałem ochrzczony.
˙
´
„Miałem wyrzuty sumienia z powodu tego, ze przesla´
´
dowałem Swiadkow. Dziki Jehowie w pewnej mierze
´
mogłem jednak odkupic swoje winy. Na zgromadzeniu
´
obwodowym 4 pazdziernika 2014 roku opowiadałem
´
w wywiadzie o swojej przeszłosci i zadano mi pytanie:
´
˙
´ ´
´
´
‚Gdybys miał tak mozliwosc, to ktor z przesladowa´
´
´
nych osob chciałbys przeprosic?’. Bez namysłu odpowie˙
działem, ze byłby to brat Edmundo, ale nie mam pojcia,
˙
´ ´
jak go odnalezc. Nie wiedziałem, ze nadzorca obwodu
przyprowadził go za scen. Wszyscy byli wzruszeni do
´
łez, gdy na podium ja i Edmundo padlismy sobie w ob´
jcia i si rozpłakalismy”.
´
„Jehowo, prosz, niech Twoi Swiadkowie mnie odnajd”
˙
´
W południe zar lał si z nieba, gdy kilka siostr w Asun´
´
´
´
cion w Paragwaju własnie konczyło głosic na przydzie56
ROCZNIK 2016
´
lonym terenie. Głosicielki postanowiły jednak zdobyc si
´ ´
na dodatkowy wysiłek i dac swiadectwo jeszcze w kilku
˙
pobliskich domach. Jedna z nich powiedziała: „Moze
´
˙
ktos si akurat modli”. W naroznym domu młoda kobie´
ta z usmiechem przywitała siostry w drzwiach i zapyta´
´
˙
´
ła, czy s Swiadkami Jehowy. Wyjasniła, ze miesic wczesniej w zwizku z prac przeprowadziła si z Boliwii, a tam
˙
´
studiowała Bibli. Zaden z jej nowych ssiadow nie potra´
˙
´ ´ ´
´
fił wskazac, gdzie mozna znalezc Swiadkow, wic si po´
modliła: „Jehowo, prosz, niech Twoi Swiadkowie mnie
´
odnajd”. Własnie tego dnia przyszły do niej siostry i studium zostało wznowione.
´
Paragwaj: Kobieta zapytała siostry, czy s Swiadkami Jehowy
GŁOSZENIE I NAUCZANIE PO CAŁEJ ZIEMI
57
Azja
´
i Bliski Wschod
´
LICZBA KRAJOW
49
´
LICZBA LUDNOSCI
4 409 131 383
LICZBA GŁOSICIELI
718 716
´
LICZBA STUDIOW
BIBLIJNYCH
766 364
58
Sto godzin na stulecie
W jednym z azjatyckich kra´
jow pewna popularna modelka
i aktorka telewizyjna zgodziła si
na studium Biblii. Od razu zacz´
˙
ła wprowadzac w zycie to, czego
si dowiadywała, i pozbyła si literatury spirytystycznej oraz bud˙ ´
dyjskich poszkow.
´
Jedna z jej przyjaciołek usilnie j prosiła: „Przerwij studium
˙
chociaz na trzy lata i na razie
ROCZNIK 2016
´
˙
Izrael: Głoszenie o Krolestwie Bozym z wykorzystaniem tabletu
˙
skup si na swojej karierze. Potem znowu mozesz sobie
´
studiowac”.
W odpowiedzi usłyszała jednak: „Szukałam Jehowy 24
´
lata. Dlaczego miałabym zwlekac z poznawaniem Go
przez kolejne trzy?”.
´
´
Tego samego tygodnia, w ktorym miała przedstawic
´
˙
swoj pierwszy punkt w teokratycznej szkole słuzby kaz´
nodziejskiej, wytwornia filmowa zaproponowała jej lukratywny czteroletni kontrakt. Jedynym warunkiem było
˙
˙
to, ze przyjmie kazd rol, jak otrzyma. Odrzuciła t
ofert. W maju 2014 roku została nieochrzczon głosi˙
´
˙
cielk, a gdy zblizał si sierpien, postanowiła, ze w tym
´
nadchodzcym miesicu bdzie głosic 100 godzin. Za´
´
´
pytana o powod tej decyzji, wyjasniła: „Chc uczcic 100
´
˙
lat rzdow Jezusa, głoszc godzin za kazdy rok jego pa´
nowania!”. Udało jej si osignc ten cel. W styczniu
2015 roku przyjła chrzest i teraz pełni pomocnicz
˙
słuzb pioniersk.
Dobrze wykorzystana noc w areszcie
W Sri Lance cztery siostry wybrały si autobusem, by
´
´
opracowac teren nieprzydzielony, gdzie mieszkaj głow´
nie buddysci. Drugiego dnia głoszenia pewien mnich
´
´
´
i kierowca taksowki nieprzyjaznie je zaczepili. Wkrotce
´
zgromadziła si wokoł nich grupa około 30 rozgniewanych ludzi. Na miejsce przybyła policja i zabrała siostry
˙
na komisariat. Zamknito je na noc w celi, mimo ze nie
˙
´
postawiono im zadnych zarzutow. Znalazły si w jed´
nym pomieszczeniu z zatwardziałymi przestpcami, ktorzy obrzucali je obelgami i posługiwali si wulgarn
GŁOSZENIE I NAUCZANIE PO CAŁEJ ZIEMI
59
Sri Lanka: Cztery siostry wybrały si autobusem,
´
by opracowac teren nieprzydzielony
˙
´ ´
mow. Ale pobyt tam otworzył siostrom mozliwosc da´
nia swiadectwa. Jedna z nich opowiada: „Zamknito
´
mnie z mordercami, ale mogłam rozmawiac z nimi
˙
o prawdzie. Byli zaskoczeni, ze tu trafiłam, i mieli wie´
´
le pytan dotyczcych moich wierzen. Pewien aresztowa´
´
ny zapytał mnie nawet: ‚Dlaczego jestes taka szczsliwa?’ ”.
˙
Sd Najwyzszy Sri Lanki przyjł nasz pozew o naruszenie podstawowych praw. Wniesiono go przeciwko
tamtejszej policji za bezpodstawne uwizienie. Sprawa
jest w toku.
´ ˙
Kobieta przykuta do łozka otrzymuje pomoc
Michiko, pionierka z Japonii, prowadziła studium
˙
w jzyku migowym ze starsz kobiet lezc w szpitalu.
´
´
Zapytała personel, czy s jeszcze jacys pacjenci, z ktory´
mi mogłaby porozmawiac. Dziki temu poznała Kazu´
´
mi, ktora słyszy, ale nie mowi. Od czasu, kiedy w wieku 23 lat miała wypadek samochodowy, jest przykuta
´ ˙
˙
´
do łozka i nie moze przełykac jedzenia ani nawet wody.
Zastanawiała si nad wieloma kwestiami, dlatego od ra´
zu zgodziła si studiowac Bibli.
W trakcie studium Michiko zadawała pytania, a Kazumi rk wskazywała odpowiedzi w akapitach albo je pi´
˙
sała. Gdy dostała telefon komorkowy, Michiko kazdego
˙ ´
´
ranka mogła z ni rozwazac tekst dzienny. Choc Kazu˙
mi słabła fizycznie, to wciz umacniała si duchowo,
˙
´
az w koncu wyraziła pragnienie oddania si Jehowie.
W wieku 61 lat, po 13 latach studiowania, została nieochrzczon głosicielk.
GŁOSZENIE I NAUCZANIE PO CAŁEJ ZIEMI
61
´
Japonia: Kazumi lubi pisac ciepłe, budujce listy
˙
˙
´
Poniewaz Kazumi jest obłoznie chora, zbor zatroszczył
˙
´
si o to, zeby mogła słuchac programu wszystkich ze´
´
´ ´ ˙
bran i zgromadzen. W trakcie zebran rozne siostry odczytuj przygotowane przez ni odpowiedzi.
´
´
Do osob zainteresowanych, ktore uczszczaj na zebrania, Kazumi pisze ciepłe, budujce listy dostosowa´
ne do ich indywidualnych potrzeb. Daje swiadectwo
pracownikom szpitala oraz odwiedzajcym j ludziom.
´
´
Przekazuje im zapewnienie: „Jesli bdziesz studiowac
´
Bibli, bdziesz szczsliwy”.
Mnich poznaje prawd
´
W jednym z krajow południowo-wschodniej Azji
nasza siostra wybrała si do szpitala do okulisty, gdzie
spotkała pewnego mnicha. Zapytała go: „Czy chciałby
´
˙ ´
pan cieszyc si doskonałym zdrowiem i zyc wiecznie
62
ROCZNIK 2016
w piknym miejscu?”. Wywizała si przyjazna rozmowa i siostra dała mu broszur Słuchaj Boga. Mnich po´
dał jej swoj numer telefonu, a ona przekazała go bratu
´
ze zboru. Wkrotce brat skontaktował si z tym człowiekiem i zaprosił go na specjalny wykład. Zebranie,
´
´
´
´
a szczegolnie spiewanie piesni Krolestwa, bardzo si
˙
˙
mnichowi podobało. Był pod wrazeniem tego, ze wszys˙
cy tak zyczliwie go przyjli.
´
´
Gdy zapytał, czy Swiadkowie prowadz jakies szkoły
´
˙
teologiczne albo seminaria, brat wyjasnił, ze prowadzimy indywidualne kursy biblijne i zaproponował mu taki kurs. W kolejnym tygodniu ten szczery człowiek był
˙
˙
juz przygotowany do pierwszego rozdziału ksizki Czego naprawd uczy Biblia? Kontynuował studium i zaczł
´
˙
´
uczszczac na zebrania, a takze udzielac odpowiedzi na
˙
studium Straznicy.
Kiedy przybył na zgromadzenie obwodowe, przedstawiciel Biura Oddziału zaprosił go do odwiedzenia Betel.
Nastpnego tygodnia mnich wybrał si w 10-godzinn
´ ˙ ˙
´
podroz, zeby zwiedzic ten obiekt, i został ciepło przyj´
ty. Pod koniec lutego 2015 roku przestał byc mnichem i nadal chtnie studiuje Bibli oraz bierze udział
´
´
w chrzescijanskich zebraniach.
Odnaleziona po latach
´
˙ ´
´
Jakis czas temu małzenstwo pionierow skierowano do
´
połnocno-wschodnich Indii, gdzie dobra nowina nie by˙
ła głoszona od wielu lat. Pionierzy ci przekonali si, ze
sporo tamtejszych ludzi łaknie prawdy, wic zaczli si
´
rozgldac za odpowiednim miejscem na zebrania. W dro´
˙
´
dze na jedno ze studiow biblijnych zauwazyli nieukon´
˙
´
czony budynek i pomysleli, ze mogliby o niego zapytac,
ale minli go i poszli dalej. Po chwili jednak postanowili
GŁOSZENIE I NAUCZANIE PO CAŁEJ ZIEMI
63
´ ´
wrocic. Na tyłach ´ tego budynku spotkali starsz kobiet
´
˙
i wyjasnili, ze s Swiadkami Jehowy. Jej twarz si rozpo´
˙
godziła. „Ja tez jestem Swiadkiem Jehowy” — odparła i serdecznie zaprosiła ich do swojego domu. Pokazała im
posiadan kolekcj naszych publikacji z lat siedemdziesitych i osiemdziesitych. Przed 30 laty studiowała z pio´
nierami i chodziła na niektore zebrania mimo sprzeciwu
˙
˙
´ ´
mza. Była przekonana, ze znalazła prawd, ale pozniej,
gdy pionierzy stamtd wyjechali, straciła kontakt z orga˙
´ ˙
´
nizacj. Chociaz jej dzieci przyłczyły si do roznych kos´
˙ ´
˙
ciołow, ona nie chciała nalezec do zadnego.
64
ROCZNIK 2016
Indie: Zainteresowana
pokazuje posiadan kolekcj
naszych publikacji
z lat siedemdziesitych
i osiemdziesitych
´ ˙
Niedawno dzieci zaczły naciskac, zeby została człon´
´
kiem Koscioła katolickiego, bo wtedy w razie smierci b´
dzie mogła liczyc na katolicki pogrzeb. Jej własna siostra
˙
´
´
upierała si nawet, ze osobiscie zabierze j do koscioła,
˙
´
gdzie mozna si zapisac, ale po drodze utknły w korku
´ ´
˙
i musiały wrocic do domu. Siostra powiedziała jej, ze
´
´
sprobuj nastpnego dnia, ale si rozchorowała. Własnie
tego popołudnia do zainteresowanej kobiety zawitali pio´
nierzy! Teraz znow studiuje ona Bibli, uczszcza na zebrania i zachca swoje dzieci oraz wnuki do poznawania
tej Ksigi.
GŁOSZENIE I NAUCZANIE PO CAŁEJ ZIEMI
65
Europa
´
LICZBA KRAJOW
47
´
LICZBA LUDNOSCI
743 421 605
LICZBA GŁOSICIELI
1 614 244
´
LICZBA STUDIOW
BIBLIJNYCH
842 091
66
Studium Biblii dziki pomyłce
´
Kongres midzynarodowy, ktory odbył si w Londynie w Wielkiej Brytanii, okazał si nie´
zwykłym wydarzeniem zarowno
´
dla
ow, jak i miejscowych
´ delegat
´
Swiadkow. Andrew i Elizabeth
´
wybrali si do pewnego londyn˙
´
skiego hotelu, zeby witac braci
i siostry przybywajcych na kon´ ˙
´
gres z roznych krajow. W recepcji Elizabeth dostrzegła elegan˙
cko ubran kobiet i uznała, ze to
ROCZNIK 2016
Wielka Brytania: Bracia i siostry serdecznie witaj
´
delegatow na kongres midzynarodowy
´
´
jedna z takich osob. Przywitała j serdecznym usciskiem. Kobieta była tym zdziwiona, wic siostra powie´
˙
˙
działa: „Przepraszam pani. Myslałam, ze nalezy pani
´
do delegatow”.
´
„Delegatow na co?” — zapytała kobieta.
Elizabeth
wskazała umieszczony w recepcji napis wi´
´
tajcy Swiadkow Jehowy i była miło zaskoczona reakcj tej kobiety: „Jak wspaniale! Czy wygldam na jedn z was?”.
˙
Z dalszej rozmowy Elizabeth dowiedziała si, ze ta
kobieta ma na imi Vivien, pochodzi z Nigerii i mieszka zaledwie kilka minut drogi od niej. Zgodziła si na
˙
studium Biblii i chciała, zeby przyłczyły si do niego
´
˙
rowniez jej dzieci. Andrew i Elizabeth odwiedzili j
w domu i tym razem to oni zostali przywitani serdecz´
nym usciskiem. Tamto przypadkowe spotkanie w centrum Londynu wpłynło na Vivien bardzo pozytywnie.
˙
Głosiciele pokazali jej ksizk Czego uczy Biblia?, ale ku
˙
˙
ich zaskoczeniu powiedziała, ze juz j ma i czyta
z czworgiem swoich dzieci. Gdy Andrew i Elizabeth wy´
˙
´
jasnili, ze własnie na podstawie tego podrcznika pro´
wadzi si bezpłatne studium Biblii, Vivien z radosci
odparła: „No to zaczynajmy!”.
List od brata pochodzenia romskiego
W listopadzie 2014 roku na Słowacji powstał pierw´
szy zbor romani. Podczas niedawnego zgromadzenia
obwodowego 21 głosicieli posługujcych si jzykiem
romani przyjło chrzest. Wszyscy pochodz z tej samej
wioski. Na Pamitk zorganizowan we wspomnianym
GŁOSZENIE I NAUCZANIE PO CAŁEJ ZIEMI
67
´
´
´
Słowacja: Dwoch głosicieli Krolestwa z radosci dzieli si
´
dobr nowin z kobiet narodowosci romskiej
´
zborze przybyło 495 osob. Jeden z nowo ochrzczonych
braci napisał:
ˇ
„Jestem Romem z Zehry na Słowacji. Tu, gdzie mieszkam, wielu ludzi postrzega nas jako brudnych Cyga´
´
´
now, ktorzy kradn i kłami. Gdy kiedys wybrałem si
´
´ ˙
˙
do koscioła, stroz powiedział, zebym si std zabierał,
´
bo to nie miejsce dla mnie. Łatwo sobie wyobrazic, jak
po tym i kilku podobnych zdarzeniach zaczłem pa´
´
´
´ ´
trzec na nie-Romow. Pozniej Swiadkowie Jehowy za´
prosili mnie do Sali Krolestwa. Poszedłem tam bardzo nieufny, spodziewajc si kolejnego rozczarowania.
˙
´
Zdziwiło mnie jednak, ze jeszcze przed wejsciem do
´
´
Sali Słowak uscisnł mi dłon i serdecznie przywitał.
´
W trakcie wykładu publicznego nie mogłem si skupic.
˙
˙
Cały czas si zastanawiałem: ‚Jak to mozliwe, ze wszyscy s tu dla mnie tacy mili?’.
˙
´
„Tamtej nocy nie zmruzyłem oka. Cigle myslałem
´
o tym, co si wydarzyło w Sali Krolestwa. Postanowi´
´ ´ ´ ˙
´
łem wic znow tam pojsc, zeby si przekonac, czy nie
˙
potraktowano mnie tak zyczliwie przez przypadek. Ale
´
za drugim razem Swiadkowie byli jeszcze serdeczniejsi
i odnosili si do mnie jak do dobrego znajomego. Od
˙
tamtej pory chodz na wszystkie zebrania. Jestem juz
˙
´ ´
ochrzczony. Po moim chrzcie zyczliwosc braci nie
˙
osłabła. Dalej pokazuj oni, ze mnie ceni. Czasami ob˙
´
˙
darowuj mnie lepsz zywnosci, niz sami jedz! Na za´
´
wsze chc pozostac czsci tej organizacji. Jehowa jest
´
˙ ´
´ ´
Bogiem, ktoremu pragn słuzyc przez cał wiecznosc”.
Modlitwa o okazj do głoszenia
Siostra o imieniu Aysel jechała autobusem z miasta
˙
˙
Gandza do Baku, stolicy Azerbejdzanu. W modlitwie
GŁOSZENIE I NAUCZANIE PO CAŁEJ ZIEMI
69
˙
´ ˙
powiedziała Jehowie, ze chciałaby w trakcie podrozy
´
´
´
˙
´
porozmawiac z kims o Biblii. Choc miała juz z gory wy˙
znaczone miejsce, pewna kobieta nalegała, zeby usiadła raczej obok niej. Aysel wdała si z t kobiet w roz´
˙
mow i skierowała jej uwag na Bibli. Wspołpasazerka
´
˙
´
wyjasniła, ze kocha Jezusa i pragnie go lepiej poznac.
´
´
Wymieniły si numerami telefonow i umowiły na
˙
´
˙
spotkanie. Kobieta poprosiła, zeby jesli to mozliwe,
siostra przyniosła jej Bibli.
˙
Po powrocie do Gandzy Aysel odwiedziła zaintereso˙
wan w miejscu pracy, a ta wspomniała, ze posiada
´
˙
„modlitewnik”, ktory codziennie czyta. Jakze zdziwio˙
na była nasza siostra, gdy si okazało, ze jest to w rze´
czywistosci broszura Codzienne badanie Pism z roku
2013! Z kobiet rozpoczto studium biblijne. Aysel jest
´
˙
´
´ ´
szczsliwa, ze Jehowa dał jej smiałosc do głoszenia nieoficjalnego.
´
List z podzikowaniem od wiznia
Z Hiszpanii napłynł nastpujcy list:
´
„Na wstpie chciałbym Wam podzikowac za wysił˙
´
ki, jakie podejmujecie, zeby docierac z ordziem biblijnym do ludzi wszelkiego pokroju.
´
„Pierwszy kontakt ze Swiadkami Jehowy miałem 15
lat temu w Tiranie w Albanii. Byłem zdziwiony, gdy pe´
˙
´ ´
wien Swiadek odwazył si podejsc do 10 młodocianych
´
´
chuliganow, do ktorych si zaliczałem. Zwykle nikt nie
´
miał odwagi si do nas odezwac, ale ten brat to zrobił,
´
˙
´
chociaz bylismy uzbrojeni. Smiało porozmawiał z nami o Biblii. Jego odwaga bardzo mi zaimponowała.
´
„Cztery lata temu inny Swiadek odwiedził mnie
w wizieniu w Hiszpanii i zaproponował studium bib70
ROCZNIK 2016
lijne. Przystałem na to i od tamtej pory zmieniłem si
˙
na lepsze. Nie jestem juz tym gwałtownym, agresyw´
nym człowiekiem, co kiedys. Minło sporo lat, odkd
po raz ostatni wpakowałem si w kłopoty. Poznałem Je˙
how i dziki temu mam w zyciu cel. Staram si zacho´
wywac z innymi pokojowe stosunki i od ponad roku
jestem nieochrzczonym głosicielem.
´
˙
„Choc w wizieniu przebywam juz 12 lat, to w ci´
´
gu ostatnich czterech odczuwam szczscie i spokoj
´
´
˙
umysłu, ktore wczesniej były mi obce. Kazdego dnia
dzikuj za to Jehowie.
´
„Par tygodni temu obejrzałem kilka filmow w ser´
wisie jw.org. Film o bracie, ktory siedział w wizieniu
´
w USA, szczegolnie mnie poruszył. Z natury nie jestem
wylewny, ale kiedy zobaczyłem, jak bardzo zmienił on
˙
´
swoje zycie, nie mogłem powstrzymac łez.
„Oby Jehowa nadal błogosławił Waszym staraniom
w docieraniu do ludzi wszelkiego pokroju. Robicie to
´
przez tłumaczenie dobrej nowiny na wiele jzykow,
Hiszpania:
˙
Mzczyzna
przebywajcy
w wizieniu
´
nie mogł
´
powstrzymac łez,
gdy w serwisie
jw.org obejrzał
´
film Wizien
zyskuje nadziej
w
GŁOSZENIE I NAUCZANIE PO CAŁEJ ZIEMI
71
Australia: Animacja na tablicy zatytułowana
Kim jest prawdziwy przyjaciel?
˙
´
a takze odwiedzanie tych z nas, ktorzy przebywaj w zakładach karnych.
„Bardzo Wam dzikuj”.
´
„Wreszcie znalazłam spokoj umysłu”
˙
„Zawsze odczuwałam pustk i zyłam bez celu, nie´
ustannie poszukujc wewntrznego spokoju, ktory
´
wydawał si nieuchwytny” — mowi 68-letnia Felicity
´
mieszkajca w Szwecji. Nie była zadowolona z wierzen,
´
jakie wpojono jej w katolicyzmie, wic zaczła badac
´ ˙
´ ´
˙
rozne pogldy religijne i koniec koncow powaznie za˙
´
´ ˙
angazowała si w uprawianie czarow i wrozbiarstwo.
˙
˙
Poniewaz Felicity nie znalazła prawdziwego sensu zy˙
´
´
cia, czuła si tak przybita, ze chciała popełnic samobojstwo. Wspomina: „Po policzkach spływały mi łzy, gdy
´
˙
głosno prosiłam Boga, zeby powiedział mi, czego ode
´ ´
mnie oczekuje. Dwa tygodnie pozniej usłyszałam ciche
´
˙
pukanie do drzwi. Usmiechnity młody mzczyzna za´
´
˙
pytał, czy chciałabym posłuchac czegos ze Słowa Boze´
˙
go. Pomyslałam:
‚O nie, Boze, nie o to mi chodziło —
´
tylko nie Swiadkowie Jehowy!’ ”.
´
Felicity odruchowo zamierzała zamknc drzwi, ale
´
postanowiła posłuchac i zgodziła si na studium
˙
na podstawie ksizki Czego uczy Biblia? „Spojrzałam
na Bibli z innej perspektywy” — opowiada. Przyjła
chrzest na kongresie regionalnym w Szwecji w roku
´
´
˙
2014. Teraz mowi: „Własnie tego szukałam całe zycie.
´
Wreszcie znalazłam spokoj umysłu”.
72
ROCZNIK 2016
Australia i Oceania
˙
Odwazne głoszenie
´
Emily, ktora ma 12 lat, mieszka w Australii. Pewnego dnia jej
nauczycielka poruszyła temat do˙
tyczcy tego, jak wazny jest od´
´
powiedni dobor przyjacioł. To
˙
pobudziło dziewczynk, zeby po´
kazac jej animacj na tablicy
zatytułowan Kim jest prawdzi´ ´
wy przyjaciel? Pozniej nauczycielka odtworzyła ten film w klasie.
Uczniowie ogldali go z wielk
uwag, a nastpnie przez godzin
GŁOSZENIE I NAUCZANIE PO CAŁEJ ZIEMI
´
LICZBA KRAJOW
29
´
LICZBA LUDNOSCI
40 642 855
LICZBA GŁOSICIELI
98 353
´
LICZBA STUDIOW
BIBLIJNYCH
66 022
73
´
˙
omawiali. Nauczycielka wyswietliła go takze w kil´
ku innych klasach. Po jakims czasie Emily zapo´
˙
znała nauczycielk oraz kolegow i kolezanki z serwisem jw.org. „Jehowa dodał mi odwagi, dziki
czemu o naszej stronie internetowej dowiedziały
´
´
si setki uczniow” — mowi Emily. „Bardzo mi pobłogosławił”.
´
Targi w odległej miejscowosci
´ ˙
´
Picioro głosicieli podrozowało dziewic go´
˙
´
dzin wyboist gorsk drog, zeby dotrzec do Suai
w Timorze Wschodnim i podczas tamtejszych
´
´
targow ustawic stoisko z literatur. Ludzie zatrzymujcy si przy nim byli zdumieni widokiem
publikacji biblijnych w 12 miejscowych jzykach,
˙
´
˙
poniewaz w wikszosci z nich nie ma zadnych lub
˙
´
prawie zadnych wydawnictw. Pewna kobieta, ktora zobaczyła tytuł jednej z broszur, wykrzyknła:
˙
„To jest w moim jzyku!”. Po raz pierwszy w zy´
ciu przeczytała cos, co ukazało si drukiem w jej
jzyku ojczystym — bunak. W cigu zaledwie czterech dni głosiciele rozpowszechnili 4571 publika´
˙
˙
cji. Ponadto wiele osob wyraziło zyczenie, zeby je
´
´
odwiedzic w domu. Mało´ ktora z nich miała kie´ ´
dykolwiek stycznosc ze Swiadkami Jehowy. Dzie´
ci godzinami ogldały filmy z serii Zostan przyja´
cielem Jehowy w jzyku tetum (Dili). Niektore
´
Timor Wschodni: Dzieci z przyjemnosci ogldaj filmy
´
z serii Zostan przyjacielem Jehowy
74
ROCZNIK 2016
z tych dzieci zapamitały słowa piosenek z tej kolekcji
´
´
i z radosci je spiewały.
´
„Własnie tego studenci potrzebuj”
˙
´
Brian i Roxanne, pełnicy słuzb misjonarsk, zwro´
cili si z prosb o pozwolenie na to, by na terenie uczel˙
´ ´
ni na jednej z wysp nalezcych do Palau ustawic wozek
´
z literatur. Spotkali si z rektorem i wyswietlili mu film
´
z serwisu jw.org dotyczcy swiadczenia publicznego.
GŁOSZENIE I NAUCZANIE PO CAŁEJ ZIEMI
75
˙
´
Zostawili tez kilka publikacji, ktore zamierzali udostp´
´
niac podczas głoszenia z wozkiem. Rektor powiedział
˙
´ ´
misjonarzom, ze powinni si zwrocic do dyrektora zaj´
mujcego si sprawami studentow. Po spotkaniu z tym
˙
´
dyrektorem poinformowano ich, ze musz udac si jeszcze do dziekana.
Brian opowiada: „Rozmowa z dziekanem okazała si
naprawd owocna, ale odesłał nas on z powrotem do
´
rektora, gdzie polecono nam napisac podanie o zgod
´
˙
na ustawienie wozka. Wydawało si, ze nic z tego nie
´
Palau: Roxanne i Brian przeprowadzili wiele ciekawych rozmow
˙
´
ze studentami, gdy w poblizu uczelni głosili z wozkiem na literatur
wyjdzie, i było to troch zniechcajce, ale ostatecznie
´
´
napisalismy t prosb”.
Po wysłaniu podania misjonarze po raz kolejny udali
si do dziekana, pewni decyzji odmownej. Brian wspo´
˙
mina: „Bylismy zdumieni, gdy dziekan powiedział, ze
˙
przeczytał zostawione przez nas ksizki i jego zdaniem
´
˙
´
s swietne. Stwierdził, ze własnie tego studenci potrzebuj”. Pozwolenie zostało wydane!
Brian dodaje: „Nastpnie dyrektor zajmujcy si
´
˙
´
sprawami studentow poinformował nas, ze ci, ktorzy
´
mieszkaj w akademikach, mog w niedziel korzystac
´
´
z transportu do koscioła. Powiedział: ‚Jesli chcieliby
´
´
˙
uczszczac do waszego koscioła, mozemy ich tam zawo´
´
˙
zic’. Oboje z Roxanne zamarlismy z wrazenia. Zamiast
´
´
˙
odrzucic nasz prosb, uczelnia zapewniła, ze jest goto´
´
´
wa przywozic studentow do Sali Krolestwa!”.
´
´
Pierwszego dnia swiadczenia z wozkiem na terenie
˙ ´
˙
kampusu małzenstwo to rozpowszechniło 65 ksizek,
˙
8 czasopism i 11 broszur. Przeprowadziło tez ze studen´
´
tami wiele ciekawych rozmow. Zarowno dziekan, jak
˙
i wspomniany dyrektor zachcali misjonarzy, zeby przyszli ponownie.
Klienci sklepu ogldaj nasze filmy
Lipson, betelczyk z Wysp Salomona, spdził przedpołudnie na głoszeniu i wracał do Biura Oddziału. Po
´ ´
´
drodze usłyszał piesn Krolestwa dobiegajc z wntrza
´
pewnego sklepu. Zaintrygowany, wszedł do srodka. Ku
swemu zdziwieniu zobaczył tłum ludzi, dzieci i doros´
´
łych, wpatrzonych w telewizor, na ktorym wyswietlany
´
był film z serii Zostan przyjacielem Jehowy z animacj do
´
˙
˙ ´
´
´
piesni 55 — „Mozesz zyc bez konca!”. Potem własciciel
´
´
sklepu powiedział: „Chciałbym wam pokazac cos jeszcze”
GŁOSZENIE I NAUCZANIE PO CAŁEJ ZIEMI
77
˙
´ ´
i odtworzył filmik zatytułowany Kradziez jest zła. Pozniej
˙
przestrzegł wszystkich, zeby w jego sklepie nie kradli.
˙
´
Poniewaz w trakcie wyswietlania filmu do sklepu we´
´
szły kolejne osoby, własciciel zwrocił si do nich: „Posłuchajcie mojej ulubionej piosenki”. I znowu odtwo´ ´
rzył animowan piesn numer 55. Nastpnie w jzyku
´
neosalomonskim pokazał jeszcze dwa filmy: Dlaczego
´
warto studiowac Bibli? i Jak wyglda studium Biblii?
´ ´
Niewielu mieszkancow Wysp Salomona korzysta z In˙
ternetu, gdyz jest on drogi i trudno´ dostpny. Jednak
wspomniany sklepikarz, niebdcy Swiadkiem Jehowy,
´
pokazuje nasze filmy klientom i w ten sposob pomaga
´
rozsiewac ziarna prawdy.
˙
˙
Znalazła w ksizce imi Boze
˙ ´
´
Co poniedziałek młode małzenstwo swiadczy publicz´
nie z wozkiem w jednej z dzielnic Numei, stolicy Nowej
78
ROCZNIK 2016
´
Wyspy Salomona: Własciciel sklepu
´
lubi pokazywac klientom filmy
z serwisu jw.org
´
´
´
Kaledonii. Ktoregos dnia pewna kobieta niesmiało po´
˙
deszła do wozka i bez słowa wziła ksizk Czego na´
´ ´
´
prawd uczy Biblia? Poł godziny pozniej wrociła, trzy´
majc j w rce, i zapytała: „Czy widzieliscie to?”.
Otworzyła publikacj i wskazała imi Jehowy. „To jest
˙
imi Boze” — powiedziała. „Od tygodni przeszukuj ma˙
´
teriały w bibliotece, zeby poznac prawd o Bogu. A dzi˙
siaj bior wasz ksizk, wsiadam do samochodu, otwie´
ram j i pierwsza rzecz, ktora wpada mi w oko, to imi
˙
´
˙
´ ´
Boze, Jehowa. Pomyslałam, ze musz wrocic i wam po´
˙ ´
dzikowac”. Wspomniane małzenstwo odbyło z ni mi˙
´
ł rozmow i w ksizce, ktor wziła, pokazało jej ma˙
teriał dodatkowy zatytułowany „Imi Boze — co znaczy
˙
´
´
˙
i czy wolno go uzywac”. Kobieta wyjasniła, ze chce kon´
˙
tynuowac poszukiwania w bibliotece, ale teraz juz wie,
˙
´
gdzie w kazdy poniedziałek bracia głosz z wozkiem.
GŁOSZENIE I NAUCZANIE PO CAŁEJ ZIEMI
79
Indonezja
´
´
OTO poruszajca relacja o pokornych chrzescijanach, ktorzy
˙
odwaznie stawili czoła wstrzsom politycznym, konfliktom
´
´
religijnym oraz zakazowi trwajcemu cwierc wieku, a wprowadzonemu z inspiracji kleru. Zapoznaj si ze wspomnienia´
mi brata, ktorego nazwisko zostało umieszczone przez ko´
´
´
munistow na liscie osob do likwidacji, oraz z losami byłego
´
´
przywodcy organizacji przestpczej, ktory stał si dojrzałym
´
´
chrzescijaninem. Przeczytaj pokrzepiajc histori dwoch
´
´
´ ´
niesłyszcych młodych kobiet, ktore si zaprzyjazniły, a poz˙
´
˙
niej odkryły, ze s rodzonymi siostrami. Dowiedz si rowniez,
jak lud Jehowy z powodzeniem głosi dobr nowin najlicz´
´
´
niejszej na swiecie społecznosci muzułmanskiej.
80
ROCZNIK 2016
´
´
Indonezja — wiadomosci ogolne
Warunki naturalne Indo˙
nezja lezy po obu stronach
´
rownika, midzy Australi
a Azj kontynentaln, na
´
najwikszym na swiecie
archipelagu. Składa si
z przeszło 17 500 wysp,
´
na ktorych wystpuj stro´
me gory i gste lasy tropikalne. Znajduje si tam
ponad 100 czynnych wulka´
now, jest to wic najaktyw-
niejszy region wulkaniczny
na ziemi.
´ ´
Ludnosc Kraj ten zajmuje
´
czwarte miejsce na swiecie
pod wzgldem liczby lud´
nosci (po
˙ Chinach, Indiach
i USA). Zyje tam co najmniej 300 grup etnicznych.
´
Ponad połow mieszkan´
cow stanowi Jawajczycy
i Sundajczycy.
POWIERZCHNIA
1 910 931 km2
´
LICZBA LUDNOSCI
256 000 000
LICZBA GŁOSICIELI W ROKU 2015
26 246
´ ´
LICZBA MIESZKANCOW NA GŁOSICIELA
9 754
LICZBA OBECNYCH NA PAMITCE W ROKU 2015
55 864
BRUNEI
Jezioro Toba
M
A
L
E
Z
J
A
Pematangsiantar
SINGAPUR
Tugala Oyo
Nias
B o r n e o
Su mat ra
Kalimantan
Padang
I
˙
DZAKARTA
Bogor
Sukabumi
200
200
Pn
Manokwari
Balikpapan
Palembang
0 km
´
MOLUKI POŁNOCNE
Manado
Gunungsitoli
0 mi
FILIPINY
Celebes
MOLUKI
Pangkalan Bun
Banjarmasin
N
D
O
E
Ambon
Z
J
Makassar
Jawa
Bandung
Jogyakarta
N
PAPUA
ZACHODNIA
Semarang Madura
Surabaya Sumbawa
Malang
Kediri
Bali Lombok
Flores
Maumere
Waingapu
Kupang
Alor
TIMOR
WSCHODNI
Timor
Sumba
Roti
82
AUSTRALIA
Jayapura
A
PAPUA
PAP UA -NO WA GW INE A
Medan
Religia Około 90 procent Indonezyj´
czykow jest muzułmanami. Pozostali
´
´
´
to głownie hinduisci, buddysci oraz
´
´
wyznawcy chrzescijanstwa. Wielu lu˙
dzi kultywuje takze tubylcze tradycje
religijne.
˙
Jzyk Na tych wyspach uzywa si
´
przeszło 700 jzykow. Funkcj lingua
´
franca pełni tu jzyk indonezyjski, ktory wywodzi si z malajskiego. W do´ ´
mach wikszosc ludzi posługuje si
´
˙
´
rowniez jaks lokaln mow.
´ ´
Gospodarka Wielu mieszkancow prowadzi niewielkie gospodarstwa rolne
lub trudni si drobnym handlem. Kraj
´
posiada bogate zasoby minerałow,
drewna, ropy naftowej i gazu ziemne˙
´
go, a takze jest głownym producentem kauczuku i oleju palmowego.
˙
Kuchnia Podstaw wyzywienia stano˙
wi ryz. Popularne potrawy to midzy
´
˙
˙
innymi nasi goreng (smazony ryz z jajkiem i warzywami), satay (rodzaj sza´
szłykow) oraz gado-gado (sałatka z so´
sem z orzeszkow ziemnych).
Klimat Zazwyczaj jest gorco i wilgot´
no. Wskutek wiatrow monsunowych
´ ˙
wyroznia si dwie pory roku — deszczow i such. Czsto wystpuj burze
z piorunami.
84
Handel przyprawami
korzennymi
W XVI WIEKU handel przyprawami ko´
rzennymi napdzał swiatow gospodark, podobnie jak dzisiaj napdza
j handel rop naftow. Przyprawy ta´
kie jak gałka muszkatołowa czy gozdziki, pochodzce ze słynnych Wysp
Korzennych (obecnie Moluki w Indonezji), osigały w Europie zawrotne ceny.
Z tego powodu odkrywcy — Krzysztof
Kolumb, Vasco da Gama, Ferdynand
Magellan, Samuel de Champlain
i Henry Hudson — poszukiwali drogi
do tych wysp. Tamtym wyprawom po
indonezyjskie przyprawy zawdziczamy pierwsz obszerniejsz wiedz
dotyczc geografii naszej planety.
gałka muszkatołowa
´
gozdziki
86
1931-1950
´
´
„Dzien małych pocztkow”
(Zach. 4:10, Biblia warszawska)
głosiciele
pionierzy
30
20
10
0
1930
1935
1940
1945
1950
´
´
Swiadkowie w miescie Semarang, Jawa, około roku 1937
´
„Zamierzam rozpoczc tutaj”
Alexander MacGillivray, sługa oddziału w Australii,
˙
krzył zadumany po swoim biurze. Od kilku dni mocował si z pewnym problemem i wreszcie wpadł na
´
´
pomysł, jak go rozwizac. Musiał teraz porozmawiac
z Frankiem Rice’em.
˙
Frank, 28-letni odwazny kolporter (pionier), przybył
´
do Biura Oddziału par tygodni wczesniej. Prawd po´
znał jako nastolatek i wkrotce potem rozpoczł działal´ ´
nosc kolportersk. W cigu 10 lat przemierzył wiksz
´ ´
´ ˙
czsc Australii, głoszc dobr nowin. Podrozował konno, rowerem, motocyklem i samochodem mieszkal´
´
nym. Po krotkim pobycie w Betel był gotowy wyruszyc
na nowy teren.
Brat MacGillivray wezwał Franka do swojego biura
˙
´
i wskazał na mapie wyspy lezce na połnoc od Austra´
˙
lii. „Frank, co myslisz o tym, zeby tutaj zapocztko´
´ ´
wac działalnosc kaznodziejsk?” — zapytał. „Na tych
wyspach nie ma ani jednego brata!”
´
´
Wzrok Franka spoczł na łancuchu wysp, ktore na
´
Oceanie Indyjskim jasniały niczym sznur pereł — były
to Holenderskie Indie Wschodnie (obecnie Indone´
zja)1. Mieszkały tam miliony ludzi, do ktorych nie do´
˙
tarła jeszcze dobra nowina o Krolestwie Bozym. Frank
´
´
1 Holendrzy przybyli w tamten rejon jakies 300 lat wczesniej i utworzyli
˙
´
przn koloni przynoszc pokazne zyski z handlu przyprawami. W tym
´
´
sprawozdaniu bdziemy si posługiwac wspołczesnymi nazwami geograficznymi.
INDONEZJA
89
˙
wskazał na stolic, Batawi (obecnie Dzakarta), i oznaj´
mił: „Zamierzam rozpoczc tutaj”.
´ ´
´
Wiesc o Krolestwie dociera na Jaw
˙
W roku 1931 Frank Rice przybył do Dzakarty —
˙
ogromnego, ttnicego zyciem miasta na Jawie. Wyna´
jł pokoj blisko centrum i zapełnił go kartonami z li´
teratur biblijn, czym wprawił w zdumienie włascicielk domu.
„Pocztkowo czułem si zagubiony i doskwierała
mi tsknota” — wspominał Frank. „Ludzie spacerowali
´
w białych płociennych garniturach i hełmach tropikal-
Frank Rice
i Clem Deschamp
˙
w Dzakarcie
90
ROCZNIK 2016
nych, a ja gotowałem si w grubej australijskiej odzie˙
zy. Nie znałem ani słowa po holendersku czy indonezyjsku. Pomodliłem si do Jehowy o kierownictwo
´
˙
´
i pomyslałem, ze w dzielnicy handlowej musz byc ja´
´
´
cys ludzie mowicy po angielsku. Własnie tam zacz´
˙
łem głosic — i jakiz to był owocny teren!”
˙
´ ´
´ ´
˙
Poniewaz wikszosc mieszkancow Dzakarty posługiwała si jzykiem holenderskim, Frank pilnie si uczył,
˙
´
´
´
zeby poprawnie nim władac. Wkrotce zaczł głosic od
˙
domu do domu. Wził si tez do nauki jzyka indonezyjskiego i stopniowo go opanował. „Problem w tym,
˙
˙
ze nie miałem zadnej literatury po indonezyjsku” —
opowiadał Frank. „Wtedy dziki kierownictwu Jehowy
´
spotkałem pewnego nauczyciela, ktory zainteresował
´
si prawd i zgodził przetłumaczyc na ten jzyk broszu´ ´
r Gdzie s umarli? Pozniej przetłumaczono kolejne
´
´
broszury i po niedługim czasie sporo osob mowicych
´
po indonezyjsku zaczło interesowac si prawd”.
˙
W listopadzie 1931 roku do Dzakarty dotarli z Australii dwaj kolejni pionierzy — 25-letni Clem Deschamp
´
i 19-letni Bill Hunter. Przywiezli ze sob dom pionier´
´
ski na kołkach. Był to samochod mieszkalny, jeden
´
z pierwszych, ktore pojawiły si w Indonezji. Clem i Bill
´
nauczyli si kilku zwrotow po holendersku i wyruszyli
´
´
w drog, by głosic w głownych miastach Jawy.
Szlakiem przetartym przez Clema i Billa pod˙
zył Charles Harris, inny dzielny pionier z Australii.
Od roku 1935 samochodem mieszkalnym i rowerem
przemierzył niemal cał Jaw, udostpniajc ludziom
literatur w piciu jzykach — angielskim, arabskim,
´
˙
chinskim, holenderskim i indonezyjskim. Bywało, ze
rozpowszechniał nawet 17 000 publikacji rocznie.
INDONEZJA
91
Głosiciele obok pionierskiego )
´
domu na kołkach, rok 1938
& Josephine Tan działała
jako pionierka
U dołu, po prawej:
Charles Harris korzystał z roweru
oraz samochodu mieszkalnego
´
/ Zbor w Semarangu, rok 1940
92
Rozprowadzanie przez Charlesa tak wielu wydawnictw biblijnych przykuło uwag niejednej osoby. Pe˙
wien urzdnik w Dzakarcie zapytał Clema Deschampa:
´
„Ilu waszych ludzi pracuje we wschodniej czsci Jawy?”.
„Tylko jeden” — odparł brat Deschamp.
´
„I mam w to uwierzyc?” — burknł urzdnik. „Sdzc
´
po liczbie publikacji, ktore wszdzie rozpowszechnia´
cie, musi was tam byc spora armia!”
´
˙
Ci pierwsi pionierzy wytrwale parli naprzod, zeby do´
˙
trzec do tak wielu ludzi, jak to mozliwe. Bill Hunter
´
´
opowiadał: „Głosilismy na wyspie od jednego kranca
´
do drugiego, rzadko rozmawiajc z kims dwukrotnie”.
Charles Harris
i Bill Hunter
´
w miejscowosci
Surabaya
w Jawie Wschodniej,
rok 1935
94
ROCZNIK 2016
´
Po drodze bracia obficie siali duchowe ziarno, ktore
´ ´
pozniej wydało bogaty plon (Kazn. 11:6; 1 Kor. 3:6).
Dobra nowina rozgłaszana na Sumatrze
Około roku 1936 pionierzy głoszcy na Jawie rozwa˙
´
´
´
zali, jak objc działalnosci Sumatr — szost co do
´
´
´
wielkosci wysp swiata. Na tym gorzystym ldzie,
´
przecitym rownikiem, znajduj si ogromne miasta
˙
i plantacje, a takze rozległe bagna i lasy deszczowe.
˙
Pionierzy ustalili, ze uda si tam Frank Rice. Jego po´ ˙
´
´
´
droz opłacili ze swoich skromnych srodkow. Wkrotce
´
Frank przybył do Medanu w prowincji Sumatra Połnocna, majc ze sob dwie torby do głoszenia, 40 karto´
now literatury i drobn sum w kieszeni. Był człowiekiem wielkiej wiary. Od razu zabrał si do pracy, ufajc,
˙
ze Jehowa zapewni mu wszystko, co niezbdne do wypełnienia wyznaczonego zadania (Mat. 6:33).
W ostatnim tygodniu głoszenia w Medanie Frank poznał przyjaznego Holendra i przyjł od niego zaprosze˙
nie na kaw. Powiedział owemu człowiekowi, ze zamie´
rza rozgłosic dobr nowin po całej wyspie i przydałby
´
˙
mu si samochod. Mzczyzna wskazał zepsuty pojazd
´
stojcy w ogrodzie i powiedział: „Jesli go naprawisz,
˙
´
´
mozesz go kupic za 100 guldenow1”.
´
„Nie mam 100 guldenow” — odparł Frank.
˙
Mzczyzna spojrzał na Franka z uwag i dociekał:
´
„Czy naprawd chcesz głosic na całej wyspie?”.
„Tak” — usłyszał w odpowiedzi.
´
˙
„W takim razie, jesli naprawisz auto, mozesz je za´
´
´ ´
brac” — oswiadczył. „Zapłacisz mi pozniej, gdy bdziesz
miał pienidze”.
´
´ ´
´
1 Dzisiaj byłaby to rownowartosc 1100 dolarow.
INDONEZJA
95
´
Frank zajł si napraw i wkrotce pojazd działał bez
´
zarzutu. Brat ten pisał: „Majc samochod pełen literatury, bak pełen paliwa i serce pełne wiary, wyruszyłem
´
´
głosic mieszkancom Sumatry”.
´ ´
Rok pozniej, po dotarciu z ordziem biblijnym do naj´
´
˙
dalszych zaktkow wyspy, Frank powrocił do Dzakarty.
´
´
Tam sprzedał samochod za 100 guldenow i przesłał pienidze wspomnianemu Holendrowi do Medanu.
Po paru tygodniach pionier ten otrzymał list z Australii, a w nim nowy przydział terenu. Od razu si spa˙
´
´ ´
kował i ruszył, zeby zapocztkowac działalnosc w In˙
dochinach (obecnie Kambodza, Laos i Wietnam).
Henry Cockman z Jean i Clemem Deschampami na Sumatrze, rok 1940
96
ROCZNIK 2016
Pocztkowe metody głoszenia
Audycje radiowe
DZIKI staraniom braci w
roku 1933 stacja radiowa
˙
w Dzakarcie zaczła nada´
wac w jzyku angielskim
´
´
nagrania przemowien brata
Rutherforda. Ponadto pe´
wien człowiek, ktory interesował si prawd, odczytywał na antenie wykłady
po holendersku. Audycje te
cieszyły si wielk popular´
nosci i w efekcie głosiciele rozpowszechniali wicej
literatury.
Gdy wyemitowano dobitne
´
przemowienie brata Rutherforda zatytułowane „Wpływ
´
´
roku switego na pokoj i dobrobyt”, katoliccy duchowni nie
˙
´ ´
´
mogli juz tego zniesc1. Wykorzystujc swych poplecznikow,
˙
´
doprowadzili do tego, ze brat De Schumaker, ktory dostar´
˙
czał nagrania wykładow, został oskarzony o „zniesławianie,
´ ´
wyszydzanie i wrogosc”. Nasz brat energicznie odparł zarzu˙
´
ty, ale i tak obcizono go grzywn w wysokosci 25 gulde´
´
now2 i kosztami sdowymi. Trzy głowne dzienniki opisały
´
proces, co przyczyniło si do dania jeszcze wikszego swiadectwa.
˙
´
1 Wykład brata Rutherforda obnazał duchowe zepsucie Koscioła rzymskokatolickiego oraz jego niecne poczynania polityczne i handlowe.
´
´ ´
´
2 Obecnie byłaby to rownowartosc około 300 dolarow.
INDONEZJA
97
Lightbearer
´
´ ˙
15 lipca 1935 roku, po szesciomiesicznej podrozy ewan˙
gelizacyjnej z Sydney, zawinł do portu w Dzakarcie 16-metrowy dwumasztowy jacht o nazwie Lightbearer (Nosiciel
´
˙
˙
swiatła), nalezcy do Towarzystwa Straznica. Na pokładzie
Załoga na pokładzie jachtu Lightbearer
´
´
było siedmiu gorliwych pionierow, ktorzy pragnli obwiesz´
czac dobr nowin w Indonezji, Singapurze i Malezji.
Przez ponad dwa lata bracia ci odwiedzali mniejsze i wik´
sze porty w Indonezji i rozpowszechniali ogromne ilosci li´
teratury biblijnej. Po wpłyniciu do jakiegos niewielkiego por´
´ ´
´
´
tu „załoga przez głosniki odtwarzała ktores z przemowien
´
Josepha Rutherforda, owczesnego prezesa Towarzystwa
˙
´
Straznica” — opowiadała Jean Deschamp. „Wyobrazcie so´ ´
bie zaskoczenie mieszkancow odległych malajskich wiosek,
˙
gdy widzieli duzy jacht wpływajcy do portu i sły´
szeli donosny głos. Nawet latajcy talerz nie
wzbudziłby wikszego zaciekawienia”.
´
˙
´
W koncu kler, rozzłoszczony odwaznym swiad´
czeniem tych braci, wymogł na władzach, by za´
broniły im wpływac do wielu indonezyjskich por´
´
tow. W grudniu 1937 roku Lightbearer powrocił
do Australii, ale wspaniale si zapisał w historii
´
działalnosci misjonarskiej w Indonezji.
99
Bibelkring
POD koniec lat trzydziestych XX wieku w okolicach jeziora To´
ba w prowincji Sumatra Połnocna pojawił si ruch religijny na´
zwany Bibelkring (holenderskie okreslenie oznaczajce grup
badaczy Biblii). Wyłonił si on po tym, jak kilku nauczycieli
przyjło literatur biblijn od pioniera odwiedzajcego tamte
´
rejony. Pionierem tym był prawdopodobnie Eric Ewins, ktory
˙
w roku 1936 głosił w poblizu jeziora Toba. To, co wspomniani
´
nauczyciele przeczytali, pobudziło ich do opuszczenia Chrzes´
´
˙
cijanskiego Koscioła Protestanckiego Batak i załozenia domowych grup studium Biblii. Grupy te si rozrastały i powstawa˙
´
´
ły w nowych miejscach, az w koncu zrzeszały setki członkow1.
Dziki publikacjom zostawionym przez pioniera pierwsi
członkowie Bibelkring rozpoznali szereg prawd biblijnych. „Od˙
mawiali pozdrawiania flagi, nie obchodzili Bozego Narodzenia
´
ani urodzin. Niektorzy nawet głosili od domu do domu” — wspo´
˙
minała Dame Simbolon, ktora nalezała do tego ruchu, ale
w 1972 roku przyjła prawd. Jednak bez wsparcia organiza˙
cji Bozej zwolennicy Bibelkring padli ofiar ludzkiego sposo´
˙
´
bu rozumowania. „Kobiety nie mogły robic makijazu, nosic bi˙
´
´
´
zuterii, modnych ubran, a nawet butow” — wyjasnia Limeria
´
´
˙
Nadapdap, ktora rowniez była członkini Bibelkring, a obec˙
˙
˙
nie jest nasz siostr. „Nalezcy do tego ruchu uwazali tez,
˙
´
´
ze nie mog miec dowodow osobis´
tych, co scignło na nich niezadowolenie władz”.
´
W koncu Bibelkring podzielił si
´
´
na kilka odłamow i zaczł zanikac.
´
Gdy pionierzy powrocili w okolice je´
ziora Toba, wielu byłych członkow
tego ruchu przyjło prawd.
Siostra Dame Simbolon
´
˙
kiedys nalezała
do Bibelkring
100
´
´ ´
1 Według niektorych zrodeł w szczytowym
´
okresie działalnosci do Bibelkring mogły na˙ ´
´
lezec tysice osob.
ROCZNIK 2016
Thio Seng Bie
URODZONY
1906 rok
CHRZEST
1937 rok
˙
Z ZYCIORYSU
Wierny starszy,
´
ktory padł ofiar przemocy
na tle rasowym.
´
(Opowiada jego corka
Thio Sioe Nio).
Cenił skarby duchowe
W MAJU 1963 roku w prowincji Jawa Zachodnia wybuchły
´
´
antychinskie zamieszki. Jednym z miast, ktore w ich wyni´
ku najbardziej ucierpiały, było Sukabumi. Prowadzilismy tam
´
´
firm transportow. Do domu, w ktorym mieszkalismy,
´
wdarły si setki oszalałych ludzi; byli z nimi niektorzy z na´
˙
´
szych ssiadow. Skuleni i przerazeni patrzylismy, jak tłum
niszczy i rabuje nasze mienie.
´
´
Po odejsciu motłochu inni ssiedzi przyszli nas pocieszyc.
´ ´
Tata usiadł z nimi na podłodze w salonie. Wsrod poniszczo˙
nych rzeczy znalazł swoj duz sundajsk Bibli. Otworzył
˙
j i powiedział ssiadom, ze takie problemy były przepowie´
dziane. Nastpnie przedstawił im radosn nadziej Krolestwa.
Tata nigdy nie skupiał si na gromadzeniu ziemskich
´
˙
dobr. Czsto nam przypominał: „Najwazniejsze s sprawy
´
duchowe!”. Dziki jego gorliwosci prawd przyjli: moja ma´
ma, picioro mojego rodzenstwa, 90-letni dziadek oraz wie´
lu naszych krewnych i ssiadow.
INDONEZJA
101
Theodorus Ratu
Jawa Zachodnia wydaje plon
W roku 1933 Frank Rice zaprosił Theodorusa (Theo) Ra´
´
tu, rodowitego mieszkanca Celebesu Połnocnego, do po˙
mocy w składzie literatury w Dzakarcie. „Bardzo mnie po´
cigała szlachetna praca na rzecz Krolestwa, dlatego razem
´
z bratem Rice’em zaczłem głosic” — wspominał Theo.
´ ´
´ ˙
„Pozniej dołczyłem do Billa Huntera w podrozy ewangelizacyjnej po Jawie oraz do załogi łodzi Lightbearer w rejsie na Sumatr”. Theo był pierwszym Indonezyjczykiem,
´
˙
ktory poznał prawd. Dziesitki lat pełnił słuzb pionier´
sk w Celebesie Połnocnym oraz na Jawie i Sumatrze.
´ ´
Rok pozniej Bill Hunter spotkał Felixa Tana, studenta
˙
mieszkajcego w Dzakarcie, i wrczył mu broszur Gdzie
´
s umarli? Felix wrocił do rodziny w Bandungu w Jawie
Zachodniej i pokazał broszur młodszemu bratu o imieniu Dodo. Obaj byli zachwyceni, gdy si z niej dowiedzieli,
˙
ze nieprawd jest jakoby pierwszy człowiek, Adam, miał
´
niesmierteln dusz. Adam był dusz (Rodz. 2:7). Ich ape´
tyt duchowy si wzmogł, dlatego przetrzsnli antykwa102
ROCZNIK 2016
riaty w Bandungu, szukajc wydawnictw Towarzystwa
˙
Straznica. Zdobyt wiedz podzielili si z rodzin. Kiedy
˙
´ ´
˙
´
pochłonli juz tresc ksizek i broszur, ktore udało im si
´ ´
˙
znalezc, napisali do składu literatury w Dzakarcie. Byli mi˙
le zaskoczeni, gdy budujc wizyt złozył im Frank Rice
´
i przywiozł now literatur.
´
˙
´
Wkrotce brat Rice wrocił do Dzakarty, ale do Bandun´
gu przybyli na 15 dni nowo poslubieni Clem i Jean Deschampowie. „Brat Deschamp zapytał nasz rodzin, czy
´
´
chcielibysmy zostac ochrzczeni” — opowiadał Felix. „Czworo z nas — Dodo, moja młodsza siostra Josephine (Pin
Nio) oraz mama (Kang Nio) i ja — usymbolizowało odda´
nie si Jehowie”1. Po chrzcie członkowie rodziny Tanow
´
´
˙
1 Z czasem tata oraz trzej młodsi bracia Felixa rowniez zostali Swiadka´
´
´
mi Jehowy. Jego siostra Josephine poslubiła Andre Eliasa i ukonczyła Bib˙
˙
lijn Szkoł Straznicy — Gilead. Jej zyciorys został opublikowany w Prze´
´
budzcie si! z wrzesnia 2009 roku.
´
Rodzina Tanow
INDONEZJA
103
przyłczyli si do Clema i Jean w 9-dniowej kampanii gło˙
´
szenia. Clem pokazał im, jak w słuzbie posługiwac si
´
´
kart swiadectwa, ktora zawierała proste ordzie biblijne
w trzech jzykach. Po niedługim czasie mała grupa w Bandungu stała si zborem — drugim w Indonezji.
Papieskie nakrycie głowy
´
Gdy głoszenie nabrało rozmachu, duchowni chrzesci´
janstwa ocknli si z letargu. Oni sami oraz ich stronnicy
´
pisali artykuły´ do prasy, w ktorych atakowali wierzenia
´ ´
´
i działalnosc Swiadkow Jehowy. Pod wpływem tych publikacji prasowych urzdnicy z Ministerstwa do spraw Re´
ligii postanowili wezwac Franka Rice’a na przesłuchanie.
Usatysfakcjonowani jego odpowiedziami, pozwolili kon´
´
tynuowac dzieło swiadczenia1.
´ ´
Na pocztku lat trzydziestych XX wieku wikszosc
´
´
urzdnikow kolonialnych ignorowała bdz tolerowała
´ ´
działalnosc kaznodziejsk. Ale gdy w Europie hitlerowskie
´
Niemcy urosły w sił, niektorzy z nich — zwłaszcza gorli´
wi katolicy — zmienili podejscie. Clem Deschamp wspo´
minał: „Pewien celnik, ktory był katolikiem, skonfiskował
˙
˙
transport naszych ksizek pod pretekstem, ze zawieraj tre´
sci nieprzychylne nazistom. Kiedy udałem si ze skarg do
urzdu celnego, ten wrogo nastawiony urzdnik był na urlopie. Zastpował go przyjazny człowiek niebdcy kato˙
´
likiem. Od razu wydał nam ksizki, mowic: ‚Bierzcie, ile
˙
´
mozecie, dopoki nie ma tamtego pracownika!’ ”.
˙
´
„Kiedy indziej władze naciskały, zebysmy usunli dwie
˙
ilustracje z ksizki Nieprzyjaciele” — opowiadała Jean Deschamp. „Nie podobały im si karykatury wijcego si w˙
za (Szatana) i pijanej nierzdnicy (religii fałszywej). Obie
´
´
˙
1 Po II wojnie swiatowej Frank Rice wrocił do Australii i załozył rodzin.
´
´
Ukonczył swoj ziemski bieg w roku 1986.
104
ROCZNIK 2016
˙
Dwie ilustracje z ksizki Nieprzyjaciele,
´
ktore władze ocenzurowały
postacie miały papieskie nakrycie głowy (mitr)1. Bardzo
˙
˙
nam zalezało na rozpowszechnieniu tych ksizek, dlatego
´
´
˙
w trojk siedzielismy na nabrzezu i w dusznym upale mo´
zolnie zamalowywalismy papieskie czapki w tysicach
˙
ksizek!”
Gdy Europa stanła u progu wojny, w naszych publika˙
´
´
cjach nadal nieustraszenie obnazano obłud chrzescijan˙
stwa oraz to, ze miesza si ono do polityki. W odpowiedzi
´
kler wzmogł naciski na władze, by ograniczyły prowadzo´ ´
n przez nas działalnosc, i w efekcie kilka naszych wydaw˙
nictw obłozono zakazem.
´
Jednak bracia byli zdecydowani nie zwalniac kroku i ro´
˙
bic dobry uzytek z prasy drukarskiej otrzymanej z Australii (Dzieje 4:20). Jean Deschamp tak opisała jedn z obra´
nych taktyk: „Zawsze gdy publikowalismy now broszur
´
1 Ilustracje te nawizywały do tresci Objawienia 12:9 i 17:3-6.
INDONEZJA
105
´
˙ ´
lub czasopismo, kopi musielismy przedłozyc władzom do
´
zatwierdzenia. Drukowalismy dan publikacj na poczt´
ku tygodnia i od razu dostarczalismy j zborom. A pod
´
koniec tygodnia zanosilismy egzemplarz do biura proku˙
ratora generalnego. Jezeli nie została zatwierdzona, krci´
´
lismy smutno głowami i pdzilismy z powrotem druko´
wac kolejn”.
Bracia i siostry udostpniajcy zakazane wydawnictwa
czsto bawili si z policj w kotka i myszk. Na przykład
w trakcie głoszenia w Kediri w Jawie Wschodniej Charles
Harris przez przypadek zaszedł do domu miejscowego inspektora policji.
´
„Cały dzien was szukałem” — powiedział inspektor. „Pro´
˙
´
sz zaczekac, przynios list waszych ksizek, ktore s zakazane”.
Charles opowiadał: „W czasie gdy inspektor poszukiwał
˙
listy w głbi domu, schowałem literatur obłozon zaka´
zem w niewidocznych kieszeniach płaszcza. Kiedy wrocił,
´
´
wrczyłem mu 15 broszur, na ktore mielismy zezwolenie.
´
Choc niechtnie, dał mi za nie datek, a ja ukryt literatur udostpniłem w kolejnych domach”.
Drukowanie w niepewnych warunkach
´
W Europie rozszalała si II wojna swiatowa i dostawy literatury z Holandii ustały. Jednak bracia zawcza˙
su dostrzegli zblizajce si problemy i roztropnie zlecili
˙
drukowanie czasopism komercyjnej firmie w Dzakarcie.
´
Pierwszy numer Pociechy (obecnie Przebudzcie si!) w jzyku indonezyjskim ukazał si w styczniu 1939 roku, a in˙
´
´ ´
donezyjskie wydanie Straznicy krotko potem. Pozniej bracia kupili mał pras i sami zajli si drukowaniem.
˙
W roku 1940 otrzymali z Australii duz maszyn płask,
´
na ktorej za własne pienidze drukowali broszury i czasopisma w jzykach indonezyjskim i holenderskim.
106
ROCZNIK 2016
˙
Do składu literatury w Dzakarcie przybywa pierwszy sprzt drukarski
´
˙
W koncu 28 lipca 1941 roku władze obłozyły zakazem
˙
wszystkie publikacje Towarzystwa Straznica. Jean Deschamp relacjonowała: „Pewnego ranka, gdy w biurze pisałam na maszynie, gwałtownie otworzyły si drzwi i wkro´
´
czyło trzech policjantow oraz ich wysoki rang dowodca
w stroju galowym — z orderami, szpad, w białych rka´
´
wiczkach i kapeluszu z piorami. Nie bylismy zaskoczeni.
´
´
˙
Trzy dni wczesniej otrzymalismy poufn informacj, ze
´
nasze czasopisma wkrotce zostan zakazane. Napuszony
´
˙
urzdnik odczytał długie oswiadczenie i zazdał, by zapro´
wadzic go do drukarni w celu opiecztowania prasy. Wte´
˙
˙
´ ´
dy moj mz powiedział, ze jest za pozno — prasa została
sprzedana poprzedniego dnia!”.
˙
Jednak Biblia nie została obłozona zakazem. Dlatego
bracia głosili od domu do domu i prowadzili studia biblijne, posługujc si jedynie t Ksig. Ale gdy nad Azj
zawisło widmo wojny, zagranicznym pionierom polecono
´ ´
wrocic do Australii.
INDONEZJA
107
´
Pod japonskim jarzmem
Na pocztku roku 1942 siły zbrojne Japonii przetoczy˙
´
ły si przez Indonezj i uchwyciły j w zelazny uscisk. Wie˙
´
lu braci zmuszono do cizkiej pracy przy budowie drog
´
lub czyszczeniu rowow. Innych wiziono w obozach w tragicznych warunkach i torturowano za odmow popierania wojny. Wskutek tego co najmniej trzech braci zmarło.
Johanna Harp, siostra holenderskiego pochodzenia
´
mieszkajca w gorskiej wiosce w Jawie Wschodniej, przez
´
pierwsze dwa lata wojny zdołała uniknc uwizienia. Razem z trojgiem nastoletnich dzieci wykorzystywała wol´ ´ ˙
´
nosc, zeby z jzyka angielskiego na holenderski tłumaczyc
´
Johanna Harp z dwoma corkami
´
´
i zaprzyjaznion Beth Godenze (w srodku)
108
ROCZNIK 2016
˙
˙
ksizk Zbawienie i wydania Straznicy1. Przetłumaczone publikacje były powielane i potajemnie dostarczane
´
wspołwyznawcom na całej Jawie.
´
´
˙
Nieliczni Swiadkowie, ktorzy wciz pozostawali na wol´
˙
nosci, spotykali si w małych grupach i ostroznie głosili.
˙
„Zawsze wypatrywałam okazji, zeby nieoficjalnie rozma´
wiac o prawdzie” — opowiadała Josephine Elias (z domu
Tan). „Gdy szłam do zainteresowanych, brałam ze sob
´
˙
szachy, by inni mysleli, ze po prostu sobie gramy”. Felix
˙
Tan i jego zona Bola głosili od drzwi do drzwi pod pretekstem sprzedawania mydła. Brat ten wspominał: „Czsto
´
´
sledzili nas agenci Kempeitai, budzcej groz japonskiej
˙
´
´
´
zandarmerii. Aby nie scigac na siebie podejrzen, osoby
´
´ ˙
´
studiujce Bibli odwiedzalismy o roznych porach. Szescioro z nich zrobiło pikne postpy i jeszcze w czasie wojny zostało ochrzczonych”.
´
Rozdzwik
˙
˙
´
Gdy bracia przystosowali si juz do cizkich warunkow
´
˙
´
wojennych, musieli stawic czoła kolejnej powaznej pro´
´
˙
bie. Japonskie władze nakazały cudzoziemcom (rowniez
´
´
majcym chinsko-indonezyjskie korzenie) zarejestrowac
´
´
˙
´
´
si i wyrobic dowod tozsamosci, na ktorym widniała de´
´
klaracja wiernosci wobec imperium japonskiego. Wielu
´
´
´
Swiadkow zastanawiało si: „Czy powinnismy si zarejes´
´
´
´
trowac i podpisac ten dokument, czy raczej odmowic?”.
´
˙
Felix Tan wyjasniał, co si wtedy działo: „Bracia w Dza˙
karcie nakłaniali nas, mieszkajcych w Sukabumi, zeby´
´
´
smy nie podpisywali dowodu. Ale zapytalismy urzdnikow,
´
´
´ ´
czy moglibysmy zmienic tresc deklaracji na dokumencie —
˙
´
zamiast: ‚Nizej podpisany przysiga pozostawac wierny...’
´
´
1 Najmłodsza corka siostry Harp, Hermine (Mimi), po wojnie ukonczy´
ła Szkoł Gilead i wrociła do Indonezji jako misjonarka.
INDONEZJA
109
Josephine Elias
ze swoim bratem
Felixem
´
˙
zaproponowalismy: ‚Nizej podpisany nie bdzie utrudniał
´
´
działan’ japonskiej armii. Ku naszemu zaskoczeniu władze
´
wyraziły zgod, dlatego przyjlismy te dokumenty. Gdy
˙
bracia w Dzakarcie usłyszeli o naszej decyzji, uznali nas za
´
odstpcow i zerwali z nami kontakt”.
´ ´
˙
To smutne, ale wikszosc braci z Dzakarty majca radykalne pogldy została aresztowana i wyrzekła si prawdy.
´
´
Pewien chrzescijanin, ktory nie przyjł tamtego doku´
mentu, znalazł si w wizieniu razem z Andre Eliasem.
´
´ ´
Andre opowiadał pozniej: „Przedyskutowałem z nim kwes´
ti rejestracji i pomogłem mu spojrzec na to w bardziej
´
˙
´
˙
zrownowazony sposob. Pokornie przeprosił, ze si od nas
´
odcił. W tamtym okresie nawzajem si umacnialismy,
˙
´
ale niestety brat ten zmarł z powodu cizkich warunkow
panujcych w wizieniu”.
Merdeka!
´
Kiedy w 1945 roku wojna si skonczyła, bracia i siostry
´
˙
´
gorliwie zaangazowali si w głoszenie. Jeden ze Swiadkow,
´
ktorzy przetrwali uwizienie i tortury, napisał do Biura
110
ROCZNIK 2016
Oddziału w Australii: „Po czterech długich, wyczerpujcych latach znowu tu działam. Pozostałem niezłomny i za˙
chowałem to samo nastawienie. Podczas wszystkich ciz˙ ´
kich przezyc nigdy nie zapomniałem o braciach. Czy
´
´
´
˙
moglibyscie przysłac mi jakies ksizki?”.
´
Długo wyczekiwana literatura wkrotce dotarła, najpierw
´
´ ´
w niewielkiej ilosci, a pozniej w wikszych przesyłkach.
˙
Dziesicioosobowa grupa głosicieli w Dzakarcie wznowiła tłumaczenie publikacji na jzyk indonezyjski.
´
17 sierpnia 1945 roku przywodcy indonezyjskiego ru´
˙
chu niepodległosciowego ogłosili, ze Indonezja jest nie˙
zalezn republik. Było to pocztek czteroletniej rewolucji przeciw holenderskim rzdom kolonialnym. Chaos,
jaki wtedy zapanował, pocignł za sob dziesitki tysi´
cy ofiar, a ponad siedem milionow ludzi wysiedlono.
Przez cały ten okres bracia nieprzerwanie głosili od domu do domu. Josephine Elias wspominała: „Patrioci usi´
łowali zmusic nas do wykrzykiwania hasła Merdeka! (Wol´ ´
´
˙
nosc!). Ale my tłumaczylismy, ze w sprawach politycznych
´ ´
zachowujemy neutralnosc”. W roku 1949 Holendrzy po
´ ´
wieloletniej dominacji kolonialnej uznali suwerennosc
´
Republiki Stanow Zjednoczonych Indonezji (obecnie Republika Indonezji)1.
´
Swiadkowie Jehowy w Indonezji do roku 1950, a zatem
´
´ ˙
niemal przez 10 lat, znosili trudnosci wywołane roznymi
´
konfliktami. Ale czekał ich ogrom pracy. W jaki sposob
´
´ ´
dotr z dobr nowin do milionow mieszkancow tego kra˙
ju? Z ludzkiego punktu widzenia wydawało si to niemoz´
˙
liwe. Jednak bracia z wiar parli naprzod, ufni, ze Jehowa
´
´
˙
wysle pracownikow na swe zniwo’ (Mat. 9:38). I Jehowa
´
rzeczywiscie to uczynił!
´
1 Do roku 1962 Holandia nadal sprawowała władz nad zachodni czs´
ci Nowej Gwinei, wowczas nazywan Now Gwine Holendersk.
INDONEZJA
111
´
Andre Elias
URODZONY
1915 rok
CHRZEST
1940 rok
˙
Odwazny pionier,
´
ktory pozostał niezłomny,
´
choc wielokrotnie go przesłuchiwano i zastraszano.
˙
Z ZYCIORYSU
Nieustraszony pionier
´
˙
PODCZAS II wojny swiatowej brat Elias i jego zona Jose´
phine stawili si w kwaterze głownej Kempeitai, osławio˙
´
nej zandarmerii japonskiej, w Sukabumi (Jawa Zachod´
nia). Najpierw przesłuchiwany był Andr
e. Został wzity
´
˙
´
´
w krzyzowy ogien pytan: „Kim s Swiadkowie Jehowy?
´
´
´
Czy jestescie wrogami japonskiego rzdu? Czy jestes
szpiegiem?”.
´
„Jestesmy sługami wszechmocnego Boga i nie zrobili´
´
´
smy nic złego” — odparł Andre. Przesłuchujcy go dowod´
´
ca chwycił wiszcy na scianie miecz samurajski i uniosł
´
go w gor.
´
´
˙
„A jesli ci teraz zabij?” — warknł. Andre połozył gło˙
w na biurku i cicho si pomodlił. Oficer dłuzsz chwil
´
´
˙
milczał, po czym głosno si rozesmiał. „Odwazny jes´
´
tes!” — pochwalił Andre. Nastpnie wezwał Josephine. Po112
ROCZNIK 2016
˙
´
´
niewaz jej relacja była zgodna z wyjasnieniami Andre,
´
´
´
dowodca zawyrokował: „Nie jestescie szpiegami. Wynoscie si”.
´ ´
´
´
Kilka miesicy pozniej na Andre doniesli fałszywi bracia i został on uwiziony (2 Kor. 11:26). Kolejne miesi˙
ce przetrwał, zywic si resztkami jedzenia wyławianymi
˙
´
z kanalizacji. Jednak straznicy nie zdołali zmusic go do
sprzeniewierzenia si zasadom biblijnym. Gdy Josephine
´
˙
udało si zobaczyc z mzem, wyszeptał on przez wizienn krat: „Nie martw si. Pozostan wierny Jehowie, co˙
kolwiek si wydarzy: czy mnie zwolni, czy skaz na
´
´
´ ˙
smierc. Mog mnie pozbawic zycia, ale nie zrobi ze mnie
zdrajcy”.
´
´
´
Po połrocznym pobycie w wizieniu Andre mogł si bro´
˙
˙
nic przed Sdem Najwyzszym w Dzakarcie i odzyskał wol´ ´
nosc.
´
Jakies 30 lat po tamtych wydarzeniach, gdy władze
´ In´
donezji ponownie wprowadziły zakaz działalnosci Swiad´
´
kow Jehowy, prokurator okrgowy w miescie Manado
´
´
w Celebesie Połnocnym wezwał Andr
´ e do´ swego biura.
˙
Zapytał: „Czy pan wie, ze wyznanie Swiadkow Jehowy jest
zdelegalizowane?”.
´
„Wiem” — odpowiedział Andre.
„Czy teraz zmieni pan religi?” — pytał dalej prokurator.
´
´
Andre lekko pochylony wymownie uderzył si w piers.
˙
´
„Mozecie wyrwac mi serce, ale nigdy nie zmusicie mnie
´
do zmiany religii!” — oznajmił donosnie.
˙
Prokurator odprawił go i juz wicej do siebie nie wzywał.
´
˙
Andre zmarł w roku 2000. Przezył 85 lat, z czego przez
´
˙
jakies 60 gorliwie pełnił słuzb pioniersk.
INDONEZJA
113
1951-1976
„Słowo Jehowy dalej rosło
i si rozprzestrzeniało”
(Dzieje 12:24)
głosiciele
pionierzy
4000
3500
3000
2500
2000
1500
1000
500
0
1951
1955
1960
1965
1970
1976
Członkowie zboru w Surabai, rok 1954
Przybywaj misjonarze po Szkole Gilead
´
˙
W lipcu 1951 roku mały zbor w Dzakarcie zebrał si,
˙
´
zeby przywitac Petera Vanderhaegena, pierwszego w In´
donezji misjonarza po Szkole Gilead. Do konca roku przybyło 13 kolejnych misjonarzy z Australii, Holandii oraz
Niemiec i przez to liczba głosicieli w Indonezji niemal
si podwoiła.
˙
˙
´
„Wyobrazałam sobie, ze bd chodzic od domu do do´
mu i porozumiewac si na migi” — wspominała Fredrika
Renskers, misjonarka z Holandii. „Ale tak wielu ludzi zna˙
´
ło holenderski, ze z pocztku głosiłam głownie w tym j´
zyku”. Ronald Jacka z Australii relacjonował: „Niektorzy
´
´
z nas posługiwali si kartami swiadectwa z krotkim kazaniem wydrukowanym po indonezyjsku. Zanim zapukałem do drzwi, spogldałem na kart, a potem starałem
´
´ ´
si wyrecytowac jej tresc z pamici”.
´
Misjonarze gorliwie przewodzili w działalnosci ewangelizacyjnej i w cigu zaledwie roku liczba głosicieli
´
wzrosła z 34 do 91. Dnia 1 wrzesnia 1951 roku w domu
´
˙
Andre Eliasa w centrum Dzakarty utworzono Biuro Od˙
działu Towarzystwa Straznica. Sług oddziału został zamianowany Ronald Jacka.
´ ´
Działalnosc na nowych terenach
W listopadzie 1951 roku Peter Vanderhaegen został
´
skierowany do Manado w Celebesie Połnocnym, gdzie
˙
˙
´ ´
Theo Ratu z zon załozyli mał grup. Wikszosc miej´
˙
´
scowej ludnosci uwazała si za chrzescijan i miała głbo´
˙
ki szacunek dla Słowa Bozego. Niejeden zapraszał Swiad´
´
kow do domu i prosił o wyjasnienie nauk biblijnych.
´
Bracia czsto dawali swiadectwo nawet 10 osobom naraz.
INDONEZJA
115
´
˙
˙
Po kwadransie mogło byc ich juz 50, a bywało, ze po go´
dzinie dyskusja przenosiła si na podworko i przysłuchi´
wało si jej nawet 200 osob.
Na pocztku roku 1952 Albert i Jean Maltby otworzyli
´
dom misjonarski w Surabai — drugim co do wielkosci
´
˙
miescie Indonezji, połozonym w Jawie Wschodniej. Tam
´ ´
dołczyło do nich szesc misjonarek — Gertrud Ott, Fredrika Renskers, Susie i Marian Stoove, Eveline Platte oraz
Mimi Harp. Fredrika Renskers opowiada: „Lokalna spo´ ´
´
´
łecznosc składała si głownie z przyjaznie usposobionych
´
muzułmanow o umiarkowanych pogldach. Wygldało
˙
Misjonarze w Dzakarcie
116
ROCZNIK 2016
˙
na to, ze wielu wrcz wyczekuje prawdy, dlatego łatwo
´
´
było rozpoczc studium biblijne. Po trzech latach zbor
w Surabai liczył 75 głosicieli”.
W tamtym okresie do Biura Oddziału przyszedł list z Padangu w Sumatrze Zachodniej. Muzułmanin o imieniu
Azis prosił w nim o pomoc duchow. W latach trzydzie´
stych studiował on Bibli z pomoc pionierow z Austra´
lii, ale w trakcie japonskiej okupacji stracił z nimi´ kontakt.
´ ´
´
Pozniej natknł si na broszur wydan przez Swiadkow
´
Jehowy. W liscie wspomniał: „Gdy na broszurze zobaczy˙
łem dzakarcki adres, podniosło mnie to na duchu!”. Biuro Oddziału niezwłocznie wysłało do Padangu nadzorc
˙
obwodu Fransa van Vlieta. Brat ten dowiedział si, ze Azis
prowadzi rozmowy z Nazarem Risem, urzdnikiem miesz´
´
kajcym w ssiedztwie, ktory odczuwał głod duchowy.
˙
´
Obaj mzczyzni i ich rodziny przyjli prawd. Brat Azis
został wiernym starszym. Nazar Ris działał jako pionier
´
˙
specjalny i wiele jego dzieci do dzis gorliwie słuzy Jehowie.
´
Krotko potem Frans van Vliet odwiedził w Balikpapanie w prowincji Kalimantan Wschodni nieczynnego bra´
ta z Holandii, ktory pracował przy odbudowie rafinerii
zniszczonej w czasie wojny. Frans wybrał si z nim do
˙
˙
słuzby i zachcił go, zeby prowadził studia biblijne z kilkoma zainteresowanymi osobami. Przed powrotem do
Holandii wspomniany brat przyczynił si do utworzenia
w Balikpapanie małej grupy głosicieli.
´
´ ´
Jakis czas pozniej nowo ochrzczona siostra Titi Koetin
przeniosła si do Banjarmasinu w Kalimantanie Połu˙
dniowym. Głosiła tam krewnym nalezcym do społecz´
´
´
´
nosci Dajakow i wielu pomogła poznac prawd. Niekto´
rzy z nich wrocili do swoich wiosek w głbi Kalimantanu
˙
´
i załozyli grupy, ktore rozrosły si w silne zbory.
INDONEZJA
117
Frans van Vliet
i jego młodsza siostra Nel
Literatura w jzyku indonezyjskim
Wraz z szybkim rozwojem dzieła głoszenia zwikszyło
si zapotrzebowanie na literatur w jzyku indonezyj˙
skim. W roku 1951 przetłumaczono na ten jzyk ksizk
´
„Niech Bog bdzie prawdziwy”, jednak władze wprowadzi´
ły reform pisowni i trzeba było dokonac rewizji przekła˙
´
du1. Gdy ksizk w koncu wydano, wzbudziła wielkie za´
interesowanie czytelnikow.
W 1953 roku Biuro Oddziału wydrukowało 250 egzem˙
plarzy Straznicy po indonezyjsku — w tym jzyku było to
pierwsze wydanie od 12 lat. Z pocztku to 12-stronicowe
czasopismo, odbite na powielaczu, zawierało jedynie ar˙
´ ´
˙
tykuły do studium. Trzy lata pozniej Straznica miała juz
˙
16 stron i pewna firma drukowała kazdego miesica
10 000 kopii.
˙
´
Od roku 1957 co miesic zaczła si tez ukazywac in´
´
donezyjska wersja Przebudzcie si! Nakład szybko wzrosł
˙
do 10 000. Poniewaz w całym kraju brakowało papie´
ru, bracia musieli wystpic z wnioskiem o jego przy1 Po roku 1945 przeprowadzono dwie gruntowne reformy pisowni in´
´
´
donezyjskiej, ktorych głownym celem było zastpienie wczesniejszej pisowni holenderskiej.
118
ROCZNIK 2016
´
´
dział. Urzdnik, ktory rozpatrywał ich prosb, powiedział:
˙
˙
˙
„Uwazam, ze Menara Pengawal (Straznica) to jedno z najlepszych czasopism w Indonezji, dlatego bardzo si cie˙
´
sz, ze mog pomoc w przyznaniu papieru na wasz nowy periodyk”.
Dzieło rozwija si na wschodzie kraju
W roku 1953 Peter Vanderhaegen został wyznaczony
´
do usługiwania w obwodzie, ktory obejmował cał Indo´
nezj — rozcigał si na ponad 5000 kilometrow ze wscho´
´
´
du na zachod, a z połnocy na południe na jakies 1800.
˙
W trakcie słuzby na tym olbrzymim obszarze brat Van˙ ´
˙
˙
derhaegen miał wiele przezyc mrozcych krew w zyłach.
Gdy w roku 1954 przybył we wschodni rejon kra´
´ ˙
ju, natknł si na społecznosci wyznajce rozne religie:
˙
´
na wyspie Bali mieszkała duza populacja hindusow, na
˙
Lomboku i Sumbawie przewazali muzułmanie, wysp
´
Flores zamieszkiwali głownie katolicy, a Sumb, Alor i Ti´ ˙
mor — protestanci. Brat ten podrozował rozklekotan ło´
´
˙
dzi i krotko dawał swiadectwo na kolejnych wyspach, az
Peter Vanderhaegen
dotarł do Kupangu, miasta na Timorze. Relacjonował:
„Głosiłem na Timorze dwa tygodnie. Pomimo ulewnych
´
deszczow rozpowszechniłem cały zapas literatury, pozys´
´
kałem 34 prenumeratorow i rozpoczłem kilka studiow
biblijnych”. Potem pionierzy specjalni podtrzymali to za˙
´
interesowanie i załozyli w Kupangu zbor. Stamtd dobra
nowina rozprzestrzeniła si na ssiednie wyspy — Roti,
Alor, Sumb i Flores.
˙
˙
Kiedy duchowni protestanccy w Kupangu zauwazyli, ze
´
´
ich owieczki słuchaj Swiadkow Jehowy, wpadli w gniew.
´
Pewien wpływowy pastor chciał zabronic studiowania
Biblii starszemu wiekiem jednorkiemu blacharzowi,
˙
´
Thomasowi Tubulauowi. Zagroził mu, ze jesli nie prze´
stanie opowiadac innym o tym, czego si dowiedział, to
˙
˙
poleje si krew. Thomas odwaznie odparł: „Zaden praw´
dziwy chrzescijanin tak by nie powiedział. Nigdy wicej
´
nie zobaczysz mnie w swoim kosciele”. Ten starszy czło´
´
wiek został gorliwym głosicielem Krolestwa, a jego corka pionierk specjaln.
Jednak timorscy duchowni chcieli za wszelk cen zdu´
´ ´ ´
´
sic działalnosc Swiadkow Jehowy. W roku 1961 udało im
´
si wymoc na Ministerstwie do spraw Religii i na władzach wojskowych wprowadzenie zakazu głoszenia od domu do domu. W zwizku z tym bracia po prostu zmie´
´
nili metody swiadczenia. Rozmawiali z ludzmi na targach
˙
˙
i przy studniach, a takze na plazach z rybakami przypływajcymi z połowu albo na cmentarzach z rodzinami dbajcymi o groby. Po miesicu władze wojskowe cofnły
´ ´
ograniczenia i ogłosiły przez radio wolnosc dla wszystkich religii na Timorze. Co prawda Ministerstwo do spraw
˙
´ ´
Religii domagało si, zeby działalnosc od domu do domu pozostała zakazana, ale gdy bracia poprosili o decy120
ROCZNIK 2016
´
˙
zj na pismie, nie otrzymali zadnego dokumentu. Mogli
´
´
wic bez przeszkod wznowic głoszenie w tej formie.
W roku 1962 do Papui przybyli misjonarze — Piet i Nell
´
de Jagerowie oraz Hans i Susie van Vuurowie. Oni row˙
niez spotkali si z oporem kleru. Wystpili przeciw nim
˙
˙
trzej wysoko postawieni duchowni i zazdali od nich, ze˙
by ewangelizowali gdzie indziej. Z ambon, a takze za po´
moc materiałow drukowanych i radia przedstawiciele
´
´
˙
´
Koscioła fałszywie oskarzali Swiadkow Jehowy o wywoływanie antyrzdowych zamieszek. Ponadto posługiwali si
´
pochlebstwami, przekupstwem lub grozbami w stosun˙
´
ku do kazdego parafianina, z ktorym misjonarze rozpo˙
´
czli studium. Wywierali tez naciski na wodzow plemien˙
´
nych, zeby sprzeciwiali si działalnosci kaznodziejskiej.
´
Wysiłki te spełzły na niczym. Pewien wodz chciał po´
słuchac misjonarzy, wic zaprosił ich do swojej wioski.
´
Hans van Vuure wspominał: „Wodz zebrał wszystkich
´ ´
´
´
´
mieszkancow, a Piet i ja wygłosilismy dwa krotkie przemo´
wienia wyjasniajce, na czym polega prowadzona przez
´ ´
˙
nas działalnosc. Nastpnie nasze zony zademonstrowały,
´ ´
jak pukamy do drzwi, przyjmujemy zaproszenie, by wejsc
´
do domu, oraz zwizle przedstawiamy ordzie z Biblii.
´
Wodz oraz zgromadzeni ludzie zareagowali pozytywnie
´
i pozwolili nam swobodnie głosic”.
Te wydarzenia oraz inne podobne sytuacje potwier´ ´
´
dzały pewn prawidłowosc: dziełu głoszenia najczsciej
´
´
´
sprzeciwiał si kler chrzescijanstwa. Dzieje si tak do dzis.
´
´
„Cigani przed namiestnikow (...) na swiadectwo”
Jezus zapowiedział uczniom: „Ze wzgldu na mnie b´
´ ´
´
dziecie cigani przed namiestnikow i krolow, na swiadectwo im i narodom” (Mat. 10:18). W Indonezji słowa te
spełniły si wielokrotnie.
INDONEZJA
121
˙
˙
Powazany holenderski teolog z Dzakarty w roku 1960
´
˙
´
˙
wydał ksizk, w ktorej zarzucił Swiadkom Jehowy, ze s
´
´ ´
fałszywymi chrzescijanami. Jej tresc skłoniła wielu duchownych do wystpienia przeciw naszym braciom. Na
przykład kler z pewnego miasta wystosował pismo do Mi´
˙
´
nisterstwa do spraw Religii i oskarzył Swiadkow o „wpro´
´
wadzanie w błd członkow Koscioła”. Gdy wezwano bra˙
ci, zeby odpowiedzieli na zarzuty, przedstawili oni fakty
´
i dali wspaniałe swiadectwo. Pewien urzdnik poradził ko´
´
ledze: „Zostaw w spokoju Swiadkow Jehowy. Oni budz
´
ospałych protestantow”.
W roku 1964 grupa duchownych protestanckich w Pa´
˙
´
pui dzyła do wprowadzenia zakazu działalnosci Swiad˙
Rozładunek ksizek Od raju utraconego do raju odzyskanego, rok 1963
122
ROCZNIK 2016
´
˙
kow Jehowy. W zwizku z tym złozyła petycj do komisji parlamentarnej zajmujcej si sprawami społecznymi
´
oraz religi. W tej sytuacji Biuro Oddziału zwrociło si
´
˙
z prosb o umozliwienie obrony przed komisj. Brat Ta´
´
gor Hutasoit opowiadał: „Prawie godzin wyjasnialismy,
na czym polega prowadzona przez nas biblijna działal´ ´
nosc edukacyjna. Pewien negatywnie nastawiony polityk
˙
bdcy protestantem kłamliwie oskarzył nas o wznieca´
´ ´
nie niepokojow religijnych w Papui. Ale wikszosc człon´
´
kow komisji stanowili muzułmanie, ktorzy okazali si
´ ´
przychylni. Powiedzieli: ‚Konstytucja gwarantuje wolnosc
´
wyznania, wic macie prawo głosic’ ”. Po tym spotkaniu
´
´
wysoki urzdnik panstwowy w Papui oswiadczył: „Nowy
´ ´
´
rzd (...) respektuje wolnosc wyznania i dotyczy to row˙
niez nowych religii”.
Napływ misjonarzy
Dnia 9 lipca 1964 roku indonezyjskie Ministerstwo
´
Sprawiedliwosci zarejestrowało Stowarzyszenie Badaczy
´
´
Pisma Switego — korporacj prawn, ktor posługiwali
´
´
si Swiadkowie Jehowy. Aby jednak w pełni cieszyc si
´
´
wolnosci wyznania, bracia musieli jeszcze zostac zarejestrowani w Ministerstwie do spraw Religii. Urzd ten
skonsultował si z Dyrekcj Generaln do spraw Wspie´
´
´
´
rania Wspolnot Chrzescijanskich, w ktorej pracowali ra´
´
dykalni protestanci wrogo nastawieni do Swiadkow.
Pewnego dnia jeden z naszych braci spotkał wysokie´
´
go rang urzdnika, ktory blisko wspołpracował z minis˙
trem do spraw religii. Okazało si, ze brat i ten urzdnik
pochodz z jednej wioski. W rodzimym dialekcie odbyli
˙
ozywion rozmow. Gdy brat opowiedział o problemach,
˙
˙
jakie stwarza Dyrekcja Generalna, mzczyzna ten umoz´
liwił trzem Swiadkom spotkanie z samym ministrem —
INDONEZJA
123
˙
przyjaznym i zyczliwym muzułmaninem. Dnia 11 maja
1968 roku minister wydał oficjalne rozporzdzenie uzna´
´
jce Swiadkow Jehowy za religi i potwierdzajce ich pra´
wo do prowadzenia działalnosci w Indonezji.
Ponadto wspomniany urzdnik zaproponował rozwi´
˙
´
zanie umozliwiajce Swiadkom z innych krajow uzyskiwanie wiz misjonarskich z pominiciem Dyrekcji Gene´
´
´
ralnej do spraw Wspierania Wspolnot Chrzescijanskich.
Dziki pomocy tego bezstronnego człowieka w cigu ko´
lejnych kilku lat do Indonezji mogło przybyc 64 misjonarzy.
˙
W roku 1968 działało juz tam około 300 misjonarzy
´
´
i pionierow specjalnych oraz przeszło 1200 głosicieli, kto˙
rzy zanosili dobr nowin do kazdego zaktka kraju. Misjonarze zapewnili miejscowym braciom i siostrom cen´
ne szkolenie i w ten sposob przyspieszyli ich duchowy
˙
wzrost. Okazało si to bardzo potrzebne, poniewaz szyb´
´
ko nadcigały ciemne chmury przesladowan.
„Gwiazdkowy prezent” dla duchownych
W 1974 roku Dyrekcja Generalna do spraw Wspierania
´
´
´
Wspolnot Chrzescijanskich wznowiła długotrwał kam˙
´
pani majc na celu obłozenie zakazem działalnosci
´
´
Swiadkow Jehowy. Szef tego urzdu napisał do wszystkich regionalnych biur Ministerstwa do spraw Religii
˙ ´
i przekazał fałszyw informacj, ze Swiadkowie Jehowy
nie zostali uznani prawnie. Zalecił lokalnym urzdnikom
´
´
podejmowanie działan przeciwko Swiadkom, gdy tylko ci
´
stworz jakiekolwiek „trudnosci” — była to zawoalowana
´
´ ´
zachta do przesladowania sług Jehowy. Wikszosc urzd´
´
nikow zignorowała to zalecenie. Jednak niektorzy wyko´
rzystali okazj i wprowadzili zakaz urzdzania chrzesci´
´
janskich zebran oraz głoszenia od domu do domu.
124
ROCZNIK 2016
´
´
Mniej wicej w tamtym okresie Swiatowa Rada Koscio´
´
˙
łow planowała zorganizowac w Dzakarcie midzynarodowy zjazd, co miejscowi muzułmanie odebrali jako prowokacj. W zwizku z narastajcymi napiciami na tle
religijnym odwołano to wydarzenie. Jednak kwestia na´
´
´
wracania na chrzescijanstwo zaczła wywoływac silne
˙
´
˙
emocje, takze u wielu politykow. Tak jak mo´ zna si było
´
´
˙ ´
´
spodziewac, kler probował obcizyc win Swiadkow Je´
´ ´
howy i głosno narzekał na ich działalnosc ewangelizacyj´
´
n.
tego wicej urzdnikow zaczło postrzegac
´ Wskutek
´
´
Swiadkow w złym swietle.
˙
W grudniu 1975 roku, gdy napicie religijne wciz rosło, Indonezja dokonała inwazji na Timor Wschodni, by´ ´
ł koloni portugalsk. Siedem miesicy pozniej anektowała ten region, co podsyciło gorczk patriotyczn
´
w całym społeczenstwie. Bracia pozostawali neutralni
w kwestiach politycznych i nie szli do wojska ani nie pozdrawiali flagi. Ich postawa oburzyła wysokich rang do´
´
wodcow wojskowych (Mat. 4:10; Ja´
na 18:36). Duchowni, chcc zadac
ostateczny cios, domagali si od
´
władz
podjcia działan przeciwko
´
´ ´
Swiadkom. Koniec koncow w połowie grudnia 1976 roku otrzymali
„gwiazdkowy prezent”
— rzd ogło˙
´ ´ ´
´
sił, ze działalnosc Swiadkow Jehowy jest zakazana.
Dnia 24 grudnia 1976 roku
w gazecie ogłoszono
zakaz
´ ´
´
działalnosci Swiadkow Jehowy
125
Titi Koetin
URODZONA
1928 rok
CHRZEST
1957 rok
˙
Z ZYCIORYSU
Taktownie
´
pomogła poznac prawd
˙
´
m
´ zowi, ktory był przeciwny
Swiadkom Jehowy.
(Opowiada jej syn
Mario Koetin).
´
Prawdziwa corka Sary
MAMA była serdeczna, towarzyska i kochała Bibli. Gdy spotkała Gertrud Ott, misjonark działajc w Manado w Cele´
besie Połnocnym, chtnie zgodziła si na studium tej Ksigi
´ ´
i poznała prawd. Ale tata, Erwin, szanowany bankier, a poz´
˙
˙
niej rowniez prezes dzakarckiej giełdy, ostro si sprzeciwiał
˙
nowej wierze zony.
Pewnego dnia postawił mamie ultimatum.
˙
´
„Religia albo mz! Musisz wybrac!” — krzyczał.
˙
Mama dłuzsz chwil głboko si zastanawiała, a potem
˙
łagodnie odparła: „Chc obu — i mza, i Jehow”.
´ ´
Tat zamurowało i natychmiast przeszła mu złosc.
˙
Poniewaz bardzo kochał mam oraz wysoko cenił jej md´ ´
´ ´
rosc i wnikliwosc, z czasem stał si bardziej tolerancyjny.
˙
Jednak mama
˙ pragnła, zeby przyłczył si do niej w wielbieniu Boga. Zarliwie modliła si w tej sprawie, a potem przy˙
´
´
pomniała sobie, ze tata lubi uczyc si jzykow obcych.
126
ROCZNIK 2016
´
Postanowiła wic umieszczac
´ ˙
w roznych miejscach domu
kartki z wersetami biblijnymi Mama była
po angielsku. „Chc podszli- prostolinijn,
´
´
fowac angielski” — wyjasniła. okazujc szacunek,
˙ ˙
Wiedziała tez, ze ceni on duchowo usposobion
´
publiczne wystpienia, dlate˙
kobiet, ktora
go prosiła, zeby pomagał jej
´
´
´
za serce
cwiczyc punkty, ktore miała ujmowała
˙
´
przedstawiac w szkole teo- kazdego, kto j znał
kratycznej. I on to robił. A po˙
´
niewaz był goscinny, zapytała,
´
czy mogliby zaprosic do siebie na kwater nadzorc obwo´
du, ktory przyjedzie z wizyt do zboru. Tata na to przystał.
˙
Ponadto mama zdawała sobie spraw, ze bardzo kocha on
˙
´
rodzin, wic delikatnie zaproponowała, ze mogłby towarzy´
´
´
˙
szyc nam podczas kongresow. Rowniez na to si zgodził.
´ ´
Cierpliwosc mamy i jej taktowne starania stopniowo zmikczyły serce taty. Kiedy potem nasza rodzina zamieszkała
´
w Anglii, uczszczał on na zebrania i zaprzyjaznił si z Johnem
´
´ ´
Barrem, pozniejszym członkiem Ciała Kierowniczego Swiad´
kow Jehowy. Jeszcze w tym samym roku został ochrzczony,
´ ´
co sprawiło mamie nieopisan radosc. W kolejnych latach
˙
tata na kazdym kroku pokazywał, jak bardzo j kocha.
´
´
Niektorzy nasi przyjaciele porownuj mam do Lidii, nie´
´
zwykle goscinnej chrzescijanki z I wieku n.e. (Dzieje 16:14,
˙
´
´
15). Ale ja czsto mysl, ze przypominała Sar, ktora z ra´
˙
dosci podporzdkowywała si swojemu mzowi, Abrahamowi (1 Piotra 3:4-6). Mama była prostolinijn, okazujc sza´
cunek, duchowo usposobion kobiet, ktora ujmowała za
˙
serce kazdego, kto j znał. To dziki jej postpowaniu tata
´
przyjł prawd. Według mnie okazała si prawdziw cork Sary.
INDONEZJA
127
Pamitny kongres
W DNIACH od 15 do 18 sierpnia 1963 roku setki głosicieli
´
z całego kraju i 122 delegatow z zagranicy zebrało si
˙
w Bandungu w prowincji Jawa Zachodnia. Przybyli, zeby
´
wzic udział w zgromadzeniu pod hasłem „Wiecznotrwała
dobra nowina” — pierwszym zgromadzeniu midzynarodowym w Indonezji.
´
´
Aby zorganizowac ten kongres, bracia musieli pokonac
´
´
liczne przeszkody. Z powodu panstwowych obchodow Dnia
´
´
Niepodległosci trzy razy trzeba było zmieniac lokalizacj
zgromadzenia. A gdy rosnca inflacja popchnła władze
´
do podniesienia opłat za transport o 400 procent, niekto´
´
´ ˙
rzy musieli dostosowac do tego sposob podrozowania. Pe´ ´
´
wien brat szedł pieszo szesc dni, a 70 osob z Celebesu
´
pic dni płynło łodziami na zatłoczonych otwartych pokładach.
Podczas kongresu indonezyjscy bracia i siostry byli po´
´
ruszeni spotkaniem ze wspołwyznawcami z innych krajow,
w tym z dwoma członkami Ciała Kierowniczego — Frederi´
ckiem Franzem i Grantem Suiterem. Jeden z delegatow za˙
uwazył: „Bracia s tu tacy
´
´
szczsliwi; cigle si usmiechaj”.
´
Obecnych było 750 osob,
a 34 zostały ochrzczone.
Ronald Jacka powiedział:
„To przełomowe zgromadzenie pobudziło wielu zainteresowanych do opowiedzenia si po stronie prawdy,
a w miejscowych braciach
Ronald Jacka (po prawej)
˙
podsyciło zapał do słuzby
z tłumaczem w trakcie
´
dla Boga”.
przemowienia na zgromadzeniu
pod hasłem „Wiecznotrwała
dobra nowina”, rok 1963
Ronald Jacka
URODZONY
1928 rok
CHRZEST
1941 rok
˙
Z ZYCIORYSU
Przez ponad
25 lat był sług oddziału
w Indonezji.
˙
Przezyłem komunistyczn rebeli
´
˙
DNIA 1 pazdziernika 1965 roku nad ranem zołnierze
˙
zwizani z Komunistyczn Parti Indonezji, dzc do prze´
´
jcia władzy, zabili szesciu wpływowych generałow. Reakcja rzdu była szybka i bezlitosna. Wymordowano ja´
´
kies 500 000 domniemanych komunistow. Wydarzenia
´
te przeszły do historii jako ogolnonarodowa „orgia przemocy”.
Kilka tygodni po tamtym nieudanym zamachu stanu pe´
˙
wien wysoki rang dowodca wojskowy powiedział mi, ze
´
´
moje nazwisko widniało na pocztku listy przywodcow re´
´
ligijnych z naszego rejonu, ktorych komunisci planowali
´
˙
˙
zlikwidowac. Zaproponował nawet, ze pokaze, gdzie wy´
´
kopano dla mnie grob, ale uprzejmie odmowiłem. W niezwykle napitej atmosferze politycznej nie chciałem si
´
˙
pokazywac w jego towarzystwie, gdyz mogłoby to wysta´
wic na szwank moj opini osoby neutralnej.
INDONEZJA
129
Alisten Lumare
URODZONY
1927 rok
CHRZEST
1962 rok
˙
Z ZYCIORYSU
Były inspektor
´
policji, ktory spdził
˙
w specjalnej słuzbie
pionierskiej ponad 50 lat.
´
Picdziesit lat
˙
w specjalnej słuzbie pionierskiej
W ROKU 1964 zostałem zamianowany pionierem specjalnym i skierowany do Manokwari w prowincji Papua Zachod´
nia. Tamtejszy mały zbor znosił ostry sprzeciw ze strony kle´
ru. Krotko po moim przybyciu do tego miasta na kwater,
´
ktor zajmowałem, wpadł jak burza pewien pastor.
´
´
´
„Zrownam ten dom z ziemi i pozbd si Swiadkow
Jehowy z Manokwari” — grzmiał.
Dziki szkoleniom, jakie odbyłem w policji, nie dałem si
´
´
´
zastraszyc temu wybuchowi wsciekłosci. Zareagowałem ła´
godnie i w koncu duchowny spokojnie si oddalił (1 Piotra
3:15).
´
W Manokwari było wtedy osmioro głosicieli. Dzisiaj, ja´
´ ´
kies 50 lat pozniej, w tym odległym rejonie działa siedem
´
zborow. W roku 2014 na zorganizowany tam kongres przy´
było ponad 1200 osob. Kiedy widz, czego Jehowa dokonał, czuj w sercu prawdziw satysfakcj.
130
ROCZNIK 2016
Hisar Sormin
URODZONY
1911 rok
CHRZEST
1952 rok
´
Były przywodca
organizacji przestpczej,
´
ktory z czasem został członkiem Komitetu Oddziału.
˙
Z ZYCIORYSU
´
Przywodca gangu staje si
szanowanym obywatelem
PEWNEGO razu brat Sormin został wezwany przez szefa
wywiadu do biura prokuratora generalnego.
´
´
„Jestes Indonezyjczykiem,
´ wic bdz ze mn szczery” —
powiedział urzdnik. „Co Swiadkowie Jehowy tak naprawd robi w Indonezji?”
´
Brat Sormin odparł: „Prosz posłuchac mojej historii. By´
´
łem kiedys przywodc organizacji przestpczej,
´ a teraz
´
przekazuj ludziom nauki biblijne. Własnie to Swiadkowie
Jehowy robi w Indonezji — bior złych ludzi, takich jak ja,
i zmieniaj ich w przykładnych obywateli!”.
´ ´
Wspomniany
„Słysz wie´ szef ´wywiadu oznajmił pozniej:
˙
le skarg na Swiadkow Jehowy. Ale wiem, ze to dobra reli˙
´
gia, poniewaz pomogła panu Sorminowi si zmienic”.
INDONEZJA
131
1977-2001
´
„Przesladowani ze wzgldu
´ ´
na prawosc”(Mat. 5:10)
głosiciele
16 000
pionierzy
14 000
12 000
10 000
8000
6000
4000
2000
0
1977
1980
1985
1990
1995
2001
´ ´
´
Zgromadzenie w trakcie zakazu: czsc uczestnikow
słucha programu z pokładu łodzi
˙ ´
´
Zdecydowani podzac naprzod
Kiedy bracia w Biurze Oddziału dowiedzieli si o zakazie, przystpili do działania. „Poufne dokumenty, zapasy literatury oraz zgromadzone fundusze poukrywa´
´ ˙
´
˙
lismy w roznych czsciach Dzakarty, w mieszkaniach,
´
´
´
ktore nie wzbudzały podejrzen” — mowi Ronald Jacka.
´ ´
´ ´
„Pozniej przenieslismy Biuro Oddziału w miejsce nie´
´
znane ogołowi i bez rozgłosu sprzedalismy budynki,
´
´
z ktorych korzystalismy dotychczas”.
´
˙
Bracia w wikszosci dalej odwaznie i aktywnie dzia˙
˙
´
łali. Przetrwali juz cizkie proby poprzedzajce zakaz
´
´
i nadal ufali Jehowie. Ale niektorzy dali si zaskoczyc.
´
Kilku starszych si przestraszyło i podpisało oswiadcze˙
´
nie, ze przestan głosic. Inni wyjawili nazwiska człon´
´
kow zboru. Biuro Oddziału wysłało dojrzałych chrzesci˙
´
´
´
jan, zeby wzmocnic zbory oraz pomoc tym, ktorzy
´
˙
poszli na kompromis. Indonezj odwiedził rowniez John
Booth, członek Ciała Kierowniczego, i udzielił kilku
´
ojcowskich rad, tak wowczas potrzebnych.
Bez wtpienia Jehowa, Wielki Pasterz, dodawał sił swojemu ludowi i go pokrzepiał (Ezech. 34:15). Nadzorcy
´
zaczli jeszcze bardziej si przykładac do przewodzenia
pod wzgldem duchowym, a głosiciele znajdowali no˙
´
we, ostrozniejsze sposoby swiadczenia (Mat. 10:16). Wie´
lu zaopatrzyło si w niedrogie wspołczesne wydania
Biblii opublikowane przez Indonezyjskie Towarzystwo
´
Biblijne. Bracia proponowali je rozmowcom i gdy było
˙
´
to mozliwe, taktownie nawizywali do ordzia o Krolestwie. Inni usuwali stron wydawcy z naszych publikacji
INDONEZJA
133
i rozpowszechniali je osobom okazujcym zainteresowa´
˙
nie. Sporo pionierow kontynuowało słuzb od domu do
´ ˙
´
domu pod pretekstem sprzedawania roznych towarow,
´
´
jak to niegdys robili ich poprzednicy podczas japonskiej
okupacji.
Potem, w roku 1977, Ministerstwo do spraw Religii za´
˙
dało kolejny
cios — odmowiło przedłuzenia wiz misjona´
´
´ ´
rzom Swiadkow Jehowy. Wikszosc z nich została skie´
¨
rowana do innych krajow1. Misjonarz Norbert Hausler,
´
˙
ktory razem z zon Margarete usługiwał w Manado
´
w prowincji Celebes Połnocny, wspomina: „Setki braci
´
˙
´
´
i siostr przyszło na lotnisko nas pozegnac. Gdy szlismy
˙
1 Peter Vanderhaegen i Len Davis byli juz w wieku emerytalnym, a Ma´
˙
rian Tambunan (wczesniej Stoove) wyszła za mz za Indonezyjczyka, wic
tych długoletnich misjonarzy nie wydalono. Wszyscy troje pozostali aktywni duchowo i owocnie działali podczas zakazu.
¨
Margarete i Norbert Hauslerowie
134
ROCZNIK 2016
´
´
w kierunku samolotu, przystanlismy i spojrzelismy za
´
siebie. Zobaczylismy las machajcych do nas rk i usły´
´
szelismy choralny okrzyk nioscy si echem po płycie
˙
´
lotniska: ‚Dzikujemy! Dzikujemy, ze tu byliscie!’. We´
´
szlismy na pokład i si rozpłakalismy”.
Akty przemocy na Sumbie
´ ´
Gdy wiadomosc o zakazie rozeszła si po archipelagu,
´
´
´
´
Wspolnota Kosciołow w Indonezji zaczła namawiac
´
swoich członk
ow, by donosili władzom o wszelkich dzia´
´
łaniach Swiadkow Jehowy. Na wielu wyspach zapoczt´
´
kowało to fal aresztowan i przesłuchan.
´
W miescie Waingapu na wyspie Sumba komendant
´
´
tamtejszego obozu wojskowego wezwał 23 Swiadkow
˙
˙
´
i zazdał, zeby podpisali oswiadczenie o wyrzeczeniu si
´
´ ´
wiary. Gdy odmowili, rozkazał im wrocic do obozu na´
stpnego dnia — w obie strony musieli pokonac pieszo
´
14 kilometrow.
´
Bracia stawili si tam wczesnie rano i byli pojedyn˙
czo wzywani do złozenia podpisu pod wspomnianym
´
oswiadczeniem. Kiedy dany brat odmawiał, był bity
˙
´
przez zołnierzy kolczastymi kijami. Oprawcow ogarnł
˙
´
szał — katowali braci, az niektorzy´ z nich stracili przy´ ´
tomnosc. W tym czasie pozostali Swiadkowie czekali na
´
swoj kolej. W pewnym momencie młody chrzescijanin,
´
Mone Kele, wystpił z szeregu i podszedłszy, zaczł cos
´
´
pisac na oswiadczeniu. Reszta braci poczuła si tym roz˙
czarowana. Jednak komendant wpadł w furi, poniewa
z
´ ´
Mone napisał: „Zamierzam na zawsze pozostac Swiad´
kiem Jehowy!”. Chrzescijanin ten pobity i posiniaczo´ ´
ny trafił do szpitala, ale zachował niezłomnosc. ´
´
´
´ ´
Przez 11 dni probowano złamac lojalnosc tych Swiad´
´
kow. Z rozkazu komendanta musieli oni cały dzien
INDONEZJA
135
´
stac w palcym tropikal´
´
nym słoncu, czołgac si
„Pobyt w wizieniu
´
˙
kilka kilometrow, a takze
´
nauczył mnie
biegac długie dystanse ob´
˙
wikszego polegania
ładowani cizarami. Ow
na Jehowie i umocnił
komendant przykładał im
pod wzgldem
do gardeł bagnet i kazał
´
oddawac honory fladze —
duchowym”
wszyscy niezmiennie od´
˙
´
mawiali. Wic znow padał rozkaz, zeby ich bic.
Co rano bracia, idc do obozu, zastanawiali si, jakie
´
nowe cierpienia ich czekaj. Po drodze wspolnie si
´
modlili i nawzajem zachcali do zachowania lojalnosci.
˙
´
A kazdego wieczora wlekli si do domow posiniaczeni
´
˙
i zakrwawieni, ale szczsliwi, ze pozostali wierni Jehowie.
´ ´
Gdy do Biura Oddziału dotarła wiadomosc o znca´
niu si nad bracmi, natychmiast drog telegraficzn wy˙
stosowano protesty do komendanta w Waingapu, a takze
´
´
do wysokich rang dowodcow wojskowych na Timorze
´
˙
i na Bali, naczelnego dowodcy sił zbrojnych w Dzakarcie oraz innych czołowych przedstawicieli władz. Ko˙
mendant w Waingapu, zakłopotany tym, ze jego nikczemne poczynania stały si znane w całej Indonezji,
´
zaniechał przesladowania braci.
´
´
„Swiadkowie Jehowy s jak gwozdzie”
´
´
´
´ ˙
W nastpnych latach mnostwo Swiadkow w roznych
´
czsciach Indonezji było zatrzymywanych, przesłuchiwanych i okrutnie maltretowanych. „W pewnym rejonie
wielu braciom wybito przednie zby” — opowiada misjo´
˙
narz Bill Perrie. „Kiedy spotykali oni brata, ktory wciz
˙
´
je miał, pytali go zartobliwie: ‚Jestes nowy czy poszed136
ROCZNIK 2016
´
˙
´
łes na kompromis?’. Pomimo cizkich prob bracia nigdy
´
˙
nie stracili radosci ani zapału do słuzby dla Jehowy”.
´
Na kar wizienia — od dwoch miesicy do czterech
´
´
lat — w pewnym okresie skazano 93 Swiadkow. Jednak
doznawane cierpienia jedynie ugruntowały ich w posta˙
´
nowieniu, zeby pozostac lojalnymi sługami Jehowy.
´
Musa Rade po odbyciu osmiomiesicznej kary wizienia
odwiedził braci w swojej okolicy i zachcił ich do dalszego głoszenia. Powiedział: „Pobyt w wizieniu nauczył
mnie wikszego polegania na Jehowie i umocnił pod
˙
´
wzgldem duchowym”. Nic dziwnego, ze niektorzy ob´
´
serwatorzy stwierdzili: „Swiadkowie Jehowy s jak gwozdzie — im mocniej ich uderzasz, tym mocniej si trzymaj”.
˙
´
Głosiciele płyn do słuzby w miescie Ambon na Molukach
INDONEZJA
137
´
´
Nie zaniedbywali wspolnych zebran
´ ´
´
˙
W czasie zakazu
wikszosc zborow wciz organizowa˙
´
ła zebrania. Zeby wielbic Boga, bracia spotykali si
w prywatnych domach. Nie chcc niepotrzebnie zwra´
´
cac na siebie uwagi, nieraz rezygnowali ze spiewania
´
´
´
´
piesni Krolestwa. Na niektore miejsca spotkan władze
´
´
robiły najscia, ale bracia zachowywali spokoj ducha.
´
Aby urzdzac wiksze zgromadzenia, czsto wykorzys´
´
tywano rodzinne zjazdy bdz zaslubiny. Tagor Hutasoit
´
´
˙ ´
wyjasniał: „Pary, ktore zawierały małzenstwo, zazwyczaj
˙
otrzymywały od policji zezwolenie na duze przyjcie.
´
W jego trakcie panstwo młodzi siadali na podium, a bra´ ˙
´
cia wygłaszali rozne przemowienia biblijne”.
´
Podczas jednego z takich zgromadzen pewien poli´
cjant zagadnł brata Tagora na osobnosci.
´ ´
´
´
´
„Wikszosc uroczystosci slubnych trwa jakies dwie,
trzy godziny. Dlaczego u was trwa to od rana do wieczora?” — dopytywał si.
´
˙ ´
Tagor odrzekł: „Niektorzy nowozency maj sporo
´
problemow i potrzebuj wielu praktycznych rad ze Sło˙
wa Bozego”.
„To brzmi sensownie” — przyznał policjant.
138
˙
´
W Dzakarcie w roku 1983 jednoczesny slub kilku par
˙
˙
posłuzył za pretekst do przedstawienia na duzym sta´
´ ´
dionie czsci programu kongresu pod hasłem „Jednosc
´
˙
dziki Krolestwu”. Najwyzsza liczba obecnych, łcznie
z zainteresowanymi, wyniosła prawie 4000, a przed pro´
´ ´
gramem po kryjomu ochrzczono 125 osob. Pozniej,
˙
gdy zakaz nie był juz tak ostry, bracia urzdzali nawet
wiksze zgromadzenia — na jednym z nich było ponad
15 000 obecnych.
´ ´
Uroczystosci slubne
wykorzystywano,
´
by organizowac
zgromadzenia
Budowa Biura Oddziału w trakcie zakazu
´
W latach osiemdziesitych i dziewicdziesitych Biu´
ro Oddziału wielokrotnie zwracało si
do rz´ z prosb
´
´
du o zniesienie zakazu działalnosci Swiadkow Jehowy.
´
˙
´
Rowniez bracia z innych krajow wysyłali pytania w tej
´
sprawie do władz oraz ambasadorow Indonezji. Wielu
´
urzdnikow opowiadało si za uchyleniem zakazu, ale
´
Dyrekcja Generalna do spraw Wspierania Wspolnot
´
´
˙
˙
Chrzescijanskich, posiadajca duze wpływy, za kazdym
razem udaremniała te starania.
˙
´
W roku 1990 bracia doszli do wniosku, ze gdzies na
˙
´
uboczu mozna by zbudowac nowe Biuro Oddziału. Jeszcze w tym samym roku Ciało Kierownicze wyraziło zgo´
d na zakup posiadłosci w okolicy małego miasta Bo˙
´
´
gor, połozonego jakies 40 kilometrow na południe
od
´
˙
´
Dzakarty. Jednak tylko kilku miejscowych Swiadkow
´
´
miało doswiadczenie budowlane. Jak wic zrealizowac
to przedsiwzicie?
Z pomoc przyszła nasza midzynarodowa społecz´ ´
´
nosc braterska. Bruklinskie Biuro Konstrukcyjne oraz
Regionalne Biuro Projektowe w Australii przygotowały
´
plany architektoniczne. Do wspołpracy przy realizacji
tego dwuletniego projektu ochotniczo zgłosiło si oko´
´ ˙
´
ło 100 fachowcow z roznych krajow.
´
´
Hosea Mansur, indonezyjski brat, ktory posredniczył
´ ˙
w kontaktach z roznymi lokalnymi urzdnikami, wspominał: „Gdy urzdnicy bdcy muzułmanami zoba˙
czyli na moim kasku inicjały H.M., uznali, ze litera
¯ ¯
H oznacza Hajjı — tytuł wzbudzajcy ogromny szacu˙
nek, nalezny osobie pielgrzymujcej do Mekki. Dlatego odnosili si do mnie z wielkim respektem. To drobne nieporozumienie ułatwiało organizowanie prac”.
140
ROCZNIK 2016
Biuro Oddziału zbudowane w trakcie zakazu
˙
Nowe obiekty Oddziału zostały oddane do uzytku
´
´
19 lipca 1996 roku. Przemowienie okolicznosciowe wygłosił John Barr, członek Ciała Kierowniczego. Wysłu´
chało go 285 osob, w tym 118 przedstawicieli Biur Od´
´ ˙
´
działow i byłych misjonarzy z roznych krajow oraz 59
´
członkow indonezyjskiej rodziny Betel. Po tej uroczys´
˙
tosci w Dzakarcie odbył si dwudniowy kongres pod
´
˙
´
hasłem „Posłancy pokoju Bozego”, na ktorym obecne
były 8793 osoby.
´
Jehowa wyzwala swoj lud
W 1998 roku z pełnienia funkcji zrezygnował wieloletni prezydent Indonezji Suharto, co utorowało drog
INDONEZJA
141
do powołania nowego rzdu. W zwizku z tym bracia
´
wzmogli wysiłki majce doprowadzic do zniesienia zakazu.
Podczas wizyty w Nowym Jorku w roku 2001 indonezyjski sekretarz stanu Djohan Effendi zwiedził bruk´
linskie Betel i spotkał si z trzema członkami Ciała Kie˙
rowniczego. Był pod wrazeniem tego, co zobaczył,
´
˙
´
i przyznał, ze na całym swiecie Swiadkowie Jehowy ciesz si dobr opini. Pan Effendi opowiedział si za
˙
uchyleniem zakazu, ale zaznaczył, ze ostatnie słowo
w tej sprawie ma prokurator generalny Indonezji Marzuki Darusman.
˙
Jak si okazało, prokurator takze popierał zniesienie
´
ograniczen, ale wrogo nastawieni urzdnicy w jego mi˙
´
´
nisterstwie grali na zwłok w nadziei, ze wkrotce ktos
´
inny zajmie jego stanowisko. W koncu 1 czerwca 2001
roku Tagor Hutasoit został wezwany do biura tego pro´ ´
´
´
kuratora. Wspominał pozniej: „Jakies 25 lat wczesniej
w tym samym biurze wrczono mi pisemn decyzj
´
´
o delegalizacji Swiadkow Jehowy. Ale tego dnia, ostatniego dnia swojego urzdowania, prokurator generalny przekazał mi dokument uchylajcy zakaz”.
´
Dnia 22 marca 2002 roku Swiadkowie Jehowy w Indonezji zostali oficjalnie zarejestrowani przez Ministerstwo do spraw Religii. Dyrektor generalny z tego ministerstwa powiedział przedstawicielom Biura Oddziału:
´ ´
„To nie ten dokument zapewnia wam wolnosc wyzna´ ´
´
nia. T wolnosc zapewnia Bog. Ten dokument stwier˙
dza, ze wasza religia jest uznawana przez władze. Macie teraz takie same prawa jak inne religie i rzd jest do
waszej dyspozycji”.
142
ROCZNIK 2016
´
´
´ ´
Chrzescijanska miłosc
˙
w obliczu klsk zywiołowych
˙
´
ZYCIE w Indonezji czsto zakłocaj trzsienia ziemi, tsu´
nami oraz erupcje wulkanow. Gdy zdarzy si taka klska,
´
słudzy Jehowy spiesz z pomoc poszkodowanym, zwłasz˙
cza duchowym braciom. Na przykład w roku 2005 potz´
ne trzsienie ziemi obrociło w ruin Gunungsitoli — naj´
wiksze miasto na wyspie Nias. Ze zborow na ssiedniej
Sumatrze oraz z Biura Oddziału natychmiast wysłano
w tamten rejon artykuły pierwszej potrzeby. Nadzorca obwodu i przedstawiciel Biura Oddziału polecieli tam, by za´
´
chcic braci i dodac im otuchy. Yuniman Harefa, starszy
´
´
˙
zboru z wyspy Nias, mowi: „Ludzi wokoł paralizował
˙
strach, ale szybkie działania organizacji Bozej upewniły
˙
´
nas, ze nie jestesmy pozostawieni samym sobie”.
INDONEZJA
143
Daniel Lokollo
URODZONY
1965 rok
CHRZEST
1986 rok
˙
Z ZYCIORYSU
Pionier specjalny,
´
´ ´
ktory zachował niezłomnosc
´
´
w obliczu przesladowan.
Nie wyrzekniemy si swojej wiary
GDY 14 kwietnia 1989 roku prowadziłem zebranie w miejsco´
wosci Maumere na wyspie Flores, do domu wtargnli przedstawiciele władz. Zostałem aresztowany wraz z trzema innymi
osobami.
˙
´
W wizieniu straznicy usiłowali nas zmusic do oddania ho´
´
´
´
norow fladze. Kiedy odmowilismy, bili nas i kopali. Przez pic
´
´
´
kolejnych dni musielismy stac w palcym słoncu, a nocami
´
´ ´
brudni, wycienczeni i poranieni trzslismy si z zimna na betonowych posadzkach w ciasnych celach. Naczelnik wizienia
˙
´
wielokrotnie namawiał nas, zebysmy odstpili od swoich prze´
´
´
´
konan, ale odpowiadalismy: „Chocby przyszło nam umrzec,
´
nie pozdrowimy flagi”. Podobnie jak wielu chrzescijan w prze´
´
˙
˙
´
szłosci, czulismy si zaszczyceni, ze mozemy „cierpiec ze
´ ´
wzgldu na prawosc” (1 Piotra 3:14).
144
ROCZNIK 2016
Blasius da Gomes
URODZONY
1963 rok
CHRZEST
1995 rok
˙
Z ZYCIORYSU
Starszy zboru,
´
ktory okazał si troskliwym
pasterzem w czasie konfliktu
na tle religijnym na wyspie
˙
´
Ambon, nalezcej do Molukow.
˙
´
Zyjemy dziki usłuchaniu wskazowek!
´ ´
19 STYCZNIA 1999 roku wrogosc narastajca midzy muzuł´
manami a chrzescijanami doprowadziła do wybuchu przemo´
cy, i to jakies trzy kilometry od mojego domu. Zapanował
chaos1.
Zabezpieczyłem swoj rodzin i zadzwoniłem do innych gło˙
´
sicieli, zeby sprawdzic, co si z nimi dzieje. Zachciłem ich, by
´
´
zachowali spokoj i unikali niebezpiecznych rejonow. Potem star´
si odwiedzili członkow zboru; umocnili ich pod wzgldem du´
chowym i zachcili do korzystania z zebran w małych grupach.
´
Biuro Oddziału poradziło nam ewakuowac głosicieli z tere´
´
´
now, gdzie sytuacja była najgrozniejsza, a my przekazalismy to
´
´ ´
zalecenie kilku rodzinom. Brat, ktory nie chciał opuscic domu,
´ ´
´
został pozniej zabity przez uzbrojony tłum. Ale wszyscy, ktorzy
´
˙
zastosowali si do wskazowek, przezyli.
1 Ostry konflikt w prowincji Moluki
trwał ponad dwa lata i zmusił dziesitki
´
tysicy ludzi do opuszczenia domow.
INDONEZJA
145
2002-2015
´
´
Dynamiczny rozwoj działalnosci
głosiciele
pionierzy
25 000
20 000
15 000
10 000
5000
0
2002
2005
2010
2015
˙
˙
Głoszenie w poblizu targowiska w Dzakarcie
Dzieło nabiera rozmachu
´
´
Gdy o wolnosci religijnej przyznanej Swiadkom Jeho´
´
´
´
´
wy dowiedzieli si przywodcy kosciołow chrzescijanstwa,
´
´
´
podniesli lament. Ponad 700 pastorow i działaczy kos´
cielnych z siedmiu wyznan protestanckich zorganizowa˙
´
ło w Dzakarcie seminarium, ktorego celem było nakło´
nienie rzdu do przywrocenia zakazu. Ale rzd si nie
ugił.
Informacja o zniesieniu zakazu rozeszła si po kraju
´
i wielu ludzi napisało do Biura Oddziału z prosb o literatur lub studium biblijne. W roku 2003 na Pamiatk
´
przybyło ponad 42 000 osob — przeszło dwa razy wicej
˙
niz wynosiła wtedy liczba głosicieli w Indonezji. Ze zgro˙
´
madzenia w Dzakarcie skorzystało blisko 10 000 osob,
w tym wysoki rang urzdnik z Ministerstwa do spraw
Religii. Człowiek ten był zachwycony, widzc młodszych
´
i starszych uczestnikow odszukujcych cytowane wersety
˙
w swoich egzemplarzach Biblii. Zapewnił braci, ze za´
´
´
mierza prostowac błdne pogldy na temat Swiadkow
Jehowy.
˙
´
˙
´
Uchylenie zakazu umozliwiło rowniez powrot misjona´ ´
rzy do Indonezji. Wsrod pierwszych powracajcych byli
Josef i Herawati Neuhardtowie1 (z Wysp Salomona), Esa
i Wilhelmina Tarhonenowie (z Tajwanu), Rainer i Felomena Teichmannowie (z Tajwanu) oraz Bill i Nena Per´ ´
rie (z Japonii). Pozniej przybyli nowi misjonarze po Szko´
le Gilead i zostali skierowani do Sumatry Połnocnej,
´
´
Kalimantanu, Celebesu Połnocnego oraz innych rejonow.
˙
´
1 Zyciorys siostry Herawati Neuhardt opublikowano w Przebudzcie si!
z lutego 2011 roku.
INDONEZJA
147
˙
W roku 2005 Biuro Oddziału wdrozyło dwa nowe teokratyczne szkolenia. Julianus Benig, jeden z wykładow´
cow Kursu Usługiwania (obecnie Kurs dla Ewangelizato´
´
´ ´
row Krolestwa), tak si wypowiedział: „Ogromn radosc
sprawiało mi pomaganie studentom, by ulepszali umie´ ´
jtnosc nauczania i przemawiania oraz by stawali si jesz´
cze bardziej przydatni w organizacji”. Wielu absolwentow
´
tego kursu usługuje w charakterze pionierow specjalnych
´
´
´ ´
´
´
lub nadzorcow obwodow. Wikszosc braci, ktorzy ukon´
´ ˙
czyli pierwsz klas Kursu dla Nadzorcow Podr
˙ ozujcych
´
´
´
(obecnie Kurs dla Nadzorcow Obwodow i Ich Zon), wczes´
niej była szkolona podczas zakazu. Nowy kurs pomogł
´
´ ´
im wypełniac zadania, gdy nastała wolnosc. Ponco Pracoyo, absolwent tej pierwszej klasy, wyznał: „Dziki kur´
sowi nauczyłem si w wikszej mierze przejawiac empa´
´
ti i z wiksz odpowiedzialnosci podchodzic do swoich
´ ´
„Ogromn radosc
sprawiało mi
pomaganie
studentom,
by ulepszali
´ ´
umiejtnosc
nauczania
i przemawiania”
(Julianus Benig)
148
ROCZNIK 2016
´
obowizkow nadzorcy obwodu. To szkolenie było pokrzepiajce i pobudzajce do działania”.
Wyłania si pilna potrzeba
´ ´
Podczas 25 lat zakazu wikszosc indonezyjskich zbo´
´
´
row organizowała chrzescijanskie zebrania w niewielkich
´
domach prywatnych. Jedynie nieliczne zbory było stac
´
na wzniesienie Sali Krolestwa, a zdobycie pozwolenia na
budow takiego obiektu graniczyło z cudem. W zwizku
˙
´
z tym, ze wiele zborow wrcz pkało w szwach i pilnie
potrzeba było miejsc wielbienia, Biuro Oddziału powoła´
ło Sekcj Budowy Sal Krolestwa (obecnie Lokalny Dział
Projektowo-Budowlany).
´
´
Jednym z pierwszych terenow, ktore miały skorzys´
tac z nowego programu budowlanego, była wyspa Nias
´
´
˙
w prowincji Sumatra Połnocna. „Gdy usłyszelismy, ze b´
´
´
´
dziemy miec now Sal Krolestwa, bylismy przeszczsliwi” — opowiada Haogo’aro Gea, długoletni członek zboru
w Gunungsitoli. „Do nadzorowania tego przedsiwzicia
´
Biuro Oddziału przysłało siedmiu ochotnikow budowla´
¨
nych i w roku 2001 Sal ukonczono”. Faonasokhi Laoli,
´
˙
´
ktory nalezał do komitetu budowy, relacjonuje: „Wczes´
niej spotykalismy si w małych
domach prywatnych, dla´
´
´
tego ludzie patrzyli na Swiadkow z gory. Ale gdy odda´
˙
´
´
lismy do uzytku Sal Krolestwa, srednia obecnych na
zebraniach podskoczyła z 20 do 40. A w cigu 12 miesicy wzrosła o ponad 500 procent. Nasze miejsce wielbie´
nia Boga jest najładniejszym obiektem w okolicy i Swiadkowie Jehowy ciesz si szacunkiem”.
W roku 2006 w Bandungu w Jawie Zachodniej bracia
´
´
zaczli szukac działki pod budow pierwszej Sali Krole´
˙
stwa w tym miescie. Singap Panjaitan, starszy nalezcy
´
wtedy do komitetu budowy, mowi: „Po 12 miesicach
´ ´
˙
znalezlismy odpowiedni działk, ale zeby władze wydały
INDONEZJA
149
´
pozwolenie na budow, potrzebowali
smy zgody co naj´
´
´
mniej 60 ssiadow niebdcych Swiadkami. Zyskalismy
´
´
poparcie 76 osob, w tym pewnej wpływowej kobiety, ktora pocztkowo była nam przeciwna. Gdy prace dobiegły
´
´
´
konca, zaprosilismy ssiadow oraz burmistrza Bandungu
´
na zwiedzanie obiektu. Burmistrz oswiadczył: ‚Wasze
czyste i godne miejsce wielbienia Boga wyznacza standar´
´
´
´
dy, ktore powinno si nasladowac we wszystkich koscio˙
łach’ ”. Ta pitrowa Sala została oddana do uzytku w roku 2010.
Od roku 2001 w Indonezji wzniesiono ponad 100 Sal
´
Krolestwa, ale potrzebne s kolejne.
´
Sala Krolestwa w Bandungu
150
ROCZNIK 2016
Głoszenie o imieniu Jehowy powodem do dumy
´
Podczas długich lat zakazu Swiadkowie w Indonezji roz˙
˙
˙
waznie stosowali si do rady Jezusa: „Okazcie si ostroz˙
ni jak wze, a niewinni jak gołbie” (Mat. 10:16). Lecz gdy
´ ´
zakaz został zniesiony, wielu musiało si nauczyc swiad´
´
´
czyc „ze smiałosci” (Dzieje 4:31).
´
´
Na przykład niektorzy bracia obawiali si głosic od domu do domu i koncentrowali si na odwiedzinach oraz
´
studiach biblijnych. Inni unikali rozmow z muzułmana´
mi. Niejeden przedstawiał si tylko jako chrzescijanin,
´
a nie jako Swiadek Jehowy, oraz posługiwał si przekła´ ´
´
´
´
dem Biblii wydanym przez ktorys z Kosciołow chrze
sci´
´
janstwa, a nie indonezyjskim Przekładem Nowego Swiata1.
Jeszcze inni niechtnie rozpowszechniali literatur biblijn.
´ ´
´
´
Czsc z tych nawykow pozostała z czasow zakazu. Inne
´
wyrosły na gruncie miejscowej kultury, w ktorej ceni si
´ ´
kompromis i unika konfrontacji, a subtelnosc przedkłada
´ ´
´
nad otwartosc. Jak bracia mogli dokonac zmian na lepsze?
˙
Jehowa udzielił odpowiedzi w formie zyczliwych rad
´
dojrzałych chrzescijan (Efez. 4:11, 12). Jednym z nich był
´
Stephen Lett, członek Ciała Kierowniczego, ktory w roku
˙
2010 odwiedził Indonezj. Gorco zachcił braci, zeby bez
˙
skrpowania
posługiwali si w słuzbie Przekładem Nowe´
´
˙
go Swiata i w ten sposob wywyzszali imi Jehowy. Misja
´
´
Beerens, usługujcy tam misjonarz, mowi: „Przemowienie brata Letta wywarło głboki wpływ na wielu´ głosicieli.
˙
´ ˙
´
Dostrzegli oni, ze powinni wyrozniac si jako Swiadkowie
´
˙
Jehowy i z dum bronic Słowa Bozego”.
´
´
1 Pismo Swite w Przekładzie Nowego Swiata w jzyku indonezyjskim zo˙
stało wydane w roku 1999. Był to efekt siedmiu lat cizkiej pracy tłuma´ ´
czy w warunkach zakazu. Kilka lat pozniej w jzyku tym opublikowano
dwutomowy leksykon biblijny Wnikliwe poznawanie Pism oraz program
´ ˙
Watchtower Library. Coz za ogrom pracy translatorskiej!
INDONEZJA
151
˙
z muzułmanie w Indonezji czsto kojarz
´ Poniewa
´
´
´
Swiadkow Jehowy z nominalnym chrzescijanstwem, in´
˙
donezyjskie wydanie Słuzby Krolestwa podało nastpuj˙
´
c wskazowk: „Gdy w rozmowie
juz na samym pocztku
´
przedstawiamy si jako Swiadkowie Jehowy, zazwyczaj
´
przynosi to najlepsze efekty. (...) Jestesmy dumni z tego,
˙
ze reprezentujemy Jehow, i na przydzielonym terenie
´
pragniemy głosic o Jego imieniu i zamierzeniu!”. Shinsu´
ke Kawamoto, ktory usługuje w tamtejszym Biurze Od˙
´
działu, dzieli si spostrzezeniem: „Takie bezposrednie,
´
a zarazem taktowne podejscie daje dobre rezultaty. Wie´
´
´
´
lu muzułmanow chce si czegos dowiedziec o Swiadkach
´ ˙
Jehowy — na przykład co nas wyroznia. Ich zaciekawienie
˙
´
umozliwia nam danie gruntownego swiadectwa”.
˙
Głosicieli zachcono tez, by udostpniali wicej egzem˙
´
plarzy Straznicy i Przebudzcie si! „Aby inni mogli nas po´
´
´
znac, musz czytac nasze czasopisma” — wyjasnia Lothar
Mihank, koordynator Komitetu Oddziału. „Czasopisma
˙
spulchniaj gleb i sprawiaj, ze ludzie chtniej przyjmuj prawd. Gdy rozpowszechniamy je wszdzie, gdzie to
˙
´ ´
mozliwe, dajemy im sposobnosc poznania Jehowy”.
´
Pozytywne rezultaty swiadczenia publicznego
W roku 2013 indonezyjskie Biuro Oddziału wprowadziło dwie nowe metody głoszenia zaaprobowane przez Ciało
´
Kierownicze: specjalne swiadczenie publiczne na terenach
´
wielkomiejskich oraz swiadczenie publiczne organizowane przez zbory. Dziki tym niezwykłym przedsiwziciom
´
jeszcze wicej Indonezyjczykow styka si z dobr nowin.
´
Pierwszy stolik w ramach swiadczenia publicznego na
terenach wielkomiejskich ustawiono w ogromnym cen˙
trum handlowym ze sprztem elektronicznym w Dzakar´
cie Zachodniej. Nastpnie z wykorzystaniem stolikow
´ ´
´
´
i wozkow zaczły głosic poszczegolne zbory na swoich
152
ROCZNIK 2016
INDONEZJA
153
˙
terenach. Po roku w indonezyjskich miastach uzywano
´
ponad 400 takich przenosnych stanowisk. Jakie przyniosło to rezultaty?
˙
Yusak Uniplaita, starszy z Dzakarty, relacjonuje: „Zanim
´
´
´
zaczlismy swiadczenie publiczne, nasz zbor zamawiał na
´
´ ´
´
miesic 1200 czasopism. Poł roku pozniej zamawialismy
˙
ich miesicznie 6000. Teraz potrzebujemy juz 8000. Roz˙
˙
powszechniamy tez wiele ksizek i broszur”. W Medanie
´
´
´
w Sumatrze Połnocnej grupka pionierow zaczła ustawiac
´
wozki z literatur w trzech miejscach. W trakcie pierwsze˙
´
go miesica udostpniono 115 ksizek i jakies 1800 cza´ ´
´
sopism. Dwa miesice pozniej mniej wicej 60 pionierow
w siedmiu miejscach rozpowszechniło ponad 1200 ksi˙
´
zek i 12 400 czasopism. Misjonarz Jesse Clark mowi: „Te
nowe metody głoszenia zachwycaj
braci i ujawniaj du´
chowy potencjał Indonezji. Swiadczenie publiczne na dobre si tu zadomowiło!”.
Przekazywanie prawdy w jzyku serca
˙
´
Indonezja lezy w samym centrum regionu, ktory pod
´ ˙
wzgldem jzykowym zalicza si do najbardziej zroznico´
˙
´ ´
wanych na swiecie1. Chociaz wikszosc ludzi zna indone˙
˙
zyjski, stanowicy tu lingua franca, niejeden uzywa tez jzyka plemiennego — jzyka swego serca.
´
W roku 2012 Biuro Oddziału postanowiło ocenic po´
trzeby na tym wielojzycznym terenie. „Zaczlismy od tłu´ ˙
´
´
maczenia roznych materiałow na 12 lokalnych jzykow,
´
´
´
ktorymi posługuje si jakies 120 milionow ludzi” — opowiada Tom Van Leemputten. „Gdy osoby tłumaczce na
jawajski zobaczyły pierwszy testowy traktat w tym jzy´
´
ku, nie mogły powstrzymac łez radosci. Nareszcie miały
pokarm duchowy we własnym jzyku!”
˙
´
1 W Indonezji uzywa si 707 jzykow, a w ssiadujcej z ni od wschodu Papui-Nowej Gwinei — 838.
154
ROCZNIK 2016
´
´
Jednak w wikszosci zborow zebrania odbywały si po
´ ´
˙
indonezyjsku, nawet tam, gdzie ludnosc przewaznie posługiwała si rdzenn mow. Lothar Mihank wspomina:
˙
´
„W roku 2013 z moj zon Carmen uczestniczylismy
˙
w dwudniowym zgromadzeniu na wyspie Nias, nalezcej
´
´
do prowincji Sumatra Połnocna. Przemowienia przedsta˙
´ ´
wiano po indonezyjsku, chociaz wiksza czsc z 400
´
obecnych mowiła jzykiem nias. Dlatego po konsultacji
´
˙
˙
z mowcami ogłoszono, ze nastpnego dnia bdzie mozna
´
wysłuchac programu w jzyku nias. Nazajutrz audytorium
´
wypełniło przeszło 600 osob”. Carmen dodaje: „Było wi˙
˙
doczne, ze obecni odbierali program z wiksz uwag niz
´
´
´
dzien wczesniej, gdy przemowienia wygłaszano po indonezyjsku. Z zachwytem słuchali ordzia biblijnego i w pełni je rozumieli”.
´
´
Zespoł tłumaczcy na jzyk batak (toba), Sumatra Połnocna
INDONEZJA
155
SZEROKO ZAKROJONE
PRACE TŁUMACZENIOWE
´ ´
Wiksza czsc
´
społeczenstwa
posługuje si jzykiem
INDONEZYJSKIM
W Indonezji
˙
uzywa si
´
707 jzykow
´
DZIAŁ TŁUMACZEN:
´
37 ZESPOŁOW:
117 tłumaczy
Dokonuje si
´
przekładow
na 24 JZYKI
JZYK MIGOWY:
Od roku 2010
dwa zespoły
przetłumaczyły
siedem BROSZUR
´
i osiem TRAKTATOW
Prace
odbywaj si
w 19 MIEJSCACH
Zorganizowano
24 KLASY KURSU
JZYKA MIGOWEGO,
´
z ktorego skorzystało
´
ponad 750 OSOB
Nawet niesłyszcy Indonezyjczycy mog teraz „usły´
szec” prawd w swoim jzyku. Od roku 2010 dziki pracy zespołu tłumaczcego na indonezyjski jzyk migowy
´
opublikowano siedem broszur i osiem traktatow. Ponadto Biuro Oddziału zorganizowało 24 klasy jzyka migowe´
´
´
go i przeszkoliło ponad 750 osob, ktore mog działac
´ ´
wsrod niesłyszcych. Obecnie 23 zbory i grupy jzyka migowego nios duchow pomoc i pokrzepienie blisko trzy´
milionowej społecznosci niesłyszcych w Indonezji.
´
´
Dział Tłumaczen obejmuje 37 zespołow tłumaczcych.
W sumie 117 tłumaczy usługuje w 19 miejscach rozrzu´
conych po całej Indonezji, a 50 osob wspiera ich w tej
pracy.
Głoszenie osobie niesłyszcej
INDONEZJA
157
Biura
na 31 pitrze
158
Podniebne Biuro Oddziału
˙
W roku 2008 w Indonezji osignito now najwyzsz
liczb głosicieli — 21 699. Obiekty Biura Oddziału stały
˙
si za ciasne, a poniewaz wzniesiono je w trakcie zaka´
´
zu, znajdowały si na uboczu. Bez dwoch zdan potrzeb˙
˙
ne było nowe Biuro Oddziału blizej Dzakarty.
Mieszkania
˙
nalezce do Betel
zajmuj 12 piter
´
´ ´
´ ´
Jakies dwa lata pozniej bracia nabyli nieruchomosc,
´
´ ˙
´
ktora zupełnie rozni si od poprzednich obiektow — całe
31 pitro supernowoczesnego 42-kondygnacyjnego biu˙
rowca nieopodal centrum Dzakarty. Nastpnie zakupili
˙
˙
´
12 piter w pobliskim wiezowcu, zeby zapewnic mieszkania co najmniej 80 członkom rodziny Betel, oraz
´ ˙
´
5-kondygnacyjny budynek na potrzeby roznych działow.
´ ˙
´
´
Grupa sług budowlanych z roznych krajow wspołpra´
cowała z miejscowymi wykonawcami, by przystosowac
pomieszczenia biurowe i mieszkalne do istniejcych po´
trzeb. Darren Berg, ktory nadzorował prace adaptacyjne,
´
opowiada: „Raz po raz Jehowa pomagał nam rozwizywac
pozornie nierozwizywalne problemy. Na przykład chcie´
´
lismy zainstalowac najno´
woczesniejsz oczyszczal´
´
„Nie musimy
ni sciekow, ale władze
˙
´
si juz ukrywac.
niezaznajomione z t tech˙
nologi nie wyraziły zgoTeraz
ludzie
zauwa
zaj
´
´
dy. Wtedy miejscowy brat
Swiadkow Jehowy
˙
˙
i widz, ze zamierzamy bdcy inzynierem ˙ przed´
stawił projekt wyzszemu
tu pozostac”
rang urzdnikowi. Ten od
razu go zaaprobował i po˙
wiedział, ze ma całkowite zaufanie do opinii naszego
brata”.
˙
Nowe Biuro Oddziału zostało oddane do uzytku 14 lu´
´
tego 2015 roku. Okolicznosciowe przemowienie wygłosił Anthony Morris z Ciała Kierowniczego. „Obecnie
˙
nasze biuro znajduje si w prestizowej dzielnicy, w s˙
siedztwie siedzib najwazniejszych przedsibiorstw w In´
donezji” — mowi Vincent Witanto Ipikkusuma, członek
˙
´
Komitetu Oddziału. „Nie musimy si juz ukrywac. Teraz
160
ROCZNIK 2016
Komitet Oddziału (od lewej): Budi Sentosa Lim,
Vincent Witanto Ipikkusuma, Lothar Mihank, Hideyuki Motoi
˙
Dział Słuzby na 31 pitrze
„W krajach
takich jak nasz
osoby usługujce
na terenach
z potrzebami
odgrywaj
istotn rol”
(Lothar Mihank)
´
˙
´
˙
ludzie zauwazaj Swiadkow Jehowy i widz, ze zamie´
rzamy tu pozostac”.
„Głoszenie tutaj to uczta dla ducha!”
W ostatnich
latach do Indonezji przenosi si coraz
´
´
´ ˙
´
wicej Swiadkow Jehowy z roznych stron swiata. „W krajach takich jak nasz osoby usługujce na terenach z po´
trzebami odgrywaj istotn rol” — wyjasnia Lothar Mi´
´
´ ´
hank. „Wnosz do zborow doswiadczenie, dojrzałosc
i entuzjazm oraz pogłbiaj w innych docenianie naszej
´
´
´
ogolnoswiatowej społecznosci braterskiej”. Co skłoniło
te osoby do przeprowadzki? Jak im si powiodło? Oto
kilka wypowiedzi:
Jason i Casey Gibbsowie z USA opowiadaj: „Na pod´
´ ´
stawie Rocznika analizowalismy, ilu mieszkancow przy´
pada na głosiciela w poszczegolnych krajach, i odkryli´
˙
´
˙
˙
smy, ze w Indonezji wskaznik ten nalezy do najwyzszych
´
´
´ ´
´
na swiecie. Jakis czas pozniej przyjaciele, ktorzy usługu˙
j na terenie z potrzebami, powiedzieli nam, ze w kraju
˙
´
´
tym s ogromne mozliwosci działania. Zadzwonilismy
wic do indonezyjskiego Biura Oddziału i skierowano
162
ROCZNIK 2016
˙
nas na wysp Bali. Słuzba na terenie anglojzycznym
´
´
własnie zaczła si w Indonezji rozwijac, dlatego od ra´
´
´
´
zu moglismy miec w niej swoj udział. Planowalismy
´
˙
´ ´
roczny pobyt, a jestesmy tu juz trzy lata. Wikszo
sc lu´
´
dzi, ktorym głosimy, nigdy nie słyszała o Swiadkach Je˙
howy. Ta słuzba daje ogromn satysfakcj!”.
˙
´
Stuart i Mandy Williamsowie, małzonkowie w sred´
´
nim wieku pochodzcy z Australii, mowi: „Chcielismy
´
głosic ludziom spragnionym prawdy, dlatego postano´
´
wilismy przeprowadzic si do Indonezji. W Malangu
w prowincji Jawa Wschodnia spotykamy setki studen´
´
´
tow mowicych po angielsku, ktorzy chtnie słuchaj
˙
dobrej nowiny i wprost uwielbiaj serwis jw.org. Słuzba
tutaj jest rewelacyjna!”.
´
Takahiro i Mari Akiyamowie, ktorzy usługuj jako
˙
pionierzy w Jogyakarcie na Jawie, dziel si wrazenia˙
mi: „Czujemy si tu znacznie bezpieczniej niz w ojczys˙
tej Japonii. Ludzie s zyczliwi i uprzejmi. Wielu z nich
interesuje si innymi religiami — zwłaszcza osoby mło´
´
de. Gdy pewnego dnia bralismy udział w swiadczeniu
publicznym przy stoliku z literatur, w cigu zaledwie
´
piciu godzin rozpowszechnilismy 2600 czasopism”.
´ ´
Dan i Janine Moore’owie, bdcy przed szescdziesit´
´
˙
k, wyjasniaj: „Kiedy jestesmy w słuzbie, zbieraj si
´
´
wokoł nas ludzie. Usmiechamy si do nich, a oni do
nas. Najpierw s zaintrygowani, potem zainteresowani,
´
´
a w koncu zachwyceni. Gdy pokazujemy im cos w Bib´
´
lii, niektorzy pytaj: ‚Czy mog to sobie zapisac?’. S pod
˙
´
wrazeniem duchowej mdrosci zawartej w tej Ksidze.
´
˙
˙
´
Jestesmy tu od roku i załujemy, ze nie przyjechalismy
´
´
wczesniej. Szukalismy dziewiczego terenu do głosze´ ´
nia — i znalezlismy!”.
INDONEZJA
163
´
Przeniesli si
na teren z potrzebami
1. Janine i Dan Moore’owie
2. Mandy i Stuart Williamsowie
3. Casey i Jason Gibbsowie
4. Mari (z przodu po prawej) i Takahiro
(z tyłu po prawej) Akiyamowie
4
164
ROCZNIK 2016
1
2
3
INDONEZJA
165
Misja i Kristina Beerensowie przybyli w roku 2009 jako misjonarze i obecnie usługuj w obwodzie. Relacjonuj: „Wyspa Madura w prowincji Jawa Wschodnia to
´
jeden z najbardziej konserwatywnych terenow muzuł´
manskich w Indonezji, ale nawet tu reakcja na głosze˙ ˙
nie jest niesamowita. Ludzie przejezdzajcy samocho´
dami zatrzymuj si i prosz o publikacje. Mowi:
´
´
‚Jestesmy muzułmanami, ale lubimy czytac te czasopis˙
´
ma. Czy mozemy wzic par sztuk dla znajomych?’. Głoszenie tutaj to uczta dla ducha!”.
˙
Pola białe ku zzciu
˙
Gdy w roku 1931 do Dzakarty przybył Frank Rice,
´
´ ´
´
w Indonezji było jakies 60 000 000 mieszkancow. Dzis
jest ich blisko 260 000 000, co stawia ten kraj na czwar´
tym miejscu pod wzgldem
ludnosci.
´ liczby
´ ´
´
Wsrod indonezyjskich Swiadkow Jehowy przez te la´
˙
ta rowniez nastpił niezwykły wzrost. W roku 1946, po
´
zawierusze II wojny swiatowej, działało tam 10 wiernych
´
´
braci i siostr. Obecnie w działalnosci ewangelizacyjnej
w tym kraju bierze udział przeszło 26 000 głosicieli i jest
´
´
´
to wyrazny dowod błogosławienstwa Jehowy. A na Pamitk w roku 2015 przybyły 55 864 osoby, co wskazu˙
´ ´
je na mozliwosc dalszego rozwoju.
´
˙
Jezus oswiadczył: „Tak, zniwo jest wielkie, ale pracow´
´
˙
nikow mało. Proscie zatem Pana zniwa, aby wysłał pra´
˙
cownikow na swe zniwo” (Mat. 9:37, 38). Słudzy Jehowy
w Indonezji zgadzaj si z tymi słowami. S zdecydowa´
´
ni dalej ze wszystkich sił uswicac wspaniałe imi Jeho´ ´
´ ´
wy wsrod mieszkancow tamtejszych wysp (Izaj. 24:15).
167
¯
Angerago Hia
URODZONY
1957 rok
1997 rok
´
Wrocił do rodzinnej wioski na wyspie Nias
´
i pomogł w budowie Sali
´
Krolestwa.
CHRZEST
˙
Z ZYCIORYSU
Jehowa dał nam wicej,
˙
´
´
niz moglismy oczekiwac!
´
W ROKU 2013 nasz mały zbor w Tugala Oyo zelektryzo´ ´ ˙
´
´
wała wiadomosc, ze bdziemy miec now Sal Krolestwa!
Miejscowe władze przychylnie odniosły si do tego pro´
jektu, a 60 ssiadow wyraziło zgod i podpisało si pod
´
naszym wnioskiem. Jeden z nich powiedział: „Jesli chce´
˙
´
cie 200 podpisow, to mozecie je miec”.
´
´
Aby nadzorowac budow nowej Sali Krolestwa, przyby´
´
´
ło dwoch ochotnikow majcych w tym doswiadczenie. Zo´
stała ona ukonczona w listopadzie 2014 roku. Nigdy nie
´
˙
´
marzylismy, ze kiedykolwiek bdziemy miec tak pikne
miejsce wielbienia Boga. Doprawdy, Jehowa dał nam wi˙
´
´
cej, niz moglismy oczekiwac!
168
ROCZNIK 2016
INDONEZJA
169
´
Nareszcie jestesmy razem!
Opowiadaj Linda i Sally Ong
˙
Linda: Gdy miałam 12 lat, mama wyznała, ze mam młod´
sz siostr, ktora została oddana do adopcji. Zastanawiałam
si, czy urodziła si głucha tak jak ja. Dorastałam, nie majc
˙
´
o niej zadnych wiadomosci.
˙
Sally: Nie wiedziałam, ze byłam adoptowana. Przybrana
˙
matka okrutnie mnie biła i traktowała jak słuzc, dlatego do´
´
˙
rastałam w smutku i samotnosci. Było mi szczegolnie ci
´ zko,
bo od urodzenia nie słysz. Pewnego razu spotkałam Swiad´
´
kow Jehowy i zaczłam studiowac Bibli. Kiedy dowiedziała
´
si o tym moja przybrana matka, bezlitosnie zbiła mnie pa˙
sem i zmieniła zamki w drzwiach, zebym nie mogła wycho´
dzic z domu.
´ W wieku 20 lat uciekłam od niej i przygarnli mnie Swiadkowie. Na pocztku roku 2012 zostałam
ochrzczona.
170
ROCZNIK 2016
´
Linda:
Miałam 20 lat, gdy zgodziłam si studiowac Bibli
´
´ ´
´
ze Swiadkami Jehowy. Pozniej zaczłam uczszczac na zgro˙
madzenia okrgowe w Dzakarcie, gdzie program był tłumaczony na jzyk migowy. Poznałam tam wielu ´ innych niesłysz´
˙
´
cych, rowniez Sally — dziewczyn bdc Swiadkiem, ktora
´
´
mieszkała w Sumatrze Połnocnej. Czułam, jakbysmy si znały od dawna, ale nie miałam pojcia, skd brało si to wra˙
zenie.
´
´
Sally: Zostałysmy z Lind dobrymi przyjaciołkami. Prze´ ˙
´
mknła mi mysl, ze jestesmy do siebie podobne, ale nie przywizywałam do tego wagi.
´
Linda: W sierpniu 2012 roku, dzien przed chrztem, poczu˙
´
łam przemozn chc odnalezienia młodszej siostry. Błagałam
´
´ ´
Jehow: „Prosz, pozwol mi j odnalezc, bo chc jej o Tobie
´
´
opowiedziec”. Krotko potem mama otrzymała niespodziewa´
nego SMS-a od osoby, ktora znała losy mojej siostry. To za´
´
inicjowało seri zdarzen, ktore doprowadziły mnie do Sally.
´
˙
Sally: Kiedy Linda wyjasniła mi, ze jestem jej dawno utra˙
con siostr, od razu poleciałam do Dzakarty, by si z ni
´
spotkac. Mijajc bramki na lotnisku, ujrzałam Lind z rodzi˙
cami i jeszcze jedn starsz siostr, jak czekaj, zeby mnie
´ ˙
˙
´
powitac. Az drzałam z emocji. Usciskom i pocałunkom nie by´
˙
ło konca. Mama trzymała mnie w ramionach najdłuzej. Wszys´
˙
cy płakalismy. Gdy tata i mama ze łzami przeprosili za to, ze
˙
´
oddali mnie do adopcji, jeszcze dłuzej płakalismy i si obej´
mowalismy.
˙
´
Linda: Poniewaz byłysmy inaczej wychowywane, musiały´
´
´
´
smy si nauczyc akceptowac swoje odmienne osobowosci
´ ˙
i zwyczaje. Mimo roznic bardzo si kochamy.
˙
Sally: Teraz mieszkam z Lind i nalezymy do tego samego
˙
zboru jzyka migowego w Dzakarcie.
´
Linda: Byłysmy rozdzielone przez ponad 20 lat. Dzikuje˙
´
my Jehowie, ze nareszcie jestesmy razem!
INDONEZJA
171
Sto lat temu
1916
Bratu Russellowi towarzyszyli
pracowici pielgrzymi
´ ´
GDY nastał rok 1916, Wielka Wojna, nazwana pozniej I woj´
˙
n swiatow, szalała juz od ponad roku. Po obu stronach
frontu straty w ludziach były olbrzymie.
˙
˙
W Straznicy z 1 stycznia tamtego roku zauwazono: „Jed´
˙
nym ze skutkow owej wielkiej europejskiej wojny jest to, ze
´
mnostwo ludzi zwraca si ku religii i zastanawia nad przy´
´
szłosci”. W tym samym artykule wspomniano: „Bdzmy
´
´
˙
´
swiadomi otrzymanych przywilejow oraz mozliwosci i niech
´
´ ´
nie bdzie w nas bojazni, ale gorliwosc dla Boga i Jego Ordzia”.
´
Mysl przewodnia na rok 1916 nawoływała braci, by zgodnie ze słowami z Rzymian 4:20
pozostawali mocni w wie´
rze’. Wielu Badaczy Pisma Switego wziło te słowa do ser´
ca i przyniosło im to obfite błogosławienstwa.
´
´
lali wspołwyznawcom zacht oraz wskazowek. W roku 1916
´
co najmniej 69 pielgrzymow, wykonujc swoje zadania,
´
przemierzyło w sumie prawie milion kilometrow.
´
Jeden z takich braci, Walter Thorn, w przemowieniu na
´
´
kongresie w miescie Norfolk w stanie Wirginia porownał
´
´
´
chrzescijanski boj do Wielkiej Wojny. Powiedział: „Szacuje
˙
´
si, ze w obecnym czasie pod broni jest 20—30 milionow
˙
´ ´
˙
mzczyzn. (...) Choc swiat o tym nie wie, istnieje tez inna ar˙
´
mia. S to zołnierze Pana, ktorzy podobnie jak oddział Ge˙
deona walcz, ale nie cielesnym orzem. Walcz o prawd
´ ´
´
i prawosc; tocz szlachetny boj o wiar”.
˙
˙
´
Słuzba mimo cizkich warunkow wojennych
´ ˙
˙
Podrozujcy przedstawiciele Towarzystwa Straznica nazywani pielgrzymami wdrowali od miasta do miasta i udzie-
´
We Francji podczas bitwy nad Somm, ktora rozegrała si
w drugiej połowie 1916 roku, rannych lub zabitych zosta˙
´
ło ponad milion zołnierzy. W innych czsciach kraju mi´
˙
mo trudnych warunkow wojennych cizko pracujcy bracia
˙
wspierali klasy, czyli zbory. Straznica z 15 stycznia tamtego
172
STO LAT TEMU — 1916
´
Zachcajce wizyty pielgrzymow
ROCZNIK 2016
173
´
`
roku zawierała list Josepha Lefevre’a, Badacza Pisma Swi´
´
tego, ktory po inwazji oddziałow niemieckich na Francj
´
w roku 1914 musiał uciekac z rodzinnego Denain. Udał si
˙
on na południe, do Paryza, i przyłczył do jedynej w tym
´
´
´
miescie klasy Badaczy. Choc był słabego zdrowia, wkrotce
prowadził wszystkie zebrania.
`
´
Po pewnym czasie do Josepha Lefevre’a dołczył Theo´
´
˙
´
´
phile Lequime, ktory rowniez opuscił Denain. Wczesniej
´
brat Lequime zamieszkał w Auchel i tam zaczł tłumaczyc
˙
´
artykuły ze Straznicy oraz wysyłac je do braci w nieokupowanych regionach Francji. Jednak władze wojskowe nabra´
´
´
ły podejrzen co do jego działalnosci i musiał wyjechac z Au`
chel. Brat Lefevre potraktował przyjazd brata Lequime’a do
˙
´
Paryza jako odpowiedz na swoje modlitwy.
´
´
Wspołpraca tych chrzescijan okazała si bardzo owocna.
`
´
Brat Lefevre relacjonował: „Mamy klas, ktora składa si
´
´ ´
´
z około 45 osob (...). Czsc z nich doswiadczyła, jak wspa´
niałym zaszczytem jest poswicenie [si Bogu], i robi szybkie postpy duchowe. Prawie wszyscy uczszczaj na coty´
godniowe zebrania swiadectwa”.
´ ´
Zachowali neutralnosc
´
Podczas wojny niejeden brat musiał podjc decyzj
´
w kwestii neutralnosci. W Wielkiej Brytanii uchwalono usta˙
´
w o słuzbie wojskowej, na mocy ktorej powołano do armii
˙
wszystkich mzczyzn´ w wieku od 18 do 40 lat. Jednak wielu Badaczy Pisma Switego nieugicie zachowywało neu´ ´
tralnosc.
˙
Na przykład w Straznicy z 15 kwietnia 1916 roku wydrukowano list brata Wardena ze Szkocji. Napisał on: „Jeden
´
´
´
z moich synow ukonczył 19 lat. Jak dotd daje dobre swiadectwo na rzecz Pana, odmawiajc wstpienia do armii.
´
´
˙
I chocby miało go za to czekac rozstrzelanie, ufam, iz otrzy´
´
ma Łask Niebiansk, dziki ktorej bdzie nadal stanow´
czo obstawał przy zasadach prawdy i prawosci”.
174
ROCZNIK 2016
James Frederick Scott, młody kolporter z Edynburga
w Szkocji, za odmow wstpienia do wojska stanł przed s´
˙
dem. Po rozpatrzeniu wszystkich dowodow sd stwierdził, ze
´
brat Scott „zostaje objty wyjtkiem okreslonym w ustawie”,
i go uniewinnił.
´
Jednak wielu innych nie potraktowano w ten sposob.
˙
´
Sprawozdanie zamieszczone w Straznicy z 15 pazdziernika
˙
´
´ ´
1916 roku informowało, ze do wrzesnia sposrod 264 braci
starajcych si o takie zwolnienie 23 włczono w skład per´
´ ´
sonelu cywilnego armii. Pozostali, z ktorych czsc „otrzyma´
´
ła rozmaite kary”, mieli wykonywac „prace na rzecz pan´
stwa, na przykład przy budowie drog, w kamieniołomach
˙
itp.”. Tylko piciu braci zwolniono ze słuzby wojskowej.
Umiera Charles Taze Russell
´
´
16 pazdziernika 1916 roku Charles Taze Russell,
ktory
´
w tamtym czasie przewodził Badaczom Pisma Switego, wy´ ˙
´
´
brał si w podroz do zachodniej czsci Stanow Zjednoczo´
´
nych, by tam wygłaszac przemowienia. Nigdy z niej nie po´
´
wrocił. Wczesnym popołudniem we wtorek 31 pazdziernika
´
64-letni brat Russell zmarł w pocigu w miejscowosci Pampa w Teksasie.
´
Wielu braci nie potrafiło sobie wyobrazic, by ktokolwiek
´
´
mogł zajc miejsce brata Russella. W ostatniej woli opubli˙
kowanej w Straznicy z 1 grudnia 1916 roku wyraził on swo´
´
je pragnienia zwizane z działalnosci, ktorej tak długo
przewodził. Jedno pytanie pozostawało bez odpowiedzi: Kto
go zastpi?
´ ´
Decyzja miała zapasc na dorocznym zgromadzeniu statu´
towym Pensylwanskiego Towarzystwa Biblijnego i Traktato˙
´
wego — Straznica na pocztku roku 1917. Osoby, ktore na
´
nie przybyły, zagłosowały jednomyslnie. Ale nastpne mie˙
´
´ ´
´
sice pokazały, ze ta jednomyslnosc była krotkotrwała,
´
a braci czekały ogniowe proby.
STO LAT TEMU — 1916
175
2015 ˙
Najwazniejsze dane
´
Liczba Oddziałow:
´
Liczba krajow:
´
Liczba zborow:
Liczba obecnych na Pamitce:
˙
Liczba spozywajcych emblematy:
˙
Najwyzsza liczba głosicieli:
Przecitna liczba głosicieli:
Procent wzrostu w stosunku do roku 2014:
Liczba ochrzczonych:
´
Przecitna liczba pionierow pomocniczych:
´
Przecitna liczba pionierow pełnoczasowych:
˙
Liczba godzin spdzonych w słuzbie:
´
Przecitna liczba studiow biblijnych:
89
240
118 016
19 862 783
15 177
8 220 105
7 987 279
1,5
260 273
443 504
1 135 210
1 933 473 727
9 708 968
´
˙
´
´
W roku słuzbowym 2015 Swiadkowie Jehowy wydali ponad 236 milionow dolarow
´
´
´ ˙
na zaspokojenie potrzeb pionierow specjalnych, misjonarzy i nadzorcow podrozuj´
cych, usługujcych na przydzielonych im terenach. ˛ Na całym swiecie w Biurach
´
˙
˙
Oddziałow pracuje 26 011 ordynowanych sług Bozych. Wszyscy
´ oni ´ nalez do
´
´
´
Ogolnoswiatowej Wspolnoty Specjalnych Sług Pełnoczasowych Swiadkow Jehowy.
176
ROCZNIK 2016
Obchody Pamitki
Pitek 3 kwietnia 2015 roku
´
W SOBOT 7 marca 2015 roku zbory na całym swiecie
rozpoczły czterotygodniow kampani — celem było za˙
proszenie mozliwie najwikszej liczby ludzi na uroczys´ ´
´
´
tosc upamitniajc smierc Jezusa Chrystusa oraz na
´
˙
´ ´
˙
wykład wyjasniajcy, jaki mozna odniesc z niej pozytek.
´
´
Zaproszono miliony osob — bezposrednio, przez
´ telefon
lub przez e-mail. Jaki przyniosło to rezultat? Swiadkowie
˙
Jehowy bardzo si ucieszyli, ze w pitek 3 kwietnia w ob´
chodach tego swita uczestniczyły 19 862 783 osoby.
´
´
Teraz dokłada si wszelkich staran, by tym, ktorzy byli
´
´
obecni, pomoc przyłczyc si do ludu Jehowy w wielbie´
niu prawdziwego Boga, dziki czemu mogliby zaznac Jego
´
´
czułej miłosci oraz obfitych błogosławienstw (Mich. 4:2).
´
Zaproszono miliony osob
Rezultat:
´
bezposrednio
19 862 783
przez telefon
˙
NAJWAZNIEJSZE DANE
przez e-mail
obecnych
177
´ ´
´
Sprawozdanie
z działalnosci˙ Swiadkow Jehowy
´
na całym swiecie w roku słuzbowym 2015
Kraj lub terytorium
Albania (D-11)
Andora (F-4)
Angola (N-6)
Anguilla (O-32)
Antigua (P-32)
Argentyna (N-36)
Armenia (G-9)
Aruba (Q-29)
Australia (O-19)
Austria (F-5)
˙
Azerbejdzan (G-9)
Azory (G-1)
Bahamy (G-35)
Bangladesz (J-14)
Barbados (Q-33)
Belgia (E-4)
Belize (H-33)
Benin (L-4)
Bermudy (F-36)
Bhutan (H-14)
´
Białorus (E-7)
Birma (J-15)
Boliwia (M-36)
Bonaire (Q-30)
´
Bosnia i Hercegowina (C-10)
Botswana (O-6)
Brazylia (L-37)
Brytyjskie W-py Dziewicze (O-31)
Bułgaria (F-7)
Burkina Faso (K-3)
Burundi (M-7)
Chile (M-35)
Chorwacja (B-9)
Chuuk (Truk) (L-21)
Curaçao (Q-30)
Cypr (H-7)
Czad (K-6)
´
Czarnogora (D-10)
Czechy (E-5)
Dania (D-4)
´
´
˙
Litery i liczby przy nazwach krajow okreslaj ich połozenie
na mapach umieszczonych za tabel.
Liczba
´
ludnosci
˙
Najwyzsza liczba
głos. w r. 2015
Liczba mieszk.
na głos.
Przec. głos.
w r. 2015
Procent
wzrostu
Przec. głos.
w r. 2014
Liczba ochrzcz.
w r. 2015
Przec. pion.
pomocn.
Przec. pion.
pełnocz.
Liczba
´
zborow
3 204 000
79 330
24 383 301
13 600
80 200
42 657 055
3 026 900
109 028
23 884 166
8 584 926
9 593 000
246 353
388 000
160 995 642
277 800
11 209 044
347 900
10 880 000
62 000
775 480
9 496 000
54 647 652
10 725 000
18 905
3 791 622
2 262 000
204 873 755
30 100
7 284 500
18 106 000
9 231 000
18 006 407
4 290 612
48 651
156 971
885 600
14 037 000
631 490
10 541 466
5 678 348
5 415
181
115 948
71
472
148 565
11 117
975
67 606
21 338
1 351
739
1 686
255
2 557
25 497
2 567
12 430
526
3
5 918
4 149
25 174
122
1 189
2 153
805 044
263
2 368
1 743
13 132
76 296
5 427
42
2 033
2 575
710
278
16 269
14 652
592
438
210
192
170
287
272
112
353
402
7 101
333
230
631 355
109
440
136
875
118
258 493
1 605
13 171
426
155
3 189
1 051
254
114
3 076
10 388
703
236
791
1 158
77
344
19 770
2 272
648
388
5 381
170
111 123
62
462
147 379
11 019
953
66 753
21 216
1 303
730
1 630
243
2 506
24 661
2 515
11 716
448
3
5 828
4 099
24 836
118
1 170
2 099
787 470
256
2 290
1 656
12 577
75 168
5 372
37
1 987
2 536
687
270
15 471
14 564
4
1
8
-3
-3
1
5 190
169
102 753
64
478
145 277
10 978
931
66 484
20 990
1 220
748
1 630
211
2 524
24 531
2 425
11 352
463
228
4
7 462
2
3
4 888
260
35
1 605
403
105
16
50
13
61
489
120
486
18
1 223
18
13 748
3
43
19 913
2 221
65
5 639
1 464
327
90
207
96
201
1 601
475
1 591
82
86
3
1 565
2
7
2 014
142
14
797
300
13
15
27
6
30
370
62
186
5
5 579
3 941
23 976
116
1 180
2 122
767 449
260
2 149
1 598
11 852
74 498
5 412
48
1 931
2 467
646
265
15 407
14 462
173
115
1 265
3
13
93
28 349
540
9
5 748
4
29
9 893
1 001
39
3 114
1 106
136
48
85
14
154
1 166
137
766
18
1
506
124
2 394
5
89
147
41 958
15
135
103
1 084
5 392
350
3
106
169
33
29
847
719
1 290
546
4 676
15
188
271
91 055
32
613
271
1 861
11 583
485
12
190
406
69
57
1 077
923
76
74
329
2
16
46
11 802
4
53
44
269
963
67
1
25
40
17
6
226
179
2
1
7
-2
15
-1
1
4
3
-3
100
4
4
4
2
-1
-1
3
-2
7
4
6
1
-1
-23
3
3
6
2
1
120
99
823
2 458
186
100
64
37
11
291
140
´
Ogołem
godzin
Przec.
´
studiow bibl.
Liczba obecn.
na Pamitce
1 914 716
35 375
30 712 362
13 384
94 796
35 136 722
3 457 851
165 652
11 948 544
3 784 884
496 937
181 291
374 274
105 200
455 496
4 045 368
751 033
3 356 769
115 621
953
1 915 608
857 564
7 912 833
27 545
332 446
566 268
172 695 296
59 617
811 728
497 487
4 223 708
19 684 208
1 097 863
17 373
393 300
639 822
172 985
98 495
2 636 242
2 415 133
6 132
113
502 848
108
570
126 606
7 555
1 009
29 751
11 990
1 838
871
2 077
554
2 262
10 895
4 325
29 253
340
3
4 989
4 134
42 201
169
551
4 552
863 612
251
2 962
3 328
39 049
64 178
2 250
136
2 337
1 840
1 304
181
7 274
6 023
12 945
320
529 827
252
1 230
315 790
23 318
2 922
116 022
34 359
2 674
1 680
4 198
993
6 531
43 325
8 705
41 706
909
7
10 212
8 438
77 110
357
1 972
6 323
1 743 624
825
5 267
4 499
50 743
174 761
8 472
230
5 463
4 609
4 582
589
26 177
21 527
Kraj lub terytorium
Dominika (P-33)
Dominikana (O-29)
Ekwador (K-34)
Estonia (D-6)
Etiopia (L-8)
Falklandy (Q-37)
˙
Fidzi (N-24)
Filipiny (K-18)
Finlandia (C-7)
Francja (F-4)
Gabon (M-5)
Gambia (K-2)
Ghana (L-3)
Gibraltar (G-3)
Grecja (G-6)
Grenada (Q-32)
Grenlandia (A-38)
Gruzja (G-9)
Guam (K-20)
Gujana (J-37)
Gujana Francuska (J-37)
Gwadelupa (P-32)
Gwatemala (H-33)
Gwinea (K-2)
Gwinea Bissau (K-2)
´
Gwinea Rownikowa (L-5)
Haiti (O-28)
Hiszpania (G-3)
Holandia (E-4)
Honduras (H-33)
Hongkong (J-17)
Indie (J-12)
Indonezja (M-17)
Irlandia (E-2)
Islandia (B-1)
Izrael (H-8)
Jamajka (H-34)
Japonia (G-19)
Kajmany (H-34)
˙
Kambodza (K-16)
Kamerun (L-5)
Kanada (C-31)
Kazachstan (F-11)
Kenia (M-8)
Liczba
´
ludnosci
˙
Najwyzsza liczba
głos. w r. 2015
Liczba mieszk.
na głos.
Przec. głos.
w r. 2015
Procent
wzrostu
Przec. głos.
w r. 2014
Liczba ochrzcz.
w r. 2015
Przec. pion.
pomocn.
Przec. pion.
pełnocz.
Liczba
´
zborow
´
Ogołem
godzin
Przec.
´
studiow bibl.
Liczba obecn.
na Pamitce
72 700
10 478 756
16 278 844
1 313 271
99 391 000
2 840
887 027
100 621 100
5 471 753
64 200 000
1 756 708
1 990 924
27 451 357
29 833
10 787 690
109 600
55 984
3 729 500
159 358
782 359
241 922
410 335
14 941 600
11 750 000
1 844 325
810 613
9 993 000
46 439 864
16 956 486
8 758 900
7 298 600
1 299 213 900
256 000 000
6 676 364
329 000
8 548 984
2 793 300
126 573 481
60 000
15 577 899
22 637 185
36 162 252
17 563 000
47 233 491
450
37 536
87 020
4 095
10 083
11
3 097
201 761
18 574
127 444
4 216
252
129 046
129
28 816
602
155
18 531
790
3 013
2 429
8 192
38 766
835
149
1 918
20 516
111 411
30 042
23 130
5 590
42 566
26 238
6 422
382
1 567
11 911
215 216
223
924
41 376
115 234
17 797
28 005
162
279
187
321
9 857
258
286
499
295
504
417
7 900
213
231
374
182
361
201
202
260
100
50
385
14 072
12 378
423
487
417
564
379
1 306
30 522
9 757
1 040
861
5 456
235
588
269
16 859
547
314
987
1 687
437
36 946
85 468
4 074
10 013
11
2 958
199 551
18 496
125 519
3 972
230
124 004
127
28 592
579
145
18 279
740
2 941
2 373
8 058
38 140
765
141
1 653
19 552
109 457
29 508
22 653
5 509
41 866
25 361
6 281
367
1 511
11 815
214 523
217
894
37 869
114 123
17 545
26 578
3
2
4
423
36 240
82 547
4 091
9 768
10
2 938
190 930
18 588
124 298
3 816
208
119 199
124
28 677
578
145
18 100
733
2 846
2 288
8 025
37 192
737
133
1 574
18 899
108 900
29 495
22 077
5 557
39 355
24 489
6 210
368
1 450
11 889
215 294
228
802
37 319
113 617
17 475
25 820
9
1 445
5 336
85
496
1
231
10 146
221
2 365
169
10
5 062
2
617
3
3
502
23
105
78
183
1 360
49
8
122
902
2 197
529
1 093
191
2 902
1 066
120
4
42
348
2 160
6
43
1 455
1 688
559
1 267
18
2 490
6 030
237
702
1
179
12 440
746
7 434
257
7
5 014
9
1 675
30
6
1 181
46
166
152
419
2 139
45
13
99
1 202
7 906
1 339
1 350
427
3 116
2 193
336
19
95
561
19 480
11
35
1 867
6 375
1 435
1 177
69
7 337
14 201
493
2 316
10
567
1 002
54
217
1
78
3 246
303
1 702
38
4
1 852
2
390
10
6
229
9
46
46
120
881
19
3
15
275
1 533
360
433
68
587
465
119
7
26
188
3 059
3
14
339
1 397
248
619
112 093
11 606 518
23 538 094
840 294
3 377 845
1 696
745 243
49 798 859
3 069 284
27 364 109
1 149 145
62 093
30 107 656
32 314
6 607 009
134 780
33 091
4 569 185
190 844
704 966
689 167
1 516 962
9 765 437
225 496
67 461
489 580
5 320 115
27 364 771
4 677 702
6 756 205
1 670 339
10 070 577
6 808 314
1 424 752
79 372
392 851
2 437 190
81 576 771
51 668
449 816
9 394 420
22 870 030
5 247 691
6 924 219
722
69 892
142 010
2 723
7 570
9
4 615
268 598
10 468
58 530
8 906
388
400 672
55
13 237
719
142
8 796
1 037
5 062
5 425
8 625
49 613
1 884
507
5 801
42 074
57 290
12 421
35 739
6 062
54 005
31 168
3 563
271
1 262
13 561
166 049
232
2 239
73 129
54 805
12 791
46 515
1 448
120 103
260 366
6 793
25 323
26
11 845
576 542
25 924
219 748
11 646
579
353 891
174
46 822
1 534
351
32 569
1 943
12 837
9 401
19 763
97 106
3 136
701
6 860
86 029
190 233
51 743
67 573
9 619
120 601
55 864
11 779
692
3 242
37 111
300 406
651
2 251
97 390
187 322
31 435
66 820
3
10
1
5
1
4
11
4
2
1
1
3
4
3
4
6
5
3
1
3
-1
6
4
1
4
-1
-5
11
1
3
487
38 813
2 001
14 049
519
42
12 890
21
4 133
80
24
3 197
116
433
374
621
5 646
118
31
213
2 774
14 414
1 696
4 262
1 018
6 196
3 269
884
51
220
1 504
65 354
27
498
4 145
12 121
3 449
3 544
Kraj lub terytorium
Kirgistan (G-12)
Kiribati (M-24)
Kolumbia (J-35)
Kongo, Dem. Rep. (M-6)
Kongo, Rep. (M-5)
Korea Południowa (G-18)
Kosowo (D-11)
Kosrae (L-22)
Kostaryka (J-34)
Kuba (G-34)
Lesoto (P-7)
Liban (H-8)
Liberia (L-2)
Liechtenstein (F-4)
Litwa (D-6)
Luksemburg (E-4)
Łotwa (D-6)
Macedonia (D-11)
Madagaskar (O-9)
Madera (H-1)
Majotta (N-9)
Makau (J-17)
Malawi (N-8)
Malezja (L-16)
Mali (K-3)
Malta (G-5)
Martynika (P-32)
Mauritius (O-10)
Meksyk (G-31)
Mołdawia (F-7)
Mongolia (F-15)
Montserrat (P-32)
Mozambik (O-7)
Namibia (O-5)
Nauru (M-23)
Nepal (H-13)
Nevis (P-32)
Niemcy (E-5)
Niger (K-4)
Nigeria (L-4)
Nikaragua (H-33)
Niue (O-26)
Norfolk (P-23)
Norwegia (C-4)
Liczba
´
ludnosci
˙
Najwyzsza liczba
głos. w r. 2015
Liczba mieszk.
na głos.
Przec. głos.
w r. 2015
Procent
wzrostu
Przec. głos.
w r. 2014
Liczba ochrzcz.
w r. 2015
Przec. pion.
pomocn.
Przec. pion.
pełnocz.
Liczba
´
zborow
5 895 062
104 607
49 367 000
77 267 000
4 620 000
50 293 000
2 350 000
6 616
4 819 000
11 258 597
2 135 000
5 053 624
4 190 000
37 370
2 898 062
562 958
2 000 000
2 108 434
24 967 390
258 686
230 338
642 900
16 000 000
30 986 035
17 599 694
419 000
395 027
1 330 000
121 856 500
4 069 000
2 959 134
4 900
25 727 911
2 459 000
10 436
27 153 225
12 100
81 083 551
19 899 000
182 201 962
5 912 800
1 190
1 329
5 189 400
5 134
150
166 373
206 309
7 448
100 544
241
24
30 115
96 487
4 123
3 734
6 475
91
3 140
2 058
2 303
1 318
32 426
1 192
162
310
89 626
4 897
295
692
4 820
1 815
832 981
19 972
445
21
57 144
2 306
14
2 251
64
165 754
282
367 103
27 707
26
6
11 598
1 148
697
297
375
620
500
9 751
276
160
117
518
1 353
647
411
923
274
868
1 600
770
217
1 422
2 074
179
6 328
59 660
605
82
733
146
204
6 650
233
450
1 066
745
12 063
189
489
70 564
496
213
46
222
447
5 071
136
165 089
176 585
6 080
99 950
236
20
29 601
95 825
3 837
3 671
6 112
85
3 101
2 042
2 275
1 293
30 941
1 147
147
294
80 776
4 804
284
665
4 755
1 785
818 481
19 776
435
19
53 027
2 247
11
2 204
56
163 871
272
338 955
27 054
24
5
11 472
3
-4
2
-2
-2
4 936
142
161 876
180 343
6 193
100 289
237
17
29 086
95 592
3 871
3 659
6 022
88
3 130
2 028
2 296
1 323
29 385
1 134
130
298
82 671
4 668
286
623
4 749
1 749
802 903
19 846
405
18
51 637
2 208
15
2 004
53
163 246
282
329 757
26 169
25
8
11 359
202
437
17
8 753
7 829
339
9 579
16
3
1 429
6 716
168
191
227
3
192
113
149
100
1 633
78
10
19
3 303
288
26
29
268
102
34 264
1 203
38
1
1 972
120
1
134
2
7 101
7
11 995
1 397
1
1 058
39
23 732
18 387
466
39 347
85
6
3 337
9 791
430
183
738
2
474
126
347
194
5 198
103
46
69
6 547
1 263
55
75
562
149
136 512
2 223
181
9
4 900
271
1
753
2
12 308
40
36 968
4 132
3
517
940
67
3
2 550
3 642
77
1 358
6
1
433
1 524
90
57
126
1
50
32
36
24
696
17
3
4
1 447
116
7
8
64
25
13 088
240
9
1
1 154
44
1
36
1
2 187
7
6 145
484
1
1
166
18
2
-1
1
-3
-1
1
-1
-2
5
1
13
-1
-2
3
-1
7
2
2
7
6
3
2
-27
10
6
-4
3
3
-4
-38
1
5 885
10 274
149
3 045
6
1
863
3 624
133
66
440
4
68
6
47
37
1 780
23
3
13
5 958
175
23
18
138
54
21 764
531
39
2 773
31
141
2 647
14
12 573
821
111
´
Ogołem
godzin
Przec.
´
studiow bibl.
Liczba obecn.
na Pamitce
1 541 668
5 297
45 801
310
41 318 347
222 442
42 707 866
556 852
1 668 830
20 438
46 188 497
79 826
113 454
483
8 413
56
6 446 313
34 861
19 107 502
172 538
909 831
6 774
595 115
2 206
1 755 648
21 661
10 292
41
796 224
2 655
363 097
1 118
594 514
2 058
357 297
1 040
9 133 114
79 143
251 283
825
56 682
352
103 742
356
15 775 188
116 274
1 639 860
8 671
112 954
854
123 877
235
1 090 051
5 376
355 012
2 093
202 740 223 1 064 408
4 143 138
13 863
199 142
797
8 897
71
10 935 184
90 657
554 371
4 381
1 227
14
817 986
4 515
8 817
55
28 343 642
77 941
69 565
377
72 505 273
798 359
7 067 722
44 264
4 708
20
507
3
1 937 038
5 614
10 838
418
510 952
1 131 161
25 444
134 894
574
118
69 247
231 958
10 266
6 533
44 716
135
5 018
3 895
3 750
2 903
131 087
1 935
338
715
296 711
12 539
1 163
1 192
10 613
4 124
2 242 804
35 813
1 280
108
291 356
7 726
92
7 268
213
270 447
805
739 234
88 843
54
19
17 889
Liczba
´
ludnosci
˙
Najwyzsza liczba
głos. w r. 2015
Nowa Kaledonia (O-23)
270 710
Nowa Zelandia (Q-24)
4 618 522
Pakistan (H-12)
188 925 000
Palau (L-19)
21 108
Palestyna (H-8)
4 680 000
Panama (J-34)
3 661 000
Papua-Nowa Gwinea (M-20)
7 708 577
Paragwaj (M-37)
6 917 579
Peru (L-35)
31 151 643
Pohnpei (Ponape) (L-22)
35 981
Polska (E-6)
38 478 602
Portoryko (O-31)
3 683 200
Portugalia (G-2)
9 869 783
Rep. Południowej Afryki (P-6)
54 490 000
´
´
Rep. Srodkowoafrykanska (L-6)
4 900 000
Rep. Zielonego Przyldka (K-1)
545 993
Reunion (O-10)
843 617
Rodrigues (O-11)
41 669
Rosja (C-15)
146 042 093
Rota (K-20)
2 477
Rumunia (F-6)
21 240 000
Rwanda (M-7)
11 262 564
Saba (O-32)
2 000
´
Saint-Barthelemy (O-32)
9 269
Saint Kitts (O-32)
46 000
Saint Lucia (Q-33)
173 800
Saint-Martin (O-32)
36 522
Saint-Pierre i Miquelon (D-37)
6 299
Saint Vincent i Grenadyny (Q-32)
109 344
Saipan (K-20)
48 220
Salwador (H-33)
6 142 600
Samoa (N-25)
193 483
´
Samoa Amerykanskie (N-26)
57 642
San Marino (F-5)
32 890
Senegal (K-2)
15 129 273
Serbia (C-11)
8 118 146
Seszele (M-9)
91 650
Sierra Leone (L-2)
6 092 000
Sint Eustatius (P-32)
3 100
Sint Maarten (O-32)
37 400
Słowacja (F-6)
5 421 433
Słowenia (B-8)
2 068 000
Sri Lanka (L-13)
21 416 445
Stany Zjednoczone (E-32)
321 773 600
2 277
14 224
1 021
89
74
16 572
4 228
10 023
124 897
73
122 021
25 832
48 840
100 082
2 613
2 143
3 010
52
175 615
10
40 575
26 680
13
28
218
773
323
14
346
215
40 013
547
233
208
1 194
3 895
347
2 166
24
391
11 386
1 985
5 902
1 231 867
Kraj lub terytorium
Liczba mieszk.
na głos.
Przec. głos.
w r. 2015
Procent
wzrostu
Przec. głos.
w r. 2014
Liczba ochrzcz.
w r. 2015
Przec. pion.
pomocn.
Przec. pion.
pełnocz.
Liczba
´
zborow
119
2 164
325
13 929
185 039
960
237
80
63 243
71
221
16 224
1 823
3 916
690
9 719
249 120 260
493
69
315
121 018
143
25 585
202
48 633
544
96 631
1 875
2 544
255
2 098
280
2 980
801
48
832 172 977
248
9
523
40 370
422
25 061
154
12
331
26
211
203
225
727
113
313
450
14
316
336
224
194
154
39 643
354
519
247
218
158
202
12 671
1 168
2 084
3 861
264
333
2 813
2 037
129
22
96
340
476
11 276
1 042
1 911
3 629
5 775
261 1 195 081
6
2 047
13 884
928
78
70
15 626
3 868
9 309
117 211
74
122 381
25 709
48 706
95 369
2 471
2 042
2 961
43
165 322
10
40 371
23 507
7
24
203
740
311
15
332
198
39 346
522
218
204
1 150
3 857
331
1 937
22
336
11 105
1 930
5 615
1 186 598
100
397
73
5
3
584
230
469
4 866
2
1 885
600
1 076
3 779
131
104
72
163
683
46
6
3
982
245
594
9 317
6
6 385
1 529
3 211
4 830
133
140
191
5
12 952
2
2 169
2 264
1
2
9
39
15
1
32
16
2 024
28
11
16
83
303
24
114
1
15
567
121
346
56 455
185
1 251
99
19
12
2 773
415
1 592
27 755
20
7 958
3 535
4 288
11 164
314
411
330
5
30 963
3
3 831
4 496
2
5
34
104
28
5
44
35
5 467
79
33
32
148
609
33
242
3
38
819
232
794
167 404
30
185
18
2
2
313
106
216
1 419
1
1 327
324
644
2 108
53
35
37
1
2 547
1
548
589
3
3
1
4
1
4
3
-7
-1
1
3
3
1
12
5
-10
7
71
8
-2
1
-7
1
-2
1
-1
-1
2
1
5
1
2
-1
3
1
4 526
890
1 722
12
34
4
11
1
835
29
42
73
10
147
3
291
50
211
28 358
1
4
11
5
1
8
2
685
12
3
2
26
61
4
37
1
5
142
30
108
14 063
´
Ogołem
godzin
Przec.
´
studiow bibl.
Liczba obecn.
na Pamitce
487 664
2 582 505
200 900
26 883
17 444
4 428 058
952 176
2 811 125
39 683 210
22 996
19 140 641
5 966 791
10 037 634
21 975 559
692 466
634 354
689 321
11 740
48 858 784
4 177
7 809 840
9 541 885
3 422
8 080
53 493
194 300
68 998
5 198
94 908
55 010
9 195 509
140 678
63 610
56 121
328 746
1 057 663
81 926
565 540
5 798
76 529
1 861 585
447 571
1 317 282
268 657 014
2 901
8 408
1 248
182
72
24 236
7 078
15 165
196 798
158
52 256
16 309
28 687
140 789
7 874
4 423
2 450
65
113 529
15
25 623
67 184
36
34
278
1 220
525
6
511
314
45 286
792
351
115
2 010
2 273
414
5 242
48
450
4 135
1 064
8 564
737 471
6 473
26 008
4 035
233
167
54 213
34 707
24 298
383 251
212
191 524
56 404
91 472
250 754
16 350
8 033
6 297
122
294 180
26
78 300
83 107
54
97
773
2 296
1 037
22
1 139
557
92 188
2 065
835
351
2 606
7 939
935
9 553
84
1 147
21 623
2 942
15 415
2 475 339
Liczba
´
ludnosci
˙
Najwyzsza liczba
głos. w r. 2015
Suazi (P-7)
1 287 000
Sudan (K-7)
40 720 640
Sudan Południowy (L-7)
11 864 683
Surinam (J-37)
540 000
Szwajcaria (F-4)
8 237 666
Szwecja (B-6)
9 804 082
Tahiti (M-27)
268 207
Tajlandia (K-15)
67 959 000
Tajwan (J-17)
23 465 003
Tanzania (M-8)
51 420 567
Timor Wschodni (N-18)
1 250 000
Tinian (K-20)
3 136
Togo (L-4)
7 305 000
Tonga (O-25)
105 894
Trynidad i Tobago (R-33)
1 333 100
Turcja (G-8)
77 700 000
Turks i Caicos (N-29)
34 300
Tuvalu (M-24)
9 894
Uganda (L-7)
36 076 000
Ukraina (E-7)
42 529 112
Urugwaj (O-37)
3 424 567
Vanuatu (N-23)
269 442
Wallis i Futuna (N-25)
14 315
Wenezuela (J-36)
30 851 300
Wgry (A-10)
9 855 000
Wielka Brytania (E-3)
62 863 330
Włochy (G-5)
60 795 612
˙
´
Wybrzeze Kosci Słoniowej (L-3)
22 671 331
´
Wyspa sw. Heleny (N-3)
4 000
Wyspy Cooka (O-26)
13 313
Wyspy Dziewicze USA (O-31)
106 300
Wyspy Marshalla (L-23)
53 158
Wyspy Owcze (C-2)
50 145
Wyspy Salomona (M-22)
584 020
´
˙
Wyspy sw. Tomasza i Ksizca (M-4)
194 006
Yap (L-19)
11 376
Zambia (N-7)
15 077 660
Zimbabwe (O-7)
15 576 901
´
30 innych krajow
3 124
608
1 308
2 896
19 219
22 446
3 132
4 405
9 703
16 255
301
23
23 112
233
9 679
2 611
340
86
7 112
142 736
12 031
743
50
142 117
22 582
137 631
251 032
10 607
122
217
626
223
119
1 962
773
30
177 695
45 072
38 833
Kraj lub terytorium
´
´
Ogołem (240 krajow)
8 220 105
Liczba mieszk.
na głos.
Przec. głos.
w r. 2015
Procent
wzrostu
Przec. głos.
w r. 2014
Liczba ochrzcz.
w r. 2015
Przec. pion.
pomocn.
Przec. pion.
pełnocz.
Liczba
´
zborow
´
Ogołem
godzin
Przec.
´
studiow bibl.
Liczba obecn.
na Pamitce
412
66 975
9 071
186
429
437
86
15 428
2 418
3 163
4 153
136
316
454
138
29 759
101
115
5 073
298
285
363
286
217
436
457
242
2 137
33
61
170
238
421
298
251
379
85
346
3 063
595
1 218
2 849
18 611
22 236
3 079
4 258
9 582
16 129
284
15
19 067
208
9 543
2 514
332
64
6 832
141 364
11 614
557
44
138 860
22 400
134 491
250 277
10 302
118
194
586
183
112
1 915
754
28
171 167
43 361
35 795
3
16
1
3
2
58
54
139
132
347
594
167
137
387
856
16
122
47
71
261
861
994
237
278
858
678
23
1
1 304
13
662
189
21
1
489
10 834
655
22
2
10 205
1 333
6 738
18 696
769
2
12
36
13
5
72
70
2
5 598
2 633
3 173
265
87
164
287
1 046
2 203
456
1 410
3 123
1 900
67
3
1 858
31
1 216
399
59
1
1 046
19 672
960
82
5
27 532
1 980
13 063
33 944
1 599
1
4
7,3
2 983
515
1 201
2 765
18 323
22 156
2 990
4 022
9 256
15 761
242
15
18 158
216
9 503
2 408
323
60
6 468
149 787
11 471
525
46
134 913
22 444
134 308
248 871
9 781
115
194
602
171
117
1 787
708
28
168 693
41 688
33 372
92
16
33
55
270
315
44
106
142
475
4
1
282
3
122
31
6
1
142
1 566
158
12
1
1 807
296
1 605
2 997
293
3
3
10
4
4
51
11
1
2 806
1 185
844
640 177
181 266
310 442
671 767
2 978 799
3 837 623
831 361
1 699 727
3 949 344
3 982 299
108 447
4 294
5 014 266
51 553
2 092 005
704 250
98 477
7 900
2 159 573
34 985 826
2 209 082
138 329
10 158
41 575 997
4 576 242
24 867 057
60 979 620
3 256 150
9 821
38 202
147 276
52 953
32 937
409 908
279 619
11 292
34 270 962
11 190 296
17 166 611
4 403
1 583
3 132
5 218
9 285
10 394
4 335
6 611
14 631
33 373
601
29
59 501
299
11 331
1 705
686
72
19 559
84 590
9 501
1 370
72
197 284
12 163
60 066
119 827
28 496
65
203
591
474
105
2 316
3 041
110
379 165
100 248
66 167
8 841
2 308
4 682
9 889
31 755
35 366
8 822
8 715
19 261
55 355
750
43
67 069
628
24 103
4 546
1 060
247
23 157
236 261
23 583
3 720
174
433 763
39 727
225 584
435 046
64 724
272
469
1 743
914
192
9 807
3 226
136
809 840
114 500
74 469
7 987 279
1,5
7 867 958
3
6
4
2
17
5
-4
4
3
7
6
-6
1
6
-4
3
1
5
3
-3
7
-4
7
6
905
8
260
79
12
363
3 922
302
34
3
6 721
555
2 286
4 911
544
1
22
9
1
127
73
1
9 855
2 302
2 194
20
85
31
31
265
150
8
13 612
5 462
13 150
260 273 443 504 1 135 210
118 016 1 933 473 727 9 708 968 19 862 783
1
A
B
2
3
4
5
6
7
8
SŁOWENIA
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
´
BO SNIA
I HERCEGOWINA
FINLANDIA
ESTONIA
W
ŁOTWA
DANIA
LITWA
HOLANDIA
KALININGRAD
´
WIELKA
NIEMCY
BIAŁORUS
BRYTANIA
POLSKA
LUKSEMBURG
BELGIA
GUERNSEY
UKRAINA
CZECHY SŁOWACJA
JERSEY FRANCJA
AUSTRIA
MOŁDAWIA
SZWAJCARIA
F
B
ANDORA
PORTUGALIA
R O S J
SERBIA
LIECHTENSTEIN
W
C
H
TUNEZJA
D
MACEDONIA
Y
ALBANIA
GRECJA
E
K A Z A C H S T A N
MONGOLIA
CYPR
SYRIA
MALTA
LIBAN
IRAK
IZRAEL
PALESTYNA
JORDANIA
UZBEKISTAN
˙
TURKMENISTAN
TADZYKISTAN
˙
AZERBEJDZAN
IRAN
WYSPA
WNIEBOWSTPIENIA
WYSPA
´
SW. HELENY
O
OCEAN
AT L A N T Y C K I
P
Q
ANGOLA
ZAMBIA
C H I N Y
BHUTAN
J
WAKE
HONGKONG
MAKAU
LAOS
TAJLANDIA
TINIAN
FILIPINY
˙
KAMBODZA
BRUNEI
K
GUAM
YAP
WIETNAM
WYSPY
MARSHALLA
POHNPEI
PALAU
CHUUK
MALEZJA
HAWAJE
SAIPAN
ROTA
L
KOSRAE
NAURU
KIRITIMATI
K
SINGAPUR
I
N
D
O
N
E
Z
A
J
PAPUA-NOWA GWINEA
WALLIS
I FUTUNA
˙
FIDZI
TIMOR WSCHODNI
VANUATU
MAURITIUS
NOWA
KALEDONIA
RODRIGUES
A U S T R A L I A
LESOTHO
OCEAN
I
R
I
B
A
SAMOA
TONGA
SAMOA N
AMERY´
KANSKIE
NIUE
2
3
4
P
I N DY J S K I
NOWA
ZELANDIA
5
6
7
8
9
10
11
12
13
O
WYSPY COOKA
Q
R
WYSPY KERGUELENA
1
I
TOKELAU
NORFOLK
TRISTAN DA CUNHA
R
T
M
TUVALU
WYSPY
SALOMONA
SUAZI
REPUBLIKA
POŁUDNIOWEJ
AFRYKI
H
TAJWAN
BIRMA
WYSPY
KOKOSOWE
REUNION
G
MIDWAY
BANGLADESZ
KOMORY
MAJOTTA
MALAWI
ZIMBABWE
NAMIBIA
MADAGASKAR
BOTSWANA
MOZAMBIK
OCEAN
S P O KOJ N Y
JAPONIA
REPUBLIKA
KOREI
AFGANISTAN
WYSPY
NEPAL
KUWEJT
PAKISTAN
ALGIERIA
KANARYJSKIE
BAHRAJN
ARABIA
LIBIA
EGIPT
SAHARA
KATAR
SAUDYJSKA
ZACHODNIA
INDIE
J
ZJEDNOCZONE
REP.
EMIRATY ARABSKIE
ZIELONEGO MAURETANIA
OMAN
PRZYLDKA
NIGER
SENEGAL M A L I
ERYTREA
JEMEN
CZ A D
K
S UDA N
˙
BURKINA
GAMBIA
DZIBUTI
SOKOTRA
FASO
GWINEA
REP.
GWINEA
NIGERIA
SOMALIA
´
ETIOPIA
BISSAU
GHANA
SUDAN
SRODKOWO´
BENIN
SRI LANKA
SIERRA
AFRYKANSKA POŁUDNIOWY
L LEONE LIBERIA
TOGO
KAMERUN
´
˙
UGANDA
MALEDIWY
WYBRZE´ ZE KOSCI SŁONIOWEJ
KENIA
˙
RWANDA
WYSPY SW. TOMASZA I KSIZCA
´
GABON
E
GWINEA ROWNIKOWA
DEM. REP.
EL
BURUNDI
M
SZ
KONGA
REP. KONGA
SE
TANZANIA
F
´
KOREA NSKA REPUBLIKA
LUDOWO-DEMOKRATYCZNA
KIRGISTAN
GRUZJA
ARMENIA
TURCJA
GRECJA
C
ALASKA
KOSOWO
BUŁGARIA
ŁO
C
MONAKO
H
HISZPANIA SAN MARINO Y
GIBRALTAR
MADERA
MAROKO
ŁO
´
CZARNOGORA
RUMUNIA
AZORY
N
A
NORWEGIA
MAN
IRLANDIA
´
P OŁNOCNA
IRLANDIA
E
WGRY
CHORWACJA
SZWECJA
WYSPY
OWCZE
D
H
10
A
ISLANDIA
C
G
9
GRENLANDIA
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
A
GRENLANDIA
B
C
K A N A D A
D
SAINT-PIERRE
I MIQUELON
S T A N Y
E
OCEAN
AT L A N T Y C K I
Z J E D N O C Z O N E
A M E R Y K I
F
BERMUDY
BAHAMY
G
H
MEKSYK
OCEAN
S P O KOJ N Y
KAJMANY
BELIZE
KUBA
JAMAJKA
HONDURAS
GWATEMALA
SALWADOR
NIKARAGUA
KOSTARYKA
PANAMA
J
GALAPAGOS
WENEZUELA
KOLUMBIA
GUJANA
SURINAM
GUJANA
FRANCUSKA
EKWADOR
K
MARKIZY
BRAZYLIA
L
PERU
TUAMOTU
BOLIWIA
M
TAHITI
TURKS I CAICOS
BRYTYJSKIE WYSPY DZIEWICZE
N
ANGUILLA
HAITI
O
PARAGWAJ
CHILE
PITCAIRN
TUBUAI
ARGENTYNA
SINT MAARTEN
SAINT-MARTIN
URUGWAJ
´
SAINT-BARTHELEMY
SAINT KITTS
NEVIS
ANTIGUA
GWADELUPA
DOMINIKANA
PORTORYKO
WYSPY DZIEWICZE
SABA
´
STANOW ZJEDN.
SINT EUSTATIUS
MONTSERRAT
DOMINIKA
MARTYNIKA
SAINT LUCIA
SAINT VINCENT
BARBADOS
ARUBA CURAÇAO
I GRENADYNY
GRENADA
BONAIRE
P
Q
FALKLANDY
TRYNIDAD
I TOBAGO
R
27
28
29
30
31
32
33
34
GEORGIA
POŁUDNIOWA
35
36
37
38
´
´
Aby uzyskac wicej informacji, odwied
z stron www.jw.org
´
lub skontaktuj si ze Swiadkami Jehowy.
˙
Moje sprawozdanie ze słuzby — rok 2016
Publikacje
(drukowane
i elektroniczne)
´
Styczen
Luty
Marzec
´
Kwiecien
Maj
Czerwiec
Lipiec
´
Sierpien
´
Wrzesien
´
Pazdziernik
Listopad
´
Grudzien
´
Ogołem
´
Wyswietlone
filmy
Godziny
Odwiedziny
ponowne
Liczba
prowadzonych
´ ˙
roznych
´
studiow biblijnych

Podobne dokumenty