w numerze - Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku

Komentarze

Transkrypt

w numerze - Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku
W NUMERZE:
WIEŚCI Z WOJEWÓDZTWA
4
Pomorska wieś coraz piękniejsza
Z ŻYCIA POMORSKIEGO OŚRODKA DORADZTWA ROLNICZEGO
5
9
10
11
O nas: Działalność doradcza w powiecie sztumskim
Lustracja pól i debata w powiecie kartuskim
Pokaz pól doświadczalnych w SDOO w Karżniczce
Dzień Pola w Lubaniu
POMORSKA IZBA ROLNICZA
12
13
15
15
16
17
Pomorski Piknik Zbożowy 2012
W Meklemburgii i Brandenburgii
Posiedzenie Rady Powiatowej PIR Powiatu Kartuskiego
Posiedzenie Rady Powiatowej PIR Powiatu Puck
Posiedzenie Rady Powiatowej PIR Powiatu Słupskiego
Posiedzenie Rady Powiatowej PIR Powiatu Sztum
Gdzie kupić kwalifikowany
materiał siewny?
str. 30
Przedstawiamy ofertę asortymentową
niektórych podmiotów, które w obecnym sezonie będą prowadzić sprzedaż
kwalifikowanego materiału siewnego
zbóż ozimych.
DLA WSI I REGIONU
18
20
22
24
25
Wsparcie dla rolników produkujących żywność wysokiej jakości
Poznaliśmy laureatów konkursu AgroLiga 2011
Konkurs AgroLiga 2012
Warto przeczytać
Aktualne informacje prawne dla rolnictwa
ZARZĄDZANIE GOSPODARSTWEM ROLNYM
27
29
Sytuacja na rynkach podstawowych produktów rolno-żywnościowych
Warto przeczytać
NA POLACH I ŁĄKACH
30
30
33
34
35
36
38
Co z przechowywanym ziarnem?
Gdzie kupić kwalifikowany materiał siewny?
Międzynarodowa Wystawa Rolnicza AGRO SHOW 2012
Zapraszamy do podpisywania umów na świadczenie usług doradczych...
Końcowe zabiegi ochrony roślin na plantacjach ziemniaka
Przypominamy – wrzesień
O ziemniakach w Słupi Wielkiej
W CHLEWNI I OBORZE
39
41
45
Produkcja kiszonki z kukurydzy
Kandydaci do medali
Przypominamy - wrzesień
W TROSCE O ŚRODOWISKO
46
Obszary szczególnie narażone w województwie pomorskim już są!
Z WIZYTĄ U ROLNIKA
48
49
50
Z wizytą w Zdradzie
Warto przeczytać
Na szczycie Kilimandżaro
DONIESIENIA
51
54
55
57
Rolnik na studiach
Bezpieczne wakacje w gospodarstwie rolnym
Śladami produktów turystycznych terenów wiejskich
XVI Powiatowy Turniej KGW w powiecie tczewskim
W DOMU I ZAGRODZIE
63
64
Co warto wiedzieć o piwoniach?
Śliwkowe pyszności
OFERTY
Produkcja kiszonki
z kukurydzy
str. 39
W nowoczesnych systemach żywienia
bydła kiszonka z kukurydzy jest podstawową paszą objętościową skarmianą przez cały rok. Jednak, aby kiszonka była paszą wartościową, smaczną,
chętnie zjadaną przez zwierzęta, musimy przestrzegać pewnych podstawowych zasad przy jej produkcji.
Obszary szczególnie
narażone w województwie
pomorskim już są!
str. 46
Z dniem 29 czerwca 2012 r. jako OSN-y
w woj. pomorskim zostały zatwierdzone niektóre obręby geodezyjne w
powiatach: tczewskim, starogardzkim
i sztumskim obejmujące łączną powierzchnię 383,2 km².
ROZRYWKA DLA DOROSŁYCH I DLA DZIECI
RAPORT Z RYNKU
3
Wieści z województwa
Pomorska wieś coraz piękniejsza
Pieniądze unijne płyną szerokim strumieniem do pomorskich
wsi. W całym województwie, jak grzyby po deszczu, powstają
nowe obiekty – świetlice wiejskie, domy kultury, boiska,
place zabaw.
T
o efekt wdrażania Programu
Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013, który realizowany jest na Pomorzu od
2009 r. Jednym z działań, cieszących
się największym zainteresowaniem,
jest działanie pod nazwą „Odnowa
i rozwój wsi”. O pieniądze mogą
ubiegać się tu gminy, organizacje
samorządowe mające status pożyt-
ku publicznego, kościoły, a także
organizacje pozarządowe.
Na odnowę i rozwój
17 kwietnia br. zakończył się
trzeci konkurs z zakresu „Odnowy
i rozwoju wsi”, ogłoszony przez
Zarząd Województwa Pomorskiego. Zainteresowanie konkursem
było ogromne – do Urzędu Mar-
szałkowskiego wpłynęło prawie
200 wniosków! Większość z nich
– 161 aplikacji – dotyczy dofinansowania przedsięwzięć realizowanych przez gminy. Siedemnaście wniosków o wsparcie działań
z zakresu odnawiania i konserwacji
obiektów sakralnych złożyły kościoły. Osiem wniosków przedstawiły
instytucje kultury, a trzy aplikacje
złożyły organizacje pozarządowe.
Łączna kwota dostępnych środków unijnych przeznaczonych na
wsparcie tych operacji wynosi ok.
35,5 mln zł.
– Tegoroczny nabór wniosków
w ramach „Odnowy i rozwoju wsi”
był rekordowy pod względem liczby złożonych aplikacji, bardzo nas to
cieszy – przyznaje Justyna Durzyńska, Dyrektor Departamentu Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego.
– Wiele gmin i instytucji przekonało
się, że przez gąszcz unijnych przepisów można przebrnąć, a na terenie
województwa niebawem pojawią
się kolejne „odnowione” obiekty.
Na usługi
Kolejny nabór wniosków – dla
działania „Podstawowe usługi dla
gospodarki i ludności wiejskiej” –
zakończył się w maju. Po raz pierwszy w ramach tego działania gminy
mogły aplikować o środki unijne
z Programu Rozwoju Obszarów
Wiejskich na dofinansowanie projektów dotyczących budowy, remontu
lub wyposażenia targowiska stałego.
O wsparcie tego typu przedsięwzięć
ubiega się 11 podmiotów.
Wszystkie złożone wnioski zostaną najpierw ocenione pod względem formalnym i merytorycznym,
a ostateczną decyzję o wyborze najpotrzebniejszych i najciekawszych
projektów podejmie Zarząd Województwa Pomorskiego.
Karolina Litka
Budowa świetlico-remizy w Smętowie Granicznym, która została oddana do użytku
w 2011 roku (fot. 1), a także remont dachu kościoła w Wielu (fot. 2) były dofinansowane
z działania „Odnowa i rozwój wsi”
4
Przedruk z Magazynu Samorządu
Województwa Pomorskiego
„Pomorskie”
nr 3 (93) maj - czerwiec 2012
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Z życia Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego
O NAS
W ramach cyklu prezentującego jednostki organizacyjne
PODR w Gdańsku, przedstawiamy
Biuro Powiatowe Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Sztumie.
Działalność doradcza w powiecie sztumskim
W
Biurze Powiatowym Ośrodka Doradztwa
Rolniczego w Sztumie pracuje 6 doradców
działających na terenie powiatu sztumskiego, w skład którego wchodzą miasto i gmina Sztum,
miasto i gmina Dzierzgoń, gmina Stary Targ, gmina
Stary Dzierzgoń i gmina Mikołajki Pomorskie. Siedziba władz powiatu mieści się w Sztumie.
„Białej Góry” i „Rzeki Nogat”, zaś w części środkowej
Obszar Chronionego Krajobrazu „Rzeki Dzierzgoń”
i „Jeziora Dzierzgoń”. Na południowo-wschodnim
krańcu powiatu rozpościera się północna część Parku
Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego.
Powiat zajmuje 729,61 km2, co stanowi 4% powierzchni województwa pomorskiego. Liczba ludności powiatu wynosi 43.834 mieszkańców, czyli 2%
ludności województwa. Gęstość zaludnienia wynosi
60 mieszkańców na 1 km2.
Powiat sztumski położony jest we wschodniej części województwa pomorskiego. Sąsiaduje z powiatem
malborskim, kwidzyńskim, tczewskim, jak również
trzema powiatami województwa warmińsko-mazurskiego, tj. powiatem elbląskim, ostródzkim i iławskim.
Wraz z powiatem malborskim, kwidzyńskim i nowodworskim tworzy tzw. grupę powiatów zawiślańskich
województwa pomorskiego.
Na obszarze powiatu, położonego na północnym
krańcu Pojezierza Iławskiego, przeważa krajobraz pojezierny z bogatą szatą roślinną, urozmaiconą rzeźbą
terenu oraz licznymi, drobnymi zbiornikami wodnymi.
Atutem powiatu sztumskiego są ekologicznie nieskażone tereny, lasy obfitujące w zwierzynę łowną - dziki,
sarny, jelenie, oraz jeziora wspaniale nadające się do
uprawiania wędkarstwa oraz sportów wodnych. W zachodniej części powiatu rozpościerają się fragmenty obszaru Natura 2000, Obszarów Chronionego Krajobrazu
Jezioro Białe koło Sztumu
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
W strukturze użytkowania terenu dominują użytki rolne oraz kompleksy leśne. W ramach ogólnej
powierzchni 72961 ha, użytki rolne zajmują 52637 ha
(72,14%), w tym grunty orne 44262 ha (84,09%), łąki
4303 ha (8,17%), pastwiska 3688 ha (7,01%), sady, ogrody i plantacje wieloletnie 384 ha (0,73%). Grunty nieużytkowane rolniczo zajmują 20324 ha (27,86%).
Powiat sztumski cechuje się relatywnie dobrymi
i średnimi warunkami glebowymi. W klasyfikacji gruntów ornych dominują klasy III a, III b, IV a, w użytkach
zielonych klasy III i IV. Niewielki udział stanowią grunty klas I i II. Sprzyja to prowadzeniu produkcji roślinnej
na wysokim poziomie technologicznym i uzyskiwaniu
plonów, gwarantujących dobre efekty ekonomiczne gospodarstw rolnych.
Na terenach o stosunkowo niskich klasach bonitacyjnych obserwuje się zainteresowanie rolników
produkcją ekologiczną. W chwili obecnej kilka gospodarstw zajmuje się tym tematem i ma zamiar uzyskać
status gospodarstwa ekologicznego.
W strukturze zasiewów dominują zboża (75,90%),
rzepak (11,10%) oraz buraki cukrowe (2,40%) i kuku-
5
Z życia Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego
rydza (3,70%). Pozostałe uprawy zajmują powierzchnię 6,90% gruntów ornych. Średni plon pszenicy ozimej
wyniósł w 2011 roku 5 t/ha, rzepaku 2,2 t/ha, buraków
cukrowych 52 t/ha i zielonki z kukurydzy 50 t/ha.
W produkcji zwierzęcej dominuje chów bydła
mlecznego (6823 krów) i mięsnego oraz trzody chlewnej (6568 macior). W gospodarstwach z bydłem mlecznym obserwuje się duże zainteresowanie rolników budową nowych obór i modernizacją starych budynków,
w celu zapewnienia warunków dobrostanu zwierząt
i ochrony środowiska. W gospodarstwach trzodowych,
w budynkach inwentarskich, usprawniana jest obsługa zwierząt poprzez montaż autokarmników, poideł,
a także dostosowuje się je do tuczu na głębokiej ściółce.
Na terenie powiatu działalność rolniczą prowadzi
ok. 1 400 podmiotów. Przeciętna wielkość gospodarstwa rolnego wynosi ok. 38 ha. Powiat sztumski należy do czołówki powiatów w kraju pod względem
średniej powierzchni gruntów rolnych przypadających na gospodarstwo. W terenie obserwuje się zjawisko „głodu ziemi”. Każdym potencjalnym areałem do
sprzedaży interesuje się wielu rolników. Ceny ziemi
przewyższają średnie ceny wojewódzkie wg GUS. Zauważalna jest też działalność rolników zmierzająca do
modernizacji gospodarstw, wyposażenia ich w maszyny i urządzenia poprawiające wydajność i podnoszące
jakość wytwarzanych produktów.
Na terenie powiatu sztumskiego funkcjonuje sześć
grup producentów rolnych. Są to:
Nazwa grupy
Przedmiot
współpracy
Adres
Grupa Producentów ziarno zbóż
Rolnych „Stążki”
i nasiona roślin
Sp. z o.o.
oleistych
Stążki,
82-433 Mikołajki
Pomorskie
„Skimrol” Sp. z o.o.
ziarno zbóż
i nasiona roślin
oleistych
Pierzchowice 16,
82-433 Mikołajki
Pomorskie
„Hektar” Sp. z o.o.
ziarno zbóż
i nasiona roślin
oleistych
Szpitalna Wieś 7,
82-400 Sztum
Grupa Producentów ziarno zbóż
Rolnych „Gronajny” i nasiona roślin
Sp. z o.o.
oleistych
Niski stopień uprzemysłowienia i czyste powietrze sprzyja rozwojowi gospodarstw agroturystycznych w powiecie. Przykładem takiej działalności na
terenie gminy Stary Dzierzgoń jest, między innymi,
gospodarstwo agroturystyczne Anny Duni położone
w malowniczej miejscowości Przezmark.
Gospodarstwo agroturystyczne Anny Duni w Przezmarku
W gminie Stary Targ zapraszamy do wsi Bukowo,
gdzie dobra kuchnia, konie, zadbane gospodarstwo,
miła atmosfera przyciągają agroturystów do gospodarstwa Krystyny Sztuckiej. Specjalność kuchni to: pieczona kaczka z jabłkami, czernina z kluskami ziemniaczanymi, pierogi z kapustą i grzybami, sernik pieczony
z własnego twarogu. W kuchni wykorzystuje się nabiał
z własnej produkcji: masło, twarożek, śmietankę itp.
Gospodarstwo położone jest na bardzo malowniczym
terenie. Tu każdy znajdzie ciszę i odpoczynek.
Gronajny 36,
82-400 Sztum
Spółdzielnia
świnie żywe:
Gronajny 36,
Producentów Trzody prosięta, warchlaki; 82-400 Sztum
„Powiśle i Żuławy”
mięso wieprzowe:
świeże, chłodzone,
mrożone
„Jasna” Sp. z o.o.
ziarno zbóż
i nasiona roślin
oleistych
Jasna
82-440 Dzierzgoń
Grupy producenckie przez 5 lat korzystają z dofinansowania ze środków unijnych na ich funkcjonowanie w wysokości 5, 5, 4, 3, 2% obrotu rocznego.
Rolnicy z terenu powiatu sztumskiego uczestniczą
również w tworzeniu i rozwijaniu sieci Dziedzictwa
Kulinarnego oraz Listy Produktów Tradycyjnych.
6
Gospodarstwo
agroturystyczne
Krystyny Sztuckiej
w Bukowie
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Z życia Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego
Łatwa komunikacja oraz położenie w samym
centrum terenu, na którym zachowała się duża liczba zamków gotyckich, tworzy ze Sztumu dobrą bazę
wypadową. Okolica posiada wiele walorów turystycznych np. śluzę w Białej Górze. Piękne lasy, pełne oczek
wodnych i dzikich ostępów czy rezerwatów przyrody,
to znakomite tereny zarówno na spacery, grzybobrania czy wycieczki rowerowe.
W Gospodarstwie Agroturystycznym „Pałac”
w Barlewicach koło Sztumu można zjeść posiłki wytwarzane na bazie lokalnych produktów np. kurczaka w białym sosie po sztumsku. Jest to miejsce często
odwiedzane przez artystów. Są tu organizowane wystawy artystów z Polski oraz zagranicy oraz plenery
malarskie.
Gospodarstwo Agroturystyczne „Pałac” w Barlewicach
Dbając o czyste środowisko na terenie gminy i spełnienie warunków dostosowawczych do wymogów
UE, doradztwo rolnicze propaguje zasady wzajemnej
zgodności. W ramach tego działania przeszkolonych
zostało ponad 300 rolników z naszego powiatu. Takie
szkolenia teoretyczne i praktyczne odbyły się między
innymi w gospodarstwie Pana Jana Szymborskiego
w Zakrętach i Pana Zenona Gomoliszka we wsi Tabory oraz w gospodarstwie Stanisława Grzegorzewskiego w Jurkowicach.
Praktyczne szkolenie rolników z gminy Stary Dzierzgoń
w gospodarstwie Jana Szymborskiego w Zakrętach
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
Praktyczne szkolenie rolników z wymogów wzajemnej zgodności
(cross compliance) w gospodarstwie Zenona Gomoliszka w Taborach
Wizyta rolników w gospodarstwie Stanisława Grzegorzewskiego
w Jurkowicach
Część rolników skorzystała z funduszy unijnych
na modernizację gospodarstw, wybudowali zbiorniki
na gnojówkę i gnojowicę oraz płyty obornikowe.
W 2012 roku, na terenie powiatu sztumskiego, kwidzyńskiego i malborskiego, KRUS - przy współpracy
z Państwową Inspekcją Pracy w Malborku i BP ODR
w Sztumie - zorganizował X Ogólnokrajowy Konkurs
„Bezpieczne Gospodarstwo Rolne”. W konkursie wzięło udział 9 gospodarstw - po 3 gospodarstwa z każdego powiatu. Pierwsze miejsce w tym konkursie zdobył rolnik z powiatu sztumskiego - Jarosław Stawny
z Lubochowa, a Zygmunt Danielewski ze Starego Targu zajął czwarte miejsce.
Gospodarstwo
Jarosława
Stawnego
z Lubochowa
7
Z życia Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego
Podstawowym zadaniem doradztwa rolniczego
jest szkolenie, informowanie oraz podnoszenie kwalifikacji rolników i innych mieszkańców obszarów wiejskich, między innymi w zakresie: nowoczesnych metod
agrotechnicznych i hodowli zwierząt, rozwiązywania
problemów technologicznych i organizacyjno-ekonomicznych, rachunkowości w gospodarstwach rolnych,
rolnictwa ekologicznego, programów rolno-środowiskowych i ochrony środowiska, zarządzania gospodarstwem rolnym, w tym modernizacji, przy wsparciu kredytami preferencyjnymi i środkami z funduszy
strukturalnych UE. Te zagadnienia omawiane są na
szkoleniach organizowanych w okresie jesienno-zimowym, w których rolnicy biorą liczny udział.
GOK Mikołajki
Pomorskie szkolenie rolnicze
z udziałem Starosty
Wojciecha
Cymerysa
i Wójta Kazimierza
Kuleckiego
KGW z Bągartu zrzesza największą liczbę mieszkańców sołectwa. Aktywną działalność koła uwieczniło pozyskanie środków unijnych na modernizację
świetlicy i placu zabaw.
KGW Czernin kultywuje i podtrzymuje tradycje
i zwyczaje regionu. Członkinie koła posiadają własnoręcznie uszyte stroje ludowe, zbierają i śpiewają pieśni
ludowe, gotują i pieką tradycyjne potrawy. Biorą aktywny udział w imprezach promujących region oraz
w konkursach. W ramach współpracy PODR z krajami
Europy Wschodniej, panie wielokrotnie prezentowały
tradycje ludności powiatu sztumskiego.
Wizyta grupy ze Wschodu w KGW Czernin
Wyjazd
szkoleniowy
nt. odnawialnych
źródeł energii
do zakładu
„Widok Energia”
w Koniecwałdzie
Przewodnicząca KGW Lubochowo odsłania tablicę
upamiętniającą 700 lat Lubochowa
Olimpiada BHP
i Młodych
Producentów
Rolnych w Sztumie
BP ODR w Sztumie współpracuje także z aktywnymi kołami gospodyń wiejskich.
8
Zebranie
mieszkańców
i członkiń KGW
w odnowionej,
ze środków
unijnych,
świetlicy
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Z życia Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego
Wszystkich rolników zapraszamy do współpracy
i korzystania z usług doradczych BP ODR w Sztumie.
Pracownicy BP ODR w Sztumie:
mgr inż. Grażyna Pawłowska
doradca rolny,
specjalista ds. rachunkowości rolnej
FADN
mgr inż. Zdzisława Kosek-Mukeev
kierownik BP ODR w Sztumie
doradca rolny i rolnośrodowiskowy,
specjalista ds. rachunkowości rolnej
FADN
tel. kom. 693 970 004
e-mail: [email protected]
tel. kom. 607 427 250
e-mail: [email protected]
e-mail: [email protected]
inż. Wojciech Sołdaczuk
doradca rolny
Krzysztof Bobowski
doradca
tel. kom. 609 920 051
e-mail: [email protected]
tel. kom. 797 010 603
e-mail: [email protected]
mgr inż. Kazimierz Wieżel
doradca rolny
specjalista ds. rachunkowości rolnej
FADN
inż. Zbigniew Kitliński
doradca rolny,
specjalista ds. rachunkowości rolnej
FADN
tel. kom. 607 923 222
e-mail: [email protected]
tel. kom. 609 920 055
e-mail: [email protected]
Opracowała
Zdzisława Kosek-Mukeev
Lustracja pól i debata w powiecie kartuskim
P
oczątek lipca sprzyja lustracjom pól. W tym okresie przed zbiorami wyraźnie widać efekty pracy
wielu ludzi - począwszy od genetyka, chemika
aż do rolnika. Jedna z takich lustracji odbyła się 12 lipca br., w gminie Chmielno, pow. kartuski. Poprzedziła
ona coroczną debatę poświęconą sprawom rolnictwa.
Jej uczestnicy zapoznali się ze stanem uprawy kukurydzy w gospodarstwie Państwa Barbary i Huberta
Lewnów w Łączyńskiej Hucie.
W trakcie spotkania przedstawiciel firmy KWS
Polska Sp. z o.o. Pan Jarosław Kulczyński przedstawił
i scharakteryzował dziesięć odmian kukurydzy uprawianych w gospodarstwie. Stwierdził, że do uprawy
na tym terenie najlepiej nadaje się odmiana Ambrosini,
która bardzo dobrze zniosła różne tegoroczne anomalie
pogodowe, a jednocześnie ma niewielkie wymagania
glebowe. W trakcie lustracji poruszono również temat
nawożenia kukurydzy oraz omówiono wyniki zastosowania użyźniacza glebowego UGmax na plantacji,
działanie którego można było dostrzec gołym okiem.
Po części polowej, w pensjonacie turystycznym „Wichrowe Wzgórze” u Pani Marii Kostuch rozpoczęła się
debata, której współorganizatorami było Biuro Powiatowe ODR i Starostwo Powiatowe w Kartuzach. Była
to trzecia debata zorganizowana w powiecie kartuskim.
Tematem przewodnim były działania podejmowane na
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
rzecz rozwoju społeczności powiatu w sferze ochrony
środowiska. Na ten temat mówili: Pani Regina Kleina Kierownik Biura Powiatowego ODR w Kartuzach, Pan
Marcin Węsiora - Kierownik Biura Powiatowego ARiMR
w Kartuzach oraz Pan Piotr Wicki - Prezes Powiatowej Izby Rolniczej w Kartuzach. W trakcie debaty Pani
Ewelina Lila - Dyrektor Biura LGR Kaszuby przedstawiła również możliwości uzyskania dofinansowania w
ramach Lokalnej Grupy Rybackiej „Kaszuby”. Dużym
zainteresowaniem cieszył się temat pomp ciepła, wiatraków dla gospodarstw rolnych, ogniw fotowoltaicznych
i kolektorów słonecznych. Firma F.B. Sikora Energy przygotowała wystawę powyższych urządzeń.
Regina Kleina
9
Z życia Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego
Pokaz pól doświadczalnych
w SDOO w Karżniczce
W
dniu 26 czerwca br.
PODR w Gdańsku, Oddział w Strzelinie zorganizował pokaz szkoleniowy pod
nazwą „Lustracja pól doświadczalnych w Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian w Karżniczce”.
Pomimo niesprzyjających warunków pogodowych, na nasz pokaz licznie przybyli zainteresowani rolnicy i doradcy.
Podobnie jak w latach ubiegłych, wszyscy zgromadzili się
w „starej stodole”, w miejscu,
gdzie zwykle odbywają się prelekcje. Tu Pan Jan Rozenek - Kierownik Zespołu Specjalistów Branżowych PODR, Oddział w Strzelinie,
przywitał zgromadzonych gości
i zaprosił do udziału w lustracji
pól doświadczalnych oraz skorzystania z szerokiej wiedzy pracowników Stacji.
Następnie kierownik Działu
Badawczo-Doświadczalnego Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian
Pan Jarosław Kapiszka przedstawił
zakres prowadzonej działalności.
Opowiadał m.in. o prowadzonych
doświadczeniach i ich metodyce. Zwrócił uwagę na to, że doświadczenia i badania są źródłem
ważnych informacji o odmianach,
głównie o ich odporności na choroby i szkodniki, wysokości i stabilności plonowania oraz jakości plonu.
Zachęcał rolników do korzystania
z wyników badań porejestrowych
doświadczeń odmianowych. Do-
10
dał również, że Stacja zajmuje się
jedynie działalnością badawczą,
a nie handlową. Następnie oprowadzał zgromadzonych uczestników
spotkania po poletkach doświadczalnych, na których prowadzone
są badania, z takimi gatunkami roślin uprawnych, jak: zboża ozime
i jare, rzepak, ziemniaki i rośliny
strączkowe. Udzielał wyczerpujących odpowiedzi na liczne pytania
rolników dotyczące zarówno odmian roślin uprawnych, stanowisk,
jakie zajmowały dane rośliny, jak
również przedplonu, nawożenia,
ochrony i pielęgnacji, terminowości siewu, odporności na choroby
itd. Po wykładzie i prezentacji pól,
rolnicy bardzo chętnie skorzystali
z przygotowanego poczęstunku.
Spotkanie w Karżniczce, pomimo mało sprzyjających warunków
pogodowych, było udane, o czym
świadczyła frekwencja i zainteresowanie rolników prezentowanymi
tematami, a także gorąca dyskusja.
Katarzyna Łyskawa
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Z życia Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego
Dzień Pola w Lubaniu
J
ak co roku, w dniu 29 czerwca, w Lubaniu, odbył się Dzień
Pola. Na program imprezy składały się prezentacje pól wdrożeniowo-upowszechnieniowych (zboża,
rośliny strączkowe, ziemniaki).
Pierwszy raz od wielu lat można
było zwiedzać poletka z rzepakiem
ozimym uprawianym na glebach
lekkich. Podczas imprezy rolnicy mogli zaopatrzyć się również
w potrzebne środki do produkcji
rolnej, wysłuchać prelekcji Krzysztofa Kozdemby na temat możliwości uprawy rzepaku na glebach lekkich, a także zapoznać się
z wynikami Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego
i Rolniczego.
Dużym zainteresowaniem cieszyło się podsumowanie prac zespołu ds. Porejstrowego Doświadczalnictwa Odmianowego i Rolniczego.
Jednym z celów prowadzenia tego
typu doświadczeń jest utworzenie
listy zalecanych odmian (LZO) najbardziej nadających się do uprawy
w rejonie województwa pomorskiego. LZO jest tworzona corocznie dla zbóż ozimych i jarych,
rzepaku, ziemniaków, a od roku
2011 także dla grochu. Listę tych
odmian ustala się na podstawie
doświadczeń prowadzonych na
polach w Lubaniu, Wyczechach,
Karżniczce i Radostowie.
W tym roku prezentację polową rozpoczęto od doświadczeń ze
zbożami jarymi: pszenżytem (7 odmian), jęczmieniem (13 odmian)
i owsem (12 odmian). U wszystkich
przedstawianych odmian uczestnicy mogli zaobserwować spustoszenie, jakie poczyniła w uprawie
wiosenna susza. Doświadczenia
te omówiła Pani Mirosława Domańska ze SDOO w Radostowie.
Przedstawiła metodykę prowadzenia badań (PDOiR) i radziła,
jak wybrać najlepszą odmianę do
uprawy na własnym polu.
Tomasz Trzmielewski z firmy
DuPont skupił się natomiast na
ochronie zasiewów przed chwastami, chorobami i szkodnikami.
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
Następnie dr Stanisław Stawiński zaprezentował poletka z
roślinami strączkowymi Hodowli
Roślin Smolice Sp. z o.o., tj. grochem (4 odmiany), łubinem żółtym
(2 odmiany), łubinem wąskolistnym
(4 odmiany), a także mieszanką łubinu wąskolistnego z pszenżytem
jarym, jęczmienia jarego z grochem
i łubinu żółtego z wąskolistnym.
Prowadzący przedstawił możliwości
ochrony plantacji przed chwastami,
chorobami i szkodnikami, a także
udzielił cennych porad, jak dobrać
właściwą odmianę na swoje stanowisko i jak uniknąć popełnianych błędów podczas uprawy (fot. 1).
Kolejnym etapem pokazu były
zboża ozime, w tym: jęczmień
(14 odmian), pszenżyto (20 odmian), a także żyto (18 odmian). Tu
także zainteresowaniem cieszyły
się odmiany zalecane do uprawy
w rejonie Pomorza. Rolnicy mogli
porównać m.in. jak prezentowane odmiany przezimowały i na
tej podstawie oraz LZO wybrać
odmianę najlepszą dla swojego
gospodarstwa. Warto dodać, że
w bloku zbóż ozimych wyjątkowo
prezentował się jęczmień, który
bardzo dobrze zniósł warunki zimowe. Doświadczenia ze zbożami
ozimymi omówił specjalista PODR
- Krzysztof Kozdemba (fot. 2).
Po poletkach zbożowych zaprezentowana została kolekcja
6 odmian ziemniaków z PMHZ
Strzekęcin, którą przedstawił Pan
Marek Musielak. Omówił on wady
i zalety ziemniaków ze Strzekęcina. Następnie uczestnicy mogli
zobaczyć kolekcję 51 odmian tego
gatunku uprawianych w ramach
PDOiR, w tym: 8 bardzo wczesnych,
10 wczesnych, 17 średnio wczesnych, 5 średnio późnych i późnych
i 11 skrobiowych. Podczas prezentacji ziemniaków dużo uwagi poświęcono nowym odmianom, a także
zalecanym do uprawy na terenie
województwa pomorskiego. Zostały także omówione podstawowe
choroby, z jakimi mają do czynienia rolnicy na własnych polach. Tę
1.
2.
3.
część omówił specjalista Grzegorz
Manowski (fot. 3).
Na zakończenie najbardziej wytrwali udali się na pola z rzepakiem
ozimym, gdzie mogli zobaczyć
kolekcję dziewięciu odmian uprawianych na glebach lekkich i przy
okazji podjąć decyzję, czy warto go
siać na takim stanowisku, stosować
dobry płodozmian, który wpłynie
na poprawę struktury gleby, czy
uprawiać zboża w monokulturze,
co powoduje spadek plonów i degradację gleby.
Grzegorz Manowski
11
Pomorska Izba Rolnicza
Pomorski Piknik Zbożowy 2012
W
dniu 8 lipca br., w „Żuławskim Dworze”,
w miejscowości Grabiny Zameczek, gmina
Suchy Dąb odbył się Pomorski Piknik Zbożowy 2012, którego organizatorem była Krajowa Rada
Izb Rolniczych, przy ścisłej współpracy z Pomorską
Izbą Rolniczą (z Funduszu Promocji Zbóż i Przetworów Zbożowych).
Otwarcia Pikniku dokonali Wiceministrowie Rolnictwa: Pan Kazimierz Plocke i Pan Bogdan Dombrowski oraz Prezes Pomorskiej Izby Rolniczej, Pan Zenon
Bistram.
Na imprezę licznie przybyły koła gospodyń wiejskich oraz piekarnie, które zaprezentowały produkty
zbożowe, m.in. chleby, ciasta, pierogi, sękacze, kołacze,
różnego rodzaju kasze oraz wiele innych przetworów.
Podczas Pikniku przeprowadzono mnóstwo konkursów, gier, pokazów i zabaw dla dzieci oraz dorosłych, obfitujących we wspaniałe nagrody i upominki.
Podczas imprezy rozdawane były też ulotki i materiały promujące produkty oraz potrawy zbożowe.
Renata Wiczling
12
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Pomorska Izba Rolnicza
SPRAWOZDANIE Z WYJAZDU STUDYJNEGO DO NIEMIEC
W Meklemburgii i Brandenburgii
W dniach 16 - 21 lipca br. Sekretariat Regionalny Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich
Województwa Pomorskiego, we współpracy z Pomorską Izbą Rolniczą, zorganizował wyjazd
studyjny do Niemiec dla rolników z terenu województwa pomorskiego oraz przedstawicieli
instytucji działających na rzecz rolnictwa.
C
elem wyjazdu było przede wszystkim zaznajomienie uczestników z formami działalności rolniczej prowadzonej w odwiedzanych landach,
zapoznanie się z technologią produkcji ekoenergii, poznanie nowych technologii upraw polowych oraz wymiana wiedzy i doświadczeń zawodowych dotyczących możliwości rozwoju oraz wdrożenia zagadnień
produkcji biogazu i jego energetycznego wykorzystania w warunkach polskich.
Wyjazd skierowany był do rolników z województwa pomorskiego zaangażowanych w rozwój obszarów
wiejskich, przedstawicieli Pomorskiej Izby Rolniczej
oraz partnerów Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich.
Przy wyborze miejsca planowanego wyjazdu
wzięto pod uwagę fakt, że Niemcy są wiodącym
producentem rolnym w Unii Europejskiej i według
statystyk, zajmują drugie miejsce, jako największy
producent produktów rolnych. Ponadto są jednym
z liderów, jeśli chodzi o produkcję biogazu w Europie
i zastosowanie nowoczesnych technologii w rolnictwie. Wizyta była okazją do zapoznania się z niemieckimi doświadczeniami w dziedzinie odnawialnych
źródeł energii.
W trakcie kilkudniowego pobytu w Meklemburgii
uczestnicy wizyty studyjnej zwiedzili gospodarstwo
rolne w Suderholz, w którym znajduje się nowoczesna obora wraz halą udojową. Produkcja rolna oparta
jest tam na uprawie zbóż oraz chowie i hodowli krów
mlecznych. Gospodarstwo posiada również własną
biogazownię. Biogaz wykorzystywany jest przede
wszystkim na cele własne (energia elektryczna oraz
cieplna).
Natomiast podczas pobytu w gospodarstwie w Benitz, uczestnicy mieli okazję zapoznać się z nowoczesnymi metodami produkcji jałówek oraz z funkcjonowaniem biogazowni rolniczej o wielkości 1 MW. Właściciele
gospodarstwa zwrócili uwagę na rosnące znaczenie biogazu agrarnego oraz możliwości jego zastosowania.
Omówili również zasady wytwarzania biogazu, substraty do jego produkcji oraz zasady działania biogazowni (proces suchy oraz mokry).
Rolnicy z Pomorskiego zapoznali się też z systemem opodatkowania rolników podczas spotkania
z przedstawicielami Ministerstwa Finansów Landu
Meklemburgii, zwiedzili muzeum rolnictwa oraz
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
w kolejnym gospodarstwie rolnym zobaczyli najnowocześniejsze metody udoju krów oraz biogazownię
rolniczą funkcjonującą na bazie odpadów z tegoż gospodarstwa.
Ostatnim punktem wizyty w Niemczech było
zwiedzanie nowoczesnego gospodarstwa rolnego
w Schasmachtenhagen, w którym znajduje się nowoczesna instalacja fotowoltaiczna oraz biogazownia
i ferma wiatrowa. Instalacje te zasilają w energię
cieplną i elektryczną całe gospodarstwo rolne oraz
kilka sąsiednich.
13
Pomorska Izba Rolnicza
Udział w wizycie studyjnej umożliwił uczestnikom pogłębienie wiedzy dotyczącej polityki rozwoju obszarów wiejskich, wymianę doświadczeń oraz
zachęcił do zastosowania nowoczesnych rozwiązań
technologicznych w zakresie wykorzystania energii
odnawialnej we własnych gospodarstwach. Wizyta
w Niemczech potwierdziła, że warto zadbać o transfer
dobrych praktyk z tego kraju, z dziedzin odnawialnych źródeł energii, do województwa pomorskiego
zarówno ze względu na ochronę środowiska, jak i ze
względów finansowych.
Bezpośrednie korzyści dla rolnictwa i obszarów
wiejskich wynikające z rozwoju biogazowni rolniczych to:
- dywersyfikacja źródeł dochodów rolniczych - biogaz,
jako źródło stałych dochodów w rolnictwie (ceny
energii nie podlegają tak drastycznym wahaniom jak
ma to miejsce w przypadku cen płodów rolnych);
- nowy rynek zbytu dla lokalnej produkcji rolnej;
- efektywne i prośrodowiskowe zagospodarowanie
produktów ubocznych i pozostałości z rolnictwa
i przetwórstwa rolno-spożywczego;
- uprawa biomasy do celów energetycznych umożliwiająca pełne wykorzystanie potencjału ziemi
uprawnej;
- zmniejszenie wydatków gospodarstwa rolnego na
zakup energii elektrycznej/cieplnej (samowystarczalność energetyczna gospodarstwa);
14
- możliwość wykorzystania pozostałości pofermentacyjnych, jako nawozu organicznego (zmniejszenie
wydatków gospodarstwa na zakup nawozów mineralnych);
- wkład w zrównoważony rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich (wsparcie realizacji strategicznych celów politycznych Unii Europejskiej).
Wnioski:
• Rozwój produkcji biogazu rolniczego w Polsce stwarza okazję do włączenia rolników w aktywne uczestnictwo w innych sektorach krajowej gospodarki.
• Wysokie koszty inwestycji w produkcję biogazu
rolniczego wymagają zaangażowania dodatkowych
działań wspierających indywidualnych producentów rolnych.
Należy dążyć do rozwoju dwóch modeli tworzenia biogazowni rolniczych w Polsce:
1. biogazownie scentralizowane: oparte na partnerstwie
publiczno-prywatnym: wielu zainteresowanych inwestycjami w biogazownie rolnicze: rolnicy, grupy
producenckie, gminy, zakłady przemysłu spożywczego, dostawcy technologii i inne;
2. biogazownie indywidualne: wykorzystujące własny
surowiec i produkujące głównie na potrzeby własne.
W.P.
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Pomorska Izba Rolnicza
Posiedzenie Rady Powiatowej PIR
Powiatu Kartuskiego
W
dniu 27 lipca br. w Restauracji Kaszubskiej w Kartuzach odbyło się drugie
w tym roku posiedzenie Rady Powiatowej Pomorskiej Izby Rolniczej
Powiatu Kartuskiego. Głównym tematem posiedzenia było opiniowanie aktów prawa miejscowego, stu-
diów, planów zagospodarowania
przestrzennego, zmian do planów
zagospodarowania przestrzennego.
Na posiedzeniu obecni byli przedstawiciele Starostwa Powiatowego
w Kartuzach z wicestarostą i dyrektorami niektórych wydziałów oraz
wójtowie gmin.
Według
Przewodniczącego
Rady Powiatowej Pomorskiej Izby
Rolniczej Powiatu Kartuskiego
Pana Piotra Wickiego, zbyt wiele gruntów rolnych w powiecie
kartuskim jest przekształcanych
na działki budowlane. Powoduje to konflikty pomiędzy nowymi
mieszkańcami a rolnikami. Rolnicy
chcą powiększać swoje gospodarstwa, a mają trudności w zakupie
gruntów rolnych.
Amata Chrostowska
Posiedzenie Rady Powiatowej PIR
powiatu Puck
W
dniu 10 lipca br., w świetlicy wiejskiej w Świecinie odbyło się posiedzenie Rady Powiatowej Pomorskiej
Izby Rolniczej powiatu Puck.
Głównym tematem spotkania była restrukturyzacja gospodarstwa Prusiewo. W spotkaniu
uczestniczyli: Pan Zenon Bistram,
Prezes Pomorskiej Izby Rolniczej,
Pan Włodzimierz Olszewski, Dyrektor ANR, Pan Henryk Doering,
Wójt Gminy Krokowa, Pan Ryszard Drzewiecki i Pani Joanna
Figurewicz z ANR, Michał Krause
z ARiMR, Pani Iwona WielińskaFołta – Kierownik BP ODR w Pucku, członkowie Rady Powiatowej,
oraz zainteresowani rolnicy.
Po burzliwej dyskusji zatwierdzono następujący podział: działka cz. 356 o pow. 59,31 ha podział
na 3 działki zgodnie z zaznaczeniem na mapie, działka 698/11
o pow. 33,8674 ha sprzedaż w całości,
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
działka 629/4 o pow. 25,09 ha podział na 2 działki zgodnie z zaznaczeniem na mapie, działka 560/2
o pow. 30,66 ha sprzedaż w całości.
Taki podział został uzasadniony
położeniem i ukształtowaniem terenu oraz możliwością rolniczego
wykorzystania.
Na spotkaniu Pan Prezes Zenon Bistram przedstawił bieżącą
działalność Pomorskiej Izby Rolniczej oraz sytuację polskiego rolnictwa. Głos zabrali także przedstawiciele zaproszonych instytucji.
Wojciech Richert
15
Pomorska Izba Rolnicza
Posiedzenie Rady Powiatowej PIR
Powiatu Słupskiego
R
ada Powiatowa PIR, pod
przewodnictwem Zdzisława Kołodziejskiego, skorzystała tym razem z gościnności
Urzędu Miejskiego w Słupsku, który udostępnił salę konferencyjną
w ratuszu. Gościem posiedzenia był Wiceprezydent Słupska Krzysztof Sikorski.
Przedstawiciel Agencji Nieruchomości Rolnych, Ryszard Drzewiecki, omówił obowiązujące od
3 grudnia 2011 r., zmiany w ustawodawstwie. W związku z wyłączeniami 30% umów z dzierżawcami
posiadającymi powyżej 428 hektarów, będą organizowane spotkania
z udziałem samorządu rolniczego,
mające na celu rozdysponowanie
gruntów.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Eugeniusz
Diakun porównał przyjmowanie
wniosków w bieżącym roku z rokiem ubiegłym. Łącznie złożono
2745 wniosków o płatności bezpośrednie, tj. o 3 mniej niż w roku
ubiegłym. Dużym zainteresowaniem cieszył się Program rolnośrodowiskowy. Dominujące pakiety
to: „Ochrona gleb i wód” oraz
„Rolnictwo zrównoważone”.
Informacje o aktualnych działaniach OT Agencji Rynku Rolnego w Gdyni przedstawił Zastępca Dyrektora, Leszek Golasiński.
Poinformował, że gospodarstwa,
w których wymarzły uprawy,
po złożeniu wniosku, otrzymały
wsparcie finansowe.
ARR dysponuje również innymi formami pomocy, obejmującymi: pomoc żywnościową ze środków unijnych dostarczaną do PCK
i banków żywności, finansowanie
owoców i warzyw dla uczniów
szkół podstawowych klas I - III oraz
finansowanie szklanki mleka. Prelegent przedstawił następnie analizę kształtowania się aktualnych cen
zbóż i prognozy na wrzesień br.
16
Wiele kontrowersji wywołał temat uboju zwierząt gospodarskich,
szczególnie owiec i cieląt. Referująca temat dr Zofia Olszewska precyzyjnie omówiła obowiązujące
przepisy, które obligują rolników
do ich przestrzegania. Natomiast
Inspekcja Weterynaryjna nadzoruje i kontroluje realizację zapisów,
w tym zakresie.
Nie mniej emocji wzbudza
pobieranie opłat przez Agencję
Nasienną w zakresie „odstępstwa
rolnego”, które wraz z listem otwartym Zarządu PIR, skierowanym do
członków izb rolniczych, zaprezentował Prezes Zenon Bistram. Ponadto zapoznał radę z aktualnymi
tematami w obszarze rolnictwa,
podejmowanymi działaniami i zaprosił na kolejny piknik w ramach
promocji, planowany na wrzesień.
Następnie delegat do KRIR,
Andrzej Tandek zwrócił uwagę na
temat modulacji.
Rada uczestniczyła w posiedzeniu w pełnym składzie. Jej członkowie sygnalizowali zaniepokojenie
brakiem naboru do klasy kształcącej
w zawodzie rolnika, trudnościami
w powiększaniu gospodarstw rolnych, wynikającymi z cen gruntów
i konkurencyjności innych podmiotów przystępujących do przetargów, a także skomplikowanymi
przepisami, utrudniającymi prowadzenie gospodarstw rolnych.
Zenona Mazurczyk
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Pomorska Izba Rolnicza
Posiedzenie Rady Powiatowej PIR
z Powiatu Sztum
W dniu 6 lipca br. w Starostwie Powiatowym w Sztumie
odbyło się posiedzenie Rady Powiatowej Pomorskiej Izby
Rolniczej z Powiatu Sztum.
W
śród zaproszonych gości,
w posiedzeniu uczestniczyli: członkowie Rady
Powiatowej PIR, Wojciech Cymerys
– Starosta Powiatu Sztum, Stanisław
Anders - Członek Zarządu Pomorskiej Izby Rolniczej, Andrzej Zięta
- Kierownik PT KRUS w Sztumie,
Kazimierz Derdowski - Zastępca
Dyrektora Agencji Nieruchomości
Rolnych OT Gdańsk, Ryszard Drzewiecki z Agencji Nieruchomości
Rolnych OT Gdańsk, Stanisław Wierycho – Kierownik Sekcji Interwencji w Agencji Rynku Rolnego OT
Gdynia, Jan Ślusarczyk z Okręgowej
Stacji Chemiczno-Rolniczej w Gdańsku, Agnieszka Wojtach - Dyrektor
Biura Wojewódzkiego Funduszu
Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej, Kazimierz Szewczun - Burmistrz Miasta i Gminy Dzierzgoń,
Marek Turlej - Wójt Gminy Stary
Dzierzgoń, Kazimierz Kulecki - Wójt
Gminy Mikołajki Pomorskie, Daria
Milewska-Dura - Sekretarz Miasta
i Gminy Sztum, Mirosław Szczepanek – Kierownik BP ARiMR w Sztumie, Gerard Ignaszewski - GNiAZ
Malbork i Ewelina Skalmowska
z Urzędu Gminy w Mikołajkach
Pomorskich.
W programie przewidziano
dyskusje na następujące tematy:
- stan prac nad projektami rządowymi dotyczącymi podatku dochodowego dla rolników, składki
ubezpieczenia społecznego KRUS
oraz składki zdrowotne;
- realizacja wniosków o przyznanie
pomocy po klęsce wymarznięcia
upraw rolniczych;
- Polska – najbardziej zakwaszony
kraj UE;
- zmiana systemu kształcenia zawodowego rolników.
W trakcie spotkania Pan Andrzej Zięta - Kierownik PT KRUS
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
w Sztumie przekazał istotne informacje na temat składek ubezpieczenia społecznego KRUS oraz ubezpieczeń zdrowotnych dla rolników.
Pan Jan Ślusarczyk z Okręgowej
Stacji Chemiczno-Rolniczej w Gdańsku przekazał informacje na temat
składu i jakości gleb występujących
na terenie powiatu sztumskiego.
Pan Kazimierz Szewczun, Burmistrz Miasta i Gminy Dzierzgoń
podał dane dotyczące liczby złożonych przez rolników wniosków
o przyznanie pomocy po klęsce wymarznięcia upraw rolniczych, z których wynika, że złożonych zostało
110 wniosków, z czego 1 wniosek
rozpatrzony pozytywnie, uzyska
pomoc.
Pan Marek Turlej, Wójt Gminy
Stary Dzierzgoń poinformował, że
na terenie jego gminy rolnicy nie
składali wniosków o przyznanie
pomocy po klęsce wymarznięcia
w uprawach rolniczych.
Z kolei Pan Kazimierz Kulecki,
Wójt Gminy Mikołajki Pomorskie
przekazał, że 22 rolników złożyło wnioski o przyznanie pomocy,
z czego 1 wniosek, rozpatrzony
pozytywnie, uzyska pomoc.
Pani Daria Milewska-Dura, Sekretarz Miasta i Gminy Sztum podała, że na terenie gminy Sztum złożono 83 wnioski o przyznanie pomocy
z tytułu wymarznięcia w uprawach
rolniczych, z czego 1 wniosek, rozpatrzony pozytywnie, uzyska pomoc.
Pan Kazimierz Derdowski, Zastępca Dyrektora ANR OT Gdańsk
oraz Pan Ryszard Drzewiecki
przekazali najnowsze informacje
na temat zasad finansowania zakupu ziemi przez rolników indywidualnych na powiększenie gospodarstw rolnych.
Pan Mirosław Szczepanek,
Kierownik BP ARiMR w Sztumie
przedstawił stan realizacji dopłat
bezpośrednich dla rolników na
terenie powiatu Sztum oraz stan
realizacji wniosków o przyznanie
pomocy finansowej w wysokości
100 zł/ha z tytułu szkód w uprawach ozimin spowodowanych wymarznięciem.
Na koniec posiedzenia Pan
Wojciech Zielonka, Przewodniczący Rady Powiatowej PIR z Powiatu
Sztum mówił nt. spełniania wymogu opiniowania przez Pomorską
Izbę Rolniczą projektów uchwał
przygotowywanych przez samorządy gminne.
Marcin Piątek
17
Dla wsi i regionu
Wsparcie dla rolników produkujących
żywność wysokiej jakości
Kończą się środki Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013. Na wyczerpaniu
są limity dostępne w ramach najpopularniejszych działań PROW 2007 - 2013. Ale program ten
pomaga rolnikom nie tylko w zakupie nowoczesnego sprzętu rolniczego, budowie obiektów
do produkcji rolnej czy tworzeniu dodatkowych źródeł dochodu w gospodarstwie. Wsparcie
mogą uzyskać także producenci żywności wysokiej jakości, uczestniczący w określonych
systemach produkcji, zarówno unijnych, jak i krajowych. Jest ono dostępne w ramach
działania „Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności”. Do listy wspieranych
systemów został właśnie dołączony nowy – system jakości żywności QMP („Quality Meat
Program”), skierowany do producentów wysokojakościowej wołowiny.
C
oraz większa liczba konsumentów poszukuje żywności o podwyższonej jakości, za którą
skłonni są zapłacić nawet wyższą cenę. Potrzebują oni jednak pewności, że oferowane im produkty rzeczywiście zostały wytworzone z zachowaniem
wysokich standardów produkcji. Pewność taką może
dać zakup produktów wytworzonych w ramach określonych systemów produkcji żywności. Produkty te
wprowadzane na rynek są specjalnie oznakowane, co
wyróżnia je spośród pozostałych towarów, a dla konsumentów jest gwarancją określonej jakości.
Rosnące zapotrzebowanie na produkty wysokiej jakości jest szansą dla rolników, producentów żywności,
na zwiększenie dochodów z produkcji. Udział w systemie jakości żywności wiąże się jednak z koniecznością
ponoszenia przez producenta określonych kosztów,
np. kontroli gospodarstw i uzyskania odpowiednich
zaświadczeń czy składek na rzecz grupy producentów,
której rolnik jest członkiem. Na pokrycie tych kosztów
rolnik może dostać dofinansowanie ze środków działania „Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności”, objętego PROW 2007 - 2013.
Pomoc jest przyznawana producentom rolnym,
uczestniczącym dobrowolnie w następujących systemach dotyczących jakości żywności:
a) systemy wspólnotowe:
- System Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności,
- System Chronionych Nazw Pochodzenia i Chronionych Oznaczeń Geograficznych,
- Rolnictwo ekologiczne;
b) systemy krajowe:
- Integrowana produkcja (IP),
- system „Jakość Tradycja”,
- system QMP („Quality Meat Program”).
Lista produktów, zarejestrowanych przez Komisję
Europejską w unijnych systemach jakości żywności,
które podlegają ochronie na terenie całej Unii Europejskiej, jest otwarta i obejmuje coraz więcej produktów
polskich. Znajdują się na niej m.in. bryndza podhalańska, oscypek, redykołka, wiśnia nadwiślańska i fasola
18
Piękny Jaś z Doliny Dunajca (Chroniona Nazwa Pochodzenia), rogal świętomarciński, truskawka kaszubska (kaszebskô malëna), kiełbasa lisiecka, jabłka łąckie
i kołacz śląski (Chronione Oznaczenie Geograficzne)
oraz olej rydzowy, staropolskie miody pitne: czwórniak, trójniak, dwójniak, półtorak czy pierekaczewnik
(Gwarantowana Tradycyjna Specjalność).
Na liście krajowego systemu „Jakość Tradycja”
znajduje się obecnie 39 produktów z różnych regionów
Polski, w tym np. piwa Browaru Ciechan i produkty
Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Suszu (masło
naturalne z Warmii, Mazur i Powiśla, ser twarogowy
naturalny z Warmii, Mazur i Powiśla oraz ser salami
naturalny z Warmii, Mazur i Powiśla).
Warunkiem koniecznym dla uzyskania przez producenta dofinansowania jest wytwarzanie produktów
przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Z tego rodzaju wsparcia do tej pory najczęściej korzystają rolnicy ekologiczni, na pokrycie kosztów kontroli związanych z uzyskaniem przez gospodarstwo certyfikatu
produkcji ekologicznej. Wykluczeni zostali tu rolnicy,
produkujący wyłącznie pasze ekologiczne dla zwierząt, np. pasze objętościowe na użytkach zielonych.
Wsparcie jest wypłacane rolnikom przez 5 kolejnych lat, na podstawie faktycznie poniesionych kosztów. Jego wysokość zależy od rodzaju kwalifikującego się systemu i nie może przekraczać:
- System Chronionych Nazw Pochodzenia, Chronionych Oznaczeń Geograficznych i Gwarantowanych
Tradycyjnych Specjalności - 3 200 zł/rok,
- Rolnictwo ekologiczne – 3000 zł/rok (zmiana wprowadzona z dniem 14 sierpnia br.! - dotychczas wysokość pomocy wynosiła max 996 zł/rok),
- Integrowana produkcja – 2750 zł/rok,
- system „Jakość Tradycja” – 1470 zł/rok,
- system QMP – 2 386 zł/rok.
Wysokość oferowanej pomocy nie jest wysoka, ale
pozwala pokryć obowiązkowe koszty uczestnictwa
producentów w systemach jakości żywności.
Wnioski o dofinansowanie przyjmowane są przez
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Dla wsi i regionu
Oddziały Regionalne Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Na możliwość wsparcia w ramach działania
„Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności” oczekują dwa kolejne systemy krajowe:
- Pork Quality System (PQS), dotyczący produkcji
wysokiej jakości wieprzowiny,
- System Gwarantowanej Jakości Żywności (QAFP),
obejmujący produkcję mięsa wieprzowego i drobiowego.
Oznaczenia produktów spożywczych wytworzonych w ramach systemów jakości żywności
Systemy wspólnotowe:
Chroniona Nazwa
Pochodzenia
Chronione Oznaczenie
Geograficzne
Gwarantowana Tradycyjna
Specjalność
Rolnictwo ekologiczne
Systemy krajowe:
Rolnictwo ekologiczne
„Quality Meat Program”
(QMP)
Pork Quality System
PQS
„Jakość Tradycja”
System Gwarantowanej
Jakości Żywności (QAFP)
Ewa Szymańska
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
19
Dla wsi i regionu
Poznaliśmy laureatów
konkursu AgroLiga 2011
- Chcę wyrazić ogromną satysfakcję, że mogę po raz kolejny
gościć w Pałacu Prezydenckim najlepszych polskich rolników
i agroprzedsiębiorców – zwycięzców konkursu AgroLiga 2011
– powiedział Prezydent RP Bronisław Komorowski,
witając 19 czerwca br., w Ogrodach Prezydenckich,
laureatów i organizatorów ogólnopolskiego konkursu
AgroLiga 2011 oraz licznych gości z sektora gospodarki żywnościowej. - Ważne jest – zaznaczył Prezydent
Komorowski - by promować osiągnięcia rolnictwa i przemysłu rolno-spożywczego poprzez pokazanie sukcesów i ludzi, którzy są ich autorami, bo nic tak nie zachęca do dalszego wysiłku jak smak sukcesu.
nowoczesne 92-hektarowe gospodarstwo specjalizujące się w chowie trzody chlewnej w cyklu zamkniętym
i dodatkowo – w agroturystyce. Tytuł Mistrza Krajowego w kategorii „Firmy” zdobyła firma Handel RolnoSpożywczy, Przemysłowy i Budowlany TRANS-ROL
z miejscowości Kruszewo Wypychy (woj. podlaskie),
której twórcami i właścicielami są Grażyna i Andrzej
Remisiewiczowie.
Państwo Hanna i Jerzy Karcz z Koszwał (reprezentujący
województwo pomorskie) otrzymują gratulacje
od Prezesa ARiMR - Tomasza Kołodzieja
Puchary AgroLiga 2011
- w oczekiwaniu na najlepszych z najlepszych
Prezydent Komorowski wręczył wszystkim 29 laureatom imienne listy gratulacyjne. Otrzymali oni także
puchary i dyplomy konkursowe z rąk honorowych patronów AgroLigi 2011: Kazimierza Plocke - Sekretarza
Stanu w MRiRW (mistrzowie krajowi obu kategorii),
Prezesa ARiMR - Tomasza Kołodzieja (wicemistrzowie i laureaci krajowi w kategorii „Rolnicy”), Wiceprezesa ARR - Lucjana Zwolaka (wicemistrzowie krajowi
w kategorii „Firmy”). Mistrzom krajowym w kategorii
„Rolnicy” - Wiceprezes Zarządu TVP S.A. Marian Zalewski wręczył jako nagrodę laptop.
Minister Kazimierz Plocke, gratulując wszystkim
uczestnikom i laureatom konkursu AgroLiga 2011
oraz dziękując jego organizatorom, powiedział m.in.:
- To dzięki temu konkursowi możemy poznawać poszczególne regiony Polski oraz siłę polskiego rolnictwa i agrofirm
z nim współpracujących. Dzięki zwycięzcom AgroLigi a wszyscy tutaj Państwo nimi są - możemy mieć poczucie
dumy, że polskie rolnictwo zyskuje należne mu znaczenie
w Unii Europejskiej. Jesteście swoistymi ambasadorami polskiej wsi w Europie.
Mistrzami Krajowymi AgroLigi 2011 w kategorii
„Rolnicy” zostali Jolanta i Adam Kochańscy, prowadzący wraz z rodziną w Jasionóweczce (woj. podlaskie)
20
1.
Gratulacje dla firmy
SEKO SA z Chojnic
od Prezydenta
Rzeczypospolitej
Polskiej (fot. 1)
i Wiceministra Rolnictwa
Kazimierza Plocke (fot. 2)
odbiera
Dyrektor ds. produkcji Pani Agata Chamier
Cieminska
2.
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Dla wsi i regionu
Po uroczystości, podczas poczęstunku zorganizowanego przez uznane firmy branży spożywczej
i gospodarstwa rolne, w tym laureatów konkursu
AgroLiga 2011, uczestnicy gali AgroLiga 2011 mogli
skosztować wiele wiktuałów żywnościowych.
1.
2.
Fot. 1.
Degustacja produktów
przygotowana
przez firmę SEKO SA
na tarasach Pałacu
Prezydenckiego
(od lewej: p. Alina
Chojnacka - PODR
w Gdańsku, p. Grażyna
Wera-Malatyńska
- Kierownik BP ODR
w Chojnicach
oraz przedstawicielki
firmy SEKO S.A.
- p. Agata Chamier
Cieminska i p. Agnieszka
Kupczyk)
Fot. 2.
Goście na stoisku
firmy SEKO S.A.
Galę AgroLigi w Ogrodach Prezydenckich poprzedziła tradycyjna uroczystość w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podczas której wszyscy laureaci
AgroLigi 2011 zostali uhonorowani imiennymi listami
gratulacyjnymi Ministra Rolnictwa Marka Sawickiego, które wręczył Kazimierz Plocke, Sekretarz Stanu
w MRiRW. Wielu z nich otrzymało także honorowe
odznaki „Zasłużony dla Rolnictwa”.
Konkurs AgroLiga 2011 to już 19. edycja tego wydarzenia, organizowanego na szczeblu wojewódzkim
przez ośrodki doradztwa rolniczego, zaś na szczeblu
krajowym przez Redakcję Audycji Rolnych Programu
1 TVP, we współpracy ze Stowarzyszeniem AgroBiznesKlub, zrzeszającym wielu laureatów AgroLigi z poprzednich lat.
Celem konkursu jest wyłonienie i nobilitacja najlepszych polskich rolników i agrofirm - najlepszych, czyli
tych, którzy potrafili zbudować swoje warsztaty pracy
na niezwykle wysokim poziomie, umiejętnie korzystając z funduszy unijnych oraz którzy osiągają bardzo
wysokie efekty produkcyjne i pod każdym względem
mogą służyć za wzór do naśladowania dla innych.
O wysokiej randze konkursu AgroLiga świadczą późniejsze dokonania laureatów, którzy po latach stają się
wizytówkami polskiego rolnictwa i agrobiznesu.
WYNIKI KONKURSU AGROLIGA 2011
Kategoria „Rolnicy”
Mistrz Krajowy AgroLigi 2011 - Jolanta i Adam Kochańscy
z Jasionóweczki w woj. podlaskim, prowadzący na bardzo
wysokim poziomie gospodarstwo specjalizujące się w chowie
trzody chlewnej w cyklu zamkniętym i dodatkowo zajmujące się działalnością agroturystyczną.
I Wicemistrz Krajowy AgroLigi 2011 - Wioletta i Sylwester
Imiołkowie, prowadzący w Krępej, w woj. łódzkim, gospodarstwo specjalizujące się w hodowli bydła mlecznego. Mają
220 krów mlecznych o średniej rocznej wydajności ponad
8000 l mleka.
Wicemistrzowie Krajowi AgroLigi 2011:
• Andrzej i Romuald Wiśniewscy, ojciec i syn, prowadzący w
Sławkowie w woj. kujawsko-pomorskim wielkoobszarowe
gospodarstwo specjalizujące się w produkcji roślinnej.
• Małgorzata i Edward Romanowscy z Sugajenka w woj.
warmińsko-mazurskim, prowadzący gospodarstwo specjalizujące się w produkcji indyka
• Hanna, Jerzy i Marcin Karcz, prowadzący w Koszwałach,
woj. pomorskie, wielkoobszarowe gospodarstwo specjalizujące się w produkcji zbóż i rzepaku.
• Beata i Robert Szymańscy, prowadzący w Nowosiółkach,
woj. lubelskie, wielkoobszarowe gospodarstwo specjalizujące się w produkcji roślinnej.
• Danuta i Waldemar Ochryniuk prowadzący w Brożku, woj.
lubuskie, gospodarstwo specjalizujące się w uprawie pieczarek białych i brunatnych.
Laureaci krajowi AgroLigi 2011:
• Jolanta i Janusz Dziekan, właściciele gospodarstwa sadowniczego w Wierzchowicach w woj. dolnośląskim.
• Grzegorz Seliga, prowadzący wraz z synem Marcinem gospodarstwo nastawione na chów bydła mięsnego rasy limousine w Przybyszewie, w woj. mazowieckim.
• Urszula i Konrad Nikodemowie z Kolanowic w woj. opolskim prowadzący gospodarstwo specjalizujące się w chowie
trzody chlewnej.
• Zofia i Adam Woś, prowadzący gospodarstwo specjalizujące się w produkcji roślinnej w Czercach w woj. podkarpackim.
• Małgorzata i Leonard Musioł, prowadzący w Puńcowie
w woj. śląskim gospodarstwo specjalizujące się w produkcji
trzody chlewnej w cyklu zamkniętym.
• Małgorzata i Dariusz Przemyscy, prowadzący w Starej Słupi
w woj. świętokrzyskim gospodarstwo specjalizujące się
w chowie bydła mlecznego.
• Dorota i Marek Banasiakowie, prowadzący w Gościejewie
w woj. wielkopolskim, wraz z synem Bartłomiejem, gospodarstwo ukierunkowane na produkcję roślinną materiału
siewnego.
• Agnieszka i Mirosław Ignaszak prowadzący w Lubieszu,
w woj. zachodniopomorskim, gospodarstwo specjalizujące się
w produkcji roślinnej.
Alina Chojnacka
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
21
Dla wsi i regionu
KATEGORIA „ROLNICY”
Kategoria „Firmy”
Mistrz Krajowy - Handel Rolno-Spożywczy, Przemysłowy
i Budowlany TRANS-ROL, Grażyna i Andrzej Remisiewiczowie z miejscowości Kruszewo Wypychy w woj. podlaskim – firma zajmująca się kompleksową obsługą rolnictwa
oraz budownictwa.
I Wicemistrz Krajowy AgroLigi 2011 - SEKO SA z Chojnic
w woj. pomorskim, jedna z czołowych firm przetwórstwa
rybnego w Polsce specjalizująca się w produkcji marynat rybnych oraz sałatek śledziowych i jarzynowych.
Wicemistrzowie Krajowi AgroLigi 2011:
• CONSONNI Bartelak S.C. z miejscowości Kamyk w woj. śląskim;
• PPHU WACŁAW z Żytniowa w woj. opolskim;
• PAWEKO z Łąkorza w woj. warmińsko-mazurskim;
• Jędrzejowska Spółdzielnia Mleczarska w Wodzisławiu
w woj. świętokrzyskim;
• POL-AGRA Sp. jawna w Płońsku w woj. mazowieckim.
Laureaci krajowi:
• PPHU Czesław Rydełkowicz z Goli Górowskiej w woj. dolnośląskim;
• Firma PROBIO Profesjonalne Żywienie z Radziejowa
w woj. kujawsko-pomorskim;
• PPH JANEX Sp. jawna z Janowa Lubelskiego w woj. lubelskim;
• PPHU JÓŹWIAK z Chociszewa w woj. lubuskim;
• PPHU MĄK-POL z Burzenina w woj. łódzkim;
• HUZAR Sp. z o.o. w Nowym Sączu w woj. małopolskim;
• KMK AGRO Sp. jawna w Brodowie w woj. wielkopolskim.
Reklama
PPH „DOWO”
WOJCIECH DOBRZYCKI
73-110 Stargard
• nawóz wapniowo-magnezowy węglanowy – dolomit
CaO – 30%
MgO – 17%
• nawóz wapniowy węglanowy CaO – 50% = 90% CaCO3
• nawóz wapniowy tlenkowy CaO – 50% i 60%
tel./fax (91) 578 67 33, tel. kom. 601863937
www.dowo.pl
22
RYSZARD PARCHEM
Leśno, gmina Szemud
Pan Ryszard przejął gospodarstwo rolne po rodzicach w roku 1972 roku. Gospodarstwo położone jest na terenie pagórkowatym, w pięknej krajobrazowo okolicy. Powierzchnia gospodarstwa
wynosi 30,33 ha użytków rolnych. Główny kierunek
produkcji to hodowla trzody chlewnej i bydła opasowego. Roczna produkcja to ok. 300 tuczników
i 30 opasów. Pan Ryszard prowadzi ponadto pozarolniczą działalność polegającą na skupie zwierząt rzeźnych. Jest również radnym gminy Szemud
o najdłuższym stażu, wieloletnim sołtysem i aktywnym
działaczem społecznym. Rolnik, dzięki funduszom
przedakcesyjnym, wybudował zbiornik na gnojówkę,
oraz płytę obornikową. Korzystając z SPO 2004 - 2006,
rozpoczął modernizację parku maszynowego. Zakupił m.in. ciągnik rolniczy Farmer, agregat uprawowy
oraz pług 4-skibowy. W następnym programie PROW
2007 - 2013, w roku 2007 powiększył park maszynowy o ładowacz czołowy, prasę belującą oraz owijarkę.
W roku 2009, przy udziale środków z PROW, zakupił
nowy ciągnik rolniczy, rozrzutnik obornika, rozsiewacz nawozów, siewnik zbożowy oraz kosiarkę rotacyjną. Z własnych środków finansowych zakupił
2 silosy zbożowe, wyremontował budynki gospodarskie. Gospodarstwo pana Ryszarda Parchema jest doskonałym przykładem prawidłowego wykorzystania
środków unijnych.
KAZIMIERZ JESKE
Bychowo, gmina Gniewino
Pan Kazimierz, z wykształcenia inż. rolnik, swoją przygodę z rolnictwem rozpoczął w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia, kiedy to zakupił pierwsze grunty rolne. Początkowo zajmował się nie tylko
uprawą zbóż i rzepaków, lecz również warzyw. Obecnie gospodarstwo liczy 175 ha, z czego użytkowane
rolniczo są około 153 ha. Rolnik wyspecjalizował się
w produkcji zbóż, rzepaków oraz w ostatnim czasie
także zajął się produkcją nasienną grochopeluszki.
Osiąga wysokie plony, gospodarując na glebach średnich klas. Rzepak, w zależności od lat i warunków klimatycznych, plonuje w granicach 3,5 - 4,5 t/ha, żyto
hybrydowe 6 - 7 t/ha, pszenżyto ozime 6,5 - 7 t/ha, peluszka 3 t/ha. W ostatnich latach zmodernizował cały
park maszynowy, korzystając z programów PROW
oraz kredytów preferencyjnych. Zakupił między innymi kombajn Deutz Fahr, ciągniki, agregaty, pług
obracalny 5-skibowy, suszarnie do zboża ARAJ, BIN-y
i inne. Sukcesywnie powiększa gospodarstwo, korzystając z kredytów preferencyjnych linii nKZ, zakupując w ostatnich latach około 65 ha ziemi. Prowadzi także działalność gospodarczą polegającą na usługowym
rozsiewaniu wapna i usługi kombajnowe.
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Dla wsi i regionu
Konkurs AgroLiga 2012
Prezentujemy sylwetki przedsiębiorczych rolników i firm przemysłu rolno-spożywczego,
kandydatów z województwa pomorskiego do tytułu Mistrza Wojewódzkiego w kategorii:
„Rolnicy” i „Firmy”. Rozstrzygnięcie etapu wojewódzkiego konkursu AgroLiga 2012 odbędzie się
w Lubaniu 15 września br., podczas XVI Kaszubskiej Jesieni Rolniczej.
ANNA I CZESŁAW ODYA
Łąg-Kolonia, gmina Czersk
Państwo Anna i Czesław Odya posiadają gospodarstwo rolne w miejscowości Łąg – Kolonia, na terenie
gminy Czersk. Kiedy w 1992 roku przejmowali je od
rodziców Pana Czesława - Państwa Bożeny i Henryka
Odya, zajmowało ono 20 ha. Od tego czasu gospodarstwo znacznie się powiększyło. Państwo Odya gospodarują obecnie na 80 ha użytków rolnych, z czego 13 ha
stanowią łąki i pastwiska. Obydwoje małżonkowie są
absolwentami Technikum Rolniczego w Swarożynie.
Gospodarstwo wyspecjalizowało się w produkcji
trzody chlewnej w cyklu zamkniętym ze stadem podstawowym 55 loch. Drugim kierunkiem jest produkcja
bydła opasowego ze sprzedażą średnio 40 sztuk rocznie. Rolnik należy do Zrzeszenia Producentów Trzody
Chlewnej w Brusach.
Całość upraw prowadzonych w gospodarstwie
przeznaczona jest na produkcję pasz. Godne podkreślenia jest to, że co roku cały areał obsiewany jest materiałem kwalifikowanym, co jest gwarancją dobrego
i zdrowego plonu. Średnio co 4 lata stosuje się wapnowanie gleb. Gospodarstwo jest dobrze wyposażone
w nowoczesny sprzęt rolniczy, który systematycznie
uzupełniany jest i wymieniany. Budynki gospodarcze
są wyposażone w systemy wentylacyjne i mechaniczne paszociągi. Chów odbywa się w systemie rusztowym i częściowo na ściółce.
W 1991 roku Pan Czesław Odya odbył półroczną
praktykę w Danii, w gospodarstwie specjalizującym się
w produkcji trzody chlewnej. Praktyka zaowocowała
doświadczeniami wykorzystywanymi we własnym
gospodarstwie. W 2003 roku rolnik rozpoczął dodatkową działalność gospodarczą dotyczącą wyposażenia budynków inwentarskich oraz importu i handlu
maszynami i ciągnikami rolniczymi. W 2008 roku został wybudowany i oddany do użytku sklep rolniczy.
Od 2011 roku Pan Czesław Odya jest również subdealerem ciągników Case.
Pani Anna Odya jest aktywną członkinią Stowarzyszenia KGW „ Łężanki” w Łęgu. Pan Czesław Odya
pełni funkcję Przewodniczącego Rady Nadzorczej w BS
Czersk. Małżonkowie są rodzicami dwójki dzieci: Aliny
- uczennicy III klasy gimnazjum i Tomasza - studenta IV
roku energetyki na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie.
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
Gospodarstwo korzystało z programu SAPARD
– został zakupiony wówczas między innymi silos zbożowy 80-tonowy i podajnik zbożowy, oraz z PROW
2007 – 2013. Środki z PROW pozwoliły zmodernizować
gospodarstwo, m.in. został zakupiony ciągnik, a także
utwardzono drogi dojazdowe i podwórze.
W gospodarstwie na każdym kroku widoczny jest
profesjonalizm, ład i porządek. Rolnik nie będzie miał
żadnych problemów z wprowadzeniem zasad wzajemnej zgodności (cross compliance).
Zdobywane przez lata doświadczenia i umiejętność podejmowania trafnych decyzji mają wpływ na
dynamiczny rozwój gospodarstwa i osiąganie zysku
z prowadzonych działalności.
KATEGORIA „FIRMY”
WYTWÓRNIA PASZ „SCHAAP-POL” Sp. z o.o.
Połczyn, gmina Puck
Wytwórnia Pasz „Schaap-Pol” Sp. z o.o. w Połczynie istnieje od 1994 roku. Jest producentem mieszanek
paszowych pełnoporcjowych i uzupełniających dla
drobiu i trzody. Dostarcza swoje produkty bezpośrednio do ferm hodowlanych, gospodarstw rolnych oraz
do punktów sprzedaży detalicznej. Zapewnia przy tym
profesjonalne doradztwo żywieniowe i hodowlane.
Ponadto zajmuje się handlem niektórymi komponentami do pasz. Produkuje mieszanki na licencji holenderskiej firmy paszowej De Heus, która jest niezależną
rodzinną firmą będącą jednym z liderów w produkcji
pasz pełnoporcjowych w Holandii, działającą na tym
rynku od trzech pokoleń.
Poprzez ciągłe inwestycje, zakład produkujący na
początku swojej działalności 300 – 400 ton pasz miesięcznie, zyskał możliwości produkcyjne na poziomie
7 tys. ton miesięcznie. Stało się to możliwe m.in. dzięki
uruchomieniu w 1996 roku holenderskiej linii technologicznej do mieszania i granulacji oraz w 2002 roku
nowoczesnego systemu dozowania surowców i nowej
linii granulacji. W 2011 roku rozbudowana została stacja dozowania mikroskładników o 30 komór, usprawniając tym samym proces ich nawożenia. W 2011 roku
produkcja „Schaap-Pol” osiągnęła poziom 70 tys. ton.
Taki wzrost produkcji był możliwy dzięki zaangażowaniu całej załogi.
23
Dla wsi i regionu
W wytwórni zatrudnionych jest 37 osób, w większości mieszkańców Połczyna oraz okolicznych miejscowości. Większość związana jest z firmą od wielu lat. Poprzez
system szkoleń pracownicy ciągle podnoszą swoje kwalifikacje, gwarantując tym samym wysoką dyscyplinę
prowadzonych procesów technologicznych.
Nadzór produkcji, prowadzony przez Dział Kontroli Jakości wyposażony w nowoczesne laboratorium, oraz współpraca ze służbami weterynaryjnymi
gwarantują najwyższą jakość i bezpieczeństwo żywieniowe wytwarzanych produktów. Firma ciągle
dąży do zaspokajania wymagań i oczekiwań swoich
klientów, w zakresie zapewnienia wysokich wyników hodowlanych oraz bezpieczeństwa zdrowotnego zwierząt.
„Schaap-Pol” współpracuje z miejscowym samorządem i wspiera lokalne inicjatywy.
Dla zapewnienia wiarygodności dążeń do wytwarzania wyrobu wysokiej jakości, firma wprowadziła
system zarządzania jakością, zgodny z wymaganiami
normy ISO 9001:2008 oraz system zarządzania bezpieczeństwem żywności – HACCP. Potwierdzeniem tego
jest certyfikat wydany przez TÜV SÜD Management
Service GmbH już w 2006 roku (audyt odnawiający
miał miejsce w 2009 roku).
UBOJNIA DROBIU ,,HUBART”
Słupsk
Ubojnia Drobiu „Hubart” powstała w 1989 r., jako
jedna z pierwszych w okolicy Słupska. Zajmuje się
ubojem oraz rozbiorem i konfekcjonowaniem elementów drobiu. Posiada także sieć własnych sklepów na
terenie Słupska.
Dzięki zastosowaniu nowoczesnej linii produkcyjnej, firma oferuje swoim klientom produkty wysokiej
jakości i trwałości. Ponadto cały proces technologiczny podlega ścisłej kontroli weterynaryjnej, a wdrożone systemy GMP, GHMP i HACCP zapewniają bardzo
dobrą jakość i świeżość wytwarzanych produktów.
Jak twierdzi właścicielka firmy, Pani Anna Powęzka - misją firmy jest spełnianie oczekiwań klientów
poprzez produkcję wyrobów zdrowych, wysokiej jakości oraz ciągłe rozszerzanie i udoskonalanie oferty
handlowej.
Oferta firmy to obecnie kurczak świeży oraz podroby, a także wędzonki drobiowe bez dodatku konserwantów, ze ściśle wyselekcjonowanego mięsa, w tym: pierś
z kurczaka wędzona, udo z kurczaka wędzone,
skrzydła z kurczaka wędzone, porcje rosołowe wędzone, kiełbasa śląska drobiowa, krakowska drobiowa z „Hubarta”, kanapkowa drobiowa i szynkowa
drobiowa.
Ubojnia Drobiu „Hubart” to smaczne domowe wędliny, cenione przez klientów w naszym rejonie z powodu walorów smakowych, których nie zapewni wędlina
kupowana w zwykłym sklepie, czyli pełna konserwantów i chemicznych dodatków.
24
HODOWLA ZWIERZĄT, RZEŹNIA, MASARNIA
„SYCHTA”
Miechucino, gmina Chmielno
Obecni właściciele – bracia Jan i Marian Sychta prowadzą gospodarstwo rolne o powierzchni 45 ha i firmę
z udziałem członków rodziny w miejscowości Miechucino, gmina Chmielno. Pan Jan przejął gospodarstwo
w 1978 roku od swojego ojca, a ojciec od dziadka. Gospodarstwo było powiększane przez zakup ziemi. Produkcję dostosowywano do przemian gospodarczych
w naszym kraju. W zależności od koniunktury i opłacalności, w gospodarstwie uprawiano truskawki, później
hodowano bydło mleczne, zaś obecnie trzodę chlewną
i bydło mięsne.
Tuż po przejęciu gospodarstwa, zajęło ono I miejsce
we współzawodnictwie o tytuł „Wzorowego Młodego
Rolnika”. Później, w 1980 roku, uzyskało I miejsce w gminie Chmielno w konkursie „Gospodarstwo specjalistyczne w produkcji mleka”. W 1981 roku uzyskało dyplom
w konkursie „Złota Wiecha” za wybudowanie nowej
obory. Następną inwestycją było wybudowanie rzeźni
do uboju trzody i bydła, którą trzykrotnie modernizowano, stosownie do wymogów unijnych. Następnie wybudowano masarnię. Obecnie w firmie pracuje 13 osób
(w tym 6 członków rodziny). Sprzedaż mięsa i wyrobów
mięsnych prowadzi się w dwóch sklepach firmowych, tj.
w Sierakowicach i Gdyni.
Materiały zebrała
Alina Chojnacka
 Warto przeczytać
ŚMIETKI, PCHEŁKI, MINIARKI I SPÓŁKA
Jesiennej wegetacji rzepaku ozimego zagrażają
liczne szkodniki. Do najgroźniejszych należą: chowacz
galasówek, gnatarz rzepakowiec, miniarka kapuścianka, pchełki ziemne, pchełka rzepakowa, śmietka kapuściana, mszyca kapuściana, tantniś krzyżowiaczek,
rolnice. Jeżeli jesienią zaobserwowano duże nasilenie
występowania szkodników, należy przeprowadzić zabieg ich chemicznego zwalczania.
W celu ograniczenia występowania szkodników
zaleca się unikanie sąsiedztwa rzepaku ozimego z innymi plantacjami roślin kapustowatych oraz niszczenie chwastów z tej rodziny. Należy również niszczyć
kwitnące chwasty, które mogą zwabić muchówki. Jeżeli rzepak uprawiany jest po rzepaku jarym lub ozimym
należy bardzo dokładnie przyorać resztki pożniwne.
Trudno jest prognozować, jakie szkodliwe owady pojawią się na rzepaku tej jesieni. Można przypuszczać,
że zagrożenie pojawi się ze strony śmietki kapuścianej,
gnatarza rzepakowca i tantnisia krzyżowiaczka.
Grzegorz Pruszyński, Śmietki, pchełki, miniarki i spółka,
top agrar Polska nr 8/2012, str. 102
Do czytania zachęca Lucyna Lesińska
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Dla wsi i regionu
Aktualne informacje prawne dla rolnictwa
Akt prawny
Dotyczy
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 1 czerwca 2012 r.
poz. 671/2012
Zmiany rozporządzenia w sprawie zwalczania
i zapobiegania rozprzestrzenianiu się
zachodniej kukurydzianej stonki korzeniowej
Data ogłoszenia:
15 czerwca 2012 r.
Data wejścia w życie:
29 czerwca 2012 r.
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 8 czerwca 2012 r.
poz. 677/2012
Określenia wartości standardowej na 2012 r.
Data ogłoszenia:
18 czerwca 2012 r.
Data wejścia w życie:
2 lipca 2012 r.
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 19 czerwca 2012 r.
poz. 726/2012
Zmiany rozporządzenia w sprawie mieszanek
paszowych dietetycznych
Data ogłoszenia:
27 czerwca 2012 r.
Data wejścia w życie:
11 lipca 2012 r.
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 25 czerwca 2012 r.
poz. 745/2012
Zmiany rozporządzenia w sprawie
szczegółowego sposobu stosowania nawozów
oraz prowadzenia szkoleń z zakresu ich
stosowania
Data ogłoszenia:
2 lipca 2012 r.
Data wejścia w życie:
po dniu ogłoszenia.
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 21 maja 2012 r.
poz. 746/2012
Zmiany rozporządzenia w sprawie
minimalnych norm
Data ogłoszenia:
2 lipca 2012 r.
Data wejścia w życie:
po dniu ogłoszenia.
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 28 czerwca 2012 r.
poz. 751/2012
Rozporządzenie
Ministra Finansów
z dnia 20 czerwca 2012 r.
poz. 762/2012
Ustawa
z dnia 11 kwietnia 2003 r.
poz. 803/2012
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 5 lipca 2012 r.
poz. 804/2012
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
Zmiany rozporządzenia w sprawie
szczegółowych warunków i trybu
przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy
finansowej na realizację środków objętych osią
priorytetową 2. - Akwakultura, rybołówstwo
śródlądowe, przetwórstwo i obrót produktami
rybołówstwa i akwakultury, zawartą
w programie operacyjnym „Zrównoważony
rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych
obszarów rybackich 2007 - 2013”
Istotne informacje
Data ogłoszenia:
3 lipca 2012 r.
Data wejścia w życie:
po dniu ogłoszenia.
Data ogłoszenia:
Zmiany rozporządzenia w sprawie środków na 5 lipca 2012 r.
realizację wspólnej polityki rolnej
Data wejścia w życie:
19 lipca 2012 r.
Kształtowania ustroju rolnego (tekst jednolity)
Data ogłoszenia:
12 lipca 2012 r.
Data wejścia w życie:
po upływie 3 miesięcy od
dnia ogłoszenia,
z wyjątkiem art. 7, ust. 3,
który wchodzi w życie
z dniem uzyskania przez
Rzeczpospolitą Polską
członkostwa w Unii
Europejskiej.
Zmiany rozporządzenia w sprawie określenia
wysokości jednorazowego odszkodowania
z tytułu wypadku przy pracy rolniczej lub
rolniczej choroby zawodowej oraz zasiłku
chorobowego
Data ogłoszenia:
12 lipca 2012 r.
Data wejścia w życie:
26 lipca 2012 r.
25
Dla wsi i regionu
Akt prawny
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 5 lipca 2012 r.
poz. 818/2012
Dotyczy
Istotne informacje
Zmiany rozporządzenia w sprawie
szczegółowych warunków i trybu
przyznawania pomocy finansowej w ramach
działania „Szkolenia zawodowe dla osób
zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie”
objętego Programem Rozwoju Obszarów
Wiejskich na lata 2007 - 2013
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 11 lipca 2012 r.
poz. 828/2012
Zmiany rozporządzenia w sprawie wzoru
formularza wykazu producentów, którzy
spełnili wymagania dotyczące produkcji
w rolnictwie ekologicznym, oraz sposobu jego
przekazywania
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 23 lipca 2012 r.
poz. 860/2012
Zmiany rozporządzenia w sprawie
szczegółowych warunków i trybu
przyznawania oraz wypłaty pomocy
finansowej w ramach działania„Działania
informacyjne i promocyjne” objętego
Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich
na lata 2007 - 2013
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 24 lipca 2012 r.
poz. 865/2012
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 19 lipca 2012 r.
poz. 866/2012
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 23 lipca 2012 r.
poz. 879/2012
Rozporządzenie Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 26 lipca 2012 r.
poz. 883/2012
Zmiany rozporządzenia w sprawie
szczegółowych warunków i trybu
przyznawania oraz wypłaty pomocy
finansowej w ramach działania„Uczestnictwo
rolników w systemach jakości żywności”
objętego Programem Rozwoju Obszarów
Wiejskich na lata 2007 - 2013
Zmiany rozporządzenia w sprawie podziału
środków Programu Rozwoju Obszarów
Wiejskich na lata 2007 - 2013
Zmiany rozporządzenia w sprawie liczby
punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej
niezgodności, oraz procentowej wielkości
zmniejszenia płatności bezpośredniej,
płatności cukrowej, płatności do pomidorów
lub wsparcia specjalnego
Zmiany rozporządzenia w sprawie zawartości
substancji niepożądanych w paszach
Data ogłoszenia:
17 lipca 2012 r.
Data wejścia w życie:
31 lipca 2012 r.
Data ogłoszenia:
19 lipca 2012 r.
Data wejścia w życie:
z dniem ogłoszenia.
Data ogłoszenia:
27 lipca 2012 r.
Data wejścia w życie:
10 sierpnia 2012 r.
Data ogłoszenia:
30 lipca 2012 r.
Data wejścia w życie:
13 sierpnia 2012 r.
Data ogłoszenia:
31 lipca 2012 r.
Data wejścia w życie:
14 sierpnia 2012 r.
Data ogłoszenia:
2 sierpnia 2012 r.
Data wejścia w życie:
z dniem następującym
po dniu ogłoszenia.
Data ogłoszenia:
2 sierpnia 2012 r.
Data wejścia w życie:
16 sierpnia 2012 r.
Na podstawie dostępnych materiałów opracowała Joanna Woźnica
KONKURS „SPOSÓB NA SUKCES”
Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, wzorem lat ubiegłych, zaprasza do udziału w XIII edycji
ogólnopolskiego konkursu ,,Sposób na sukces”, na najlepsze działania kreujące przedsiębiorczość i nowe miejsca pracy na obszarach wiejskich.
Ideą konkursu jest promowanie różnorodnych form przedsiębiorczości, realizowanych przez przedsiębiorców indywidualnych, samorządy, jak i organizacje pozarządowe, przyczyniających się do wielofunkcyjnego rozwoju obszarów
wiejskich.
Regulamin konkursu i karta zgłoszenia dostępne są na stronie: www.podr.pl
oraz u doradców BP ODR w Gdańsku.
26
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Zarządzanie gospodarstwem rolnym
Sytuacja na rynkach podstawowych
produktów rolno-żywnościowych
Rynek zbóż
W bieżącym roku krajowe uprawy ozime przezimowały znacznie gorzej niż w ubiegłym roku. Największe uszkodzenia ozimin wystąpiły w województwach: kujawsko-pomorskim, lubuskim, lubelskim,
łódzkim i wielkopolskim. Według oceny GUS, ok. 30%
powierzchni zasiewów zbóż ozimych kwalifikowało się
do zaorania. Najgorzej przezimowały: jęczmień, rzepak, pszenżyto i pszenica, a nieco lepiej inne zboża.
Część zaoranej powierzchni została zastąpiona zbożami jarymi, które z reguły niżej plonują niż zboża
ozime. W efekcie szacunkowe zbiory zbóż w Polsce,
w 2012 r., będą niższe niż przed rokiem o około 7%
(24,8 wobec 26,6 mln ton w 2011 r.).
Podobna sytuacja ma miejsce w woj. pomorskim.
Niesprzyjające warunki pogodowe w okresie wegetacji, jak również w trakcie zbiorów zbóż spowodowały, że plony i jakość ziarna nie są najlepsze. Szczególnie dotyczy to pszenżyta. Niska jakość nasion będzie
związana z trudnościami nabycia materiału nasiennego wysokiej jakości pod zasiewy w roku następnym.
W roku bieżącym rośliny zbożowe w woj. pomorskim uprawiano na powierzchni ponad 480 tys. hektarów. Prognozowane zbiory szacuje się na poziomie
1600 tys. t, natomiast plony na poziomie 3,3 t/ha.
W Polsce, a także w woj. pomorskim, ceny zbóż
będą podążały za tendencjami na rynkach zagranicznych. Ocenia się, że przy niższym poziomie zbiorów,
ceny zbóż, pomimo spodziewanego nieco mniejszego
zapotrzebowania krajowego, również będą wysokie.
Uwzględniając aktualną i przewidywaną sytuację
podażowo-popytową, Zespół Ekspertów Biura Analiz
i Programowania Agencji Rynku Rolnego ocenił, że
przeciętne ceny skupu zbóż do grudnia 2012 r. mogą
kształtować się następująco:
Wyszczególnienie
J.m.
2012
wrzesień
grudzień
Pszenica ogółem
zł/t
760 - 800
780 - 830
Pszenica
konsumpcyjna
zł/t
800 - 840
820 - 870
Żyto
zł/t
710 - 750
720 - 770
Rynek roślin oleistych
Przewiduje się, iż w sezonie 2012/2013 zbiory
rzepaku w Polsce i UE-27 po raz kolejny zmaleją. Na
krajowym rynku powiększy się przewaga popytu nad
podażą rzepaku i jego ceny wzrosną. Zmaleje krajowy
przerób i produkcja oleju rzepakowego, co oznacza, że
sytuacja przemysłu olejowego i tłuszczowego będzie
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
nadal trudna. Pogorszą się wyniki handlu zagranicznego roślin oleistych, zmaleje eksport rzepaku i produktów jego przerobu, a import produktów oleistych
wzroście. Oznacza to, że ceny tłuszczów roślinnych
u producenta będą wyższe niż w roku poprzednim.
Rynek ziemniaków
Utrzymujące się w maju korzystne warunki pogodowe przyspieszyły wegetację, dzięki czemu już na
przełomie maja i czerwca dostawy na rynek krajowy
młodych ziemniaków były znaczne. W województwie
pomorskim ziemniaki uprawia się na powierzchni
ponad 35 tys. ha. Prognozowany zbiór wynosi ponad
780 tys. ton (przy przewidywanym plonie 22,21 t/ha).
Rynek wieprzowiny
Mniejsza niż rok wcześniej krajowa podaż trzody
chlewnej oraz utrzymujący się popyt na wieprzowinę
na rynku światowym spowodowały wzrost cen skupu żywca wieprzowego w Polsce. Zgodnie z danymi
GUS, w maju 2012 r. za żywiec ten uzyskano średnio
5,36 zł/kg, tj. o 1% więcej niż w poprzednim miesiącu
oraz o 22% więcej niż przed rokiem. Obecny i prognozowany stan oraz struktura pogłowia trzody chlewnej
wskazują na znaczne zmniejszenie produkcji żywca
wieprzowego. IERiGŻ prognozuje, że produkcja wieprzowiny w Polsce, w 2012 r., może wynieść około
2 155 ton, tj. o 10% mniej niż w roku poprzednim.
Malejący w br. skup żywca wieprzowego potwierdza
powyższe przewidywania. Zgodnie z danymi GUS,
w okresie styczeń – maj 2012 r. skup żywca wieprzowego wyniósł 454 tys. ton, tj. o 25% mniej niż w tym
samym czasie ubiegłego roku.
Zmiana trendu spadkowego w pogłowiu trzody
chlewnej, w Polsce, może nastąpić, gdy poprawi się opłacalność produkcji wieprzowiny. Polepszenie opłacal-
27
Zarządzanie gospodarstwem rolnym
ności byłoby możliwe w przypadku spadku cen zbóż.
Jednak, biorąc pod uwagę cykl produkcyjny, nawet
jeśli po tegorocznych zbiorach opłacalność produkcji
trzody chlewnej poprawi się, nie należy oczekiwać
zahamowania spadku produkcji w bieżącym roku.
W świetle przewidywanych mniejszych tegorocznych zbiorów zbóż (w granicach 5 - 10% od ubiegłorocznych), znacząca poprawa opłacalności chowu
w roku gospodarczym 2012/2013 jest mało prawdopodobna, gdyż nie pozwolą na to wysokie ceny zbóż
i pasz, mimo wzrostu cen skupu trzody. W najlepszym przypadku relacje cen trzoda : zboża mogą się
przybliżać do relacji granicznych i osłabiać dotychczasowy spadkowy trend pogłowia, ale go nie zatrzymają.
W 2012 r., w wyniku redukcji pogłowia, produkcja wieprzowiny zmniejszy się do około 1 680 tys. ton,
wobec 1 876 tys. ton w 2011 r., tj. o blisko 200 tys. ton
(o około 10%). Powyższa tendencja dotyczy także
woj. pomorskiego, które jest znaczącym producentem
w kraju.
Największy wpływ na wysokość krajowych cen
skupu żywca wieprzowego w prognozowanym okresie będzie miał pogłębiający się spadek produkcji trzody chlewnej w Polsce oraz wysokie ceny w UE. Jednak
wzrost cen będzie prawdopodobnie ograniczony barierą popytu.
Zespół Ekspertów Biura Analiz i Programowania
Agencji Rynku Rolnego, uwzględniając sezonowe
wahania podaży i popytu, przewiduje, że ceny trzody chlewnej we wrześniu osiągną wyższy poziom niż
przed rokiem, a w grudniu będą niższe od wyjątkowo wysokich cen rok wcześniej. Zgodnie z prognozą
ekspertów przeciętne ceny skupu żywca wieprzowego w Polsce, w okresie objętym prognozą, mogą
kształtować się następująco:
Wyszczególnienie
J.m.
Żywiec wieprzowy
zł/kg
2012 r.
wrzesień
grudzień
5,40 - 5,70
5,10 - 5,50
Rynek wołowiny i cielęciny
Na skutek malejącej produkcji żywca wołowego,
przy jednocześnie ograniczonym popycie, krajowe ceny
bydła kształtują się na wysokim poziomie. Zgodnie
z danymi GUS, w maju 2012 r. bydło ogółem skupowano średnio po 6,31 zł/kg, a bydło młode po 6,51 zł/kg,
tj. nieznacznie taniej niż miesiąc wcześniej. Jednakże
w porównaniu do cen z maja 2011 r. bydło ogółem
było o 9% droższe, a bydło młode o 5% droższe.
Zgodnie z danymi ZSRIR MRiRW, w czerwcu br.
ceny skupu bydła średnio osiągnęły poziom 6,33 zł/kg,
tj. o 18% wyższy niż przed rokiem.
W UE ceny bydła również pozostają na wysokim poziomie. Według danych KE, w czerwcu br. średnia unijna
cena bydła (według wagi poubojowej schłodzonej klasy
R3) osiągnęła 381,75 EUR/100 kg i była o 14% wyższa
28
niż rok wcześniej. Cena polskiej wołowiny w przeliczeniu na walutę unijną wynosiła 310,92 EUR/100 kg.
Spadek produkcji unijnej wołowiny w 2012 r. spowoduje, że ceny bydła w UE utrzymają się na wysokim poziomie. Wysokie ceny unijne oraz malejąca produkcja żywca wołowego w Polsce, mimo mniejszego
eksportu, będą stymulowały wzrost krajowych cen
wołowiny w drugiej połowie 2012 r.
Zespół Ekspertów Biura Analiz i Programowania
Agencji Rynku Rolnego, uwzględniając wahania sezonowe cen przewiduje, że w okresie objętym prognozą
ceny skupu żywca wołowego mogą kształtować się
następująco:
Wyszczególnienie
J.m.
2012 r.
wrzesień
grudzień
Bydło ogółem
zł/kg
6,20 - 6,50
6,30 - 6,70
Młode bydło rzeźne
zł/kg
6,40 - 6,70
6,50 - 6,90
Rynek drobiu
W 2012 r. wzrost cen żywca drobiowego jest ograniczany większą niż rok wcześniej produkcją. Jednak
wysoki poziom cen wieprzowiny i wołowiny stymuluje wzrost popytu na drób, co powoduje, że jego ceny
utrzymują się na stosunkowo wysokim poziomie.
Według danych z zakładów drobiarskich, objętych
monitoringiem Zintegrowanego Systemu Rolniczego
Informacji Rynkowej MRiRW, w czerwcu 2012 r. ceny
skupu kurcząt średnio w kraju ukształtowały się na
poziomie 4, 05 zł/kg, a indyków 5,29 zł/kg.
Biorąc pod uwagę malejącą krajową produkcję
i wysokie ceny wieprzowiny, przewiduje się zwiększony popyt wewnętrzny na mięso drobiowe, w tym
zwłaszcza kurcząt. Popyt na drób stymulowany będzie dodatkowo wysokim zapotrzebowaniem na
rynkach zagranicznych, szczególnie ze strony krajów
UE. Tak więc pomimo przewidywanego wzrostu produkcji żywca drobiowego, ceny kurcząt brojlerów
w drugiej połowie 2012 r. mogą być znacząco wyższe
niż przed rokiem.
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Zarządzanie gospodarstwem rolnym
Uwzględniając wahania sezonowe, Zespół Ekspertów Biura Analiz i Programowania Agencji Rynku
Rolnego prognozuje, że przeciętne ceny skupu kurcząt
brojlerów do grudnia 2012 r. mogą kształtować się następująco:
Wyszczególnienie
J.m.
Kurczęta brojlery
zł/kg
2012 r.
wrzesień
grudzień
4,10 - 4,30
3,80 - 4,10
Rynek mleka i produktów mleczarskich
 Warto przeczytać
SPOSÓB NA BARDZO KWAŚNE GLEBY
Przywrócenie funkcjonalności glebom bardzo
kwaśnym i kwaśnym wymaga opracowania długofalowego planu działania. Jego celem jest doprowadzenie
pH gleb do klasy odczynu naturalnego, tolerowanego
przez najbardziej wrażliwą roślinę w zmianowaniu.
Oznaczamy pH gleby i oceniamy stan zakwaszenia.
Możemy to wykonać samodzielnie, pobierając próbkę
na polu i oznaczając ją za pomocą kwasomierza Heliga
lub oddać próbkę do zbadania do laboratorium agrochemicznego. Następnie wapnujemy glebę, by wyeliminować toksyczność glinu. Po tym zabiegu pH gleby
powinno wynosić 5,0 – 5,5. Zastosowana forma wapna
nie odgrywa większej roli, jednak na glebach bardzo lekkich stosujemy węglany. Po roku ponownie pobieramy
próbkę w celu oznaczenia pH. Jeżeli odczyn nie zmienił
się wapnujemy ponownie, jeżeli drgnął w górę postępujemy bardziej zróżnicowanie. Uprawiając w zmianowaniu rzepak lub jęczmień możemy do ponownego wapnowania użyć formy węglanowej. W glebie systematycznie
zwiększamy również zawartość próchnicy.
Witold Grzebisz, Sposób na bardzo kwaśne gleby, top agrar
Polska nr 8/2012, str. 62
Do czytania zachęca Lucyna Lesińska
Ogłoszenie
Wzrost globalnej produkcji mleka i jego podstawowych przetworów przyczynił się do zwiększenia
konkurencji na światowym rynku produktów mleczarskich. Uwzględniając możliwości eksportowe i popyt
krajowy, Zespół Ekspertów Biura Analiz i Programowania Agencji Rynku Rolnego przewiduje, że ceny masła w drugiej połowie 2012 r. będą względnie stabilne,
wskazując sezonowy wzrost w okresie jesienno-zimowym, przy czym ceny masła będą niższe o 20 - 25%.
Na okres jesienno-zimowy 2012 r. przewidywany jest
także wzrost cen mleka surowego. Zespół Ekspertów
Biura Analiz i Programowania Agencji Rynku Rolnego,
uwzględniając wahania sezonowe, przewiduje następujący poziom cen skupu mleka oraz cen zbytu przetworów mleczarskich:
Wyszczególnienie
J.m.
2012 r.
wrzesień
grudzień
Mleko surowe
zł/hl
114 - 120
117 - 125
Masło w blokach
zł/kg
12,3 - 12,9
12,8 - 13,7
Mleko odtłuszczone
w proszku
zł/kg
8,7 - 9,1
8,9 - 9,5
Opracowano na podstawie materiałów Agencji Rynku Rolnego
i Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej
Opracował Tadeusz Plichta
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
29
Na polach i łąkach
Co z przechowywanym
ziarnem?
Minęły żniwa. Rolnicy, jak co roku, duże ilości ziarna zbóż
z różnych powodów pozostawili w swoich magazynach.
Nie wszyscy jednak zdają sobie sprawę z faktu, że ziarno
składowane przez dłuższy okres (liczony w miesiącach) musi
być odpowiednio przygotowane i, co ważne, zabezpieczane
w czasie przechowywania.
W
świeżo zebranym ziarnie, jak w każdym organizmie żywym, zachodzą procesy biochemiczne. Do
najważniejszych należy oddychanie. W tym czasie następuje rozkład skrobi na wodę i dwutlenek
węgla. Im wyższa jest wilgotność
ziarna i jego temperatura, tym intensywność procesu jest większa.
Jak wynika z badań, w ciągu
pierwszych 10 dni składowania
ziarno o temperaturze 18o C przy
wilgotności 20% traci na wadze
0,24%, a przy wilgotności 30%
aż 1,36% (na każde 100 kg ziarna
– strata 1,36 kg).
Poza stratami w masie ziarna,
w czasie intensywnego oddychania
następuje samoczynnie wzrost jego
temperatury i wilgotności. To jest
główną przyczyną zdarzającej się
stęchlizny i zagrzybiania. W konsekwencji powstają nieodwracalne
straty jakościowe, takie jak obniżenie zdolności kiełkowania, zdolności wypiekowych i obniżenie wartości paszowej.
Z badań wynika że ziarno przeznaczone do dłuższego składowania powinno mieć temperaturę nie
wyższą niż 18o C, a wilgotność maksymalnie 13,5%.
Aby zachować prawidłowy proces przechowywania, ziarno musi
być czyste. Plewy, nasiona chwastów i inne zanieczyszczenia zwiększają intensywność oddychania.
W praktyce ziarno o wilgotności 20% i wyższej należy dosuszać w suszarniach termicznych;
o wilgotności niższej dosuszanie
można wykonać zimnym powietrzem, budując suszarnie podło-
30
gowe, a najlepiej - co czyni wielu
rolników - instalując silosy zbożowe. W tym przypadku należy
pamiętać, że wentylator przedmuchujący ziarno musi być włączony od początku składowania
i że najistotniejsze są tu pierwsze
2 dni. Nie bez znaczenia jest wydajność wentylatora. Na przykład dla
ziarna o wilgotności 20% potrzeba
50 m3 powietrza na godzinę, na
każdą 1 tonę ziarna. Dobową pracę
wentylatora należy dostosować do
parametrów związanych z dosuszaniem.
Ziarno o o wilgotności 20% i wyższej
należy dosuszać w suszarniach termicznych
Aby w czasie składowania ziarna zbóż nie ponosić niepotrzebnych
strat, należy przez cały czas kontrolować jego jakość, dbając o właściwe parametry przechowywania.
Adam Jabłoński
Największe straty w zasiewach
zbóż i rzepaku ozimego,
spowodowane ujemnymi
skutkami przezimowania,
tj. wymarznięciem,
przemarznięciem zasiewów,
w naszym województwie
wystąpiły w powiatach:
kwidzyńskim, gdańskim,
starogardzkim, malborskim
i tczewskim.
W
wielu gospodarstwach
leżących w wymienionych powiatach doszło
do całkowitego wymarznięcia zasiewów pszenicy ozimej, głównie
w rejonach, gdzie brak było pokrywy śnieżnej podczas mrozów przekraczających -25o C (np. w gminach
Kwidzyn, Miłoradz). Tylko pszenice o najwyższej mrozoodporności
przetrwały, jednak i one w bardzo
dużym stopniu zostały uszkodzone. Zdarzało się również, że niekiedy lepiej przezimowały zasiewy
pszenżyta, jęczmienia i rzepaku
ozimego, ale w rejonach bezśnieżnych w okresie mrozów, także wystąpiły ich silne uszkodzenia.
Jak wiadomo, na terenie Żuław
i Powiśla uprawia się przede wszystkim zboża konsumpcyjne, głównie
pszenicę oraz rzepak ozimy. Przeważający udział w uprawie zbóż
stanowią formy ozime, których
produkcja jest najbardziej opłacalna, ze względu na uzyskiwane plony. Większość gospodarstw na tym
terenie dotychczas uprawiało wyłącznie oziminy. W związku z zaistniałą sytuacją zmuszone były one
jednak do likwidacji plantacji pszenic ozimych (w tym plantacji nasiennych), zakupu nasion i ponownego obsiewu najczęściej pszenicą
jarą. Należy pamiętać, iż pszenice
te choć charakteryzują się bardzo
dobrymi parametrami jakościowymi ziarna, plonują zazwyczaj niżej
od formy ozimej. Uzyskanie wysokich plonów ziarna zbóż form jarych, wysianych w miejsce późno
zlikwidowanych plantacji zakwalifikowanych jako „do zaorania”
było utrudnione lub niemożliwe,
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Na polach i łąkach
Gdzie kupić
kwalifikowany materiał siewny zbóż?
ze względu na często niekorzystny rozkład opadów
i związane z tym okresowe niedobory wody w glebie,
w okresie wiosennej wegetacji.
O znaczeniu używanego do siewu materiału siewnego zbóż, niejednokrotnie pisaliśmy już na łamach
naszego miesięcznika. Jednym z warunków uzyskania
wysokich i dobrych jakościowo plonów ziarna zbóż,
jest stosowanie do siewu kwalifikowanego materiału
siewnego. Niestety w bieżącym roku na terenie województwa znaczna liczba gospodarstw miała problemy z zakupem kwalifikowanych nasion zbóż jarych.
Główną przyczyną był ogromny popyt na takie nasiona - kilkakrotnie większy od podaży występującej
w ostatnich latach. Dlatego też rolnicy często zmuszeni
byli obsiewać plantacje niekwalifikowanym materiałem siewnym, niekoniecznie dobrej jakości. Zdarzały
się również sytuacje, w których gospodarstwa zajmujące się dotychczas tylko towarową produkcją zbóż
konsumpcyjnych, zmuszone były do wysiewu pszenżyta lub mieszanek zbożowych z przeznaczeniem na
pasze. Stąd też można przypuszczać, że zwiększy się
podaż zbóż paszowych w porównaniu do roku ubiegłego w tym regionie.
Podsumowując, należy spodziewać się większego zainteresowania niż w poprzednich latach zakupem kwalifikowanego materiału siewnego zbóż ozimych ze strony producentów na terenie, gdzie wystąpiły największe
straty w zasiewach spowodowane niekorzystnymi warunkami pogodowymi w okresie zimy i przedwiośnia.
W związku z powyższym przedstawiam ofertę
asortymentową podmiotów, które w obecnym sezonie
będą prowadzić sprzedaż kwalifikowanego materiału
siewnego zbóż ozimych.
Lp.
Podmiot
Oferta asortymentowa/uwagi
2.
Zakład Produkcyjno-Handlowo-Usługowy
„Matex” Jerzy Materka
Górki 10, 82-400 Sztum,
tel. (55) 277 54 24,
tel. kom. 606 265 090
Pszenica ozima: Bamberka,
Banderola, Fregata, Jantarka,
Mewa, Sukces, Zyta, Muszelka,
Bogatka.
Pszenżyto ozime: Baltiko,
Magnat, Grenado.
Jęczmień ozimy: Karakan.
Żyto ozime*
3.
ProCam Polska Sp. z o.o.
ul. 30 Stycznia 37,
83-110 Tczew,
tel. (58) 530 44 75,
tel. kom. 509 476 851
Pszenica ozima: Turkis,
Meteor, Graindor, Alves,
Julius, Position, Jenga,
Torrild, Bamberka, Ostroga,
Genius, Ascalon.
Pszenżyto ozime: Pigmej,
Cyrkon, Cando.
Jęczmień ozimy: Holmes,
Hobbit F1, Zzoom F1.
Żyto ozime: Dańkowskie
Diament, Guttino F1.
4.
Agrochem Sp. z o.o.
zs. w Człuchowie
Oddział w Gronowie
Elbląskim
ul. Kolejowa 7,
82-335 Gronowo Elbląskie,
tel. (55) 231 56 06
Pszenica ozima: Bamberka,
Tonacja, Muszelka, Banderola,
Figura, Julius, Garanthus,
Fidelius, Legenda.
Pszenżyto ozime: Borwo,
Pigmej, Leontino, Algoso.
Jęczmień ozimy: Gloria.
Żyto ozime: Dańkowskie Złote.
5.
Przedsiębiorstwo
Pszenica ozima: Bogatka,
Produkcyjno-Usługowo- Jantarka, Banderola,
-Handlowe „Nowiny”
Kampana.
Sp. z o.o. w Nowinach
82-440 Dzierzgoń,
tel. (55) 276 23 11
6.
Przedsiębiorstwo
Nasienne „Agrisem”
Centrala Nasienna
Władysław Skarżyński
al. Wojska Polskiego 48,
82-200 Malbork,
tel. (55) 272 62 53
tel. kom. 601 643 062
Pszenica ozima: Bamberka,
Fregata, Zyta, Nutka, Tonacja.
Pszenżyto ozime*
Jęczmień ozimy*
Żyto ozime*
7.
B.H.„Agro-Bakałarzewo”
Sp. z o.o.
ul. Polna 3,
16-423 Bakałarzewo,
tel. (87) 569 43 06,
wew. 118
Pszenica ozima: Agil,
Toras, Arktis, Julius, Matrix,
Muszelka, Ostroga, Figura,
Kerubino.
Pszenżyto ozime: Alekto,
Borwo, Gringo, Tulus.
Jęczmień ozimy: Karakan,
Fridericus.
Żyto ozime: Dańkowskie
Amber, Dańkowskie Diament,
Dańkowskie Złote, Brasetto F1,
Palazzo F1, Visello F1.
Oferta asortymentowa zbóż ozimych niektórych
podmiotów działających na wybranym obszarze
Lp.
Podmiot
Oferta asortymentowa/uwagi
1.
„Ampol-Merol” Sp. z o.o.
ul. Mikołaja z Ryńska 28 A
87-200 Wąbrzeźno,
tel. (56) 688 48 00
Oddziały:
Trępnowy 2 A,
82-230 Nowy Staw,
tel. (55) 261 08 27;
Stańkowo 5/6,
82-550 Prabuty,
tel. (55) 278 22 59;
Pronie,
82-450 Stary Dzierzgoń,
tel. (55) 276 91 33.
Pszenica ozima: Arktis,
Bamberka, Banderola, Expert,
Fregata, Jantarka, Julius,
Matrix, Operetka, Ostka
Strzelecka, Tacitus, Zyta.
Pszenżyto ozime: Baltiko,
Koral, Magnat, Pigmej, Tulus.
Jęczmień ozimy: Karakan,
Souleyka.
Żyto hybrydowe: Brasetto,
Palazzo, Visello.
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
31
Na polach i łąkach
Lp.
Podmiot
Oferta asortymentowa/uwagi
Lp.
8.
Centrala Nasienna
„Zielenin”
Stanisław Małachowski
ul. Przemysłowa 7,
83-400 Kościerzyna,
tel. (58) 686 38 57
Pszenica ozima: Jantarka,
Legenda, Mewa.
Pszenżyto ozime: Algoso,
Fredro, Leontino, Magnat,
Pigmej, Todan.
Jęczmień ozimy: Karakan.
Żyto ozime: Dańkowskie
Amber, Dańkowskie Diament,
Gradan F1.
16. Centrala Nasienna
Sp. z o.o.
ul. Zielona 29,
83-200 Starogard Gdański,
tel. (58) 562 34 66,
(58) 562 34 67
9.
Przedsiębiorstwo
Usługowo-Handlowe
„Chemirol” Sp. z o.o.
ul. Przemysłowa 3,
88-300 Mogilno,
Oddział Nowy Staw,
ul. Westerplatte 26,
82-230 Nowy Staw,
tel. (55) 647 77 70
Pszenica ozima: Baryton,
Potenzial, Linus, Zobel, Retro.
Pszenżyto ozime: Agostino,
Pizarro.
Jęczmień ozimy: Campanile.
Żyto ozime: Dańkowskie
Amber, Amato F1, Allavi F1.
10. Agro-Sieć Sp. z o.o.
ul. Przemysłowa 6,
86-200 Chełmno,
Punkt sprzedaży
82-200 Malbork,
ul. Zamkowa 15,
tel. (55) 272 20 53
Pszenica ozima*
Pszenżyto ozime*
Jęczmień ozimy*
11. Agrolok Sp. z o.o.,
ul. Dworcowa 4,
87-400 Golub Dobrzyń,
tel. (56) 682 38 88
Pszenica ozima*
Pszenżyto ozime*
Jęczmień ozimy*
Żyto ozime*
12. Przedsiębiorstwo
Handlowo- Usługowe
„Agro-Handel”
Maria Wojtaszewska,
Wielgłowy, ul. Gdańska 13,
83-120 Subkowy,
tel. kom. 605 267 713
Pszenica ozima: Bamberka,
Zyta, Bristol, Tulsa, Ozon,
Julius, Natula.
Pszenżyto ozime: Pigmej,
Cerber.
Jęczmień ozimy: Campanile.
Żyto ozime*
13. PZZ w Kwidzynie
Sp. z o.o.
ul. Południowa 14 A,
82-500 Kwidzyn,
tel. (55) 279 26 72 w. 36,
(55) 279 34 26
Pszenica ozima: Ostroga,
Kerubino, Banderola, Legenda,
Lukullus, Arktis, Toras, Fregata,
Bamberka, Julius.
Pszenżyto ozime: Algoso,
Fredro, Leontino, Magnat,
Pigmej, Todan.
Jęczmień ozimy: Zzoom F1,
Hobbit F1.
Żyto hybrydowe: Brasetto,
Palazzo, Visello.
Podmiot
Pszenica ozima: Legenda,
Muszelka, Bamberka, Figura,
Batuta, Jantarka.
Pszenżyto ozime: Gniewko,
Trigold, Borwo, Pigmej,
Atletico.
Jęczmień ozimy: Karakan,
Souleyka.
Żyto ozime: Kapitan,
Dańkowskie Diament.
17. PHU Interkas
Pszenica ozima: Bamberka,
Mirosław Murawiec
Fregata, Zyta, Banderola.
Cieplice 30, 82-310 Elbląg,
tel. (55) 231 27 30
18. Agro-Sklep
Jan Płosiński
ul. Daszyńskiego 13,
82-550 Prabuty,
tel. (55) 278 25 73,
tel. kom. 605 346 043
Pszenica ozima: Muszelka,
Figura, Fregata, Leifer.
Pszenżyto ozime*
Jęczmień ozimy*
Żyto ozime*
19. Agro-Mikołajki
Karolina Cymanowska
ul. Piaskowa 1/6,
82-433 Mikołajki
Pomorskie,
tel. (55) 277 02 48,
tel. kom. 600 988 164
Pszenica ozima: Muszelka,
Figura, Fregata, Leifer.
Pszenżyto ozime*
Jęczmień ozimy*
Żyto ozime*
20. Gospodarstwo Rolne
Bogusław i Halina
Kamińscy
Stanisławowo 16,
83-020 Cedry Wielkie,
tel. (58) 692 75 27,
tel. kom. 500 333 456
Pszenica ozima: Zyta,
Bamberka, Banderola, Fregata,
Muszelka.
21. Spółdzielnia Handlowo- Pszenica ozima*
Produkcyjno-Usługowa Pszenżyto ozime*
„Ekoplon”
Jęczmień ozimy*
Markusy 63,
82-325 Markusy,
tel. (55) 231 71 36
22. Zakład Nasienno-Rolny
w Dębinie
Dębina 31,
82-230 Nowy Staw,
tel. (55) 271 56 57
Pszenica ozima: Bogatka,
Jantarka, Muszelka.
Pszenżyto ozime: Leontino.
Pszenica ozima*
Pszenżyto ozime*
Pszenica ozima: Zyta,
Bamberka, Banderola,
Fregata, Muszelka, Jantarka,
Legenda, Mewa.
Pszenżyto ozime*
Jęczmień ozimy*
Żyto ozime*
14. „Bauer” Sp. z o.o.,
ul. Marynarki Wojennej
28 A,
82-220 Stare Pole,
tel. (55) 271 32 56
Pszenica ozima*
23. Chemiland Sp. z o.o.
Lubochowo 219,
82-450 Stary Dzierzgoń,
tel. (55) 276 90 48,
(55) 276 90 49
15. Gospodarstwo Rolne
- Nasienne
Władysław Sztabiński,
Myszewko 9,
82-100 Nowy Dwór
Gdański,
tel. (55) 247 42 71,
tel. kom. 691 661 551
Pszenica ozima: Bamberka,
Fregata, Zyta.
24. Jarosław Jeleński
Handel-Usługi
ul. Ogrodowa 12,
83-032 Pszczółki,
tel. (58) 683 91 26
32
Oferta asortymentowa/uwagi
* ostateczna oferta asortymentowa nie jest jeszcze znana
Sebastian Zwierz
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Reklama
Polska Izba Gospodarcza Maszyn i Urządzeń Rolniczych już po raz XIV organizuje Międzynarodową Wystawę Rolniczą AGRO SHOW 2012, która odbędzie się w tym roku w dniach
21 – 24 września br. w Bednarach, koło Poznania, w gminie Pobiedziska.
Wystawa odbywa się w tym roku pod hasłem ,,Nowoczesne rolnictwo – bezpieczna przyszłość”. Wykorzystywanie najnowszych rozwiązań technicznych oraz unowocześnianie parku maszyn przybliżają perspektywy na bezpieczną i wygodną przyszłość dla Was i dla Waszych rodzin. AGRO SHOW jest znakomitą okazją, by zorientować się,
w jakim kierunku należy modernizować i rozwijać gospodarstwo, tak by jego prowadzenie było łatwiejsze i bardziej
opłacalne. Podczas AGRO SHOW będzie można odwiedzić ok. 700 stoisk wystawców, którzy zaprezentują najnowocześniejsze maszyny i urządzenia oraz szeroki asortyment materiałów, środków oraz usług związanych z produkcją
rolniczą, w tym ofertę instytucji finansowych. Jednym słowem wszystko, czego potrzeba do prowadzenia dobrze
prosperującego i przynoszącego dochody gospodarstwa rolnego.
Podczas AGRO SHOW lotnisko w Bednarach na kilka dni przekształca się w centrum nowoczesnej techniki rolnej. Taki naturalny charakter AGRO SHOW ułatwia wystawcom prezentację maszyn i sprzyja nawiązywaniu bezpośrednich kontaktów z rolnikami. W prezentacji maszyn pomagają pokazy. Jest to wyjątkowa okazja do porównania
zastosowanych rozwiązań technicznych i ich wpływu na jakość pracy poszczególnych maszyn, czy nawet porównania różnych technologii.
Odwiedzający wystawę będą też mieli okazję porozmawiać z fachowcami z różnych dziedzin, zasięgnąć informacji na stoiskach prowadzonych przez państwowe agencje oraz wziąć udział w seminariach.
Specjalnie z myślą o młodzieży oraz nauczycielach, pierwszego dnia wystawy zorganizowany będzie cykl imprez, który ma nie tylko uczyć, ale także bawić. Głównym wydarzeniem będzie turniej sprawnościowy, w którym
wezmą udział drużyny szkół przybyłych na AGRO SHOW.
Tradycyjnie zarówno wstęp na teren AGRO SHOW, jak i korzystanie z parkingów jest bezpłatne. Dodatkowo
każdy odwiedzający otrzyma przy wejściu bezpłatny katalog, w którym znajdzie dane wszystkich wystawców.
Podobnie, jak w ubiegłych latach, na dofinansowanie kosztów dojazdu mogą liczyć zorganizowane grupy, które
przybędą na wystawę. Szczegóły dotyczące zasad dofinansowania znaleźć można na stronie www.agroshow.pl.
W dniach od 21 do 24 września koniecznie trzeba przyjechać do Bednar koło Poznania na XIV Międzynarodową
Wystawę Rolniczą AGRO SHOW, najważniejsze tego typu wydarzenie w Polsce, gdzie można obejrzeć i posłuchać
o tym, co jest ważne dla każdego rolnika i przedsiębiorcy działającego w tym sektorze gospodarki.
Zapraszamy!
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
33
Zapraszamy do podpisywania umów
na świadczenie usług doradczych (KUD)
z PODR w Gdańsku
Rolnicy otrzymujący dotacje ARiMR, zobowiązani są do przestrzegania norm
i wymogów wzajemnej zgodności (z ang. cross compliance), których niespełnianie
naraża na pomniejszenie należnych płatności. Wymogi te dotyczą m.in. ochrony
środowiska naturalnego, higieny czy zdrowia zwierząt.
W uniknięciu problemów mogą pomóc doradcy PODR w Gdańsku, z którymi rolnik podpisze
umowę na świadczenie usług doradczych (KUD).
W ramach tych usług proponujemy:
- przeprowadzenie profesjonalnej, opartej na wiedzy i długoletnim doświadczeniu, oceny gospodarstwa rolnego pod kątem spełnienia Wymogów Wzajemnej Zgodności,
- opracowanie planu dostosowania gospodarstwa do przepisów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej.
Działania te są objęte znaczną refundacją ze środków Unii Europejskiej. Zwrotowi podlega 80%
poniesionych i udokumentowanych kosztów kwalifikowanych netto. Dofinansowanie nie obejmuje
zwrotu podatku VAT.
Podpisanie umowy o usługę doradczą umożliwia również 80-procentowy zwrot kosztów netto:
- przygotowania planu działalności rolnośrodowiskowej,
- atestacji opryskiwaczy wykonanych w Stacjach Kontroli Opryskiwaczy w Lubaniu i Starym Polu,
- przygotowania biznesplanów związanych z ubieganiem się o kredyty z dopłatą do oprocentowania,
udzielanych w ramach linii kredytowych: nIP, nKZ, nMR, nOR, nGP, nGR, nNT, nBR10, nKL01.
Dodatkowo rolnik, podpisujący z Pomorskim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego umowę na
świadczenie usług doradczych, otrzymuje upusty sięgające 20% na inne działania świadczone przez
PODR.
Należy pamiętać, iż do składanego w 2012 roku wniosku możemy dołączyć również działania
wykonane w roku 2010. Dotyczy to m.in. planów działalności rolnośrodowiskowej, atestacji opryskiwaczy bądź wykonywanych wtedy biznesplanów.
Osoby zainteresowane usługą doradczą, mogą zgłosić się do Oddziałów i Biur Powiatowych
ODR lub bezpośrednio do swojego doradcy, w celu przeprowadzenia kalkulacji kosztów realizacji
usługi i możliwości uzyskania dotacji, podpisania umowy oraz wypełnienia wniosku do ARiMR.
Wnioski w ramach tego działania składamy do Biura Powiatowego ARiMR, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę wnioskodawcy. Przyjmowane są do wyczerpania limitu
środków. Jedno gospodarstwo może otrzymać wsparcie w kwocie do 1500 euro.
Do skorzystania z usług zachęcamy szczególnie młodych rolników, którzy w 2011 r. złożyli wnioski o przyznanie 75 tys. zł premii. Często nie wiedzą oni, jakie ich gospodarstwo musi spełniać wymogi i standardy, a na ich osiągnięcie mają tylko trzy lata, liczone od dnia rozpoczęcia działalności
rolniczej. Jeżeli w ciągu tego czasu nie uda się ich osiągnąć, to trzeba będzie oddać do ARiMR 25%
otrzymanej przez młodego rolnika premii.
34
Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego
– stabilny i solidny partner rolnika
Na polach i łąkach
Końcowe zabiegi ochrony roślin
na plantacjach ziemniaka
Ostatnim krokiem w ochronie ziemniaka, jaki należy przeprowadzić, aby zapewnić
jak najwyższą jakość plonu, jest zabieg desykacji. Zabieg ten ma zastosowanie na plantacjach
roślin o dużej i wolno wysychającej masie liści. Poza samym ułatwieniem zbioru, zabieg
desykacji przynosi także wiele innych korzyści.
W
uprawie ziemniaka przemysłowego oraz jadalnego niszczenie naci jest bardzo ważnym
zabiegiem. Prawidłowe wykonanie zabiegu
desykacji wpływa ostatecznie na jakość bulw, a przede
wszystkim na ich zdrowotność. Szczególnego znaczenia nabiera zabieg desykacji, kiedy chodzi o mniejsze
porażenia bulw zarazą ziemniaka, w latach o dużej
presji infekcyjnej i dużej ilości opadów.
Tegoroczny sezon wegetacyjny charakteryzował
się dużą intensywnością opadów, głównie w lipcu.
Zarodniki Phytophthora infestans, spłukiwane przez
deszcz z liści, zakażają młode bulwy o niewykształconej skórce, znajdujące się tuż pod powierzchnią gleby.
Pierwsze objawy chorobowe mogą być widoczne już
w momencie zbioru.
Do zakażenia bulw zarazą może dochodzić także
w czasie jesiennego zbioru i sortowania. Objawy rozwijają się w ciągu 6 - 8 tygodni przechowywania. Na
powierzchni porażonej bulwy tworzą się różnej wielkości plamy, a w miąższu występują rdzawe, twarde
nacieki, postępujące w głąb korzenia. Porażone bulwy
gniją w czasie przechowywania, a ponadto są wtórnie
atakowane przez inne grzyby i bakterie.
Natomiast na plantacjach nasiennych, stosując
desykację w odpowiednim terminie, tj. do około 2 tygodni po głównym locie mszyc, zapobiega się przemieszczaniu wirusów z liści i łodyg do bulw.
Desykacja ułatwia zbiór na plantacjach ziemniaków i ogranicza uszkodzenia mechaniczne. Odporność
bulw na uszkodzenia mechaniczne wynika z poprawienia stanu dojrzałości technologicznej skórki. Podczas
zbioru dojrzała skórka jest bardziej odporna na obicia
i stłuczenia, natomiast podczas przechowywania zabezpiecza bulwę głównie przed grzybami, które mogą wywołać w tym okresie różne choroby. Taka okoliczność
zachodzi w przypadku grzybów z rodzaju Fusarium,
które są sprawcami suchej zgnilizny bulw.
Zaletą desykacji jest także zniszczenie chwastów,
co ułatwia pracę maszyn w czasie zbioru, a także pozwala ograniczyć straty energii i robocizny. Przy okazji dosuszenia łętów ziemniaka, niszczone są rośliny
stanowiące zachwaszczenie wtórne plantacji. Jeśli dosuszanie naci uda się wykonać zanim chwasty wydadzą nasiona, to dzięki temu zabiegowi stanowisko pod
rośliny następcze będzie bardziej czyste.
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
Desykacja umożliwia zniszczenie chwastów, które występują
na plantacjach ziemniaków przed zbiorem
O terminie niszczenia naci decyduje technologia
uprawy. Na plantacjach sadzeniaków termin niszczenia
naci jest dość wczesny, zaś w przypadku pozostałych
plantacji ziemniaka, przemysłowego i konsumpcyjnego, termin wykonania zabiegu zależy od odmiany,
grupy wczesności, prowadzonej ochrony roślin, a także
od warunków atmosferycznych. Niemniej jednak optymalnym terminem przeprowadzenia desykacji na tych
plantacjach jest początek starzenia się roślin.
Środki przeznaczone do desykacji naci
na plantacjach ziemniaka wg zaleceń IOR
Nazwa środka
Reglone 200 SL
Basta 150 SL
Spotlight Plus
60 EO
Dawka
na 1 ha
Toksyczność
2 -3 l +
2l
t
Pierwszy zabieg
wykonać 10 - 14 dni
przed planowanym
zbiorem, drugi 4 - 6 dni
po pierwszym
2 l + 2,5 l
t
Pierwszy zabieg
wykonać 14 dni
przed planowanym
zbiorem, drugi 6 dni
po pierwszym
1l
Wykonanie
Zabieg przeprowadzić
na 14 - 21 dni przed
planowanym zbiorem
Monika Najduk
35
Na polach i łąkach
Przypominamy * Przypominamy * Przypominamy * Przypominamy * Przypominamy
Wrzesień
Zboża:
Wrzesień to wczesna jesień. Takim mianem określany jest początek kolejnej pory fenologicznej. W uprawie zbóż
ozimych zaczyna się następny sezon wegetacyjny, w związku z tym należy dokonać nowych zasiewów.
Początek września to czas siewów jęczmienia ozimego, który mimo uzyskiwanych wysokich plonów oraz zadowalających cen ziarna, uprawiany jest na znikomym areale. A przecież jest dobrym przedplonem dla rzepaku ozimego,
między innymi ze względu na termin zbioru. Decydując się jednak na uprawę jęczmienia ozimego, należy pamiętać,
o jego najniższej mrozoodporności spośród zbóż, która decyduje o rejonizacji jego uprawy. Po wschodach jęczmienia, zalecany jest zabieg chwastobójczy. Optymalny termin tego zabiegu to faza 3 liści. Często, już jesienią jęczmień
wymaga również ochrony fungicydowej.
Rozpoczynamy przygotowanie gleby pod siewy innych gatunków zbóż. Do siewów zaleca się używać kwalifikowany materiał siewny, który daje gwarancję uzyskania plonu o tych samych cechach, jakimi charakteryzuje się
wybrana przez producenta odmiana, a także umożliwia uzyskanie wyższych i lepszych jakościowo plonów. Najlepiej
jest dokonać zakupu materiału pochodzącego z zakładów nasienno-rolnych funkcjonujących przy stacjach hodowli
roślin bądź z dobrych, sprawdzonych gospodarstw nasiennych.
W przypadku stosowania materiału pochodzącego z własnych zbiorów, należy pamiętać o dokładnym jego oczyszczeniu, wykonaniu próby na zdolność kiełkowania (szczególnie ważne w latach „mokrych” żniw), MTZ, a także o zaprawianiu ziarna. Ziarno takie powinno być celne i charakteryzować się wysoką zdolnością kiełkowania (dla zbóż min
85%, za wyjątkiem pszenżyta min 80%).
Przy siewach pszenic konsumpcyjnych preferować nowe odmiany z grupy technologicznej A lub B, o wymaganiach
dostosowanych do warunków występujących w gospodarstwie na danym polu (należy tu szczególnie zwrócić uwagę
na tolerancję odmian na zakwaszenie gleby). Dobrze jest też uwzględnić wczesność odmian, która przy dużym areale
zasiewu pszenicy ozimej w gospodarstwie, pozwala na zminimalizowanie ryzyka pogorszenia się jakości ziarna podczas dojrzewania, występującego przy niekorzystnym przebiegu pogody oraz umożliwi „rozładowanie” spiętrzenia
prac przy zbiorze zbóż z pól.
W uprawie tego samego gatunku zbóż po sobie, należy prowadzić zmianowanie odmian, wysiewając odmiany
o podwyższonej odporności na choroby podstawy źdźbła czy mączniaka prawdziwego oraz stosować zaprawy przeciw zgorzeli podstawy źdźbła.
Przy wyborze odmian do siewu, warto zwrócić uwagę na listę odmian zbóż zalecanych do uprawy na obszarze danego województwa, dostępnych między innymi na stronach www.coboru.pl oraz www.podr.pl.
Na liście zalecanych do uprawy odmian zbóż ozimych na obszarze woj. pomorskiego w 2012 roku znajdują się:
jęczmień ozimy: Lomerit, Maybrit, Wintmaltbr;
pszenica ozima: Toras, Akteur, Muszelka, Jenga, Mulan, Ostroga, Natula, Bamberka, BanderolaR, JantarkaR,
KredoR, KWS OzonR;
pszenżyto ozime: Sorento, Moderato, Algoso, Borwokr, Pizarro, Tulus, FredroR;
żyto ozime: Dańkowskie Diament, Domir, Stanko, Daran, Brasetto F1, Palazzo F1,
R
gdzie:
- oznacza odmianę wstępnie rekomendowaną, br - odmianę przydatną na cele browarne,
kr
- odmianę krótkosłomą, F1- odmianę mieszańcową.
Należy dotrzymywać optymalnych terminów siewu zbóż ozimych. Siewy po tych terminach (w normalnych warunkach pogodowych) wiążą się zawsze ze spadkiem plonowania. Późny siew zmniejsza intensywność krzewienia i powoduje słaby rozwój systemu korzeniowego.
Optymalne terminy siewu dla zbóż ozimych to:
1 - 15 września - dla jęczmienia;
15 - 30 września - dla pszenicy, z dopuszczalnym opóźnieniem do 5 października w niektórych rejonach;
10 - 25 września - dla żyta i pszenżyta, z dopuszczalnym opóźnieniem do 5 października.
Ilość wysiewu ziarna pszenicy w kg/ha należy uzależnić przede wszystkim od terminu siewu, warunków glebowych (polowa zdolność wschodów), kompleksu przydatności rolniczej, przedplonu a także od zdolność kiełkowania oraz MTZ wysiewanej odmiany. Prawidłowa ilość wysiewu powinna zapewnić właściwą obsadę roślin po wschodach. Przy siewach
pszenicy ozimej na początku września w optymalnych warunkach glebowych, wystarczy wysiać 250 ziaren/m2, zaś pod
koniec września 350 ziaren/m2. Po optymalnym terminie siewu ilość ziaren na m2 może dochodzić nawet powyżej
450 ziaren/m2.
Orientacyjne normy wysiewu dla zbóż ozimych w ziarnach/m2:
- jęczmień dwurzędowy 350 – 400,
- jęczmień wielorzędowy - 250 – 350,
36
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Na polach i łąkach
- pszenica 250 – 450,
- pszenżyto 300 – 400,
- żyto populacyjne 200 – 300,
- żyto mieszańcowe 180 – 250.
Masę wysiewanego ziarna w kg/ha wylicza się ze wzoru:
Ilość wysiewu = N x MTZ
W
(w kg/ha)
gdzie:
N – gęstość wysiewu w (szt./m2),
MTZ – masa 1000 ziaren (g),
W – wartość użytkowa nasion (zdolność kiełkowania x czystość nasion) (w %).
Pamiętajmy o konieczności wykonywania próby kręconej dla każdej wysiewanej odmiany. Mimo nawet tej samej
MTZ dwóch różnych odmian, np. pszenicy, często są duże różnice w ilości wysianego ziarna. Może to być uzależnione od rodzaju zaprawy nasiennej, kształtu nasion czy braku zaprawy u jednej z przykładowych odmian.
Przypominamy o zabezpieczeniu przed szkodnikami ziarna, silosów i magazynów zbożowych, w których jest przechowywane lub magazynowane ziarno z tegorocznych zbiorów. Przez cały okres, w miejscu składowania ziarna,
należy prowadzić obserwacje na obecność ewentualnych szkodników i gryzoni. W tym celu możemy zastosować
różnego rodzaju pułapki. W przypadku wykrycia niepożądanych „gości”, należy wykonać zabieg ich zwalczania odpowiednią metodą.
Przypominamy o możliwości korzystania z usług laboratorium PODR w Starym Polu, w którym można, poprzez doradców, zlecić wykonanie określonych badań:
- analizę parametrów jakościowych ziarna zbóż,
- określenie jakości ziarna zbóż, jako materiału siewnego,
- gleb dla potrzeb doradztwa nawozowego w zakresie zakwaszenia (pH) i zawartości makroelementów, tj. fosforu, potasu i magnezu,
- wartości energetycznej i mineralnej pasz gospodarskich umożliwiającej układanie efektywnych dawek pokarmowych
dla wszystkich grup zwierząt.
Rzepak:
Obserwacje ostatnich lat wskazują, że coraz więcej uwagi wymagają szkodniki występujące na plantacjach rzepaku
w okresie jesiennym, wśród nich: pchełka rzepakowa, pchełka ziemna, chowacz galasówek, gnatarz rzepakowiec,
mszyca kapuściana, śmietka kapuściana, tantniś krzyżowiaczek, miniarka kapuściana. Ich żerowanie osłabia jesienny
rozwój rzepaku, zmniejszając tym samym dobre zimowanie roślin.
Podstawową metodą ograniczania strat powodowanych przez szkodniki jesienne jest zaprawianie nasion. Jest to
najskuteczniejszy i najtańszy sposób ochrony rzepaku przed szkodnikami występującymi bezpośrednio po siewie
rzepaku, a więc w najwcześniejszym okresie jego rozwoju. Trzeba jednak dodać, że w warunkach długiej i ciepłej jesieni samo zaprawianie nie zawsze jest wystarczające dla skutecznej ochrony plantacji. Dlatego też w przypadkach,
gdy na plantacjach rzepaku zauważymy objawy żerowania szkodników, w momencie przekroczenia przez nie progu
ekonomicznej szkodliwości, należy wykonać opryskiwanie roślin, stosując odpowiednie insektycydy.
Występujące coraz powszechniej ślimaki, wyrządzają duże straty na plantacjach rzepaku w pierwszych tygodniach
po jego zasiewie, a zwłaszcza w warunkach dużej wilgotności. Zabieg zwalczający szkodnika wykonać bezpośrednio
przed lub po wschodach rzepaku, po stwierdzeniu obecności 2 ślimaków w pułapce i/lub uszkodzeniu 5% siewek, stosując jeden z preparatów: Glanzit 06 GB (3 - 5 kg/ha), Snacol 05 RB (4 kg/ha), Ślimax 04 GB (4 kg/ha). Wymienione środki
rozsypywać rzutowo na całej powierzchni pól lub tylko w miejscach licznego występowania ślimaków. Czynność tę
wykonać po południu lub wieczorem, najlepiej przed ciepłą, wilgotną nocą i bezdeszczowym, słonecznym dniem.
Stopień zachwaszczenia plantacji jest jednym z ważniejszych czynników mających wpływ na poziom plonowania
rzepaku. Walkę z chwastami najlepiej przeprowadzić przed lub bezpośrednio po zasianiu rzepaków. Jeśli jednak
zabiegów odchwaszczania nie wykonaliśmy w wymienionych terminach, trzeba przeprowadzić je nalistnie w fazie
2 - 6 liści rzepaku. Jesienne stosowanie herbicydów jest bowiem nie tylko skuteczniejsze od odchwaszczania wiosennego, ale eliminuje chwasty już na początku wegetacji, co jest gwarantem uzyskania wysokich plonów.
Pamiętajmy o umiejętnym dobieraniu herbicydów wykluczających wszystkie gatunki chwastów oraz o terminach
ich stosowania: np. w fazie 2 - 4 liści rzepaku – Butisan Star, Fuego Extra, Metazanex; w fazie 3 - 4 liści rzepaku
– Cliophar, Cyklon, Lontrel; w fazie 4 - 6 liści rzepaku – Kerb, Pilar Propyzamid, Golden Pyzamid, Kerb+Lontrel. Od
fazy 4 liści rzepaku – Fox. Graminicydy (np. Agil, Focus Ultra, Fusilade Forte, Leopard, Pantera, Targa) do zwalczania
samosiewów zbóż i perzu stosujmy od fazy 2 liści rzepaku. Perz zwalczać, gdy jest on w fazie 4 - 6 liści zaś samosiewy
zbóż w fazie 2 - 4 liści.
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
37
Na polach i łąkach
Ziemniaki:
Wrzesień to okres, kiedy przystępujemy do zbioru ziemniaków. W celu uzyskania plonu dobrej jakości, należy pamiętać, aby zbierać ziemniaki, gdy:
- temperatura powietrza wynosi nie mniej niż 10º C,
- masa porostu przed zbiorem nie może przekraczać 4 t/ha; aby tę wartość uzyskać należy na 1 - 2 tygodnie przed
zbiorem zniszczyć łęty ziemniaków i porastające chwasty. Wykonujemy to najlepiej mechanicznie lub przy pomocy środków chemicznych;
- sprawdzamy, czy bulwy osiągnęły dojrzałość techniczną, tzn. czy skórka ziemniaka po naciśnięciu kciukiem nie
schodzi z bulwy, a także czy bulwy dobrze odrywają się od stolonów;
- masa kamieni w stosunku do bulw nie powinna przekraczać więcej niż 20%;
- prędkość robocza kombajnu nie powinna przekraczać 5 km/h;
- głębokość pracy zespołu kopiącego powinna wynosić 12 - 15 cm;
- temperatura podczas przechowywania bulw powinna wynosić 4 – 8º C, podczas przeładunku i obróbki 10º C;
- wilgotność powietrza 90 – 95%.
Podczas zbioru kombajnem i przeładunku ziemniaków, należy pamiętać, aby ziemniaki nie spadały z wysokości
ponad 30 cm, gdyż prowadzi to do obić ziemniaków, co spowoduje ich gnicie podczas przechowywania. W sytuacji,
kiedy ziemniaki spadają z wyższych wysokości, należy zastosować różnego rodzaju maty amortyzujące, zmniejszające obijanie bulw.
Sebastian Zwierz, Grzegorz Manowski
O ziemniakach w Słupi Wielkiej
W dniu 26 - 27 czerwca br. w Słupi Wielkiej odbyło się
szkolenie dotyczące metodyki badania wartości gospodarczej
odmian ziemniaka (WGO).
S
zkolenie miało na celu przypomnienie i opracowanie
nowej metodyki prowadzenia doświadczeń WGO i Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego i Rolniczego (PDOiR)
z ziemniakami. Nowa ulepszona
metodyka spowoduje, że doświadczenia będą prowadzone jednakowo we wszystkich punktach
i dostosują ją do zmieniających się
38
warunków produkcji panujących
w polskim rolnictwie.
Na wstępie szkolenia zostaliśmy poinformowani o skreśleniach
z polskiego rejestru, na wniosek
hodowcy, następujących odmian
ziemniaków: Elanda, Eugenia,
Monsun, Neptun, Niagara, Soplica,
Umiak, Zebra, Zeus, Żagiel. Z tego
też względu w rejestrze znajduje
się obecnie 126 odmian ziemniaka.
W trakcie spotkania dużo
uwagi poświęcono nawożeniu doświadczeń, stosowaniu środków
ochrony roślin, a także zapisywaniu danych i przesyłaniu do Centralnego Ośrodka Badania Odmian
Roślin Uprawnych (COBORU)
w formie elektronicznej.
W
programie
szkolenia
uwzględniono również informacje
obejmujące proces rejestracji odmian
ziemniaka, zakres badań odrębności, wyrównania i trwałości (OWT)
odmian ziemniaka. Mieliśmy też
okazję zapoznać się z doświadczeniami prowadzonymi w Stacji
Doświadczalnej Oceny Odmian
w Słupi Wielkiej, a także z działalnością spółki Jagrol – grupa Top
Farms w Pierzchnie, specjalizującej
się w uprawie ziemniaków wczesnych dla przetwórstwa na chipsy
i frytki.
W szkoleniu uczestniczyli specjaliści ze stacji i zakładów oceny
odmian zajmujący się ziemniakami,
a także pracownicy z innych placówek zajmujących się doświadczeniami i inspektorzy Centralnego
Ośrodka Badania Odmian Roślin
Uprawnych.
Grzegorz Manowski
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
W chlewni i oborze
Produkcja kiszonki z kukurydzy
W nowoczesnych systemach żywienia bydła zarówno mlecznego, jak i opasowego, kiszonka
z kukurydzy jest podstawową paszą objętościową skarmianą przez cały rok. Dlatego
kukurydza ma tak duże znaczenie jako roślina pastewna. Jednak, aby wyprodukowana
z niej kiszonka była paszą wartościową, smaczną, chętnie zjadaną przez zwierzęta, musimy
przestrzegać pewnych podstawowych zasad przy jej produkcji.
K
iszenie to sposób konserwowania wilgotnych
surowców wykorzystujący naturalne procesy
biochemiczne. Są one prowadzone w warunkach beztlenowych przede wszystkim przez bakterie
mlekowe występujące naturalnie na zakiszanym materiale. W drodze fermentacji rozkładowi podlegają
cukry, z których powstają różne kwasy organiczne,
głównie kwas mlekowy. Rezultatem tego procesu jest
unieczynnienie bakterii, grzybów i enzymów własnych
zakiszanego surowca. Celem zakiszania jest uzyskanie
wartościowej pod względem pokarmowym i stabilnej
mikrobiologicznie kiszonki.
Kukurydza należy do roślin łatwo zakiszających się.
Sporządzona z niej kiszonka jest powszechną paszą
objętościową stosowaną w żywieniu bydła, szczególnie krów wysokomlecznych. Jednak często kiszonki
z kukurydzy psują się, czego zewnętrznym objawem
jest ich pleśnienie i zagrzewanie się podczas wybierania i skarmiania.
Główną rolę w kiszeniu odgrywają bakterie kwasu mlekowego (BKM) rozkładające glukozę, rzadziej
fruktozę. Zwykle jest ich za mało, w stosunku do potrzeb związanych z fermentacją, a ponadto wytwarzają nie tylko kwas mlekowy, ale też dwutlenek węgla
i etanol. Istnieją trzy grupy tych bakterii: homofermentacyjne, heterofermentacyjne i fakultatywnie (nieobowiązkowo) heterofermentacyjne. Pierwsze z nich
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
tworzą wyłącznie kwas mlekowy, drugie produkują
dodatkowo np. etanol, a trzecia grupa, w zależności
od warunków, może wytwarzać oprócz kwasu mlekowego także dwutlenek węgla i etanol.
Niepożądanymi mikroorganizmami są bakterie
Clostridium, które do rozwoju nie wymagają powietrza, a więc mogą działać po zakończeniu prac kiszonkarskich i okryciu zakiszanej biomasy. Produkują
kwas octowy i niepożądane kwasy, takie jak walerianowy i kapronowy. Jednak ich szkodliwa działalność
w kiszonkach polega przede wszystkim na rozkładaniu pożądanego kwasu mlekowego do masłowego.
Zjawisko to nazywa się wtórną fermentacją i nie ma
nic wspólnego z tlenowym psuciem się kiszonek
podczas ich wybierania i skarmiania, związanego
z działalnością drożdży i pleśni, błędnie określanym
tym terminem. Ryzyko wystąpienia wtórnej fermentacji rośnie, gdy surowiec zawiera poniżej 20% SM,
mniej niż 30 g WSC/kg SM, poniżej 10 g azotanów
w azocie ogólnym.
Dodatki kiszonkarskie
Dodatki do zakiszania dzieli się na inhibitory fermentacji i stymulatory fermentacji. Są to konserwanty chemiczne lub preparaty biologiczne oraz ich mieszaniny. W krajach, gdzie dominującym surowcem
kiszonkarskim są rośliny wilgotne stosuje się konser-
39
W chlewni i oborze
wanty chemiczne. Natomiast tam, gdzie zakiszane są
pasze o podwyższonej zawartości suchej masy preferowane są dodatki biologiczne.
Dodatki kiszonkarskie nie zabezpieczają wystarczająco przed wtórną fermentacją powodowaną przez
bakterie Clostridium. Jedynie jak „najczystszy” zbiór,
czyli wysokie cięcie i odpowiednia zawartość azotanów mogą temu zapobiec. Dodatki kiszonkarskie
mogą jednak hamować tlenowe psucie się kiszonek
podczas ich wybierania i skarmiania. Można uznać,
że dodatek kiszonkarski jest efektywny, jeżeli pobieranie paszy wzrosło o 5%, strawność o 1,5%, wydajność mleka o skorygowanej zawartości energii (ECM)
o 1%, a wydajność opasowa przynajmniej o 5%. Ocenie
podlega też wpływ na kierunek fermentacji i tlenową
trwałość kiszonek.
Oddziaływanie dodatków kiszonkarskich na wydajność zwierząt nadal jest dyskusyjne. Niektóre wyniki badań wskazują, że zastosowany preparat poprawił wydajność, inne pokazują brak oddziaływania lub
wpływ negatywny. U krów wysokomlecznych pozytywny efekt może nie uwidocznić się ze względu na
skarmianie dużych ilości pasz treściwych w dawce.
Aby uzyskać kiszonkę o zadowalających parametrach, o wysokiej wartości pokarmowej i chętnie zjadaną przez zwierzęta, powinniśmy przestrzegać kilku
podstawowych zasad przedstawionych w tabeli.
Parametr
Zalecenia
Ugniatanie
Ciągnikami kołowymi o jak największym nacisku na 1 cm2. Nie używać
kół bliźniaczych, ciśnienie w oponach
2 bary. Dwukrotny przejazd z prędkością 2 - 5 km/godz. Możliwości ugniatania wpływają na szybkość zbioru kukurydzy z pola. Ugniatanie jeszcze przez
1 godz. po zwiezieniu ostatniej przyczepy.
Ubicie
Przy 25% SM – 180 kg SM/m3,
przy 30% SM – 200 - 210 kg SM/m3,
do produkcji biogazu - 120 kg SM/t
Okrycie
Na paszę − szczelnie, folią silosową zaraz po zakończeniu formowania stosu
kiszonkowego.
Obciążenie
O ile to możliwe, równomierne całej
powierzchni zewnętrznej stosu kiszonkowego.
Konserwanty
Używać dodatków kiszonkarskich poprawiających trwałość tlenową, stosując je w całej zakiszanej masie. Można
korzystać z konserwantów zabezpieczających przed psuciem się warstw
stykających się ze ścianami zbiornika
i na górną warstwę zakiszanej zielonki.
Stosować zgodnie z zaleceniami producentów. Nie rozpuszczać preparatów
mikrobiologicznych w wodzie chlorowanej o zawartości chloru powyżej
1 ppm (zwykle woda wodociągowa
zawiera mniej chloru), chyba że producent zaznaczył, że preparat nadaje się
do rozpuszczania w takiej wodzie.
Zanieczyszczenie
Jak najmniejsze, maksymalnie do 10%
popiołu surowego w SM.
Jakość higieniczna
Zawartość drożdży poniżej 500 tys. komórek drożdży/g świeżej masy. Wyższe
cięcie to większa jakość higieniczna surowca i kiszonki.
Woda opadowa
Konieczne jest drożne odprowadzenie.
Czas kiszenia
Przynajmniej 6 tygodni. Im dłuższy, tym
większa stabilność tlenowa.
Wybieranie
Wybierana powierzchnia powinna być
równa, nieposzarpana, stosować odpowiednie wybieraki. O ile to możliwe,
wybierać należy od strony zawietrznej.
Wielkość silosu powinna być tak dobrana, aby latem można było wybierać
tygodniowo warstwę o grubości 2,5 m,
a zimą 1,5 m, na całej wysokości stosu
kiszonkowego.
Zalecenia kiszonkarskie dla kukurydzy
Parametr
Zalecenia
Zawartość SM
Zbiór kukurydzy zawierającej 32 - 35%
SM
Zawartość WS
W całej roślinie do 20% w SM
Wysokość cięcia
Powyżej 20 cm (wg zaleceń niemieckich
30 - 50 cm). Łodyga zawiera niewiele
składników pokarmowych, a dużo grzybów, drożdży, brudu i azotanów. Przy
wyższym cięciu maleje co prawda plon,
ale wzrasta jakość kiszonki. Wzrost wysokości cięcia o 10 cm zwiększa koncentrację energii o około 0,1 MJ NEL/kg SM.
Dla bydła opasowego wysokość cięcia
powinna wynosić około 30 - 35 cm od
ziemi.
Rozdrobnienie
Napełnianie silosu
40
Równomierne, długość sieczki 0,5 - 1 cm,
aby jak najwięcej ziaren uległo przynajmniej częściowemu rozdrobnieniu, jednak
ze względu na fizjologię przeżuwaczy
i warunki przeżuwania zaleca się rozdrobnienie wynoszące 1,5 - 2,5, a nawet
3 cm, ale wtedy należy stosować maszyny ze zgniataczem ziarna. Złe rozdrobnienie może powodować straty ziarna
dochodzące nawet do 80%, które nie
jest trawione, lecz wydalane z kałem.
Równomierne napełnianie warstwami
o grubości 30 cm. Maksymalny czas napełniania zbiornika wynosi 3 dni. Nie zaleca się kiszenia kukurydzy w pryzmach.
Nie wolno podawać zwierzętom kiszonek zagrzybionych
Na podstawie wykładu dr. hab. Piotra Dorszewskiego
z Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego
w Bydgoszczy, wygłoszonego podczas konferencji
w Pomorskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego,
Oddział w Starym Polu,
opracował Zbigniew Marciniak
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
W chlewni i oborze
Konkurs „Ferma i Hodowca Bydła Mlecznego i Mięsnego Roku 2012”
Kandydaci do medali
Rozpoczęła się IV edycja konkursu na Fermę i Hodowcę Bydła
Mlecznego i Mięsnego Roku 2012. Organizatorem konkursu
jest redakcja miesięcznika „Bydło” przy współpracy
ośrodków doradztwa rolniczego, Polskiego Związku
Hodowców i Producentów Bydła Mięsnego.
I
deą tego konkursu jest promowanie gospodarstw utrzymujących bydło, wyróżniających
się postępem hodowlanym i efektami produkcyjnymi, innowacyjnymi rozwiązaniami, technicznymi i technologicznymi, wysokim
poziomem dobrostanu zwierząt
oraz ochrony środowiska. Krótko
mówiąc, praca w hodowli powinna być dochodowa, niezagrażająca
zdrowiu i dająca wiele satysfakcji
rolnikowi, a przy tym bezpieczna
dla środowiska. Wybór najlepszych gospodarstw nie jest łatwy,
bo dobrych hodowli prowadzonych z pasją jest coraz więcej.
Poniżej przedstawiamy trzy
gospodarstwa z województwa pomorskiego pretendujące do tytułu
ferma i hodowca bydła mlecznego
i mięsnego roku 2012.
Michalina i Robert Frymarkowie
Leśno, gm. Brusy,
pow. chojnicki
Bolączką gospodarstw mleczarskich jest przede wszystkim duża
pracochłonność związana z pozyski-
Państwo Frymarkowie na tle
zmodernizowanej obory
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
waniem mleka. Dlatego idealnym
rozwiązaniem jest robot udojowy,
dzięki któremu krowy praktycznie
„same się doją”. Niestety na razie
niewiele gospodarstw w kraju posiada takie roboty ze względu na
ich wysoki koszt. W naszym województwie posiadaczem takiego
rozwiązania jest gospodarstwo
Państwa Michaliny i Roberta Frymarków z Leśna. Ich obora z wyjściem na pastwisko usytuowana
jest wśród kaszubskich pagórków
i lasów, nieopodal stawów karpiowych. Użytki rolne (własne i dzierżawione) zajmują tu powierzchnię 48,61 ha, w tym grunty orne
stanowią 18,79 ha, użytki zielone
19,24 ha, a 9,75 ha zajmują uprawy
traw. Grunty orne wykorzystywane są pod uprawę kukurydzy na
kiszonkę (8,00 ha), pszenżyta ozimego (4,79 ha) oraz jarej mieszanki
zbożowej (6,00 ha). Państwo Frymarkowie hodują bydło rasy HO.
Średni stan roczny to 85 szt., w tym
64% stanowią krowy mleczne. Liczebność w grupach kształtuje się
następująco: krowy - 55 szt, jałowice cielne - 10 szt, jałówki roczne
i dwuletnie - 10 szt, młodzież do
1 roku – 10 szt. Dodatkowo w gospodarstwie są 4 sztuki bydła rasy
highland, celem wykorzystania zasobów paszowych z terenów trudnych do uprawy i nieużytków.
Obrót stada w gospodarstwie
jest zamknięty. Tygodniowe cielęta - byczki są sprzedawane na opas
innym hodowcom, a jałówki zostają
na remont i powiększenie hodowli.
Brakuje się około 20% stada, głównie pod kątem poprawy wydajności. Cielęta rodzą się w bardzo
dobrej kondycji. Średnio odcho-
wuje się 96% cieląt, a 4% stanowią
upadki. Hodowcy stosują krzyżowanie uszlachetniające, używając
rasy montbeliarde, celem poprawy
wskaźników produkcyjnych, odporności na mastitis, płodności, długowieczności oraz łatwości wycieleń.
Ponieważ obora jest wolnostanowiskowa, konieczne jest prowadzenie dekornizacji rogów.
Infrastruktura gospodarstwa to
stara obora, wybudowana w latach
20-tych, kilkakrotnie modernizowana (cegła, deska) oraz nowa obora
wolnostanowiskowa wybudowana z pustaków betonowych w 2001
roku. W nowej oborze utrzymywane
są krowy dojne i jałówki wysoko cielne, w starym budynku – młodzież
i cielęta. Highlandy mają zadaszenie
i pasą się dalej od domu.
Najważniejszymi udogodnieniami w gospodarstwie są komputerowe zarządzanie stadem oraz
robot udojowy firmy De Laval,
który funkcjonuje tu od lutego
2012 roku. Dzięki niemu hodowca nie musi trzymać się ściśle pór
dojenia, bo krowy same decydują
kiedy i ile razy chcą być dojone.
Dodatkową zachętą dla zwierzęcia
do wejście do robota jest dozowana
pasza treściwa. Z dotychczasowych
doświadczeń wynika, że im częściej
są dojone krowy świeżo wycielone,
tym wyższa jest ich wydajność.
Każda krowa musi przejść przez robot udojowy
Obora wolnostanowiskowa, głębokościołowa podzielona jest na sek-
41
W chlewni i oborze
tory: sektor wypoczynkowy, poczekalnię przed udojem, robot udojowy
oraz sektor stołówkowy. Wszystkie krowy, które chcą dostać się
do stołówki, muszą przejść przez
robot udojowy. W oborze znajdują
się tylko krowy dojne i wstawione jałówki wysoko cielne, celem
przyuczenia ich do korzystania ze
znajdujących się tam urządzeń po
wycieleniu (robot udojowy, przejście do stołówki, czochradła, poidło
niezamarzalne itp.) i przystosowania się do środowiska w oborze.
Żywienie krów oparte jest na
TMR (wóz paszowy): mix kiszonka
z kukurydzy, sianokiszonka, pasze
treściwe według zapotrzebowania,
mieszanki mineralne, dodatkowo
pasze treściwe podczas doju według
wskazań komputerowych (czyli według zasług), lizawki, w lecie dodatkowo pastwisko.
Stado Państwa Frymarków
na malowniczo położonym pastwisku
Korekcję racic przeprowadza się
dwa razy do roku - wiosną u wszystkich krów, a jesienią prowadzony
jest przegląd całego stada i korekcję
wykonuje się według potrzeb.
Dzięki automatyzacji, w oborze
jest o wiele mniej pracy. Dwa razy
dziennie (rano i wieczorem) pół godziny zajmuje przegląd informacji
komputerowych na temat poszczególnych krów oraz przegląd stada.
Dwa razy dziennie przygotowywana jest pasza (TMR) i zadawana do
koryt. W lecie dochodzi wypędzanie krów na pastwisko i zmiana
kwater. Wszystkie te czynności wykonuje jeden człowiek. Dodatkowo
do różnych prac angażowany jest
praktykant z sąsiadującej szkoły
rolniczej.
42
Wydajności od kilku lat kształtują się na poziomie około 7000 kg
mleka od krowy przy około 3,4%
białka i powyżej 4% tłuszczu. Przy
takich wydajnościach nie ma problemów zdrowotnych, a wskaźnik
zapładnialności jest wysoki. Problemy występują zwykle u krów,
które produkują około 10 000 kg
mleka w laktacji.
Nowy system doju (robot),
komputerowe zarządzanie stadem
(podawanie pasz według zasług)
przyczynia się do poprawy zdrowotności i zwyżki wydajności.
Stado Państwa Frymarków
znajduje się pod kontrolą użytkowości. Gospodarz współpracuje
z Polską Federacją Hodowców Bydła i Producentów Mleka, wspólnie opracowując program hodowlany dla swojego stada.
Pan Robert ma wiele satysfakcji
ze swojej hodowli. Gdy zaczynał
pracę, doił 8 krów ręcznie i wiele czasu spędzał w oborze. Dzisiaj
tylko 4 godziny dziennie zajmuje
mu nadzór i karmienie tak dużego stada. Ma więc wiele czasu na
inne prace, również społeczne. Jest
członkiem Powiatowej Rady Pomorskiej Izby Rolniczej, Stowarzyszenia Wdzydzko-Charzykowskiej
Lokalnej Grupy Rybackiej „Morenka” oraz Sołeckiego Stowarzyszenia
Rozwoju w Leśnej. Ściśle współpracuje z Pomorskim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego, przyjmując
u siebie rolników w ramach różnego
typu szkoleń i pokazów. Korzystał
ze środków unijnych na modernizację gospodarstw. Między innymi dzięki temu mógł zainstalować
w swojej oborze robot udojowy.
Rolnik nie dąży do znacznego
powiększenia stada, ponieważ robot udojowy jest przeznaczony do
doju około 60 krów, czyli 2000 litrów
mleka na dobę. Zamierza jednak
poprawić zdrowotność i żywotność
zwierząt, poprzez dolew genów
rasy montbeliarde, oraz zwiększyć ich wydajność. Poza tym Pan
Robert chce zmodernizować oborę
na boksową, bo na głęboką ściółkę
zaczyna mu brakować słomy, a także uporządkować i przeprowadzić
renowację otoczenia obory.
Jerzy i Paweł Bałachowscy
Wysino, gm. Liniewo,
pow. kościerski
Kolejnym uczestnikiem konkursu „Ferma i Hodowca Bydła Mlecznego i Mięsnego Roku 2012” jest
gospodarstwo rodzinne Jerzego
i Pawła Bałachowskich z Wysina,
gmina Liniewo, pow. Kościerzyna
zajmujące się hodowlą bydła mięsnego rasy charolaise. Gospodarstwo
to specjalizuje się w produkcji mięsa wołowego i wieprzowego oraz
w produkcji zbóż i traw nasiennych.
Hodowla bydła mięsnego to hobby
rolników oraz dodatkowe źródło
dochodu. Gospodarstwo liczy 88 ha
własnych i 25 ha dzierżawionych,
w tym 110,5 ha stanowią użytki
rolne (90,5 ha grunty orne, 13 ha
pastwiska, 7 ha łąki). W strukturze
zasiewów występują: kukurydza 5 ha, żyto – 15 ha (1/2 plantacji na cele
paszowe), trawa nasienna (rajgras) –
7 ha (nasiona sprzedawane są do
centrali nasiennej, a słomę przeznacza się na ściółkę) oraz zboża paszowe – 63,5 ha.
Paweł i Jerzy Bałachowscy oraz ich stado
bydła rasy charolaise
Pomysł hodowli bydła mięsnego zrodził się już w 1997 roku. Jej
zaletą jest przede wszystkim wykorzystanie dostępnych zasobów
paszowych, szczególnie na terenach trudnych do uprawy płużnej
(część gruntów rolnych położonych
jest na terenach pagórkowatych,
zaopatrzonych w naturalny zbiornik wodny, idealnych do tworzenia
pastwisk).
W 1999 r. pomysł doczekał się
realizacji. Wówczas zakupione zo-
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
W chlewni i oborze
stały od Pana Jerzego Magowskiego, czołowego hodowcy krajowego
z woj. kujawsko-pomorskiego, 4
jałówki (odsadki) rasy charolaise.
Wybrano tę rasę, ponieważ jest ona
najlepsza dla gospodarstw posiadających w strukturze dużo zbóż, a w
związku z tym słomę. Zastosowano sztuczną inseminację, dobierając
buhaje wysokiej klasy. Start w tej
hodowli z genami wysokiej jakości
umożliwił osiągnięcie sukcesów na
licznych wystawach zwierząt.
Syn Pana Jerzego Bałachowskiego - Paweł - miłość do hodowli
bydła mięsnego odziedziczył po
ojcu. Obaj zajmują się tą hodowlą
z wielkim zaangażowaniem.
Dziś gospodarstwo liczy 23 matki rasy charolaise, 40 sztuk młodzieży w różnych grupach wiekowych
i jednego buhaja. W hodowli wykorzystywany jest budynek wolnostanowiskowy, dawna obora i stodoła,
na głębokiej ściółce, z wyjściem na
pastwisko. Zwierzęta mogą w każdej chwili skryć się w tym budynku.
W lecie zwierzęta korzystają z bardzo dobrego pastwiska oraz słomy
i siana na zakładkę jako uzupełnienie suchej masy. Pastwisko o bogatej florze (bogaty skład botaniczny
z dużym udziałem koniczyny białej) zaspokaja zarówno potrzeby
energetyczne, jak i białkowe bydła.
W gospodarstwie stosowany jest
wypas kwaterowy. W zimie głównymi paszami są kiszonka z kukurydzy i sianokiszonka oraz śruty
zbożowe. Pasza objętościowa wysokiej jakości jest podstawą żywienia. Śruty zbożowe są uzupełnieniem dla małych cieląt i odsadzonej
Zdobyte puchary świadczą
o wysokim poziomie hodowli
bydła mięsnego Państwa Bałachowskich
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
młodzieży rosnącej. Szczególnie
skrupulatnie układane są dawki
pokarmowe w okresie odsadzenia by nie dopuścić do ubytku wagi i w
okresie okołoporodowym - by nie
dopuścić do zbytniego otłuszczenia
ciężarnych samic. Mieszanki mineralne i lizawki mineralizowane
zwierzęta otrzymują do woli.
Na początku hodowli, przy małej liczbie krów, stosowano sztuczną inseminację. Gdy liczebność
samic wzrosła do 12 sztuk, zakupiono buhaja. Dziś stosuje się krycie
naturalne. Daje ono lepsze efekty,
a współczynnik płodności wynosi
100%. Okres międzywycieleniowy
wynosi 360 dni, a ocielenia występują od stycznia do maja (przewaga
ocieleń styczeń – marzec). Upadki
praktycznie nie występują. W 2011
roku padło jedno cielę (uduszone
przy porodzie). Buhaj jest wymieniany co dwa lata.
Główny celem hodowli jest produkcja materiału hodowlanego. Do
2005 roku sprzedawane były odsadki na potrzeby hodowców z Pomorza, a nadwyżki przeznaczano na
eksport. Obecnie rolnicy zamierzają
tuczyć je do wag ciężkich na potrzeby przemysłu mięsnego.
Rocznie gospodarstwo sprzedaje około 20 sztuk bydła, w tym
5 buhajów, 8 jałówek hodowlanych
i około 7 opasów ciężkich. Liczba
opasów ciężkich uzależniona jest
od popytu na materiał hodowlany.
Opasy są sprzedawane w wagach
700 - 750 kg .
Docelowe zamiary gospodarstwa to zwiększenie stada podstawowego do 30 - 35 matek, odchów
materiału hodowlanego i tuczenie
do wag ciężkich sztuk z selekcji
i wybrakowanych na opas.
Pan Jerzy Bałachowski od 2002
roku bierze udział w Pomorskich
Wojewódzkich Wystawach Zwierząt Hodowlanych w Lubaniu,
a od 2006 roku w Regionalnych Wystawach Zwierząt Hodowlanych
w Starym Polu. W latach 2002
i 2003 otrzymał wyróżnienia, zaś
od 2004 roku był laureatem czempionów i wiceczempionów. W 2011
i 2012 roku zdobył tytuły superczempiona wystawy.
Gospodarstwo Panów Jerzego
i Pawła Bałachowskich to doskonały przykład wkomponowania
hodowli bydła mięsnego w działalność wielokierunkowego gospodarstwa.
Gospodarstwo Rolne
Cieszymowo „Fortune” Sp. z o.o.
gm. Mikołajki Pomorskie,
pow. sztumski
Gospodarstwo Rolne Cieszymowo należące do „Fortune” Sp. z o.o.
położone jest koło Mikołajek Pomorskich. Gospodarstwo zajmuje
2244 ha, w tym 2078 ha stanowią
grunty orne, a 100 ha trwałe użytki
zielone. W strukturze zasiewówwystępują: pszenica - 799 ha, mieszanka z przeznaczeniem na GPS
- 50 ha, rzepak - 764 ha, kukurydza
- 278 ha i lucerna - 83 ha.
Bydła ogółem jest 1000 sztuk,
w tym: krów – 386 sztuk, jałówek
cielnych - 190 sztuk, jałówek niecielnych powyżej 1 roku – 86 sztuk,
jałówek w wieku od 0,5 do 1 roku
– 95, jałówek w wieku do 0,5 roku
– 95 sztuk, byczków i buhajów
opasowych - 148 sztuk. Cielęta,
3 - 4 dni po urodzeniu, przebywają
w kojczykach. Tam pojone są siarą
i dogrzewane lampami (zimą). Następnie przechodzą do budek typu
„igloo”, gdzie spędzają kolejne
3 tygodnie. W tym czasie pojone
są preparatami mlekozastępczymi. Mają też stały dostęp do wody
i paszy treściwej pełnoporcjowej,
granulowanej „musli”. Po trzech
tygodniach przechodzą do kojców
zbiorowych. Tam, obok stałego dostępu do paszy i wody, otrzymują
preparaty mlekozastępcze w automatach do pojenia cieląt. Stopniowo wprowadza się również pasze
objętościowe (sianokiszonka + słoma). Od 75. dnia, kiedy zwierzęta przystosowane są do trawienia
pasz treściwych i objętościowych,
zaprzestaje się pojenia preparatami mlekozastępczymi, a podaje
się mix (słoma, sianokiszonka, pasze treściwe, kukurydza). W wieku
12 – 13 miesięcy w TMR stosuje się
wysoki poziom białka (18%), podając sianokiszonkę, słomę, śrutę rzepakową i śrutę sojową. Od
43
W chlewni i oborze
16. miesiąca białko w TMR występuje na poziomie 16,5 - 17%. Poziom
białka reguluje się udziałem soi.
W gospodarstwie uzyskuje się przyrosty na poziomie 850 - 1070 gram
dziennie. Przyrosty te kontrolowane są co trzy miesiące.
Kryterium gotowości do krycia
jest osiągnięcie wzrostu 135 - 138 cm.
Jałówka musi być wysoka, z „długą,
mocną nogą”. Przeważnie kryte są
one w wieku 13 miesięcy. Krowy
użytkowane są średnio 3,6 laktacji.
W gospodarstwie brakuje się krowy na poziomie 31,5%, głównie
z powodu chorób kończyn i wymienia, chorób metabolicznych
i jałowości. Od 100 krów rodzi się
97 cieląt w ciągu roku. W trakcie odchowu średnio 6 sztuk brakuje się
z różnych powodów, czyli odchowuje się 91 cieląt. Krowy są zasuszane przez 40 - 60 dni.
Prace hodowlane w Gospodarstwie Rolnym Cieszymowo stoją na bardzo wysokim poziomie.
Dzięki nim udało się osiągnąć od
386,9 sztuk krów średnio 10555 kg
mleka o zawartości tłuszczu 3,58%,
a białka 3,28% (razem 723 kg tłuszczu i białka). Okres międzywycieleniowy wynosi 424 dni, a międzyciążowy 148 dni. Rekordzistki
produkują rocznie od 15824 kg
do 17423 kg mleka. Selekcja ukierunkowana jest na poprawę długowieczności, budowy wymienia
i mocnych nóg. Do inseminacji używane są buhaje amerykańskie i kanadyjskie. Kupowane jest nasienie
seksowane, bo to się opłaca. Aktualnie przygotowywana jest stawka zwierząt do transplantacji od
genomikowanych jałówek, gdzie
wartość GTPI wynosi ponad 1950.
Jest to najszybszy postęp hodowlany. Wykorzystuje się tutaj jałówki
z innego gospodarstwa - krzyżówkę holsztyna z simentalem. Są to
bardzo dobre biorczynie, a mało
wartościowe sztuki hodowlane.
W gospodarstwie opasa się również byczki, wykorzystując w ten
sposób niedojady i odpady.
Budynki inwentarskie w gospodarstwie położone są centralnie, a wokół znajdują się pastwiska
i pola. Krowy utrzymywane są
w trzech oborach wybudowanych
w latach 1960 - 65. Budynki te
7 lat temu zostały zmodernizowane
i przerobione na wolnostanowiskowe. Obecnie jedna z obór jest
uwiązowa, z dojarką przewodową
i ze 124 stanowiskami, dwie zaś są
wolnostanowiskowe, legowiskowe
(jedna z nich mieści 140 - 150 krów,
druga 120 - 130 krów). W gospodarstwie jest hala udojowa typu „rybia
ość” (2 x 8), 2 obiekty z chłodniami
na mleko, magazyn paszowy, porodówka – budynek, do którego wstawiane są krowy przed porodem
i kojczyki dla małych cieląt oraz budynki dla młodzieży. Każda z grup
technologicznych, tzn. cielęta do
0,5 roku, jałówki od 0,5 do 1 roku,
jałówki powyżej 1 roku, jałówki
cielne, byczki opasowe, przebywa
w osobnym budynku.
Żywienie krów opiera się na
TMR z oddzielnymi recepturami
dla poszczególnych grup technologicznych, w zależności od potrzeb.
Zadawanie paszy
Ta krowa dała ponad 100 tys. kg mleka
44
Obornik usuwa się ładowarką
teleskopową na płytę obornikową.
Gospodarstwo jest zaopatrzone
w dwa zbiorniki na gnojówkę o pojemności 3000 m3 i 6000 m3.
W każdej oborze jest zamontowane czochradło, z którego masowo korzystają wszystkie zwierzęta.
Niezwykłą wagę, można powiedzieć, że na miarę XXI wieku,
przywiązuje się w Cieszymowie
do profilaktyki. Stosuje się tu opalanie wymion, strzyżenie ogonów,
korekcję racic średnio 2,6 raza
w roku, szczepienia profilaktyczne
na IBR szczepionkami markerowymi. Krowy w ostatniej fazie ciąży
szczepione są przeciw kryptosporydiom i kokcydiom. Dwa razy
dziennie prowadzona jest kontrola
zdrowotności zwierząt.
Pan Tomasz Suchara z wielkim zaangażowaniem
wprowadza nowatorskie metody postępu
hodowlanego, o czym świadczą zdobyte trofea
Dobrostan stoi w gospodarstwie na bardzo wysokim poziomie.
Oświetlenie jest naturalne, a w razie
potrzeby sztuczne, zgodne z normami. W nowo wyremontowanych budynkach zamontowane są świetliki
w dachu. Wentylacja jest grawitacyjna i wymuszona (wentylatory)
- mikroklimat bliski ideału, zgodnie
z normami. W poczekalni przed
halą udojową są zamontowane zraszacze ogrodowe, które dają trochę
chłodu w upalne dni.
Gospodarstwo jest wysoce zmechanizowane. Znajduje się tu sprzęt
do pozyskiwania pasz (uprawy pól,
łąk i pastwisk, sporządzania kiszonek i sianokiszonek), ładowarka
teleskopowa, wóz paszowy samojezdny, zbiorniki do chłodzenia
i przechowywania mleka, komputerowy program zarządzania
stadem, ścielarka do słomy, elektroniczny wykrywacz rui, stacja
odpajania cieląt, czochradła i inne
drobne urządzenia ułatwiające
pracę przy zwierzętach.
Aktualnie budowana jest nowa
obora wolnostanowiskowa na 540
sztuk pod jednym dachem, po-
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
W chlewni i oborze
dzielona na cztery sektory, z halą
udojową karuzelową na 40 sztuk.
W planie są nowe silosy na kiszonki, nowy zbiornik na gnojowicę,
separator do produkcji ściółki.
W listopadzie w doju będzie
750 sztuk, stado będzie liczyło
wówczas 890 sztuk krów. W dal-
szej przyszłości planuje się budowę obory na kolejne 540 sztuk.
Helena Artyszuk
Przypominamy * Przypominamy * Przypominamy * Przypominamy * Przypominamy
Wrzesień
Bydło:
Wrzesień to pora, kiedy trawa odrasta wolniej i musimy zwierzętom grodzić większe kwatery do wypasu. Aby nie
zmniejszyć ich wydajności, powinniśmy dokarmiać krowy zielonką lub sianokiszonką. Okres żywienia pastwiskowego
powoli wchodzi w końcową fazę. Pamiętajmy, że mikroflora żwacza potrzebuje około 3 tygodni na przestawienie się
na trawienie nowych pasz. Wprowadzajmy więc je stopniowo, zachowując okres przejściowy pomiędzy żywieniem
letnim i zimowym.
Pamiętajmy o właściwej gospodarce paszowej. Prawidłowe wybieranie kiszonek z silosów nie powoduje ich tlenowego psucia, którego objawem jest zagrzewanie się kiszonki oraz pleśnienie lub gnicie. Jeśli kiszonka jest prawidłowo wybierana (w silosie nie ma luzów) i szybko skarmiana, nie powinno być problemu. Trzeba również sprawdzić
czy baloty z sianokiszonką nie są porozrywane, czy siano gdzieś nie zamaka.
Zbiór kukurydzy na kiszonkę powinien nastąpić w fazie dojrzałości woskowo-szklistej ziarna (optymalna zawartość suchej masy ok. 35%). Wartość pokarmowa kiszonki jest tym wyższa, im wyższy jest udział kolb w zakiszanej masie. Ważne jest, by rośliny były pocięte na sieczkę o długości 0,5 - 1 cm, a struktura każdego ziarna kukurydzy była naruszona.
Pamiętajmy o właściwym skarmianiu świeżego ziarna zbóż. Podawanie go zwierzętom zaraz po zbiorze może powodować zaburzenia w trawieniu. Odczekajmy 6 – 8 tygodni. Po takim okresie magazynowania można rozpocząć
ich skarmianie.
Producentom mleka zainteresowanym konwersją, kupnem/sprzedażą czy też darowizną kwoty mlecznej przypominamy, że wnioski w tej sprawie można już składać do Agencji Rynku Rolnego od 1 sierpnia. Aktualne formularze
wniosków dostępne są na stronie www.arr.gov.pl.
Trzoda chlewna:
Decydując się na zakup loszek remontowych ze stada reprodukcyjnego, musimy pamiętać, że:
- loszki powinny pochodzić z ferm posiadających podobny statut zdrowotny, jaki posiadamy w naszym gospodarstwie,
- loszki pochodzące spoza gospodarstwa muszą koniecznie przejść okres aklimatyzacji i adaptacji do warunków
panujących w naszym gospodarstwie. Trwa on do 6 tygodni. Izolacja zabezpiecza nasze stado przed potencjalnymi chorobami, na które mogą chorować nowo przybyłe loszki i odwrotnie nowo przybyłe loszki nie są od razu
narażone na dużą liczbę patogenów obecnych w naszej fermie.
W związku z powyższym powinniśmy zakupić loszki w wieku 5 – 6 miesięcy (hybrydy 4 miesiące). Powinny wtedy ważyć 80 – 90 kg, a ich mięsność powinna być na poziomie 52 – 54%, grubość słoniny w granicach 14 - 18%.
Wanda Barańska, Zbigniew Marciniak, Włodzimierz Sawirski
Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego i Pomorski Związek Hodowców Koni
organizują
zawody w powożeniu zaprzęgami konnymi
o memoriał Wojciecha Dąbrowskiego
podczas Kaszubskiej Jesieni Rolniczej w Lubaniu k. Kościerzyny
w dniu 16 września 2012 r.
Zapraszamy serdecznie do wzięcia udziału w ww. imprezie.
Regulamin zamieszczony jest na stronie internetowej www.podr.pl
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
45
W trosce o środowisko
Obszary szczególnie narażone
w województwie pomorskim już są!
Obszary szczególnie narażone (OSN) to tereny, na których
należy ograniczyć przedostawanie się azotu ze źródeł
rolniczych do wód powierzchniowych i gruntowych.
Obowiązek wyznaczenia OSN i opracowania dla tych
obszarów Programów działań mających na celu ograniczenie
odpływu azotu ze źródeł rolniczych, wynika z Dyrektywy
Azotanowej1 i spoczywa na Polsce od momentu
przystąpienia do struktur Unii Europejskiej. Do jego
realizacji wyznaczono Regionalne Zarządy Gospodarki
Wodnej (RZGW). Zasięg obszarów oraz Programy działań
podlegają weryfikacji w cyklu 4-letnim.
W
2004 r. RZGW wyznaczyły 21 OSN, które objęły swoim zasięgiem
2% powierzchni kraju. Wzbudziło
to niezadowolenie Komisji Europejskiej, która od razu zaczęła
domagać się ponownego przeanalizowania dokonanej identyfikacji
obszarów szczególnie narażonych
zgodnie z wytycznymi dyrektywy,
wskazując potrzebę wyznaczenia
jako OSN znaczącej części terytorium Polski. Pomimo uwag KE,
w ramach weryfikacji powierzchni
OSN w 2008 r., dokonano zmniejszenia ich całkowitej powierzchni
do 1,49% powierzchni kraju. W efekcie KE wysunęła zarzuty formalne:
wezwała Polskę do usunięcia uchybienia – Naruszenie nr 2010/2063:
nieprawidłowa implementacja do
prawa Rzeczypospolitej Polskiej
przepisów Dyrektywy Azotanowej
(niepełne wyznaczenie wód wrażliwych i OSN oraz braki w Programach działań). W odpowiedzi, strona
Polska podjęła rozmowy mające
na celu przekonanie KE o braku
Dyrektywa Azotanowa 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. w sprawie ochrony wód
przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzące ze źródeł rolniczych.
2
Rozporządzenie nr 1/2012 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej
w Gdańsku z dnia 15 czerwca 2012 r. (Dz. Urz. woj. pomorskiego z 2012r., poz. 2180)
1
46
konieczności radykalnego zwiększania powierzchni OSN, poprzez
przedstawienie wyraźnie sformułowanych argumentów wskazujących na zdecydowaną przewagę
pozarolniczych źródeł zanieczyszczenia wód w Polsce oraz przygotowanie ujednoliconego Programu
działań dla wszystkich OSN, poprawionego zgodnie z uwagami
Komisji.
Materiał wyjściowy do określenia OSN na lata 2012 - 2016 stanowiła ekspertyza pt. „Ocena presji rolniczej na stan wód powierzchniowych
i podziemnych oraz wskazanie
obszarów szczególnie narażonych
na zanieczyszczenia azotanami pochodzenia rolniczego”, opracowana przez IUNG w 2011 r. Wyniki
ekspertyzy wskazują na potrzebę
wyznaczenia jako OSN 12,37%
powierzchni kraju. Weryfikacja
obszarów wskazanych w ekspertyzie, dokonana przez RZGW, umożliwiła zmniejszenie powierzchni
objętej projektami rozporządzeń
wyznaczających OSN do 8,24%
powierzchni kraju. Propozycja ta
spotkała się z dużą krytyką i sprzeciwem środowiska rolniczego oraz organizacji rolniczych. Skutkiem tego
powierzchnia została po raz kolejny
zawężona, tym razem do 4,56%.
Z dniem 29 czerwca 2012 r.2
jako OSN-y w woj. pomorskim
zostały zatwierdzone niektóre
obręby geodezyjne w powiatach:
tczewskim (gm. Subkowy, Pelplin,
Morzeszczyn, Gniew), starogardzkim (gm. Bobowo, Skórcz, Smętowo Graniczne) i sztumskim (gm.
Sztum, Stary Targ), obejmujące
łączną powierzchnię 383,2 km².
Projekt rozporządzenia w sprawie wprowadzenia Programu działań dla OSN woj. pomorskiego
znajduje się w końcowym etapie
uzgodnienia z Wojewodą Pomorskim. Program zakłada wprowadzenie zaostrzonych wymogów
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
W trosce o środowisko
względem okresów, dawek i sposobów nawożenia, zwłaszcza pól
na terenie o dużym nachyleniu,
na glebach podmokłych, zalanych,
zamarzniętych, pokrytych śniegiem oraz w pobliżu cieków wodnych, a także zaostrzenie warunków przechowywania nawozów
naturalnych oraz postępowania
z odciekami. Początek obowiązywania dla większości z nich określono na 1 marca 2013 r.; w przypadku urządzeń do składowania
nawozów będzie to rok 2016.
Kontrolą przestrzegania określonych w Programie działań obowiązków nałożonych na rolników
zajmą się inspektorzy Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska.
Ponadto przypominam, że przestrzeganie Programów działań zatwierdzonych na OSN, wchodzi w zakres
kontroli norm i wymogów wzajemnej zgodności prowadzonych przez
inspektorów ARiMR. Stwierdzenie
niezgodności przez ARiMR oznacza obniżenie wszystkich płatności obszarowych, z których rolnik
w danym roku korzysta.
Skutki
wyznaczenia
OSN
w szczególny sposób dotkną rolników korzystających z płatności rolnośrodowiskowych, bowiem zgodnie z prawem, płatności nie mogą
być przyznawane za przestrzeganie
wymagań obowiązkowych, czyli
np. zawartych w Programie działań
dla OSN. Na szczęście aktualna interpretacja Ministerstwa Rolnictwa
sprowadza powyższe ograniczenie
jedynie do gospodarstw korzystających z płatności za pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone na powierzchni powyżej 100 ha. Ponieważ od
1 marca 2013 r. rolnicy gospodarujący na powierzchni powyżej 100 ha
użytków rolnych na OSN będą mieli
obowiązek posiadania planu nawożenia oraz bilansu azotu, płatności
za realizację pakietu 1. będą mogli
otrzymać tylko do powierzchni
100 ha. Rolnik, dla którego takie rozwiązanie nie okaże się wystarczające, będzie mógł zakończyć swoje
5-letnie zobowiązanie bez sankcji.
W Programie działań dla OSN
zaplanowana została edukacja rolników oraz świadczenie specjali-
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
stycznego doradztwa przez ośrodki doradztwa rolniczego.
Zainteresowanych
rolników
zapraszamy do zapoznawania się
z informacjami zamieszczanymi na
stronie internetowej www.podr.pl
w zakładce Doradztwo/Ochrona
Środowiska/OSN.
Katarzyna Radtke
Obręby geodezyjne objęte OSN w woj. pomorskim
Lp.
Obszar szczególnie
narażony (OSN)
Powiat
Gmina
Subkowy
1.
OSN w zlewni
rzeki Drybok
tczewski
Kod obrębu
221405_2.0004
221405_2.0005
221404_5.0001
Pelplin
221404_5.0007
221404_5.0010
Bobowo
221304_2.0002
221310_2.0001
221310_2.0004
Skórcz
221310_2.0005
221310_2.0007
221310_2.0008
starogardzki
221310_2.0011
221311_2.0001
221311_2.0003
Smętowo
Graniczne
221311_2.0005
221311_2.0006
221311_2.0008
221311_2.0009
2.
OSN w zlewniach
rzeki Janka
i Dopływ spod
Piaseczna
221403_2.0001
221403_2.0002
221403_2.0003
221403_2.0004
Morzeszczyn
221403_2.0005
221403_2.0006
221403_2.0007
221403_2.0008
tczewski
221403_2.0009
221403_2.0011
221402_5.0003
221402_5.0007
Gniew
221402_5.0008
221402_5.0009
221402_5.0010
221402_5.0013
221604_2.0004
3.
OSN w zlewni
rzeki Młynówka
Malborska
Stary Targ
sztumski
221604_2.0005
221604_2.0006
221604_2.0009
Sztum
221605_5.0008
221605_5.0012
47
Z wizytą u rolnika
SPECJALIZACJA - PRODUKCJA MLEKA
Z wizytą w Zdradzie
Pan Marcin Potrykus prowadzi 116-hektarowe gospodarstwo rolne w Zdradzie, na terenie
gminy Puck, w powiecie puckim. Gospodarstwo przejął po rodzicach - Jadwidze i Franciszku
Potrykusach - w 2007 roku. Korzystając z doświadczenia rodziców, konsekwentnie rozwija
produkcję oraz modernizuje gospodarstwo, wykorzystując do tego celu środki finansowe
z PROW 2007 - 2013.
G
ospodarstwo Pana Marcina posiada czteropokoleniową tradycję w produkcji mleka. Kontrola użytkowości krów prowadzona jest tu
od 1946 roku, kiedy to gospodarzem był dziadek Pana
Marcina.
Młody rolnik przejął gospodarstwo również z zamiarem dalszego rozwoju w kierunku produkcji mleka. Jednakże obecne warunki produkcji rolniczej zmieniły się diametralnie, więc aby utrzymać się na rynku,
trzeba rozwijać sukcesywnie produkcję, dbając przy
tym o zachowanie odpowiednich parametrów mleka
oraz inwestować w sprzęt i budynki.
W 2002 roku Pan Franciszek Potrykus wybudował
pierwszą w powiecie puckim oborę wolnostanowiskową o powierzchni 926 m2, wraz z halą udojową typu
„rybia ość”. Od tej pory liczba krów mlecznych w gospodarstwie zaczęła systematycznie wzrastać. Na początku było ich 20, obecnie jest 56. Kolejną inwestycją
(rok 2005) była budowa płyty obornikowej.
Po przejęciu gospodarstwa, młody rolnik zaczął
realizować program rolnośrodowiskowy w ramach
PROW 2007-2013. Kontynuuje również prowadzenie rachunkowości rolnej FADN, zapoczątkowanej
w 2005 roku. W 2011 roku złożył wniosek o przyznanie płatności z działania „Modernizacja gospodarstw
rolnych” w ramach PROW 2007-2013. Dzięki temu jest
w trakcie realizacji inwestycji polegającej na zakupie
nowych maszyn rolniczych, takich jak: ciągnik rolniczy o mocy 130 KM z ładowaczem czołowym, prasa
zwijająca, kosiarka dyskowa, platforma do transportu
bel oraz wóz paszowy o pojemności 14 m3. Zakupione
maszyny zastąpią stary, wyeksploatowany sprzęt oraz
znacznie poprawią efektywność wykonywanych prac
w gospodarstwie, co przyczyni się do poprawy wyników ekonomicznych.
48
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Z wizytą u rolnika
Rolnik użytkuje 116 ha, w tym 61 ha stanowią
grunty własne, pozostałe to ziemie dzierżawione.
Gleby w gospodarstwie są zwięzłe, gliniaste, klasy bonitacyjnej III a i b oraz IV (3, 4, 5 i 6 kompleks
przydatności rolniczej). Grunty orne zajmują 91 ha.
Uprawiane są na nich: zboża (35 ha), mieszanki zbóż
z roślinami motylkowatymi z przeznaczeniem na zbiór
GPS (15 ha), kukurydza (17 ha), trawy w mieszance
z roślinami motylkowatymi (17 ha), ziemniaki (2 ha)
i groch pastewny (5 ha). Trwałe użytki zielone zajmują 25 ha. Plony zbóż sięgają średnio 60 - 70 dt z ha,
kukurydzy 600 dt z ha, a traw 400 dt zielonej masy
z ha. Zboża w większości przeznaczane są na paszę,
kukurydza i mieszanki zbóż z roślinami motylkowatymi przeznaczane są na kiszonkę, natomiast z traw
w mieszance z roślinami motylkowatymi i traw łąkowych sporządzana jest sianokiszonka. Część traw
skarmiana jest w postaci siana.
Od wielu lat dużym utrapieniem w produkcji roślinnej są szkody wyrządzane przez zwierzynę leśną,
głównie dziki, które niszczą przede wszystkim zasiewy kukurydzy i trwałe użytki zielone.
Stado krów mlecznych Pana Marcina liczy obecnie 56 sztuk. Jałówek jest 25 sztuk, cieląt 30, a opasów
11 sztuk. Część cieląt (byczki) sprzedaje się, pozostałe
(cieliczki) przeznaczane są na remont stada, a nadwyżka sprzedawana jest hodowcom z powiatu puckiego
i hodowcom z rejonu Podlasia. Są to krowy rasy HF
(90%), unasienniane sztucznie nasieniem pochodzącym z SHiUZ w Bydgoszczy.
Bydło żywione jest w systemie alkierzowym.
Dawki żywieniowe ustalane są na podstawie wyni-
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
ków analizy pasz przeprowadzanych w laboratorium
w Starym Polu, a także obserwacji kondycji zwierząt,
z uwzględnieniem ich okresu produkcyjnego. Dawki
pokarmowe dostosowane są do aktualnej zawartości
białka i tłuszczu w mleku, które badane są raz w miesiącu. Dwa razy w roku, tj. w okresie wiosennym i jesiennym, przeprowadzana jest korekcja racic.
Mleko od 1990 roku sprzedawane jest do mleczarni „Śnieżka” w Perlinie. Współpraca z mleczarnią układa się bardzo dobrze z czego zadowolone są
obie strony. Średnia roczna wydajność mleka od krowy wynosi 6000 litrów, przy zawartości białka 3,40%
i tłuszczu 4,40%. Rolnik nie stara się windować wydajności mlecznej krów. Decydującym czynnikiem jest
zdrowotność zwierząt, co minimalizuje koszty usług
weterynaryjnych. Średni okres użytkowania krów to
6 laktacji. Odnawianie stada odbywa się wyłącznie
w ramach własnej hodowli.
Gospodarstwo Pana Marcina od wielu lat jest bazą
dydaktyczną dla zajęć praktycznych, organizowanych
przez BP ODR w Pucku, w ramach szkoleń, między
innymi z zakresu cross compliance. Pan Marcin jest
również beneficjentem działania „Korzystanie z usług
doradczych przez rolników i posiadaczy lasów” w ramach PROW 2007 - 2013.
W najbliższej przyszłości rolnik planuje w dalszym
ciągu modernizować park maszynowy, a także utwardzić podwórze oraz zrewitalizować stary młyn.
Pan Marcin optymistycznie patrzy w przyszłość,
z nadzieją, że opłacalność produkcji mleka nie ulegnie
pogorszeniu i pozwoli utrzymać gospodarstwo w tak
dobrej kondycji, jak dotychczas.
Michał Korthals
 Warto przeczytać
RZEPAK NIE TYLKO NA OLEJ
Już niedługo słoma rzepakowa może stać się surowcem przy produkcji kompozytów, czyli materiałów będących mieszaninami dwóch lub większej ilości różnych
substancji, w określonych proporcjach. W kompozytach
występują dwie podstawowe fazy – ciągła (matryca)
i znajdująca się w niej druga, nazywana rozproszoną.
Rozdrobniona słoma rzepakowa stanowi fazę rozproszoną, osnową zaś jest izotaktyczny polipropylen, który jest wykorzystywany między innymi do produkcji
opakowań produktów spożywczych, misek, wiaderek
czy obudowy akumulatorów. Twórcą tego pomysłu
są naukowcy z Poznania. Kompozyty z napełnieniem
w postaci słomy rzepakowej mają korzystne właściwości użytkowe. Są łatwe w czyszczeniu, żywotne, nie
zmieniają kształtów. Można więc będzie z nich produkować np. meble ogrodowe, piaskownice, pergole.
Dominik Paukszta, Małgorzata Jędryczka, Rzepak nie tylko
na olej, top agrar Polska nr 8/2012, str. 108
Do czytania zachęca Lucyna Lesińska
49
Z wizytą u rolnika
Na szczycie Kilimandżaro
Bruskowo Wielkie to duża wieś położona
niedaleko Słupska, w której gospodarują
Państwo Ewa i Józef Klimczukowie.
- Jakie były początki Państwa pracy na roli?
Gospodarstwo zostało zakupione w 1985 roku. Było
to kilkanaście hektarów ziemi, budynki gospodarcze
wraz z mieszkalnym. W tym czasie podjęliśmy decyzję,
że głównym kierunkiem naszej pracy w rolnictwie, ze
względu na bliskość dużego rynku zbytu, będą warzywa. Ich uprawę rozpoczęliśmy od kapusty. Stopniowo
powiększaliśmy gospodarstwo. Teraz posiadamy 40 ha
ziemi. W chwili obecnej prowadzimy: uprawę roślin zbożowych (14 ha pszenicy ozimej, 11 ha żyta) i ziemniaków
(15 ha), uprawę warzyw, w tym głównie kapusty oraz
marchwi, produkcję rozsady pomidorów, ogórków oraz
produkcję kwiatów rabatowych i balkonowych.
- Jakie osiągacie Państwo wyniki?
Do produkcji w naszym gospodarstwie wykorzystujemy najbardziej wydajny materiał siewny i nie żałujemy środków finansowych na ochronę roślin przed
chorobami i szkodnikami. Dlatego też, pomimo niskiej
bonitacji gleb, osiągamy wysokie plony, np. pszenicy
na poziomie 6 ton, podobnie żyta. Warzywa również
plonują dość wysoko. Trafną decyzją było wybudowanie przechowalni o pojemności 800 ton, która pozwala
na płynną sprzedaż produkcji.
- Co Państwu przeszkadza w codziennej pracy?
Często zdarza się, że oddajemy nasze produkty do
odbiorców i przez długie miesiące czekamy na pieniądze.
Uważamy, że w naszym prawie powinny być przepisy,
które pozwoliłyby, aby zaległe środki finansowe trafiły do
producenta w przeciągu maksymalnie dwóch tygodni.
- Obok zajęć w gospodarstwie, Państwa pasją są góry.
Tak to prawda, w pewnym momencie uświadomiłem sobie, że czegoś mi brakuje, że nie tylko samą pracą
powinien żyć człowiek. Może np. poznawać inne regiony i zakątki nie tylko naszego kraju, ale i całego świata.
Tak trafiłem na kilka dni w Tatry, które tak mnie zauroczyły, że od kilkunastu lat, dwa razy do roku, wraz
z żoną przebywamy w górach. Wbrew pozorom nie jest
to duży wydatek finansowy. Pamiętam jeden z pierwszych wyjazdów w góry na Słowację. Dzięki temu, że
pojechaliśmy w kilka osób jednym samochodem, koszty wyprawy nie były wysokie, a wrażeń mnóstwo.
- A jak znalazło się na Waszej drodze Kilimandżaro?
Jak to zwykle w życiu bywa, przez przypadek. Rozmawiałem z pewnym zakonnikiem, który przebywał
podczas misji na Czarnym Lądzie. Opowiadał o pięknie
tej góry oraz o Afryce. Jednym słowem zachęcił mnie
tak bardzo, że wraz z żoną postanowiliśmy ją zdobyć.
50
Plan został sfinalizowany na początku stycznia tego
roku. Do Afryki udaliśmy się z wrocławskim biurem
podróży. Mieliśmy duże szczęście, że towarzyszyła
nam doskonała tłumaczka znająca miejscowy dialekt,
co w dużej mierze pozwoliło na dobre komunikowanie się z tamtejszą ludnością. Warto dodać, że Kilimandżaro należy do tzw. Korony Ziemi. Jest górą, której
szczyt wznosi się na wysokość 5895 m n.p.m. Leży na
granicy Kenii i Tanzanii. Posiada rozbudowany układ
pięter roślinności, od podnóża step przechodzi w suchy
las, a górskie hale zakończone są wiecznym śniegiem.
To wszystko stwarza niesamowity krajobraz, którego
nie zapomina się do końca życia.
- Jak przebiegało samo wejście na szczyt?
Nie jest to góra trudna technicznie, choć zdobywanie jej wraz z zejściem zajęło nam około 6 dni. Ze względu na panujące tam wysokie temperatury w ciągu dnia,
marszruta mogła odbywać się tylko w nocy, ale przy
samym szczycie bywało, że temperatura spadała nawet
do -15o C. Musieliśmy do naszego bagażu zaangażować
dwóch tragarzy. Inaczej wejście byłoby niemożliwe.
Muszę przyznać, że moja żona Ewa doskonale poradziła sobie z trudnościami zdobywania góry.
W czasie naszej wyprawy ujęła nas duża prostota
i serdeczność miejscowej ludności, którzy są szczęśliwi
i od życia nie wymagają wiele. Do kraju wróciliśmy,
mając naładowane „akumulatory” na długi czas.
Rozmawiał Lubomir Szramowiak
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Doniesienia
Rolnik na studiach
Wrzesień to ostatni miesiąc rekrutacji na studia. Mamy więc
mało czasu na podjęcie ważnych decyzji: Jaką uczelnię
wybrać? Jaki kierunek studiowania? Wybór nie jest łatwy,
gdyż wiele uczelni przedstawia ciekawe oferty kształcenia.
Myślę, że jedną z ciekawszych propozycji jest inżynieria
rolnicza, czyli dawne rolnictwo, które zmieniło się pod
każdym względem. Nowoczesne technologie, maszyny
nowej generacji, systemy komputerowe, które ułatwiają
pracę człowieka oraz odnawialne źródła energii - sprawiają,
że rolnictwo staje się sposobem na zarabianie pieniędzy,
a nie tradycją przekazywaną z pokolenia na pokolenie.
Tak więc studiowanie kierunku związanego z inżynierią
rolniczą zapewni poznanie nowych możliwości
współczesnego rolnictwa.
J
edną z uczelni proponujących
inżynierię rolniczą jest Politechnika Koszalińska, na której
studiuję na trzecim roku Technikę
Rolniczą i Leśną. TRiL jest ciekawym kierunkiem skupiającym się
na wielokierunkowości zagadnień
występujących w rolnictwie. Technika leśna występująca dodatkowo
w nazwie kierunku dotyczy przede
wszystkim zalesiania gruntów ornych, produkcji drzew i krzewów
ozdobnych oraz produkcji drewna
opałowego. Technikę rolniczą i leśną można studiować w systemie
stacjonarnym (7 semestrów), jak
i niestacjonarnym (8 semestrów).
Studia kończą się pracą inżynierską z możliwością kontynuacji nauki na studiach II stopnia.
Studiując TRiL, mamy do wyboru interesujące specjalności takie
jak: inżynieria usług na obszarach
wiejskich lub inżynieria agrobiznesu i rolnictwa ekologicznego, gdzie
główny nacisk dydaktyczny położony jest na takie przedmioty, jak:
• technologia i inżynieria produkcji
surowców żywnościowych w rolnictwie integrowanym i ekologicznym,
• obrót towarowy i marketing
w gospodarce żywnościowej,
• organizacja i zarządzanie usługami w agroturystyce,
• informacja i informatyka w usługach i agrobiznesie,
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
• technologie odnawialnych źródeł energii,
• prowadzenie działalności gospodarczej,
• programy i fundusze pomocowe
Unii Europejskiej,
• rachunkowość rolnicza i zewnętrzne źródła finansowania.
Inżynieria rolnicza obejmuje również zagadnienia związane
z zakładaniem terenów zieleni od
takich dużych jak parki do małych:
ogrodów, placów zabaw. Wiedzę
o tym, jak to zrobić, można zdobyć
na specjalności „Technika w architekturze krajobrazu”. Poznamy tutaj takie zagadnienia, jak:
• planowanie przestrzenne,
• agroturystyka,
• podstawy geodezji,
• przyrodnicze podstawy planowania terenów zieleni,
• technologia zakładania i pielęgnacji terenów zieleni,
• irygacja i systemy nawodnień,
• zastosowanie maszyn komunalnych,
• budowę, zasady eksploatacji i naprawy maszyn wykorzystywanych przy zakładaniu i pielęgnacji
terenów zielonych.
Rolnicza przestrzeń produkcyjna to obszar do produkcji biomasy
energetycznej i biogazu, wytwarzania energii cieplnej i elektrycznej z paneli słonecznych i ferm
wiatrowych. Na specjalności „Od-
nawialne źródła energii” studenci
poznają zagadnienia związane z:
• technologiami produkcji energii
z biomasy,
• wiatrowniami i fotowoltaniką,
• słonecznymi systemami grzewczymi,
• pompami ciepła i energią geotermiczną,
• produkcją energii z odpadów organicznych,
• gospodarką energetyczną,
• pozyskiwaniem funduszy z programów operacyjnych wspierających producentów energii ze
źródeł odnawialnych.
Brak wiedzy dotyczącej przetwórstwa żywności uniemożliwia
rolnikom wytwarzanie produktów spożywczych z owoców własnej produkcji rolniczej. Za granicą spotykamy sery, mleko, wino,
oryginalne smakowo przetwory
mięsne sygnowane znakami producentów rolnych i sprzedawane
jako produkty regionalne. Studenci Techniki Rolniczej i Leśnej na
Politechnice Koszalińskiej, wybierając specjalność „Inżynieria przetwórstwa spożywczego”, poza ty-
Politechnika Koszalińska
Studenci w auli
51
Doniesienia
pową rolniczą wiedzą, uczą się:
• procesów i urządzeń przemysłu
spożywczego,
• biochemii i mikrobiologii,
• higieny produktów spożywczych,
• towaroznawstwa i eksploatacji maszyn w przemyśle spożywczym.
Wybór specjalności dokonywany jest po drugim roku studiów.
Do tego czasu pogłębiamy wiedzę
obejmującą podstawowe procesy
inżynierii rolniczej. Specjalności pozwalają skupić się na tematach najbardziej nas interesujących. Poza
wymienionymi wcześniej specjalnościami, można również rozszerzyć
typową wiedzę rolniczo-techniczną,
wybierając: „Inżynierię i techniki
komputerowe w rolnictwie i leśnictwie” lub „Metody i techniki
ochrony roślin”.
Studiowanie na naszej uczelni
zapewni absolwentom nie tylko wiedzę teoretyczną, ale również wiedzę
praktyczną zdobywaną w laboratoriach, na praktykach, w studenckich
kołach naukowych (np. Agroinżynier), licznych wycieczkach sponsorowanych przez organizacje studenckie i rektora uczelni.
52
Targi „Agritechnica” w Hanoverze
Targi „Agritechnica ” w Hanoverze
Każdego roku organizowane są
kilkudniowe wyjazdy studyjne do
Hanoveru na Targi „Agritechnica”
i „EuroTier”. Bywamy na światowych wystawach maszyn leśnych
„Elmia Wood” organizowanych
w lasach, w okolicach miasta Jon-
Światowe Targi Leśne „Elmia Wood”
w Jonkoping (Szwecja)
koping w Szwecji. Atrakcyjne są
również staże zagraniczne i wyjazdy studyjne w ramach programu
wymiany młodzieży CEEPUS.
Oferta jest interesująca, więc
wybór jest trudny, ale zachęcam
do studiowania kierunku „Technika rolnicza i leśna”.
Zainteresowanych zapraszam
do odwiedzenia strony Wydziału
Mechanicznego - http://rekrutacja.
wm.politechnika.koszalin.pl/kierunkispec.html, a szczególnie strony
Katedry Agroinżynierii, która jest
głównym opiekunem kierunku:
http://katagro.letnet.pl/.
Marta Kara
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
53
Doniesienia
Bezpieczne wakacje
w gospodarstwie rolnym
D
zięki GOKiS w Damnicy i Pomorskiej Izbie Rolniczej, w miejscowości Domaradz odbyły się
półkolonie dla dzieci rolników. Podczas turnusu dzieci uczestniczyły w grach i zabawach na różne tematy, między innymi: ,,W zdrowym ciele zdrowy
duch”, ,,Z ekologią za pan brat”.
Jeden z dni (tj. 8 sierpnia) przeznaczony został na
zajęcia pt. ,,Bezpieczne wakacje w gospodarstwie rolnym”. PODR, Oddział w Strzelinie przygotował dla
dzieci pogadankę oraz prezentację multimedialną. Zainteresowanie tematem było naprawdę bardzo duże.
Chłopcy chętnie zabierali głos i wypowiadali się
o tym, jak pomagają swoim rodzicom. Dzieci wzięły
również udział w teście nt. zagrożeń, jakie mogą mieć
miejsce podczas prac w gospodarstwie rolnym. Wszyscy jego uczestnicy obdarowani zostali drobnymi upominkami, a zwycięzcy otrzymali nagrody rzeczowe
ufundowane przez BGŻ w Słupsku.
Marta Kara
54
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Doniesienia
Śladami produktów turystycznych
terenów wiejskich
W dniach 26 - 28 czerwca br. odbyły się warsztaty wyjazdowe pt. „Śladami produktów
turystycznych terenów wiejskich”, zorganizowane przez PODR, Oddział Stare Pole.
C
elem warsztatów było zapoznanie uczestników z różnymi formami przedsiębiorczości na
terenach wiejskich województwa warmińsko-mazurskiego, z uwzględnieniem szlaków tradycji i
zwyczajów, zdrowia, wypoczynku, edukacji, poznanie
pomysłów i przedsięwzięć lokalnych społeczności zrealizowanych jako metody aktywizowania społeczności
wiejskiej oraz zapoznanie się z funkcjonowaniem gospodarstw agro- i ekoturystycznych. W warsztatach uczestniczyło 40 osób, w tym: rolnicy, właściciele gospodarstw
agroturystycznych, członkowie stowarzyszeń lokalnych
oraz liderki kół gospodyń wiejskich.
W Gospodarstwie Agroturystycznym „Ziołowa
Dolina” w Wilimowie uczestnicy wyjazdu mieli zapewniony nocleg oraz wyżywienie. Tam też rozpoczęły się zajęcia dydaktyczne. Właściciele - Państwo
Krystyna i Bogdan Kozłowscy - zaprezentowali działalność gospodarstwa w zakresie produkcji rolniczej
i agroturystyki, a także przedstawili swoją ofertę turystyczną. Następnie odbyło się szkolenie, podczas którego został wygłoszony wykład nt. „Wykorzystanie
ziół w żywieniu i profilaktyce zdrowotnej w gospodarstwie agroturystycznym” oraz warsztaty pn. ,,Rozpoznawanie roślin zielarskich, produkcja, przetwarzanie,
konfekcjonowanie, sprzedaż produktów zielarskich”.
Uczestnicy wykazali duże zainteresowanie tematyką
szkolenia i warsztatów. Wszyscy otrzymali materiały
szkoleniowe przygotowane przez wykładowcę Pana
Bogdana Kozłowskiego.
Gospodarstwo agroturystyczne „Zielona Dolna” w Wilimowie
- szkolenie nt. wykorzystania ziół w żywieniu i profilaktyce
zdrowotnej w gospodarstwie agroturystycznym
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
Oferta gospodarstwa agroturystycznego „Zielona Dolina”
w Wilimowie, gm. Olsztyn
Drugi dzień warsztatów rozpoczął się wizytą studyjną w siedzibie Lokalnej Grupie Działania „Warmiński Zakątek” w Dobrym Mieście. Prezes LGD Pani
Małgorzata Ofierska zapoznała uczestników z działalnością organizacji w zakresie: współpracy z partnerami krajowymi, zagranicznymi, w tym z instytucjami
wspierającymi sektor rolny, wdrażania LSR, realizacji projektów komplementarnych skierowanych do
mieszkańców obszarów wiejskich. W ramach wizyty
zostały zorganizowane również warsztaty pt. „Skuteczne zasady promocji i pozyskiwania produktów
turystyki wiejskiej”, które odbyły się w miejscowości
Zerbuń, gm. Jeziorany, w Gospodarstwie Agroturystycznym „Gościniec Zerbuń”. Dodatkowo w miejscowości Jeziorany odbyło się spotkanie w Urzędzie
Miejskim z Panem Władysławem Daligą - Zastępcą
Burmistrza, który przedstawił strategię rozwoju miasta i gminy Jeziorany. Po obiedzie, który odbył się w
Restauracji ,,Ranczo w Dolinie”, grupa kontynuowała
wizytę studyjną, poznając dobre praktyki kreowania
produktów turystycznych na przykładzie wsi Żywkowo znanej pod nazwą ,,bociania wioska” oraz rozwijania turystyki wokół parku linowego ,,Survival
wiejski” we wsi Kamińsk. Wizyta studyjna na terenie
działania LGD „Warmiński Zakątek”, została perfekcyjnie przygotowana pod względem merytorycznym
i logistycznym.
Trzeci dzień warsztatów wyjazdowych rozpoczął
się wizytą w gospodarstwie agroturystycznym „Plattówka” Marioli Platte w Gietrzwałdzie. Właścicielka
gospodarstwa zaprezentowała działalność gospodarstwa w zakresie produkcji rolniczej - ekologicznej,
przedstawiła ofertę przygotowaną dla turystów zainteresowanych poezją, malarstwem, a także ofertę
55
Doniesienia
skierowaną do turystów poszukujących tradycyjnych
metod leczenia pn. „Dar natury - aloes”.
spodarstwa. Uczestnicy mieli możliwość obserwować
proces przygotowywania produktów do sprzedaży i
degustować produkty wytworzone w gospodarstwie
m.in. szynkę wędzoną oraz pieczoną wołowinę. Gospodarz przekonywał uczestników warsztatów, że
wytwarzając wiejską żywność dobrej jakości mogą
uzyskać dodatkowy dochód. Gospodarstwo jest członkiem sieci Dziedzictwo Kulinarne Warmia i Powiśle.
Rozwijanie turystyki wokół parku linowego - „Survival wiejski”
we wsi Kamińsk - przykład dobrych praktyk rozwijania turystyki,
kreowania produktów turystycznych i działalności pozarolniczej
W gospodarstwie agroturystycznym „Ekofarma Vitalis”,
w którym m.in. prowadzona jest sprzedaż tradycyjnych wyrobów
wędliniarskich, serów, chleba w ramach działalności prowadzonej
w formie marginalnej, lokalnej i ograniczonej MOL
dla produktów przetworzonych
Uczestnicy warsztatów w gospodarstwie agroturystycznym
„Plattówka” Marioli Platte w Gietrzwałdzie
Ostatnim punktem warsztatów wyjazdowych „Śladami produktów turystycznych terenów wiejskich”
był pobyt w gospodarstwie „Ekofarma Vitalis”, które
położone jest w sercu Parku Krajobrazowego Wysoczyzny Elbląskiej - w Zastawnie. Właściciel gospodarstwa
Pan Tadeusz Kawa przedstawił działalność gospodarstwa w zakresie prowadzonej działalności rolniczej
- ekologicznej, której atutem jest hodowla bydła rzadkich ras: galloway, highland i aubrac (wołowina, cielęcina na własny użytek). Dodatkowo Pan Kawa prowadzi działalność agro-ekoturystyczną w obiektach
powstałych po modernizacji stodoły i budynków gospodarczych. Ponadto w gospodarstwie prowadzona
jest sprzedaż tradycyjnych wyrobów wędliniarskich,
serów, chleba w ramach działalności prowadzonej
w formie marginalnej, lokalnej i ograniczonej MOL dla
produktów przetworzonych. Sprzedaż prowadzona
jest w małym sklepiku usytuowanym na terenie go-
56
Uczestnicy wyjazdu
Warsztaty wyjazdowe „Śladami produktów turystycznych terenów wiejskich” odbyły się dzięki współfinansowaniu ze środków Unii Europejskiej w ramach
Pomocy Technicznej Programu Rozwoju Obszarów
Wiejskich na lata 2007 - 2013.
Organizatorki wyjazdu
Agnieszka Rojewska
Alina Ciesielska
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Doniesienia
XVI Powiatowy Turniej KGW
w powiecie tczewskim
Dnia 11 lipca br. odbył się XVI Powiatowy Turniej KGW,
w którym uczestniczyły koła gospodyń wiejskich
z wszystkich gmin powiatu tczewskiego.
T
radycyjnie miejscem rywalizacji stanica myśliwska w Bukowcu, w gminie Subkowy.
Organizatorami Turnieju byli: Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku, Wojewódzki
Związek Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych w Gdańsku,
samorządy lokalne i Stowarzyszenie „Kociewskie Forum Kobiet”.
Turniej przeprowadzono dzięki
wsparciu licznych sponsorów.
Swoją obecnością zaszczycili
nas: Starosta Powiatu Tczewskiego
- Józef Puczyński, Przewodniczący
Rady Powiatu - Piotr Odya, wójtowie i burmistrzowie wszystkich
gmin powiatu tczewskiego, przedstawiciele: Banku Spółdzielczego
w Tczewie, Banku Spółdzielczego w Pelplinie, Banku Gospodarki
Żywnościowej, Oddział w Gniewie,
Pomorskiej Izby Rolniczej, Agencji
Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa oraz Wojewódzkiego
Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych.
Po powitaniu wszystkich obecnych, Stowarzyszenie „Kociewskie
Forum Kobiet” skupiające koła gospodyń wiejskich z powiatu tczewskiego, słowami ułożonej przez
siebie piosenki, podziękowało kierowniczce BP ODR w Tczewie - Pani
Teresie Szałas (która w kwietniu br.
przeszła na emeryturę) za długoletnią współpracę, za okazane zainteresowanie i udzieloną pomoc.
Następnie rozpoczęły się turniejowe zmagania.
Do tegorocznej rywalizacji stanęły KGW: Brzuśce, gmina Subkowy; Kolonia Ostrowicka, gmina
Gniew; Morzeszczyn, gmina Morzeszczyn; Pomyje, gmina Pelplin
oraz Tczewskie Łąki, gmina Tczew.
Panie startowały w pięciu konkurencjach:
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
1. Potrawa tradycyjna - chleb
Każde koło przygotowało chleb
z dowolnie wybranych
składników i upiekło go w dowolnie
wybranym kształcie. Przy chlebie
ustawiono różne smarowidła.
2. Wizytówka Koła Gospodyń
Wiejskich - tablica
Ocenie podlegała prezentacja
tematyczna przygotowana na tablicy o wymiarach 1 m x 0,80 m.
3. Występ artystyczny - piosenki
Każde koło, w składzie 6-osobowym, wykonało 2 piosenki (ludową oraz dowolnie przez siebie
wybraną), przy własnym akompaniamencie.
4. Moda – kapelusz
Modelka - przedstawicielka
koła za prezentowała wykonany
przez siebie kapelusz z dowolnie
wybranych materiałów.
57
Doniesienia
5. Taniec
Każde koło wykonało dowolny taniec ludowy, regionalny lub
kulturowo związany z państwami
Unii Europejskiej.
W trakcie turnieju zorganizowano konkurs dla najmłodszych.
Dzieci wykonywały prace plastyczne na temat „Jakie zmiany zaszły w mojej wsi dzięki dotacjom
z Unii Europejskiej”. Wszystkie
dzieci biorące udział w konkursie
(12 dzieci) otrzymały nagrody.
Po zaciętej rywalizacji komisja
konkursowa wyłoniła laureatów:
1. miejsce – KGW Tczewskie Łąki,
2. miejsce – KGW Morzeszczyn,
3. miejsce – KGW Kolonia Ostrowicka,
4. miejsce – Brzuśce,
5. miejsce - Pomyje.
58
Zwyciężczynie otrzymały puchar ufundowany przez Dyrektora
Pomorskiego Ośrodka Doradztwa
Rolniczego w Gdańsku, który wręczył Kierownik BP ODR w Tczewie Krzysztof Czarnota. Wszystkie KGW uczestniczące w turnieju
otrzymały cenne nagrody od wójtów i burmistrzów swoich gmin,
oraz od sponsorów.
Wszystkie uczestniczki turnieju
były bardzo dobrze przygotowane
do zawodów. Efektem ich wysiłku
były wysokie oceny komisji oraz
uznanie ze strony widzów.
Serdecznie dziękujemy wszystkim sponsorom za wsparcie turnieju, bez którego taka impreza nie
byłaby możliwa.
Alina Laskowska
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
W domu i zagrodzie
Co warto wiedzieć o piwoniach?
Wrzesień to odpowiednia pora na sadzenie piwonii
- jednej z najpiękniejszych i najpopularniejszych
roślin spotykanych w naszych ogrodach,
wyróżniających się niezwykle okazałymi i najczęściej
pachnącymi kwiatami. Zanim jednak przystąpimy
do tej czynności warto zapoznać się z wymaganiami
tej „ogrodowej arystokratki”.
Piwonia (łac. Paeonia) należy do rodziny piwoniowatych. Rodzaj piwonia obejmuje 35 gatunków,
z czego zdecydowaną większość stanowią byliny,
a tylko kilka to niewielkie krzewy. Spośród licznej
grupy uprawianych gatunków, można wymienić chociażby majową piwonię lekarską (Paeonia officinalis),
piwonię drzewiastą (Paeonia suffruticosa Andrews), piwonię Wittmanna (Paeonia wittmanniana), kwietniowo-majową, botaniczną piwonię Młokosiewicza (Paeonia
Mlokosewitschii) czy też piwonię delikatną (Paeonia tenuifolia). Jednak najczęściej spotykamy piwonię chińską (Paeonia lactiflora). To właśnie ten gatunek posiada
najwięcej różnorodnych ogrodowych odmian mieszańcowych, których z roku na rok ciągle przybywa.
Ich kwitnienie przypada na czerwiec.
Kwiaty piwonii mogą być pojedyncze, pełne lub
półpełne, w różnych odcieniach różu, czerwieni i bieli. Bywają też piwonie żółte (np. piwonia Młokosiewicza), a także odmiany dwubarwne, w których np.
drobne, wewnętrzne płatki są w zdecydowanie innym
kolorze niż duże, zewnętrzne (np. odm. Władysława,
Ursyn Niemcewicz).
Żółta piwonia (Paeonia Mlokosewitschii)
Piwonie są roślinami długowiecznymi. Prawidłowo pielęgnowane mogą dożyć nawet 5o lat.
Jakie stanowisko najlepsze?
Najwłaściwszym dla piwonii miejscem jest stanowisko ciepłe i słoneczne. Ma ono dość istotny wpływ
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
na jakość i liczbę kwiatów. Poza tym piwonie lubią
glebę żyzną, dość przepuszczalną i głęboko uprawioną, o odczynie pH 5 - 6. Rośliny na glebach ciężkich
i podmokłych często chorują ze względu na zagniwanie walcowatych korzeni, ale też nie tolerują przesuszenia. Dlatego należy pamiętać o regularnym podlewaniu piwonii, szczególnie w okresie suchej wiosny.
Aby ograniczyć parowanie wody i rozwój chwastów,
dobrze jest krzaki ściółkować korą.
Kiedy i jak sadzić piwonie?
Piwonia nie lubi przesadzania, w jednym miejscu
może rosnąć nawet 15 – 20 lat. Kiedy jednak kwitnienie dużej, rozkrzewionej rośliny staje się słabsze, niż
w poprzednich latach, znaczy to, że nadszedł czas na
zmianę miejsca. Przy tej okazji możemy też rozmnożyć
piwonie, gdyż najpopularniejszym na to sposobem jest
właśnie podział kilkuletnich karp. Zabieg ten wykonujemy pod koniec lata, na przełomie sierpnia i września.
Wówczas ostrym narzędziem dzielimy karpę tak, by
pojedyncza sadzonka nie miała mniej niż 3 – 4 pąki. Im
bowiem będzie większa, tym szybciej i obficiej zakwitnie. Sadzonki umieszczamy w dołkach wzbogaconych
obornikiem lub kompostem, bo gatunek ma dość duże
wymagania pokarmowe.
Czynnikiem decydującym o kwitnieniu piwonii jest
głębokość sadzenia. Zatem dołek pod piwonię powinien
być takiej głębokości, by ponad pąkami wyrastającymi
z karp, nie znajdowało się więcej niż 3 – 5 cm podłoża.
Jeśli posadzimy piwonie głębiej, nie będą kwitły! Nie
będą również dobrze kwitły w miejscach cienistych lub
jeśli będą miały zbyt dużą konkurencję o składniki pokarmowe z innymi wymagającymi roślinami, rosnącymi w ich pobliżu, np. z krzewami. Piwonie zakwitają na
ogół już w następnym roku (zwykle słabo), ale zdarza
się, że na kwiaty trzeba czekać i trzy lata.
Mimo, że piwonie są odporne na mróz, to w pierwszych 2 – 3 latach od wsadzenia, warto przed zimą zabezpieczyć je ściółką, gdyż zbyt niskie temperatury
łatwo mogą uszkodzić młode karpy.
59
W domu i zagrodzie
Jak dbać o piwonie?
SZYBKIE PUSZYSTE CIASTO ZE ŚLIWKAMI
Wiosną, na przełomie marca i kwietnia, można
piwonie podsypać kompostem. Warto też rośliny wyściółkować. Kiedy sadzimy piwonię dla kwiatów ciętych, musimy zwrócić uwagę na to, by nie wycinać ich
przy ziemi, a zostawić przynajmniej 1/3 pędu dla prawidłowego wzrostu rośliny.
Aby uchronić rośliny przed chorobami grzybowymi (szara pleśń, szara plamistość liści) oraz niepotrzebnym wytwarzaniem nasion, należy usuwać przekwitłe kwiatostany, a jesienią (w połowie listopada)
usunąć pędy i liście piwonii (nie przycinamy piwonii
drzewiastych).
Piwonii mogą zagrażać jednak nie tylko choroby,
ale również nicienie (np. węgorek chryzantemowiec),
powodujące więdnięcie liści lub choroby wirusowe
objawiające się np. żółtymi plamkami na liściach.
Czy wiesz, że...
• Piwonie uprawiane były już w czasach starożytnych. Jednak początkowo nie skupiano się na urokliwych kwiatach,
jakie wydaje roślina, a na jej właściwościach leczniczych.
Legenda głosi, że nazwa łacińska rodzaju Paeonia pochodzi
od postaci mitycznego boga zdrowia Paeona, czyli Apollona. Podobno Paeon wyleczył tą rośliną rany Hadesa zadane mu przez Heraklesa. Faktem jest, że piwonia (w szczególności korzeń) posiada szereg właściwości leczniczych,
ale nieumiejętnie zastosowana może też być trująca.
• Piwonia pojawiła się w Europie w 1789 roku. Ze Wschodu
przywiózł ją Sir Joseph Banks, bogaty biznesmen, a przede
wszystkim botanik z zamiłowania.
• Piwonia jest jedną z najbardziej czczonych na Wschodzie
roślin. W Chinach i Japonii (gdzie znano i uprawiano ją
od bardzo dawna) jest symbolem powodzenia, dostatku,
szczęścia i pomyślności. Uważa się, że płatki piwonii pomagają przetrwać miłosne kryzysy w małżeństwie. Aromatyczną konfiturą i świeżymi płatkami ubiera się torty
dla nowożeńców.
• Piwonia ma swoje miejsce również w naszej kulturze.
Dawniej wierzono, że piwonia uprawiana w ogrodzie
(szczególnie piwonia lekarska) chroni domostwo od złego
i od ludzkiej zawiści. Z nasion piwonii robiono naszyjniki,
służące jako amulety dla niemowląt, którym wyrzynały się
ząbki. Nasiona były też przyprawą. Z korzenia sporządzano nalewkę zalecaną przy dolegliwościach wątroby, podagrze, a także podawano kobietom w połogu.
Obecnie z różnych gatunków piwonii przygotowuje się
preparaty wykorzystywane głównie w terapii nerwobólu,
dychawicy oskrzelowej, artretyzmu, nerwic, reumatyzmu,
padaczki, skurczów przewodu pokarmowego.
• Piwonia to kwiat znany także w Stanach Zjednoczonych.
Jako ciekawostkę można podać to, że od 1957 roku jest ona
symbolem roślinnym stanu Indiana (wcześniej była nim
cynia).
Opracowała
Bożena Korzańska
60
Ciasto: 1/2 kostki margaryny • 3 łyżki mleka skondensowanego niesłodzonego • 3/4 szklanki cukru • 3 jajka
• 1 łyżeczka proszku do pieczenia • 1 i 1/3 szklanki mąki
pszennej.
Dodatkowo: śliwki na wierzch.
Margarynę, mleko i cukier włożyć do rondelka. Składniki zagotować i zestawić z ognia. Rondelek wstawić do zlewu z zimną wodą. Ostudzić. Gdy
masa stygnie oddzielić żółtka od białek. Białka ubić
na sztywną pianę. Dodać żółtka do chłodnej masy.
Wsypać mąkę wymieszaną z proszkiem do pieczenia.
Połączyć. Do ciasta dodać pianę ubitą przed chwilą.
Delikatnie wymieszać. Ciasto wlać do keksówki (8 cm
x 30 cm) wyłożonej papierem do pieczenia. Na wierzchu ułożyć owoce. Piec w temperaturze 180o C przez
40 – 45 minut. Ostudzić na kratce. Po upieczeniu posypać cukrem pudrem.
CIASTO ŚLIWKOWO-ORZECHOWE
1,5 kg śliwek • 175 g masła albo margaryny • 400 g cukru • 1 paczka cukru waniliowego • 4 duże jajka • 300 g
mielonych orzechów laskowych • 1/8 litra mleka • 2 łyżki
stołowe rumu • 350 g mąki • 1 mały proszek do pieczenia
• 3 białka z dużych jajek • 2 łyżki stołowe soku z cytryny
• łyżka zmielonego cynamonu • 40 - 50 g płatków z orzechów laskowych.
Usunąć pestki ze śliwek. Tłuszcz, 200 g cukru i cukier waniliowy mieszać do powstania piany, ubić z jaj-
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
W domu i zagrodzie
Śliwkowe pyszności
kami. Dodać mielone orzechy, rum oraz mleko. Wymieszać mąkę i proszek do pieczenia, połączyć z masą.
Ciasto wylać na natłuszczoną i wysypaną mąką formę
(35 x 40 cm). Śliwki ułożyć na cieście, posypać cukrem.
Piec 20 - 25 min w piecu rozgrzanym do temp. 200° C.
W tym czasie ubić na sztywno białko. Wymieszać z pozostałym cukrem i sokiem z cytryny. Dodać cynamon.
Napełnić szprycę do dekorowania tortów z końcówką w kształcie gwiazdki przygotowaną masą bezową.
Wycisnąć na ciasto ok. 20 bez, dekorując je w ten sposób i wstawić jeszcze raz do pieca rozgrzanego do temperatury 175° C. Piec ok. 15 min, aż bezy zaczną lekko
brązowieć. Ostudzić. Podawać udekorowane płatkami
orzechowymi.
latynę wycisnąć, rozpuścić i wymieszać z dwoma łyżkami stołowymi śmietany. Rozprowadzić w uprzednio
na sztywno ubitej śmietanie. Śmietanę rozsmarować
na cieście z przygotowanym musem śliwkowym, następnie poukładać na niej śliwki, poza kilkoma przeznaczonymi do ozdobienia ciasta. Biszkopt zrolować
od dłuższej strony. Odstawić w chłodne miejsce na ok.
2 godziny. Roladę biszkoptową pokroić na ok. 12 tortowych kawałków. Pozostałą śmietanę ubić na sztywną
pianę. Umieścić w szprycy do dekorowania. Kawałki
rolady przyozdobić wyciśniętą śmietaną, paskami śliwek, płatkami migdałowymi i cukrem pudrem.
SOCZYSTY TORCIK Z GALARETKĄ
PUSZYSTA ROLADA Z POWIDŁAMI
4 jajka • 75 g cukru • paczka cukru waniliowego • 2 żółtka • 125 g mąki • 1/2 łyżki stołowej proszku do pieczenia • cukier do posypania • 6 listków żelatyny • 500 g
śliwek • 250 g musu śliwkowego • 750 g bitej śmietany
• 30 g płatków z prażonych migdałów • 1 łyżka stołowa
cukru pudru.
Jajka rozbić, oddzielić białka i ubić je na sztywno
z łyżką letniej wody. Dosypać cukier i cukier waniliowy.
Ubijać razem z żółtkami. Wymieszać mąkę z proszkiem
do pieczenia, dosypać do piany z jajek i rozmieszać.
Masę wylać na pokrytą papierem do pieczenia formę.
Piec 10 minut w piecu rozgrzanym do temp. 180° C.
Biszkopt wyłożyć na wilgotną posypaną cukrem ściereczkę. Oddzielić papier do pieczenia. Ciasto przykryte ściereczką pozostawić do ostygnięcia. Żelatynę
zamoczyć w zimnej wodzie. Wyjąć pestki ze śliwek i
pokroić owoce w paski. Biszkopt posmarować musem
śliwkowym. 500 g śmietany ubić na sztywną pianę. Że-
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
Spód ciasta: 100 g masła albo margaryny • 50 g cukru
pudru • 150 g mąki • 1 żółtko • szczypta soli • 50 g gotowej masy marcepanowej.
Galaretka: 1 kg śliwek • 100 ml soku porzeczkowego •
12 listków białej żelatyny • 2 - 3 łyżki stołowe cukru •
5 - 6 łyżek soku z cytryny • trochę zmielonego cynamonu.
Krem serowy: 8 listków białej żelatyny • 2 jajka • 500 g
chudego twarogu • 100 g cukru • 4 łyżki stołowe soku
z cytryny • starta skórka z jednej cytryny • 250 g bitej
śmietany • torebka cukru waniliowego.
Wierzch tortu: 250 g śliwek • 1/2 torebki przezroczystej
polewy tortowej (na 1/4 l płynu) • 1 łyżka stołowa cukru • 1/8 litra soku z czerwonych porzeczek • 1 łyżka
stołowa posiekanych pistacji.
Przygotować spód: rozmieszać tłuszcz, cukier puder, mąkę, żółtko, sól i marcepan. Szybko wyrobić rękami gładkie ciasto. Przykryć i pozostawić w chłodnym
miejscu na około 30 minut.
W tym czasie wydrylować śliwki na galaretkę.
Gotować je około 10 min w soku porzeczkowym.
Namoczyć żelatynę. Kompot śliwkowy doprawić do
smaku cukrem, sokiem z cytryny i cynamonem. Nieco go schłodzić, żelatynę silnie odcisnąć i rozmieszać
w kompocie, cały czas mieszając. Na wysypanej mąką
stolnicy rozwałkować kruche ciasto na krążek (26 cm
61
W domu i zagrodzie
średnicy). Wyłożyć do natłuszczonej okrągłej formy.
Spód wielokrotnie nakłuć widelcem. Piec przez około 8 minut w piekarniku rozgrzanym do temperatury 180° C, aż zmieni kolor na złotobrązowy. Polewę
tortową należy gotować, mieszając cały czas łyżką, tak
długo, aż stanie się klarowna. Kruchy spód ciasta należy pozostawić w formie i wylać na niego galaretkę.
Odstawić do całkowitego zastygnięcia. Przygotować
masę serową: namoczyć żelatynę, oddzielić białka od
żółtek. Wymieszać razem ser, żółtka, cukier, sok oraz
skórkę z cytryny. Śmietanę, cukier waniliowy i białka
ubić na sztywną pianę. Żelatynę odcisnąć, rozpuścić
i rozprowadzić z kremem. Dodawać po kolei śmietanę i pianę z białek. Rozsmarować na warstwie zastygniętej galaretki. Odstawić w chłodne miejsce. Śliwki
przekroić na połówki i wyjąć pestki. Połówki śliwek
układać na kremie serowym. Wymieszać dokładnie
polewę do tortów, cukier i sok. Gotować ok. 1/2 min,
nieustannie mieszając. Nieco schłodzić i łyżką nakładać na śliwki. Udekorować pistacjami.
chów laskowych i rozprowadzić nadzienie śliwkowe
Zrolować dłuższą stronę i umieścić w natłuszczonej
i posypanej mąką formie z wkładką w kształcie wianuszka (około 26 cm średnicy). Wianuszek drożdżowy ponacinać nożem w ząbki. Przykryć i pozostawić
w ciepłym miejscu na około 15 - 20 minut. Połączyć żółtko oraz śmietanę i posmarować wianuszek. Piec około
50 - 60 minut w piekarniku rozgrzanym do temperatury 200° C (gdy upłynie 30 minut, ciasto przykryć pergaminem). Po wyjęciu z pieca pozostawić w formie do
ostygnięcia. Podgrzać konfitury wiśniowe, przetrzeć
przez sitko, po czym posmarować powierzchnię wianuszka. Wymieszać bardzo dokładnie sok z cytryny
i cukier puder. Rozsmarować na warstwie konfitur
i posypać pistacjami. Podawać z ubitą śmietaną doprawioną cynamonem.
SEROWE CIASTO ZE ŚLIWKAMI
NA KRUCHYM SPODZIE
DROŻDŻOWY WIANUSZEK
Ciasto drożdżowe: • 375 g mąki • 50 g masła lub margaryny • jedno jajko • 50 g cukru • 1 paczka cukru waniliowego • szczypta soli • 30 g świeżych drożdży • 1/8 litra
mleka.
Nadzienie: 1 kg śliwek • 100 g mielonych orzechów
laskowych • 75 g cukru • 2 łyżki dżemu śliwkowego •
starta skórka z jednej cytryny •2 łyżeczki cynamonu •
szczypta mielonych goździków.
Lukier i posypka: 1 żółtko • 1 łyżka stołowa śmietany
• 2 łyżki konfitury z wiśni • 50 g cukru pudru • 1 łyżka
soku z cytryny • 1 - 2 łyżki posiekanych pistacji.
Mąkę, roztopiony tłuszcz, jajko, cukier, cukier waniliowy, sól umieścić w misce. Dodać rozdrobnione
drożdże. Następnie dolać podgrzane mleko. Wszystko wyrobić na gładkie ciasto. Przykryć i odstawić
w ciepłe miejsce na około 30 min. Śliwki przepołowić,
wyjąć pestki i pokroić w kostkę. Wymieszać je razem
z 50 g orzechów laskowych, cukrem, cynamonem,
goździkami, dżemem śliwkowym oraz skórką z cytryny. Ciasto drożdżowe rozwałkować na posypanej
mąką stolnicy na długi prostokąt. Posypać resztą orze-
62
Ciasto: 150 g mąki pszennej • 100 g margaryny • 3 łyżki
zimnej wody • szczypta soli.
Masa serowa: 500 g sera mielonego • 2 jajka • 3 łyżki cukru • 1 łyżeczka soku z cytryny • 1/2 opakowania budyniu waniliowego.
Dodatkowo: 500 g śliwek.
Z podanych składników zagnieść ciasto, zawinąć
w folię i włożyć do lodówki na ok. godzinę. Śliwki
umyć, usunąć pestki i pokroić na ćwiartki. Foremkę
o wymiarach 20 x 24 cm wyłożyć papierem do pieczenia, ciasto rozwałkować i umieścić je w foremce,
formując 2-centymetrowy brzeg. Żółtka ubić z cukrem
i sokiem z cytryny na jasny krem, dodać ser i proszek
budyniowy. Białka ubić na pianę i wymieszać delikatnie z masą serową. Na cieście ułożyć gęsto śliwki i zalać masą serową. Wstawić do piekarnika nagrzanego
do temperatury 180o C i piec ok. 35 - 40 minut.
Alina Ciesielska
Agnieszka Rojewska
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Oferty
Usługi
Korekcja racic u bydła.
Wiadomość: tel. kom. 608868322.
Regeneracja części do maszyn rolniczych i budowlanych (sita otworowe, żaluzjowe, klepiska, posiewacze,
sprzęgła, sworznie, pompy hydrauliczne, siłowniki, rozdzielacze). Wiadomość: tel. (55) 619 80 85, (55) 231 25 30,
tel. kom. 509349400, Jegłownik.
Kowalstwo artystyczne. Produkcja i montaż kutych
ogrodzeń, bram i balustrad ozdobnych. Kompleksowe
wykonawstwo. Tanio i solidnie.
Wiadomość: tel. kom. 515678415.
Wydzierżawię
Budynek, przy drodze powiatowej, o pow. 300 m2 na
magazyn lub działalność gospodarczą.
Wiadomość: tel. kom. 668056776 (gm. Nowy Staw).
Kupię
Ciągnik Zetor 16145, r. prod. 1985; ciągnik Ursus
C-385, r. prod. 1979, z ładowaczem czołowym; prasę zwijającą, pasową John Deere 550, r. prod. 1988;
agregat talerzowy z hydropakiem POM Brodnica,
szer. rob. 3 m, r. prod. 2006; siewnik zbożowy Kuhn
z redlicami talerzowymi, r. prod. 2005; wał wahadłowy Expom Krośniewice, szer. rob. 2,5 m, na przedni
tuz ciągnika, r. prod. 2005.
Wiadomość: tel. kom. 607049399, Dubiel k. Kwidzyna.
Ziemię (6 ha) w okolicach Susza.
Wiadomość: tel. kom. 512991874.
Opryskiwacz Pilmet o poj. 400 l oraz agregat uprawowy z siewnikiem o szer. rob. 2,3 m.
Wiadomość: tel. kom. 604138054.
Kombajn zbożowy Bizon 56, pług podorywkowy
5-skibowy, kultywator ciągnikowy zawieszany o szer.
rob. 3 m, rozdrabniacz Bąk z silnikiem 7,5 KW.
Wiadomość: gmina Cedry, tel. kom. 513054352.
Skóry królicze. Wiadomość: tel. kom. 602714793.
Rozsiewacz do nawozów Amazone ZAM 1500, dwie
nadstawki, limiter, plandeka (może być bez), r. prod.
2007. Wiadomość: tel. kom. 601847099.
Kombajn zbożowy Bizon Super lub Bizon Record oraz
przystawkę do kukurydzy.
Wiadomość: tel. kom. 795807728.
Gospodarstwo rolne o pow. 29 ha w gminie Sztum
(20 km do Malborka).
Wiadomość: tel. kom. 512 492 698.
Opony tylne do ciągnika rolniczego i sortownik do
ziemniaków. Wiadomość: tel. kom. 790318118.
Rozdrabniacz ssąco-tłoczący o mocy 15 kW firmy
Zuptor, nowy oraz dwutonowy mieszalnik pasz firmy
Zuptor, nowy, cena - 13 000 zł.
Wiadomość tel. kom. 728922629.
Siewnik lub agregat uprawowo-siewny, opryskiwacz
i rozsiewacz do nawozów.
Wiadomość: tel. kom. 794365678.
Sprzedam
Kojce porodowe (16 szt.), wygrodzenia dla loch luźnych,
solidnie wykonane, autokarmniki dla prosiąt (15 szt.)
i autokarmniki dla tuczników (2 szt.) z mocnego tworzywa sztucznego, smoczki dla loch i prosiąt, ruszta
z tworzywa dla macior, koryta kamionkowe dla loch,
klatkę do przewozu loch zawieszaną na tuz.
Wiadomość: tel. kom. 697580947.
Silos zbożowy BIN o poj. 60 t wraz z oprzyrządowaniem, żmijka i dmuchawa. Wiadomość: Rozajny 63,
gm. Gardeja, tel. kom. 697011013.
Reklama
Działkę k. Chojnic o pow. 22 000 m2 na każdą działalność lub mniejszą, z przyłączami.
Wiadomość: tel. kom. 691877920.
Siedlisko k. Chojnic o pow. 44 000 m2 lub 22 000 m2
z budynkami w stanie surowym.
Wiadomość: tel. kom. 691877920.
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
63
Oferty
Jałówkę rasy limousine.
Wiadomość: tel. kom. 695932964.
Rozdrabniacz bijakowy o mocy 11 kW oraz mieszalnik
pasz o ład. 600 kg firmy Koźmin (niezawodne pobieranie śruty), r. prod. zestawu 1997, mało używany, cena
- 4000 zł. Wiadomość tel. kom. 728922629.
Żmijkę o długości 5 m i średnicy 15 cm z silnikiem; wentylator duży (o średnicy 1 m) z silnikiem o mocy 4,5 kW
z wyłącznikiem; beczkę aluminiową o poj. 1200 l przystosowaną do paliwa oraz brony zawieszane 5-polowe, 12-zębowe.
Wiadomość: tel. kom. 664890334.
Ziemię (11,5 ha) w gminie Miłoradz.
Wiadomość: tel. kom. 664666894.
Młode króliki, mieszańce, po dużych rodzicach, urodzone 1 maja 2012 r. (5 szt.), beżowe oraz urodzone
12 maja 2012 r. (4 szt.), zającowate, zdrowe, samodzielne i odporne.
Wiadomość: Sobącz, tel. kom. 602470573.
Płyty żerańskie stropowe 6-metrowe (18 szt.). Cena do
uzgodnienia). Wiadomość: tel. kom. 660803609.
Chłodnię o poj. 450 l i ciagnik Ursus C-363 P.
Wiadomość: tel. kom. 509994887.
Materiał siewny kwalifikowany C1 pszenicy ozimej odmian: Fregata, Banderola, Zyta, Muszelka, Bamberka.
Wiadomość: tel. kom. 500333456, gm. Cedry Wielkie.
Ciągnik Ursus 914, przedni napęd, r. prod. 1984, stan
b. dobry. Wiadomość: tel. kom. 519067238.
Kwalifikowany materiał siewny pszenic ozimych w stopniu C1 następujących odmian: Zyta, Fregata, Bamberka.
Wiadomość: tel. (55) 247 42 71 lub tel. kom. 531985711,
gm. Nowy Dwór Gdański.
Chłodnię samomyjącą do mleka firmy Westfalia o poj.
1800 l, r. prod. 2000 oraz krajzegę - heblarkę.
Wiadomość: tel. kom. 502058584.
Ogierka - źrebaka rasy sztumska zimnokrwista, urodzony 22 kwietnia 2012 r., obustronne pochodzenie,
zaczipowany. Cena - 3400 zł.
Wiadomość: gmina Sztum, tel. kom. 512492698.
Klacz w wieku 2 lata i 3 miesiące rasy sztumska zimnokrwista, obustronne pochodzenie, spokojna, zaczipowana. Cena - 5700 zł.
Wiadomość: gmina Sztum, tel. kom. 512492698.
Ciągnik Ursus C-355, r. prod. 1976, mały przebieg;
przyczepę Autosan D-43 o ład. 3,5 t, sztywna; pług
3-skibowy Grudziądz; brony 5-polowe średnie; rozdrabniacz Bąk, silnik 5,5 kW; rozdrabniacz do buraków, silnik 0,4 kW; klatkę zawieszaną i dwukółkę.
Ceny do uzgodnienia.
Wiadomość: gm. Nowy Dwór Gd. tel. kom. 516269292.
Spawarkę Bester 500A i skrzynię biegów do Stara 6 x 6.
Cena do negocjacji.
Wiadomość: gm. Stegna, tel. (55) 247 79 18.
Rozrzutnik jednoosiowy do obornika, sprawny technicznie, cena - 6000 zł.
Wiadomość: gm. Sztutowo tel. (55) 247 84 48.
Kombajn zbożowy Bizon Z056, rok prod. 1988, stan
dobry, cena do uzgodnienia.
Wiadomość: tel. kom. 604914334.
Opryskiwacz zawieszany o szer. rob. 12 m; zestaw bron
średnich 5-polowych, zawieszanych; pielnik - wielorak;
2 wentylatory do siana ø 1 m; głębosz.
Wiadomość: tel. kom. 668056776.
Pług 5-skibowy podorywkowy oraz 4- i 3-skibowy zagonowy Unii Grudziądz, stan b. dobry.
Wiadomość: tel. kom. 604939215.
Skrzynię pośrednią do ciągnika Ursus 1224, fabrycznie nowe części do kombajnu Z056, koła do przyczepy
z felgami 900 x 20, opony pełne - 4 szt.
Wiadomość: tel. kom. 721344340, Kwidzyn.
Siewnik Hasja, szer. rob. 3 m oraz cyklotiller o szer.
3 m. Wiadomość: tel. (55) 276 18 37.
Przypominamy, że ogłoszenia drobne od rolników są zamieszczane bezpłatnie.
Ogłoszenia te można podawać telefonicznie: tel. (55) 270 11 32, 270 11 31 lub 270 11 30,
drogą elektroniczną: e-mail: [email protected] albo listownie na adres redakcji.
64
9/2012 • Pomorskie Wieści Rolnicze
Rozrywka dla dorosłych i dla dzieci
1
2
3
4
5
6
7
8
9
A
10
11
KUPON 9
B
C
D
E
Wrzesień 2012
F
G
H
I
J
K
Hasło:
J-11 A-3
G-5
K-6
K-1 H-5
J-6
E-4
H-8
E-6
G-9
F-8
POZIOMO:
A - 1) inkaust
C - 1) przybrany ojciec
D - 6) ultrakrótkie fale
E - 1) słoneczny lub cieplny
F - 5) na kopercie
G - 1) jar
H - 7) współzałożyciel firmy Microsoft
I - 1) imię żeńskie
J - 6) rasa psa
K - 1) ślady bytności dzików
PIONOWO:
1 - G) pełzające zwierzę
2 - A) mordownik
2 - I) bije asa
3 - E) część obszaru morza
4 - A) kolebka Asyrii
5 - F) składnik powietrza
6 - A) imię autora „Księgi urwisów”
6 - I) spójnik międzyzdaniowy
7 - F) np. obfitości
8 - A) najdroższe grzyby
8 - H) reprezentacyjna sala
9 - F) roślina zielna
10 - H) grecki bóg miłości
11 - F) dawna nazwa straganu
Wśród czytelników, którzy do 20 września nadeślą do redakcji w Starym Polu prawidłowe rozwiązanie
krzyżówki wraz z kuponem, rozlosujemy nagrodę książkową.
Rozwiązanie z nr. 7 - 8/2012 – HASŁO: „BRYZA MORSKA”.
Nagrodę wylosowała: Zofia Krauze ze Starych Polaszek. Nagrodę prześlemy pocztą.
Wykreślanka dla dzieci
Wykreślcie z diagramu podane słowa. Są one wpisane poziomo lub pionowo, a niektórych liter użyto dwukrotnie. Nieskreślone litery, czytane kolejno
rzędami, utworzą rozwiązanie.
P
L
E
C
A
K
N
T
W
I
I
K
R
E
D
A W R
R
Ó
N
O
Ł
Ó W
E
K
A
Z
R
I
Y
R
O
S
Z
M
E
N
J
K
G
U M K
A
P
S
I
K
O
L
K
R
E
D
K
I
K
A
K
S
I
Ą
Ż
K
I
E
Z
E
S
Z
Y
T
Y
N
Y
Ń
K
O
GUMKA
KREDA
KREDKI
KSIĄŻKI
LINIJKA
OŁÓWEK
PLECAK
PIÓRNIK
TRAMPKI
WRZESIEŃ
ZESZYTY
Poniżej znajduje się ósma
część rysunku składającego się
z 11 elementów. Wśród dzieci
(do lat 13), które do 20 grudnia
2012 roku nadeślą cały rysunek,
naklejony na karcie pocztowej,
rozlosujemy rower.
KUPON 9
Wrzesień 2012
Wśród dzieci, które do 20 września nadeślą do redakcji prawidłowe rozwiązanie wykreślanki wraz z kuponem, rozlosujemy nagrodę książkową.
Rozwiązanie z nr. 7 - 8/2012 – HASŁO: „BORY TUCHOLSKIE”.
Nagrodę wylosowała: Agnieszka Pieńkowska ze Smołdzina.
Nagrodę prześlemy pocztą.
Pomorskie Wieści Rolnicze • 9/2012
Konkurs
dla wytrwałych
Rozwiązania krzyżówki i wykreślanki
należy przysyłać na adres:
PODR w Gdańsku, Oddział w Starym Polu
82-220 Stare Pole, ul. Marynarki Wojennej 21
65
POMORSKIE WIEŚCI ROLNICZE
POMORSKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO W GDAŃSKU
80-001 Gdańsk, ul. Trakt św. Wojciecha 293
tel. (58) 326 39 00, fax (58) 309 09 45
e-mail: [email protected]
www.podr.pl
WYDAWCA:
Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku
Pomorska Izba Rolnicza
Oddział w Starym Polu
82-220 Stare Pole, ul. Marynarki Wojennej 21
tel. (55) 270 11 11 lub 270 11 00, fax 270 11 62
e-mail: [email protected]
REDAKCJA:
DZIAŁ REKLAMY I PRENUMERATY:
Lubań, tel. (58) 688 20 11, (58) 688 21 50,
fax (58) 688 22 52, e-mail: [email protected]
KOLEGIUM REDAKCYJNE:
ODDZIAŁY
Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku
80-001 Gdańsk, ul. Trakt św. Wojciecha 293
tel. (55) 270 11 32, e-mail: [email protected]
mgr inż. Krzysztof Pałkowski (przewodniczący), mgr inż. Andrzej
Dolny, mgr inż. Antoni Hajdaczuk, Jarosław Jelinek (Pomorska
Izba Rolnicza), mgr inż. Zdzisław Kołodziejski, mgr inż. Bożena
Korzańska (red. naczelna), mgr inż. Andrzej Okrój, dr inż. Daniel
Roszak, mgr inż. Jan Rozenek, mgr inż. Ewa Szymańska,
mgr Beata Wójcik
Wanda Ciecholewska i Bożena Korzańska
RAPORT Z RYNKU - na podstawie danych z Biur Powiatowych
BP ODR Chojnice
ul. 31 Stycznia 56, 89-600 Chojnice, tel./fax (52) 397 41 12
e-mail: [email protected]
ODR w Gdańsku oraz biuletynu „Rynek zbóż” MRiRW
zestawiła Barbara Kukowska
KOREKTA:
BP ODR Człuchów
Osiedle Młodych 9, 77-300 Człuchów, tel. (59) 834 24 34
e-mail: [email protected]
mgr Lucyna Lesińska
FOT. NA OKŁADCE:
BP ODR Gdańsk
ul. Trakt św. Wojciecha 293, 80-001 Gdańsk, tel. (58) 326 39 22
e-mail: [email protected]
Andrzej Okrój
CENA 1 egz. - 2,00 zł
PRENUMERATA:
Wpłaty przyjmujemy na konto:
PODR w Gdańsku, PKO S.A.
Nr 91 1240 1268 1111 0010 3636 0465
CENA PRENUMERATY:
półroczna – 12,00 zł + 12,00 zł (koszty przesyłki) = 24,00 zł
roczna – 22,00 zł + 22,00 zł (koszty przesyłki) = 44,00 zł
Prenumeratę przyjmują również doradcy BP ODR.
CENNIK ODPŁATNOŚCI
ZA MATERIAŁY INFORMACYJNO-REKLAMOWE
Ogłoszenia, komunikaty i informacje handlowe,
artykuły sponsorowane:
cała strona - 800 zł + VAT; 1/2 strony - 480 zł + VAT;
1/4 strony - 300 zł + VAT; 1 cm2 - 1,60 zł + VAT
reklama kolorowa wewnątrz numeru - cała strona - 1200 zł + VAT
reklama kolorowa wewnątrz numeru - 1/2 strony - 720 zł + VAT
reklama kolorowa na okładce II i III - 1400 zł + VAT
reklama kolorowa na okładce IV - 1800 zł + VAT
zamieszczenie wkładki reklamowej - 500 zł + VAT
Drobne ogłoszenia od rolników są zamieszczane
bezpłatnie.
Ogłoszenia te można zgłaszać telefonicznie:
tel. (55) 270 11 32, 270 11 31 lub 270 11 30,
drogą elektroniczną: e-mail: [email protected]
albo listownie na adres redakcji.
Redakcja nie zwraca tekstów niezamówionych i nie drukuje ich
bez podania przyczyny. Redakcja zastrzega sobie również prawo
redagowania i skracania nadesłanych materiałów.
Za treść ogłoszeń, tekstów sponsorowanych i reklam zleconych
Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku nie ponosi
odpowiedzialności. Ogłoszenia dla rolników indywidualnych są
bezpłatne. Przyjmują je doradcy BP ODR lub można je przesłać
pocztą.
66
BIURA POWIATOWE OŚRODKA DORADZTWA ROLNICZEGO
DRUK:
NAKŁAD: 4 200 egz
Dział Systemów Produkcji Rolnej, Standardów Jakościowych
i Doświadczalnictwa w Lubaniu
83-422 Nowy Barkoczyn
tel. (58) 688 20 11, (58) 688 21 50, fax (58) 688 22 52,
e-mail: [email protected]
BP ODR Bytów
ul. Wojska Polskiego 33, 77-100 Bytów, tel. (59) 822 27 52
e-mail: [email protected]
SKŁAD KOMPUTEROWY:
Przedsiębiorstwo Prywatne „WiB”
ul. Sobieskiego 14, 80-216 Gdańsk, tel. (58) 522 30 29
Oddział w Strzelinie
76-200 Słupsk 2
tel. (59) 847 12 88, fax (59) 847 12 81
e-mail: [email protected]
BP ODR Kartuzy
ul. Hallera 1, 83-300 Kartuzy, tel./fax (58) 681 42 67
e-mail: [email protected]
BP ODR Kościerzyna
ul. Wodna 14, 83-400 Kościerzyna, tel./fax (58) 686 66 23
e-mail: [email protected]
BP ODR Kwidzyn
ul. Grudziądzka 8, 82-500 Kwidzyn, tel. (55) 261 34 59
e-mail: [email protected]
BP ODR Lębork
ul. Czołgistów 5, 84-300 Lębork, tel. (59) 862 21 72
e-mail: [email protected]
BP ODR Malbork
ul. Marynarki Wojennej 21, 82-220 Stare Pole, tel. (55) 270 11 19
e-mail: [email protected]
BP ODR Nowy Dwór Gdański
Plac Wolności 1, 82-100 Nowy Dwór Gd., tel. (55) 247 28 68
e-mail: [email protected]
BP ODR Puck
ul. Wejherowska 5, 84-100 Puck, tel. (58) 673 28 77
e-mail: [email protected]
BP ODR Słupsk z siedzibą w Strzelinie
76-200 Słupsk 2, tel. (59) 847 12 81
e-mail: [email protected]
BP ODR Starogard Gdański
Nowa Wieś Rzeczna, ul. Rzeczna 18, 83-200 Starogard Gd., tel. (58) 562 49 63
e-mail: [email protected]
BP ODR Sztum
ul. Mickiewicza 39, 82-400 Sztum, tel. (55) 267 04 33
e-mail: [email protected]
BP ODR Tczew
ul. Wojska Polskiego 6, 83-110 Tczew, tel. (58) 531 38 27
e-mail: [email protected]
BP ODR Wejherowo
ul. Sobieskiego 241, 84-200 Wejherowo, tel. (58) 672 13 09
e-mail: [email protected]

Podobne dokumenty

w numerze - Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku

w numerze - Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku Na terenie powiatu Malbork dominują gleby aluwialne (mady), które powstały w procesie osadzania się drobnych nanosów rzecznych w płytkiej zatoce

Bardziej szczegółowo

w numerze - Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku

w numerze - Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku klasyfikacji przeważają grunty klasy III i IV. Plony podstawowych upraw rolniczych są skorelowane z warunkami produkcji i znacznie przekraczają średnie plony w województwie. Ogólna powierzchnia powi...

Bardziej szczegółowo