zarządzanie wynikiem finansowym

Komentarze

Transkrypt

zarządzanie wynikiem finansowym
1
Zarządzanie wynikiem finansowym
Przykłady i
finansowych
techniki
manipulacji
Rysunek 1. Schemat technik kreowania wyniku finansowego.
Techniki kreowania
wyniku finansowego
Techniki oparte na
prawach wyboru
metod księgowych
dozwolonych prawem
Techniki związane z
kształtowanie zdarzeń
i transakcji
Techniki łamiące
zasady i normy
rachunkowości
Techniki manipulacji
kosztami
Techniki manipulacji
przychodami
Pozostałe techniki
manipulacji
Techniki pozwalające na bezpośredni wpływ na
wynik finansowy
Źródło: opracowanie własne
Techniki za pomocą,
których można
pośrednio wpływać na
wynik finansowy
Literatura przedmiotu wskazuje, iż do technik pozwalających na manipulowanie
wartością kosztów w szczególności należy zaliczyć:
l) aktywowanie niewłaściwych kosztów,
2) wadliwą prezentację kosztów prac rozwojowych,
3) manipulowanie odpisami amortyzacyjnymi,
4) tworzenie "fikcyjnych" (cichych) rezerw,
5) odpisy aktualizacyjne aktywów (w szczególności zapasów i należności),
6) brak uwzględniania normalnego rozmiaru działalności w wycenie zapasu.
Natomiast do technik pozwalających na manipulowanie wartością przychodów
w szczególności należy zaliczyć:
1) przyspieszone fakturowanie i manipulowanie okresem ujęcia przychodów,
2) sprzedaże z klauzulą odkupu,
3) rozwiązywanie nieuzasadnionych rezerw,
4) fikcyjną sprzedaż (np. dostawy bez zamówień)
5) szacunek przychodu w kontraktach długoterminowych,
6) wykorzystanie cen transferowych.
7) wycena składników majątkowych (wzrost wartości ujmowany w przychodach)
Ostatnią z wyodrębnionych grup oszustw księgowych stanowią tzw. pozostałe
oszustwa, które nie znajdują swojego bezpośredniego odzwierciedlenia w
wyniku finansowym jednostki, tj.:
1) wadliwe ujęcie leasingu i leasing zwrotny,
2) manipulowanie terminami płatności (window dressing),
3) niewłaściwe klasyfikowanie rozrachunków ze względu na termin płatności,
4) ujęcie zobowiązań warunkowych,
5) brak rzetelnego wyodrębnienia strumieni działalności kontynuowanej
i niekontynuowanej,
6) nie ujawnianie realnych zagrożeń kontynuacji działalności.
Ale zanim do sedna to
mała przypowieść!!!!
Pojawiło się w ogólnokrajowej prasie ogłoszenie o zatrudnieniu
księgowego w międzynarodowym koncernie.
Po wstępnej ocenie aplikacji nadesłanych przez potencjalnych
kandydatów, dyrektor kadr dokonał selekcji i wybrał na
przesłuchanie trzech z nich, którzy posiadali największe
doświadczenie i najwyższe kwalifikacje.
Został stworzony panel pięciu dyrektorów działów, którzy mieli
przesłuchać kandydatów.
A oto jedno z pytań, które zadał dyrektor finansowy:
Proszę o rozwiązanie tego księgowego problemu:
Ile wynosi :
1+3=
?
1st Kandydat odpowiedział 1 + 3 = 4
2nd Kandydat odpowiedział 1 + 3 = 4
3rd kandydat odpowiedział 1 + 3 = matematycznie
wynik wynosi 4 - księgowo zaś ! – hmmm, a ile
chcielibyście żeby to wynosiło?
Czytaj następny slajd
Prawda jest taka, że koncern ten stosował niedozwolone
praktyki księgowe. Zatrudnił więc trzeciego kandydata.
Niestety zarządzający pogubili się w swych finansowych
„machinacjach” co spowodowało ich wykrycie prze komisję
nadzoru.
Publiczne ogłoszenie tego faktu spowodowało gwałtowny
spadek cen akcji, spadek zaufania ze strony banków i
dostawców a w konsekwencji bankructwo firmy i starty u
następujących interesariuszy:
- akcjonariuszy
- dostawców firmy
- bankach,
- pracowników firmy (w tym także u nowego księgowego)
Wniosek !
Nie
należy
stosować
niedozwolonych
technik
księgowych, gdyż jest to nieetyczne i zawsze (wcześniej
czy później) prowadzi do negatywnych konsekwencji
zarówno dla firmy jak i jej otoczenia.
W tym także dla księgowego !
Literatura przedmiotu wskazuje, iż do technik pozwalających na manipulowanie
wartością kosztów w szczególności należy zaliczyć:
l) aktywowanie niewłaściwych kosztów,
2) wadliwą prezentację kosztów prac rozwojowych,
3) manipulowanie odpisami amortyzacyjnymi,
4) tworzenie "fikcyjnych" (cichych) rezerw,
5) odpisy aktualizacyjne aktywów (w szczególności zapasów i należności),
6) brak uwzględniania normalnego rozmiaru działalności w wycenie zapasu.
Literatura przedmiotu wskazuje, iż do technik pozwalających na manipulowanie
wartością kosztów w szczególności należy zaliczyć:
l) aktywowanie niewłaściwych kosztów,
2) wadliwą prezentację kosztów prac rozwojowych,
3) manipulowanie odpisami amortyzacyjnymi,
4) tworzenie "fikcyjnych" (cichych) rezerw,
5) odpisy aktualizacyjne aktywów (w szczególności zapasów i należności),
6) brak uwzględniania normalnego rozmiaru działalności w wycenie zapasu.
Zmiana wartości początkowej środka trwałego
Wartość początkowa środka trwałego może ulec
zwiększeniu na wskutek:
a) ulepszenie
b) aktualizacji wyceny
Zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy o rachunkowości
wartość
początkowa
środka
trwałego
mogą
zwiększyć koszty jego ulepszenia polegającego na
przebudowie,
rozbudowie,
modernizacji
lub
rekonstrukcji. Ulepszenie środka ma swój wyraz w
podwyższeniu jego wartości użytkowej wyrażonej
dłuższym okresem użytkowania, większą zdolnością
wytwórczą, lepszą jakością produktów uzyskiwanych
przy
pomocy
ulepszonego
kosztami jego eksploatacji.
środka
czy
niższymi
Przykład
Założenia:
Jednostka gospodarcza nabyła i wprowadziła do użytkowania
środek trwały o wartości początkowej 8 000 000 zł.
Ustalono, ze środek będzie wykorzystywany przez 10
lat. Po pięciu latach (w grudniu) nastąpiła konieczność
wymiany istotnej części środka (silnik). Wartość i koszt
wymiany uszkodzonego komponentu wynosiły 1 200 000
z ł.
W roku piątym zysk netto wyniósł 1 000 000 zł.
Rozwiązanie według UoR
Wartość początkowa środka po wymianie części składowej
będzie następująca :
a) Jeżeli nakłady spełniają warunek uznania ich za ulepszenie:
Wartość początkowa środka trwałego: 8 000 000 + 1 200 000 = 9 200 000 zł.
Zysk netto : 1 000 000
b) Jeżeli nakłady nie spełniają warunku uznania ich za ulepszenie (remont):
8 000 000
Zaś wydatek na nowy silnik zostanie odniesiony na koszty
działalności
Zysk netto : - 200 000
Przykład 2
Założenia:
Jednostka gospodarcza wybudowała na cudzym gruncie halę targową, którą
będzie użytkowała przez 10 lat. Po ich upływie będzie musiała zgodnie z
zawartą umową dokonać rozbiórki hali i renowacji terenu (sianie trawy,
sadzenie krzewów i kwiatów). Na budowę zaciągnięto kredyt bankowy w
wysokości 40 mln zł oprocentowanie 10% rocznie.
W związku z budową hali jednostka poniosła następujące koszty:
a) koszty zużytych materiałów, pracy pracowników, usług obcych 40 000 000 zł
b) koszty finansowania zewnętrznego, które można jednoznacznie przypisać
budowanej hali (10% kredytu) 4 000 000 zł przy czym :
b1) obiekt spełnia warunki aktywów dostosowywanych,
b2) obiekt nie spełnia warunki aktywów dostosowywanych,
Przewiduje się, że koszty demontażu i renowacji terenu wyniosą 5 000 000
zł. Uznano, że stopa procentowa odzwierciedlająca wartość pieniądza
czasie wynosi 10% rocznie.
Przykład 2 cd.
Zgodnie MSR 23 koszty finansowania zewnętrznego, które są bezpośrednio związane
z nabyciem, budową lub wytworzeniem tzw. aktywów dostosowywanych,
aktywuje się jako część ceny nabycia lub kosztu wytworzenia.
Należy podkreślić, że aktywowane są wyłącznie koszty, które bezpośrednio da się
przyporządkować do danego składnika aktywów. Jeśli nie można tego zrobić, to
jednostka odnosi je w koszty w okresie ich poniesienia.
Dostosowywany składnik aktywów jest to taki składnik aktywów, „który
wymaga znacznego okresu czasu niezbędnego do przygotowania go do
zamierzonego użytkowania lub sprzedaży” (MSR 23 par 5.).
Czy istnieje jakieś wyraźne kryterium ustalania „znacznego czasu” ?
Nie! Zmiany do MSR 23 nie definiują „znacznego okresu czasu”. Kierownictwo
dokonuje subiektywnego osądu przy ustalaniu, które aktywa są aktywami
dostosowywanymi, biorąc pod uwagę charakter danego składnika aktywów.
Rozwiązanie
Wartość pieniądz w czasie:
Gdzie:
PV –wartość bieżąca
FV – wartość przyszła
r- stopa dyskontowa
n- ilość lat
PV=FV*1/(1+r)n
stąd:
11
PV=5 000 000*1/(1+0,10) =1
593 154
Rozwiązanie
W tabeli przedstawiono elementy kształtujące wartość początkowa środka trwałego.
elementy kosztu
wytworzenia
Ustawa
o
rachunkowości
MSR 16
MSR 16
( przypadek b1)
( przypadek b2)
Zmiana wartości w
czasie nieistotna
Zużycie materiałów,
czasu
pracy
pracowników, usług
obcych
Koszty finansowania
zewnętrznego
Zmiana wartości w
czasie istotna
40 000 000
40 000 000
40 000 000
4 000 000
4 000 000
4 000 000
Koszty demontażu
Razem
-
5 000 000
1 593 154
44 000 000
49 000 000
45 593 154
Zmiana wartości w
czasie nieistotna
Zmiana wartości w
czasie istotna
40 000 000
40 000 000
0
0
5 000 000
1 593 154
45 000 000
41 593 154
Literatura przedmiotu wskazuje, iż do technik pozwalających na manipulowanie
wartością kosztów w szczególności należy zaliczyć:
l) aktywowanie niewłaściwych kosztów,
2) wadliwą prezentację kosztów prac rozwojowych,
3) manipulowanie odpisami amortyzacyjnymi i nakładami na ulepszenia,
4) tworzenie "fikcyjnych" (cichych) rezerw,
5) odpisy aktualizacyjne aktywów (w szczególności zapasów i należności),
6) brak uwzględniania normalnego rozmiaru działalności w wycenie zapasu.
Wartości niematerialne
Jednym z najbardziej dyskusyjnych problemów w rachunkowości, a związanych z
wartościami niematerialnymi jest ich wytwarzanie we własnym zakresie przez
podmiot gospodarczy. Nieraz trudno jest bowiem określić, czy taki wytworzony
składnik spełnia wyżej kryteria pozwalające zaliczyć do omawianej kategorii tzn. czy w
ogóle powstał, a jeżeli tak – to w jakim momencie, a także jakie są koszty jego
wytworzenia.
1) MSR nakłada na jednostkę obowiązek ujęcia składnika wartości
niematerialnych bez względu na to, czy został on nabyty, czy wytworzony
we własnym zakresie po spełnieniu określonych warunków.
Uwaga!
Nie należy ujmować jako składnika wartości niematerialnych znaków firmy, tytułów czasopism, tytułów
wydawniczych, wykazów odbiorców i pozycji o podobnej istocie wytworzonych przez jednostkę
gospodarczą we własnym zakresie.
2) UOR odnosi się generalnie do składników nabytych.
P rzez wartości niematerialne i
prawne – rozumie się , z zastrzeżeniem pkt 17, nabyte przez jednostkę, …… Do wartości niematerialnych
i prawnych zalicza się również nabytą wartość firmy oraz koszty zakończonych prac rozwojowych,
prace badawczo -rozwojowe
Różnice:
1) Wg MSR prace badawcze nie mogą być
aktywowane. Kapitalizacji mogą podlegać
wyłącznie prace rozwojowe.
Nakłady na prace badawcze są nowatorskim i zaplanowanym poszukiwaniem rozwiązań podjętym
z zamiarem zdobycia i przyswojenia nowej wiedzy naukowej i technicznej. Należy je ujmować w ciężar
kosztów w momencie ich poniesienia. Stanowią więc element rachunku zysków i strat.
Natomiast nakłady poniesione na prace rozwojowe, spełniające podane wcześniej warunki, ujmuje się w bilansie
jako wartości niematerialne. Dzieje się tak dlatego, że etap prac rozwojowych jest etapem bardziej
zaawansowanym niż prace badawcze. W związku z tym można w niektórych przypadkach zidentyfikować
składnik wartości niematerialnych, który będzie wytwarzał przyszłe korzyści ekonomiczne.
2) Wg UOR nie ma wydzielenia etapu prac
badawczych i rozwojowych.
Przykład
W zakładzie naukowym przedsiębiorstwa prowadzono prace nad możliwością
zastosowania nowego pierwiastka przy produkcji nowych produktów – koszty tych
prac wyniosły 140 mln zł; jednym ze sposobów wykorzystania nowego pierwiastka
jest wykorzystanie go do produkcji nowego, wydajniejszego urządzenia,
służącego do tomografii komputerowej –koszty projektowania, testowania i
wykonania prototypu takiego urządzeniem wyniosły 60 mln zł,
MSR 38
1) Koszty prac badawczych
140 mln zł
2) Koszty prac rozwojowych
60 mln zł
3) Rachunek zysków i strat:
Koszty 140 mln zł
4) Bilans
WNiP 60 mln zł
UOR
Art. 10 ust. 3*
UoR
140 mln zł
60 mln zł
Koszty 140 mln zł
WNiP 60 mln zł
200 mln zł
Koszty 0 zł
WNiP 200 mln zł
*art. 10 ust.3. W sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy, przyjmując zasady (politykę)
rachunkowości, jednostki mogą stosować krajowe standardy rachunkowości wydane przez Komitet
Standardów Rachunkowości. W przypadku braku odpowiedniego standardu krajowego, jednostki, inne
niż wymienione w art. 2 ust. 3, mogą stosować MSR.
Przykład
W zakładzie naukowym przedsiębiorstwa prowadzono prace nad możliwością zastosowania nowego
pierwiastka przy produkcji nowych produktów. Jednym ze sposobów wykorzystania nowego
pierwiastka jest wykorzystanie go do produkcji nowego, wydajniejszego urządzenia, służącego
do tomografii komputerowej. Koszty badań, projektowania, testowania i wykonania prototypu
takiego urządzeniem wyniosły 200 mln zł, (jednostka nie jest w stanie określić jaka ich część
dotyczy prac badawczych a jaka rozwojowych).
MSR 38 i UoR art.
10 ust.3
UoR
1) Koszty prac badawczych
2) Koszty prac rozwojowych
3) Rachunek zysków i strat:
4) Bilans
WNiP 200 mln zł
Koszty 200 mln zł
WNiP 0 mln zł
Koszty 0 zł
WNiP 200 mln zł
Par. 53. Jednostka gospodarcza, która nie jest w stanie oddzielić etapu prac badawczych od
etapu prac rozwojowych przedsięwzięcia prowadzącego do wytworzenia składnika wartości
niematerialnych, traktuje nakłady na to przedsięwzięcie, jak gdyby zostały poniesione
wyłącznie na etapie prac badawczych.
Literatura przedmiotu wskazuje, iż do technik pozwalających na manipulowanie
wartością kosztów w szczególności należy zaliczyć:
l) aktywowanie niewłaściwych kosztów,
2) wadliwą prezentację kosztów prac rozwojowych,
3) manipulowanie odpisami amortyzacyjnymi,
4) tworzenie "fikcyjnych" (cichych) rezerw,
5) odpisy aktualizacyjne aktywów (w szczególności zapasów i należności),
6) brak uwzględniania normalnego rozmiaru działalności w wycenie zapasu.
AMORTYZACJA
Amortyzacja jest jednym z wielu kosztów, jakie ponosi
przedsiębiorstwo. Cechą odróżniającą amortyzację od innych
kosztów jest możliwość dość swobodnego kształtowania jej
wielkości, a przez to wpływanie na wynik finansowy, sumę
bilansową i dochód podlegający opodatkowaniu .
Ta dowolność w mniejszym stopniu dotyczy przepisów podatkowych. Zarówno w ustawie z dnia 15
lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, jak i ustawie z dnia 26 lipca o podatku
dochodowym od osób fizycznych, gdzie zostały określone zasady dokonywania odpisów
amortyzacyjnych, podatnik w niewielkim zakresie ma możliwości kreowania odpisów
amortyzacyjnych. Możliwość płynnego ustalania stawek amortyzacyjnych w dużo większym zakresie
dotyczy przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.
Problem1.
Przedsiębiorstwo X płatnik podatku VAT na koniec roku 2007 uzyskało przychód ze
sprzedaży w kwocie 250 000 zł. Koszty uzyskania przychodu bez amortyzacji
wyniosły
160 000 zł.
Wykorzystując alternatywne możliwości
wiedząc, że:
ustalić zysk netto i zobowiązanie podatkowe
1) w styczniu 2007 r. przedsiębiorstwo nabyło i przyjęło do ewidencji środek trwały 5 gr.
KŚT ( kwota netto faktury 150 000 zł - stawka amortyzacji 18%)
2) w marcu 2007 r. przedsiębiorstwo nabyło i przyjęło do ewidencji środek transportu
( kwota netto faktury 60 000 zł - stawka amortyzacji 20%)
3) w czerwcu 2007 r. przedsiębiorstwo nabyło i przyjęło do ewidencji maszynę
produkcyjną (4 grupa KŚT , kwota netto faktury 150 000 zł - stawka amortyzacji
10%)
Ja przyjmę metodę liniową – jak
większość księgowych.
Metoda liniowa
1)
2)
odpis miesięczny
odpis za rok (11 m-cy)
24750
odpis miesięczny
60 000 *
12
odpis za rok (9 m-cy)
3)
150 000 *
12
odpis miesięczny
odpis za rok (6 m-cy)
18%
2250
20%
1000
9000
150 000 *
12
10%
1250
7500
Razem amortyzacja za rok
41250
Rachunek zysków i strat.
1. Przychody ze sprzedaży
2. Koszty uzyskania przychodu
a) bez amortyzacji
b) amortyzacja
3) Zysk brutto
4) Podatek (19%)
5) Zysk netto
250 000
201 250
160 000
41 250
48 750
9 263
39 488
Nie! Za duży podatek. Ja zastosuję
metodę degresywną!
Metoda gegresywna
1)
2)
3)
odpis miesięczny
150 000 *
12
odpis za rok (11 m-cy)
49500
odpis miesięczny
60 000 *
12
odpis za rok (9 m-cy)
18000
odpis miesięczny
odpis za rok (6 m-cy)
150 000 *
12
18% *2
4500
20% *2
2000
10% *2
2500
15000
Razem amortyzacja za rok
82500
Rachunek zysków i strat.
1. Przychody ze sprzedaży
2. Koszty uzyskania przychodu
a) bez amortyzacji
b) amortyzacja
3) Zysk brutto
4) Podatek (19%)
5) Zysk netto
250 000
242 500
160 000
82 500
7 500
1 425
6 075
Porównanie
Degresywna
Liniowa
Podatek
1 425
9 263 Podatek
Zysk netto
6 075
39 488 Zysk netto
Pamiętaj!
1) W całym okresie użytkowania odpis amortyzacyjny w obu
metodach będzie taki sam tj. 150 000 + 60 000 + 150 000 zł.
2) Różny będzie natomiast rozkład odpisu amortyzacyjnego w
czasie
Metoda liniowa - dłuższy okres, a ca za
tym idzie, niższe odpisy miesięczne.
Metoda degresywna - krótszy okres, a ca za
tym idzie, wyższe odpisy miesięczne.
D
L
D
Zn <
Zn
PD
PD
<
L
D
L
Zn =Zn
Zn >
Zn
PD = PD
PD
PD
>
Ale zaraz, przecież można dla
celów bilansowych przyjąć
metodę liniową a dla celów
podatkowych degresywną.
Rachunek zysków i strat.
Podatek dochodowy
1. Przychody ze sprzedaży 250 000
201 250
2. Koszty uzyskania przychodu
160 000
a) bez amortyzacji
41 250
b) amortyzacja
48 750
3) Zysk brutto
1 425
4) Podatek (19%)
47 325
5) Zysk netto
1. Przychody ze sprzedaży
2. Koszty uzyskania przychodu
a) bez amortyzacji
b) amortyzacja
3) Dochód do opodatkowania.
4) Podatek (19%)
5) Zysk netto
250 000
242 500
160 000
82 500
7 500
1 425
6 075
Ale zaraz, przecież można dla
celów bilansowych przyjąć
metodę liniową a dla celów
podatkowych degresywną.
wartość bilansowa
wartosć podatkowa
różnica
rezerwa
1
2
3
4
360 000 - 41 250
360 000 - 82 500
(1-2)
3*19%
318 750
277 500
41 250
7837,5
Rachunek zysków i strat.
Podatek dochodowy
1. Przychody ze sprzedaży 250 000
201 250
2. Koszty uzyskania przychodu
160 000
a) bez amortyzacji
41 250
b) amortyzacja
48 750
3) Zysk brutto
1 425
4) Podatek (19%)
47 325
5)
nettoodroczony
5) Zysk
Podatek
7837,5
6) Zysk netto
39 487,5
1. Przychody ze sprzedaży
2. Koszty uzyskania przychodu
a) bez amortyzacji
b) amortyzacja
3) Dochód do opodatkowania.
4) Podatek (19%)
5) Zysk netto
250 000
242 500
160 000
82 500
7 500
1 425
6 075
Porównanie
Badany
P: degresywna
B: liniowa
degresywna
liniowa
P: degresywna
B: liniowa
podatek
1 425
9 263
1 425
1 425
zysk netto
6 075
39 488
47 325
39 488
Literatura przedmiotu wskazuje, iż do technik pozwalających na manipulowanie
wartością kosztów w szczególności należy zaliczyć:
l) aktywowanie niewłaściwych kosztów,
2) wadliwą prezentację kosztów prac rozwojowych,
3) manipulowanie odpisami amortyzacyjnymi,
4)
tworzenie "fikcyjnych" (cichych) rezerw,
5) odpisy aktualizacyjne aktywów (w szczególności zapasów i
należności),
6) brak uwzględniania normalnego rozmiaru działalności w wycenie zapasu.
Problem
Dane dotyczące osiąganych przychodów i ponoszonych kosztów przez
spółkę D prezentuje poniższa tabela. Przeprowadzić ocenę rentowności i
zaproponować możliwe rozwiązania dla poprawy sytuacji w roku t+1.
Dodatkowe informacje:
- firma prowadzi działalność w dwóch obszarach A i B (działalność B jest
nierentowna)
- suma bilansowa 15 000 000 zł.
- wartość środków trwałych 6 000 000 zł
-zapasy materiałów 750 000 zł (250 000 A i 500 000 B)
- należności z tyt. dostaw 800 000 zł
t-3
t-2
t-1
t
t+1
Przychód ze sprzedaży
8 000 000
8 500 000
8 600 000 zł
8 000 000 zł
7 800 000 zł
Koszty uzyskania
przychodu
7 700 000
8 100 000
8 100 000
8 050 000
8 000 000
Rozwiązanie:
Ponieważ firm przynosi stratę zarząd zamierza zrezygnować z części
działalności (tej nierentownej). W związku z tym:
- tworzy rezerwę związaną z planowaną restrukturyzacją ( 500 000 zł)
- dokonuje odpisu określającego trwałą utratę wartość środków trwałych
związanych z nierentowną działalnością (2 000 000 zł)
- dokonuje odpisu aktualizującego wartość materiałów związanych z tą
działalnością (spadek o połowę – 250 000 zł)
- dokonano aktualizacji należności (zakłada się, że 20% tych należności jest
niepewna) – odpis 160 000 zł.
Skutki w roku t :
-utworzenie rezerwy zwiększa pozostałe koszty operacyjne
- odpis określający trwałą utratę wartość środków trwałych zwiększa
pozostałe koszty operacyjne
-odpisu aktualizującego wartość materiałów zwiększa pozostałe koszty
operacyjne
- odpis aktualizujący wartość należności
operacyjne lub koszty finansowe.
zwiększa
pozostałe
koszty
pozostałe koszty operacyjne w roku t
rezerwa
odpis określający trw. Utratę wart. ST
500 000
2 000 000
odpis aktualizujący zapas
250 000
odpis aktualizujący należności
160 000
RAZEM
2 910 000
Możliwości w roku t+1:
Ponieważ według przewidywań dla działalności B zakłada się wzrost
koniunktury, firma nie będzie rezygnować z tej działalności. W związku z
tym:
- rozwiązuje rezerwę związaną z planowaną restrukturyzacją ( 500 000 zł)
- dokonuje odpisu odtworzeniowego trwałą utratę wartość środków trwałych
związanych z nierentowną działalnością (2 000 000 zł)
- dokonuje odpisu aktualizującego wartość materiałów związanych z tą
działalnością (wzrost o połowę – 250 000 zł)
- dokonano aktualizacji należności (zakłada się, że wszystkie należności są
ściągalne) – odpis 160 000 zł.
Skutki w roku t+1:
- rozwiązanie rezerwy zwiększa pozostałe przychody operacyjne
- odpis odtorzeniowe trwałą utratę wartość środków trwałych zwiększa
pozostałe przychody operacyjne
-odpisu aktualizującego wartość materiałów zwiększa pozostałe przychody
operacyjne
- odpis aktualizujący wartość należności zwiększa pozostałe przychody
operacyjne lub przychody finansowe.
pozostałe przychody operacyjne w roku t+1
rezerwa
odpis odtworzeniowy trw. Utratę wart. ST
500 000
2 000 000
odpis aktualizujący zapas
250 000
odpis aktualizujący należności
160 000
RAZEM
2 910 000
Skutki w roku t+1 :
-Wynik finansowy
t-3
t-2
8 000 000
8 500 000
8 600 000
8 000 000
7 800 000
0
0
0
0
2 910 000
Koszty uzyskania przychodu
7 700 000
8 100 000
8 100 000
8 050 000
8 000 000
Pozostałe koszty operacyjne
0
0
0
2 910 000
0
300 000
400 000
500 000
-2 960 000
2 710 000
57000
76000
95000
0
514900
243 000
324 000
405 000
-2 960 000
2 195 100
Przychód ze sprzedaży
Pozostałe przychody
operacyjne
Zysk brutto
Podatek
Zysk netto
t-1
t
t+1
Literatura przedmiotu wskazuje, iż do technik pozwalających na manipulowanie
wartością kosztów w szczególności należy zaliczyć:
l) aktywowanie niewłaściwych kosztów,
2) wadliwą prezentację kosztów prac rozwojowych,
3) manipulowanie odpisami amortyzacyjnymi,
4) tworzenie "fikcyjnych" (cichych) rezerw,
5) odpisy aktualizacyjne aktywów (w szczególności zapasów i należności),
6) brak uwzględniania normalnego rozmiaru działalności w
wycenie zapasu.
ZAPASY
Wycena produktów gotowych, półproduktów i produkcji w toku:
Koszt wytworzenia produktu obejmuje koszty pozostające
w
bezpośrednim
uzasadnioną
związku
część
z
kosztów
danym
produktem
pośrednio
oraz
związanych
z wytworzeniem tego produktu (art. 28 ust. 3 ustawy
o rachunkowości).
1. Jednostka produkcyjna wycenia produkcję niezakończoną według kosztu
wytworzenia.
2. Poziom normalny wykorzystywanych zdolności produkcyjnych wynosi w jednostce
75%.
3. Z ksiąg rachunkowych wynikają następujące dane:
a)
koszty bezpośrednio związane z produkcją ujęte na koncie 50 "Koszty
działalności podstawowej - produkcyjnej" wynoszą na koniec okresu ogółem
8 500 000 zł.
b)
koszty pośrednio związane z produkcją ujęte na koncie 52 "Koszty wydziałowe"
wyniosły na koniec okresu 7 100 000 zł, z tego:
zmienne koszty wydziałowe (konto 52-1)
2 600 000 zł,
stałe koszty wydziałowe (konto 52-2)
4 500 000 zł.
4. W okresie sprawozdawczym wyprodukowano 30 000 szt. wyrobów gotowych
5. W okresie sprawozdawczym sprzedano 10 000 szt. wyrobów gotowych (cena
sprzedaży 570 zł/szt)
1.
Przychód ze sprzedaży
10 000*570
5 700 000,00 zł
2.
Koszt
10 000*482,5 + 1 125 000
5 950 000,00 zł
3.
Zysk ze sprzedaży
1-2
-250 000,00 zł
Koszty bezpośrednio produkcyjne
8 500 000,00 zł
Zmienne koszty pośrednie
2 600 000,00 zł
Uzasadniona część kosztów pośrednich stałych 75%*4 500 000
3 375 000,00 zł
Suma kosztów
Koszt jednostkowy
Nieuzasadniona część kosztów pośrednich stałych 25%*4 500 000
14 475 000,00 zł
482,50 zł
1 125 000,00 zł
Poziom normalny wykorzystywanych zdolności produkcyjnych wynosi w jednostce 90%.
1.
Przychód ze sprzedaży
10 000*570
5 700 000,00 zł
2.
Koszt
10 000*505 + 450 000
5 500 000,00 zł
3.
Zysk ze sprzedaży
1-2
200 000,00 zł
Koszty bezpośrednio produkcyjne
8 500 000,00 zł
Zmienne koszty pośrednie
2 600 000,00 zł
Uzasadniona część kosztów pośrednich stałych 90%*4 500 000
4 050 000,00 zł
Suma kosztów
15 150 000,00 zł
Koszt jednostkowy15 150 000 zł / 30 000 szt
Nieuzasadniona część kosztów pośrednich stałych 10%*4 500 000
505,00 zł
450 000,00 zł
Natomiast do technik pozwalających na manipulowanie wartością przychodów
w szczególności należy zaliczyć:
1) przyspieszone fakturowanie i manipulowanie okresem ujęcia przychodów,
2) sprzedaże z klauzulą odkupu,
3) rozwiązywanie nieuzasadnionych rezerw,
4) fikcyjną sprzedaż (np. dostawy bez zamówień)
5) szacunek przychodu w kontraktach długoterminowych,
6) wykorzystanie cen transferowych.
7)
wycena
składników
ujmowany w przychodach)
majątkowych
(wzrost
wartości
Inwestycje
Problem.
Przedsiębiorstwo X na koniec roku 2007 uzyskało przychód ze sprzedaży w kwocie
10 mln zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 9,6 mln zł a podatek
dochodowy 100 000 zł.
Jednocześnie, w aktywach jednostki znajduje się 100 000 szt. akcji spółki Y, których
wartość wynosi 3 mln zł. Akcje te firma nabyła w sierpniu. Na pierwszej sesji
grudniowej kurs akcji kształtował się na poziomie 30zł/akcję. Natomiast na
ostatniej sesji w roku 42zł/akcję.
Aktywa ogółem firmy stanowią 15 mln zł, zadłużenie ogółem 9 mln zł.
Zarząd spółki otrzymuje premię za wyniki, która wynosi 10% zysku netto.
Spółka nie podlega badaniu przez biegłego rewidenta.
W momencie zakupu akcji zaliczyliśmy jego do
aktywów
trwałych.
Zatem
ich
wyceny
dokonujemy zgodnie z artykułem 28. ust.1.
pkt.3
udziały w innych jednostkach oraz inne niż wymienione w pkt 1a inwestycje
zaliczone do aktywów trwałych - według ceny nabycia, pomniejszonej o odpisy
z tytułu trwałej utraty wartości lub według wartości godziwej; wartość w
cenie nabycia można przeszacować do wartości w cenie rynkowej, a różnicę z
przeszacowania rozliczyć zgodnie z art. 35 ust. 4,
Art.35 ust.4.
Skutki
przeszacowania
inwestycji
zaliczonych
do
aktywów
trwałych, powodujące wzrost ich wartości do poziomu cen
rynkowych, zwiększają kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny.
Obniżenie wartości inwestycji uprzednio przeszacowanej do wysokości kwoty, o którą
podwyższono z tego tytułu kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, jeżeli kwota różnicy
z przeszacowania nie była do dnia wyceny rozliczona, zmniejsza ten kapitał (fundusz).
W pozostałych przypadkach skutki obniżenia wartości inwestycji zalicza się do
kosztów finansowych. Wzrost wartości danej inwestycji bezpośrednio wiążący się z
uprzednim obniżeniem jej wartości, zaliczonym do kosztów finansowych, ujmuje się do
wysokości tych kosztów jako przychody finansowe.
Przychód ze sprzedaży
10 000 000
Koszty uzyskania przychody
Zysk brutto
9 600 000
400 000
Podatek dochodowy
Zysk netto
100 000
300 000
Bilans przed
zmianami
AKTYWA
15 000 000
Bilans po zmianach
PASYWA
15 000 000
K. W
6 000 000
Zobowiązania
9 000 000
AKTYWA
16 200 000
PASYWA
16 200 000
K. W + aktualiz
aktualizacja inw.
7 200 000
rentowność sprzedaży
zysk/sprzedaż
wskaźnik ogólnego zadłużenia
Premia zarządu
zadł. og/aktywa
10%*zysk netto
Zobowiązania
9 000 000
3%
56%
30 000
W momencie zakupu akcji zaliczyliśmy jego do aktywów obrotowych.
Zatem ich wyceny dokonujemy zgodnie z artykułem 28. ust.1. pkt.5
inwestycje krótkoterminowe - według ceny (wartości) rynkowej albo
według ceny nabycia lub ceny (wartości) rynkowej, zależnie od tego,
która z nich jest niższa, a krótkoterminowe inwestycje, dla których
nie istnieje aktywny rynek w inny sposób określonej wartości
godziwej.
Art. 35 ust. 3. Skutki wzrostu lub obniżenia wartości inwestycji
krótkoterminowych wycenionych według cen (wartości) rynkowych
zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych. W
przypadku stosowania innych, niż określone w art.28 ust. 1 pkt 5 zasad
wyceny krótkoterminowych inwestycji, skutki obniżenia ich wartości
zalicza się do kosztów finansowych w pełnej wysokości, natomiast skutki
wzrostu ich wartości zalicza się do przychodów finansowych w wysokości
nie wyższej niż kwota różnic uprzednio odpisanych w koszty finansowe.
Przychód ze sprzedaży
10 000 000
Przychód finansowy
Przychody ogółem
1 200 000
11 200 000
Koszty uzyskania przychody
Zysk brutto
9 600 000
1 600 000
Podatek dochodowy
Zysk netto
100 000
1 500 000
Bilans przed
zmianami
AKTYWA
15 000 000
Bilans po zmianach
PASYWA
15 000 000
K. W
6 000 000
AKTYWA
16 200 000
PASYWA
16 200 000
aktualizacja inw.
K. W + róż. zysk
7 200 000
Zobowiązania
9 000 000
rentowność sprzedaży
wskaźnik ogólnego zadłużenia
Premia zarządu
Zobowiązania
9 000 000
zysk/sprzedaż
zadł. og/aktywa
10%*zysk netto
15%
56%
150 000
Dla porównania:
rentowność sprzedaży
zysk/sprzedaż
wskaźnik ogólnego zadłużenia
Premia zarządu
zadł. og/aktywa
10%*zysk netto
3%
56%
30 000
Komisja Nadzoru Finansowego zainterweniowała w sprawie zawyżania przez OFE Polsat wartości jednostek
funduszy emerytalnych. Fundusz mocno spadnie w rankingu OFE - pisze "Rzeczpospolita".
W ostatnim dniu września doszło do mocnego wzrostu wartości jednostki rozrachunkowej Polsat - w górę o
20 groszy, podczas gdy inne OFE zanotowały spadki średnio o kilka groszy.
Wszystko wskazuje, że Polsat poprawiał swoje wyniki na koniec miesiąca lub kwartału
(window dressing), doprowadzając do dużych wzrostów kursów mało płynne akcje spółek ze
swojego portfela (Dębica, Kruszwica, Mispol, Sygnity, Koelner oraz Mondi Świecie). Zdaniem
ekspertów skala tej operacji była niespotykana dotąd w historii branży emerytalnej. Na tyle,
że postanowił zainterweniować KNF.
Komisja postanowiła, że do wyliczenia wartości jednostki przyjmie się kurs nie z 30 września, a z 29
września - wszystko w myśl zasady ostrożnej wyceny aktywów. To działanie bez precedensu.
OFE Polsat chciał poprawić swoją pozycję w rankingu trzyletniej stopy zwrotu. A miejsce w nim
decyduje o tym, czy dany fundusz będzie brał udział w losowaniu osób, które same nie wybrały
funduszu.
Fundusz dokonał już korekty wartości jednostki - z 31,69 zł do 31,40 zł. Zmiany wprowadzają też
pozostałe OFE, w których portfelach były akcje spółek, których kursem manipulowano.
Żródło:http://emerytury.wp.pl/kat,7028,title,OFE-Polsat-manipulowalkursami,wid,13890182,wiadomosc.html?ticaid=1f53a&_ticrsn=3
Natomiast do technik pozwalających na manipulowanie wartością przychodów
w szczególności należy zaliczyć:
1) przyspieszone fakturowanie i manipulowanie okresem ujęcia przychodów,
2) sprzedaże z klauzulą odkupu,
3) rozwiązywanie nieuzasadnionych rezerw,
4) fikcyjną sprzedaż (np. dostawy bez zamówień)
5) szacunek przychodu w kontraktach długoterminowych,
6) wykorzystanie cen transferowych.
7) wycena składników majątkowych (wzrost wartości ujmowany w przychodach)
Problem księgowy związany z kontraktami długoterminowymi
Cechą charakterystyczną kontraktów długoterminowych jest fakt, że
daty rozpoczęcia i zakończenia działań
zwykle przypadają
kwestią jest
określonych w umowie
na różne okresy sprawozdawcze.
określenie momentu ujmowania
wpływów i wydatków
zysków i strat.
jako
Zasadniczą
związanych z umową
przychodów i kosztów
w rachunku
Usługi budowlane definicja według MSR, KSR i UoR:
Metody pomiary wyniku z kontraktu:
Ponieważ wybór ofert dokonywany jest najczęściej w drodze przetargu, umowa ryczałtowa jest
znacznie częściej spotykana. W przypadku takich umów przychody z wykonania kontraktu ustala się
proporcjonalnie do stopnia zaawansowania prac. Stopień zaawansowania może być mierzony (por.
art. 34a ust. 2 ustawy o rachunkowości):
1) udziałem kosztów poniesionych od dnia zawarcia umowy do dnia ustalenia
przychodu w całkowitych kosztach wykonania usługi,
2) liczbą przepracowanych godzin bezpośrednich wykonania usługi,
3) na podstawie obmiaru wykonanych prac,
4) inną metodą.
Zgodnie z punktem IV.6 KSR dotyczącego kontraktów długoterminowych, do innych metod ustalania
stopnia zaawansowania niezakończonej umowy można zaliczyć: metodę pomiaru pracochłonności (lub
maszynochłonności) metodę ważonego kamienia milowego, metodę wzoru stałego, metodę prac
wspólnych, metodę ustalonego poziomu prac.
Problem
Załóżmy, że zgodnie z budżetem przychody z realizacji kontraktu na budowę elektrowni X wyniosą
1 600 mln zł, zaś koszty 1200 mln zł. Wykonanie kontraktu wymaga przepracowania 100 mln
roboczogodzin. Kontrakt będzie realizowany w ciągu trzech lat. Ustalić przychód ze sprzedaży na
kontraktach niezakończonych na koniec pierwszego roku, przy założeniu, że koszty poniesione po
pierwszym roku wyniosły 300 mln zł a łączna liczba bezpośrednio przepracowanych roboczogodzin
wyniosła 20 mln.
Ostatnią z wyodrębnionych grup oszustw księgowych stanowią tzw. pozostałe
oszustwa, które nie znajdują swojego bezpośredniego odzwierciedlenia w
wyniku finansowym jednostki, tj.:
1) wadliwe ujęcie leasingu i leasing zwrotny,
2) manipulowanie terminami płatności (window dressing),
3) niewłaściwe klasyfikowanie rozrachunków ze względu na termin płatności,
4) ujęcie zobowiązań warunkowych,
5) brak rzetelnego wyodrębnienia strumieni działalności
kontynuowanej i niekontynuowanej,
6) nie ujawnianie realnych zagrożeń kontynuacji działalności.
Problem
Dane dotyczące osiąganych przychodów i ponoszonych kosztów przez
spółkę D prezentuje poniższa tabela. Przeprowadzić ocenę rentowności i
zaproponować możliwe rozwiązania dla poprawy sytuacji w roku t+1.
t
t+1
Przychód ze sprzedaży
7 450 000
7 500 000
Koszty uzyskania przychodu
7 400 000
7 600 000
Rozwiązanie problemu:
sprzedano zbędny środek trwały o wartości początkowej 300 000 zł i
dotychczasowym umorzeniu 100 000zł, jego cena sprzedaży jest równa
wartości godziwej i wynosi 400 000 zł (bez VAT)
t
Przychód ze sprzedaży
t+1
7 450 000
7 500 000
0
200 000
Przychody z działalności operacyjnej
7 450 000
7 700 000
Koszty działalności
7 400 000
7 600 000
50 000
100 000
9 500
19 000
40 500
81 000
Pozostałe przychody
Zysk z działalności operacyjnej
Podatek
Zysk netto
A co w sytuacji kiedy firma nie posiada zbędnych
środków trwałych ?
Rozwiązanie problemu:
Leasing zwrotny : Należy znaleźć składnik majątkowy, którego wartość rynkowa jest
wyższa niż wartość księgowa i sprzedać go firmie leasingowej a następnie
podpisać umowę leasingu zwrotnego operacyjnego – np. sprzedano w formie
leasingu zwrotnego środek trwały o wartości początkowej 300 000 zł i
dotychczasowym umorzeniu 100 000zł, jego cena sprzedaży jest równa wartości
godziwej i wynosi 600 000 zł (bez VAT).
t
Przychód ze sprzedaży
t+1
7 450 000
7 500 000
0
400 000
Przychody z działalności operacyjnej
7 450 000
7 900 000
Koszty działalności operacyjnej
7 400 000
7 600 000
Zysk z działalności operacyjnej
50 000
300 000
9 500
57 000
40 500
243 000
Pozostałe przychody
Podatek
Zysk netto

Podobne dokumenty