w mistrzowskiej koronie

Komentarze

Transkrypt

w mistrzowskiej koronie
ma g a z y n l u d zi przedsiębiorcz ych
ISSN 1899-6310
ijaciele
NR 6-7 (83-84) CZERWIEC-LIPIEC 2015
y
z
r
P
W M I STRZOWSKIEJ KORON I E
Gala AgroLigi 2014 - str. 9-24
Witamy w
Mokate na targach
SIALNOWOŚCI
w Szanghaju
WIOSNA
PEŁNA
MIĘDZYNARODOWE TARGI SPOŻYWCZE SIAL CHINA W SZANGHAJU
ODBYŁY SIĘ W DNIACH OD 6 DO 8 MAJA. MOKATE NA SWOICH STOISKACH
PRZEDSTAWIŁO KILKADZIESIĄT PRODUKTÓW, KTÓRE JAK ZWYKLE
WZBUDZAŁY DUŻE ZAINTERESOWANIE ODWIEDZAJĄCYCH.
Udział w tegorocznych targach pozwoli rozszerzyć dystrybucję w tym
kraju. Jest o co walczyć – Chiny to
jedna z najszybciej rozwijających się
gospodarek świata. To rynek również
bardzo wymagający jeżeli chodzi
o jakość i cenę produktów – mówi
Wiosenne herbaciane propozycje LOYDA
zaskakują
nowymMokate,
Adam Mokrysz
z zarządu
międzynarodowy
podejściem do tematu herbaty. To odpowiedzialny
krok dalej, niżzaznane
nam do
rozwój grupy firm Mokate.
tej pory kompozycje smaków.
Targi SIAL China są dużą imprezą
wystawienniczą
o randze światowej,
Przyjęcie
produktów Mokate na ściwościach. Charakteryzuje
go pełny,
Pierwsząznichjestliniaherbat
odbywającą
się
corocznie
Szantargach
było
bardzo
dobre
–
degukwiatowy
bukiet,wprzy
spewzbogaconych miodem Manuka. Ten aksamitny,
statorzy naszych kaw i herbat pod- ghaju i przyciągającą wielu wystawcyficznym,
zadziwiająco
wręcz
ostrym
pochodzący
Nowej Zelandii
krzew ców i zwiedzających z całego świakreślali ich z
wyśmienity
smak, wszystzrodzinymirtowatych(łac.Leptosperta. W ubiegłorocznej edycji targów
kim podobały się wyjątkowo dopra- smaku.
inspirowane
udział 2385
wystawcówmiodem
oraz
mum
scoparium)
wytwarza
niezwykle
cowane
graficznie
opakowania
pro- wzięło Herbaty
ponad 49 tys. zwiedzających, a doduktów. Fachowcy z branży zwracali MANUKAtounikalnepołączeniedwóch
obfiteilościolejkóweterycznych.Kwitstępna powierzchnia wystawiennicza
na4ich
wysokąwjakość
nieuwagę
jedynie
tygodnie
roku.iZatrakjego kategorii:mioduiowocowo-ziołowych
wynosiła ponad 96 tys. m. kw. W tym
cyjną cenę.
herbat
- zupełnie nowy horyzont smakwiatówpowstajejedenznajdroższych
– Mokate już od kilku lat jest obec- roku wystawców było już 2734, a tarku!
miodów
świata,
o
wielu
cennych
włane ze swoimi wyrobami w Chinach. gi odwiedziło 55 tys. gości.
Superbrands Created
in Poland dla Mokate,
LOYD i Minutki
Czas na
ice latte!
SYLWIAMOKRYSZ
CzłonekZarządu
MokateSA
wUstroniu
Lubimy zaskakiwać. NieIce
Latte od Caffetterii Moustannieszukamynowychsmaków,
kate
to
doskonały sposób na
testujemyróżnekompozycje.Składbłyskawiczną kawę na zimno
ników
do naszych mieszanek poz mlekiem bez użycia ekspreszukujemynacałymświecie.Mamy
su do kawy. To wyjątkowe pojużwoferciepołudniowoamerykańłączenie mocnego orzeźwienia
i pobudzających
ską
Yerba-Mate, właściwości
która ma swoich
kawy. ProduktŚledzenie
wyróżnia demiłośników.
bieżących
likatny smak jak z ulubionej
trendównarynkutojedno.Nasinkawiarni oraz doskonały poteresuje
równieża także
tworzenie
nowych
ziom słodkości,
piana
kierunków
rozwoju
tego
sektora
utrzymująca się aż do samego
rynku.Przytymnieustanniedążymy
końca. Ponadto piękna, oryginalna szata graficzna nie podotego,byjakośćnaszychprodukzwala przejść obok produktu
tówbyłajaknajwyższa.Zpewnością
obojętnie.
mogąsięPaństwospodziewaćniejednejjeszczeniespodzianki:-)
projektu Superbrands Polska (po leW ŚRODĘ 20 MAJA 2015 ROKU W PODZIEMIACH UFFICIO PRIMO
wej), odebrała Sylwia Mokrysz z zamiódFINAŁOWA
z herbatą
to dość znany
duet, to z rządu
pewnością
nie
można
powiedzieć
W WARSZAWIE ODBYŁA O
SIĘile
9 GALA
KONKURSU
SUPERBRANDS
Mokate. Z
kolei
statuetkę
Superbrands
Created
in
Poland 2014/2015
tego samego
o herbacie
z … winem.
POLSKA, NA KTÓREJ OTRZYMALIŚMY
STATUETKI
SUPERBRANDS
CREATEDA to właśnie druga z nowości LOYD’a
dla Mokate odebrał dyrektor d/s mari najbardziej chyba zaskakująca.
IN POLAND 2014/2015 DLA NASZYCH MAREK: MOKATE, LOYD I MINUTKA.
ketingu Mokate sp. z o.o. Żory.
Zarówno wino, jak i herbata dająca się z herbaty, suszu owoco- winopodbijasmakpotraw.Coważne,
Warto zaznaczyć,
że tegoroczsuszonych
winogron herbatkismakująwyborniezarównona
mająrzeszemiłośnikównacałymświe- wo-ziołowego,
na
nagroda
Superbrands
Createdlub gorąco,jakischłodzone.
cie. Połączenie ich w jeden napój, to z dodatkiem białego, różowego
in Poland jest już trzecią z kolei dla
Toniepierwszyraz,gdyLOYD
wina. Herbaty Tea&Wine wynikpracyzarównosommelierów,jak czerwonego
marki LOYD oraz Mokate i pierwszą
wyznaczatrendy,tworząckolejneinnosą
smakiem
wina,
jednak
i doświadczonych kiperów herbacia- inspirowane
dla Minutki. Nagrodę Supebrands
zawierają
alkoholu
– dlatego
może wacjeiposzerzająckategorięherbat.
nych i technologów opracowujących nie
2014/2015
otrzymała
również
Lavazza,pić
której
Mokate
jest
autoryzowakażdy.
Napar
zachowuje
jednak
mieszanki herbaciane. W efekcie po- je
nym dystrybutorem w Polsce.
wstała niezrównana kompozycja skła- wytrawnycharakter,którypodobniejak
Statuetki dla Minutki i marki LOYD
z rąk Moniki Kowalewskiej, dyrektor
www.mokate.com.pl
www.mokate.com.pl
AgroRedakcja
Szanowni Czytelnicy!
D
o Państwa rąk trafia szczególne wydanie AGRO, w dominującym stopniu
poświęcone podsumowaniu konkursu AgroLiga 2014, które miało miejsce
w Ogrodach Pałacu Prezydenckiego i w gmachu Centralnej Biblioteki Rolniczej. Jak pięknie wyglądało honorowanie najlepszych polskich rolników i agroprzedsiębiorców przez Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego i Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marka Sawickiego oraz Prezesów ARiMR i ARR
– można zobaczyć na wielu fotografiach. Zarejestrowane zostało także wzruszające podziękowanie „agroligowców” za 5 lat owocnej współpracy i pożegnanie Prezydenta Bronisława Komorowskiego, zakończone odśpiewaniem Staropolskiego 100 lat. Polecamy także w niniejszym AGRO prezentacje promocyjne
wielu Laureatów AgroLigi 2014. Tych z Państwa, którzy chcieliby obejrzeć pełną telewizyjną relację z Gali AgroLigi 2014, odsyłamy do internetu – YouTube
(Gala AgroLigi 2014). Redakcja AGRO
Prof. Tomasz Borecki
– doktorem honoris causa SGGW
Prof. dr hab. Tomasz
Borecki, wybitny uczony
w dziedzinie leśnictwa,
rektor SGGW w l. 2002
– 2008, doradca Prezydenta
RP Bronisława Komorowskiego – został wyróżniony
zaszczytnym tytułem doktora honoris causa Szkoły
Głównej Gospodarstwa
Wiejskiego w Warszawie.
Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa
SGGW odbyła się 22 maja
2015 r. w Auli Kryształowej
uczelni. Była ona jednocześnie inauguracją Dni SGGW,
które w tym roku są częścią
obchodów 200-lecia szkoły.
Rektor SGGW prof. dr hab.
Alojzy Szymański podczas
podniosłej uroczystości
powiedział m.in.: – Dzisiejsza uroczystość ma dla
mnie charakter wyjątkowy
i bardzo osobisty, bowiem
dane mi jest wręczyć
dyplom doktora honoris
causa mojemu poprzednikowi w pełnieniu funkcji
rektora Panu Profesorowi Tomaszowi Boreckiemu, z
którym współpracowałem
jako prorektor ds. rozwoju
przez 6 lat. Rektorowi, który
wytrwale kontynuował
rozpoczętą w 1999 r. rozbu-
dowę kampusu w Ursynowie. Rektorowi, który dbał
o pozycję SGGW w kraju
i na świecie. Który zabiegał
o pamięć historyczną w
SGGW. Który podkreślał,
jak ważna jest rola Uczelni
we wspieraniu kształcenia
młodzieży ze środowisk
wiejskich. Który, jako leśnik z powołania, upowszechniał wiedzę o lasach i ich
znaczeniu dla człowieka,
powtarzając, że lasy muszą
pozostać wspólnym dobrem
dla nas wszystkich, takim
samy, jakimi są powietrze
i woda. Źródło – SGGW
Uczta na Kaszubach
… to kolejne wyjazdowe,
przedsięwzięcie redakcji
AGRO, z udziałem najbardziej przedsiębiorczych polskich rolników
i agrobiznesmenów, w tym
laureatów konkursów
– Agroprzedsiębiorca RP
i AgroLiga.
Główną bazą Uczty na
Kaszubach, nad którą
Honorowy Patronat obejmuje Prezes ARR Radosław Szatkowski, będzie
urokliwy Hotel Szymbark,
zlokalizowany na terenie
arcyciekawego Centrum
Edukacji i Promocji
Regionu w Szymbarku.
Tomku, raz jeszcze najserdeczniejsze gratulacje
z okazji nadania Ci zaszczytnego tytułu doktora
honoris causa Uczelni,
której poświęciłeś, i poświęcasz, całe swoje życie
zawodowe – od redakcji
AGRO i Stowarzyszenia
AgroBiznesKlub.
W programie Uczty na Kaszubach, która odbędzie
się w dn. 25-28 września
2015 r., będą m.in.: wizyty w wyróżniających się
gospodarstwach rolnych
i agrofirmach tzw. Szwajcarii Kaszubskiej, liczne
atrakcje turystyczne, seminarium „Jestem dumny,
bo jestem stąd”, no i długie
wieczory integracyjne.
Zainteresowanych prosimy o pilny kontakt
– tel. 600 079 010, e-mail:[email protected]
– Magazyn Ludzi Przedsiębiorczych
00-930 Warszawa, ul. Wspólna 30, tel. 600 079 010
e-mail: [email protected], www.agroredakcja.pl
Rada Programowa AGRO: prof. dr hab. Andrzej Kowalski (Instytut Ekonomiki Rolnictwa
i Gospodarki Żywnościowej) – przewodniczący oraz członkowie – Waldemar Broś
(Krajowy Związek Spółdzielni Mleczarskich), prof. dr hab. Włodzimierz Fiszer
(Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu), Rajmund Paczkowski (Krajowa Rada
Drobiarstwa Izba Gospodarcza), Andrzej Kuczyński (Federacja Gospodarki Żywnościowej),
Andrzej Muszyński (Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych), Maciej Paradowski
(Stowarzyszenie AgroBiznesKlub) i Mieczysław Twaróg (Stowarzyszenie Eksporterów Polskich).
Redaguje: Leon Wawreniuk – redaktor naczelny i Zespół
Ceny ogłoszeń i reklam: 1 kolumna A-4 – 4800 zł, 1/2 kolumny – 2500 zł,
1/3 kolumny – 1700 zł, 1/4 kolumny – 1300 zł; plus 23% VAT. Możliwość negocjacji cen.
Ponadto
w numerze

B
ank Pekao: dobry czas na
inwestycje w rolnictwie

P
ROW 2014-2020: warto wiedzieć

A
groPlatforma ODR
/1
PROW 2014-2020: warto wiedzieć
MRiRW zakłada, że w 2015 r. ogłoszone zostaną terminy nabory wniosków dla kolejnych 8 działań
Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020.
Pomoc na inwestycje
w gospodarstwach rolnych
Pomoc będzie udzielana na materialne lub niematerialne inwestycje poprawiające ogólne wyniki gospodarstw rolnych prowadzących
zarobkową działalność rolniczą. Będą
wspierane wyłącznie takie rodzaje
operacji, które będą przyczyniały się
do poprawy ogólnych wyników gospodarstwa (poprawa jego konkurencyjności lub zwiększenie rentowności
w wyniku restrukturyzacji, która powinna być oparta o orientację rynkową). Elementem operacji może być
uzasadnione ekonomicznie wykorzystanie odnawialnych źródeł energii.
Beneficjentem będzie mógł zostać
rolnik prowadzący działalność rolniczą w celach zarobkowych lub grupa
takich rolników. Pomoc udzielana jest w formie refundacji do 50% kosztów
kwalifikowalnych, wyjątek do 60%
kosztów kwalifikowalnych dla młodych rolników i inwestycji zbiorowych
– nie mniej niż 30% kosztów kwalifikowalnych, operacji związanych m.in.
z: budową, przebudową budynków
inwentarskich i gospodarczych oraz
zakupem wyposażenia, maszyn i urządzeń do produkcji rolniczej. Wsparcie
dotyczy gospodarstw o pow. do 300 ha
oraz ograniczone jest do gospodarstw
dysponujących określoną w programie wielkością ekonomiczną.
Wsparcie dla nowych uczestników
systemów jakości żywności
Ze względu na rosnące oczekiwania konsumentów w kraju i zagranicą, produkcja żywności wytwarzanej
w ramach systemów jakości, a więc
w oparciu o określone i sprawdzane standardy gwarantujące unikalną jakość produktu, stanowi szansę
dla rozwoju gospodarstw rolnych
i wzmacniania współpracy w łańcuchu żywnościowym. Z godnie z przepisami Programu, wsparcie dla rolników polegać będzie na refundacji
kosztów uczestnictwa w unijnym lub
krajowym systemie jakości i może
wynieść maksymalnie 2 000 euro
rocznie, przez trzy lata.
Budowa i modernizacja
dróg lokalnych
Realizacja działania ma na celu
poprawę warunków życia na obszarach wiejskich, poprzez zapewnienie ludności zamieszkującej obszary
wiejskie dostępu do niezbędnej infrastruktury technicznej. W ramach
działania będą realizowane inwestycje w budowę lub modernizację dróg
lokalnych. Maksymalna wielkość pomocy na inwestycje ze środków EFRROW wyniesie do 3 mln zł na beneficjenta. Wymagany krajowy wkład
2/
środków publicznych, w wys. 36,37%
kosztów kwalifikowalnych projektu,
pochodzić będzie ze środków własnych beneficjenta. O wsparcie będzie mogła ubiegać się gmina, powiat
lub ich związki.
Wdrażanie lokalnych strategii
rozwoju
Wsparcie w ramach podejścia LEADER udzielane będzie przede
wszystkim na realizację operacji w ramach Lokalnych Strategii Rozwoju
(LSR). W ramach wdrażanych LSR
będą wspierane m.in.: przedsięwzięcia
z zakresu rozwoju lokalnej infrastruktury technicznej i społecznej, tworzenia nowych miejsc pracy, edukacyjnoinformacyjne oraz z zakresu rozwoju
lokalnej przedsiębiorczości, w tym małego przetwórstwa. Wysokość pomocy
na operacje w ramach lokalnych strategii rozwoju dla beneficjentów innych
niż jednostki sektora finansów publicznych, operacje związane z tworzeniem
przedsiębiorczości bądź tworzenie
inkubatorów przetwórstwa lokalnego – wynosi do 300 tys. zł. Wsparcie na
utworzenie inkubatorów przetwórstwa lokalnego wyniesie do 500 tys.
zł., natomiast 100 tys. zł. w przypadku
operacji z zakresu rozpoczęcia działalności gospodarczej. W ramach LSR
premiowane będą operacje spełniające
w szczególności jedno lub kilka z wymienionych kryteriów: innowacyjne;
przewidujące zastosowanie rozwiązań
sprzyjających ochronie środowiska
lub klimatu; generujące nowe miejsca
pracy; realizowane przez podmioty zakładające działalność, której podstawę
będą stanowiły lokalne produkty rolne.
Inwestycje w gospodarstwach
położonych na obszarach OSN
Pomoc kierowana jest do producentów rolnych, którzy prowadzą produkcję zwierzęcą, w gospodarstwach
położonych na obszarach szczególnie narażonych na zanieczyszczenie
azotanami pochodzenia rolniczego.
Wsparcie (do 50 tys. zł) umożliwi
wyposażenie gospodarstw rolnych
w urządzenia do przechowywania nawozów naturalnych i pasz soczystych
oraz urządzenia do aplikacji nawozów
naturalnych. Intensywność wsparcia
wynosi do 60% kosztów kwalifikowalnych dla młodych rolników, dla pozostałych beneficjentów – do 50% kosztów kwalifikowalnych.
Rozwój przedsiębiorczości
– rozwój usług rolniczych
W ramach tego instrumentu proponuje się udzielanie wsparcia na rozwój działalności gospodarczej dotyczącej świadczenia usług rolniczych.
Beneficjentem będzie mogła zostać
osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca
działalność gospodarczą w zakresie
usług rolniczych jako mikro- lub małe
przedsiębiorstwo przez co najmniej
dwa lata przed złożeniem wniosku
o przyznanie pomocy. Wysokość pomocy do 500 tys. zł. Maksymalnie do
50% kosztów kwalifikowalnych.
Przetwórstwo i marketing
produktów rolnych – nabór
nieobejmujący rolników
Beneficjentem będzie mogła być
osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca
osobowości prawnej, która: posiada
zarejestrowaną działalność w zakresie przetwórstwa lub wprowadzania
do obrotu produktów rolnych, działa
jako przedsiębiorca wykonujący działalność jako mikro, małe lub średnie
przedsiębiorstwo. Beneficjent zobowiązany będzie do zadeklarowania,
iż po zakończeniu realizacji operacji
będzie zaopatrywał się w co najmniej
50% całkowitej ilości surowców niezbędnych do produkcji na podstawie
umów długoterminowych (co najmniej
3-letnich) zawieranych np. z rolnikami
bądź grupami producentów. W przypadku przedsiębiorców wsparcie wyniesie do 3 mln zł dla jednego beneficjenta lub do 15 mln zł dla związków
grup producentów rolnych/zrzeszeń
organizacji producentów. Wsparcie
będzie mieć formę refundacji do 50 %
wydatków związanych z poniesionymi
kosztami kwalifikowalnymi.
Restrukturyzacja małych
gospodarstw
Pomoc będzie przyznawana na restrukturyzację gospodarstwa w kierunku produkcji żywnościowych lub
nieżywnościowych produktów rolnych,
a także przygotowania do sprzedaży
i sprzedaży bezpośredniej produktów
rolnych wytwarzanych w gospodarstwie oraz przetwórstwa produktów
rolnych pochodzących głównie z gospodarstwa, przy czym produkt będący wynikiem przetwarzania powinien
być również produktem rolnym. Beneficjentem będzie mógł zostać rolnik
będący osobą fizyczną ubezpieczoną
na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy
ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik, prowadzący wyłącznie działalność
rolniczą. Wsparcie na restrukturyzację
małych gospodarstw, o wielkości ekonomicznej do 10 tys. euro, będzie mieć
formę premii, w wysokości 60 tys. zł,
wypłacanej w dwóch ratach. Warunkiem wypłaty drugiej raty jest poprawna realizacja biznesplanu.
Źródło – MRiRW
XXIV „Biesiada u Bartnika”
Pomóżmy pszczołom – pszczoły pomogą nam
P
Uhonorowani przez Prezydenta RP
18 czerwca 2015 r. – podczas Gali AgroLigi 2014 – Prezydent RP Bronisław Komorowski
uhonorował Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski – Tadeusza Badacha
i Romana Jagielińskiego oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski
– Janusza Gołosa i Waldemara Szlepera.
Tadeusz Badach
Roman Jagieliński
Janusz Gołos
Waldemar Szleper
fot. Arkadiusz Chorąży, Łukasz Kamiński - Kancelaria Prezydenta RP
ierwszy weekend lipca w Stróżach to już tradycyjnie czas spotkań, zabaw
i atrakcji pszczelarskich, i nie tylko, w Gospodarstwie Pasiecznym „Sądecki Bartnik” Anny i Janusza Kasztelewiczów (Pierwszy Wicemistrz Krajowy
AgroLigi 2014). XXIV „Biesiada u Bartnika” tradycyjnie stała się wielkim pszczelarskim świętem dla
tysięcy gości – pszczelarzy zawodowych, naukowców, hobbystów w pracy z pszczołami oraz licznych smakoszy miodów i produktów pszczelich, robiących tutaj zakupy
i zainteresowanych spotkaniami ze specjalistami apiterapii. Pszczelarze mogli zapoznać się – podczas zorganizowanej już po raz piąty konferencji pod hasłem „Pomóżmy
pszczołom – pszczoły pomogą nam” – z najnowszymi informacjami pszczelarskimi ze
świata nauki oraz o właściwościach zdrowotnych i leczniczych miodu, a także wymienić poglądy i doświadczenia z praktyki pszczelarskiej. Część biesiadna – wyjątkowo bogata i zróżnicowana – obfitowała w liczne atrakcje, m.in.: pokazy miodobrania
połączone z degustacjami, sprawdziany z wiedzy o miodzie i produktach pszczelich
oraz porywające występy zespołów regionalnych – polskich i zagranicznych, a także
walki w wykonaniu Zakonu Rycerskiego Ziemi Bieckiej. AgroPolityka
Polska to kraj młodych rolników
Unia Europejska to region, w którym rolnictwo bardzo szybko się starzeje – młodych rolników jest zaledwie 7,5 proc. – stwierdził 24 lipca
2015 r. konferencji prasowej minister rolnictwa i rozwoju wsi Marek
Sawicki. I dodał: – Polska jest na tym tle krajem rolników młodych,
gdyż na 1,3 mln złożonych wniosków, co najmniej 1/3, to wnioski
złożone przez rolników, którzy nie przekroczyli 40 roku życia.
W
edług szefa resortu rolnictwa dzieje się tak dlatego,
że od samego początku
stawiamy na młodych rolników, oferując im różnorodne formy wsparcia. Tylko z premii
na rozpoczęcie działalności rolniczej
dotychczas skorzystało ok. 50 tys. gospodarstw. Min. Sawicki poinformował, że 20 sierpnia br. rozpoczyna się
nabór wniosków na działanie młody
rolnik w nowym Programie Rozwoju
Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
W tej perspektywie wsparcie w tym
działaniu ma szansę otrzymać kolejnych 30 tysięcy polskich rolników.
Uczestniczący w konferencji prasowej
prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Andrzej Gross
poinformował o warunkach, jakie muszą spełnić starający się o to wsparcie
młodzi rolnicy. Zwrócił uwagę m.in. na
konieczność zwiększenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa o 10 proc. po
trzech latach od otrzymania pomocy.
Minister rolnictwa Marek Sawicki
przedstawił ponadto informacje dotyczące płatności bezpośrednich w Polsce
i w krajach Unii Europejskie, wskazując
na ich różny poziom: – Nigdzie nie ma
równych dopłat, to mit niektórych polityków. Nawet w samych Niemczech występują różnice pomiędzy poszczególnymi landami. Zwrócił przy tym uwagę,
że politycy opozycji mijają się z prawdą,
twierdząc, że dopłaty bezpośrednie muszą zostać wyrównane: – Mamy stawkę
dopłat zbliżoną do średniej unijnej. Jeżeli policzymy dopłaty bezpośrednie
Stawiamy na młodych
ARiMR ogłosiła, że od 20 sierpnia do 2 września 2015 r. będzie można
składać wnioski o przyznanie premii w ramach poddziałania „Pomoc
w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników”
finansowanego z PROW 2014 – 2020. Wnioski o przyznanie pomocy
można składać osobiście lub przez upoważnioną osobę, listem poleconym lub pocztą kurierską do kierownika biura powiatowego Agencji,
właściwego ze względu na miejsce położenia gospodarstwa.
W
ramach PROW 2014 – 2020
do rozdysponowania jest
718 mln euro. Premie dla
młodych rolników w PROW
2014-2020 będą przyznawane tylko tym wnioskodawcom, którzy
już rozpoczęli urządzanie gospodarstwa rolnego i prowadzenie gospodarstwa rolnego jako kierujący rozpoczną
po złożeniu wniosku o premię.
O premie może się starać osoba, która: ma nie więcej niż 40 lat, posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe, po
raz pierwszy rozpoczyna prowadzenie
gospodarstwa rolnego jako kierujący gospodarstwem, co oznacza, że do
dnia złożenia wniosku nie prowadziła
4/
gospodarstwa rolnego jako kierujący,
stała się właścicielem lub objęła w posiadanie gospodarstwo rolne przed
dniem złożenia wniosku o przyznanie
pomocy, lecz nie wcześniej niż na 12
miesięcy przed jego złożeniem. Młody
rolnik ma też 3 lata na uzupełnienie
kwalifikacji zawodowych (wykształcenia), liczone od dnia doręczenia decyzji
o przyznaniu pomocy. Inne wymagania
dotyczą wielkości ekonomicznej gospodarstwa (SO), która nie może być
mniejsza niż 13 tys. euro i nie większa
niż 150 tys. euro.
Kolejny wymóg dotyczy powierzchni
użytków rolnych w gospodarstwie rolnym. Musi być ona co najmniej równa
i fundusze na rozwój wsi, to okaże się,
że polski rolnik na hektar otrzymuje 328
euro. To więcej niż farmerzy z Wielkiej
Brytanii, Szwecji czy Hiszpanii, a niewiele mniej niż Francuzi czy Niemcy.
Min. Sawicki zwrócił również uwagę, że
są to stawki średnie. Tymczasem nowy
system dopłat bezpośrednich w Polsce
jest skonstruowany tak, aby promować
rolników aktywnych. Odpowiedni dobór kierunków produkcji może znacznie
podwyższyć wysokość unijnych dotacji.
– Dla rolnika aktywnego może to być
nawet 500 euro/ha.
Odnosząc się do aktualnej sytuacji,
szef resortu rolnictwa poinformował,
że 1 sierpnia, a najpóźniej 10 sierpnia
Komisja Europejska podejmie decyzję o wydłużeniu do 30 czerwca 2016 r.
wsparcia dla sektora owoców i warzyw.
W myśl założeń ma ono dotyczyć 459
tys. ton jabłek, z czego na Polskę przypadnie limit 292 tysięcy ton owoców.
– Wpłynie to bardzo mocno na stabilizację sytuacji cenowej na rynku.
Źródło – MRiRW
średniej krajowej, a w województwach
o średniej niższej niż krajowa – średniej
wojewódzkiej i nie większa niż 300 ha.
Przy czym określony został wymóg, że
przynajmniej 70% minimalnej wielkości stanowi przedmiot własności beneficjenta, użytkowania wieczystego lub
dzierżawy z zasobu własności rolnej
Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (JST). Pomoc nie
może zostać przeznaczona na: chów
drobiu (z wyjątkiem produkcji ekologicznej), prowadzenie plantacji roślin
wieloletnich na cele energetyczne, prowadzenie niektórych działów specjalnych produkcji rolnej.
Beneficjent zobowiązany będzie do
prowadzenia uproszczonej rachunkowości w gospodarstwie, a w wyniku
realizacji biznesplanu wartość ekonomiczna gospodarstwa wzrośnie co najmniej o 10%.
Premia w wysokości 100 tys. złotych
będzie wypłacana w dwóch ratach:
n I – w wysokości 80% – po spełnieniu przez beneficjenta, w terminie
9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji
o przyznaniu pomocy, warunków z zastrzeżeniem których została wydana
ww. decyzja n II – w wysokości 20% – po
realizacji biznesplanu.
Źródło – ARiMR
Chcesz
...Reklamuj się
w AGRO
powiększyć
swój sukces...
7 powodów, dla których warto (i należy!) reklamować się w AGRO
 AGRO propaguje postęp i nowoczesność oraz stawia na ludzi z inicjatywą
 AGRO organizuje bądź współorganizuje konkursy i rankingi wśród najlepszych polskich rolników
i agroprzedsiębiorców
 AGRO integruje agroliderów polskiego rolnictwa i rolnictwa poprzez organizację ogólnopolskich
AgroZajazdów i AgroMajówek
 AGRO nadaje najlepszym z najlepszych Świadectwa Wierzytelności Czynienia Dobra Ogólnego
 AGRO nie krytykuje, tylko upowszechnia dobre wzory, nagradza i nobilituje

w AGRO nie ma ani grama polityki, wyłącznie gospodarka i przedsiębiorczość
 AGRO zalicza się do najbardziej rozpoznawalnych i czytanych czasopism w środowiskach
rolno-agrobiznesowych
zed się
lud zi pr
ma ga z yn
ISSN 1899
bio rcz yc
NR 9 (74)
h
AGRO adresujemy do ludzi AGROsukcesu na
Ń 201 4
WRZ ESIE
ASZAMY
-631 0
skalę lokalną, regionu czy kraju, którzy wcale nie
zamierzają na tym poprzestać i dalej w sposób
racjonalny inwestują w swoje warsztaty pracy
(gospodarstwa rolne, agrofirmy), rozbudowując
je, modernizując i unowocześniając, korzystając
przy tym z dobrodziejstw unijnych funduszy
pomocowych.
– str. 3
CAMY I ZAPR
 POLE
nie
iwowa
Żn
Retro
ch
hański
u Koc
patrz – str.
2015-03-16
I okladka
ok.indd
mag az yn ludz
i prze dsię bior
1
cz ych
i
yjaciele
NR 1-2 (78-79 )
STYCZ EŃ – LUTY
Pz
ISSN 1899-6 310
PAŁ A 2014
11
08:52:00
AgroGala 25-le
AgroWydarzen
ia
cia Wolnej Polsk
Wystawa 25-le
i
cia SMACZNA
POLSKA
Gala Agroprze
dsiębiorca RP
Fot. Arkadiusz
I okladka.indd
1
2015
2014
Chorąży, Artur
Przeżyjmy to jeszcz
Kubat
e raz…
(patrz – str. 1, 3-19)
2015-03-16 08:53:12
Czytelnicy AGRO to autentyczni agroliderzy.
Ludzie, którzy z racji swych dokonań gospodarczych, popartych nobilitacją w znaczących
konkursach, mogą być dla innych wzorem do
naśladowania. Są oni otwarci na świat, na nowe
rozwiązania techniczne i technologiczne w procesie produkcji, na nowe trendy w gospodarce
i na nowych partnerów, także – na media, w tym
internet.
Odbiorcami AGRO są także decydenci wszelkich szczebli oraz przedstawiciele nauki, bankowości, rynków i giełd, doradztwa rolniczego,
organizacji samorządowych i branżowych itp.
Cieszymy się, że jako AGRO mamy szansę
docierać do tak elitarnego grona Czytelników.
Tym samym stwarzamy firmom i instytucjom
obsługującym rolnictwo i agrobiznes możliwość
bezpośredniego dotarcia ze swoimi ofertami.
2015-03-16 08:49:51
EKLAM
CENNIK R
– 4800 zł
Strona A4
2500 zł
½ str. A4 –
1300 zł
¼ str. A4 –
VAT
Plus 23%
Możliwość n
ce
negocjacji
Zapraszamy do współpracy!
AGRO – Magazyn Ludzi Przedsiębiorczych
00-930 Warszawa, ul. Wspólna 30, tel. 0 600 079 010, e-mail: [email protected], www.agroredakcja.pl
AgroFinanse
Dobry czas
na inwestycje
RAFAŁ PETSCH, Dyrektor Zarządzający w Banku Pekao SA w specjalnym
wywiadzie dla AGRO – uzmysławia szczególną wagę finansowania bankowego we współczesnym rolnictwie. Jego lekturę polecamy zwłaszcza tym
polskim rolnikom i wiejskim przedsiębiorcom, którzy chcą rozbudowywać
i unowocześniać swoje warsztaty pracy, poprzez wszelkiego rodzaju prorozwojowe inwestycje, m.in. z wykorzystaniem środków unijnych.
i Polski, można uznać za korzystne ze
względu na jego strategiczny charakter – należy oczekiwać, że będzie ono
mogło liczyć na wsparcie ze środków
publicznych w długim okresie.
n Jak rozwijać gospodarstwo rolne?
n Co skłoniło Bank Pekao do wprowadzenia oferty dla branży rolno-spożywczej?
– O atrakcyjności sektora rolnictwa
z punktu widzenia banków decydują
zachodzące w nim procesy, głównie
jego modernizacja i konsolidacja.
Proces ten stymulowany jest przez
wsparcie ze środków unijnych, wiąże
się z intensywnymi inwestycjami w
majątek trwały i nowoczesne technologie.
W grupie najszybciej rozwijających
się gospodarzy przeważają rolnicy młodzi, wykształceni, otwarci na
wiedzę i nowinki, potrafiący zastosować je do usprawniania swojej działalności. Realizowane w rolnictwie
inwestycje współfinansowane są ze
środków unijnych, jednak cały proces transformacji rolnictwa znajduje
się wciąż na dosyć wczesnym etapie
i wymagał będzie jeszcze znacznych
nakładów. W celu jego przyspieszenia i usprawnienia pożądane byłoby
zwiększenie wkładu ze strony sektora
bankowego w postaci ułatwienia rolnikom dostępu do finansowania.
Projekt Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata
2014–2020 przewiduje wydatkowanie
środków o wartości około 13,5 mld
EUR, tzn. 56 mld PLN. Jest to kwota
zbliżona do wartości płatności zrealizowanych w ramach PROW 2007 –
2013 (blisko 60 mld PLN). Większość
tych środków będzie przeznaczona
na rozwój gospodarstw i inwestycje w
środki trwałe (z preferencyjnym traktowaniem młodych rolników).
Perspektywy rolnictwa jako gałęzi
gospodarki, zarówno w skali UE, jak
6/
– Zmiany, jakie zachodzą w polskim
rolnictwie w ostatnich latach, idą
w dobrym kierunku. Rolnicy coraz
więcej inwestują w nowoczesne środki i metody produkcji oraz powiększają swoje areały. Gospodarstwa
rozrastają się, łączą i modernizują.
To wszystko wpływa na zmianę obrazu polskiej wsi – rośnie jej wydajność i nowoczesność, zwiększają się
dochody rolników, zmienia się ich podejście do prowadzonej działalności,
która coraz bardziej traktowana jest
jako nowoczesna działalność gospodarcza.
n Czy jest coś jeszcze, co sprawia, że
rolnik jest dziś na uprzywilejowanej
pozycji?
– Rolnicy to duża grupa zawodowa. A sektor rolno-spożywczy odnotowuje rokrocznie dobre wyniki.
Zmieniają się też ich potrzeby. Rolnik
ma coraz większe wymagania, jest
otwarty na nowinki techniczne, zna
się na finansach, zdalnie prowadzi interesy. To wszystko sprawia, że banki konkurują między sobą o względy
tej grupy, prześcigając się z różnymi
ofertami. Przykładowo, Bank Pekao
oferuje rolnikom nieodpłatne korzystanie z bankomatów w każdej miejscowości, bezpłatny dostęp do bankowości internetowej czy bankowości
mobilnej.
nD
laczego warto inwestować w rozwój
właśnie teraz?
– To najlepszy moment na inwestowanie z kilku powodów. Pierwszy
z nich, to niskie koszty kredytu. Rolnik zapłaci teraz niższe odsetki od
kredytu, ponieważ stopy procentowe,
o które oparte jest oprocentowanie,
są na niskim poziomie. Oddzielną
kwestią jest napływ nowych środków z Unii Europejskiej. Już niedługo, w ramach nowego PROW na lata
2014-2020 rozpocznie się nabór wniosków. Jak już mówiłem, do rozdystrybuowania jest ponad 13,5 miliardów
euro. Pamiętajmy, że trzeba dobrze
wykorzystać te pieniądze.
n J ak inwestować w rozwój?
– Inwestować należy w przemyślany sposób, czyli tak, aby jak najwięcej
zyskać i jak najmniej stracić. Zanim
rolnik, tak jak każdy inny przedsiębiorca, zacznie inwestować, musi
przygotować stosowny biznesplan
z wykorzystaniem profesjonalnej wiedzy, a być może także pomocy doradcy finansowego. Trzeba pamiętać, że
inwestycja – oprócz nakładów począt-
– Rolnicy to duża grupa zawodowa.
A sektor rolno-spożywczy odnotowuje rokrocznie
dobre wyniki. Zmieniają się też ich potrzeby.
Rolnik ma coraz większe wymagania, jest otwarty
na nowinki techniczne, zna się na finansach,
zdalnie prowadzi interesy.
AgroFinanse
kowych – wiąże się również z kosztami bieżącymi, takimi jak: utrzymanie
sprzętu czy spłata zaciągniętych kredytów wraz z odsetkami.
n Jak rozwijać gospodarstwo, nie mając
środków własnych?
– Jednym z najlepszych sposobów
na rozwój gospodarstwa jest skorzystanie z kredytu bankowego. Może
być to kredyt inwestycyjny przeznaczony na przykład na modernizacje
gospodarstwa lub obrotowy na pokrycie wydatków związanych z działalnością bieżącą. Bank Pekao wykazuje elastyczne podejście do spłaty
kredytu, dopasowując harmonogram
spłat do cykli produkcyjnych i sezonowości. Kredyty obrotowe, są udzielane w wysokości do 60% przychodów
rocznych ze sprzedaży. W sytuacji,
gdy rolnik chce wziąć kredyt do kwoty 500 tysięcy złotych, to decyzja
o jego przyznaniu podejmowana jest
w ciągu jednego dnia.
n Co z zakupem maszyn rolniczych? Czy
warto sięgać po leasing, żeby sfinansować tego typu przedsięwzięcie?
– Tak, to dobre rozwiązanie, dzięki
leasingowi rolnik może sfinansować
zakup maszyn i urządzeń rolniczych.
Także w tym przypadku bank dostosowuje raty do sezonowości produkcji, np. w okresie, kiedy firma potrzebuje więcej środków na inwestycje,
możliwe jest jednorazowe zmniejszenie raty leasingowej. Można też ją
zwiększyć, wykorzystując w ten sposób mechanizm „tarczy podatkowej”.
Jest to innowacyjne i niezwykle elastyczne rozwiązanie, które umożliwia
wykazanie większego kosztu uzyskania przychodu, tym samym zmniejszając opodatkowaną kwotę zysku.
n Na jakie aspekty rolnik powinien
zwrócić uwagę biorąc kredyt
w banku?
– Bardzo ważne jest szeroko rozumiane doradztwo. Rolnik, jak każdy
klient, nie musi znać się na niuansach
produktów kredytowych czy leasingu. Ma konkretną potrzebę, na przykład chce sfinansować zakup maszyn,
a doradca w banku powinien jak najlepiej dopasować produkt finansowy
do jego potrzeb. Oprócz tego ważna
jest rozbudowana sieć oddziałów, tak
aby rolnik nie musiał pokonywać kilometrów w celu uzyskania porady
czy zaciągnięcia kredytu w banku.
Dodatkowo, tak jak w każdym innym
aspekcie życia, warto stawiać na so-
lidnych i wiarygodnych partnerów,
którzy od wielu lat prowadzą działalność finansową.
n Jaki powinien być Bank na miarę
oczekiwań rolników?
– Około 75 proc. rolników posiada
w banku rachunek oszczędnościowy
lub bieżący, a blisko 60 proc. deklaruje, że miesięczne dochody netto
ich gospodarstw mieszczą się w przedziale od 2 do 8 tys. zł. Coraz więcej
osób z tej grupy korzysta także z kart
płatniczych. Polscy rolnicy zgłaszają coraz większe zapotrzebowanie na
usługi bankowe. Bank powinien być
blisko, a doradca bankowy kompetentny i uprzejmy. Powinien służyć
radą w sprawie wyboru ubezpieczenia,
funduszy unijnych, prognoz dotyczących rozwoju rynków rolnych czy cen
produktów. Instrumenty finansowe
nie mogą być zbyt złożone i powinny
wspierać szanse, jakie stoją przed ich
gospodarstwami.
Podstawową rzeczą jest zrozumienie sposobu prowadzenia działalności
rolniczej oraz trudności, jakie pojawiają się w jej toku. Sam fakt sezonowości śródrocznej może nie wystarczyć.
Należy uwzględnić takie elementy,
jak: okresowe wahania cen skupu płodów rolnych, specyfikę prowadzonej
działalności, produktywności ziemi.
Ważnym aspektem jest także określenie, ile rolnik zarobi sprzedając
swoje plony i kiedy będzie miał szanse je sprzedać. Dopiero w następnym
kroku następuje ocena ryzyka, czyli weryfikacja na dokumentach (np.
zaświadczenie o ilości posiadanych
gruntów czy faktury pokazujące skalę prowadzonej działalności), a także
wizyta doradcy u rolnika. Bank Pekao
SA cały czas doskonali procedury, aby
być jak najbardziej przyjazny; ograniczamy ilość wymaganych dokumentów, coraz lepiej i szybciej oceniamy
potencjał gospodarstw.
Istotnym elementem wydaje się
zaoferowanie usług dedykowanego,
mobilnego doradcy, który nie tylko
przyjedzie z umową, ale będzie orientował się w biznesie rolnym (np. jakie
są trendy w kształtowaniu się cen,
aktualne problemy). Nasi dedykowani doradcy udzielają profesjonalnego
wsparcia oraz doradztwa finansowego w zakresie doboru usług i produktów bankowych, są przyjaźnie nastawieni i chętnie jeżdżą i spotykają się
z rolnikami w ich gospodarstwach
czy na terenie firm zajmujących się
przetwórstwem spożywczym.
Komentuje Wojciech Lipka
ekspert finansowy AgroBiznesKlub
(e-mail:[email protected])
B
ranża
rolno-spożywcza jest coraz bardziej
atrakcyjna dla sektora
bankowego. W ostatnich miesiącach kolejne banki ogłosiły
chęć oferowania swoich usług
dla rolników i przedsiębiorców. Jednak
warto przyjrzeć się, czy oferowane produkty i procedury bankowe uwzględniają
specyfikę sektora rolno-spożywczego.
Na przykład są rolnicy, którzy dobrze
gospodarując, osiągają przewidywalny
dochód, ale nie zawsze mogą to w pełni
udokumentować. Podobnie grupy producenckie, które często nie wykazują w swoich sprawozdaniach finansowych rzeczywistego potencjału ekonomicznego,
gdyż ostatecznymi beneficjentami są ich
udziałowcy i marża z działalności trafia
przede wszystkim do nich. Sytuacja taka
wymaga szczególnej analizy i uwzględnienia przy rozpatrywaniu zdolności kredytowej rolnika i możliwości spłaty kredytu.
Bank Pekao SA, który od kilku lat buduje swoją ofertę dla sektora rolno-spożywczego, w dużej mierze już „odrobił tę
lekcję” i stale ulepsza procedury, aby być
wiarygodnym partnerem dla rolników
i przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego. Jednak rolnik lub przedsiębiorca,
rozważający pozyskanie finansowania
w formie kredytu, powinien pamiętać, że
każdy bank przede wszystkim musi dbać
o zagwarantowanie możliwości odzyskania pożyczonych pieniędzy w umówionym
czasie oraz uzyskanie zapłaty za usługę,
jaką jest udzielenie kredytu i jego często
wieloletnią obsługę. Mówię tutaj o wysokości oprocentowania kredytu (marża) i
prowizji, czyli opłatach dodatkowych. Dlatego – obok przedstawienia w dokumentach i rozmowach z bankiem mocnych
stron swojej działalności, szczegółowego
wyjaśnienia swojej sytuacji finansowej w
celu przekonania banku, że praktycznie
poza siłą wyższą (a i od jej skutków można
się ubezpieczyć) nie występują zagrożenia
dla spłacenia kredytu – warto porównać
warunki, na jakich udzielany jest kredyt:
czy wszystkie zapisy w umowie kredytowej jesteśmy w stanie spełnić, czy zabezpieczenia kredytu pozwolą na dalszy rozwój, czy nie należałoby zrestrukturyzować
posiadanych kredytów?
Stąd nie do przecenienia jest często
pomoc niezależnego doradcy, znającego
specyfikę produkcji rolnej, ale także dobrze orientującego się w wymaganiach
i procedurach bankowych. Dzięki pomocy
fachowego doradcy negocjacje przy pozyskiwaniu kredytów czy zakupów w leasingu mogą być znacznie szybsze, łatwiejsze
i korzystniejsze pod względem warunków
finansowania, w tym jego kosztów. Tak widzę moją rolę eksperta AgroBiznesKlubu,
by – wykorzystując swoje dotychczasowe
doświadczenie zawodowe (w tym bankowe) – pomagać w kontaktach z bankami i
innymi firmami finansowymi.
/7
Tak było przed rokiem…
Fot. Arkadiusz Chorąży oraz Łukasz Kamiński i Wojciech Olkuśnik – Kancelaria Prezydenta RP
Gala AgroLigi 2013
w Pałacu Prezydenckim,
z udziałem Prezydenta RP
Bronisława Komorowskiego,
dostarczyła laureatom AgroLigi
2013 szczebla krajowego
oraz pozostałym uczestnikom
uroczystości wiele satysfakcji
i wzruszeń. Jak było owego
1 kwietnia 2014 r. – przypominają zdjęcia fotoreporterów.
8/
ZWYCIĘZCY
Ogólnopolskiego Konkursu AgroLiga 2014
KATEGoRIA RolnIcY
KATEGoRIA FIRMY
MISTRZ KRAJoWY
MISTRZ KRAJoWY
Barbara i Ryszard Grzesik Eko-Garten
lipnica Górna, woj. małopolskie
F.H. NOWALIJKA Piotr Wychowałek
Piotrków Trybunalski, woj. łódzkie
I WIcEMISTRZ KRAJoWY
I WIcEMISTRZ KRAJoWY
Monika i Grzegorz Tuszyńscy
otrębusy, woj. mazowieckie
Gospodarstwo Pasieczne „Sądecki Bartnik”
A. i J. Kasztelewicz
Stróże, woj. małopolskie
Wiesława i Zdzisław Korzenieccy
Budzewo, woj. warmińsko-mazurskie
FOSFAN S.A.
Szczecin, woj. zachodniopomorskie
WIcEMISTRZoWIE KRAJoWI
WIcEMISTRZoWIE KRAJoWI
Ewa i Ryszard Kruzińscy
okonin, woj. kujawsko-pomorskie
Adrian Kałkus
olszowiec, woj. lubelskie
Ewa i Franciszek Marciniak
Goszczanów, woj. łódzkie
Teresa i Jan Drabina
czerniejewo, woj. wielkopolskie
lAUREAcI KRAJoWI
Jolanta i Janusz Sroka
Pyskowice, woj. dolnośląskie
Magdalena i Leopold Świderscy
Rogoziniec, woj. lubuskie
Ewa i Sebastian Stachelek
Lucyna i Marian Stachelek
lubrza, woj. opolskie
Magdalena i Wojciech Bania
Rzędzianowice, woj. podkarpackie
Grażyna i Dariusz Putkowscy
Rotki, woj. podlaskie
Magdalena i Marek Mokwa
Subkowy, woj. pomorskie
RUNOLAND Sp. z o.o. Sp. J.
Góra, woj. dolnośląskie
Fructoplant Sp. z o.o.
Gąbin, woj. mazowieckie
P.H.U. GAMA Szepietowscy Sp. J.
Wysokie Mazowieckie, woj. podlaskie
Szymkowiak
Grupa Producentów Drobiu Sp. z o.o.
Dębienko, woj. wielkopolskie
AGOS GROUP Marek Zientecki
Międzyrzecz, woj. lubuskie
lAUREAcI KRAJoWI
Zakład Masarsko-Wędliniarski
SMAKOSZ
Bądkowo, woj. kujawsko-pomorskie
FAST-CHEM
Stanisław Fabrowski
Mircze, woj. lubelskie
Top Farms Głubczyce Sp. z o.o.
Głubczyce, woj. opolskie
HORTINO ZPOW Sp. z o.o.
leżajsk, woj. podkarpackie
Fundacja Polska Farma Ekologiczna
ECOFARM
Małkowo, woj. pomorskie
Sylwia i Roman Gabryś
Mnich, woj. śląskie
Zakład Masarski „Więcek” Sp.J.
Adolf, Dariusz, Klaudiusz Więcek
Psary, woj. śląskie
Marzena i Łukasz Kieras
Komorów, woj. świętokrzyskie
Masarnia Pod Lasem
Anna Wiklak
Kapałów, woj. świętokrzyskie
Lidia Ordysińska
Wołczkowo, woj. zachodniopomorskie
WARMEX Sp. z o.o
Wielbark, woj. warmińsko-mazurskie
Więcej o uroczystościach AgroLigi 2014 w Warszawie oraz laureatach konkursu – na str. 10 oraz 10 – 52
/9
AgroLiga 2014 – Ogrody Pałacu Prezydenckiego, 18 czerwca 2015 r.
Fot. Łukasz Kamiński – Kancelaria Prezydenta RP
Prezydent BRONISŁAW KOMOROWSKI do laureatów i uczestników Gali AgroLiga 2014:
AgroLiga – Ligą Mistrzów
Szanowny Panie Ministrze, drodzy Państwo,
Przede wszystkim jeszcze raz gratuluję wszystkim odznaczonym, wszystkim wyróżnionym, którzy
uzyskali tak zaszczytne tytuły nie tylko dla siebie, bo przecież odznaczenia i te nagrody, wyróżnienia, to jest forma docenienia dokonań i całego środowiska producentów i przetwórców rolnospożywczych, jak i docenienia w ogóle całego wysiłku szeroko pojętej polskiej wsi. Serdecznie więc
wszystkim dziękuję za ten wysiłek, który chociaż w tym wymiarze udało się docenić i nagrodzić,
udało się także pokazać.
Bo jest co pokazywać w zakresie osiągnięć polskiego rolnictwa oraz polskiego przemysłu rolno-spożywczego. Jest co pokazywać i jest z czego być dumnym, gdy widzi się polską żywność na
rynkach europejskich i na rynkach światowych, jako konkurującą skutecznie z żywnością i przetwórstwem z innych krajów. To naprawdę jest warte podkreślenia jako zjawisko wielkiego sukcesu
w postaci nie tylko obecności polskiej żywności na rynkach zagranicznych, ale także dominującej
jej obecności na rynku wewnętrznym w kraju. To cieszy oraz buduje dumę i nadzieję na przyszłość,
że zdołamy wspólnym wysiłkiem utrzymać ten właśnie trend, tę tendencję do ofensywy polskiej
żywności.
Pragnę wykorzystać dzisiejsze spotkanie w ramach AgroLigi, by wszystkim Państwu nie tylko pogratulować osiągnięć – jak słyszeliśmy mamy Laureatów od trzody chlewnej aż po ślimaki – co też samo
w sobie jest jakimś zjawiskiem, symbolem, sygnałem o tej dobrej zmianie, ale chcę także serdecznie podziękować, także osobiście, za współpracę z całym środowiskiem przez 5 lat mojej prezydentury. Spotkanie z AgroLigą chyba było pierwszym takim spotkaniem prezydenckim po poprzednich wyborach
i zapadło mi głęboko w pamięć. Powiedziałbym, że zapadło głęboko w pamięć pełną wdzięczności.
Z Panem Ministrem Sawickim wymieniałem pewne uwagi, że za każdym razem, kiedy mam okazję wręczyć odznaczenie czy wyróżnienie, coś się dowiaduję nowego, najczęściej niesłychanie ciekawego i dającego właśnie taki impuls pozytywnej nadziei na przyszłość. Za każdym razem dowiaduję się o jakiejś zdobyczy technologicznej, o jakimś sukcesie ekonomicznym, o jakimś zjawisku np.
rodzinności tych firm, co jest dla mnie niesłychanie ważne, ale jest też ważne dla Polski. I za te wiele
wspólnych wydarzeń serdecznie dziękuję. Chcę szczególnie podziękować serdecznie za obecność,
a także pomoc w organizowaniu dorocznego Gościńca Prezydenckiego w Spale. Dzięki Dożynkom
Prezydenckim w Spale także mogliśmy zadbać o to, aby cała Polska – za pośrednictwem mediów,
którym również serdecznie dziękuję – mogła przeżywać jako sukces wspólny sukces polskiej wsi,
polskiego rolnictwa, polskiego przemysłu rolno-spożywczego i innych gałęzi towarzyszących rodzimemu rolnictwu.
Serdecznie dziękuję za całe minione 5 lat, zachęcam do dalszego wysiłku. Dalsze sukcesy to jest
gwarancja tego, że w dalszym ciągu AgroLiga będzie Ligą Mistrzów. Wszystkiego dobrego.
10 /
AgroLiga 2014 – Ogrody Pałacu Prezydenckiego, 18 czerwca 2015 r.
Koronacja Mistrzów Krajowych AgroLigi 2014
Dokonali jej Prezydent RP Bronisław Komorowski i Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marek Sawicki,
w asyście Wiceprezesa TVP S.A. Mariana Zalewskiego (wręczył w nagrodę laptop
Mistrzom Krajowym AgroLigi 2014 w kategorii Rolnicy) i Mistrzów Krajowych AgroLigi 2013
– Moniki i Tomasza Bankiewicz oraz Beaty Piaseckiej-Sasin i Bogdana Piaseckiego
kategoria Rolnicy
Barbara i Ryszard Grzesik, EKO-GARTEN – Lipnica Górna, woj. małopolskie
kategoria FIRMY
Fot. Arkadiusz Chorąży, Łukasz Kamiński – Kancelaria Prezydenta RP
F.H. NOWALIJKA Renata i Piotr Wychowałek – Piotrków Trybunalski, woj. łódzkie
/ 11
AgroLiga 2014 – Ogrody Pałacu Prezydenckiego, 18 czerwca 2015 r.
HONORY DLA LAUREATÓW
AGROLIGI 2014
Monika i Grzegorz Tuszyńscy
I Wicemistrzowie Krajowi w kategorii Rolnicy
Wiesława i Zdzisław Korzenieccy
I Wicemistrzowie Krajowi w kategorii Rolnicy
Ewa i Ryszard Kruzińscy
Wicemistrzowie Krajowi w kategorii Rolnicy
Adrian Kałkus
Wicemistrz Krajowy w kategorii Rolnicy
Ewa i Franciszek Marciniak
Wicemistrzowie Krajowi w kategorii Rolnicy
Teresa i Jan Drabina
Wicemistrzowie Krajowi w kategorii Rolnicy
12 /
Fot. Arkadiusz Chorąży, Łukasz Kamiński – Kancelaria Prezydenta RP
I Wicemistrzów Krajowych, Wicemistrzów Krajowych i Laureatów Krajowych AgroLigi 2014 honorowali
i nagradzali: Prezydent RP Bronisław Komorowski (wręczał swoje imienne listy gratulacyjne),
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marek Sawicki (wręczał swoje imienne listy gratulacyjne),
Wiceprezes ARiMR Jarosław Wojtowicz (wręczał laureatom puchary i dyplomy konkursowe
w kategorii Rolnicy) i Prezes ARR Radosław Szatkowski (wręczał puchary i dyplomy konkursowe
w kategorii Firmy). Nagrody z rąk tak ważnych oficjeli odbierali:
Jolanta i Janusz Sroka
Laureaci Krajowi w kategorii Rolnicy
Leopold i Grzegorz Świderscy
Laureaci Krajowi w kategorii Rolnicy
Ewa i Sebastian Stachelek
Laureaci Krajowi w kategorii Rolnicy
Magdalena i Wojciech Bania z synem Jakubem
Laureaci Krajowi w kategorii Rolnicy
Grażyna i Dariusz Putkowscy
Laureaci Krajowi w kategorii Rolnicy
Magdalena i Marek Mokwa
Laureaci Krajowi w kategorii Rolnicy
G A L O W E
Fot. Arkadiusz Chorąży, Artur Kubat, Łukasz Kamiński – Kancelaria Prezydenta RP
AgroLiga 2014 – Ogrody Pałacu Prezydenckiego, 18 czerwca 2015 r.
W I K T U A ŁY
/ 13
Sylwia i Roman Gabryś
Laureaci Krajowi w kategorii Rolnicy
Marzena i Łukasz Kieras
Laureaci Krajowi w kategorii Rolnicy
Lidia Ordysińska – Laureatka Krajowa w kategorii Rolnicy
(Nagrody odebrała w Szczecinie)
Anna i Janusz Kasztelewicz – Sądecki Bartnik
I Wicemistrz Krajowy w kategorii Firmy
Zbigniew Matkowski i Jacek Ciubak – Fosfan
I Wicemistrz Krajowy w kategorii Firmy
(Nagrody odebrali w Szczecinie – z rąk Wiceprezesa AgroBiznesKlubu
Leona Wawreniuka)
Bogusław i Przemysław Leśniewscy – Runoland
Wicemistrz Krajowy w kategorii Firmy
G A L O W E
14 /
W I K T U A ŁY
Fot. Arkadiusz Chorąży, Artur Kubat, Elżbieta Wawreniuk, Łukasz Kamiński – Kancelaria Prezydenta RP
AgroLiga 2014 – Ogrody Pałacu Prezydenckiego, 18 czerwca 2015 r.
Przemysław Żabka i Piotr Buła - Fructoplant
Wicemistrz Krajowy w kategorii Firmy
Krystyna i Tadeusz Szepietowscy - Gama
Wicemistrz Krajowy w kategorii Firmy
Józef Szymkowiak z wnukiem Maksymilianem
– Grupa Producentów Drobiu Szymkowiak
Wicemistrz Krajowy w kategorii Firmy
Józef Zientecki – Agos Group
Wicemistrz Krajowy w kategorii Firmy
Grzegorz Skowroński – ZM-W „Smakosz”
Laureat Krajowy w kategorii Firmy
Stanisław Fabrowski – Fast-Chem
Laureat Krajowy w kategorii Firmy
G A L O W E
Fot. Arkadiusz Chorąży, Artur Kubat, Łukasz Kamiński – Kancelaria Prezydenta RP
AgroLiga 2014 – Ogrody Pałacu Prezydenckiego, 18 czerwca 2015 r.
W I K T U A ŁY
/ 15
Krzysztof Gawęcki – Top Farms Głubczyce
Laureat Krajowy w kategorii Firmy
Józef Sztorc – Hortino ZPOW
Laureat Krajowy w kategorii Firmy
Stanisław Szyca – Ecofarm
Laureat Krajowy w kategorii Firmy
Dariusz Więcek – Zakład Masarski „Więcek”
Laureat Krajowy w kategorii Firmy
Tomasz Perczak – Warmex
Laureat Krajowy w kategorii Firmy
Anna i Zdzisław Wiklak – Masarnia Pod Lasem, Laureat Krajowy
w kategorii Firmy. (Odebrali nagrody w Modliszewicach z rąk Członka
Zarządu Woj. Świętokrzyskiego Piotra Żołądka i Wicewojewody
Świętokrzyskiego Pawła Olszaka)
G A L O W E
16 /
W I K T U A ŁY
Fot. Artur Kubat, Elżbieta Musiał, Łukasz Kamiński – Kancelaria Prezydenta RP
AgroLiga 2014 – Ogrody Pałacu Prezydenckiego, 18 czerwca 2015 r.
AgroLiga 2014 – Ogrody Pałacu Prezydenckiego, 18 czerwca 2015 r.
Fot. Łukasz Kamiński – Kancelaria Prezydenta RP
LAUREACI AGROLIGI 2014 Z TROFEAMI
/ 17
AgroLiga 2014 – Ogrody Pałacu Prezydenckiego, 18 czerwca 2015 r.
Marek Sawicki, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi:
AgroLiga – to elita polskiego rolnictwa
i przetwórstwa
Szanowny Panie Prezydencie, Panie i Panowie,
Chcę podziękować Panu Prezydentowi za kolejny Patronat nad tym naszym rolniczym świętem – XXII już
edycją AgroLigi. Chcę też powiedzieć Panie Prezydencie, że gości Pan u siebie elitę. Elitę polskich rolników,
elitę przetwórstwa, ale nie tylko polskiego rolnictwa
i polskiego przetwórstwa, ale z całą odpowiedzialnością
można stwierdzić – światowego!
Dzisiaj polskie produkty żywnościowe są najlepszymi, najwyżej cenionymi
produktami na świecie. Dzisiaj także nasze produkty – oprócz tego, że dominują
na rynku krajowym, że znalazły należne im miejsce na rynkach Wspólnoty Europejskiej – to są także w ponad 70 państwach świata. Są obecne dlatego, że mają
lepszą jakość, mają lepsze walory smakowe i – dzięki zaradności naszych przetwórców i naszych rolników, dzięki ich udziałowi w różnego rodzaju imprezach
wystawienniczych – zdobyły rynki świata.
AgroLiga 2014 jest AgroLigą roku trudnego, który zaczynaliśmy w atmosferze wielkich obaw i niepokojów. To był niestety początek blokady na trzodę ze
względu na afrykański pomór świń, to było później embargo rosyjskie. Mimo
tych problemów nasi agroprzedsiębiorcy utrzymali dodatnią, prawie 5% dynamikę wzrostu eksportu, przy dodatnim bilansie 6,6%, utrzymując się na trzecim
miejscu produktów eksportowych z Polski. Chcemy w najbliższym czasie przebić
chemię i być na drugim miejscu. Chcę także pochwalić się przed Państwem, że
dzisiaj polskie produkty żywnościowe, takie jak: jabłka, drób czy pieczarki – to
pierwsze miejsce w ilości i jakości produktów wytwarzanych w Europie. Mamy
też w wielu innych segmentach żywnościowych drugie i trzecie pozycje.
Jesteśmy znaczący producentem żywności w Europie i na świecie i za to należy
się jeszcze raz serdeczne podziękowanie, w pierwszej kolejności dzisiejszym uhonorowanym, wyróżnionym i odznaczonym Laureatom AgroLigi 2014, ale także
całemu polskiemu rolnictwu i przetwórstwu. Serdecznie dziękuję.
Podzięko
Ryszard Grzesik, Mistrz Krajowy AgroLigi 2014 w kategorii Rolnicy:
Szanowny Panie Prezydencie,
Proszę przyjąć podziękowania od wszystkich uczestników konkursu za szczególny patronat i pieczę nad
kolejną edycją AgroLigi oraz dzisiejszą gościnność
w tak zacnym miejscu, jakim jest Pałac Prezydencki.
Nasze podziękowania kieruję także do pozostałych
Honorowych Patronów konkursu: Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi, Ministra Gospodarki, Prezesów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz
Agencji Rynku Rolnego, a także Prezesa TVP SA za
wsparcie idei AgroLigi i naszej działalności, co bardzo sobie cenimy.
Szczególne podziękowania kieruję pod adresem bezpośrednich organizatorów konkursu: na szczeblu wojewódzkim – Ośrodków Doradztwa Rolniczego,
i na szczeblu krajowym – Stowarzyszenia AgroBiznesKlub i Redakcji Rolnej
I Pr. TVP SA , którzy zauważyli oraz docenili naszą pracę, przedsiębiorczość,
innowacyjność i otworzyli nam drogę do dzisiejszego sukcesu .
Chcę również podziękować naszym rodzinom oraz pracownikom, których
trud i wysiłek niejednokrotnie przyczyniły się do sukcesu naszych gospodarstw i firm .
Wszystkim zaś laureatom AgroLigi, których tu dzisiaj mam przyjemność
reprezentować, chciałbym podziękować za wspólną drogę na kolejnych etapach konkursu, za możliwość rywalizacji, która ubogaciła nas i dodała nam
nowych bodźców do dalszej pracy.
I jeszcze wątek osobisty. Panie Prezydencie w 2011 roku odwiedził Pan wraz
z Małżonką gminę Lipnicę Murowaną, aby uczestniczyć w uroczystościach
Niedzieli Palmowej, a mnie w udziale przypadł zaszczyt wręczenia kwiatów
Pierwszej Damie. Nie przypuszczałem, że los jeszcze raz połączy nasze drogi
i będzie mi dane gościć w progach Pałacu Prezydenckiego, i to w tak radosnych okolicznościach.
Szanowny Panie Prezydencie, serdecznie dziękuję za tę wielką chwilę dla
nas i proszę przyjąć od nas wyrazy szczególnego uznania za Pańską pracę
i dorobek dla naszego Państwa. Życzymy Panu wszelkiej pomyślności, wyrazów sympatii oraz przychylności ludzkiej.
18 /
Fot. Arkadiusz Chorąży, Łukasz Kamiński – Kancelaria Prezydenta RP
Dziękuję za wielką chwilę
AgroLiga 2014 – Ogrody Pałacu Prezydenckiego, 18 czerwca 2015 r.
wania i Staropolskie 100 lat
Fot. Arkadiusz Chorąży, Łukasz Kamiński – Kancelaria Prezydenta RP
Gala AgroLigi 2014 w pięknej scenerii Ogrodów Pałacu Prezydenckiego stała się okazją do serdecznego podziękowania Prezydentowi
RP Bronisławowi Komorowskiemu oraz Zastępcy Szefa Kancelarii
Prezydenta RP Dariuszowi Młotkiewiczowi i Doradcy Prezydenta
RP prof. Tomaszowi Boreckiemu – za wielką życzliwość i pomoc
okazywaną w ciągu minionych 5 lat organizatorom i uczestnikom
konkursu AgroLiga. W imieniu „agroligowców” ciepłe słowa w tym
względzie skierowali Mistrzowie Krajowi AgroLigi – Wojciech Pysiak
i Andrzej Remisiewicz. Później były indywidualne podziękowania
i życzenia oraz dary, a na koniec – kilkuset uczestników Gali AgroLiga 2014 odśpiewało Prezydentowi Komorowskiemu i Jego współpracownikom oryginalne Staropolskie 100 lat, przy akompaniamencie Kapeli Promni i podlaskich akordeonistów.
/ 19
AgroLiga 2014 – Ogrody Pałacu Prezydenckiego, 18 czerwca 2015 r.
Fot. Arkadiusz Chorąży, Łukasz Kamiński – Kancelaria Prezydenta RP
BANKIET z
20 /
AgroLiga 2014 – Ogrody Pałacu Prezydenckiego, 18 czerwca 2015 r.
Fot. Arkadiusz Chorąży, Łukasz Kamiński – Kancelaria Prezydenta RP
Prezydentem
/ 21
AgroLiga 2014 – Centralna Biblioteka Rolnicza, 18 czerwca 2015 r.
Zasłużone ODZNACZENIA
Podczas uroczystości w Sali Odczytowej Centralnej Biblioteki Rolniczej kilkunastu laureatów
konkursu AgroLiga 2014 i osób z nimi współpracujących zostało uhonorowanych – przez Podsekretarza Stanu w MRiRW Tadeusza Nalewajka
– Honorowymi Odznakami „Zasłużony dla Rolnictwa”, przyznanymi przez Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi Marka Sawickiego. Otrzymali je:
Min. Tadeusz Nalewajk gratuluje wszystkim
odznaczonym wysokich osiągnięć gospodarczych
Dariusz Więcek
Grzegorz Tuszyński
Leopold Świderski
Tadeusz Szepietowski
Janusz Sroka
Dariusz Putkowski
Tomasz Perczak
Franciszek Marciniak
Arleta Linka
Bogusław Leśniewski
Zdzisław Korzeniecki
Jadwiga Kaczmarek
Ryszard Grzesik
Roman Gabryś
Fot. Arkadiusz Chorąży
Piotr Wychowałek
22 /
AgroLiga 2014 – Centralna Biblioteka Rolnicza, 18 czerwca 2015 r.
Upominki od Banku Pekao
Teresa Drabina
Podczas uroczystości w Centralnej Bibliotece Rolniczej wszyscy obecni
na Sali Odczytowej laureaci szczebla krajowego AgroLigi 2014 otrzymali,
z rąk przedstawicielek Banku Pekao SA jako Partnera Strategicznego
konkursu AgroLiga 2014 – dyr. Barbary Masianis-Iwanowskiej
i dyr. Beaty Góreckiej, specjalne upominki ufundowane przez Bank Pekao
i organizatorów konkursu AgroLiga. Mogli też usłyszeć krótką prezentację
oferty adresowanej do rolnictwa i agrobiznesu ze strony Banku Pekao.
Uroczystość zakończyło wspólne odśpiewanie – na cześć Laureatów
AgroLigi 2014 – Staropolskiego 100 lat oraz… hymnu AgroLigi.
Wojciech Bania
Jacek Hermanowicz (odebrał Odznakę
w Szczecinie z rąk Marszałka Województwa
Zachodniopomorskiego Olgierda Geblewicza)
Zdzisław Wiklak (odebrał Odznakę
w Modliszewicach z rąk Wicewojewody
Świętokrzyskiego Pawła Olszaka)
Fot. Arkadiusz Chorąży, Elżbieta Wawreniuk, Elżbieta Musiał
Ws pól ne zdJęc ie ob darowan yc h Lau reat ów A groL i g i 2 0 1 4
z przedstawi c i el ka m i Ba n ku P e kao
/ 23
AgroLiga 2014 – Ogrody Pałacu Prezydenckiego, 18 czerwca 2015 r.
AgroPodlasie znów dopisało
P
odlasie, jak co roku, stanęło na wysokości zadania i licznie dopingowało swoich reprezentantów podczas Gali AgroLiga 2014 w Ogrodach Pałacu Prezydenckiego i uroczystości w Centralnej Bibliotece
Rolniczej w Warszawie. Wyjazd ponad 60-osobowej grupy najlepszych
podlaskich rolników, agroprzedsiębiorców oraz przedstawicieli władz
samorządowych i instytucji związanych z rolnictwem – został tradycyjnie zorganizowany przez Mistrzów Krajowych AgroLigi 2011 – Grażynę i Andrzeja
Remisiewicz, właścicieli podlaskiej firmy Trans-Rol, przy wydatnej pomocy
Urzędu Marszałkowskiego w Białymstoku. W trakcie podróży w autokarze panowała wyjątkowa atmosfera, okraszona muzyką, śpiewem, a nawet tańcami.
Ponadto – Andrzejowi Remisiewiczowi, wraz z Wojciechem Pysiakiem, przypadł – w imieniu
laureatów AgroLigi – zaszczyt podziękowania Prezydentowi RP Bronisławowi Komorowskiemu za 5 lat owocnej współpracy na polu konkursu AgroLiga.
Podlaskie AgroLaury rozdane
27
czerwca 2015 r., podczas XXII Regionalnej Wystawy
Zwierząt Hodowlanych i Dni z Doradztwem Rolniczym PODR w Szepietowie, Marszałek Województwa
Podlaskiego Mieczysław Baszko oraz Dyrektor PODR
Szepietowo Grzegorz Mikołajczyk wręczyli podlaskim
zdobywcom AgroLaurów Wolności RP dyplomy i listy gratulacyjne
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marka Sawickiego oraz Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Gospodarki Janusza Piechocińskiego,
a także Medale 25-lecia Smaczna Polska – za aktywne propagowanie
idei i ducha przedsiębiorczości oraz zaangażowanie i wkład w rozwój
polskiej gospodarki. Podczas wystawy ogłoszono wyniki plebiscytu
„Gazety Współczesnej” na wybór „Podlaskiego Rolnika Roku 2015”.
Tytuł ten przypadł Sylwestrowi Jaszczołtowi, który – z żoną Anną
– został także wybrany Mistrzem Podlaskiej AgroLigi 2015.
24 /
AgroKampania
„Dobry Produkt – Silna Polska”
pod takim hasłem Stowarzyszenie AgroBiznesKlub zorganizowało
w 2015 r. kampanię promocyjną 25 Lat Wolności Rynkowej „Dobry
Produkt - Silna Polska”, której celem była nobilitacja i wzmocnienie
promocji produktów rolno-spożywczych, cieszących się uznaniem
u konsumentów krajowych i zagranicznych. Honorowy Patronat nad
tą kampanią sprawował Prezydent RP Bronisław Komorowski.
D
Tadeusz Badach (OSM Krasnystaw)
o udziału w kampanii „Dobry Produkt – Silna Polska”
zostały zakwalifikowane wyroby firm spożywczych i gospodarstw rolnych: Activ
– Warszawa, BIN – Aleksandrów Kujawski, Browar Jabłonowo, Consonni Bartelak – Kamyk, Ekologiczne Gospodarstwo Rolne Stefan Bednarek – Lututów,
Fruit Family – Belsk Duży, Sądecki
Bartnik – Stróże, Gospodarstwo Rolne Elżbieta i Wojciech Pysiak – Zdziechów, Gospodarstwo Sadownicze MB
– Komorów, Gospodarstwo Sadownicze Tomasz Bankiewicz – Komorów,
GS “S.Ch.” – Szadek, Grupa Mokate
– Ustroń, Janex – Janów Lubelski, Mazurskie Miody – Tomaszkowo, Nalewki
Staropolskie Karol Majewski i Wspólnicy – Łomianki, OSM Garwolin - Wola
Rębkowska, OSM Jasienica Rosielna,
OSM Krasnystaw, OSM Sierpc, Piekarnia Cukiernia Gajda – Radom, Piekar-
nia Wacyn – Wacyn, PP-U-H Henryk Kowalczyk – Dziewki, Roja – Świniokierz
Dworski, ŚSM „Jana” – Środa Wlkp.,
Ubojnia Drobiu PIÓRKOWSCY – Wola
Cyrusowa, Victoria Cymes – Wałcz oraz
Zakład Mięsny „Jasiołka” – Dukla.
18 czerwca 2015 r. – podczas Gali
AgroLigi 2014 – uczestnikom kampanii, wręczając imienne listy gratulacyjne, dziękował i winszował wysokich
osiągnięć Zastępca Szefa Kancelarii
Prezydenta RP Dariusz Młotkiewicz:
– Wytwarzane przez Państwa produkty to znakomita reklama polskiej żywności. Mam nadzieję, że kampania
promocyjna „Dobry Produkt – Silna
Polska” przyczyni się do jeszcze większej popularności Państwa wyrobów,
rozsławiając walory polskiej żywności i prezentując dynamizm naszej gospodarki.”.
Listy gratulacyjne z rąk min. Dariusza Młotkiewicza odebrali:
Monika i Tomasz Bankiewicz
(Gospodarstwo Sadownicze MB)
Sylwia Mokrysz (Grupa Mokate)
Maria Czwojdrak (ŚSM „Jana”)
Wojciech Pysiak (Gospodarstwo Rolne Pysiak)
Lech Krukowski (Victoria Cymes)
Hubert Buksowicz (Browar Jabłonowo)
Beata Piasecka-Sasin (Mazurskie Miody)
Ewa Brzezińska i Marek Karczewski (Piekarnia Wacyn)
Waldemar Żółcik (Activ)
Anna i Janusz Kasztelewicz (Sądecki Bartnik)
Fot. Arkadiusz Chorąży
SILNA
POLSKA
/ 25
4
01
a g r ol ig
a
2
Barbara i Ryszard GRZESIK
N
Lipnica Górna 268, 37-724 Lipnica Murowana, woj. małopolskie
tel./fax 14 685 25 37, tel. kom. 609 462 722, 667 470 104
e-mail: [email protected], www.ekogarten.com
asza Szkółka Roślin Ozdobnych Eko-Garten,
założona w 1999 r., obejmuje obszar ok.
30 ha i mieści się na terenach podgórskich.
Produkcja w kontenerach zajmuje 2,5 ha, pozostała
część gospodarstwa to uprawy gruntowe drzew i krzewów iglastych i liściastych. 5 ha zajmuje uprawa drzew
alejowych, na 6 ha znajdują się plantacje choinkowe.
W naszej ofercie znajdują się: ukorzenione sadzonki w
multipletach, młodzież w P-9, dorosły materiał w kontenerach oraz kopany z gruntu z zabezpieczoną bryłą korzeniową, choinki, a także rośliny sezonowe – kwiaty
26 /
wiosenne (pierwiosnek, tulipan, hiacynt, bratki), kwiaty balkonowe i rabatowe (pelargonie, surfinie, begonie) oraz chryzantemy. Zajmujemy się również projektowaniem, zakładaniem oraz pielęgnacją ogrodów i terenów zieleni.
Na terenie naszej szkółki znajduje się punkt sprzedaży
detalicznej zaopatrzony w szeroki asortyment akcesoriów ogrodniczych.
Zdobycie tytułu Mistrza Krajowego AgroLigi 2014
w kategorii Rolnicy – to dla nas ogromny zaszczyt
i zobowiązanie do dalszego rozwoju szkółki Eko-Garten
oraz poszerzenia naszej oferty.
Wiesława i Zdzisław KORZENIECCY
Budzewo 33, 11-606 Budry,woj. warmińsko-mazurskie
tel./ fax 87 429 14 94, e-mail: [email protected]
S
W pierwszym znajdują się maciory, prosięta oraz loszki
remontowe, w pomieszczeniach porodowych jest ogrzewanie podłogowe dla prosiąt z wykorzystaniem pieca na słomę
(duża kostka). W drugim obiekcie znajdują się prosięta
odsadzone i warchlaki do 40 kg, trzeci obiekt – to są tuczarnie.Wszystkie pomieszczenia dla zwierząt są klimatyzowane.
Nowoczesna technologia produkcji i rozwiązania techniczne
zapewniają wysoki status zdrowotny i dobrostan zwierząt
oraz spełniają wymogi ochrony środowiska.
W gospodarstwie zatrudniamy 12 pracowników na podstawie umów o pracę oraz 4 – 6 pracowników sezonowych.
01
4
woją przygodę z rolnictwem rozpoczęliśmy w 1984 r., zakupując 20 ha ziemi oraz 2 maciory. Obecnie – wraz z córką
Anią i zięciem Markiem – prowadzimy 700-hektarowe
gospodarstwo rolne, specjalizujące się w produkcji roślinnej i hodowli trzody chlewnej. Produkcja roślinna oparta jest na zbożach,
rzepaku, a także roślinach strączkowych. Posiadamy kompleksowy sprzęt maszynowy i uprawowy do produkcji, własne zaplecze
warsztatowe, wiaty na maszyny i sprzęt rolniczy oraz suszarnię,
magazyny i silosy na zboże i rzepak na 2500 ton. Poza dopłatami
bezpośrednimi w gospodarstwie nie korzystaliśmy ze środków
pomocowych UE. Hodowla trzody chlewnej prowadzona jest
w oparciu o stado podstawowe 500 szt macior rasy PIC w cyklu
zamkniętym, podzielonym na 3 obiekty.
a g r ol ig
a
2
Zapraszamy do współpracy
/ 27
Monika i Grzegorz Tuszyńscy
P
05-805 Otrębusy, ul. Warszawska 60, woj. mazowieckie
tel. 22 393 10 77-78, fax 22 420 22 59
e-mail: [email protected], www.tuszynscy.pl
W naszej ofercie posiadamy szeroki asortyment gatunków.
Wiele roślin produkujemy na specjalne zamówienia wraz
z umowami na wyłączność z zachowaniem prawa do odmian
rejestrowanych. Ściśle współpracujemy z najbardziej cenionymi
hodowcami roślin ozdobnych na świecie m.in.: powojników, bylin, traw, krzewów i prymuli Belariny. Zaufali nam m.in.: Poulsen
Roser A/S (od którego posiadamy wyłączne prawo do produkcji
odmian w Europie), David Kerley & Co., TerraNova Nurseries,
Inc, Plantipp BV, Planthaven oraz Marco Van Noort Breeding
BV. Nieustannie poszerzamy naszą ofertę o najnowsze odmiany w celu sprostania oczekiwaniom naszych wymagających
partnerów.
Stale rozwijamy naszą firmę, wprowadzamy nowe technologie i rozwiązania zarówno w laboratorium jak i w szklarniach.
Dbamy o bezpieczeństwo pracy naszych pracowników oraz
pragniemy stworzyć przyjazne miejsce pracy.
01
4
rowadzimy nowoczesne, rodzinne gospodarstwo ogrodnicze „Tuszyńscy” o wielopokoleniowej tradycji w uprawie
roślin ozdobnych. Specjalizujemy się w produkcji materiału wyjściowego metodą in vitro. W 2013 r. oddaliśmy do użytkowania najnowocześniejsze technologicznie laboratorium w Europie. Sadzonki produkowane w naszym laboratorium są wolne
od wszelkiego rodzaju chorób i stanowią materiał wyjściowy
najwyższej jakości. Naszą misją jest kompleksowa współpraca
z hodowcami w celu wprowadzenia na rynek nowych odmian
roślin. Dzięki zastosowaniu metody in vitro jesteśmy łącznikiem
między hodowcami a odbiorcami hurtowymi. Dostarczamy
sadzonki bezpośrednio z laboratorium lub – na życzenie klienta
– jako ukorzenione w szklarni w paletach rozsadowych. Cały
materiał aklimatyzujemy z naszych szklarniach o pow. 1 ha
i sprzedajemy jako ukorzenione sadzonki poprzez sieć
brokerów, zarówno w Polsce, Europie oraz za Oceanem.
a g r ol ig
28 /
a
2
TERESA I JAN DRABINA
62-250 Czerniejewo, Plac Wiosny Ludów 11, woj. wielkopolskie
tel. 693 068 383, e-mail: [email protected]
P
rowadzimy – wraz z rodziną – 40-hektarowe
gospodarstwo rolne, od 2000 r. specjalizujące
się w hodowli norek. Hodowla odbywa się
w 27 pawilonach, zajmujących łącznie powierzchnię ok. 3 ha. Obecnie stado podstawowe
liczy 5500 marek. Rocznie z gospodarstwa
sprzedaje się ok. 20 tys. skórek – całość produkcji przejmuje Dom Aukcyjny w Helsinkach.
Ponadto uprawiamy na 35 hektarach zboża
(jęczmień i pszenżyto) oraz kukurydzę. Nasze
gospodarstwo jest w pełni wyposażone w niezbędny
sprzęt rolniczy, który jest trzymany w szczelnych, czystych
i estetycznych pomieszczeniach. Dużą wagę przykładamy
do estetyki obejścia i bezpieczeństwa pracy. Są u nas
często organizowane specjalistyczne szkolenia
i pokazy oraz odbywane praktyki rolnicze.
W uznaniu wysokich osiągnięć produkcyjnych
i zaangażowania oświatowego – nasze gospodarstwo zostało laureatem konkursów: Wielkopolski Rolnik Roku 2011 r. oraz Rolnik Farmer
2012. Uhonorowanie nas przez Prezydenta RP
zaszczytnym tytułem Wicemistrza Krajowego
AgroLigi 2014 – to kolejny, wielce znaczący sukces
i zarazem zobowiązanie do dalszej mądrej i wydajnej
pracy w prowadzonym gospodarstwie rolnym.
/ 29
ADRIAN KAŁKUS
Fot. Tomasz Piotrowski, Adrian Kałkus
Olszowiec 16, 23-100 Bychawa, woj. lubelskie
tel. 508 344 945, e-mail: [email protected]
P
rowadzę – wraz z rodziną – 120-hektarowe gospodarstwo rolne, specjalizujące się w produkcji
mleka (na stanie śr. 140 krów dojnych
i ok. 40 jałówek cielnych, roczna sprzedaż
ok. 1250 tys. l mleka). Nowo wybudowana obora
na 147 szt. bydła jest wyposażona w: dwa roboty udojowe, robot do podgarniania paszy, robot
do usuwania nieczystości z podłogi szczelinowej
oraz automatyczne czochradła. Ponadto – zwierzęta przebywające w oborze są monitorowane
przy pomocy 4 kamer. Dzięki zastosowaniu tych
30 /
nowoczesnych technologii – produkcja mleka w gospodarstwie została podwojona, wydatnie poprawiła się też
zdrowotność wymion u krów, a tym jakość mleka.
Gospodarstwo nasze skorzystało ze wszystkich
możliwych dotacji unijnych na zakup nowego
sprzętu, dzięki czemu obsługa zwierząt stała się łatwiejsza, no i – co ważne – można niemal z każdego miejsca na świecie połączyć się poprzez internet
ze znajdującym się w naszej oborze komputerem
i uzyskać niezbędne informacje na temat aktualnej
sytuacji w oborze.
EWA i RYSZARD KRUZIŃSCY
Okonin 34, 87-517 Brzuze, woj. kujawsko-pomorskie
tel. 54 270 84 09, tel. kom. 513 401 294, e-mail:[email protected]
P
rowadzimy wraz z rodziną 127-hektarowe (w tym 50
ha dzierżawa) gospodarstwo rolne, specjalizujące się
w chowie trzody chlewnej (na stanie 100 macior i 3 knury,
średni odchów prosiąt od maciory 25 szt., sprzedaż tuczników
poprzez Grupę Producentów Trzody Chlewnej Kaban w Rypinie). Gospodarstwo nasze posiada nowoczesne budynki
inwentarskie, złożone z: porodówki, odchowalni, tuczarni, sektora krycia i chlewni macior. Stosowane w chowie nowoczesne
technologie i rozwiązania techniczne zapewniają wysoki status
zdrowotny i dobrostan zwierząt. Zainstalowany przez nas monitoring, pozwala na obserwację całego gospodarstwa, w szczególności zachowań macior na porodówce, w której znalazły
zastosowanie maty grzewcze sprzyjające ograniczeniom
upadku prosiąt do momentu odsadzenia. W produkcji roślinnej
w naszym gospodarstwie są stosowane kompleksowe technologie uprawy zbóż oraz – w części pól – uprawa bezrowkowa.
Skorzystaliśmy z funduszy unijnych, m.in. na zakupy: zbiornika
na gnojówkę, płyty obornikowej i maszyn rolniczych oraz na
modernizację chlewni i montaż stacji żywieniowej. Nasze gospodarstwo wyróżnia się wysoką estetyką obejścia (w którym
część wypoczynkowa jest wyraźnie oddzielona od części
produkcyjnej). Chętnie uczestniczymy w różnych inicjatywach
społecznych, organizując m.in. pikniki dla osób niepełnosprawnych i udostępniając miejsca noclegowe pielgrzymom.
/ 31
EWa i FraNCiszEK MarCiNiaK
98-215 Goszczanów, woj. łódzkie
tel. 502 351 356, e-mail: [email protected]
P
rowadzimy ponad 130-hektarowe gospodarstwo rolne
(w tym 40 ha dzierżawa), specjalizujące się w produkcji
bydła opasowego w cyklu otwartym. Roczna sprzedaż
opasów sięga 150 szt., przy średniej wadze 700 kg. W gospodarstwie dominuje bydło szwajcarskiej rasy Simental,
które jest sprzedawane lokalnie oraz na rynek grecki i włoski. Produkcja roślinna (uprawiamy głównie kukurydzę oraz
jęczmień i pszenicę) w gospodarstwie jest dostosowana do
potrzeb produkcji zwierzęcej. Regularna wymiana materiału
32 /
siewnego, dobór odpowiednich odmian i współpraca z uznanymi firmami nasiennymi – umożliwiają osiąganie wysokich
wydajności z 1 ha. Nasze gospodarstwo jest kompleksowo
zmechanizowane, co pozwala na sprawną obsługę i zarządzanie produkcją. Jego estetyczne obejście zostało podzielone na część produkcyjną i mieszkalną.
Prowadzimy także Ubojnię AGAT w Sędzimirowicach. Jest to
działalność gospodarcza z dużymi tradycjami, doświadczeniem i z ugruntowaną pozycją na rynku mięsnym.
Magdalena
i Marek
Mokwa
83-120 Subkowy, ul. Kociewska 3
woj. pomorskie
tel. 605 346 075, e-mail: [email protected]
P
01
4
rowadzimy 96-hektarowe (w tym 33 ha to dzierżawa)
gospodarstwo rolne, specjalizujące się w produkcji
roślinnej oraz w hodowli zarodowej i tuczu trzody
chlewnej. Stado hodowlane linii matecznej rasy PBZ liczy 85
macior i utrzymywane jest w czystości rasy. Z pojedynczego
miotu uzyskujemy średnio 12 prosiąt, co w skali roku daje
średnią wyproszeń na poziomie 2,35. W 2013 r. gospodarstwo nasze sprzedało 250 loszek w wadze 95-100 kg oraz
1500 szt. tuczników w wadze 100-115 kg. Od blisko 15 lat
nasze zwierzęta są prezentowane na licznych wystawach
wojewódzkich i regionalnych, zdobywając liczne nagrody
i wyróżnienia. Rośliny uprawiane w gospodarstwie to: buraki
cukrowe (68 t/ha), rzepak (4,7 t/ha), pszenica ozima (8 t/
ha), jęczmień jary (6,5 t/ha) oraz pszenżyto ozime (9,5 t/ha).
W ostatnich 10 latach, dzięki pozyskaniu unijnych środków
finansowych, w naszym gospodarstwie udało się przeprowadzić wiele inwestycji, takich jak: zakupy maszyn rolniczych, silosów zbożowych i mieszalni pasz oraz budowa
i modernizacja budynków inwentarskich.
a g r ol ig
a
2
/ 33
4
01
a g r ol ig
a
2
GRAŻYNA I DARIUSZ PUTKOWSCY
Rotki 1, 17-312 Drohiczyn, woj. podlaskie
tel. 508 919 463, e-mail: [email protected], www.dazynka.pl
P
rowadzimy niewielką rodzinną masarnię i serowarnię
pod wspólną nazwą. „Dażynka – Nadbużańskie Smaki”,
usytuowane przy gospodarstwie rolnym. Przetwórstwo mięsa i mleka odbywa się u nas – zgodnie z wdrożonym systemem HACAP – pod stałym
nadzorem powiatowego lekarza weterynarii. Nasze
wędliny, garmażerkę, sery i majonezy wytwarzamy w
oparciu o tradycyjne, dawne receptury przekazywane
z pokolenia na pokolenie. Stosujemy tylko naturalne
przyprawy, a wędzimy wyłącznie dymem z drzew
liściastych. Nasze sery dojrzewające i twarogowe
posiadają bogatą paletę smaków, uzyskaną poprzez dodanie
naturalnych przypraw, warzyw, owoców i nasion pochodzących
34 /
z przydomowego ogródka. Wszystkie nasze specjały wędliniarskie i serowarskie nie zawierają sztucznych konserwantów, barwników czy polepszaczy smaku. Nasza „Dażynka” to już
rozpoznawalna w regionie marka produktów (nagrody
w konkursach z zakresu kulinarnego dziedzictwa).
Mamy nawiązaną współpracę z restauracjami, domami weselnymi, hotelami oraz sklepami. Realizujemy
także zamówienia indywidualne, na stoły weselne
i inne imprezy okolicznościowe. Miłośników dawnych
zagubionych smaków i zapachów tradycyjnych wędlin
oraz zdrowego stylu odżywiania – zapraszamy do
naszego gospodarstwa, by przekonać się o jakości wyrobów
i higienicznych warunkach ich wytwarzania.
F.H. Nowalijka
Piotr Wychowałek
97-300 Piotrków Trybunalski
ul. Życzliwa 17
tel. 44 646 15 29, fax 44 646 26 52
e-mail:[email protected]
www.nowalijka.pl
F
.H. Nowalijka, założona w 2002 r. przez Piotra Wychowałka, powstała na bazie istniejącego od lat 70. gospodarstwa
rodziny Wychowałek. Jesteśmy obecnie jedną z największych firm branży owocowo-warzywnej w Polsce i blisko
współpracujemy z ponad 400 gospodarstwami ogrodniczymi średniej i małej wielkości.
W
W
naszej ofercie znajdują się warzywa sałatkowe, korzenne i okopowe: koper,
natka, szczypior, sałata, rzodkiewka, ogórek, pomidor, papryka, kapusta, burak, marchew, por itp. Od niedawna produkujemy również warzywa, przede
wszystkim sałaty, we własnej najnowocześniejszej szklarni w Europie o powierzchni
2,5 ha, z uprawą hydroponiczną wykorzystującą wodę deszczową i bez użycia pestycydów.
Wszystkie nasze produkty spełniają najwyższe normy jakościowe, wymagane przez
naszych klientów. Ich asortyment jest przygotowywany przez doświadczony i wyspecjalizowany zespół, tak aby spełniał standardy Unii Europejskiej i dostosowany był
do wymogów i specyfikacji naszych klientów. W firmie mamy wprowadzony system
HACCP oraz BRC. Posiadamy własny transport. Dzięki nowoczesnym rozwiązaniom
logistycznym naszych kierowców, jesteśmy w stanie zaoferować naszym klientom
i kontrahentom szybki transport, przy jednoczesnym zachowaniu najwyższej jakości
produktów.
ysokie wymagania, które spełniamy, zostały docenione przez takie firmy jak: Kaufland Polska, Auchan Polska, Carrefour
Polska, Tesco, Jeronimo Martins, Lidl i wielu innych indywidualnych odbiorców hurtowych i detalicznych. Wychodząc naprzeciw potrzebom rynku Unii Europejskiej, poszerzyliśmy grono swoich klientów i kontrahentów, nawiązując współpracę
z wieloma firmami z: Włoch, Holandii, Belgii, Hiszpanii, Czech, Słowacji, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Austrii i Turcji.
01
4
Zapraszamy do współpracy!
a g r ol ig
a
2
/ 35
4
01
a g r ol ig
a
2
AgroLaur
Wolności
RP
Przetwórca 25-lecia
TERAZ POLSKA
Firma i marka handlowa RUNOLAND jest własnością Spółki Jawnej, która powstała w 1992 r.
Nasz zakład produkcyjny to obiekty dawnych Zakładów Przetwórstwa Leśnego LAS w Górze.
Podstawową działalnością firmy jest przetwórstwo runa leśnego. Przetwarzane u nas runo leśne i płody rolne
pochodzą z chemicznie czystych nieskażonych terenów borów dolnośląskich.
Grzyby marynowane
Grzyby suszone
P
rzetworzone grzyby leśne i owoce lasu stanowią najważniejszą
i największą część naszej produkcji -– blisko 60 proc.
Pozostały asortyment – to przetwory owocowe i warzywne.
Od 2005 r. posiadamy Ekologiczny Certyfikat
Zgodności, który jest co roku odnawiany. Zakład
spełnia wszystkie wymogi aktualnej ustawy unijnej
w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania
produktów ekologicznych. Przeprowadzane
systematycznie badania kontrolne potwierdzają
wysoką jakość naszych przetworów oraz ich zgodność
z wymogami dotyczącymi żywności ekologicznej.
Blisko połowa naszej produkcji jest sprzedawana na
eksport – głównie do Stanów Zjednoczonych i Kanady. W 2000 r.
amerykańskie władze sanitarne przyznały naszej Spółce numer
bezpośredniego eksportera do USA, a większość naszych
przetworów otrzymała certyfikację eksportową do tego kraju.
W 2009 r. uzyskaliśmy też certyfikat NOP umożliwiający sprzedaż
naszych produktów ekologicznych na terenie USA.
Przetwory owocowe
Przetwory warzywne
P
roponujemy bogactwo produktów o wybitnych walorach
smakowych. Zapewniamy wszystkich naszych obecnych
i potencjalnych odbiorców, że nie stosujemy żadnych
surowców genetycznie modyfikowanych. W firmie
RUNOLAND kładziemy głównie nacisk na
jakość, dlatego też stosujemy tradycyjne
metody produkcji, bez używania chemicznych
konserwantów. Całą produkcję kontroluje
przyzakładowe laboratorium.
Mamy nadzieję, że nasze działania, mające
na celu ciągłe rozszerzanie oferty produktów
rolnictwa ekologicznego i zapewnianie najwyższej
jakości oferowanych przetworów owocowo-warzywnych
i grzybowych, spełniają oczekiwania naszych klientów.
W ramach zamówień indywidualnych oferujemy również
nasz asortyment w dużych opakowaniach dostosowanych
do potrzeb odbiorców cateringowych.
Wyroby – jak
z babcinej spiżarni
RUNOLAND Sp. z o.o. – Sp.J., 56-200 Góra, ul. Podwale 11
tel. 65 543 242 26, fax 65 543 22 33, e-mail: [email protected], www.runoland.pl
Nasz rodzinny interes
Nasza przygoda z drobiem datuje się od 1979 r. Obecnie produkujemy na bardzo dużą skalę brojlery
– 4 mln szt. rocznie oraz jaja konsumpcyjne – ok. 200 tys. sztuk dziennie. Zgoda, zaufanie i wzajemne
zrozumienie w naszej rodzinie leży u podstaw naszego sukcesu w drobiarstwie. Przede wszystkim
– cała trzypokoleniowa rodzina współtworzyła i współtworzy nasz rodzinny biznes. Zasadą jest, że – zanim
podejmiemy wiążące decyzje - wszyscy wyrażamy swoje zdanie w sprawach ważnych dla rozwoju produkcji
drobiarskiej w naszym gospodarstwie. Wszyscy też kontrolujemy na wyznaczonych odcinkach pracę
naszego wspólnego interesu. To taka nasza sprawdzona recepta na sukces.
Fermy Drobiu Rodziny Szymkowiak
Dębienko, ul. Nowa 20, 62-000 Stęszew
tel./fax 61 813 44 84, e-mail:[email protected]
AgroLaur
Wolności
RP
Rolnik 25-lecia
Fot. Maciej Fiszer
AgroLaur
Wolności
RP
AgroPartner 25-lecia
4
01
a g r ol ig
a
2
AgroChemia
Rolnikom pod rozwagę
Interesujące doświadczenia Bayer CropScience
G
ospodarstwo Rolne
Andrzeja i Romualda
Wiśniewskich w Sławkowie k. Torunia to przykład
nowocześnie zarządzanego
gospodarstwa z wzorowo prowadzonymi uprawami, w które
świetnie wpisują się technologie
kierowane do tego sektora przez
firmę Bayer CropScience.
Zlokalizowane jest tu również
Centrum Doradztwa Technicznego (CDT) firmy Bayer CropScience. W gospodarstwie Wiśniewskich na blisko 830 ha uprawia
się: pszenicę, rzepak, buraki
cukrowe, buraki ćwikłowe, cebulę i kukurydzę. W wyznaczaniu
optymalnych dla tego gospodarstwa terminów zabiegów bardzo
pomocna jest zainstalowana
na jego terenie stacja meteorologiczna, a także wskazówki,
które właściciele otrzymują
m.in. od Wojciecha Karasia,
pracownika Działu Rozwoju firmy
Bayer CropScience w Polsce
Północno-Wschodniej, który
zajmuje się m.in. doświadczalnictwem rejestracyjnym, a także
koordynuje prowadzone tutaj
doświadczenia.
Zaprawy nasienne
Baytan ®Trio 180 FS Na poletkach
wykazujących działanie fungicydowych zapraw nasiennych można obserwować różnice między zbożem
niezaprawionym (wewnętrzny krąg),
gdzie wyraźnie widać porażenie pszenicy i jęczmienia pasiastością i głownią. Poletka obsiane ziarnem potraktowanym Baytanem Trio znacznie się
różnią – zboża są wolne od chorób, dobrze rozwinięte, łan jest mocno zielony. Zboża są więc zdrowsze i mocniejsze, co pozwala na uzyskanie wyższych
i lepszych plonów ziarna (zwłaszcza
w uproszczonych płodozmianach zbożowych). Unikalna kombinacja substancji aktywnych w zaprawie Baytan
Trio pozwala zachować bardzo wysoką skuteczność w zwalczaniu chorób
grzybowych i wysoką selektywność
w stosunku do chronionej uprawy.
Oprócz skuteczności w stosunku do
chorób widocznych na poletkach pokazowych, Baytan zwalcza: zgorzel
siewek, pleśń śniegową, mączniaka
prawdziwego, septoriozę liści, rynchosporiozę zbóż, plamistość siatkową,
pasiastość liści, głownię pyląca oraz
śnieć cuchnącą. Nie mniej ważne jest
pozytywne działanie w ograniczaniu
zgorzeli podstawy źdźbła.
Astep® 225 FS – zaprawa insektycydowo-fungicydowa Ubiegłoroczna długa
i ciepła jesień wpłynęła na cykl rozwojowy mszycy czeremchowo-zbożowej
(stanowiącej większość wszystkich
mszyc w zbożach). Owady nie powróciły
na żywiciela zimowego lecz z traw przeniosły się na oziminy. Infekcje jesienne
są najgroźniejsze – mszyce przenoszą
choroby wirusowe. Objawy widoczne
są wiosną w postaci przebarwień liści
charakterystycznych dla poszczególnych gatunków zbóż. Warto porównać
te szkody z poletkami, na których ziarno zbóż zostało zaprawione Astepem.
Eliminacja mszyc jesienią przyczyniła
się do braku porażania wirusami. Z tak
ochronionych zasiewów można spokojnie oczekiwać wysokich plonów.
Zboża
W obliczu narastającego problemu
z odpornością miotły zbożowej na herbicydy z grupy ALS, firma Bayer CropScience proponuje przekierowanie
ciężaru walki z chwastami w uprawie
zbóż na terminy jesienne. Przynoszą
one doskonałe rezultaty w zwalczaniu
miotły zbożowej, dzięki zastosowaniu
najlepszego herbicydu do zwalczania
uodpornionej miotły jakim jest Komplet® 560 SC. Preparat poprzez odmienny sposób działania substancji
44 /
AgroChemia
aktywnych z innych grup chemicznych
oraz działanie dolistne i doglebowe
skutecznie eliminuje miotłę z plantacji.
W przypadku nieuodpornionej miotły
zbożowej poleca się zabiegi wiosenne
herbicydem Huzar®Activ, który jednocześnie zwalczy chwasty jednoliścienne i dwuliścienne.
Bayer CropScience w intensywnych programach ochrony fungicydowej
zbóż prezentuje system podwójnej
ochrony Univo Xpro. Do pierwszego
zabiegu użyto nowy fungicyd Boogie®
Xpro 400 EC. Jest to fungicyd zawierający trzy substancje czynne: biksafen,
protiokonazol i spiroksaminę, co czyni go niezwykle skutecznym w zwalczaniu szerokiego spektrum chorób
i daje wysoką elastyczność stosowania.
Wielką zaletą Boogie Xpro jest zwalczanie chorób podstawy źdźbła na najwyższym poziomie oraz niezrównana
ochrona przed septoriozami. W drugim
terminie zastosowano preparat Fandango® 200 EC. Atutami tego systemu
są: doskonała skuteczność przeciwko
septoriozie i innym chorobom liści,
długotrwała ochrona oraz korzystny
wpływ na plonowanie zbóż. Na plantacjach w szczególności narażonych na
atak przez fuzariozy poleca się dobrze
sprawdzony system Fusaro.
Rzepak
Celem doświadczeń jest pokazanie
skuteczności zapobiegania i zwalczania chorób, szkodników oraz przełożenia złotej technologii na wielkość
i jakość plonu rzepaku. Wykonanie
trzech zabiegów insektycydowych jest
praktycznie standardem. Obowiązkowe jest również wykonanie zabiegu
w okresie kwitnienia produktem Propulse® i wtedy warto pamiętać o zabiegu na szkodniki łuszczynowe. W tym
roku dodatkowo skupiono się na jesiennej i wiosennej ochronie rzepaku
preparatem Tilmor®. Rolnicy powinni
zapomnieć o skracaniu rzepaku silnymi regulatorami wzrostu, które skracają nie tylko część nadziemną ale i system korzeniowy, co prowadzi w latach
suchych do znacznych strat w plonie.
Bayer, który wprowadzał tę technologię prawie 20 lat temu, pokazuje
obecnie kolejny krok. Nowe odmiany
rzepaku potrzebują ochrony przeciw
chorobom i regulacji pokroju, a nie hamowania i silnego skracania roślin.
Nasiona rzepaku i pszenicy
Odmiany rzepaku 20 odmian głownie mieszańcowych rzepaku zostało
wysianych w terminie optymalnym
(mieszańce 50 nasion/m2; odm. liniowe 60 nasion/m2). Pomimo to wzeszło
o ok. 20% roślin mniej. Spowodowane
to było ciężkimi warunkami pogodowymi panującymi w tym czasie. Celem tego doświadczenia jest porównanie obecnych i przyszłych odmian
rzepaku oferowanych przez Bayer
CropScience i określenie ich przydatności do uprawy w tym regionie Polski. Wszystkie odmiany zostały wysiane w 4 powtórzeniach, 3 powtórzenia
z pełną ochroną fungicydową, 1 powtórzenie bez ochrony. Pod koniec
czerwca można było stwierdzić, że
odmiany z hodowli Bayer Crop Science są tolerancyjne na choroby; dopiero jednak wysokość plonu pokaże
różnice pomiędzy wariantami chronionymi i niechronionymi. Odmiany
te wprowadzone na rynek w zeszłym
roku, to: mieszańce Puncher (który
pomimo ciężkiego przebiegu pogody
zaraz po siewach bardzo dobrze się
rozwijał jesienią a także szybko „wystartował” wiosną) oraz odmiana liniowa Aixer, która charakteryzuje się
bardzo wysokim zaolejeniem.
Odmiany pszenicy Bayer mocno
inwestuje również w hodowlę i rozwój odmian pszenicy. W Sławkowie
kolejny rok są testowane odmiany –
tym razem 14. Wysiane są one w 4 powtórzeniach i – tak jak przy rzepaku – 3 powtórzenia z pełną ochroną
fungicydową oraz 1 powtórzenie bez
ochrony. Na podstawie wieloletnich
obserwacji firma zamierza wyselekcjonować najlepsze odmiany i w niedalekiej przyszłości wprowadzić je na
rynek.
Kukurydza
Celem prowadzonych doświadczeń
w Sławkowie jest pokazanie, jaka
była skuteczność zwalczania chwastów w kukurydzy za pomocą rożnych
technologii zabiegów w konkretnym
roku. Można oglądać efekty zwalczania chwastów za pomocą produktów
działających odglebowo np. Adengo® 315 SC, stosowanych w terminie
przedwschodowym i w fazie 2 liści kukurydzy. Można też zobaczyć i porównać skuteczność zabiegu robionego
w terminie powschodowym w jednym
zabiegu oraz w technologii dawek dzielonych lub technologii dwuzabiegowej.
Zawsze należy pamiętać, że zarówno
termin zabiegu, jak i rodzaj produktu – należy dobierać w zależności od
rodzaju zachwaszczenia, warunków
pogodowych oraz technologii uprawy
kukurydzy. Burak cukrowy
W zwalczaniu chwastów w uprawie
buraków cukrowych w Sławkowie realizowany jest program doświadczeń
poletkowych z Betanalem maxxPro
209 OD. Herbicyd ten wyróżnia się
nowatorskim rozwiązaniem formulacyjnym, które warunkuje wysoką skuteczność chwastobójczą i zapewnia
zwalczanie wielu gatunków chwastów.
W badanych wariantach Betanal® maxxPro stosowany jest nalistnie, metodą dawek dzielonych w zakresie od 1,0
do 1,25 l/ha. W celu kontroli samosiewów rzepaku, herbicyd stosowany jest
w mieszaninie z partnerem opartym na
matamitronie lub triflusulfuronie metylowym. Prezentowane doświadczenia
mają na celu pokazanie efektywności
zwalczania szerokiej gamy chwastów, w
tym samosiewów rzepaku, w zależności
od uwilgotnienia gleby i przebiegu warunków pogodowych.
Ziemniaki
Jednym z wielu elementów zrównoważonego rolnictwa, realizowanego przez gospodarstwo Farm Frites
Poland Dwa w Bobrownikach, jest
system wspomagania decyzji (DSS).
Jest on szczególnie istotny w ochronie
plantacji ziemniaka przed najgroźniejszymi chorobami – zarazą i alternariozą. System prognozowania pojawu
zarazy pozwala na optymalizację ilości zabiegów fungicydowych, a także
wskazuje, kiedy i jaki środek chemiczny należy zastosować.
W ramach realizowanego programu
fungicydowego, bardzo popularnym
i chętnie stosowanym na plantacjach
ziemniaka Farm Frites jest fungicyd
Infinito® 687,5 SC. Jego zaletą jest
wielokierunkowy sposób ograniczania
rozwoju zarazy ziemniaka. Dzięki właściwościom systemicznym, doskonale
chroni on rośliny ziemniaka przed zarazą na liściach i łodygach, przemieszcza się także do nowych przyrostów
roślin wyrosłych po zabiegu. W warunkach silnej presji infekcyjnej, działa też
prewencyjnie, chroniąc rośliny przed
zakażeniem, a w sytuacji, kiedy zakażenie miało już miejsce i rozwój strzępki
infekcyjnej trwa ok. 72 godzin, Infinito
hamuje jej dalszy wzrost, dzięki działaniu leczniczemu. Stosowany w dawce
1,6 l/ha zapewnia lon pełną ochronę roślin ziemniaka przed zarazą w sposób
wyjątkowo pewny i długotrwały.
Fot. Elżbieta Wawreniuk
/ 45
otwarcie obory kubiaków
28 maja 2015 r., podczas uroczystego otwarcia
nowoczesnej obory wolnostanowiskowej w Sulmowie pod adresem jej inwestorów – Mistrzów Krajowych AgroLigi 1999 Teresy i Jana Kubiaków i ich
całej rodziny, padło wiele słów uznania i gratulacji
z ust oficjeli, przedstawicieli firm i instytucji
współpracujących przy powstawaniu tego obiektu,
a także licznie przybyłych rolników z wielu stron kraju
spod znaku AgroLigi.
N
owo otwarta obora wolnostanowiskowa pomieści
300 krów. Została zaprojektowana z myślą o zapewnieniu maksymalnego poszanowania dobrostanu
zwierząt. Jest wyposażona m.in. w: halę udojową,
antypoślizgowe posadzki, wysokiej jakości maty
wypoczynkowe, klimatyzację i wagę. Warte podkreślenia jest
to, że ten nowoczesny obiekt, którego budowa i wykończenie
trwały 9 miesięcy, powstał bez dotacji unijnych, tylko wyłącznie w oparciu o środki własne oraz dzięki kredytom.
Teresa i Jan Kubiakowie – wraz z synami Piotrem i Adamem oraz synowymi – prowadzą wzorowo gospodarstwo
46 /
rodzinne, specjalizujące się w produkcji mleka. Zaczynali w 1982 r. od kilkunastu hektarów. Obecnie ich gospodarstwo – wraz z dzierżawami – liczy 150 ha i jest w pełni
zmechanizowane. Średnia wydajność stada (175 szt. krów
mlecznych) w gospodarstwie w przeliczeniu na sztukę wynosi 10,5 tys. litrów, co pozwoliło w 2014 r. wyprodukować
ponad 1,6 mln mleka i sprzedać je do SM Spomlek w Radzyniu Podlaskim. W styczniu 2015 r. Teresa i Jan Kubiak
zostali uhonorowani AgroLaurem Wolności RP w kategorii
Rolnik 25-lecia.
Fot. Elżbieta Wawreniuk
Tak Osowa Sień świętowała swoje 70-lecie
P
onad 400 gości z całego kraju, w tym przedstawicieli władz szczebla krajowego i regionalnego, 25 czerwca 2015 r. zaszczyciło swoją obecnością Hodowlę Zwierząt Zarodowych Osowa
Sień, która obchodziła uroczyście swój Jubileusz 70-lecia, połączony z otwarciem nowoczesnej fermy bydła na 700 szt. w Jędrzychowicach. Było okolicznościowe przemówienie prezesa HZZ Osowa Sień Czesława Kryszkiewicza, odznaczenia resortowe, branżowe i regionalne,
dyplomy i przypinki z wizerunkiem słynnego byka Ilona (ma tu swój pomnik), no i padło mnóstwo ciepłych słów, gratulacji i podziękowań pod adresem prezesa i załogi HZZ Osowa Sień ze
strony przybyłych gości. Blasku uroczystości dodały swymi brawurowymi występami mażoretki
i orkiestra dęta ze Stowarzyszenia Kultury Ziemi Wschowskiej oraz zespół Maraquja.
Fot. Elżbieta Wawreniuk, HZZ Osowa Sień
/ 47
AgroBiznes
8
Zmodernizowany Port nad Odrą
mln zł kosztowało Fosfan S.A.
Szczecin umocnienie firmowego
nabrzeża Portu nad Odrą wraz
z budową placów składowych. 7 lipca
2015 r. w otwarciu tej inwestycji, która pozwoli czołowemu producentowi
nawozów rolniczych i ogrodniczych
w Polsce przyjmować statki o kilka
razy większej nośności niż dotychczas,
uczestniczyli: Marszałek Woj. Zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz,
Wicemarszałek Woj. Zachodniopomorskiego Jarosław Rzepa i Prezydent
Szczecina Piotr Krzystek. Świadkami
uroczystości byli liczni partnerzy firmy
Fosfan – z kraju i za granicy, którzy przypłynęli na nią… statkiem Odra Queen.
– Do tej pory mogliśmy tutaj rozładowywać statki o maksymalnej nośności 3 tys. ton, gdyż stare nabrzeże
nie nadawało się do pogłębienia. Jego
obecna modernizacja pozwala na
przyjmowanie do rozładunku statków
o nośności 8-10 tys. ton – poinformował
podczas otwarcia Portu nad Odrą dyr.
ds. rozwoju w firmie Fosfan Mirosław
Warenik, dodając, że inwestycja w całości została sfinansowana przez Fosfan, w większości z krótkoterminowego kredytu.
Spółka Fosfan (zdobywca tytułu
Pierwszego Wicemistrza Krajowego
AgroLigi 2014), której właścicielem jest
Zbigniew Matkowski, a prezesem dr
Jacek Ciubak, nie zamierza poprzestać
na umocnieniu nabrzeża na długości
246 m. W najbliższych planach jest wybudowanie drogi dojazdowej oraz za-
daszonego magazynu o pojemności 20
tys. ton (szacowany łączny koszt ok. 3
mln zł). W związku z tym, że Unia Europejska stawia na rozwój portów, Fosfan chce skorzystać tym razem z dotacji
unijnych. By zwiększyć swoje możliwości magazynowe, spółka Fosfan wykupiła dodatkowe tereny od miasta.
Fosfan wytwarza rocznie ok. 140
Nowa inwestycja w Nagradowicach
30 czerwca 2015 r. odbyło się uroczyste otwarcie nowoczesnego Magazynu Zbożowo-Nasiennego w Oddziale
Produkcyjno-Nasiennym w Nagradowicach, który umożliwi zachowanie najwyższej jakości materiału siewnego, na
każdym etapie jego przechowywania.
M
agazyn wyposażony został w nowoczesne technologie
oparte na rozwiązaniach
firmy Pectus, a także w maszyny i urządzenia, które
pozwolą utrzymać wysoką
jakość materiału siewnego – od przyjęcia z pola,
poprzez czyszczenie, oczekiwanie na świadectwo,
zaprawianie i konfekcjonowanie. Magazynowanie odbywać się będzie w 8 silosach 300-tonowych oraz 40
silosach 30-tonowych. Silosy wyposażone są w monitoring temperatury, a także
przystosowane do przewietrzania.
Oddział
ProdukcyjnoNasienny w Nagradowicach, należy do Poznańskiej
Hodowli Roślin w Tulcach
(prezes Zdzisław Paszkiewicz, Wzorowy Agroprzedsiębiorca RP 2012), nad
którą nadzór właścicielski
sprawuje Agencja Nieruchomości Rolnych. Źródło – ANR
48 /
tys. ton wieloskładnikowych nawozów
rolniczych oraz kilkanaście tys. ton
ogrodniczych. Prezes Jacek Ciubak:
– 35-40 proc. naszej produkcji trafia
do Niemiec, Danii, krajów nadbałtyckich, a także do Włoch oraz Chorwacji.
Niemal cały eksport wysyłamy drogą
morską właśnie poprzez nasz Port nad
Odrą.
Fot. Elżbieta Wawreniuk
Dobroczyńca Roku
W tegorocznym finale ogólnopolskiego
konkursu „Dobroczyńca Roku” znalazła
się firma Tarnowskie Zakłady Osprzętu
Elektrycznego ,,Tarel’’ w Woli Rzędzińskiej, której jest Józef Sztorc, Wzorowy
Agroprzedsiębiorca RP 2014. „Tarel”. jako
jedyna w Polsce prywatna firma utworzyła Warsztaty Terapii Zajęciowej i doprowadziła do utworzenia Zakładów
Aktywizacji Zawodowej, w którym znalazło zatrudnienie
80 osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. D
ziałalność
Józefa
Sztorca pozwala na
przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu wielu osób niepełnosprawnych,
umożliwia im wyrównanie
szans życiowych w stosunku
do reszty społeczeństwa oraz
zmniejsza uczucie nieprzydatności w społeczeństwie.
Józef Sztorc: – W konkursie
,,Dobroczyńca Roku’’ wyłaniane są firmy angażujące
się w najciekawsze i najbar-
dziej wartościowe projekty
społeczne – przez filantropię
i wolontariat. O tym, że moje
przedsiębiorstwo znalazło
się finale, zdecydowali internauci, oddając na nas swoje głosy. Od lat, prowadząc
własną działalność gospodarczą, staram się pomagać
innym. Nie mogę przejść
obojętnie, kiedy widzę ludzi,
którzy nie mogą sobie sami
w życiu poradzić. Pomagam
ludziom, bo to lubię ludzi.
AgroPlatforma ODR
18
AgroLaury Wolności RP
dla Ośrodków Doradztwa Rolniczego
czerwca br., podczas uroczystości
agroligowej w Centralnej Bibliotece Rolniczej, wszystkie w kraju Wojewódzkie Ośrodki Doradztwa Rolniczego
– w uznaniu dużych zasług we wspomaganiu przemian, modernizacji oraz szeroko rozumianego postępu w rolnictwie
i przetwórstwie rolno-spożywczym w
l 1989-2014 – zostały uhonorowane statuetkami AgroLaur Wolności RP. Wręczali
je: prezes ARR Radosław Szatkowski
i wiceprezes ARiMR Jarosław Wojtowicz. Andrzej Kamasa (MODR Warszawa)
Grzegorz Mikołajczyk (PODR Szepietowo)
Beata Wszołek (ŁODR Bratoszewice)
Marek Bojarski (W-MODR Olsztyn)
Jarosław Mostowski (ŚODR Modliszewice)
Zwycięzcy AgroKlasy ODR 2014 nagrodzeni
A
Henryk Kijak (ŁODR Bratoszewice)
Leszek Piechocki i Zygmunt Grudny
(K-PODR Minikowo)
Antoni Skrabucha (LODR Końskowola)
Elżbieta Musiał (ŚODR Modliszewice)
Fot. Arkadiusz Chorąży
Sylwia Lenard (ZODR Barzkowice)
groligowa uroczystość w CBR stała
się także okazją do wręczenia pucharów zwycięzcom AgroKlasy ODR
2014 prowadzonej na łamach AGRO.
Przypomnijmy, że dwa I miejsce zdobyły: „Rada” (ŁODR Bratoszewice)
i „Lubelskie Aktualności Rolnicze”
(LODR Końskowola), zaś trzy II miejsca – „Zachodniopomorski Magazyn
Rolniczy” (ZODR Barzkowice), „Wieś
Kujawsko-Pomorska” (K-PODR Minikowo) i „Aktualności Rolnicze” (ŚODR
Modliszewice”. Nagrody – z rąk podsekretarza stanu w MRiRW Tadeusza
Nalewajka – odebrali:
Pamiątkowe zdjęcie nagrodzonych przedstawicieli ODR z całego kraju z oficjelami
/ 49
AgroPlatforma ODR
Finanse w gospodarstwie rolnym
Prowadzenie gospodarstwa rolnego w gospodarce wolnorynkowej wymaga prowadzenia rzetelnej
rachunkowości, bo tylko w oparciu o pochodzące z niej dane możemy podejmować kluczowe decyzje
o dalszym rozwoju bądź zaprzestaniu prowadzenia określonego kierunku działalności rolniczej.
C
zęsto znajdujemy wiele powodów, aby nie prowadzić
rzetelnej
rachunkowości
w gospodarstwie. Prawdą
jest, że trudno przewidzieć
ceny płodów rolnych czy koszty zakupów środków produkcji. Wydaje
nam się, że długo będziemy pamiętać wszystkie ważniejsze transakcje,
że podstawowe kalkulacje potrafimy
wykonywać w pamięci bądź na kartce, na kalkulatorze czy nawet w komputerze, wykorzystując dane odtwarzane z pamięci. W praktyce tak nie
jest. Nie pamiętamy dokładnych danych, wiele z nich pomijamy, nie doceniając ich wagi, przyjmujemy założenia niemające rzetelnych podstaw.
Warto więc podjąć trud prowadzenia
w gospodarstwie rolnym ewidencji
jego finansów.
Fot. G. Jakimiak
Jak uzyskać pełny obraz
w gospodarstwie?
Forma tej ewidencji i stopień jej
szczegółowości powinny być dostosowane do wielkości gospodarstwa,
rodzaju prowadzonej działalności rolniczej i ilości wykonywanych operacji
finansowych. Należy także przyjąć
okres rozliczeniowy (miesiąc, kwartał
czy rok) i najlepiej zacząć ewidencję
od początku najbliższego. Pierwszym
krokiem jest wtedy oszacowanie stanu wyjściowego (początkowego), nazywanego też „bilansem otwarcia”.
Wówczas trzeba zanotować stany posiadanej gotówki (w domu i w banku),
ale też stany zobowiązań i należności,
stany zapasów środków produkcji,
oszacować wartość majątku produkcyjnego oraz wartość tzw. produkcji
w toku. Następne działania to już tylko rzetelne, systematyczne zapisywanie wszystkich operacji finansowych.
Po zakończeniu okresu rozliczeniowego i jego podsumowaniu można do-
Największe możliwości zwiększania przychodów tkwią
w działalności rolniczej (wpływy ze sprzedaży płodów rolnych)
oraz w pozarolniczych sferach aktywności członków rodziny rolniczej.
konać pierwszych analiz i ocen, a także wprowadzić poprawki do systemu
ewidencji, wynikające z pierwszych
doświadczeń w jego prowadzeniu.
Pełen obraz w gospodarstwie można
sobie ukształtować dopiero po analizie całego roku, a najpełniejszy wizerunek dają analizy trzech (lub więcej)
kolejnych lat – taka jest specyfika
działalności rolniczej. Nawet uproszczona rachunkowość gospodarstwa
rolnego, bez precyzyjnego określania, które koszty i w jakiej wysokości
przypisać do poszczególnych kategorii uzyskiwanych przychodów, pozwala na oszacowanie, czy wszystkie
wydatki są racjonalne i uzasadnione,
a wpływy adekwatne do zaangażowanych w ich uzyskanie zasobów.
Analiza wydatków
Analiza wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego to
często pierwszy krok do ich racjonalizacji i szukania oszczędności. Przy
analizie wydatków na środki do pro-
AgroPlatforma ODR
dukcji rolnej dużą rolę odgrywa sezonowa zmienność cen wielu z nich.
Umiejętność przewidywania, w jakich
okresach można dokonywać najtańszych zakupów, to szansa na istotne
obniżenie kosztów. Ponadto stała analiza racjonalności zużywania środków
produkcji powinna także zaowocować
poprawą ich efektywności. Dotyczy to
szczególnie zużycia nawozów, pasz,
środków ochrony roślin i paliwa. Należy także zwrócić uwagę na koszty
związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, a w szczególności na
koszty ogrzewania domu, wody i energii elektrycznej, zużywanych zarówno
w domu jak i w gospodarstwie rolnym.
Racjonalne zmniejszanie wydatków napotyka jednak granicę, której
przekroczenie przestaje być zasadne
albo znacząco pogarsza jakość życia. Znacznie więcej możliwości tkwi
w zwiększaniu przychodów (wpływów).
Analiza przychodów (wpływów)
Największe możliwości zwiększania przychodów tkwią w działalności
rolniczej (wpływy ze sprzedaży płodów rolnych) oraz w pozarolniczych
sferach aktywności członków rodziny
rolniczej. Rzadziej w gospodarstwie
rolnym pojawiają się dochody z własności oraz najmu budynków i budowli, czyli czynsze dzierżawne, których wysokość w dużej mierze zależy
od lokalnego rynku i właściciele gospodarstw nie mają większego wpływu na ich poziom.
Działalność rolnicza prowadzona
na relatywnie niewielką skalę (a taka
jest w typowym rodzinnym gospodarstwie rolnym) może przynosić satysfakcjonujące przychody tylko wtedy,
gdy uwzględnione zostaną główne
reguły rynkowe. Po pierwsze – nie da
się skutecznie konkurować z dużymi,
towarowymi gospodarstwami w sferze produktów masowych, których
produkcja jest łatwa do zmechanizowania (podstawowe zboża, rzepak,
buraki cukrowe itp.). Po drugie – małe
gospodarstwo łatwiej może znaleźć
i zagospodarować nisze rynkowe (czyli
odkryć i zaspokoić specyficzne potrzeby określonych grup klientów) oraz,
wykorzystując swoje zasoby i dość korzystne przepisy, wejść w bezpośrednie relacje z odbiorcami swoich produktów, omijając marże pośredników
i związane z nimi zagrożenia.
Konsumenci coraz częściej szukają
na rynku produktów świeżych, wiadomego pochodzenia, często popartego certyfikatem ekologicznym.
Innym możliwym źródłem zwiększenia dochodów gospodarstwa rolnego jest praca zarobkowa lub pozarolnicza działalność gospodarcza.
Przy niemożności pełnego wykorzy-
PRZYKŁADOWE ZESTAWIENIE
PRZYCHODÓW I KOSZTÓW
Wpłaty (miesiąc, kwartał lub rok)
Tytuł wpłaty
Stan na początek okresu
= BO
Płatność obszarowa
za ubiegły rok
Sprzedaż produkcji
roślinnej (zboża, rzepak
itp.)
Sprzedaż produkcji
zwierzęcej (trzoda,
bydło itp.)
Pensja (jeżeli członek
rodziny pracuje)
Tytuł wypłaty
Zakup nawozów
Zakup środków ochrony
roślin
Zakup paliwa, opału, wody
Zakup pasz i materiału
siewnego
Zakup środków higieny,
ubrań
Zakup żywności
Podatki, ubezpieczenia
Prąd, telefony, Internet
Remonty, części zamienne
Wydatki na kulturę, prasę,
książki
Dojazdy do pracy, szkoły
Razem
kwota (zł)
stania zasobów ludzkich w działalności rolniczej, podjęcie przez któregoś
z członków rodziny pracy zarobkowej
(w jakiejkolwiek formie, również sezonowo) lub uruchomienie (najlepiej
na bazie gospodarstwa rolnego) pozarolniczej działalności gospodarczej
może znacząco poprawić sytuację finansową całości gospodarstwa.
Warto przy tym wiedzieć, że rolnik,
który prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, może nadal pozostać ubezpieczony w KRUS (chociaż
płaci wówczas podwójną stawkę)
w przypadku, gdy kwota podatku dochodowego z tytułu tej działalności
za poprzedni rok nie przekroczy określanej co roku tzw. kwoty granicznej
(za 2014 r. wynosi ona 3166 zł).
Bilans gospodarstwa rolnego
Wypracowanie nadwyżki finansowej
jest ekonomicznym celem prowadzenia działalności gospodarstwa. Nie
jest to łatwe zadanie, zwłaszcza bez
możliwości syntetycznej analizy kosztów i przychodów. Możliwość tę daje
jednak prowadzenie, nawet uproszczonej, rachunkowości. Jednym z narzędzi rachunkowych jest bilans, czyli
zestawienie składników majątkowych
gospodarstwa (majątek trwały + majątek obrotowy + środki pieniężne)
oraz wskazanie źródeł ich finansowania (kapitał własny + zobowiązania). Ale do bieżącego zarządzania
gospodarstwem bardziej przydatny
jest raczej „bilans”, rozumiany jako
zestawienie przychodów i kosztów,
a jeszcze prościej – wpłat i wypłat.
Przykładowe zestawienie przychodów i kosztów przedstawia tabela.
Różnica podsumowania wykaże
nadwyżkę bądź niedobór środków finansowych. Nadwyżka środków finansowych na koniec każdego kwartału
będzie świadczyła o tym, że gospodarstwo rolne ma płynność finansową,
a niedobór – o braku płynności finansowej. Będziemy widzieli także, jakie
składniki kosztów lub przychodów są
najbardziej znaczące.
Prowadząc rachunkowość gospodarstwa rolnego, trzeba sobie zdawać
sprawę z tego, że zawsze odzwierciedla
ona jedynie „historię”, czyli rejestruje
zdarzenia gospodarcze, które już były.
Ale to właśnie ta historia jest najlepszą
podstawą planowania finansowego.
Dobre zarządzanie to m.in. umiejętność prognozowania przepływów gotówkowych (cash flow), dzięki czemu
można unikać bodaj najgorszej sytuacji w działalności gospodarczej, jaką
jest brak możliwości spłacania bieżących zobowiązań, czyli brak płynności
finansowej. Ponadto dobrze przygotowany plan przepływów gotówkowych
pozwala na realną ocenę potrzeb kredytowych i możliwości terminowej
spłaty rat kredytowych.
Izydor Zieliński
„Lubelskie Aktualności Rolnicze”
LODR Końskowola
/ 51
AgroPlatforma ODR
AgroBiblioteczka ODR
W tej rubryce promujemy
najciekawsze wydawnictwa
tematyczne, nadesłane przez
Ośrodki Doradztwa Rolniczego.
„Małe biogazownie w gospodarstwie
rolnym”, autor – Mirosław Gruszczyński,
wydawca – ŁODR Bratoszewice
iogazownia rolnicza to instalacja
służąca do celowej
produkcji biogazu
z substancji z odchodów zwierzęcych,
biomasy roślinnej lub
organicznych odpadów pochodzących z:
gorzelni, browarów,
mleczarni, cukrowni, zakładów przetwórstwa owoców czy ubojni zwierząt).
Warto z tą publikacją się zapoznać,
jak również przed podjęciem decyzji
o ew. inwestycji przeanalizować obecną
sytuację na rynku biogazowym.
„Agroturystyka zgodna z prawem”,
autorka – Izabella Dudzińska-Krawczyk,
wydawca – ZODR Barzkowice
T
o swoiste kompendium wiedzy pod
względem organizacyjno-prawnym, przeznaczone zarówno
dla właścicieli gospodarstw agroturystycznych, jak i dla tych,
którzy mają zamiar
zabrać się za ten
rodzaj działalności gospodarczej.
„Tradycyjne nasadzenia w zagrodzie dla
zachowania bioróżnorodności”, autorka
– Jadwiga Liberska-Łuczak, wydawca
– ŁODR Bratoszewice
J
ak pielęgnować
stary tradycyjny
sad zagrodowy, jak go
założyć, gdzie kupić
stare odmiany drzew
owocowych – na te,
i wiele innych pytań, można znaleźć
wyczerpujące odpowiedzi w tej publikacji. Autorka podkreśla przy tym, że
właściwe pielęgnowanie tradycyjnych
sadów, to aktywne wsparcie dla ochrony agrobioróżnorodności.
Okładka miesiąca
Z
a najbardziej
urokliwą stronę
tytułową spośród
czasopism ODR wydanych w maju 2015 r.
wybraliśmy okładkę
miesięcznika „RADA”
(wydawca – ŁODR
Bratoszewice).
52 /
Paweł Tarasiewicz
w górnym rzędzie w środku
Fot. Han Hopman
B
Nasz człowiek
w Kanadzie
Rozmowa z Pawłem Tarasiewiczem, młodym rolnikiem, pomagającym
rodzicom w prowadzeniu dużego gospodarstwa mleczarskiego
w Pieńkach. Paweł jest absolwentem Politechniki Białostockiej.
Ukończył kierunek technika rolnicza i leśna. Miał rzadką okazję pobytu
i pracy na jednej z rolniczych wystaw w Toronto.
n Kanada może pochwalić się świetnie rozwiniętym rolnictwem, szczególnie hodowlą bydła. Organizowanych jest tam wiele
wystaw rolniczych. Jaki charakter ma
wystawa Royal Agricultural Winter Fair
w Toronto?
– To jedna z największych, kanadyjskich wystaw zwierząt organizowana
od 92 lat. Wystawiane są zwierzęta z Kanady, główne bydło mleczne, w ilości
ponad 800 sztuk, ale głównej ekspozycji towarzyszą mniejsze i krócej trwające wystawy: kóz, owiec, drobiu, gołębi,
królików i bydła mięsnego. W kategorii
bydła mlecznego wystawiane są 4 rasy:
czarno-biały i czerwono-biały holsztyn, jersey i ayshire. Wystawę zwiedzać
można przez 10 kolejnych dni. W 2014 r.
trwała od 7 do 16 listopada. Odwiedzający to oczywiście Kanadyjczycy, ale też
wycieczki hodowców z całego świata,
wśród nich była też wycieczka rolników
i lekarzy weterynarii z Polski.
n Wyjazd na taką wystawę nie jest łatwym
przedsięwzięciem i na pewno nie należy
do tanich. Jaka była Pana droga na wystawę?
– Początek był dosyć przypadkowy.
Szukałem kursu dla inseminatorów
i natknąłem się na informację o Konkursie Młodego Hodowcy. Wysłałem swoje
zgłoszenie. Po jakimś czasie nawiązano
ze mną kontakt i – po przejściu kolejnych szczebli kwalifikacji – zostałem
wybrany do pracy przy obsłudze stanowiska wystawowego kanadyjskiej firmy
Semex, której przedstawicielem w Polsce jest firma Konrad. Potem uczestniczyłem w jednodniowym szkoleniu
przygotowywania bydła do prezentacji
i w efekcie na początku listopada znalazłem się w Toronto. Nie ponosiłem żadnych kosztów związanych z przelotem
i pobytem.
n Jak organizatorzy prezentują bydło?
– Wystawa organizowana jest w zamkniętym obiekcie. Jest to kompleks
hal z boksami dla bydła, arenami, na
których dokonywana jest ocena i przeprowadzane są aukcje, a także – z powierzchniami wystawienniczymi, gdzie
prezentowane są głównie: kosmetyki
do pielęgnacji bydła, maszynki do strzyżenia, odzież używana przy prezentacji
bydła i odzież robocza.
n Był Pan wielokrotnie na Wystawie Zwierząt w Szepietowie, czym różni się od wystawy Royal Agricultural Winter Fair?
– To, co rzuca się od razu w oczy na
wystawie w Toronto, to kaliber krów.
W naszym gospodarstwie utrzymuje-
AgroPlatforma ODR
AgroKlasa ODR 2015
Fot. Paweł Tarasiewicz
W
my holsztyny i jestem do ich widoku
przyzwyczajony, ale te kanadyjskie są
znacznie większe. A poza tym duże
wrażenie robi wygląd krów oraz sposób, w jaki przygotowane są do wystawy. Przygotowanie jest perfekcyjne,
a w utrzymaniu takiego stanu przez
cały okres trwania ekspozycji pomaga infrastruktura wystawy, w tym
wydzielone pomieszczenie, w którym
krowy są codziennie myte i poddawane zabiegom pielęgnacyjnym. Regularnie są też strzyżone. Ocena bydła
wygląda podobnie do tej na polskich
wystawach, ale aukcje bydła są prowadzone w typowo w amerykańskim
stylu z błyskawicznie reagującym
i mówiącym nieprzerwanym potokiem
słów aukcjonerem. Wylicytowane ceny
za pierwiastki na aukcjach były imponujące i dochodziły do 30 tys. dolarów
kanadyjskich.
n Bydło na wystawie jest kanadyjskie, odwiedzający z całego świata, a skąd pochodzili inni wolontariusze pracujący, tak
jak Pan, na wystawie?
Fot. Paweł Tarasiewicz
– Nasza grupa złożona była z 10 osób.
Pracowałem razem z: dwoma Brazylijczykami, trzema Kanadyjczykami i jedną osobą z Nowej Zelandii. Z Europy
było nas czworo – poza mną, dwie osoby z Niemiec i jedna z Wielkiej Brytanii.
Pracowaliśmy na stanowisku firmy Semex, gdzie prezentowane były krowy
wyhodowane dzięki inseminacji kanadyjskim nasieniem, oferowanym przez
tę firmę. Krowy i stoisko były pod naszą
opieką przez 24 godziny na dobę, w czasie godzin ekspozycyjnych udzielali-
śmy również podstawowych informacji
zwiedzającym.
n Przy tak intensywnej pracy, na dodatek
zmianowej, nie było chyba zbyt wiele czasu na zwiedzanie, ale na pewno coś poza
krowami udało się zobaczyć?
–Mieszaliśmy w hotelu blisko centrum
Toronto, więc samodzielnie zwiedzaliśmy miasto. Organizatorzy zabrali nas
też na jedną z najwyższych wież na świecie, ponad 500-metrową CN Tower. Załamanie pogody i śnieżyca uniemożliwiła
planowaną wycieczkę nad Wodospady
Niagara. Mam wrażenie, że wszystko
w Kanadzie jest większe. Mówiłem już
o krowach, że są znacznie większe od
naszych, ale podobnie jest w przypadku dróg, tak szerokich, że przynajmniej
jeden pas wydaje się zbędny. Nie żałują
też betonu. Wszystkie budynki, budowle, drogi są duże i solidne. Czasami budynki stoją w takich miejscach, w jakich
w Polsce nigdy nie zostałyby pobudowane, bo niemożliwe byłoby uzyskanie
pozwolenia na budowę.
n Jakie efekty przyniósł wyjazd do
Kanady?
– Minęło niewiele czasu od mojego
powrotu, gdy zaczęliśmy wprowadzać,
do gospodarstwa rodziców kanadyjską
genetykę poprzez stosowania nasienia
firmy Semex. Po powrocie z Kanady
ukończyłem kurs inseminatora, więc
część zabiegów będę mógł wykonywać
samodzielnie.
Rozmawiał: Dariusz Gaszewski
„Wiadomości Rolnicze”
PODR Szepietowo
ramach AgroKlasy ODR
przedstawiamy sukcesywnie
– z myślą o ogólnopolskim odbiorcy – najciekawsze artykuły, które
ukazują się na łamach wydawnictw
periodycznych ODR. Zamieszczamy
też ważne, niekiedy kontrowersyjne, wypowiedzi z tychże biuletynów
w AgroSzachownicy ODR oraz
prezentacje nadsyłanych do naszej
redakcji wydawnictw tematycznych
w AgroBiblioteczce ODR. Publikujemy też najciekawszą – naszym
zdaniem – okładkę wydawnictwa
periodycznego ODR. Jest to z jednej
strony – swoista promocja działalności informacyjno-publicystycznej poszczególnych ODR na niwie
krajowej, z drugiej zaś – wzbogacenie
treści merytorycznych miesięcznika
AGRO.
Wzorem lat poprzednich – przez cały
2015 r. będzie zamieszczana i uaktualniana co miesiąc tabela AgroKlasy
ODR.
A oto zasady punktacji w rywalizacji AgroKlasa ODR 2015:
4 pkt. – przysługuje czasopismu
ODR za przedrukowany artykuł
2 pkt. – otrzymuje czasopismo ODR
za zamieszczenie w AGRO opracowania jego artykułu bądź znacznego
fragmentu artykułu
po 1 pkt. – przypada dla czasopisma ODR za przytoczoną wypowiedź
z jego łamów w AgroSzachownicy
ODR, za każde wydawnictwo tematyczne zaprezentowane w AgroBiblioteczce ODR oraz za okładkę miesiąca
AgroKlasa ODR 2015
Tabela po IV rundzie
n „Aktualności Rolnicze” ŚODR
Modliszewice – 14 pkt.
n „Lubelskie Aktualności Rolnicze”
LODR Końskowola – 13 pkt.
n „Pomorskie Wieści Rolnicze”
PODR Gdańsk – 12 pkt.
n „Wiadomości Rolnicze”
PODR Szepietowo – 12 pkt.
n „Podkarpackie Wiadomości Rolnicze” PODR Boguchwała – 11 pkt.
n „Wieś Mazowiecka” MODR
Warszawa – 11 pkt.
n „Zachodniopomorski Magazyn
Rolniczy” ZODR Barzkowice
– 11 pkt.
n „Rada” ŁODR Bratoszewice – 9 pkt.
n „Lubuskie Aktualności Rolnicze”
LODR Kalsk – 7 pkt.
n „Wieś Kujawsko-Pomorska”
K-PODR Minikowo – 7 pkt.
n „Twój Doradca – Rolniczy Rynek”
DODR Wrocław – 4 pkt.
n „Bieżące Informacje” W-MODR
Olsztyn – 3 pkt.
n „Śląskie Aktualności Rolnicze”
ŚODR Częstochowa – 3 pkt.
/ 53
AgroPlatforma ODR
Edukacja na „Ranczo” w Pstrągowej
Z Damianem Środoniem, właścicielem gospodarstwa
edukacyjnego „Ranczo” – rozmawia Małgorzata Wilk
n „Ranczo” zazwyczaj kojarzy się z Dzikim
Zachodem pokazywanym m.in. w westernach – dlaczego taka nazwa, i to
w połączeniu z prowadzeniem zagrody
edukacyjnej?
– Moje gospodarstwo to oaza natury
i w pewnym sensie dzikości, co ukazuje nam praktycznie każdy western.
Zwierzęta przebywają na 10-hektarowym terenie, gdzie mają naturalne warunki do życia. Pierwotne rancza z Dzikiego Zachodu zajmowały się hodowlą
bydła, owiec lub koni i rozciągały się
nawet na setki tysięcy kilometrów.
Nasze „Ranczo” to taka miniaturka
w porównaniu do pierwowzoru; jednak zasada funkcjonowania pozostaje
taka sama. Nasze zwierzęta żyją praktycznie bez naszej ingerencji, same się
rozmnażają, chodzą do wodopoju i
pasą się na pastwiskach, dokarmiamy
je jedynie zimą. Teren gospodarstwa
to: lasy, góry, pastwiska i łąki. Dlatego dzieci, które do nas przyjadą, mają
okazję m.in.: ugrząźć w błocie, potknąć się o korzeń drzewa wystający
z ziemi, wpaść do kałuży, poparzyć się
pokrzywami itp. Proszę uwierzyć, są
to o wiele ciekawsze atrakcje dla nich,
niż chodzenie po wybrukowanych
chodnikach i przejażdżki z rodzicami
samochodem po lesie. Styczność z
nieskażoną naturą daje dzieciom niesamowitą frajdę, a przy okazji mogą się
54 /
nauczyć czegoś nowego i ciekawego.
Stąd pomysł, aby zagrodę edukacyjną
nazwać właśnie „Ranczo”. Nie dosyć,
że nazwa jest łatwa do zapamiętania,
to utożsamia się z pierwotnym Dzikim
Zachodem.
n Jakie programy realizowane są w zagrodzie edukacyjnej „Ranczo”?
– Pierwszy program „Wypalanie traw
degradacją życia” ukazuje bioróżnorodność gatunkową roślin i zwierząt,
występujących na łąkach i w okolicy
naszego stawu. Jednocześnie za pomocą plansz pokazujemy, jak niebezpieczne i niszczące w skutkach jest
wypalanie traw. Kolejny temat zajęć
„Wszystko o ziemniaku” przedstawia,
skąd tak naprawdę biorą się frytki,
tak dobrze znane wszystkim dzieciom.
Natomiast proces uprawy i wiele ciekawostek o ziemniakach nie są już tak
oczywiste. Własna plantacja ziemniaków jest najlepszym eksponatem doświadczalnym na lekcję edukacyjną
dla najmłodszych, i nie tylko. Ostatni
temat „Poznajemy zwierzęta w tradycyjnym gospodarstwie rolnym” realizujemy dzięki grzeczności zaprzyjaźnionego gospodarstwa, w którym
uczestnicy zajęć mogą poznać tajniki
hodowli krów, trzody chlewnej, koni
i drobiu. Wiedza zdobyta podczas
lekcji edukacyjnej na wsi utrwala się
o wiele skuteczniej, niż ta wyczytana
z podręcznika, dlatego warto z niej korzystać.
n Jakie zaplecze posiada „Ranczo” do
prowadzenia zajęć edukacyjnych?
– Zapleczem jest cały teren naszego
gospodarstwa, czyli: łąka, staw rybny,
las, plantacja ziemniaków oraz obora
w zaprzyjaźnionym gospodarstwie.
Na wypadek złej pogody posiadamy
altankę, w której może się odbyć cała
lekcja edukacyjna. W takim przypadku korzystamy z małych i większych
plansz oraz prezentacji multimedialnych.
n Co Pana zainspirowało do prowadzenia
tego typu działalności?
– Kiedyś podczas wizyty pracowników PODR Boguchwała w naszym
gospodarstwie agroturystycznym dowiedziałem się o utworzeniu „Ogólnopolskiej Sieci Zagród Edukacyjnych”.
Inicjatywa ta bardzo mnie zainteresowała, gdyż lekcje edukacyjne wydawa-
AgroPlatforma ODR
n Na koniec najważniejsze pytanie. Czy
istnieją jakieś pozytywne aspekty prowadzenia zagrody edukacyjnej przez
rolnika?
ły się bardzo ciekawym elementem dla
wycieczek, które przyjeżdżały w tym
czasie do naszego Mini ZOO. Długo
się nie zastanawiając, postanowiłem
skompletować i złożyć dokumenty
aplikacyjne do sieci zagród. Podczas
całego procesu układania tematów zajęć i składania wymaganych dokumentów, dostałem bardzo duże wsparcie
od PODR w Boguchwale, za co jestem
bardzo wdzięczny.
n Zagroda edukacyjna posiada ofertę dla
dzieci szkolnych i starszej młodzieży. W
jaki sposób dociera Pan ze swoją ofertą
do tych grup?
– Magnesem dla potencjalnych
uczestników zajęć edukacyjnych na
„Ranczo” stało się nasze Mini ZOO.
Dzieci uwielbiają głaskać i karmić
oswojone lamy, daniele, owieczki i kucyki. Dlatego też podczas każdych
zajęć edukacyjnych robimy przerwę
na zwiedzanie Mini ZOO. Strona internetowa Ogólnopolskiej Sieci Zagród
Edukacyjnych (www.zagrodaedukacyjna.pl) oraz nasza prywatna strona są w dzisiejszych czasach bardzo
ważnym czynnikiem marketingowym.
Nie mniej ważnym czynnikiem są polecenia naszych dotychczasowych
klientów, z czego się bardzo cieszymy.
Zajęcia staramy się przeprowadzać
najlepiej jak potrafimy, a najlepszą
zapłatą jest zadowolenie dzieci i młodzieży, przebywających w naszej zagrodzie. Zainteresowanie zajęciami
rośnie z roku na rok, dlatego myślimy
o ciągłym rozwoju i tworzeniu kolejnych atrakcji. Planujemy poszerzać
nasze Mini ZOO o tradycyjne polskie
gospodarskie zwierzęta, aby uczestnicy zajęć edukacyjnych jeszcze realniej
dowiedzieli się, jak żyli nasi przodkowie na wsi.
n Jakie korzyści wymieniają dzieci i czego
nauczyły się, uczestnicząc w zajęciach
edukacyjnych w zagrodzie „Ranczo”?
– Na pewno już nie wierzą, że mleko i jajka powstają w Tesco… Myślę,
że każde dziecko wynosi z zajęć coś
innego. Kiedyś chłopiec, wychodząc
z obory z zatkanym nosem i twarzą,
nie mógł uwierzyć, że mleko doi się
do wiadra w takim smrodzie. Z kolei
jakiejś dziewczynce zapach w oborze
wcale nie przeszkadzał, gdyż była
zafascynowana, że mleczko – które
pije codziennie – powstaje ze ślicznej, zielonej trawki a krowa podczas
jedzenia podziwia tak piękne widoki.
Po kilkudziesięciu lekcjach z dziećmi
już nic mnie nie dziwi, wręcz sam zaczynam postrzegać pewne rzeczy inaczej niż dotychczas. Dzięki wielkiej
szczerości i bezpośredniości dzieci,
lekcje są ciekawe nie tylko dla nich,
ale i dla nas prowadzących. Dla niektórych dzieci lekcja edukacyjna na
wsi zmienia całkowicie pogląd na t,o
jak powstaje żywność. Jedni się cieszą, inni są nieco zawiedzeni. Jedno
jest pewne, stosunkowo niedługa lekcja u rolnika dostarcza więcej wiedzy
niż wszystkie plansze i ilustracje z nauczania początkowego.
– O tak! Mnie praca z dziećmi sprawia wielką przyjemność. Bardzo lubię
opowiadać o tajnikach życia na wsi i o
tym, „co w trawie piszczy”. Staram się
prowadzić zajęcia w ciekawy sposób,
aby zdobywanie wiedzy przeplatało się
z zabawą i przede wszystkim miłym
spędzaniem czasu. Dodatkowo prowadzenie zajęć wspiera mój rodzinny
budżet. Rodzice chętnie wysyłają swoje dzieci na wieś i pokrywają nieduże
koszty wyprawy, aby te dowiedziały się,
skąd się bierze żywność, którą znają tylko ze sklepowych półek. Ponadto przygoda z zagrodą edukacyjną „RANCZO”
odmieniła diametralnie moje życie,
oczywiście na lepsze. Dzięki studyjnej
wizycie w Szwajcarii zorganizowanej
przez Ogólnopolską Sieć Zagród Edukacyjnych wraz z PODR w Boguchwale,
w której miałem przyjemność uczestniczyć, najprawdopodobniej mam dziś
wspaniałą żonę Sylwię. Otóż podczas
zwiedzania pewnego bardzo starego
szwajcarskiego kościoła, pani przewodnik powiedziała; legenda głosi, że
jeśli kawaler zadzwoni dzwonem kościelnym, to w przeciągu roku się ożeni. Ja jako kawaler, nie zastanawiając
się ani chwili, zadzwoniłem dzwonem,
a donośny dźwięk przeszył wszystkich
obecnych w kościele. Po przyjeździe
ze Szwajcarii przyjaźń z Sylwią przerodziła się w prawdziwą wielką miłość.
Nie upłynął rok od wizyty w Szwajcarii,
a my wzięliśmy ślub, jesteśmy bardzo
szczęśliwi, razem prowadzimy zagrodę
edukacyjną. Śmiało mogę powiedzieć,
że początkowa przygoda z zagrodą edukacyjną przeistoczyła się w nową drogę
życia ze wspaniałą kobietą u boku.
„Podkarpackie Wiadomości
Rolnicze”
PODR Boguchwała
Fot. Archiwum Damiana Środonia
/ 55
AgroPlatforma ODR
Jak mówić
do zwierząt?
Do napisania tego artykułu
zmobilizowała mnie obserwacja
szybkich przemian, jakie zachodzą w rolnictwie i na polskiej wsi.
Na przestrzeni ostatnich lat wieś
zmieniła swoje oblicze. Przybyło
nowoczesnego sprzętu oraz nowych technologii w uprawie roślin
i w chowie zwierząt. Nastąpiła
znaczna koncentracja produkcji,
poprawa dobrostanu i wydajność
od zwierząt. Wieś swoim wyglądem coraz bardziej przypomina
miasto. Przybywa asfaltów, chodników, pięknych zagród z podwórkami wyłożonymi wzorzystymi
kostkami. Z obserwacji wynika,
że zmienił się też język, jakim się
posługujemy.
O
statnio w naszym języku
mamy wiele naleciałości,
uproszczeń (spoko, zara,
nara, itp.), tym bardziej
zapomina się o języku, jakim dawniej komunikowaliśmy się
ze zwierzętami. Rozmawiając z młodzieżą, dziećmi, a nawet z dorosłymi
mieszkańcami wsi, okazało się, że
bardzo duża grupa osób, ma problemy ze zwracaniem się do zwierząt.
Wszystko przez to, że coraz mniej jest
hodowanych zwierząt i coraz mniej
używa się języka, jakim posługiwali
się nasi rodzice, dziadowie i pradziadowie. Z językiem jest tak, jak z jazdą
samochodem, gdy się nie jeździ, to się
zapomina.
Sama doświadczyłam tego, będąc
w gospodarstwie ekologicznym na
seminarium wyjazdowym. Chciałam
przywołać konia pasącego się na okólniku. Przez pewien czas nie mogłam
tego uczynić, gdyż zapomniałam, jak
to się robi. Dodam, że więcej osób
miało z tym problem. Koń nie reagował na ich przywoływania. Wreszcie
przypomniałam sobie, jak się u mnie
w rodzinnym domu mówiło do konia.
Okazało się, że po wypowiedzeniu
3 razy cieś, koń podniósł głowę i ruszył w naszą stronę. Uświadomiłam
sobie, że to działa i nie jest to zwrot
regionalny.
Dziś w hodowli bardzo dużo uwagi
poświęca się dobrostanowi. Tymczasem porozumiewanie się ze zwierzętami jest równie ważną sprawą. Wbrew
pozorom zwierzęta nas słuchają i odpowiednio reagują. Inaczej wygląda
56 /
hodowla zwierząt w małych stadach,
gdzie jest bliski kontakt człowieka ze
zwierzęciem, a inaczej w dużych oborach i fermach, gdzie człowiek oddala
się od zwierzęcia, a jego rolę przejmuje elektronika i komputery. Jednak udomowione zwierzęta lgną do
człowieka. Znając odpowiedni język
porozumiewawczy, możemy uniknąć
wszelkich zbędnych dla nas i zwierząt
stresów przy obsłudze, przepędzaniu
i transporcie.
Jak możemy ogólnie przywoływać
zwierzęta gospodarskie, aby zareagowały i bezstresowo się zbliżyły? Zwierzęta gospodarskie: n krowa: ne nekś,
ne nekś, ne nekś lub hoł, hoł, hoł n
koń: cieś, cieś, cieś n owca: baś, baś,
baś n świnia: mali, mali mali n kura:
cip, cip, cip n gęś: dzicia, dzicia, dzicia n kaczka: taś, taś taś n królik:
truś, truś, truś n indyk: gul, gul, gul n
cielę: meciu, meciu, meciu. Zwierzęta
domowe: n pies: tupś, tupś, tupś lub
do nogi n kot: kici, kici, kici. Trzeba w tym miejscu dodać, że aby uzyskać zamierzony cel, należy zwierzęta
przywoływać spokojnie, przyjaźnie
i zachęcająco. Podobnie dziecko nie
podejdzie do nas, gdy będziemy się
do niego zwracali głośno i nerwowo,
ale z radością reaguje na miły głos
i uśmiech.
Jak komunikujemy się ze zwierzętami, chcąc je odpędzić lub przepędzić?
Zwierzęta gospodarskie: n kura:
a śsio, a śsio, a śsio! n gęś: a hula,
a hula, a hula! n kaczka: a taś, a taś,
a taś! n świnia: a ciu, a ciu, aciu! n
koń: nastąp się, wio, hejta, wista, prr!
n krowa: nawróć się, hej, puśtu, hej!
n owca: a baś, a baś, a baś! Zwierzęta
domowe: pies: do budy! n kot: a psiko, a psiko, a psiko! W tym wypadku
należy używać zdecydowanego i podniesionego głosu.
Kiedyś w gospodarstwach utrzymywano z reguły wszystkie gatunki
zwierząt, stąd też i dzieci wiejskie,
i te, co je odwiedzały, doskonale znały te zwroty i nie było z tym problemu. Większość hodowców zwraca się
do swoich pupilków po imieniu. Wymienione wyżej zwroty odnoszą się
ogólnie do poszczególnych gatunków
zwierząt. W różnych regionach mogą
one się różnić.
Należałoby dodać jeszcze, jak nazywa się mowa poszczególnych gatunków: owca – beczy, krowa – muczy
i ryczy, gęś – gęga, koń – rży, świnia
– kwiczy, kura – gdacze, ciele – beczy,
kogut – pieje, gąsior – syczy, kaczka
– kwacze, pies – szczeka, warczy, wyje
i skomli, kot – miauczy i mruczy.
Oprócz mowy bezpośredniej występuje jeszcze tzw. mowa ciała. Zwierzęta, podobnie jak ludzie, swoim
zachowaniem i wyglądem okazują
swoje radości lub niezadowolenie.
Trzeba więc bacznie obserwować,
wyciągać odpowiednie wnioski i mądrze reagować. Nasuwa się tu jeszcze
jeden wniosek: zakupując nowe sztuki, należy dowiedzieć od poprzedniego właściciela o sposobie komunikacji i postępowaniu odnośnie żywienia
i obsługi. Wtedy zwierzęta szybciej
i łatwiej się zaaklimatyzują i odwdzięczą się wydajnością.
Znajomość komunikacji, obserwacja i odpowiednie postępowanie
ze zwierzętami może przyczynić się
do ograniczenia wysiłku fizycznego,
stresów i kosztów. W obsłudze zwierząt czasami prawidłowymi zwrotami, gestami i postępowaniem można
uzyskać większy efekt, niż korzystając z urządzeń pomocowych typu poskromów czy poganiaczy.
Zawsze jednak należy zachować
zdrowy rozsądek i przestrzegać przepisów BHP przy obsłudze zwierząt,
gdyż czasami mogą być nieobliczalne. Szczególnie, gdy zostaną nagle
przestraszone, wykazują wtedy swój
instynkt zachowawczy zwierzęcia
dzikiego: kopią, bodą, gryzą i pędzą
na oślep.
Krystyna Wieczorkiewicz
„Aktualności Rolnicze”
ŚODR Modliszewice
Fot. M. Ejsmond-Mrówka
AgroPlatforma ODR
AgroSzachownica
W tym kąciku publikujemy najbardziej interesujące informacje
i opinie na aktualne tematy związane z polskim rolnictwem
i agrobiznesem, zamieszczone w poszczególnych wydawnictwach
periodycznych WODR.
Budżet rezerwowy UE na 2016
„Ostatnio Parlament Europejski
przyjął planowany na 2016 r. budżet
rezerwowy na wypadek kryzysu w rolnictwie w wys. 446,1 mln euro. Bezpośrednio jest to efektem zatwierdzenia
sprawozdania przewodniczącego komisji rolnictwa i rozwoju wsi Czesława Siekierskiego, dotyczącego współczynnika korygującego do płatności
bezpośrednich za rok 2015. W praktyce oznacza to, że płatności te za 2015
r. obniżone zostaną o 1,4 proc. w celu
sfinansowania wspomnianego budżetu rezerwowego.” – MK, „Aktualności
Rolnicze”, ŚODR Modliszewice
Spółdzielczy wkład
„Wielka chwała tym spółdzielniom
kółek rolniczych, które przetrwały
proces transformacji i dają sobie radę
w zderzeniu z gospodarką rynkową.
Szanują i wspierają kółka rolnicze,
koła gospodyń wiejskich, służą swoim członkom i środowisku, w którym
funkcjonują. Przyczyniają się do tego,
że łączne przychody sektora spółdzielczego, z całokształtu działalności w naszym kraju , wyniosły w 2013
r. 70 mld 822 mln zł. Do budżetu państwa spółdzielnie – tytułem podatku
dochodowego – odprowadziły 580
mln 432 tys. zł.– Andrzej Krawczyk,
prezes WZRKiOR w Katowicach
- w rozmowie z Maurycym Hankiewiczem, „Śląskie Aktualności Rolnicze”, ŚODR Częstochowa
Przez te ciągłe zmiany…
„Rolnicy denerwują się, że co
roku są zmiany we wnioskach, np.
dotyczących dopłat do materiału
siewnego czy płatności bezpośrednich. Ostatnim przykładem zmian
było wprowadzenie wymogu zazielenienia i dywersyfikacji upraw po dokonaniu zasiewów jesiennych. Wielu
rolników, w związku z często występującymi suszami w naszym rejonie,
w 100 proc. obsiali powierzchnie swoich pól na jesień. Dlatego też wiosną
byli zmuszeni do zaorania części ozimin, aby spełnić wymóg zazielenienia
i dywersyfikacji upraw.” – Jaremiusz
Konieczny, członek Rady Powiatowej
Lubuskiej Izby Rolniczej – w rozmowie z Grażyną Duhan, „Lubuskie Aktualności Rolnicze”, LODR Kalsk
Czas na poplony
„Wielu rolników odchodzi od poprawnego zmianowania na polu,
uprawiając mało roślin motylkowych
na konto dużej ilości zbóż. Powoduje
to, że gleby stają się ubogie w niektóre pierwiastki, tracą swoją strukturę i
są rezerwuarem chorób. I tu rozwiązaniem jest uprawa poplonów. (…)
Jednak wprowadzenie
kombajnowego zbioru zbóż, a co za tym idzie,
długi okres pozostawania zboża na
polu, aż do osiągnięcia przez nie
pełnej dojrzałości, spowodowało, że
jest zbyt mało czasu na uprawę poplonów. Pewnie zupełnie by o nich
zapomniano, gdyby nie wprowadzenie programu rolnośrodowiskowego,
który gwarantuje dopłatę do zasianego poplonu. Za każdy hektar poplonu
utrzymany do wiosny, można otrzymać pieniądze. Jest to tzw. rekompensata za to, że rolnik chce działać
na rzecz ochrony środowiska”. – Wioletta Ostrzyżek, „Lubelskie Aktualności Rolnicze”, LODR Końskowola
Słoma jako nawóz
„Rolnicy po żniwach stają wobec
pytania: przeznaczyć słomę na nawóz
czy sprzeda? W obliczu wzrastających
cen nawozów mineralnych warto więc
zwrócić uwagę na wartość nawozową
słomy. Dostarcza ona nie tylko wielu
składników pokarmowych, ale jest
również cennym źródłem substancji
organicznej, z której powstaje później
próchnica, będąca wskaźnikiem żyzności gleby. Przeciętnie na obszarze
1 ha powstaje ok. 5 ton słomy zbóż
ozimych i słomy rzepakowej. Słoma
zawiera ok. 90 proc. suchej masy, więc
taka jej ilość dostarcza glebie średnio: 30 kg azotu, 12 kg fosforu, 60 kg
potasu, 7 kg magnezu, 17 kg wapnia
oraz szereg mikroelementów.” – Halina Grochala, „Zachodniopomorski
Magazyn Rolniczy”, ZODR Barzkowice
400 wrogów kukurydzy
„400 patogenów odpowiadających za rozwój chorób zagraża polskim uprawom kukurydzy. Najliczniejszą oraz najgroźniejszą grupą
są grzyby patogeniczne, chociaż w
ostatnich latach coraz większą aktywnością wykazują się wirusy oraz
bakterie. W sprzyjających warunkach
mogą doprowadzić do strat w wysokości plonu ziarna ok. 10-15 proc. w
skali kraju. Znacznie poważniejsze są
straty pośrednie związane ze spadkiem jakości produktu finalnego lub
surowca, jak również z możliwością
jego skażenia przez mikotoksyny –
ich zawartość poddawana jest rygo-
rystycznej kontroli.” – Małgorzata
Stempniak, „Twój Doradca – Rolniczy Rynek”, DODR Wrocław
Chrońmy bez chemii
„Aby zmniejszyć ryzyko porażenia przez choroby i szkodniki oraz
wzmocnić kondycję uprawianych warzyw, możemy stosować bezpieczne
dla naszego zdrowia preparaty roślinne. Należą do nich: gnojówki, wywary, wyciągi i napary przyrządzane z
roślin zawierających związki hamujące rozwój chorób, żerowanie szkodników i działające odstraszająco. Służą
one do podlewania lub opryskiwania
roślin. Można je stosować przez cały
okres wegetacji, profilaktycznie lub w
czasie występowania chorób i szkodników.” – Barbara Porowska, „Wiadomości Rolnicze”, PODR Szepietowo
Prawdomówny jak… bartnik
„Do dzisiaj przetrwały zaledwie ślady po dawnej świetności bartnictwa.
Ostatnie drzewa bartne, relikty przeszłości, dożywają swoich dni. Żywa
pozostaje jednak tradycja, na którą chętnie powołują się współcześni
pszczelarze. Do legendy urósł zwrot
„prawdomówny jak bartnik” – wywodzący się z faktu, iż bartnik zwolniony był ze składania w sądzie przysięgi
„na Boga”, gwarantującej prawdziwość zeznań W języku pszczelarskim
do dzisiaj ul z rodziną pszczelą nazywany jest pniem. Powszechne jest
również przekonanie o świętości i
szlachetności pszczół, czego dowodem jest choćby fakt, iż pszczoła
umiera, rodzina pada, ale nigdy nie
zdycha. Po ponad 100-letniej przerwie
bartnictwo przeżywa jednak swoisty
„renesans”. Zapoczątkowany przez
WWF Polska projekt przywracania
braci w Lasach Spalskich znalazł licznych naśladowców. Ostatnią inicjatywą tego rodzaju jest - realizowany
przez Regionalną Dyrekcję Lasów
Państwowych – program restytucji
bartnictwa w 4 kompleksach leśnych
Polski
północno-wschodniej.”
–
Agnieszka Witkiewicz, „Bieżące Informacje”, W-MODR Olsztyn
Dlatego warto jeść jeżyny
„Czarna malina, ożyna, ostrężyna – pod takimi nazwami kryje się
popularna jeżyna. Najlepiej jeść je
na surowo. Odpowiednie są również
na soki, nalewki, konfitury czy galaretki. Warto docenić nie tylko ich
specyficzny słodkawo-kwaśny, nieco
cierpki smak, ale także właściwości
zdrowotne. Zawierają one bowiem
bardzo dużo witaminy E (witaminy
młodości) i C (szklanka owoców to
połowa dziennego zapotrzebowania),
ponadto – witaminy z grupy B oraz
prowitaminę. Znajdziemy w nich:
potas, fosfor, żelazo, magnez i wapń
oraz cenne garbniki, flawonoidy i
kwasy organiczne. Jeżyny to również
wartościowe źródło przeciwutleniaczy, które wymiatają z organizmu
/ 57
AgroPorady Domowe
PORADY CZYTELNIKÓW
W dużych jabłkach odcinamy górę i wydrążamy środki. Rozgniatamy pierniczki
(zwykłe) dodajemy miód, orzechy, cynamon i trochę adwokata lub amaretto. Powstałą masę wkładamy do środka jabłek,
przykrywamy górą jabłka i do piekarnika.
Smacznego! Przepis przekazała nam
Dorota Kowalczyk z Siewierza, która
w nagrodę otrzymuje książkę poradniczą.
DOMOWE RECEPTY
• jeżeli do ciasta na pierogi dodamy trochę oliwy lub oleju, ciasto będzie miękkie i elastyczne
• kwiatów doniczkowych, które kupiliśmy, nie przesadzamy od razu, musimy dać im
2-3 tygodnie na zaaklimatyzowanie się w nowym miejscu
• pieczywo tostowe dłużej pozostanie świeże, jeśli będziemy je przechowywać w lodówce
• piersi z kurczaka będą bardziej chrupiące, jeśli tradycyjną panierkę z bułki tartej zastąpimy
mąką kukurydzianą
ROŚLINY OGRODOWE ODSTRASZAJĄCE KOMARY
PLECTRANTHUS (ZWANY KOMARZYCĄ) – roślina pnąca, której główną ozdobą są dwukolorowe
liście, zielone z białymi lub jasnozielonymi brzegami. Czasami pojawiają się małe, kremowe
kwiatuszki. Możemy ją sadzić w donicach, jak i bezpośrednio do gleby. Dobrze sprawdza się
w donicach wiszących oraz przy ścianach i murkach.
KOCIMIĘTKA – bylina osiągająca 35-40 cm wysokości. Kwitnie dość długo, od lipca do września.
Roślina ta polecana jest osobom nieposiadającym koty, ponieważ jest bardzo lubiana przez te
zwierzęta i często przez nie podgryzana. Kocimiętka tworzy gęste zarośla i wydziela zapach,
którego komary nie znoszą.
MIRT – dekoracyjna i wiecznie zielona roślina, która ma małe i skórzaste liście, zaś kwiaty białe
i bardzo liczne. Czasami pojawiają się na niej małe, jadalne jagody. Mirt polecany jest w miejsca
słoneczne, przewiewne, o dostatecznej przestrzeni do wzrostu (osiąga nawet 2 m wysokości).
DRZEWA TO NASI PRZYJACIELE
Wywary i nalewki sporządzane z różnych
drzew oddziaływają na schorzenia
w naszym ciele, zaś energie rozmaitych
gatunków drzew są pomocne w różnych
duchowych, psychicznych i fizycznych
problemach.
BRZOZA – obdarzy nas przede
wszystkim dobrym samopoczuciem,
uspokoi i pocieszy. Kiedy stoimy przed
trudnym i pozornie nierozwiązywalnym
problemem, zwróćmy się po pomoc
właśnie do brzozy. Medytując w jej cieniu,
odkryjemy nowe możliwości do działania,
znajdziemy niezauważony dotąd sposób
na wybrnięcie z sytuacji. Poczujemy
przypływ dobrych pomysłów i wyraźne
rozbudzenie intuicji.
BUK – wpływa pozytywnie na
nasze myśli, jest zatem doskonałym
pocieszycielem w każdym stresie.
Łagodzi napięcia i poprawia humor.
Potrafi oczyścić nas z bólu po ciężkich
przejściach i zasilić chęcią do życia.
W kontakcie z tym drzewem odnajdziemy
nowe bodźce do działania, a na swoje
problemy spróbujemy spojrzeć z pewnym
dystansem.
SURMIA (CATALPA) – drzewko dorastające nawet do kilku metrów
wysokości, o dużych, dekoracyjnych liściach i białych kwiatach
pojawiających się na przełomie lipca i sierpnia. Rośnie dość wolno i lubi
miejsca słoneczne. Polecana jest tylko w ogrodach o dużej ilości wolnej
przestrzeni oraz przy alejkach spacerowych.
BAZYLIA – znamy różne odmiany tej rośliny, ale wszystkie mają
wspólną cechę, są bardzo aromatyczne. Bazylię sadzimy w doniczkach
i ustawiamy w takich miejscach, by jej zapach roznosił się w obszarze,
w którym chcemy mieć spokój od komarów. Rośnie bardzo szybko
i jest niezastąpionym dodatkiem do wielu dań, szczególnie kuchni
włoskiej.
MYJEMY PRALKĘ
• Przynajmniej raz w miesiącu wlewamy do pralki szklankę octu i nastawiamy puste pranie na ok.
1 godzinę – najlepiej jakiś program z wysoką temp. 60 stopni. Ocet odświeży ją, zdezynfekuje i wypłucze nagromadzone resztki proszku. Jeśli pralka jest bardzo brudna, napełniamy ją
gorącą wodą, 8 litrami octu i nastawiamy na ok. 10-15 minut. Po tej operacji wyłączamy ją
i pozostawiamy na noc, a rano wypuszczamy wodę i nastawiamy pustą pralkę (bez detergentów)
na pełen cykl.
• Kołnierz pralki czyścimy szmatką nasączoną w occie lub w środku do mycia pralek, zaś szufladę
na proszek szorujemy jakimś mocnym detergentem.
• Nie będziemy mieli problemu z osadzaniem się proszku i powstawaniem szlamu
w niedostępnych miejscach, jeżeli będziemy używać częściej płynów do prania. Jeśli zaś
używamy proszki, to wsypujmy je bezpośrednio do bębna (jeśli nie mamy prania wstępnego).
Pamiętajmy również zasadę, że więcej nie znaczy lepiej – nie używajmy proszku, czy płynu
w większych ilościach niż to podaje producent na opakowaniu.
• Filtr w pralce czyścimy przynajmniej raz na dwa miesiące.
• Po każdym praniu zostawiamy otwartą pralkę i wysuniętą szufladkę tak, by wyschła, zwłaszcza
na noc.
PRAWDA W OCZACH
Oczy zdrowego człowieka mogą być brązowe, niebieskie albo barwy
będącej mieszaniną tych dwóch kolorów. Wszystkie inne, to oznaka
zatrucia organizmu. Zieleń sygnalizuje brak wewnętrznej równowagi.
Czasem oczy zmieniają kolor, np. niebieskie u miłośnika niezdrowego
jedzenia brązowieją, a orzechowe jaśnieją na zdrowej diecie. Kolor
zdradza też predyspozycje do chorób. Niebieskoocy są bardziej narażeni m.in. na chorobę wrzodową, reumatyzm, artretyzm, a także niedomagania serca i krążenia, choroby tarczycy, nerek, układu oddechowego oraz alergie. Szare i zielone oczy zdradzają skłonność do gromadzenia toksyn w układzie nerwowym i pokarmowym oraz kłopotów
z trawieniem. Brązowe i czarne oczy świadczą o predyspozycjach
do schorzeń układu dokrewnego, kamicy nerkowej i nerwicy, nadprodukcji żółci i miażdżycy. Zamglone oczy są oznaką słabej odporności,
zaczerwienione białka to sygnał braku witamin, czarne kreski bie-
58 /
gnące w stronę źrenicy wskazują na zaburzenia przemiany materii,
niewielkie płytki na brzegu tęczówki na podatność na choroby
reumatyczne, zaś wąskie pierścienie wokół tęczówki na zaburzenia
przyswajania wapnia. Powieki opuchnięte i zsiniałe mogą świadczyć
o nieprzespanej nocy lub płaczu. Jeśli jednak opuchlizna oczu nie jest
spowodowana żadnym z nich, może to być spowodowane kłopotami
z nerkami. Gdy opuchlizna widoczna jest tylko na górnej powiece, to
znak, że cierpimy na schorzenia woreczka żółciowego. Jeśli na powiekach dostrzegamy żółte cętki lub białe grudki, zbadajmy swój poziom
cholesterolu, bo tego typu zmiany świadczą, że jest on stanowczo za
wysoki. Samodzielne rozpoznanie dolegliwości trzeba używać z umiarem, dlatego, jeśli coś Państwa zaniepokoi, skonsultujmy się z irydologiem bądź odwiedźmy swojego lekarza rodzinnego.
Pokaz florystyczny w Broniszach:
Jeżeli kochać, to nie indywidualnie…
Johann
Obendrauf
W
zorganizowanym 31 maja 2015 w hali kwiatowej WR-SRH Bronisze tradycyjnym pokazie
florystycznym, tym razem pod zawołaniem
„Jeżeli kochać, to nie indywidualnie…”, wzięło udział troje mistrzów florystyki: Johann
Obendrauf (Austria), Hana Kindelmannova Sebestova
(Czechy) i Przemysław Biegaj (Polska). Oprócz całego
bogactwa kwiatów (eustoma, hortensje, cantedeskia, gerbery, goździki, róże i anturium) tym razem dominującym
dodatkiem florystycznym okazał się bardzo modny w tym
sezonie filc, który był wykorzystywany zarówno do two-
Hana Kindelmannova
Sebestova
Przemysław Biegaj
rzenia biżuterii, do wykańczania bukietów, jak i do robienia kryz. Artyści chętnie też sięgali po zieleń dekoracyjną:
liście orzecha, liście paproci czy trawy.
Podczas pokazu na oczach wieloosobowej widowni
wykonano m.in.: kilkanaście wiązanek ślubnych, bukiety okolicznościowe, dekoracje stołów oraz samochodów
pary młodej. Ciekawym uzupełniającym elementem pokazu okazały się także duże formy dekoracyjne ogrodów,
loggi czy tarasów.
Fot. Elżbieta Wawreniuk
/ 59
AgroMagazyn
Prezentujemy Kwatery na Medal 2015
Wzorem lat poprzednich trwa konkurs agroturystyczny „Kwatery na Medal 2015, którego
organizatorem – obok redakcji AGRO – jest
Telewizja Interaktywna AgroNews. W ramach
konkursu zaprezentujemy w kolejnych numerach AGRO – oraz na www.agronews.com.
pl wizytówki 16 gospodarstw agroturystycznych, dysponujących interesującymi ofertami
miłego i czynnego spędzenia wypoczynku na
łonie natury. Następnie – podobnie jak
w latach ubiegłych – Czytelnicy AGRO
i Internauci wybiorą w drodze plebiscytu
Kwaterę na Medal 2015.
W
niniejszym AGRO (patrz
okładka) przedstawiamy
kolejne dwa gospodarstwa agroturystyczne zakwalifikowane do konkursu: Zamostowo, woj. lubuskie i Dom pod
Kasztanami, woj. łódzkie.
Przypominamy, że zaprezentowaliśmy już gospodarstwa
agroturystyczne: w AGRO 4
– Agrohippika, Kondratów, woj.
dolnośląskie oraz Nad Jeziorem
Sopień, Mały Głęboczek, woj.
kujawsko-pomorskie oraz
w AGRO 5 – Polana i Skarpa,
Lipowiec, woj. lubelskie oraz
Ułańska Zagroda, Załom, woj.
zachodniopomorskie.
AgroZaproszenia
 Senacka Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi – na konferencję „Rola samorządu terytorialnego, rolniczego
i związków rolniczych w rozwoju rolnictwa i obszarów
wiejskich – 25 lat doświadczeń”
 Zarząd Unii Producentów i Pracodawców Przemysłu
Mięsnego – na sympozjum branżowe oraz Galę 10-lecia UPEMI
 Organizatorzy – na międzynarodową konferencję podsumowującą realizację Projektu ProOptiBeef
 Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie – na finał XV edycji ogólnopolskiego konkursu „Sposób na
Sukces”
 Stowarzyszenie Rzeźników i Wędliniarzy RP – na wydarzenie pn. „Mięsna Arena” w Gubinie
 ARiMR – na dziennikarski wyjazd studyjny połączony z odwiedzinami trzech grup producentów owoców
i warzyw z woj. łódzkiego i mazowieckiego
 Marszałek Województwa Podlaskiego i PODR Szepietowo – na seminarium podsumowujące konkurs Podlaska AgroLiga 2015 w Białymstoku
 Zarząd Województwa Podlaskiego w Białymstoku – na
Międzynarodową Praktyczno-Naukową Konferencję
„Innowacyjne gospodarstwa wiejskie” w „Ziołowym
Zakątku” w Korycinach
 Zarząd Hodowli Zwierząt Zarodowych Osowa Sień
– na obchody Jubileuszu 70-lecia HZZ Osowa Sień
 Zarząd Rynku Hurtowego Bronisze oraz Zarząd
Stowarzyszenia Kupców i Producentów Rolnych
w Broniszach – na Galę 20-lecia Rynku Hurtowego
Bronisze
 PPHU„Bogdan” Bolesławowo – na uroczystość 20-lecia firmy
 Bayer CropScience – na doroczne spotkanie polowe
w Centrum Doradztwa Rolniczego w Sławkowie oraz
w gospodarstwie Farm-Frites Poland w Bobrownikach
 Fosfan S.A. Szczecin – na otwarcie przebudowanego
firmowego Portu Nad Odrą
 Zarząd Krajowej Spółki Cukrowej S.A. – na Dni Pola
2015 w Zakładzie Nasienno-Rolnym w Łagiewnikach
k. Kruszwicy
 Prezes Zarządu KZSM Zw. Rew. oraz Prezes Zarządu Grupy Mlekovita – na VIII Światowy Dzień Mleka
w Polsce Ogólnopolskie Święto Mleka w Wysokiem
Mazowieckiem
60 /
 Gospodarstwo Pasieczne „Sądecki Bartnik”, Stowarzyszenie „Nasza Ziemia Grybowska” i Karpacki Związek Pszczelarzy – na XXIV Biesiadę u Bartnika oraz na
konferencję nt. „Pomóżmy pszczołom – pszczoły pomogą nam” w Stróżach
 Prezes KRUS Artur Brzóska – na konferencję podsumowującą V Ogólnopolski Konkurs Plastyczny dla
Dzieci „Bezpiecznie na wsi – zwierzaki to nie pluszaki!”
i spotkanie z laureatami
 Rada Nadzorcza i Zarząd Kliniki Uzdrowiskowej „Pod
Tężniami” im. Jana Pawła II – na uroczystości związane z obchodem 25-lecia Spółdzielni Usług Medycznych
w Ciechocinku
 Warszawski Rolno-Spożywczy Rynek Hurtowy S.A.
Bronisze – na Wiosenny Pokaz Florystyczny „Jeżeli
kochać, to nie indywidualnie…”
 Burmistrz Sokółki – na Dni Sokółki 2015, połączone
z „Różnorodnością kulinarną i kulturową Podlasia”
 Marszałek Województwa Opolskiego i Dyrektor
OODR Łosiów – na podsumowanie konkursu AgroLiga 2015: Najlepszy Rolnik Indywidualny oraz Najlepsza Firma Przetwórstwa Rolno-Spożywczego i Usług
Rolniczych w woj. opolskim
 Marszałek Województwa Podkarpackiego i Dyrektor
PODR Boguchwała – na Dni Otwartych Drzwi oraz XVII
Regionalną Wystawę Zwierząt Hodowlanyh w Boguchwale
 PODR Szepietowo – na XXII Regionalną Wystawę
Zwierząt Hodowlanych i Dni z Doradztwem Rolniczym w Szepietowie
 K-PODR Minikowo – na XXXVI Dni Otwartych Drzwi
w Zarzeczewie oraz na XXXVIII Międzynarodowe Targi Rolno-Przemysłowe AGRO-TECH i XVI Regionalną Kujawsko-Pomorską Wystawę Zwierząt Hodowlanych w Minikowie
 KFMR „Krukowiak” – na VI Biesiadę dla Przyjaciół
w Redczu Krukowym
 Starostwo Powiatowe w Sierpcu oraz Zespół Szkół
Centrum Kształcenia Rolniczego w Studzieńcu – na
Sierpeckie Dni Rolnika w Studzieńcu
 Jan Drabina, Wicemistrz Krajowy AgroLigi 2014 – na
uroczystość rodzinną w Noskowie
 SM Mlekpol – na Dzień Dziecka z Mlekpolem w Grajewie i Kolnie
Dziękujemy
TRANS-RO
R
S
O
N
L
A
R
T
Grażyna i Andrzej Remisiewicz
GENERALNY AgroLaur
DYSTRYBUTORWolności RP
woj
AgroPartner 25-lecia
NAWOZÓW
H Krajowy AgroLigi 2011
MINERALNYCMistrz
MELASOWANYCH
WYSŁODEK
Grażyna i Andrzej
Remisiewicz
AUTORYZOWANY DYSTRYBUTOR NAWOZÓW MINERALNYCH
Firma TRANS-ROL z wieloletnim doświadczeniem, mająca siedzibę w woj. podlaskim, zaopatruje w:
NAWOZY, Ś.O.R., KOMPONENTY PASZOWE, WYSŁODKI
największe przedsiębiorstwa rolne w kraju.
Kontakty opierają się na zaufaniu oraz profesjonalnym doradztwie i obsłudze.
ZAPRASZAMY DO WSPÓŁPR
WŁAŚCICIELI GOSPODARST
WSPÓŁPRACUJEMY ZROLNYCH,
NAJLEPSZYMI
FIRMY HANDLO
OFERUJEMY KONKURENCYJNE CENY
ZAPRASZAMY:
ZAPEWNIAMY PROFESJONA
Kruszewo Wypychy
18-218 Sokoły
DORADZTWO I OBSŁUGĘ
Zachęcamy
do składania niezobowiązujących zapytań cenowych: [email protected]
SPRZEDAŻ
DETALICZNA
TOWAR DOSTARCZAMY NA TE
- tel. 86/ 476 31 63
ZAPRASZAMY
CAŁEGO KRAJU,
OFERUJEM
Kruszewo Wypychy
MATERIAŁY BUDOWLANE
tel. 602 452 861
tel. 668 118 243
18-218 Sokoły
- tel. 602 542 861
tel. 664 430 121
KONKURENCYJNE
CENY.
DZIAŁ SPRZEDAŻY
DETALICZNEJ
NAWOZY SPRZEDAŻ
HURTOWA
86/4763 163
- tel. 664 430tel.
121
WYSŁODKI SPRZEDAŻ HURTOWA
WŁAŚCICIEL FIRMY
- tel. 668
118 243
Andrzej
Remisiewicz
tel. 604 167 434
www.trans-rol.pl
e-mail: [email protected]
DZIAŁ SPRZEDAŻY
MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH
DZIAŁ SPRZEDAŻY
HURTOWEJ – NAWOZY, WYSŁODKI
DZIAŁ SPRZEDAŻY PASZ,
Ś.O.R. DODATKÓW PASZOWYCH
DORADCA HANDLOWY
tel. 668 118 242
tel. 537 576 555
ZŁOTY
LAUR
20-lecia AgroLigi
EuroCertyfikat 2011
Kruszewo Wypychy
ZAMOSTOWO
w sercu
nad jeziorem Kursko,
cznego w Zamostowie zaspokoją potrzeby zarówno
sty
ury
rot
Ag
twa
ars
Gospod
okolica
apraszamy do naszego jne położenie naszego domu i malownicza miłośników aktywnego wypoczynku.
i
cy
ak
jak
,
Atr
ku
iej.
ieł
sk
zg
bu
go
Lu
ejskie
Ziemi
mysłu. Miłośnicy
poczynku z dala od mi
nalewki własnego po ić na rowerze,
dz
tych, którzy szukają od jedzenia polecamy potrawy z dziczyzny i
jeź
ować, spacerować,
Dla smakoszy dobrego mogą uprawiać sporty wodne, pływać, wędk intona, bilard, bule, darta i piłkarzyki.
u
ca do
, ping-ponga, badm
aktywnego wypoczynk
zabaw dla dzieci i miejs
ę, koszykówkę, tenisa
wk
tkó
sia
ą,
żn
no
ę pod drzewem, plac
kę
pił
wk
śta
.
hu
we
ie,
zo
śc
ns
mo
a także grać w:
pla
po
gry
na
ewniamy: leżaki
yty w saunie oraz
Dla pełnego relaksu zapzimowej polecamy: narty biegowe, kuligi, wiz
rze
po
W
.
biesiadowania
Z
zyrzecz, woj. lubuskie
stowo 1, 66-300 Międ
mo
Za
,
cz
wi
ato
Ign
, www.zamostowo.pl
Alina i Ryszard
: [email protected]
ail
e-m
6,
60
9
74
1
60
,
tel. 95 741 97 93
Kwatery na medal
N
DOM POD KASZTANAMI
asze gospodarstwo
po
terenie Bolimowskieg łożone jest nad rzeką Rawką, we ws
i Ruda (niecałe 80 km
kuchnia, przyjazna o Parku Krajobrazowego. Kameralne
atmosfera – gwarantu
pokoje z łazienkami od Warszawy) na
, sm
Miłośnicy natury bę
ją
dą mogli nacieszyć świetny wypoczynek z dala od wielkom aczna domowa
w towarzystwie nasz
się pięknem tego ma
iej
ych pupili –
lowniczego miejsca skiego zgiełku.
na ognisko, wypoży
, a także pobyć
czalnię sprzętu rek koni, psów i kotów. Dla naszych gośc
i
przejażdżki na kucy
kach, a dorosłym jaz reacyjnego, salę kominkową i telewizy udostępniamy: grill, miejsce
koniach.
dę konną dla początk
jną
ujących i zawansow . Dzieciom proponujemy
anych na dobrze uło
żonych
tel. 46 835 13 04, 602
35
Małgorzata Prus, Ru
da 8, 96-100 Skiernie
wice, woj. łódzkie
80 51, e-mail: [email protected]
dompodkasztanami.c
om.pl, www.dompod
kasztanami.com.pl

Podobne dokumenty