Marian Szarek Zespół Szkół im. Jana Pawła II w

Transkrypt

Marian Szarek Zespół Szkół im. Jana Pawła II w
Marian Szarek
Zespół Szkół im. Jana Pawła II
w Brzostku jako kontynuator
tradycji oświaty rolniczej
na Ziemi Brzosteckiej
1958 – 2008
Brzostek - Klecie 2008
Wydawca:
Zespół Szkół im. Jana Pawła II w Brzostku
Druk sfinansowano z Programu Integracji Społecznej
w ramach Poakcesyjnego Programu Wsparcia Obszarów Wiejskich
Zdjęcia:
Zbiory prywatne, archiwum Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Brzostku
Projekt okładki i przygotowanie do druku:
Józef Nosal
ISBN: 978-83-7631-005-3
Druk i oprawa:
Mała Poligrafia Redemptorystów w Tuchowie
„...podjęliście się wielkiego zadania przekazywania wiedzy
i wychowania powierzonych Wam dzieci i młodzieży...”
Jan Paweł II, Łowicz, 14 VI 1999 r.
Spis treści
Słowo wstępne.................................................................................................8
Rozdział
Historia Ziemi Brzosteckiej w zarysie............................................................. 12
Rozdział II
Szkolnictwo rolnicze funkcjonujące w czasie II wojny światowej.................... 18
1.Uwagi ogólne..................................................................................................18
2.Publiczna Obwodowa Szkoła Zawodowa dla młodzieży rolniczej......................19
3.Uwagi końcowe..............................................................................................21
Rozdział III
Szkolnictwo rolnicze w latach 1946-1951...................................................... 22
1.Uwagi wstępne...............................................................................................22
2.Typy szkół i ich struktura organizacyjno – programowa..................................23
3.Działalność dydaktyczno – wychowawcza i opiekuńcza Państwowego
Koedukacyjnego Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego..................................25
4.Działalność dydaktyczno – wychowawcza i opiekuńcza Państwowego
Liceum Rolniczego – I stopnia .......................................................................33
5.Działalność dydaktyczno – wychowawcza i opiekuńcza Państwowej Szkoły
Praktyków Specjalistów w zakresie handlu rolnego dla zaopatrzenia wsi.........38
6.Działalność dydaktyczno – wychowawcza i opiekuńcza Państwowej Szkoły
Praktyków Specjalistów w zakresie instruktor i organizator rachunkowości
spółdzielni produkcyjnych..............................................................................44
7.Uwagi końcowe..............................................................................................49
Rozdział IV
Środowiskowe szkoły rolnicze........................................................................ 51
1.Uwagi ogólne..................................................................................................51
2.Szkoła Przysposobienia Rolniczego w Siedliskach Bogusz...............................52
3.Szkoła Przysposobienia Rolniczego w Grudnej Górnej.....................................55
4.Zasadnicza Szkoła Rolnicza w Grudnej Górnej...............................................63
5.Uwagi końcowe..............................................................................................69
Rozdział V
Struktura organizacyjno–programowa szkół funkcjonujących w latach
1958-2008 ze szczególnym uwzględnieniem ilościowego rozwoju
i wybiórczej ich charakterystyki ................................................................... 71
Uwagi wstępne...............................................................................................71
1.Dwuzimowa Szkoła Rolniczo – Gospodarcza i Rolnicza...................................71
2.Zasadnicza Szkoła Rachunkowości Rolnej......................................................77
3.Zasadnicza Szkoła Rolniczo-Gospodarcza (Zasadnicza Szkoła Zawodowa
w zawodzie rolnik ze specjalnością wiejskie gospodarstwo domowe)................83
4.Technikum Rolnicze – 3 letnie (Technikum Zawodowe w zawodzie
technik rolnik)...............................................................................................89
5.Technikum Rolnicze 5-letnie (Technikum Zawodowe w zawodzie
technik rolnik)...............................................................................................94
6.Zasadnicza Szkoła Mechanizacji Rolnictwa (Zasadnicza Szkoła Zawodowa
w zawodzie mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych)......................100
7.Zaoczne Technikum Rolnicze (Zaoczne Technikum Zawodowe w zawodzie
technik rolnik) ............................................................................................105
8.Liceum Zawodowe w zawodzie rolnik specjalizacja wiejskie gospodarstwo
domowe ......................................................................................................110
9.Liceum Agrobiznesu w zawodzie technik agrobiznesu...................................113
10. Liceum Ogólnokształcące...........................................................................117
11. Liceum Profilowane o profilu ekonomiczno-administracyjnym....................121
12. Technikum w zawodzie technik żywienia i gospodarstwa domowego...........125
13. Technikum w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa..............................128
14. Zasadnicza Szkoła Zawodowa w zawodzie kucharz małej gastronomii.........132
Uwagi końcowe..........................................................................................135
Rozdział VI
Działalność dydaktyczno-wychowawcza i opiekuńcza szkoły w latach
1998-2008................................................................................................... 137
Wstęp..........................................................................................................137
1.Wkład Rady Pedagogicznej w proces dydaktyczno-wychowawczy
i opiekuńczy szkoły......................................................................................138
2.Działalność dydaktyczna Komisji Przedmiotów Ogólnokształcących..............178
3.Działalność wychowawcza Komisji Wychowawców Klasowych.......................185
Rozdział VII
Rola Szkoły w przygotowaniu uczniów do zawodu w latach 1998-2008......... 197
Wstęp..........................................................................................................197
1.Wkład Rady Pedagogicznej w przygotowanie ucznia do zawodu rolnika.........200
2.Działalność dydaktyczna Komisji Przedmiotów Zawodowych.........................236
Rozdział VIII
Wspomnienia absolwentów umieszczone w szkolnej gazetce „Plotka”
ujętych w formie wywiadów i sprawozdanie z wycieczki z roku 1950............ 248
I. Wywiad z absolwentką naszej szkoły Panią Zofią Płaziak
- Plotka 2003 nr 3.....................................................................................248
II. Nasi absolwenci - Ludmiła Kaput..............................................................249
III. Nasi absolwenci - na pytania odpowiada Maria Wilusz
- Plotka 2002- Nr 1(33) - str.10.................................................................250
IV. Wywiad z absolwentką naszej szkoły - Panią Teresą Białoń
- Plotka 2005 str. 2...................................................................................251
V. Wywiad z absolwentem Panią Bożeną Markiewicz - Plotka 2004-str. 4......252
VI. Nasi absolwenci - Plotka...........................................................................253
VII. Nasi absolwenci- Plotka 5/35/strona 12...................................................253
VIII. Nasi absolwenci - Plotka strona 5 - Bogu zaufałem. Wywiad z księdzem
Piotrem Gąsiorem.....................................................................................254
Sprawozdanie z wycieczki do Zakopanego, Krakowa i Wieliczki odbytej
przez uczniów Szkoły Specjalistów Praktyków w Kleciach, we wrześniu
1950 roku - opracowane przez jednego z uczniów tej szkoły......................255
Rozdział IX
Przebieg obchodów jubileuszowych.............................................................. 262
1.25 lat istnienia Szkoły Rolniczej w Brzostku w kontekście jej rozwoju...........262
2.Nadanie imienia Jana Pawła II jako centralny punkt obchodów
40-lecia szkoły rolniczej w Brzostku.............................................................265
3.Szkoła przed obchodami 50-lecia.................................................................272
Rozdział X
Sylwetki zawodowe nauczycieli pełniących funkcje dyrektora szkoły
w latach 1958-2008..................................................................................... 276
Mgr inż. Eugeniusz Batycki - założyciel i dyrektor szkoły w okresie
od 1 września 1958 do 1 31 sierpnia 1985 ..................................................276
Mgr inż. Jerzy Bonarek - dyrektor szkoły w okresie od 1 września
1986 do 31 sierpnia 1992 roku....................................................................277
Mgr Halina Nowak – dyrektor szkoły od dnia 1 września 1992 r....................279
Rozdział XI
Pozaszkolna oświata rolnicza w zarysie........................................................ 282
1.Uwagi wstępne.............................................................................................282
2.Rola Gminnej Służby Rolnej w szerzeniu oświaty rolniczej............................283
3.Działalność Ośrodka Doradztwa Rolniczego..................................................284
4.Uwagi końcowe............................................................................................286
Zakończenie................................................................................................. 288
Nauczyciele pracujący w latach 1958-2007..................................................292
Katecheci uczący religii w latach 1990-2008................................................292
Pracownicy administracji i obsługi pracujący w latach 1958-2007................292
Grono nauczycielskie, pracownicy oraz uczniowie w Roku Jubileuszowym
2007/2008..................................................................................................293
Wicedyrektorzy szkoły w latach 1977-2008..................................................294
Kierownicy SPR-ów (w późniejszym czasie dyrektorzy filialnych szkół)..........295
Kierownicy szkolenia praktycznego w latach 1983-2008...............................295
Absolwenci w Roku Jubileuszowym 2007/2008...........................................296
Uczniowie w Roku Jubileuszowym 2007/2008.............................................297
Absolwenci i uczniowie szkół funkcjonujących w latach 1946-1951..............299
Szkoła Przysposobienia Rolniczego w Grudnej Górnej . ................................301
Zasadnicza Szkoła Rolnicza (Zasadnicza Szkoła Zawodowa)
w Grudnej Górnej........................................................................................302
Absolwenci szkół rolniczych funkcjonujących w latach 1958-2007...............304
W
Słowo wstępne
2008 roku Zespół Szkół im. Jana Pawła II w Brzostku jako spadkobierca wszystkich
typów szkół funkcjonujących od 1958r. będzie święcił swój Złoty Jubileusz. Każdy jubileusz skłania do zadumy, przemyśleń i refleksji nad przebytą drogą, nad tym, co zostało
zrobione i nad tym, co należało jeszcze zrobić.
Wydaje się, że tak niedawno ta szkoła obchodziła uroczystości związane ze 40-leciem
jej istnienia. Była to niecodzienna uroczystość tym bardziej, że połączona była z nadaniem
jej imienia Jana Pawła II. Był to historyczny i niezapomniany dzień, który na trwałe wpisał
się w dzieje tej szkoły. Niestety upłynęło od tego czasu już 10 lat, a wydaje się, że to było
wczoraj. To czas tak płynie nieubłagalnie i nieodwracalnie.
Z okazji jubileuszu 40-lecia szkoły została opracowana monografia pt. „Rozwój Szkoły
Rolniczej w Brzostku w latach 1958-1998”. W swoim założeniu przedstawiła ona narodziny,
rozbudowę i rozwój tej placówki, kulturotwórczą jej rolę oraz w sposób ogólny działalność
dydaktyczno-wychowawczą ze szczególnym uwzględnieniem szkolenia praktycznego.
Ponadto zamieszczono tam wzmiankę, że to nie była pierwsza szkoła rolnicza w
Brzostku, że wcześniej, tj. w okresie II wojny światowej, funkcjonowała szkoła rolnicza, a
następnie w latach 1946-1951 funkcjonowały bardzo krótko trzy typy szkół rolniczych w
miejscowości Klecie. Były to: Państwowe Koedukacyjne Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego, Liceum Rolnicze i Szkoła Praktyków Specjalistów.
Zamierzeniem autorów monografii napisanej z okazji 40 – lecia istnienia szkoły było
m.in. zawarcie przesłania, że na 50-lecie szkoły, a będzie miało to miejsce w 2008 roku,
zostanie opracowana kolejna monografia ujmująca funkcjonowanie wszystkich typów
szkół na Ziemi Brzosteckiej. Sugerowano wówczas, że zostaną dogłębnie przeanalizowane wszystkie dostępne dokumenty i w oparciu o przeprowadzone wywiady wśród byłych
uczniów i nauczycieli oraz pozostałych pracowników szkoły zostaną bardzo dokładnie i
rzetelnie przedstawione dzieje tej szkoły i jej wpływ na kulturę duchową i materialną najbliższego środowiska lokalnego.
Realizacja tego przesłania sprzed dziesięciu lat, tj. z 1998r., została uwieńczona napisaniem publikacji pt. „Zespół Szkół im. Jana Pawła II w Brzostku jako kontynuator tradycji oświaty rolniczej na Ziemi Brzosteckiej”.
Trud napisania tej monografii podjąłem, aby spłacić dług wdzięczności Szkole, w której przepracowałem 20 lat. Publikację tę adresuję do nauczycieli, którzy uczyli, uczą i będą
uczyć, pracowników pionu administracyjno – obsługowego, do uczniów i absolwentów tej
szkoły oraz do tych, którzy interesują się oświatą rolniczą na Ziemi Brzosteckiej.
Ponadto w tym opracowaniu zostaną przedstawione dzieje szkół środowiskowych na
terenie gminy Brzostek. Były to dwa typy szkół działające po roku 1957, tj. szkoły przysposobienia rolniczego i zasadnicze szkoły rolnicze. Na terenie gminy funkcjonowały w
Grudnej Górnej i Siedliskach Bogusz. Tak się złożyło w mojej pracy zawodowej, że bardzo
krótko pracowałem wcześniej w trzech takich szkołach: w Sieklówce, gmina Kołaczyce,
Błażkowej, gmina Brzyska i w roku szkolnym 1974/75 w Zasadniczej Szkole Rolniczej w
Grudnej Górnej, z której przeszedłem w następnym roku szkolnym do nowo powstałego
Technikum Rolniczego – 3-letniego w Brzostku. Stąd znam realia i uwarunkowania funkcjonujących w tym czasie tzw. szkół środowiskowych.
Ponadto, aby dogłębnie przedstawić stan oświaty rolniczej zostanie także w tej publikacji ukazana obok form oświaty szkolnej oświata pozaszkolna, prowadzona przez samorządy gromadzkie, a następnie gminne, czy ostatnio przez Ośrodki Doradztwa Rolniczego.
W ten sposób zostanie przedstawiona oświata rolnicza szkolna i pozaszkolna przygotowująca ucznia i rolnika do wyzwań, które stawia współczesne życie w zakresie wykonywanego przez nich zawodu.
W tej publikacji pokazane zostaną nie tylko sukcesy i osiągnięcia, ale także porażki i
niepowodzenia, które składają się na życie szkoły. Mają tutaj wpływ nie tylko obiektywne,
ale także subiektywne uwarunkowania.
Prezentując sukcesy nauczycieli i uczniów, pragnę ocalić od zapomnienia to wszystko,
co godne jest uwagi, a co trudno byłoby w przyszłości przypomnieć bez udokumentowania
niektórych faktów i zdarzeń. Sprawy przedstawione w niniejszej rozprawie są dla szkoły
szczególnie ważne. Zapewnie dopiero z perspektywy czasu można spojrzeć na nie obiek-
tywnie i dokonać krytycznej oceny.
Celem niniejszej publikacji jest zachowanie w pamięci przyszłych uczniów i absolwentów, nauczycieli i pracowników tego, co w długiej historii tych szkół jest wskazane do
utrwalenia i zapamiętania.
Chciałbym jeszcze mocno i jednoznacznie podkreślić, że ta napisana monografia z
okazji kolejnego jubileuszu została tak pomyślana, żeby objąć dzieje oświaty rolniczej na
terenie całej gminy, która umownie nazywać się będzie Ziemią Brzostecką, sięgając w bardzo odległą przeszłość, która z różnych przyczyn nie znalazła się w opracowanej monografii na 40-lecie istnienia tej szkoły. Praca została tak pomyślana, aby uwzględnić wszystkie
formy szkolenia na całej Ziemi Brzostckiej i ująć je w jeden zamknięty cykl, pomimo że
funkcjonowały one w różnych miejscowościach i w zasadzie nigdy nie stanowiły pełnej ciągłości. Zawsze jednak wszystkim typom szkół towarzyszył zasadniczy cel - jak najlepszego
przygotowania ucznia do zawodu rolnika.
Największym problemem było przedstawienie dziejów zasadniczej szkoły zawodowej
rolniczej w czasie drugiej wojny światowej. Nie zachowały się bowiem żadne dokumenty,
na podstawie których można by przedstawić jej funkcjonowanie. Trudno ustalić, kto był
inicjatorem założenia tej szkoły. Szkoła ta powstała w specyficznych warunkach tj. w czasie okupacji niemieckiej, kiedy dotychczasowe szkolnictwo było ograniczane do minimum
i poddawane nadmiernej kontroli.
W tej chwili żyją tylko nieliczni absolwenci, którzy niewiele pamiętają zdarzeń z życia
szkoły sprzed ponad 60 lat. Niemożliwe jest odtworzenie pełnego wykazu uczniów, którzy
uczęszczali do tej szkoły i ją ukończyli. Niemniej jednak, co będzie możliwe, to zostanie
odtworzone dla pamięci przyszłych pokoleń. Za kilka lat nie będzie już żadnego żywego
świadka tej szkoły.
Natomiast jeżeli chodzi o szkoły rolnicze funkcjonujące w latach 1946-1951 zachowała
się niecała dokumentacja, ale na podstawie tej istniejącej można w miarę możliwości rzetelnie przedstawić jej dzieje. Nie zachowały się dokumenty z pierwszych dwóch lat istnienia
za wyjątkiem Księgi Pamiątkowej Gimnazjum Rolniczego w Kleciach.
Dzieje tych szkół zostały bardzo dokładnie przedstawione ze względu na ich wymiar
historyczny oraz ich różnorodność i krótkotrwałość. Były to tak zwane niższe szkoły rolnicze, tj. Państwowe Koedukacyjne Gimnazja Gospodarstwa Wiejskiego. Szkoły te działały
w warunkach spartańskich i zaczynały praktycznie „od niczego”. Lokal szkolny był zdemolowany przez odchodzące wojska niemieckie, gospodarstwo rolne, w którym był ośrodek
folwarczny, praktycznie pozbawiony inwentarza żywego, a narzędzia oraz maszyny rolnicze w bardzo złym stanie technicznym. Przez pierwsze dwa lata było to zmaganie się o
uruchomienie i prowadzenie na określonym poziomie gospodarstwa rolnego szkolnego. Nie
było odpowiednio przygotowanych nauczycieli. W pierwszych latach dowożono furmanką
nauczycieli z Kołaczyc i innych miejscowości odległych, bo nie funkcjonowała komunikacja autobusowa. To były pierwsze lata po długotrwałej i wyczerpującej wojnie i okupacji.
Tym zadaniom musiała sprostać ówczesna szkoła. Od jej dyrektora i nauczycieli wymagano ogromnego zaangażowania i zdeterminowanych działań. W związku z tym, aby
przybliżyć atmosferę tych lat bardzo szczegółowo, to co możliwe, będzie przedstawione w
tej publikacji, aby można było spojrzeć na warunki funkcjonowania tych szkół w trudnym
czasie i w bardzo prymitywnych warunkach.
Najlepiej została udokumentowana i zachowała się praktycznie cała dokumentacja
Szkoły Specjalistów Praktyków, która kształciła uczniów prawie z całej Polski.
Kolejne szkoły rolnicze na Ziemi Brzosteckiej to Szkoła Przysposobienia Rolniczego
w Grudnej Górnej i Siedliskach Bogusz. Po kilku latach ta ostatnia przestała prowadzić
nabór, a w Grudnej Górnej została przekształcona w Zasadniczą Szkołę Rolniczą, która
jeszcze kilka lat funkcjonowała. Były to szkoły, które działały w warunkach specyficznych w oparciu o miejscowe szkoły podstawowe. Głównym ich celem było przygotowanie
uczniów pozostających na wsi do pracy w rolnictwie. Przez pewien czas dobrze spełniały
swoją rolę i przygotowywały młodzież wiejską do pracy w gospodarstwie rodziców. Dziewczęta przygotowywane były do prowadzenia gospodarstwa domowego. W związku z tym ta
szkoła cieszyła się dużym uznaniem i zainteresowaniem ze strony dziewcząt. Z biegiem lat
w miarę powstawania nowych typów szkół ponadpodstawowych, zwłaszcza w pobliskich
miastach, jak także w samym Brzostku coraz trudniej było wykonać nabór i w końcu
10
przestały one funkcjonować.
Kolejna szkoła na Ziemi Brzosteckiej powstała w 1958r. w samym Brzostku. Początkowo była dwuzimowa, następnie przekształcono ją w Zasadniczą Szkołę Rachunkowości
Rolnej, później wZasadniczą Szkołę Rolniczo – Gospodarczą, aż w końcu w Technikum
Rolnicze 3 – letnie.
Dnia 1 września 1977 roku został powołany Zespół Szkół Rolniczych w Brzostku, w
skład którego weszły Zasadnicza Szkoła Rolnicza w Brzostku, Grudnej Górnej, Pilźnie,
Jodłowej, Dębicy, Technikum Rolnicze 3 – letnie w Brzostku na podbudowie zasadniczej
szkoły rolniczej oraz Technikum Rolnicze dla Pracujących Zaoczne, ponadto Szkoły Przysposabiające do zawodu rolnika w Nagoszynie, Wiewiórce i Pilźnie. Wkrótce te ostatnie zakończyły swoją działalność. W następnych latach powstały w Brzostku nowe typy szkół.
Struktura organizacyjno – programowa i krótka charakterystyka tych szkół została
przedstawiona w rozdziale zatytułowanym „Struktura organizacyjno – programowa i krótka charakterystyka poszczególnych typów szkół funkcjonujących w latach 1958-2008”.
Biorąc pod uwagę ciągłość szkoły rolniczej powstałej w Brzostku w roku 1958, należy
zauważyć, że od tej małej szkoły dwuzimowej poprzez następne lata szkoła rozrosła się
do bardzo dużej placówki dzięki usilnej pracy poszczególnych dyrektorów, nauczycieli,
wychowawców i pracowników. W latach 1958-2008, a więc w ciągu 50 lat szkoła zawsze
miała charakter ponadlokalny. Uczniowie rekrutowali się zarówno z gminy Brzostek, jak i
gmin ościennych, które znajdowały się na terenie województwa podkarpackiego.
Z chwilą powstania Zespołu Szkół Rolniczych w 1977r. istniały przez wiele lat 4 filie
zasadniczych szkół rolniczych: w Dębicy, Pilźnie, Jodłowej i Grudnej Górnej. Najdłużej
działającą filią była Zasadnicza Szkoła Rolnicza w Dębicy, która przez pewien czas zlokalizowana była w Zespole Szkół Ekonomicznych i Zespole Szkół Zawodowych nr 1. W okresie
jej szczytowego rozwoju było nawet dziesięć oddziałów w jednym roku szkolnym. Ostatni
absolwenci opuścili tę szkołę w roku szkolnym 2000/2001.
Obchodząc jubileusz 50-lecia wszyscy pracownicy tej szkoły powinni poczuć satysfakcję z włożonego wysiłku w tak wszechstronne działania oświatowe o kierunku zawodowym, wychowawczym i opiekuńczym, a absolwenci, czytając tę monografię przypomną sobie pobyt w szkole oraz spędzoną w niej młodość i zdobywanie kwalifikacji zawodowych.
Niestety wielu nauczycieli pracujących w tej szkole odeszło już na zawsze. Do nich
należy organizator tej szkoły i pierwszy dyrektor, Eugeniusz Batycki, długoletnia nauczycielka zawodu Antonina Czech, Mieczysław Chrzanowski, zmarły w bardzo młodym wieku
Piotr Urban, nauczyciel zawodu Jan Kozek, emerytowana nauczycielka Jadwiga Utorowicz,
Maria Filipak (Ryndak), Jan Osika, Jacek Nowak i zmarły nagle w 2007r. Jan Skórski.
Pragnę również wyrazić podziękowania wszystkim tym, którzy przyczynili się do powstania tej publikacji. Przede wszystkim dziękuję pani dyrektor szkoły, Halinie Nowak, za
inspirację napisania tej monografii oraz upamiętnienia obchodów Złotego Jubileuszu tej
szkoły oraz za trud wydania drukiem tej rozprawy.
Wyrażam słowa uznania dla Jana Kolbusza, byłego przewodniczącego Gromadzkiej
Rady Narodowej w Brzostku za usilne starania, aby w tej publikacji uwzględnić funkcjonowanie szkoły rolniczej w latach drugiej wojny światowej i w pierwszych latach po wyzwoleniu oraz za zaangażowanie na rzecz uzyskania informacji o działalności w tym okresie
tych szkół w Brzostku i Kleciach.
Dziękuję także pracownikom sekretariatu szkoły: Grażynie Wąsik, Grażynie Jastrzębskiej i Agnieszce Gonet za zbieranie i gromadzenie materiału statystycznego do opracowania monografii.
Ponadto serdecznie dziękuję tym wszystkim, którzy wspierali mnie w tym trudnym
przedsięwzięciu.
Mimo wszelkich starań o jak najrzetelniejsze odtworzenie faktów, możliwe są przypadki pominięć lub zniekształceń czy niewłaściwych ujęć, za co serdecznie przepraszam.
Niech Czytelnicy wykażą wyrozumiałość i przyjmą pracę autora z życzliwością. Na pewno
w tekście znajdzie się wiele nieścisłości językowych. Starałem się jak najlepiej napisać
dzieje tych szkół na miarę swoich skromnych możliwości intelektualnych.
Rozwój szkoły Rolniczej w Brzostku w latach 1958-1998, str 27.
11
Po latach spędzonych w tej szkole zarówno przez uczniów, jak także tych, którzy w
niej pracowali, pozostaną tylko wspomnienia. Niech ta publikacja je dopełni. Pozostanie
piękno przedłużonego dzieciństwa i urok młodości, które będą do szkoły przyciągać. Pozostanie niepowtarzalność życia i naszych dokonań. Oby została dobroć i miłość, którą głosił
patron szkoły Jan Paweł II, bo przecież w dzisiejszym świecie tylko one mają sens.
Marian Szarek
12
Rozdział I
Historia Ziemi Brzosteckiej w zarysie
W
1999r. został wprowadzony w naszym kraju nowy podział administracyjny kraju,
który w zasadzie był reaktywowanym stanem sprzed 1975 roku z pewnymi korektami terytorialnymi. Gmina Brzostek weszła w skład powiatu dębickiego. Należy dodać, że
przed rokiem 1975 należała do powiatu jasielskiego. Ponadto w skład powiatu dębickiego
weszły jeszcze następujące gminy: Dębica, Czarna, Jodłowa, Pilzno i Żyraków.
Gminę Brzostek stanowi 19 wiosek: Bączałka, Bukowa, Brzostek, Głobikówka, Gorzejowa, Grudna Dolna, Grudna Górna, Januszkowice, Kamienica Dolna, Kamienica Górna,
Klecie, Nawsie Brzosteckie, Opacionka, Przeczyca, Skurowa, Siedliska-Bogusz, Smarżowa, Wola Brzostecka i Zawadka Brzostecka. Część wiosek znajduje się w dolinie rzeki
Wisłoki.
Postęp cywilizacyjny w pełni wkroczył do tych miejscowości. Zdecydowana większość
domów ma standard na miarę współczesnych wymagań: kanalizację, instalacje gazowe i
elektryczne itp. Radio i telewizja dotarły do wszystkich domów. Powoli zaczyna docierać
internet. W ostatnich latach jesteśmy świadkami rewolucji technicznej.
Coraz częściej drogi asfaltowe docierają do najdalszych zakątków każdej wsi. W ostatnich kilkudziesięciu latach praktycznie wszystkie domy zostały przebudowane z drewnianych na murowane. Bardzo często wykonywane są estetyczne elewacje zewnętrzne najnowszymi technologiami.
W większości domów znajdują się dobrze usytuowane ogrody przydomowe i ukwiecone
balkony. Wymaga to dużej pomysłowości i znacznego nakładu pracy. W wielu większych
miejscowościach są wybudowane przestronne szkoły i niekiedy sale gimnastyczne oraz
piękne kościoły. Domy drewniane kryte słomą można spotkać jedynie w Skansenie Budownictwa Ludowego w Sanoku.
Po drogach mkną dziesiątki samochodów przeróżnych marek. W polu można spotkać
pracujące ciągniki i maszyny rolnicze, które zastępują pracę człowieka. O tym postępie
technicznym na wsi poprzednie pokolenia nigdy nawet nie marzyły.
Oczywiście, że życie na tym terenie toczyło się setki lat w warunkach trudnych i bardzo prymitywnych. Człowiek nie znał żadnych maszyn, które zastępowałyby pracę i czyniły życie lżejszym. Na historię i wizerunek każdej z tej miejscowości pracowały dziesiątki
pokoleń przez setki lat, posługując się prostymi narzędziami: siekierą, piłą ręczną, sierpem a następnie kosą. Siłą pociągową był koń. Przy pomocy sochy, a następnie pługa przez
setki lat uprawiano ziemię, którą traktowano jako jedyną żywicielkę.
Aby poznać historię tej ziemi i początki powstania osad ludzkich, które dały początek
dzisiejszemu stanowi rzeczy, musimy cofnąć się myślą w mroki historii.
Przed tysiącem lat ta ziemia była pokryta olbrzymimi kompleksami leśnymi, które
stanowiły Puszczę Karpacką. Prawdopodobnie gdzieniegdzie istniały już osady ludzkie.
Prowadzono ciągle procesy osadnicze, które dawały początek nowym osadom ludzkim.
Karczowano lasy przy pomocy prymitywnych narzędzi i zamieniano na pola uprawne. W
ten sposób rozwijało się rolnictwo. Narzędzia kamienne pochodzące z okresu między połową IV a III tysiąclecia p.n.e. znaleziono w Brzostku, Januszkowicach i Przeczycy. Świadczy
to o tym, że człowiek na tych ziemiach przebywał w epoce kamienia (neolitu). To, że te
narzędzia znaleziono w tych miejscowościach świadczy także o ważnej roli rzeki Wisłoki w
rozwoju tego osadnictwa.
W Przeczycy odkryto także fragmenty ceramiki pochodzącej z czasów rzymskich. Można z tego wnioskować o dłuższym funkcjonowaniu osiedla, które w IX i X w n.e. nabrało
charakteru obronnego. Rozbudowa grodu nastąpiła w XI – XII w. Obok grodziska w Przeczycy we wczesnym średniowieczu musiały istnieć w okolicy osiedla wiejskie, będące jego
naturalnym zapleczem. Być może w tym okresie funkcjonował też gród w Kamienicy Górnej na tzw. Zamkowej Górze. Nie prowadzono na niej do tej pory badań archeologicznych.
O istnieniu osad ludzkich w okolicy Brzostka, a znajdujących się w dolinie Wisłoki
dowiadujemy się z dokumentu wydanego przez legata papieskiego Idziego, który za zgodą
księcia Bolesława Krzywoustego zatwierdzał posiadłości klasztoru benedyktynów w Tyńcu.
13
Ten dokument pochodził z lat 1123-1125. Wymieniono w nim szereg miejscowości, w
tym: Brzostek (Brestek), Klecie (Clececi) i wioskę „Vnochowici” utożsamianą przez niektórych badaczy z Januszkowicami. Oczywiste jest, że te miejscowości musiały powstać już
wcześniej.
Główną rolę wśród tych wymienionych miejscowości w dokumencie Idziego odgrywały
Klecie. Była to osada największa spośród wymienionych. Benedyktyni zbudowali w niej
prawdopodobnie już w XII w. kościół, z którego prowadzono nawracanie ludności zamieszkujących tereny Puszczy Karpackiej, czyli organizowano misję chrystianizacyjną. Badacze
przypuszczają, że kościół został zbudowany w miejscu, w którym rozwijał się niegdyś kult
pogański. Takie praktyki w tym czasie były stosowane, aby proces chrystianizacji przebiegał znacznie skuteczniej. Świątynia ta była poświęcona św. Leonardowi i w niedługim czasie zasłynęła cudami. Stopniowo ten kościół cieszył się coraz większym zainteresowaniem.
Setki pątników – jak nazywano w tym czasie pielgrzymów – przybywało z Litwy, Węgier i
Rusi – tak podaje w kronice Jan Długosz.
Klecie były też głównym ośrodkiem klasztoru klucza gospodarczego. Benedyktyni bowiem poszerzali swoje posiadłości przez pozyskiwanie kolejnych darowizn królewskich i
prowadzoną samodzielną akcję osiedleńczą w Puszczy Karpackiej.
W 1288r., według dokumentu Leszka Czarnego, należały do nich oprócz wcześniej wymienionych miejscowości Kamienica Górna i Skurowa. Pod koniec XIII w. powstała Przeczyca, która wkrótce przeszła z rąk opactwa w posiadanie biskupa krakowskiego. Starą
wioską była też Gorzejowa istniejąca już w 1247r.
Kolejne miejscowości zostały zlokalizowane w XIV wieku przez króla Kazimierza Wielkiego. Tereny te miały dla niego duże znaczenie w związku ze staraniem o przyłączenie
do Polski ziem ruskich. Na polecenie króla karczowano lasy, wytyczając miejsca pod nowe
osady. Z reguły przenoszono je na prawo niemieckie, stwarzając dogodniejsze warunki rozwoju. W tym czasie powstały: Bukowa, Kamienica Dolna, Siedliska i Smarżowa, które król
nadał w 1353r. trzem braciom, bojarom ruskim: Piotrowi, Chodkowi i Ostaszkowi. Chciał
w ten sposób wynagrodzić ich za zasługi położone w walkach na Rusi. Otrzymali oni także
Klecie, Januszkowice i Skurową, odebrane wcześniej benedyktynom. Przez wiele lat benedyktyni prowadzili spór o te ziemie przy zaangażowaniu kolejnych papieży, którzy sprawowali w tym czasie pontyfikat. Udało im się tylko odzyskać część Januszkowic i Kleci.
Kolejne miejscowości powstały pod koniec XIV stulecia. Utworzona w ten sposób sieć
osadnicza w ogólnym zarysie odpowiadała obecnej strukturze. Należy jeszcze dodać, że
w nieco późniejszym czasie, w miarę rozwoju tych osad ludzkich, doszło do podziału niektórych z nich, z których wyłoniły się nowe i stały się samodzielne. Brzostek podzielił się
na Brzostek i Mały Brzostek, Głobikowa rozpadła się na Głobikową i Małą Głobikową,
która dała początek Głobikówce. Grudna podzieliła się na Grudną Górną i Dolną zwaną
też Małą Grudną. Oczywiście ta ostatnia nazwa się nie przyjęła. Natomiast Januszkowice
podzieliły się, uwzględniając własność szlachecką i opacką, na dwie odrębne miejscowości:
Januszkowice i Opacionkę.
W XIV w. nastąpił wzrost wymiany handlowej koncentrującej się wzdłuż szlaku węgierskiego prowadzącego doliną Wisły. Skutkiem tego ożywienia gospodarczego były powstające nowe miasta. W 1354r. prawa miejskie otrzymały pobliskie Pilzno i Kołaczyce. W
tym czasie wzrosło znaczenie Brzostku pozostającego dotąd w cieniu Kleci. Wioska nosząca wówczas nazwę Brestek należała do parafii w Kleciach.
XV i XVI stulecia były dla Brzostka i okolic pomyślne. Systematycznie karczowano
lasy i zamieniano je na ziemie uprawne. W związku z tym rozwijała się uprawa ziemi i
hodowla bydła. Nadwyżki produkowanego zboża spławiano rzeką Wisłoką, a koniunktura
gospodarcza była na ogół pomyślna i sprzyjała rozwojowi tego regionu. Folwarki istniały
tu już w XV w i powiększały swoją powierzchnię przez wykupywanie gruntów chłopskich.
Powstawały także nowe osady. Rozpowszechniła się w tym czasie także na szeroką skalę
hodowla ryb. Przy dworach zakładano stawy rybne. Wówczas kształtowała się struktura
ziemi na wsi, krótko mówiąc stosunki własnościowe. Była ona pańska i chłopska, zwana
inaczej kmiecą.
Z wydarzeń religijnych należy odnotować stopniowy zanik kultu św. Leonarda w Kleciach, choć jeszcze pod koniec XV w. przybywali tu pielgrzymi z okolic. Rozwijał się natomiast kult Matki Bożej w Przeczycy. Do figury uważanej za cudowną napływały z okazji
14
odpustu w dniu 29 września (Św. Michała) coraz większe rzesze ludzi.
Pomyślna koniunktura gospodarcza Brzostku i okolic załamała się na początku XVIIw.
Przyczyniły się do tego najazdy i wojny. Przez ten teren w tym czasie przemieszczały się
wojska królewskie, które na okolicznych mieszkańców nakładały ogromne kontrybucje
niemożliwe do uniesienia. Bardzo często te wojska po swoim przemarszu zostawiały zniszczenia.
Ponadto w tym czasie dokonywały najazdów i zniszczeń wojska tatarskie i szwedzkie.
Trwała w tym czasie druga wojna północna (1655 – 1660).
Najtragiczniejszymi wydarzeniami na Ziemi Brzosteckiej w tym czasie okazał się najazd
księcia Siedmiogrodu Jerzego Rakoczego, który tym szlakiem szedł na pomoc Szwedom
wiosną 1657r. w stronę Krakowa. Po jego przejściu pozostały zgliszcza, tylko ci mieszkańcy Brzostka pozostali przy życiu, którzy we właściwym momencie ukryli się w bezpieczny
sposób.
Długie dziesiątki lat te okolice musiały się odbudowywać i wracać do stanu z XV wieku, który był pomyślny dla Brzostka i okolic. Ponadto rozwój gospodarczy był hamowany
przez wysokie podatki, spory z administratorami dóbr opactwa tynieckiego i dalsze zniszczenia, które dokonały wojska szwedzkie i moskiewskie na początku XVIII w. w czasie
trwania trzeciej wojny północnej.
Na początku XVIII wieku na terenie przedmieścia Brzostka benedyktyni osadzili
chłopów z obowiązkiem odrabiania pańszczyzny. Powstała w ten sposób wioska Nawsie
Brzosteckie. W tym czasie, rezygnując z pośrednictwa dzierżawnego, opaci sami zajęli się
prowadzeniem folwarków. W najbliższej okolicy Brzostku (tzw. klucz brzostecki) mieli ich
trzy: w Nawsiu, Opacionce i Kamienicy Dolnej. Były one dobrze zorganizowane i przynosiły
dość duże dochody.
Pod koniec XVIII wieku nastąpiło pewne ożywienie gospodarcze. W Brzostku rozwinęło się rzemiosło. Zasłynął on z wyrobów garncarskich i szewskich. Drobny przemysł rozwinął się w wielu wioskach. W Kleciach istniała fabryka gontów, wcześniej zaś budowano
tam szkuty i dubasy używane do żeglugi po Wisłoce.
Niewielkie ożywienie gospodarcze zostało znowu zahamowane przez kolejne konflikty,
jakie w tym czasie miały miejsce w Polsce, a także nie ominęły Ziemii Brzosteckiej. Toczyły
się tu bowiem walki konfederatów barskich z wojskami moskiewskimi. Wiązały się z tym
kontrybucje nakładane przez obie strony na poszczególne osady. W związku z tymi zdarzeniami do dziś jedna z dróg schodząca stromym wąwozem w stronę rzeczki Kamienicy
nazwana jest na pamiątkę tego wydarzenia „Konfederówką” – rzekomo tutaj doszło do
starcia w Kamienicy Dolnej.
W okresie przedrozbiorowym Brzostek i jego okolice leżały w granicach powiatu pilzneńskiego w województwie sandomierskim. Jedynie wioska Skurowa położona po lewej
stronie Wisłoki – należały do powiatu bieckiego w woj. krakowskim.
Wreszcie nadeszły dla Polski trudne czasy, a nawet tragiczne, straciła ona bowiem
niepodległość, jak później okazało się na 125 lat. Sąsiedzi naszego kraju: Rosja, Prusy
i Austria, wykorzystując swoją przewagę ekonomiczną i militarną oraz słabość naszego
państwa, podzielili Polskę pomiędzy siebie. Tereny, o których jest mowa zostały wcielone
do zaboru austriackiego i weszły w skład tzw. Galicji.
W maju 1772r. pod pretekstem uspokojenia kraju wkroczyły na Podkarpacie wojska
austriackie. We wrześniu odczytano w kościołach pakiet rozbiorowy. Z kolei w październiku 1772r. austriacki komendant powiatu pilzneńskiego wystosował zarządzenie do zarządów miast, wsi i dworów z rozkazem informowania austriackich komendantów wojskowych
o jakichkolwiek podejrzanych zachowaniach.
Austriacy na wstępie swoich rządów wprowadzili nowy podział administracyjny. Brzostek znalazł się początkowo w cyrkule pilzneńskim, a następnie dukielskim (w 1790r.
siedzibę władz cyrkularnych przeniesiono z Dukli do Jasła). Do cyrkułu tarnowskiego
włączono natomiast: Gorzejową, Głobikówkę, Siedliska i Smarżową.
Następstwem rozbiorów były też zmiany w administracji kościelnej. W latach 17861805 okoliczne parafie należały do diecezji tarnowskiej, później zaś przemyskiej. W granicach diecezji tarnowskiej pozostała jedynie parafia Siedliska. W latach 1787-1788, władze,
wykorzystując klęskę głodu, przeprowadziły budowę nowej drogi z Dukli do Pilzna. Chłopom zatrudnionym przy budowie płacono chlebem. Stąd też przez długie lata nazywano
15
tę drogę „cesarską”.
Przedstawiając historię Ziemi Brzosteckiej, należy także wspomnieć o rabacji chłopskiej, która miała miejsce w 1846r. Przebieg tych wydarzeń na tym terenie był niezwykle
krwawy. W pierwszej połowie XIX wieku odżyły tendencje na odzyskanie wolności spod zaborców. Tworzył się ruch spiskowy, swoją działalność zaczęli emisariusze Stowarzyszenia
Ludu Polskiego i Towarzystwa Demokratycznego. Wielokrotnie przybywał w tych okolicach
Edward Dembowski, prowadząc agitację wśród szlachty i mieszczan.
W sierpniu 1845r. Dembowski mianował komisarzem rewolucyjnym na cyrkuł jasielski Feliksa Olechowskiego, leśniczego z Przeczycy. Jesienią 1845r. do organizacji należało
w jasielskim ok. 200 sprzysiężonych. Wybuch powstania zaplanowano na dzień 21 lutego
1846r. godz. 10 wieczorem (sobota). Spiskowcy zamierzali uderzyć na Jasło, gdzie stacjonował garnizon wojskowy. Jeden z oddziałów powstańczych miał być formowany w Brzostku
pod dowództwem Romana Jordana, właściciela Dębowej. Do powstania nie doszło. Akcję
rozpoczęli jedynie powstańcy w tarnowskim, gdzie przyśpieszono termin ataku na Tarnów
na 18 lutego.
Władze austriackie wpadły na ślady spisku już 1845r. Do jego stłumienia postanowili
użyć chłopów. Starosta tarnowski, Józef Breinl, na zabraniu wójtów w dniu 18 lutego
1846r. polecił chłopom, aby rozbrajali powstańców i odstawiali ich żywych lub martwych
do Tarnowa.
Obciążenie chłopów było w tym czasie ogromne, wyrażało się ono w formie odrabiania
pańszczyzny. Powszechna była nienawiść chłopów w stosunku do dworów. Apel starosty
tarnowskiego padł na podatny grunt. W okolicy Brzostku krwawe rozruchy rozpoczęły
się 20 lutego 1846r. W Kamienicy Dolnej, Gorzejowej, Siedliskach, Smarżowej, Kamienicy
Górnej i Bączałce zostało wtedy zamordowanych 19 osób. Następnego dnia zginęło 15 osób
i zostały rozgromione dwory w Głobikówce, Kamienicy Górnej i Bączałce.
Przywódcą rabacji na tym terenie był cieśla Jakub Szela ze Smarżowej. Był przedstawicielem tej wsi i miał ciągły zatarg z właścicielami Siedlisk. Wydarzenia, które nastąpiły,
były dla niego okazją do osobistej zemsty za dawne upokorzenia. Dążył także do zniesienia
pańszczyzny. Z odległych okolic przychodzili do niego chłopi, szukając pomocy i rady. Pod
jego wpływem znajdowało się przeszło 50 wiosek.
Należy dodać, że Brzostek w tym czasie miał status miasta i jego mieszkańców uważano za mieszczan, którzy sympatyzowali z właścicielami dworu. Tutaj przymierzano stworzyć oddział spiskowców, który w planowanym powstaniu miał uderzyć na austriacki garnizon wojskowy w Jaśle. Stąd też chłopi okolicznych wsi pod dowództwem Jakuba Szeli
podjęli próbę opanowania Brzostku, podejrzewając, że ukryło się tutaj wielu właścicieli
okolicznych dworów.
Wkrótce władze austriackie podjęły interwencję i położyły kres tym zamieszkom. W
kwietniu 1846r. władze internowały Jakuba Szelę i przystąpiły do łamania oporu chłopów odmawiających odrabiania pańszczyzny. Oddziały wojskowe siłą wprowadziły dawny
porządek. W 1847 roku na przednówku panował głód i szerzyły się choroby. W tym czasie
odnotowano, że w parafii nieodległej Jodłowej zmarło na tyfus 875 osób, a w parafii Siedliska 514.
W 1867r. Galicja otrzymała autonomię. Nastąpił odwrót od germanizacji i rozwój kultury polskiej. Język polski wprowadzono do urzędów i szkół. Powstały liczne organizacje
stawiające sobie za cel pielęgnowanie tradycji narodowych. Znaczenie Brzostka po połowie
XIX w. wzrosło. Władze austriackie były nawet do niego pozytywnie ustosunkowane, co
wyrażało się tym, że mimo małej liczby ludności w urzędowych spisach austriackich stało
jako „miasto”. Natomiast Kołaczyce i Dębica, mające znacznie więcej ludności, były klasyfikowane jako „miasteczka”. Dębica dopiero w 1912 roku została podniesiona do godności
„miasta”.
Następnie w 1854r. utworzono powiat brzostecki, co prawda na krótko, bo już w 1867r.
został włączony do powiatu pilzneńskiego.
Wzrost administracyjnego znaczenia Brzostku skłonił zapewne władze kościelne do
utworzenia w 1861 roku dekanatu brzosteckiego.
W roku 1867 przeprowadzona została w Galicji ponownie reorganizacja administracji.
Na podstawie umowy gminnej w r. 1868 zaprowadzono samorząd terytorialny, a miasto
Brzostek przyłączono do powiatu pilzneńskiego, który należał do cyrkułu w Dukli, a póź-
16
niej do cyrkułu w Jaśle. Utworzony został w Brzostku sąd okręgowy, urząd podatkowy,
notariat, ustanowiony został etat lekarza i weterynarza, a Ignacy Łukaszewicz został aptekarzem w nowo założonej aptece. W tym czasie Brzostek liczył 151 domów mieszkalnych,
mieszkańców zaś przeszło 1100, w tym 250 Żydów. Obszar wynosił 609 morgów, majątek
gminny sięgał 2031 złotych polskich w papierach wartościowych oraz 2780 zł. w nieruchomościach. Ówczesny burmistrz miasta, Marian Nałęcz Mysłowski, ufundował dom dla
ubogich i kaplicę na cmentarzu.
Pod koniec XIX wieku dla Brzostku i okolicy przyszły dobre czasy, a koniunktura
gospodarcza znacznie się poprawiła. W wioskach panowało przeludnienie, ale masowa
emigracja do Ameryki rozwiązała czasowo ten problem. Ludność żydowska zajmowała
się przeważnie handlem i rzemiosłem. Powstawały na tym terenie tartaki i cegielnie. W
Grudnej Dolnej powstała kopalnia węgla brunatnego. Pod koniec XIX wieku, aby bardziej
ożywić te tereny pod względem gospodarczym, zaplanowano linię kolejową, która miała
połączyć Dębicę z Jasłem przez Pilzno, Brzostek i Kołaczyce. Pierwsza wojna światowa
spowodowała przerwanie prac, a później już nie wrócono do tego pomysłu.
W zakresie kultury ogromną rolę odegrało Towarzystwo Szkoły Ludowej, które w
Brzostku powołane zostało do życia w 1909r.
Na początku XX w. ożyły nadzieje na odzyskanie niepodległości. W październiku 1912r.
powstał w Brzostku Związek Strzelecki kierowany przez Rudolfa Lacha. W wyniku tego 4
sierpnia 1914 r. czternastu ochotników wyruszyło do powstających w Krakowie oddziałów
polskich.
Wkrótce okolice Brzostku znalazły się w pasie działań wojennych. Najbardziej krwawa bitwa rozegrała się w okolicy 6 i 7 maja 1915r. Do najcięższych walk doszło w samym
Brzostku. Na tym terenie poległo przeszło 2000 żołnierzy austriackich i rosyjskich.
W listopadzie 1918r. władzę w Galicji przejęła Polska Komisja Likwidacyjna. W dalszym ciągu trwały walki o granice nowego państwa. Brało w nich udział wielu ochotników
z okolic Brzostku. W 1918r. oddział taki tworzył w powiecie pilzneńskim por. Kowalski z
Siedlisk Bogusz. W latach 1919-1920 na froncie wschodnim poległo przeszło 40 żołnierzy
pochodzących z Brzostka i okolic.
Życie gospodarcze w okresie międzywojennym nie było proste. W pierwszych latach po
wojnie nastąpiło pewne ożywienie, ale kryzys gospodarczy okresu międzywojennego zahamował rozwój gospodarczy. W wyborach do sejmu ustawodawczego zwyciężył reprezentant
chłopski Józef Berek – wójt Kamienicy Dolnej.
W okresie międzywojennym intensywnie zaczęło rozwijać się życie polityczne. W tym
czasie zaczął rozwijać się na tym terenie ruch ludowy. Stronnictwo Ludowe posiadało silne
reprezentacje w Siedliskach Bogusz i w Jodłowej. W tych miejscowościach odbywały się
liczne wiece, na które m.in. przyjeżdżał Wincenty Witos. W najbliższej okolicy Brzostku w
tym czasie działała radykalna „Chłopska Przyszłość”. Wkrótce została za głoszone poglądy
zdelegalizowana. Niemniej jednak w dniu 1 maja 1932r. zorganizowała pochód w Brzostku
rozpędzony brutalnie przez policję. Jeden z uczestników tej manifestacji zmarł w wyniku
pobicia. Epilogiem manifestacji były procesy sądowe i surowe wyroki.
W 1932 r. nastąpiły zmiany w podziale administracyjnym. Brzostek wraz z okolicznymi wioskami został włączony do powiatu jasielskiego. W dwa lata później utworzono gminę
wiejską o charakterze miejskim Brzostek I (oznaczało to zachowanie prawa do używania
nazwy miasta przy równoczesnym zmniejszeniu podatków) oraz gminy Brzostek II (18
wiosek) i Jodłowa (8 wiosek).
Najważniejszym z wydarzeń religijnych w okresie międzywojennym była koronacja figury Matki Bożej w Przeczycy w 1925r. W tym samym roku parafia ta wraz z Jodłową
została przyłączona do diecezji tarnowskiej (dekanat pilzneński).
Po wybuchu II wojny światowej, już 9 września 1939 roku, wkroczyły tu wojska niemieckie. Rozlokowane w okolicy oddziały Wojska Polskiego wycofały się bez walki. Wkrótce
teren ten został włączony do Generalnego Gubernatorstwa. Nastał terror. Żydzi zostali
zgromadzeni w gettach w Brzostku i Jodłowej. Zdolnych do pracy wywieziono do obozów.
Pozostałych w dniu 12sierpnia 1942 r. pomordowano na Podzamczu – w pobliżu Jasła. Represje dotknęły także ludność polską. Szczególnie surowa okazała się pacyfikacja Brzostku przeprowadzona przez hitlerowców 20 czerwca 1944r.
Na tych terenach po wejściu niemieckich wojsk zaczął organizować się ruch oporu.
17
W jesieni 1939r. zorganizowano pierwsze konspiracyjne grupy Służby Zwycięstwu Polski.
W 1940r. stały się one podstawą do stworzenia struktur organizacyjnych Związku Walki
Zbrojnej, placówki Brzostek „Bekas”, a od 1942r. Armii Krajowej. W wioskach położonych
na północy gminy Brzostek zaznaczały się wpływy placówki AK Łączki Kucharskie „Ładunek-Ławka” należącej do obwodu Dębica.
Ponadto w okolicy istniały inne wojskowe organizacje konspiracyjne: Narodowa Organizacja Wojskowa (Brzostek) i Bataliony Chłopskie (Jodłowa). Gromadzono broń, patrole
dywersyjne przeprowadzały akcje likwidacji konfidentów. Ważną rolę w podtrzymywaniu
nadziei na odzyskanie niepodległości odgrywał kolportaż tajnej prasy. W Brzostku mieszkał Franciszek Kuraś PS. „Kruk”, kierownik kolportażu prasy w Inspektoracie AK Krosno,
który w 1943r. został aresztowany i wywieziony do Oświęcimia. Organizowano także komplety tajnego nauczania.
Do udanych akcji należy zaliczyć przeprowadzone w dniu 26 lipca 1944r. rozbicie kolumny aut niemieckich w Grudnej Górnej, a do niepowodzeń akcję w Bukowej w dniu 29
lipca 1944r. i 3 sierpnia tego roku w Kamienicy Dolnej.
17 września 1944r. ludność z wiosek położonych po prawej stronie Wisłoki została wysiedlona. Front ustawił się na linii Grudna Górna – Kamienica Górna – Gogołów. Niemcy
zorganizowali w Przeczycy obóz pracy, w którym przebywało około 200 osób. Zmuszano
ich do budowy umocnień na zapleczu frontu. Nowa ofensywa ruszyła dopiero 16 stycznia
1945r. Zniszczenia powstałe w wyniku wojny były ogromne. Dotyczyło to zwłaszcza wsi
położonych bezpośrednio przy linii frontu. Straty w zabudowie sięgały 90%. Wielu mieszkańców poległo od min.
Przeprowadzono też kolejne zmiany administracyjne. Od 1945r. Ziemia Brzostecka należała do nowo powstałego województwa rzeszowskiego. W 1954r. w związku z tworzeniem
gromad zlikwidowano odrębność samorządową Brzostka. W obrębnie gminy brzosteckiej powstało kilka jednostek organizacyjnych, zwanych gromadami. Natomiast z dniem
1 stycznia 1975r. tereny te włączono do nowo powstałego województwa tarnowskiego, a
wcześniej, to jest w 1973r., powstała gmina Brzostek. W związku ze zmianami podziału
administracyjnego Kościoła w Polsce powstała diecezja rzeszowska.
Ks. Bogdan Stanaszek – „Brzostek i okolice”.
18
Rozdział II
Szkolnictwo rolnicze funkcjonujące
w czasie II wojny światowej
S
1. Uwagi ogólne
zczególne miejsce w stosunkach społecznych w okresie okupacji zajmowała problematyka młodzieży i szkolnictwa. W regionie jasielskim działały nie tylko powszechne w
Generalnej Guberni rozporządzenia kształtujące politykę oświatową okupanta, ale także
dziesiątki okólników i przepisów. Warto wspomnieć, że spośród obiektów użytkowności
publicznej tylko budynki szkolne były przeznaczone na koszary wojskowe i magazyny kontyngentowe zboża i ziemniaków, co powodowało ciągłe przerwy w nauce.
Obok braku opału była to najczęstsza przyczyna zawieszania nauki lub organizowania zajęć w różnych pomieszczeniach zastępczych. Ilość dni nauki w szkołach w poszczególnych latach okupacji była różna. Można ogólnie stwierdzić, że lata 1939 – 1941 oraz
1944 – 1945 były dla szkolnictwa najtrudniejsze ze względu na długotrwałe zajmowanie
większości szkół na kwatery wojskowe. Okólnik nr 10 z 9 kwietnia 1941r. nakazywał: „Na
żądanie władz wojskowych należy bezwzględnie stawiać szkoły do ich dyspozycji”. Dla
ilustracji tej sprawy budynek Szkoły Podstawowej w Brzostku w okresie od 8 września
1939r. do 15 stycznia 1945r. był zajmowany przez wojsko następujące liczby dni: 52 w r.
szk.1939/40, 36 w r. szk. 1940/41 i 110 w r.szk.1944/45.
Utrudnienie nauki stanowiło jeden z czynników współdziałających z polityką oświatową okupanta, którego wyrazem było usunięcie przedmiotów ojczystych (historii, geografii,
literatury polskiej) oraz wydatne ograniczanie treści programowych z innych przedmiotów, częściowa likwidacja bibliotek, wycofanie podręczników, grabież pomocy naukowych
(mapy, globusy, obrazy, instrumenty muzyczne), zniszczenie wyposażenia szkół przez kwaterujące wojsko.
Pismo Schulamtu z dnia 22 kwietnia 1940r. stwierdzało: „Dotychczasowe książki
szkolne nie mogą być więcej używane”. Okólnik z 10 stycznia 1941r. zawiera punkt 9-ty o
treści: „Po raz ostatni zwracam uwagę, że niedopuszczalne jest używanie niedozwolonych
podręczników”. Podobnej treści pisma wystosowano 5 marca 1941r., a 15 sierpnia 1941r.
stwierdzono: „W szkołach znajduje się jeszcze w użytku wiele podręczników polskich z treścią lub instrukcjami przeciwniemieckimi. Podręczniki te należy natychmiast wycofać z
obiegu, ściągnąć i odstawić niezwłocznie do Inspektoratu Szkolnego”. Ponownie zwrócono
na to uwagę w okólnikach z 20 i 30 września 1941r. oraz z 2 grudnia 1941r. i 18 grudnia
1942r.
Pismo z 30 stycznia 1943r. stwierdza: „Przy wizytacjach polskich szkół powszechnie
stwierdzono, że dzieci miały przy sobie oprócz „Steru” i dopuszczonych czytanek, także
niepożądane i niedozwolone książki oraz podręczniki szkolne. Proszę stale zwracać uwagę
na to, co polskie dzieci oprócz „Steru” czytają. Mimo że okólnikiem z 2 października 1940r.
ostatecznie zakazano nauki geografii i wyszły dyspozycje o oddaniu wszystkich map i
globusów, to jeszcze w okólniku z 20 sierpnia 1942r. ponownie wzywano do oddania map
i obrazów historycznych.
W takich to warunkach powstała Publiczna Obwodowa Szkoła Zawodowa dla młodzieży rolniczej. Dzisiaj jest trudno dokładnie stwierdzić, na jakiej zasadzie doszło do powołania do życia szkoły, biorąc pod uwagę, że w takich właśnie warunkach funkcjonowały
polskie szkoły w okresie wojny i okupacji niemieckiej.
19
2. Publiczna Obwodowa Szkoła Zawodowa
dla młodzieży rolniczej
Publiczna Szkoła Zawodowa dla młodzieży rolniczej w Brzostku została zorganizowana w roku 1942 i zlokalizowana w domu rodziny żydowskiej Klotza.
Nie zachowały się żadne dokumenty tej placówki. Prawdopodobnie zostały one zniszczone w czasie wysiedlenia mieszkańców Brzostku w czerwcu 1944 roku. Nieliczni już żyjący absolwenci tej szkoły niewiele pamiętają zdarzeń z okresu pobytu w tej szkole sprzed
66 lat. Trudno było w pełni odtworzyć nazwiska zarówno uczniów uczęszczających do tej
szkoły jak i wszystkich nauczycieli tutaj pracujących.
Nie udało się odtworzyć wszystkich okoliczności związanych z organizowaniem tej
szkoły w specyficznych warunkach, w jakich znalazła się Polska w tym czasie. Należy
pamiętać, że oświata znalazła się w szczególnie trudnej sytuacji. Prawdopodobnie o szkołę
tę zabiegali światli ludzie Brzostka, do których należy zaliczyć Tadeusza Kwiatkowskiego i
Leonarda Samborskiego z Kleci.
Była to szkoła dwuletnia, do której uczęszczali zarówno chłopcy jak i dziewczęta.
Prawdopodobnie klasa liczyła około 20 uczniów, z tym, że chłopcy realizowali inny program niż dziewczęta. Nauka teoretyczna odbywała się przez 3 dni, a pozostałe trzy dni
były przeznaczone na zajęcia praktyczne.
Kierownikiem szkoły został Stanisław Birula-Białynicki, który wraz z rodziną mieszkał w budynku Urzędu Gminy. Na podstawie świadectwa rocznego jednej z uczennic można
wywnioskować, że uczono następujących przedmiotów: religii, korespondencji polskiej, rachunków, nauki rolnictwa i nauki gospodarstwa domowego łącznie z higieną. Zajęcia teoretyczne i praktyczne z gospodarstwa domowego prowadziła pani Krauze, która mieszkała
u Józefy Ogrodnik. Także w tym domu prowadzone były zajęcia praktyczne z tego działu
programowego. Uczennice przynosiły produkty i używały ich do gotowania. Rachunków
uczył Kacper Świtkowski, który przyszedł z Limanowej. Ponadto uczył on w Szkole Podstawowej w Brzostku i przez jakiś okres pełnił tam funkcję kierowniczą. Korespondencji
polskiej uczyła Julia Frączek i Jadwiga Kwiatkowska, siostra wspomnianego Tadeusza
Kwiatkowskiego. Prawdopodobnie uczyła jeszcze jedna młoda nauczycielka, Maria Krygowska.
W 1940r. władze okupacyjne narzuciły obowiązek hodowli jedwabników oraz upra-
Budynek, w którym uczyli się uczniowie Publicznej Obwodowej Szkoły Zawodowej
dla młodzieży rolniczej w latach 1942-1944 – stan obecny
20
Legitymacja Pana Stanisława Cholewiaka
wy sadzonek morwy. Szczególną uwagę w latach 1942-1943 poświęcono uprawie rośliny
kok-sagiz, służącej do produkcji kauczuku – surowca strategicznego. Przesyłano do szkół
nasiona z obowiązkiem wysiewu na działce szkolnej i w ogrodach nauczycieli, gruntach
będących w użytkowaniu gromady, dworów i plebanii. Narzucane uprawy objęły w pow.
jasielskim w 1943r. około 180 ha, a do pielęgnacji rośliny nakazywano używać młodzież
szkolną.
Według wspomnień Zofii Szynal – Piłat dziewczęta w 1944r. sadziły kok-sagiz w ośrodku folwarcznym Honoraty Pawłowskiej w Kleciach.
Chłopcy praktykę odbywali w gospodarstwie rolnym Leonarda Samborskiego w Kleciach. Było to gospodarstwo duże i bardzo postępowe jak na owe czasy. Posiadało gnojownię, zbiornik na gnojówkę, hodowlę pszczół, duży sad i ogród warzywny. Pomieszczenia
inwentarskie były nowoczesne i mogły w tym czasie służyć jako wzór.
Religii uczył ks. Wilhelm Żywicki, dziekan i proboszcz parafii Brzostek, a nauki o rolnictwie kierownik Stanisław Birula-Białynicki, który prawdopodobnie pochodził z Kresów
Wschodnich.
Nabór odbywał się w ten sposób, że Urząd Gminy w Brzostku wysyłał wezwania do
rodziców, aby posyłali swoje dzieci po ukończeniu szkoły podstawowej do tej szkoły zawodowej. Uczeń zaraz po rozpoczęciu nauki otrzymywał legitymację. Do czasów nam współczesnych zachowała się tylko jedna z nich, nosząca numer 30 - wystawiona 20 lutego
1942r. Należy dodać, że w tej szkole nie było ławek, wszyscy uczniowie uczyli się przy
jednym długim stole.
Na podstawie przeprowadzonych wywiadów z żyjącymi absolwentami tej szkoły udało
się odtworzyć zaledwie 19 nazwisk uczniów tutaj uczęszczających. Należą do nich: Józef
Czernik, Stanisław Cholewiak, Jan Czech, Józef Czerkies, Kazimierz Piłat, Pruchnik, Eugeniusz Krajewski, Jan Kolbusz, Czesław Kasprzyk, Zofia Brągiel, Zofia Szybowicz, Zofia
Sury, Grzesiakowska, Karolina Zięba, Zofia Szynal, Krystyna Michalska, Natalia Raś, Zofia Maciejko i Maria Dominik.
Mieczysław Wieliczko - „Jasielskie w latach drugiej wojny światowej” – str 139
21
3. Uwagi końcowe
Wielu nauczycieli różnymi niedozwolonymi sposobami starało się o zachowanie
polskości i zbiorowego oporu psychicznego wobec okupanta. Nieprzerwanie trwała walka o postawę dziecka
w szkole, jego ochronę przed
przymusem pracy i wywożeniem na roboty do Niemiec.
Już okólnikiem z 15 sierpnia 1940r. zarządzono podanie szczegółowych wykazów dzieci z roczników 1924
– 1925 i 1927 które, „mają
się meldować w odnośnych
Urzędach Pracy”. W 1941r.
aż siedmiokrotnie zażądano
podania podobnych spisów
na potrzeby Arbeitsamtu.
Ilość tych zarządzeń nasuwa domniemanie, że były
one powszechnie niewykonywane, podobnie jak zakaz używania podręczników. Inna strona tej sprawy
to wzrastająca już od 1942r.
drugoroczność
uczniów,
zwłaszcza w klasach starszych szkoły podstawowej.
Wobec tego, że uczęszczanie do szkoły chroniło
w pewnym okresie od oboŚwiadectwo roczne Pani Zofii Szybowicz
wiązku i przymusu pracy,
uczniów celowo nie promowano. Zarówno okupacyjne władze szkolne, jak też Arbeitsamt, nie mogąc opanować tej
sytuacji, zarządziły pismem z 18 kwietnia 1944r. usunięcie ze szkół wszystkich uczniów,
którzy ukończyli 14 lat, bez względu na to, w której znajdowali się klasie. Był to jednak
okres, kiedy administracja okupanta nie była tak sprawna i zaledwie część młodzieży wywieziono w maju 1944r. do robót fortyfikacyjnych nad Sanem w okolicy Jarosławia.
Również uczęszczanie do Publicznej Obwodowej Szkoły dla młodzieży rolniczej w
Brzostku chroniło ucznia od obowiązku i przymusu pracy – wywózki do Niemiec, chociaż
były obawy, że ten przepis w wyjątkowych sytuacjach może być nierespektowany. Według
relacji jednego z żyjących obecnie absolwentów, Kazimierza Piłata, kierownik tej szkoły
Stanisław Birula-Białynicki pojechał do Starostwa w Jaśle w sprawie wyłączenia uczniów
przed wywózką na roboty do Niemiec. Prawdopodobnie chodziło o uczniów starszych, którzy z różnych przyczyn znaleźli się w tej szkole.
Natomiast inna absolwentka, Zofia Szynal pamięta, że bardzo często się zdarzało, że
uczący religii ks. Wilhelm Żywicki stał przed oknem, patrząc w stronę drogi i mówił z zatroskaniem, „żeby tylko Niemcy nie przyjechali i nie zabrali was na przymusowe roboty”.
Wynika z tego, że problem ten ciągle istniał. Prawdopodobnie żaden z uczniów tej szkoły
nie był zabrany na przymusowe roboty do Niemiec.
22
Rozdział III
Szkolnictwo rolnicze w latach 1946-1951
D
1. Uwagi wstępne
ziałalność oświatowo-rolnicza została wznowiona na terenie wyzwolonych ziem polskich, tj. w powiatach położonych na wschód od Wisły i na południe od linii Bugu
– Narwi, już dnia 1 listopada 1944r. Pracę w tym zakresie podjęła Izba Rolnicza zgodnie
z kompetencjami, jakie posiadała w okresie przedwojennym. Należy dodać, że w warunkach przyfrontowych trudno było myśleć o rozwoju form pozaszkolnej oświaty rolniczej, co
wchodziło głównie w zakres prac przedwojennych izb rolniczych.
Pierwsze działania w aktualnej sytuacji zostały skierowane na organizowanie szkolnictwa rolniczego. Zgodnie z decyzją ówczesnego Departamentu Oświaty Rolniczej resortu
PKWN w Lublinie praca w tym zakresie miała rozwijać się w dwóch kierunkach. Po pierwsze w kierunku reaktywowania szkół rolniczych istniejących przed wojną, następnie zaś
organizowania nowych szkół według programu Ministerstwa Rolnictwa. Zgodnie z tym
programem średnie i niższe szkolnictwo rolnicze miało być przejęte z Ministerstwa Oświaty przez Ministerstwo Rolnictwa i rozwijać się w oparciu o wydzielone podczas reformy
rolnej tzw. resztówki i ośrodki pofolwarczne. W każdej gminie miały powstać dwie szkoły
rolnicze – męska i żeńska, w każdym zaś powiecie analogicznie po dwie szkoły średnie.
Podczas przeprowadzenia reformy rolnej przy wytypowanych dla niższych szkół ośrodkach
pofolwarcznych pozostawiono areał gruntów ornych do 20 ha, a dla szkół średnich do 50.
Na administracji szkolnictwa rolniczego spoczywał obowiązek typowania, podczas
przeprowadzenia reformy rolnej, ośrodków pofolwarcznych przydatnych dla potrzeb szkolnictwa rolniczego, przejmowania tych ośrodków z przydzielonych gruntów, zagospodarowania ich i w końcu organizowanie szkół.
Należy podkreślić, że te zadania były trudne ze względu na to, że o te ośrodki folwarczne ubiegały się liczne instytucje i organizacje. O lepsze obiekty toczyły się nieraz trudne i
długotrwałe spory. Ponadto poważną trudność stanowiło zagospodarowanie przyjmowanych obiektów wobec braku materiału siewnego i inwentarza żywego. Kolejnym problemem, który bardzo często towarzyszył zakładaniu szkół rolniczych był brak fachowców
zarówno do prowadzenia gospodarstwa, jak i na stanowiskach nauczycieli.
Wspomniane trudności organizacyjne i gospodarcze pogłębiała jeszcze sytuacja formalno-prawna Wydziału Oświaty. Zgodnie ze stanowiskiem PKWN szkoły rolnicze miały
być państwowe. Wydział Oświaty Rolniczej należał do Izby Rolniczej, a więc do samorządu
gospodarczego, formalnie nie miał więc podstaw prawnych do kierowania szkołami państwowymi i do przyjmowania obiektów z reformy rolnej. Pod względem prawnym obiekty
te pozostawały nadal w gestii powiatowych komisarzy ziemskich. Ponadto Izby Rolnicze
były już w tym czasie w stanie likwidacji. Agendy ich przejmował prężnie rozwijający się
Związek Samopomocy Chłopskiej.
Przez Samopomoc Chłopską przechodziły wszelkie przydziały ziarna, materiału siewnego, koni, bydła, maszyn i narzędzi rolniczych. Pracownikom Izby Rolniczej nie zawsze
było łatwo uzyskać te przydziały dla gospodarstw szkolnych.
W grę wchodziła również fatalna strona zatrudniania nauczycieli, wypłata poborów i
szereg innych problemów.
W tej sytuacji najlepszym rozwiązaniem dla organizowanego szkolnictwa rolniczego
było przejście do Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego jako jedynej państwowej instytucji
administracyjno-rolnej na szczeblu wojewódzkim. Zarządzenie takie wydane zostało przez
resort Ministerstwa w czerwcu 1945r.
Mówiąc o szkolnictwie rolniczym w pierwszych latach powojennych, należy przytoczyć
dekret o reformie rolnej, który przewidywał potrzeby szybkiej rozbudowy szkół rolniczych,
przekazując na ten cel budynki dworskie wraz z wydzieloną częścią gospodarstw rolnych,
o których wcześniej była już mowa. W oparciu o tę bazę i bardzo nieliczne małe obiekty
przedwojennych szkół rolniczych po wojnie zaczęło się rozwijać polskie szkolnictwo rolnicze.
23
Rozwój szkolnictwa rolniczego w latach 1945-1949 dokonywał się spontanicznie na
wzorach ustrojowych okresu międzywojennego. Z prowadzonych w tym okresie szkół określoną, wyraźną pozycję, zajmowały tylko licea rolnicze. Przygotowywały one kadry ze średnim wykształceniem rolniczym i umożliwiały absolwentom dalsze kształcenie się. Gimnazja rolnicze uprawniające absolwenta do podjęcia nauki w liceum, nie dawały jednak
określonego przygotowania zawodowego.
Niższe szkoły rolnicze wobec większej atrakcyjności innych zawodów, przy jednoczesnym braku dostatecznie przygotowanej kadry nauczycielskiej i bardzo ograniczonych
możliwościach przygotowania bezpośrednich producentów do pracy w rolnictwie stanowiły
w istocie rzeczy „ślepą uliczkę”.
Gimnazja Gospodarstwa Wiejskiego były to szkoły o trzyletnim okresie nauczania ze
świadectwem małej matury, dające uprawnienia do kontynuowania nauki w liceum. Wyższym stopniem średniej szkoły rolniczej były dwu i trzyletnie licea gospodarstwa wiejskiego. Po ukończeniu liceum absolwent otrzymywał świadectwo dojrzałości i tytuł technika
rolnika.
Mimo to szkolnictwo rolnicze w latach 1945-1949 dało rolnictwu:
-ponad 8 000 techników, absolwentów liceów rolniczych,
-ponad 2 000 absolwentów szkół o poziomie gimnazjalnym,
-12 100 absolwentów niższych szkół rolniczych.
W okresie więc tylko pięciu lat po odzyskaniu niepodległości szkolnictwo rolnicze dało
ponad 22 000 absolwentów.
Należy zauważyć, że w pierwszych latach powojennych ogromny wpływ na kształtowanie się szkolnictwa rolniczego miała polityka państwa wobec wsi i rolników. Prześledźmy
to na przykładzie gospodarstw szkolnych. Od 1948r. obszar przeciętnego gospodarstwa
szkolnego był bardzo mały i wynosił około 36 ha. Szkolenie rolnicze ukierunkowane było
na przygotowanie producentów rolnictwa indywidualnego. Od 1948r. gospodarstwa szkolne
jako warsztat dydaktyczny miały służyć przygotowaniu kadr dla wielkotowarowych gospodarstw państwowych i spółdzielczych i dlatego postanowiono zwiększyć ich powierzchnie.
Oczywiste jest, że nie zawsze i nie wszędzie można było zrealizować to przedsięwzięcie.
Szkoły rolnicze powstałe i funkcjonujące w Kleciach w latach 1946-1951 były pomyślane jako kontynuacja szkoły rolniczej, funkcjonującej w okresie wojny w Brzostku – o czym
była mowa w poprzednim rozdziale.
2. Typy szkół i ich struktura organizacyjno – programowa
W latach 1946-1951 w Kleciach funkcjonowały 3 typy szkół:
-Państwowe Koedukacyjne Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego
-Państwowe Liceum Rolnicze I-go stopnia
-Szkoła Praktyków Specjalistów
Państwowe Koedukacyjne Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego było 3-letnią niższą
szkołą rolniczą. Kończyło się tzw. małą maturą. Nie dawało żadnego tytułu. Nie zachowała się żadna dokumentacja tego typu szkoły z roku szkolnego 1945/1946 poza Księgą
Pamiątkową i kilkoma świadectwami, których uczniowie nie odebrali i prawdopodobnie na
tej klasie zakończyli swoją edukację. Zachowana Księga Pamiątkowa z tego roku szkolnego przedstawia przede wszystkim zmagania w celu prowadzenia gospodarstwa rolnego, o
którym będzie więcej mowy w następnym podrozdziale.
Na podstawie tych świadectw można podać przedmioty, które były prowadzone w klasie pierwszej oraz nazwisko dyrektora szkoły i wychowawcy klasowego. W klasie trzeciej
zmienił się zarówno dyrektor jak i wychowawca.
Z dokumentów tych wynika, że pierwszym dyrektorem szkoły był Eugeniusz Szeląg,
a wychowawcą klasy Władysława Twarduś. Świadectwa szkolne po zakończeniu nauki w
klasie pierwszej były wydawane 22 lipca 1946r. Wśród nauczanych przedmiotów możemy
wyróżnić dwie grupy: ogólnokształcące i zawodowe. Do pierwszej należał język polski z
uwzględnieniem literatury ludowej, język francuski, historia Polski i wsi, geografia, chemia, fizyka, botanika, zoologia, matematyka i miernictwo, metodyka prac świetlicowych
i przysposobienie wojskowe, a do drugiej uprawa roli i roślin oraz zajęcia praktyczne i
24
ćwiczenia. Z powyższego zestawienia wynika, że przedmioty ogólnokształcące dominowały
nad zawodowymi.
W klasie drugiej dochodzi bardzo dużo przedmiotów zawodowych i proporcja się odwraca. Do wyżej wymienionej listy należy dopisać: porządki, szycie, rachunkowość, higienę, rolnictwo, hodowlę, mechanizację i spółdzielczość. Przy czym porządki i szycie realizowane były wyłącznie przez dziewczęta.
Po klasie drugiej uczniowie odbywali 6-tygodniową wakacyjną praktykę.
Fakt odbycia praktyki został odnotowany w dzienniku klasyfikacyjnym tej klasy w
roku szkolnym 1946/47. W dalszym ciągu funkcję dyrektora pełnił Eugeniusz Szeląg.
Natomiast w klasie trzeciej według katalogu głównego doszły następujące przedmioty:
nauka o Polsce i świecie współczesnym, śpiew, organizacja gospodarstw, społeczne życie
wsi, ogrodnictwo, hodowla, weterynaria, mleczarstwo, pszczelarstwo i budownictwo wiejskie.
W księdze protokołów Rady Pedagogicznej z dnia 21 września 1948r. została wprowadzona nazwa szkoły: Państwowe Liceum Gospodarstwa Wiejskiego I stopnia, ale już na kolejnym posiedzeniu, w dniu 10 listopada 1948r., używane było inne określenie: Państwowe
Liceum Rolnicze I stopnia, a następnie Państwowe Liceum Rolnicze.
Z tego typu szkoły zachowały się listy poszczególnych klas z poszczególnych okresów
roku szkolnego 1948/1949. Na podstawie tych zestawów (brak dzienników lekcyjnych i
katalogów ocen), można odtworzyć strukturę zajęć lekcyjnych i praktycznych. W klasie
pierwszej z przedmiotów ogólnych był realizowany język polski, język francuski, matematyka, historia, geografia, chemia, fizyka, botanika, zoologia, śpiew, wf, gry i zabawy, a z
przedmiotów zawodowych nauka o glebie, hodowla i zajęcia praktyczne. W klasie drugiej z
przedmiotów zawodowych doszły: maszynoznawstwo, ogrodnictwo i ekonomia polityczna,
a w klasie trzeciej z przedmiotów ogólnokształcących wiedza o sztuce i nauka o Polsce
współczesnej, a z zawodowych higiena, weterynaria, organizacja gospodarstw, ochrona
roślin i budownictwo.
Reasumując funkcjonowanie tych dwóch typów szkół, które były nastawione na przygotowanie uczniów do pracy w gospodarstwie rolnym indywidualnym należy stwierdzić, że
spełniły swoją rolę. Warto dodać, że Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego ukierunkowane
było z tytułu prowadzenia niektórych przedmiotów i zajęć praktycznych do prowadzenia
gospodarstwa rolnego i gospodarstwa domowego. Świadczyły o tym dwa przedmioty realizowane przez dziewczęta, tj. porządki, krawiectwo i gospodarstwo domowe oraz program
zajęć praktycznych, jak i praktyk realizowanych po klasie drugiej.
Natomiast Liceum Rolnicze ukierunkowało uczniów do pracy w gospodarstwie rolnym.
Po przeprowadzeniu reformy rolnej powstało wiele nowych gospodarstw rolnych, ale także
wiele istniejących powiększyło swoją powierzchnię. W pierwszych latach polityka państwa
była ukierunkowana na przygotowanie uczniów, mówiąc dzisiejszym językiem, do pracy w
gospodarstwach rodzinnych.
Na początku lat pięćdziesiątych nastąpiła zmiana polityki państwa w stosunku do wsi
i szkolnictwa na rzecz PGR i RSP. Dotychczas istniejące szkoły rolnicze uległy likwidacji i
zamierzano zakładać szkoły przygotowujące kadrę do państwowych gospodarstw rolnych
i rolniczych spółdzielni produkcyjnych.
Na miejsce zlikwidowanego Liceum Rolniczego I stopnia została powołana Państwowa
Szkoła Praktyków Specjalistów jako jedna z dwóch istniejących w naszym kraju.
Trzecim typem szkoły była – jak już wcześniej powiedziano - Państwowa Szkoła Praktyków Specjalistów, która funkcjonowała przez 2 lata - w 1950 i 1951r.
W roku 1950 ta szkoła przygotowywała uczniów w zakresie spółdzielczości rolniczej
dla zaopatrzenia wsi, a w następnym roku w zakresie instruktorów organizacji rachunkowości spółdzielczości produkcyjnej. Nauka w zasadzie trwała 11 miesięcy, zaczynała się w
styczniu, a kończyła się w grudniu egzaminami.
Państwowa Szkoła Praktyków Specjalistów Spółdzielczości Rolniczej dla Zaopatrzenia
Wsi realizowała program z następujących przedmiotów: język polski, nauka o Polsce, zajęcia praktyczne, chemia, materiałoznawstwo, organizacja i technika obrotu, rachunkowość
handlowa, wybrane zagadnienia z rolnictwa, organizacja uspołecznionych gospodarstw
rolnych, zajęcia praktyczne w gospodarstwie, zajęcia świetlicowe i ekonomia polityczna.
Natomiast Szkoła Praktyków Specjalistów w zakresie Instruktorów Organizacji Ra-
25
Dworek Honoraty Pawłowskiej w Kleciach – siedziba szkół rolniczych
funkcjonujących w latach 1946-1951
chunkowości Spółdzielczości Produkcyjnej w strukturze nauczania przewidziane miała
następujące przedmioty: język polski, arytmetykę, stosowane nauki o Polsce i świecie
współczesnym, historię Polski, geografię gospodarczą, wychowanie fizyczne, księgowość,
ćwiczenia praktyczne z księgowości, biurowość i sprawozdawczość, przepisy prawne, organizację spółdzielni produkcyjnych, wybrane wiadomości z rolnictwa, zajęcia praktyczne w
gospodarstwie i pogadanki ekonomiczne.
W roku 1951 Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych zlikwidowało te szkoły. Zostało
utworzone technikum rolnicze 4-letnie, a następnie 5-letnie, które miało za cel przygotować kadry dla uspołecznionej gospodarki rolnej.
W odróżnieniu od szkół poprzednich, tj. Państwowego Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego i Państwowego Liceum Rolniczego, gdzie młodzież rekrutowała się z gminy Brzostek
i w mniejszym stopniu z gmin ościennych, do tej ostatniej tj. Szkoły Specjalistów Praktyków uczęszczali uczniowie praktycznie z całej Polski. Szkoły te miały na celu przygotować
kadry do rolniczych spółdzielni produkcyjnych i handlu wiejskiego.
3. Działalność dydaktyczno – wychowawcza i opiekuńcza Państwowego Koedukacyjnego Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego
Państwowe Koedukacyjne Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego powstało w ośrodku
folwarcznym w Kleciach. Na jego powstanie złożyły się trzy przyczyny. Po pierwsze w okresie wojny w Brzostku funkcjonowała szkoła rolnicza i chciano tę tradycję podtrzymać w
postaci założenia szkoły rolniczej, po drugie, zgodnie z założeniami władz oświatowych, w
każdym powiecie miały być po dwie szkoły średnie i ta miała być jedną z nich. Jako trzecią
przesłankę należy wymienić istniejący Ośrodek Folwarczny, którego budynek i część ziemi,
tzw. „resztówkę” przekazano na rzecz oświaty rolniczej.
Ponadto w wyniku starań miejscowych władz i społeczeństwa, Wojewódzki Wydział
Oświaty Rolniczej w Rzeszowie dnia 4 lutego 1946r. powołał do życia pierwszą szkołę rolniczą w powiecie jasielskim pod nazwą Państwowe Koedukacyjne Gimnazjum Gospodarstwa
Wiejskiego w Kleciach.
Otwarcie roku szkolnego rozpoczęło się uroczystym nabożeństwem odprawionym
przez ks. dziekana Wilhelma Żywickiego, a następnie akademią, która odbyła się w budynku szkolnym. Uczniów do klasy I zostało zapisanych 36. Skład Rady Pedagogicznej
był następujący: Eugeniusz Szeląg, instruktor Adam Kowalski, nauczyciele: Władysława
Twarduś, Jan Lisowski, Józef Ślisz, Kasper Świtkowski.
Władze powiatowe reprezentował Stanisław Ryndak. W otwarciu, oprócz uczniów,
wzięły udział 33 osoby, prawdopodobnie rodzice dzieci, które miały rozpocząć w tym Gimnazjum naukę. W czasie uroczystości otwarcia tej szkoły pokładano ogromne nadzieje co
do przyszłości funkcjonowania tej placówki oświatowej. Między innymi padło takie stwier-
26
dzenie: „Ośrodek w ten sposób uzyskany na zawsze winien stać się ośrodkiem kultury dla
okolicznego społeczeństwa i promieniować na okolicę”
Z chwilą otwarcia Gimnazjum tylko dwie sale posiadały drzwi i okna. Reszta na skutek zniszczeń wojennych i sześciomiesięcznego wysiedlenia w pasie frontowym od września
1944r. do 16 stycznia 1945 została zniszczona przez wojska niemieckie.
W dniu 7 lutego 1946r. Ośrodek ten został protokolarnie przekazany przez Urząd Powiatowy Ziemski w Jaśle. W protokole tym, w punkcie pierwszym, został zawarty zapis dotyczący odstąpienia budynków, które zostały przekazane oddzielnym aktem przez delegata
P.U.Z. i W.U.Z, jak również ziemii należąej do tego ośrodka folwarcznego.
Pozycja druga zawierała informację dotyczącą inwentarza żywego, na który składały
się 2 konie o bardzo słabej kondycji oraz martwego, w skład którego wchodziło kilka maszyn i narzędzi rolniczych najczęściej zużytych (1 kosiarka, 2 żniwiarki, wóz ciężki, sieczkarnia, grabarka, wał pierścieniowy, wał gładki, wał kolczasty, 3 pary sani składanych,
pług). Ponadto przekazano 500 kg soli potasowej, 25 kg słomy lnianej i 800 kg złomowanych narzędzi.
W punkcie 4 protokołu odnotowano przekazane ziarno i paszę: 225 kg owsa, 500 kg
ziemniaków pastewnych drobnych, 1300 kg brukwi pastewnej, 120 kg buraków ćwikłowych, 100 kg słomy i 20 kg ziarna. Pasza dla koni starczyła praktycznie na 1 tydzień.
Jak więc widać, warunki do prowadzenia gospodarstwa rolnego były tragiczne.
Z innego dokumentu wynika, że resztówka, jak wówczas określono ziemię tego ośrodka folwarcznego, wynosiła 28,28 ha, w tym gruntów ornych 16,51 ha w klasie bonitacyjnej
III, łąk 2,00 ha w klasie III, pastwisk 2,87 ha w klasie IV, ogrodu warzywnego 0,30 ha oraz
3,60 ha parku, w którym rosło 150 drzew liściastych i szpilkowych. Ponadto w skład tej
resztówki wchodziło 3 ha nieużytków.
Takie były początki bazy szkoleniowej szkoły rolniczej, która powstała we wsi Klecie.
Praktycznie zaczynano „od niczego”. Wobec tego stanu rzeczy przed dyrektorem szkoły,
nauczycielami i uczniami stanęło ogromne wyzwanie, aby tę machinę uruchomić i żeby
wszystko zaczęło funkcjonować na określonym poziomie.
Jak wynika z kroniki, działania dyrektora szkoły w pierwszym roku jej funkcjonowania nastawione były na uruchomienie gospodarstwa szkolnego i poprawę bazy lokalowej.
Zabiegi te zostały skrupulatnie przedstawione, aby oddać prawdziwą atmosferę tych lat i
zachować je w pamięci przyszłych pokoleń, którym przyszło funkcjonować już w innych
warunkach. Z kolei 17 lutego 1946r. Powiatowy Inspektorat Oświaty Rolniczej w Jaśle
przydzielił Gimnazjum w Kleciach jedną krowę – staruszkę wraz z kilkudniowym cielęciem. Panowała powszechna radość z powodu powiększenia się żywego inwentarza.
Następnie 6 kwietnia 1946r. tutejszej szkole zostały przydzielone dwa dzikie i niebezpieczne dla otoczenia konie z U.N.R.A. (klacz i wałach), dla których brakowało paszy i
uprzęży. Były one karmione brukwią, makuchami i słomą.
28 kwietnia 1946r. szkoła otrzymała wiadomość, że Wojewódzki Wydział Oświaty Rolniczej w Rzeszowie, dzięki życzliwemu ustosunkowaniu się naczelnika Wydziału Bogdana
Zabłockiego i wizytatora Julii Smolakowej, przydzielił szkole 16 owiec, 4 tryki i 18 jagniąt
oraz dwa prosięta z ośrodka szkolnego w Werynii, pow. Kolbuszowa. Następnego dnia, tj.
29 kwietnia, cały przydzielony inwentarz został przywieziony samochodem Wojewódzkiego
Pełnomocnika Akcji Siewnej z Werynii do Kleci.
Piszący kronikę ten fakt odnotował w następujący sposób „Gospodarstwo nie posiada
już tylko dwóch mizernych koni”. Inwentarz szkolny wynosił:
koni–4 sztuki
bydła–2 sztuki
owiec–38 sztuk
świń–2 sztuki
------------------------razem 46 sztuk
Następnego dnia, tj. 30 kwietnia, z dotacji otrzymanej z Wydziału Oświaty Rolniczej
zakupionych zostało przez dyrektora Eugeniusza Szeląga 20 pni pszczół w Samoklęskach
i tego samego dnia zostały one przewiezione do Kleci.
Dwa pnie na polecenie naczelnika Zabłockiego zostały wydane dnia 6 maja 1946r. Powiatowej Szkole Gospodarstwa Wiejskiego w Strzyżowie. Dyrektor szkoły tak ocenił pracę
27
swej placówki oświatowej: „Młodzież szkolna i personel widzą podnoszenie się gospodarstwa, zaczyna nabierać otuchy i wiary w lepsze jutro. Rodzice uczniów pomagają w pracach polowych swymi końmi”.
Do ważniejszych wydarzeń należy zaliczyć zorganizowanie przez Wydział Oświaty Rolniczej w Rzeszowie w dniu 26 maja 1946r. w Liceum Gospodarstwa Wiejskiego w Babicy
„Święta Wiosny” w połączeniu ze zjazdem młodzieży wszystkich szkół rolniczych w województwie. Były problemy z wyjazdem z uwagi na koszty, ale udało się pomyślnie ten problem rozwiązać. Starostwo w Jaśle przydzieliło uczniom karty żywnościowe, a Wojewódzki
Wydział Oświaty Rolniczej w Rzeszowie pokrył w całości koszty przyjazdu do Babicy. Samochodem Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w Brzostku młodzież wyjechała do
Babicy, gdzie mogła na „Święcie wiosny” zapoznać się z kulturą ludową dzięki odtworzeniu
przez uczniów szkół rolniczych biorących udział w tym spotkaniu obrzędów ludowych.
Po zakończeniu uczniowie pojechali do Łańcuta celem zwiedzenia pałacu Potockich, w
którym utworzono Muzeum Państwowe.
Powoli zbliżał się koniec roku szkolnego, młodzież intensywnie się uczyła, aby uzupełnić brakującą wiedzę na skutek ograniczonego nauczania w czasie okupacji. Nauka
odbywała się nie tylko w klasie, ale także w gospodarstwie szkolnym, w którym uczniowie
nabywali umiejętność wykorzystywania w praktyce zdobytych wiadomości teoretycznych.
Pod koniec roku szkolnego 1945/1946 Wojewódzka Izba Rolnicza i Wydział Oświaty Rolniczej przydzieliły z wylęgarni w Jaśle 100 kurcząt. Ponadto szkoła otrzymała z przydziału
z Wydziału Oświaty jedną loszkę i knura rasy wielkiej białej angielskiej, a z przydziału
U.N.R.A. dwie jałówki. W zamian za to w ciągu trzech lat szkoła miała zapłacić równowartość 22 q żyta.
Gospodarstwo rolne miało na stanie: bydła – 4 szt, świni – 4 szt, koni – 4 szt, owiec –
38 szt. kurcząt – 100 szt i 18 pni pszczół. W dalszym ciągu trwały starania o powiększenie
inwentarza żywego zarówno z zewnątrz, jak i poprzez uzyskanie własnego przychówku.
Od maja 1946 roku w szkole organizowano dożywianie uczniów. Wydawane uczniom
było śniadanie i obiad. W roku 1946 szkoła wspólnie ze Związkiem Samopomocy Chłopskiej zorganizowała dożynki. Wykonany wieniec został poświęcony w Kościele w Przeczycy. Z tej okazji szkoła gościła Starostę, wizytatora Julię Smoluchową i Przewodniczącego
Powiatowej Rady Narodowej.
Z 36 zapisanych uczniów do końca roku szkolnego dotrwało 29. Pozostali przestali
uczęszczać z powodu braku przygotowania do szkoły średniej. Rada Pedagogiczna promowała do klasy drugiej 28 uczniów. Uroczyste rozdanie świadectw nastąpiło 22 lipca 1946r.
W ciągu pół roku przerobiony został program całego roku szkolnego.
Rok szkolny 1946/47 zgodnie z żądaniem Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych
rozpoczął się 15 września 1946r. Do klasy pierwszej zapisało się 19 uczniów, a do drugiej
zgłosiło się 26. Słaby nabór do klasy pierwszej spowodowany był wrogą agitacją niektórych
osób, które uważały, że z chwilą likwidacji szkoły ziemia zostanie rozdzielona między nich,
wybór przez absolwentów szkół podstawowych głównie szkół ogólnokształcących oraz tym,
że uczeń wstępujący do szkoły rolniczej musiał mieć ukończone 7 klas szkoły podstawowej.
Skład Rady Pedagogicznej na rok szkolny 1946/47 wyglądał następująco: dyrektor:
Eugeniusz Szeląg, nauczyciele: Władysława Twarduś, Maria Miodowicz, Jan Lisowski, Józef Ślisz, ks. Wilhelm Żywicki, Kazimierz Ratowski, Stefan Traciłowski, Tadeusz Rączka,
Jan Majewski (lekarz szkolny).
Z dniem 1 listopada 1946r. pracę podjął instruktor Jan Pyter, w dniu 22 listopada do
szkoły przyszedł następny instruktor - Wanda Łuszczakowa.
Rok szkolny 1946/1947 był dla rolnictwa niekorzystny. Ze względu na panującą suszę
plony użytków zielonych były bardzo słabe i nie zapewniały paszy dla ciągle powiększającego się inwentarza żywego. Szkolne konie pracowały na swoje utrzymanie w gospodarstwie prywatnym. Za jeden dzień pracy konia szkoła otrzymywała 75 – 100 kg siana albo
½ korca owsa.
Ponadto przy wiosennych pracach zostało wypracowane u ludzi 27 dniówek. W ten
sposób za zdobyte siano i owies utrzymywany był inwentarz żywy. Reasumując funkcjonowanie gospodarstwa szkolnego, dyrektor szkoły stwierdzał: „Niewesołe u nas jest życie, ale
dajemy sobie radę i damy w przyszłości” – taka została zanotowana wypowiedź z dnia 28
28
Chór szkolny przy Państwowym Koedukacyjnym Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego – czerwiec 1947 (1-dyregent Tadeusz Rączka, 2-prezes Komitetu Rodzicielskiego Wincenty Mikrut, 3-dyrektor szkoły Eugeniusz Szeląg)
kwietnia 1947r.
Na wiosnę 1947 r. szkoła planowała zorganizować dla uczniów, przy pomocy przewodniczącego Powiatowej Samopomocy Chłopskiej w Jaśle, Wojciecha Kosiby, wycieczkę do
Rożnowa, Pienin, Czorsztyna, Zakopanego, Morskiego Oka, Katowic, Chorzowa, Krakowa
i Wieliczki. Udało się ją zrealizować w dniach: 7 – 14.07. 1947r.
Zarządzeniem Wojewódzkiego Wydziału Oświaty Rolniczej na skutek starań miejscowego społeczeństwa z dniem 1 września 1947r. w miejsce ustępującego Eugeniusza Szeląga dyrektorem szkoły został Tadeusz Rączka.
Szkoła pod każdym względem znajdowała się w bardzo ciężkim położeniu. Między innymi ciążył na niej dług w wysokości ponad 70 000 złotych, ponadto nie zostały zapłacone
podatki gruntowe za poprzednie lata. Pokrycia na powyższe długi szkoła nie posiadała,
gdyby nawet mogła sprzedać część inwentarza żywego, to otrzymane za niego pieniądze
nie pokryłyby ich.
Prócz tego szkoła musiała odrobić różnym prywatnym osobom około 30 parokonnych
dniówek za piesze roboty wiosenne i letnie w gospodarstwie szkolnym. Ze względu na brak
gotówki na zagospodarowanie oraz na odrabianie długów końmi przewidywano poważne
trudności przy pracach jesiennych, takich jak m.in.: zbiór kukurydzy, kopanie ziemniaków i zbiór buraków cukrowych.
Szkoła była przygotowana do rozpoczęcia roku szkolnego. Bieżący remont budynku
szkolnego, podobnie jak i zapisy do szkoły, został wykonany w czasie. Rok szkolny rozpoczęto w dniu 15 września 1947r. uroczystym nabożeństwem w kościele w Brzostku. Do
szkoły zgłosiło się 49 uczniów i uczennic, a mianowicie 13 do klasy I, 15 do klasy drugiej,
21 do klasy III.
Obsada nauczycielska z początkiem roku szkolnego była następująca: dyrektor - Tadeusz Rączka, nauczyciele: Jadwiga Werbera, Józef Ślisz, Stanisław Maciąg, Maria Rączka,
Maria Miodowicz, Hieronim Krawczyński, ks. Wilhelm Żywicki, Michał Wojnar. Na pełnych
etatach byli: Tadeusz Rączka i Jadwiga Webera. Pozostali nauczyciele pracowali w niepełnym wymiarze tygodniowym.
17 września 1947r. odbyło się zebranie rodzicielskie, na którym między innymi został
wybrany Komitet Rodzicielski w składzie: Wincenty Mikrut - prezes, Jan Sikora - wiceprezes, Wincenty Kolbusz - skarbnik, Jan Papciak - sekretarz.
Dużą popularnością wśród młodzieży gimnazjalnej cieszyły się organizowane spotkania, zwane wówczas zlotami. Kronika szkolna odnotowała dwa takie. Pierwszy był or-
29
ganizowany z okazji otwarcia wystawy eksponatów rolniczych w Rzeszowie w dniach 21
i 22 września 1947r., a drugi odbył się w dniu 19 października 1947r. W obu zjazdach
wzięła udział cała młodzież klecieckiego gimnazjum. Ponadto w spotkaniach tych uczestniczyła także młodzież zorganizowana w kołach Przysposobienia Rolniczo-Wojskowego. W
ostatnim zlocie wystąpił chór czterogłosowy, zorganizowany na początku roku szkolnego
1947/48 przez T. Rączkę. Chór ten śpiewał pieśni religijne w czasie Mszy świętej w kościele
parafialnym w Brzostku.
Z początkiem tego roku szkolnego nastąpiły w szkole zmiany kadrowe. Z dniem 15
listopada 1947r. w Gimnazjum podjął pracę w charakterze nauczyciela zawodu, Tadeusz
Marecki, absolwent szkoły rolniczej w Suchodole. Z kolei 30 listopada 1947r. Jadwiga Webera odeszła na dłuższe zwolnie lekarskie.
W pierwszym półroczu roku szkolnego 1947/49 Wojewódzki Odział Oświaty Rolniczej
w Rzeszowie podjął decyzję o likwidacji takiej samej szkoły rolniczej w Strzegociach ze
względu na małą liczbę uczniów. Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego w Strzegocicach
przestało istnieć z dniem 15 grudnia 1947r. i w związku z tym 16 uczniów tej szkoły
przyszło do Kleci. W raz z nimi przyszło dwóch nauczycieli z tej szkoły: Kazimierz Bania i
Janusz Millelstaed. Następnie z dniem 15 grudnia 1947r. przestał uczyć Hieronim Krawczyński. Po dokonaniu tych zmian kadrowych Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego w
Kleciach w dalszym ciągu miało pełną obsadę nauczycielską.
Do ważniejszych wydarzeń z życia szkoły można zaliczyć wycieczkę młodzieży gimnazjalnej 18 i 19 grudnia do cukrowni w Przeworsku i muzeum w Łańcucie. Wzięło w niej
udział 55 uczniów.
Przyglądając się przydziałom czynności na rok szkolny 1947/48, kiedy funkcjonowały
już wszystkie klasy, można zauważyć dość dużą liczbę nauczycieli z przedmiotów ogólnych, jak też zawodowych przy braku nauczycieli niektórych przedmiotów zawodowych
w różnych specjalnościach. Nasuwa się taka uwaga, że jeden nauczyciel uczył różnych
przedmiotów, często bardzo różnych i często nie mających ze sobą żadnych powiązań.
Należy zaznaczyć, że znaczna część nauczycieli uczyła w niepełnym wymiarze, ale warto
dodać, że w tym czasie tygodniowy wymiar godzin był stosunkowo wysoki. Nauczyciele
przedmiotów ogólnokształcących przyszli ze Szkoły Podstawowej w Brzostku, Januszkowic
oraz z Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego w Kołaczycach.
Na posiedzeniach Rad Pedagogicznych dogłębnie analizowano każdą klasę pod względem dydaktycznym i wychowawczym. W dniu 20 listopada 1947r. w czasie kolejnego posiedzenia stwierdzono, że zachowanie uczniów jest na ogół poprawne i nie budzi poważnych
zastrzeżeń. Zdarzają się sporadyczne niewłaściwe zachowania, które na bieżąco i z całą
konsekwencją są eliminowane. Uczniowie klasy I pod względem dydaktycznym osiągają zadawalające wyniki – mówiąc ówczesnym językiem – czynią postępy dodatnie poza
dwoma uczniami, którzy są słabo przygotowani i dostosowani do wymaganego poziomu
naukowego w tej klasie. Nieco gorzej wyniki w nauce przedstawiają się w klasie II, w której
znajduje się kilku uczniów odstających w nauce. Poza tymi wyjątkami poziom wiedzy w
tej klasie jest dość wyrównany. Dla uczniów mających problemy z nauką zorganizowano
samopomoc koleżeńską, także ze strony nauczycieli zostali oni otoczeni troskliwą opieką.
Jeżeli chodzi o ostatnią klasę, tj. III, Rada Pedagogiczna stwierdziła, że w nauce klasa
robi znaczne postępy i z tych faktów należy się cieszyć. Zauważono w tej klasie słabsze
opanowanie języka polskiego i wiedzy o Polsce współczesnej. Przyczyny tego stanu rzeczy tkwiły w dłuższej nieobecności nauczyciela uczącego tych przedmiotów spowodowanej
chorobą. Wobec tego Rada Pedagogiczna postanowiła zwrócić się do Wojewódzkiego Wydziału Oświaty Rolniczej w Rzeszowie z prośbą o dodanie w wymiarze tygodniowym po
jednej godzinie z każdego przedmiotu w okresie II, III, i IV roku szkolnego 1947/48.
Uczniowie z biednych rodzin, a zwłaszcza ci, którzy mieszkali na stancjach otrzymywali subwencję, mówiąc dzisiejszym językiem - stypendium. W dniu 20 listopada 1947r.
rozdzielono subwencje dla uczniów za miesiąc wrzesień w kwocie 15 000 zł. Łącznie otrzymało je 22 uczniów. Kwota dla każdego z nich była inna. Najniższa wynosiła 200 zł, a
najwyższa 1200 zł. Pozostałe były w wysokości: 300 zł, 400 zł, 500 zł, 700 zł, 1000 zł i
1100 zł.
Szkoła nie tylko organizowała lekcje, zajęcia praktyczne i praktyki zawodowe w gospodarstwie szkolnym, ale dużą wagę przywiązywała także do organizowania wycieczek tu-
30
rystyczno-krajoznawczych, a także zawodowych – o czym była już wcześniej mowa. Należy
pamiętać, że w pierwszych latach istnienia szkoła funkcjonowała w bardzo skromnych
warunkach. Nie było wtedy środków audiowizualnych i pomocy dydaktycznych, dlatego
organizowane wówczas wycieczki miały nieocenione walory dydaktyczne i wychowawcze.
W roku szkolnym 1946/47 zaplanowano 7 takich wycieczek (Przeworsk, Łańcut, Męcinka, Jedlicze, Śląsk, Kraków, Wieliczka, Zakopane, Tatry).
Należy pamiętać, że był to okres po długiej i wyczerpującej wojnie. Komunikacja samochodowa nie była rozbudowana, brakowało taboru samochodowego. Dlatego szkoły przy
tego rodzaju imprezach korzystały w większym stopniu z komunikacji PKP. Tutaj znowu
pojawiał się problem pieniędzy na bilety, których bardzo często rodzice nie posiadali.
Wracając do tych wycieczek turystyczno-krajoznawczych i zawodowych należy zauważyć, że w tych trudnych warunkach funkcjonowania szkoły rolniczej był to ważny środek
upoglądowienia teoretycznego nauczania z różnych przedmiotów, np. chemii, fizyki, geografii i przedmiotów zawodowych.
Nauczyciele i pracownicy pracujący w tej szkole mieli problemy z systematycznym
pobieraniem wynagrodzenia za wykonywaną pracę, co potwierdziła jedna z byłych jej
pracownic. Dlatego na jednym z posiedzeń Rady Pedagogicznej nauczyciele zwrócili się z
prośbą do dyrektora szkoły, aby interweniował w tej sprawie, na co otrzymali przychylną
odpowiedź. Obiecał on bowiem, że będzie zabiegał u władz nadrzędnych, aby te przypadki
w miarę możliwości eliminować.
Analizując dokumenty, należy zauważyć, że subwencje, zwane stypendiami były dość
często przydzielane. W dniu 27 listopada 1947r.dokonano przydziału stypendium na dwa
kolejne miesiące – październik i listopad. Przydzielona subwencja wynosiła 35 000 zł i 24
000 zł. Przydzielono ją dla 49 uczniów, tj. dla prawie połowy uczniów całej szkoły.
W tym czasie funkcjonowały niższe i wyższe szkoły średnie. Do pierwszej z nich należało Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego, a wyższą było Liceum Rolnicze na wzór Gimnazjum Ogólnokształcącego i Liceum tego samego typu. Na posiedzeniu Rady Pedagogicznej w dniu 29 stycznia 1948r. dyrektor szkoły poinformował, że ma być sporządzony
kosztorys na remont budynków celem powołania do życia liceum rolniczego, czyli szkoły
średniej wyższego rzędu, uzasadniając, że jest wystarczająca ilość uczniów i dość duże
zainteresowanie szkołą rolniczą w Kleciach.
Klasyfikacja, którą przeprowadzono na posiedzeniu Rady Pedagogicznej świadczy o
bardzo złożonym i skomplikowanym procesie dydaktycznym szkoły. Klasa pierwsza nie
sprawiała żadnych trudności dydaktyczno-wychowawczych za wyjątkiem jednej uczennicy, która zaniedbała się w nauce i jednego ucznia, który z powodu choroby opuścił zbyt
wiele zajęć, aby móc zostać sklasyfikowanym.
Uczniowie klasy II nie sprawiali większych kłopotów wychowawczych i czynili zadawalające postępy w nauce z wyjątkiem jednej uczennicy, która miała problemy z nauką.
Podobny problem pojawił się w klasie trzeciej. Na ogół uczniowie zachowywali się dobrze i
robili znaczne postępy w nauce. Znowu 8 uczniów nie zostało sklasyfikowanych z języka
francuskiego z powodu przejścia z innej szkoły, w której uczyli się języka niemieckiego.
Wyżej wymienieni uczniowie zostali przeniesieni w dniu 15 grudnia 1947r. po likwidacji Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego ze Strzegocic. W tamtejszej szkole uczono języka
niemieckiego, także chemii nie było ani w klasie I ani w II. W związku z tą sytuacją Rada
Pedagogiczna powołała specjalną komisję, która miała sklasyfikować uczniów z wyżej wymienionych przedmiotów po odpowiednim ich przygotowaniu i nadrobieniu zaległości.
W dokumentach zachował się protokół z posiedzenia Rady Pedagogicznej poświęconej
problemowi wychowawczemu jednego z uczniów, który cieniem położył się na Gimnazjum
w Kleciach. W dniu 9 grudnia 1947r. odbyło się nadzwyczajne posiedzenie Rady Pedagogicznej poświęcone ocenie ucznia, który dokonał przestępstwa. Polegało ono na tym, że
wspólnie z kolegą sfałszował „kwit” na wydanie mąki w młynie w Kołaczycach i został
złapany na gorącym uczynku. Rada Pedagogiczna po dokładnym zbadaniu i rozpatrzeniu
sprawy postanowiła:
1.Usunąć ucznia ze szkoły do czasu załatwienia sprawy z rodzicami. Dyrektor szkoły
miał dokonać rozeznania czy ten uczeń samodzielnie działał czy dokonał tego za
wiedzą rodziców.
2.Dostarczyć rodzicom pisemną decyzję o treści: „Uczeń zostaje przyjęty warunkowo z
31
tym, że w razie przekroczenia regulaminu szkolnego i przepisów szkolnych, zostanie
ze szkoły zupełnie usunięty”.
3.Wystawić uczniowi ze sprawowania na półrocze postęp (ocenę) odpowiedni.
4.Ogłosić wobec wszystkich uczniów (nie wymieniając nazwiska) o tym wypadku i wystosować ostrzeżenie przed podobnymi przypadkami.
Widzimy, że rozwiązanie tego problemu przez Radę Pedagogiczną było zdecydowane, konsekwentne i zapewne skuteczne. Nie było żadnego pobłażania w tej sprawie.
Na powiatowej konferencji dyrektorów szkół rolniczych, jak także kierowników Przysposobienia Rolniczo – Wojskowego (P.R.W.) omawiana i rozpatrywana była praca w tych
ośrodkach. Ustalono, że naukę w ośrodkach P.R.W należy kontynuować na dotychczasowych zasadach (w myśl podanych instrukcji i programów), zaś w rejonach, w których istnieją warunki stworzenia P.R.W. należy je organizować. Przy tych ośrodkach należy także
powołać do życia świetlice.
Natomiast na okręgowej konferencji dyrektorów referowany był program 5-letniego
planu i jego realizowanie w szkołach rolniczych oraz omówiono planowaną korektę sieci
szkolnej na terenie województwa rzeszowskiego. Między innymi zobowiązano szkoły do
czynnego udziału nauczycieli w zespołach P.R.W., współzawodnictwa między szkołami
oraz współdziałania młodzieży szkolnej z P.R.W.
Ponadto przed szkołami rolniczymi województwa rzeszowskiego postawiono następujące zadania:
1.Przeprowadzenie prac związanych z odchwaszczeniem Ośrodka.
2.Urządzenie wzorowej gnojowni i stosów kompostowych w ośrodkach szkół rolniczych.
Realizując wyżej wymienione zadania, nawiązano współpracę z Gimnazjum Rolniczym w
Trzcinicy i Gimnazjum Ogólnokształcącym w Kołaczycach. Ponadto postanowiono współdziałać wraz z młodzieżą szkolną w pracach P.R.W. Również z działu propagandowo-gospodarczego zaplanowano urządzić przy gospodarstwie szkolną wzorową gnojownię ze
zbiornikiem na gnojówkę, kompostować wszystkie odpady gospodarcze i przeprowadzić
skuteczną walkę z chwastami w obrębie szkoły.
Należy jeszcze przytoczyć ważniejsze wydarzenia, jakie miały miejsce w drugim półroczu roku szkolnego z udziałem młodzieży, które na trwałe zapisały się w ich pamięci. 29
stycznia 1948r. został zorganizowany opłatek, w którym wzięła udział młodzież wszystkich klas wraz z rodzicami. Do najweselszych i najciekawszych punktów programu należało wystąpienie chóru szkolnego, który już wcześniej brał udział w różnych imprezach
szkolnych i pozaszkolnych. Między innymi prezentował się na „Święcie Spółdzielczości” w
dniu 28 września 1947r. i na otwarciu Szkoły Podstawowej w Przeczycy w dniu 25 stycznia
1948r.
Niemniej ważnym wydarzeniem szkoły było otrzymanie w lutym 1948r. 14 szaf, 40
taboretów, 20 szafek nocnych, 6 stołów i 5 wieszadeł stojących. Meble te przydzielił i sfinansował Wydział Oświaty Rolniczej w Rzeszowie.
Staraniem dyrektora szkoły, nauczycieli i młodzieży Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego w dniu 11 kwietnia 1948r. w ramach kultywowania tradycji rodzinnych i religijnych
odbywało się tradycyjne „Święcone” dla uczniów i rodziców. Z zaproszonych gości poza
nauczycielstwem byli obecni przedstawiciele urzędów i instytucji: wójt Gminy Zbiorowej
Czyż, komendant M.O. Kopeć, sołtys wsi Mikrut, prezes Gminnej Spółdzielni Samopomoc
Chłopska w Kleciach Samborski, lekarz Majewski, lek. Ubezpieczeń Społecznych w Jaśle
Zbigniew Paczony oraz księdz Ludwik Sieradzki. W czasie uroczystości popisywał się swoimi wystąpieniami chór szkolny pod kierownictwem dyrektora Rączki.
W dniu 2 maja 1948r. z okazji Święta Narodowego odbyły się w szkole „Biegi Narodowe”, w których wzięło udział ponad 30 uczniów i uczennic. Wyniki poszczególnych uczniów
były następujące:
- 500 m dla dziewcząt
1 miejsce Władysława Ryba ucz. Kl. III – czas 2 min 2 sek.
2 miejsce Jadwiga Samborska ucz. Kl. III – czas 2 min 4 sek.
- 1000 m dla dziewcząt
1 miejsce Janina Frączek ucz. kl. I - czas 4 min 5 sek.
2 miejsce Teofila Górka ucz. kl. III – czas 4 min 10 sek.
32
- 1000 m dla chłopców
1 miejsce Józef Bożek ucz. kl. II – czas 3 min 31 sek.
2 miejsce Edward Samborski ucz. kl. II – czas 3 min 39 sek.
- 2000 m dla chłopców
1 miejsce Franciszek Trojan ucz. kl. III – czas 7 min 55 sek
2 miejsce Marian Matyja ucz. kl. III – czas 7 min 58 sek.
Zawody sportowe poprzedziła defilada sportowców w strojach sportowych. Po zawodach, którym przyglądało się około 200 osób, odbyło się wręczenie zwycięzcom nagród,
ufundowanych przez Spółdzielnię Samopomoc Chłopska w Kleciach i Brzostku oraz przez
Zarząd Gminy Brzostek I i Brzostek II.
W dniach 3 – 5 maja 1948r. wizytował Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego w Kleciach wizytator Wojewódzkiego Wydziału Oświaty Rolniczej, Dragon, na specjalne zlecenie
Departamentu Nauki i Oświaty Rolniczej Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych. Celem
wizytacji było zbadanie stanu i poziomu nauczania oraz stosunków personalnych grona
nauczycielskiego.
Gospodarstwo pracowało zgodnie z wymogami agrotechnicznymi. Zboże zasiano w
początkach kwietnia, a ziemniaki zasadzono w okresie do 15 maja. Zarazem zakończono
wszystkie prace wiosenne. Był to rok szkolny 1947/48 – ostatni rok funkcjonowania Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego.
Zbliżał się koniec roku szkolnego, młodzież pilnie się uczyła i uzupełniała swoje wiadomości. Uczniowie klasy III okres ten przeżywali w specjalnym nastroju. Nadchodził bowiem kres ich mozolnej pracy.
Wreszcie nadszedł koniec roku szkolnego. Zarządzeniem Wojewódzkiego Wydziału Oświaty Rolniczej w Rzeszowie miał być przeprowadzony egzamin końcowy w klasie
III. Składał się on z dwóch części: pisemnej z języka polskiego, matematyki i jednego z
przedmiotów zawodowych oraz z ustnej przeprowadzonej w obecności wewnętrznej komisji egzaminacyjnej. W związku z tym w dniach od 11 VI do 14 VI odbyły się egzaminy,
na podstawie których wszyscy uczniowie klasy III ukończyli Państwowe Koedukacyjne
Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego. Z okazji ukończenia klasy III Rada Pedagogiczna
podjęła następującą uchwałę: „Klasa III. Wszystkich 28 uczniów sklasyfikowano. Wszyscy
otrzymali oceny dodatnie, ponieważ swoją pracą, pilnością i przykładem dla młodszych
klas zasłużyli na pomyślne oceny. Rada Pedagogiczna, oceniając nie tylko wiadomości i
pilność w nauce, lecz także i to, że są to uczniowie, którzy wytrwali do końca, którzy pierwsi wstąpili do Gimnazjum w Kleciach, którzy w pierwszych latach powojennych w bardzo
ciężkich pracowali warunkach szkolnych i domowych, którzy przez występy artystyczno
– oświatowe w szkole, okolicy i powiecie dobrze przysłużyli się swojej wsi i gimnazjum
– uchwaliła uczniów tych jako pierwszych abiturientów klecieckiego gimnazjum wpisać do
kroniki szkolnej”.
Rok szkolny zakończono w dniu 15 czerwca 1948 roku z następującym programem:
1.Msza Święta w Kościele Parafialnym w Brzostku.
2.Przemówienie dyrektora Gimnazjum Tadeusza Rączki.
3.Przemówienie prezesa Komitetu Rodzicielskiego Wincentego Mikruta.
4.Przemówienie ucznia klasy III Franciszka Kolbusza.
5.Przemówienie Powiatowego Inspektora Oświaty Rolniczej Stanisława Ryndaka.
6.Wykonanie wspólnego zdjęcia na tle szkoły.
7. Odczytanie ocen rocznych przez dyrektora Gimnazjum.
8.Wspólna herbatka.
W uroczystym zakończeniu roku szkolnego 1947/48 poza gronem nauczycielskim i uczniami wzięli liczny udział rodzice uczniów oraz przedstawiciele miejscowych władz samorządowych. W czasie wspólnej herbatki gości rozweselał chór szkolny pod kierunkiem dyrektora Tadeusza Rączki. Tak się zakończyła historia pierwszej niższej szkoły rolniczej
zorganizowanej w Kleciach i zarazem w powiecie jasielskim – Państwowego Koedukacyjnego Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego.
Wspomnieć należy, że w okresie wakacji letnich młodzież wszystkich klas odbywała
praktykę, a mianowicie: I klasa w gospodarstwie miejscowego gimnazjum, II klasa w gospodarstwach rolnych Państwowych Nieruchomości Ziemskich i późniejszych PGR-ów na
terenie województwa rzeszowskiego, a III klasa w poszczególnych wioskach.
33
Należy zaznaczyć, że stosunek miejscowego społeczeństwa, a przede wszystkim rodziców uczniów miejscowego Gimnazjum, do szkoły był bardzo życzliwy. W okresie wakacyjnym odbywały się w gospodarstwie żniwa. W tym czasie praktykę realizowali uczniowie
klasy pierwszej, a więc mający przeważnie 15 lat życia. Pracę w polu wykonywali ręcznie,
nie było bowiem ciągników i maszyn, którymi można było skosić pole. Powstał duży problem, w jaki sposób i kto dokona zbioru. Pewnego popołudnia przyszli rodzice z kosami
i sierpami i w przeciągu paru godzin żyto szkolne zostało skoszone, związane w snopki i
skopione. W ten sam sposób przeprowadzono żniwa jęczmienia, pszenicy i owsa. Problem
żniw w gospodarstwie szkolnym został więc rozwiązany.
Kronika szkolna odnotowała także problem omłotów zebranego zboża z gospodarstwa
rolnego w 1946 oraz wykonania orki przedzimowej. W związku z tym, że komunikacja
autobusowa była bardzo słaba i niemożliwy był dojazd nauczycieli do szkoły z innych miejscowości, 5 nauczycieli dowożono do Kleci furmanką z Kołaczyc, Januszkowic i Brzostku.
W jesieni końmi orka przedzimowa wykonana była na powierzchni 1 ha, a pozostałe pole
zaorano ciągnikiem rolniczym wypożyczonym w gospodarstwie rolnym Państwowej Nieruchomości Ziemskiej w Gorajowicach. Praca ta została wykonana w ostatnim dniu przed
wystąpieniem mrozu.
Na początku grudnia udało się pozyskać młocarnię i wykonać omłoty przy pomocy
tego ciągnika. Powstał problem z pasem do chłodnicy, który ciągle się rwał. Nie było w tym
czasie żadnych części zamiennych na składnicy maszyn rolniczych w Rzeszowie i w Jaśle.
Po długich staraniach dyrektor pożyczył ten pas na Stacji Traktorów w Krośnie. Dopiero 6
grudnia 1946r. zboże omłócono.
Z tego wynika, że zagospodarowanie resztówki w ośrodku folwarcznym było bardzo
trudne i wymagało wielu wysiłków i zabiegów. Z biegiem lat sytuacja się normalizowała, o
czym będzie mowa w następnym rozdziale.
Zarządzeniem Wojewódzkiego Wydziału Oświaty Rolniczej w Rzeszowie z dnia 30
czerwca 1948r. Z.II/26/254 Państwowe Koedukacyjne Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego przekształcono na Państwowe Liceum Gospodarstwa Wiejskiego. Był to - jak odnotowano w kronice szkolnej - ogromny cios dla rozwijającego się gimnazjum – uczniów
i okolicznego społeczeństwa. Komitet Rodzicielski przy Gimnazjum wraz z władzami samorządowymi wszczęli starania o zmianę tej decyzji i domagali się powołania do życia
Państwowego Liceum Rolniczego I stopnia.
4. Działalność dydaktyczno – wychowawcza i opiekuńcza Państwowego Liceum Rolniczego – I stopnia
Nowy rok szkolny 1948/49 rozpoczął się dnia 15 września 1948r. Staraniem Komitetu Rodzicielskiego oraz władz samorządowych dotychczasowe Gimnazjum Gospodarstwa
Wiejskiego zostało przemianowane przez Ministerstwo Rolnictwa i Reform Rolnych na
trzyletnie Liceum Rolnicze I stopnia, chociaż oficjalnego zarządzenia szkoła jeszcze nie
otrzymała. Zmiana tej szkoły wpłynęła na większy nabór do klasy pierwszej. W dniu 15
września 1948r. do szkoły zgłosiło się 84 uczniów i uczennic, a mianowicie 44 do klasy I,
20 do klasy II i 19 do klasy III.
Skład rady Pedagogicznej w pierwszym roku funkcjonowania Państwowego Liceum
Rolniczego I stopnia był następujący: dyrektor – Tadeusz Rączka, 3 nauczycieli w pełnym
wymiarze godzin: Janusz Mittelstaed, Jadwiga Weber i Tadeusz Marecki oraz nauczyciele
w niepełnym wymiarze godzin (dochodzący): Maria Rączka, Józef Ślisz, Michał Wojnar i
ks. Wilhelm Żywicki.
Z nowym rokiem szkolnym zaczęła pracować na stanowisku instruktora abiturientka
Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego, Zofia Samborska.
Z wielką radością zostało przyjęte przez nauczycieli i uczniów pismo wydziału Oświaty
Rolniczej w Rzeszowie z dnia 8 października 1948r. Z.II/21/684 komunikujące, że decyzją Ministerstwa Rolnictwa i Reform rolnych dotychczasowe Gimnazjum Rolnicze zostało
przemianowane na 3-letnie Liceum Rolnicze I-go stopnia.
Z zachowanych dokumentów wynika, że pierwsze posiedzenie Rady Pedagogicznej
przygotowującej nowy rok szkolny odbyło się 21 września 1948r. bez udziału dyrektora
34
szkoły Tadeusza Rączki, który w
tym czasie przebywał na 3-miesięcznym kursie doskonalącym
kadrę kierowniczą w Ośrodku
Doskonalenia Kadr Pedagogicznych Szkolnictwa Rolniczego w
Pszczelinie. W tym czasie szkołą
kierował Janusz Mittelstaed. 14
października 1948r. odbyła się
wizytacja gospodarstwa szkolnego przez Wojewódzkiego Inspektora Oświaty Rolniczej, Tadeusza
Sochę, z kolei 23 października
1948r. miało miejsce zakończenie
roku w zespole P.R.N.w obecności
zastępcy Powiatowego Inspektora
Oświaty Rolniczej w Jaśle,Władysława Jurysia.
W dniu 1 listopada 1948r. zaszła zmiana w gronie nauczycielskim, mianowicie Jadwiga Weber
otrzymała urlop zdrowotny, a na
jej miejsce przyszły 2 nauczycielki
ze szkoły Podstawowej w Brzostku: Janina Frączek i Kazimiera
Lindorf oraz kierownik Szkoły
Podstawowej w Januszkowicach
Adam Kowalski. Oczywiście wszyscy wymienieni uczyli w niepełnym wymiarze godzin.
Pierwsza klasyfikacja w tym
roku szkolnym została przeprowadzona 10 października 1948r.
bez obecności dyrektora szkoły
Świadectwo Państwowego Koedukacyjnego
Tadeusza Rączki, który w dalszym
Gospodarstwa Wiejskiego
ciągu przebywał na kursie dyrektorów w Pszczelinie. Posiedzenie
Rady Pedagogicznej odbyło się pod kierownictwem Janusza Mittelstaedla. To było ostatnie
posiedzenie Rady Pedagogicznej w roku 1948.
Następne posiedzenie Rady Pedagogicznej odbyło się 27 stycznia 1949r. już pod kierunkiem Tadeusza Rączki. Na samym początku, z powodu śmierci nauczycielki - Jadwigi
Webery, zmieniono przydział wychowawstwa w klasie, w której ona do tej pory tę funkcję
pełniła. Opiekę nad uczniami tej klasy zaczął sprawować Tadeusz Marecki. Reszta klas
pozostała bez zmian, tj. wychowawcą klasy II był Tadeusz Rączka, a klasy III Maria Rączka. Nauczycielka Jadwiga Webera zmarła 4 stycznia 1949r. w szpitalu w Krakowie.
Na posiedzeniu tym dokonano klasyfikacji uczniów za okres II. Z przeprowadzonej analizy klasyfikacyjnej uczniów wynika, że w klasie I z zapisanych 45 uczniów (jeden uczeń
doszedł po 15 września) zostało sklasyfikowanych 44, z czego 40 otrzymało postęp dodatni (bez ocen niedostatecznych), a 4 postęp ujemny (oceny niedostateczne). Jeden uczeń
nie został sklasyfikowany. Natomiast w klasie II zostało sklasyfikowanych wszystkich 20
uczniów, również wszyscy otrzymali postęp dodatni. Nie było ocen niedostatecznych. Pod
względem nauki i zachowania ta klasa była najlepsza. W ostatniej klasie, tj. III, było 18
uczniów. Wszyscy zostali sklasyfikowani, z tym że jeden z nich otrzymał postęp ujemny.
Analizując sprawowanie uczniów każdej z tych klas należy zauważyć, że na terenie
szkoły, jak również w najbliższym środowisku, nie odnotowano poważniejszego wykroczenia i nikt w czasie klasyfikacji nie otrzymał postępu odpowiedniego. Należy podkreślić, że
wychowawcy i nauczyciele wychowanie oraz kształtowanie postaw obywatelskich stawiali
35
na pierwszym miejscu. W kształtowaniu osobowości przywiązywali szczególną uwagę do
wyrabiania u uczniów pilności, która prowadziła do uzyskania pozytywnych wyników w
nauczaniu poszczególnych przedmiotów.
Na tym posiedzeniu Rady Pedagogicznej stwierdzono, że pod względem zachowania na
pierwszym miejscu znajduje się klasa III, a następnie klasa I i II. Biorąc pod uwagę postępy
w nauce oraz pilność, na pierwszym miejscu była klasa I. Rada Pedagogiczna głęboko zastanawiała się nad tym, co zrobić, aby istniejące różnice między poszczególnymi klasami
zlikwidować. Widać było dużą troskę i zaniepokojenie słabymi wynikami w nauce uczniów
z poszczególnych klas.
Oceniając realizację zaplanowanego materiału z poszczególnych przedmiotów stwierdzono, że w zasadzie został on zrealizowany z wyjątkiem takich przedmiotów jak matematyka, organizacja gospodarstw, ekonomia polityczna oraz język polski, historia i geografia
w klasie I i II. Pierwszych trzech przedmiotów uczył Tadeusz Rączka, który dłuższy czas
przebywał na kursie w Pszczelinie, a ostatnich Jadwiga Webera.
Należy wspomnieć, że młodzież szkolna poznawała rolnictwo nie tylko w salach lekcyjnych, ale także w gospodarstwie szkolnym, które wymagało nie tylko ogromnego nakładu
finansowego, ale także aktywnego zaangażowania zarówno nauczycieli, jak też i uczniów.
Przed dyrektorem, nauczycielstwem i uczniami spoczywało ogromnie odpowiedzialne wyzwanie. Gospodarstwo rolne, na które składała się ziemia, inwentarz żywy i martwy, było
w bardzo słabej kondycji i wymagało nie tylko determinacji w działaniu, ale przede wszystkim serca na tym odcinku życia szkolnego. W poprzednim podrozdziale dokładnie zostały
przedstawione zmagania o przywrócenie życia temu gospodarstwu, które ściśle było związane z powołaną do istnienia szkołą rolniczą.
Zachowała się uchwała Rady Pedagogicznej z dnia 27 stycznia 1949r. w sprawie przeznaczenia środków z nadwyżki produkcyjnej gospodarstwa szkolnego na pomoc dla najuboższych uczniów w postaci stypendium. Taką pomoc przyznano 5 uczniom: w kl. I i II
– 2 osobom, a w III - 1. Dary te miały być przyznane pod warunkiem, że Wydział Oświaty
Rolniczej w Rzeszowie pozytywnie się do tego ustosunkuje. Postanowiono przydzielić 2
stypendia po 750 zł i 3 po 500 zł. Łączna kwota, która byłaby wypłacana w różnych produktach według cennika począwszy od dnia 1 lutego 1949r., miała wynosić 3000 zł.
Na tym przykładzie widzimy, że szkoła starała się różnymi sposobami wspomagać
uczniów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji materialnej.
Szczególną uwagę dyrekcja szkoły przywiązywała do kształcenia praktycznego, korzystając z własnej bazy szkoleniowej, jak też innych gospodarstw rolnych, w których realizowane były praktyki zawodowe. Opiekunowie praktyk zawodowych musieli sporządzać wnikliwe i rzetelne sprawozdania z realizacji praktyk zawodowych. Na podstawie złożonych
sprawozdań można było odtworzyć wkład nauczyciela w organizację i realizację tych praktyk w kontekście sporządzonego wcześniej planu dydaktyczno-wychowawczego w zakresie
praktycznego nauczania. Te sprawozdania miał sporządzić w klasie II Tadeusz Marecki, a
w klasie III Janusz Mittelstaedl.
W pracy dydaktyczno-wychowawczej szczególną uwagę zwracano na jak największe
wykorzystanie pomocy naukowych (które w tym czasie były na ogół nieliczne), jak również
wykorzystanie odręcznego rysunku wykonywanego na tablicy przez nauczyciela. W nauczaniu lekcyjnym przedmiotów zawodowych kładziono nacisk na wykorzystanie gospodarstwa rolnego jako zielonej pracowni.
Doskonalenie pracy nauczyciela zarówno od strony merytorycznej, jak też metodycznej
odbywało się między innymi na drodze samokształcenia. Z zachowanych dokumentów wynika, że w dniu 27 stycznia 1949r. na wniosek dyrektora postanowiono przynajmniej raz
w miesiącu organizować zebrania samokształceniowe. Plan pracy oraz tematy do referatów
zostały opracowane na inauguracyjnym posiedzeniu. Pierwszy referat poświęcony opracowaniu projektu lekcji przygotował i wygłosił dyrektor szkoły Tadeusz Rączka.
15 lutego 1949r. zgłosiła się do pracy Janina Juryś, absolwentka Akademii Handlowej
w Krakowie i w ten sposób szkoła uzupełniła skład personalny nauczycieli.
Jednym z ważniejszych wydarzeń w życiu Liceum Rolniczego I stopnia było urządzenie w dniu 25 lutego 1949r. uroczystej akademii z okazji rocznicy założenia powszechnej
organizacji „SP” przy udziale delegatów Pow. Kom. Kopcia, zastępcy wójta gminy Brzostek
I, lek. z Brzostku Jana Majewskiego, sekretarza Gm. Brzostek II Jana Płaziaka, preze-
36
sa Komitetu Rodzicielskiego Wincentego Mikruta, przewodniczącego Zarządu Gminnego
Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Kleciach Leonarda Samborskiego i innych.
Z końcem lutego 1949r. została zakończona akcja „H” połączona z podsumowaniem
wyników gospodarstwa szkolnego.
Z przydzielonych subwencji przez Wojewódzki Wydział Oświaty Rolniczej przeznaczono:
- na zakup inwentarza żywego 168 000 zł
- na zakup pasz
36 000 zł
- na urządzenie chlewni
56 000 zł
-----------------------------razem 280 000 zł
Z tych środków wybudowano 10 chlewów, zakupiono 20q otrąb, 22q ziemniaków i 15q
słomy, a z materiału hodowlanego zakupiono 15 szt. prosiąt, 4 szt. macior od 90 do 160
kg. oraz 1 knura rasy wielkiej krajowej zwisłouchej. Łącznie więc gospodarstwo szkolne
posiadało 28 szt. trzody chlewnej, w tym 9 macior, 1 knura i 18 prosiąt.
Kolejne i zarazem ostatnie dokumentowane posiedzenie Rady Pedagogicznej Państwowego Liceum Rolniczego w Kleciach odbyło się 12 kwietnia 1949r. pod przewodnictwem dyrektora szkoły Tadeusza Rączki, w obecności następujących nauczycieli: Marii Miodowicz,
Marii Radoniewicz, Marii Rączki, Kazimiery Lindorf, Zofii Samborskiej, Janusza Mittelstaedla, Józefa Ślisza, Tadeusza Mareckiego i Michała Wojnara.
Głównym celem tego posiedzenia była klasyfikacja uczniów za okres trzeci. Zapisanych i klasyfikowanych łącznie było 83 uczniów. Z tego z klasy I na 45 uczniów postęp
dodatni uzyskało 40 osób, a postęp ujemny otrzymało tylko 5 uczniów. Natomiast z klasy
II liczącej 20 uczniów i z klasy III liczącej 18 uczniów, wszyscy otrzymali postęp dodatni
(oceny pozytywne).
W wolnych wnioskach ustalono, że wywiadówka odbędzie się w dniu 24 kwietnia
1949r. o godz.1000.
Było to ostatnie udokumentowane posiedzenie Rady Pedagogicznej. Odbyło się ono
12 kwietnia 1949r., a do księgi Protokołów zostało wpisane w dniu 14 kwietnia 1949r.
zgodnie z obowiązującą zasadą, że protokół należy sporządzić do 3 dni. Jest taki zwyczaj
w działalności Rady Pedagogicznej, że na kolejnym posiedzeniu jest odczytywany protokół
z ostatniego posiedzenia i podpisywany przez nauczycieli. Takie podpisy zostały złożone
pod protokołem Rady Pedagogicznej z dnia 12 kwietnia 1949r., co oznacza, że kolejnym posiedzeniem była klasyfikacja uczniów za IV okres roku szkolnego. Protokół był na brudno
napisany i nie został wpisany do Księgi Protokołów. Świadczy o tym fakt, że zostawiono 3
czyste kartki przed następnymi protokołami Rady Pedagogicznej nowego typu szkoły, która funkcjonowała od roku 1950. Szkoła ta nosiła nazwę „Szkoły Praktyków Specjalistów”.
Jej funkcjonowanie zostanie przedstawione w następnym podrozdziale.
Ważnym wydarzeniem dla nowo powstałego Liceum Rolniczego I stopnia, była wizytacja przeprowadzona w miesiącu marcu 1949r. przez Dragana - wizytatora Wydziału
Oświaty Rolniczej w Rzeszowie. Zachował się jedynie protokół z konferencji powizytacyjnej
odbytej w dniu 17 marca 1949r.
W czasie tej wizytacji została dokonana ocena istniejącej szkoły rolniczej w Kleciach
pod względem jej funkcjonowania na różnych płaszczyznach. Oceniono zarówno zajęcia
teoretyczne jak i praktyczne oraz praktyki zawodowe, relacje pomiędzy przedmiotami zawodowymi i ogólnymi oraz dokumentację szkolną. W uwagach powizytacyjnych została
zwrócona uwaga na znaczenie dzienników lekcyjnych z podkreśleniem, że są one wyrazem
i odbiciem pracy każdego nauczyciela. Podkreślono, że poza drobnymi usterkami dzienniki
prowadzone są poprawnie.
Dużo czasu wizytator poświęcił nauczaniu, które jest jednym z głównych zadań, jakie
stoją przed szkołą (obok wychowania młodzieży szkolnej). Szczególną uwagę zwrócono na
rolę, jaką ma do spełnienia nauka zawodu – przygotowanie ucznia do pracy w rolnictwie. Całemu procesowi nauczania powinna towarzyszyć tzw. „osiowość w nauczaniu”.
Przedmioty zawodowe powinny stanowić oś, wokół której cała nauka powinna się obracać.
Być dobrym rolnikiem znaczy znać swój warsztat pracy i zarazem umieć organizować
gospodarstwo rolne. Olbrzymią rolę w tym zagadnieniu miało spełniać dobre opanowanie
dwóch głównych przedmiotów zawodowych tj. nauki o glebie i roślinach oraz organizacja
37
gospodarstw rolnych. Pozostałe przedmioty miały służyć tym przedmiotom, które tworzyły
główny trzon. Uzyskać to można było przez korelację międzyprzedmiotową. Zatem każdy
nauczyciel uczący innych przedmiotów miał obowiązek te zasady stosować w praktyce
codziennej i ukierunkować swoje nauczanie, oczywiście tam gdzie jest to możliwe, ku potrzebom przedmiotów rolniczych.
W okresie, w którym funkcjonowała szkoła, często brakowało podręczników i programów nauczaniania do danego przedmiotu adresowanych do poszczególnych szkół. Wizytujący tak mówił: „w zakresie brakujących programów naukowych kierować się własnym
doświadczeniem, programem szkól ogólnych obecnych i przedwojennych”.
W pracy zawodowej każdego nauczyciela ważną rolę odgrywało przygotowanie się do
każdej jednostki lekcyjnej, własne doskonalenie zawodowe i wzbogacanie swojego warsztatu pracy. W sprawozdaniu powizytacyjnym tak te zadania zostały sformułowane:
„Przygotowanie się do lekcji polega na doskonałym opanowaniu materiału oraz metody, która jest rzeczą bardzo ważną”. W celu dokształcania się w prowadzeniu lekcji należy
się wzajemnie hospitować, zwłaszcza, że w tutejszym zakładzie (tak często nazywano wówczas szkoły średnie) są dobrze uczący. Po hospitacji lekcje omawiać”.
W tym sprawozdaniu powizytacyjnym stwierdzono słabe subwencjonowanie zakładu
oraz duże braki w urządzeniach tak szkoły jak i internatu. Podkreślono natomiast wysoki
poziom gospodarstwa rolnego.
W procesie dydaktyczno-wychowawczym szkoły ważną rolę odgrywał internat. Biorąc
pod uwagę informacje z nielicznych zachowanych dokumentów, które mówią, z jakiej miejscowości dany uczeń pochodził, można wnioskować, że istniał on jeszcze przed oddaniem
po remoncie sąsiedniego budynku na internat po powołaniu do życia Szkoły specjalistów
Praktyków.
W jednym z nielicznych dzienników lekcyjnych, który się zachował z klasy I Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego, wynika, że w roku szkolnym 1947/48 na 21 uczniów 9
przebywało w internacie, u rodziców mieszkało 9, a 1 u krewnych w Kleciach – (uczennica pochodziła z Mokrzca pow. Dębica). Uczniowie mieszkający w internacie (według tego
dziennika) pochodzili z następujących miejscowości: 5 osób z Sowiny - gmina Kołaczyce, 1
z Głobikówki - gmina Brzostek, 1 z Brzysk, 1 z Błażkowej i 1 z Parkosza. Kronika szkolna
nie wspomina o internacie funkcjonującym w latach 1946-1948. Istnienie internatu później
zostało potwierdzone przez jednego absolwenta tej szkoły Wojciecha Grzesiakowskiego.
Państwowe Liceum Rolnicze I stopnia z końcem roku szkolnego 1948/49 zostało rozwiązane. Zapewne był to ogromny cios dla uczniów, rodziców i nauczycieli. Uczniowie stracili możliwości kształcenia się dalej w Kleciach, rodzice tych uczniów zostali zawiedzeni, a
nauczyciele przedmiotów zawodowych i częściowo ogólnokształcących stracili pracę.
Szkoła, która została powołana z dniem 15 stycznia 1950 roku była szkołą kształcącą
Młodzież szkolna Liceum Rolniczego przed budynkiem szkolnym – czerwiec 1949r
38
przede wszystkim księgowych
i wymagała nauczycieli odpowiednio do tego merytorycznie
przygotowanych.
Kronika szkolna nic nie
mówi o przyczynach likwidacji
szkoły. Ostatni zapis obejmujący
historię Państwowego Koedukacyjnego Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego i Państwowego
Liceum Rolniczego I stopnia
miał miejsce 29 marca 1949r.
Przedstawiciel Ministerstwa
Rolnictwa i Reform Rolnych
Departamentu Nauki i Oświaty Rolniczej zwiedził Liceum
Rolnicze w Kleciach i stwierdził
bardzo dobry rozwój szkoły oraz
konieczność
przeprowadzenia remontów i przygotowania
mieszkań dla nauczycieli.
Wracając do kwestii rozwiązanego Liceum Rolniczego,
którego powołanie kosztowało
wiele zabiegów, a które istniało
w zasadzie jeden rok i posiadało dużą ilość uczniów, zwłaszcza w klasie pierwszej, należy
stwierdzić, że miało ono szansę
dalszego funkcjonowania. Jego
likwidacja wywołała ogromŚwiadectwo Liceum Rolniczego I-go stopnia
ne rozczarowanie miejscowego
społeczeństwa. Prawdopodobnie
część uczniów miała możliwości przejścia do innych szkół średnich np. do Liceum Ogólnokształcącego w Kołaczycach, ale zapewne znaczna część zakończyła edukację na tym
etapie. W ten oto sposób historia tej szkoły dobiegła mety.
5. Działalność dydaktyczno – wychowawcza i opiekuńcza Państwowej Szkoły Praktyków Specjalistów w zakresie handlu rolnego dla
zaopatrzenia wsi
W drugiej połowie stycznia 1950 roku w Kleciach została powołana do życia szkoła
kształcąca specjalistów do pracy w rozwijających się w tym czasie Gminnych Spółdzielniach „Samopomoc Chłopska”. Ta szkoła nosiła nazwę Państwowa Szkoła Praktyków Specjalistów Handlu Rolnego dla Zaopatrzenia Wsi. Była to szkoła kształcąca intensywnie w
ciągu 11 miesięcy pracowników spółdzielczości handlowej działającej na terenie wsi.
W drugiej połowie roku 1949 przeprowadzono kapitalny remont dotychczasowego
obiektu, w którym mieściło się Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego, a następnie Liceum
Rolnicze I stopnia. Na początku stycznia 1950r. zostały zakończone wszystkie remonty
obiektów szkolnych, co pozwoliło na rozpoczęcie zajęć w nowym typie szkoły. Remont sprowadzał się do uzupełnienia oszklenia okien i przestawienia lub wybudowania brakujących
pieców.
Na internat przeznaczono „oficynę” znajdującą się obok budynku szkolnego. Wszystkie
sale szkolne i internatowe zostały pobielone, drzwi i okna pomalowane farbą olejną, a podłogi w salach szkolnych napuszczone olejem pyłochłonnym.
39
Internat został zaopatrzony
w 40 łóżek metalowych i 11 szaf.
Umywalnia, ze względu na brak
części do umywalek porcelanowych, nie została dokończona.
Zamiast z umywalek uczniowie
korzystali ze zwykłych miednic.
Szkoła została doposażona w
stoliki klasowe, 50 krzeseł i 63
taborety. Zakupiono jedną maszynę do pisania. Do internatu
sprowadzono 30 sienników, które zakupił Wojewódzki Wydział
Oświaty Rolniczej w Rzeszowie
i 15 wypożyczonych w Powiatowym Zarządzie T.P.D. Ponadto
otrzymano z W.O.R 80 m płótna
na 40 prześcieradeł i 12 koców.
We własnym zakresie szkoła zaopatrzyła się w 40 sztuk poszewek na poduszki.
Wreszcie
skompletowano
nowy skład personalny nauczycieli i obsługi administracyjno
– gospodarczej:
1.Tadeusz Rączka – dyrektor
2.Zofia Raczkowska – nauczyciel przedmiotów zawodowych
3.Józef Pędziński – nauczyciel przedmiotów ogólnych,
Budynek, w którym mieścił się internat Szkoły
w tym czasie przebywał na
Praktyk Specjalistów w latach 1951
kursie w Instytucje w Bra„oficyna” – stan obecny
toszewicach
4.Adam Ślisz – instruktor
5.Zofia Samborska – intendentka
6.Stanisława Bigos – kucharka
Nie zostały obsadzone stanowiska drugiego nauczyciela przedmiotów zawodowych, pomocy kuchennej i woźnego (w tym czasie kandydat złożył podanie o przyjęcie do pracy do
Wydziału Oświaty Rolniczej).
Założenie tej szkoły zostało poprzedzone rekrutacją uczniów. W tym celu dyrektor
szkoły wziął udział w spotkaniach sołtysów w poszczególnych wioskach oraz uczestniczył
w zebraniach pracowników gminnej spółdzielni „SCh”. W czasie tych spotkań udzielał
szczegółowych informacji i zachęcał do podejmowania nauki w tej szkole.
Należy dodać, że w tych latach funkcjonowania szkoły nie było pracowników administracji. Wszyscy pracujący w tej szkole mieli rozdzielone funkcje administracyjne jako
czynności dodatkowe. Przydział zajęć szkolnych i czynności dodatkowych w 1950r. wyglądał następująco: Tadeusz Rączka (dyrektor) – arytmetyka stosowana, wybrane zagadnienia z rolnictwa, kierownictwo szkoły i gospodarstwa szkolnego (nadzór), opieka ZMP,
prowadzenie chóru i księgowości szkoły. Zofia Raczkowska – towaroznawstwo, rachunkowość handlowa, organizacja i technika obrotów, zajęcia praktyczne w szkole, sklepik
szkolny, sekcja samokształceniowa – koło miczurinowskie, opieka nad sekcją gospodarczą
i porządkową oraz prowadzenie kancelarii szkoły. Józef Pędziński: język polski, nauka o
Polsce, ekonomia polityczna, zajęcia świetlicowe, wychowanie fizyczne, biblioteka, opieka
nad samorządem uczniowskim, świetlica, kierownik internatu.
Adam Ślisz sprawował funkcję kierownika gospodarstwa i prowadził księgi gospodarcze.
40
Uczniowie, a bardzo często pracownicy Gminnej Spółdzielni „SCH”, którzy podjęli naukę w Szkole Praktyków Specjalistów w Kleciach, rekrutowali się przeważnie z województwa rzeszowskiego, a zdarzały się przypadki, że także z innych województw. W związku
z organizacją dojazdu uczniów do szkoły na stacji kolejowej w Jaśle została umieszczona
tablica z napisem informacyjnym dla przyjeżdżających do Jasła. Informowano w ten sposób, o której godzinie autobus PKS wyjeżdża z Jasła. W tym czasie w ciągu dnia z Jasła do
Kleci jechało 3 autobusy. W razie dłuższego czekania na autobus informowano, że można
podejść do Zarządu Powiatowego Związku Młodzieży Polskiej i tam w cieple zaczekać na
autobus.
Uczniowie przyjeżdżający do Kleci serdecznie byli witani przez dyrektora szkoły, Tadeusza Rączkę i nauczycielkę Raczkowską.
W dniu 20 stycznia 1950r. o godz. 1100 w Kleciach zostało dokonane uroczyste otwarcie Państwowej szkoły Praktyków Specjalistów Handlu Rolnego (w zakresie zaopatrzenia
wsi). Na uroczystość przybyli zaproszeni goście: Starosta Powiatu, delegat z W.O.R., lekarz
powiatowy, delegat P.Z.P.R. kierownik Szkoły Podstawowej w Brzostku, przewodniczący
Zarządu Powiatowego ZMP oraz przedstawiciel Powiatowego Zarządu Gminnej Spółdzielni
„SCH”.
Gości powitał dyrektor szkoły - Tadeusz Rączka, młodzież szkolna odśpiewała hymn
młodzieżowy i pieśń okolicznościową. Następnie głos zabrali zaproszeni goście, którzy
przedstawiali zadania stojące przed młodzieżą i cele, jakie powinny jej przyświecać.
Po części oficjalnej przystąpiono do części artystycznej prezentowanej przez młodzież
szkolną. W międzyczasie nauczyciel, Józef Pędzinski, wygłosił referat pt. „Człowiek zmienia przyrodę”. W następnej kolejności odbył się wspólny obiad, a po nim goście zwiedzili
gospodarstwo szkolne, internat i szkołę, zaś przewodniczący PZ ZMP spotkał się z młodzieżą szkolną i założył Sz K ZMW. O godz. 1600 goście opuścili szkołę.
Po otwarciu szkoły uczniów było 26, ale z każdym dniem młodzież się zgłaszała w takiej
ilości, że dnia 6 marca utworzono drugą równoległą klasę. Termin końcowy przyjmowania
kandydatów do szkoły został ustalony na dzień 16 kwietnia i w dniu tym stan młodzieży
szkolnej wynosił 76 osób. Po utworzeniu drugiej równoległej klasy Wydział Oświaty Rolniczej zatrudnił drugą nauczycielkę, Janinę Turek, która po trzech miesiącach na polecenie
WOR przeszła do innej szkoły.
Rok szkolny rozpoczęło 73 uczniów, podzielonych na 2 równoległe oddziały „A” i „B”.
Klasa „A” liczyła 37 uczniów, jej wychowawczynią była Zofia Raczkowska. Należy dodać,
że uczeń, aby mógł uczęszczać do tej szkoły, musiał mieć w zasadzie 18 lat życia i ukończoną przynajmniej szkołę podstawową. Chociaż była i taka młodzież, która nie miała
ukończonych siedmiu lat nauki. Każdy kandydat musiał mieć skierowanie tzw. „Trójki” w
Rzeszowie. Uczniowie pochodzili praktycznie z całego kraju. Z powiatu jasielskiego takich
uczniów było 12. Przybyli oni z następujących miejscowości: Gorzejowej, Januszkowic, Nienaszowa, Bieździedzy, Skurowej, Bukowej i Osieka. Pozostali uczniowie pochodzili z następujących powiatów: z Sandomierza, Rudnik, Opola, Kościerzyny, Szubina, Jarosławia,
Radziejowa, Strzyżowa, Makowa Mazowieckiego, Rudki, Radzymina Podlaskiego, Przeworska, Wąbrzeźna, Gdyni, Lubaczowa, Mielca, Kułżewic, Mińska, Białegostoku, Wołynia,
Włodawy i Opatowa. Rozpiętość wieku uczniów była duża - od rocznika 1926 do 1934.
W dniu 2 lutego 1950r. przeprowadzono rozdział stypendiów za miesiąc styczeń. Zostało przydzielone 70 000 zł. dla 35 uczniów. Każdy z nich otrzymał 2 000 zł. Natomiast
za miesiąc luty stypendia zostały przydzielone 28 lutego 1950r. Tym razem rozdzielono
39 stypendiów po 4 000 zł. na łączną sumę 156 000 zł. Należy zaznaczyć, że wśród tych
uczniów byli tacy, którzy odbyli służbę wojskową lub brali udział w wojnie. W związku
z tym niektórzy mieli duże braki i Rada Pedagogiczna musiała podjąć działania w celu
zlikwidowania ich. Dużo uwagi temu problemowi poświęcono na posiedzeniu Rady Pedagogicznej w dniu 19 marca 1950r. Dyskutowano nad stanem wiedzy uczniów oraz nad
możliwymi sposobami wyrównania ich braków.
Dyrektor szkoły przedstawił wyniki badań przeprowadzonych wśród uczniów. Zwrócił
uwagę na fakt, że poziom umysłowy uczniów w szkole jest nierówny, w związku z czym należałoby go wyrównać. Próba pisania i czytania wykazała, że uczniowie w liczbie 25 słabo
czytają lub piszą. Trzeba pamiętać, że nie wszyscy spośród nich mieli ukończoną szkołę
podstawową. Ostatecznie uchwalono podział 25 uczniów na 5 grup. W każdej z nich został
41
wybrany kierownik spośród lepszych uczniów, który miał za zadanie przerobić ze swą grupą materiał podany na lekcji. Opieka nad dokształcaniem tych grup została powierzona
Zofii Raczkowskiej i Józefowi Pędzińskiemu.
W dniach 13 – 16 kwietnia wizytował szkołę wizytator I.K.N.S.R prof. dr Barański na
specjalne zlecenie Departamentu Nauki i Oświaty Rolniczej Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych. Celem wizytacji było zbadanie warunków nauczania i skuteczności procesu
dydaktyczno-wychowawczego. Do tego typu szkoły przywiązywano dużo uwagi. Kształcenie było prowadzone bardzo intensywnie, nauka trwała 11 miesięcy – od 15 stycznia do
15 grudnia. Był to ogólny typ szkoły stworzony na potrzeby powstającej i rozwijającej się
spółdzielczości wiejskiej.
W dniu 12 i 20 kwietnia 1950r. odbyła się konferencja dyrektorów szkół rolniczych
zorganizowana przez Wojewódzki Wydział Oświaty Rolniczej w Rzeszowie na temat zadań,
jakie stoją przed szkołami rolniczymi. Chodziło głównie o formy doskonalenia nauczycieli, przekazywanie zarządzeń władz nadrzędnych, prowadzenie zajęć świetlicowych, pracę
internatu i funkcjonowanie biblioteki szkolnej. Stwierdzono, że księgozbiór biblioteczny
należy podzielić na następujące działy: fachowy, belestryczny i społeczno-polityczny.
W zakresie pracy internatu zostały wprowadzone następujące zasady: na 50 wychowanków, obok kierownika internatu, miało przypadać 2 wychowawców, a na ponad 60
- trzech wychowawców. Kierownikiem internatu w Kleciach został Józef Będziński, wychowawcą chłopców, dyrektor szkoły, a dziewcząt Zofia Raczkowska.
Z dokumentów wynika, że w miesiącu marcu wizytował szkołę wizytator Wydziału
Oświaty Rolniczej w Rzeszowie, Witold Tomaszewski, a 30 marca 1950r. odbyła się konferencja powizytacyjna. W trakcie jej trwania zostały przedstawione uwagi o funkcjonowaniu szkoły, zwłaszcza w zakresie prowadzonej dokumentacji szkolnej i wychowania, do
których w tym czasie przywiązywano szczególną uwagę.
Spośród uczniów tej szkoły, zarówno z oddziału „A” jak i „B”, byli uczniowie dobrzy i
pracowici, którzy włączyli się w zwalczanie analfabetyzmu na wsi. W Kleciach było 9 osób,
które nie umiały pisać i czytać. Zgodę na naukę wyraziło 6 z nich. Uczniowie naukę pisania i czytania prowadzili indywidualnie, chodząc do domów.
Bardzo ciekawie został zorganizowany w 1950r. przez młodzież szkolną „Tydzień Kultury i Oświaty”. Urządzono między innymi wieczornice poświęcone oświacie i poranek
artystyczny, wydano gazetkę ścienną poświęconą czytelnictwu i uaktywniono pracę świetlicy. Z okazji „Tygodnia Kultury i Oświaty” Wydział Oświaty Rolniczej w Rzeszowie zorganizował wystawę obrazującą dorobek szkół rolniczych w latach 1945-50. Józef Pędziński
przygotował na nią sprawozdanie z działalności Koła Sportowego od 1945 do 1950r.
Dnia 7 maja 1950r. odbyły się Biegi Narodowe na szczeblu gminnym. Na ogólną liczbę
młodzieży szkolnej 72 – startowało 43 uczniów. Bieg Ukończyło 43 osoby, w tym 29 mężczyzn i 14 kobiet w grupach wiekowych: 15-16, 17-18 i 19-29 lat.
W okresie funkcjonowania szkół rolniczych w Kleciach w latach 1946-1951 wykonano
wiele różnych prac w gospodarstwie szkolnym i w obejściu budynku szkolnego. Na wiosnę
1950r. zrobiono ogrodzenie z siatki drucianej i ukończono remont jednej z sal dla internatu
żeńskiego. W szkole zebrano i wysłano kwotę 16 900 zł na remont budynków gospodarskich w Szkole Rolniczej w Iwoniczu.
Także w tym roku, a dokładniej 13 maja 1950r., wg kroniki szkolnej, zorganizowano
dla młodzieży szkolnej wycieczkę do Poznania na XXVI Międzynarodowe Targi Poznańskie.
W tym czasie bilet z Rzeszowa do Poznania kosztował 1 400 zł. Postanowiono jednak, że
na tę wycieczkę wyjedzie cała młodzież szkolna. Opiekę nad nią mieli sprawować: dyrektor
szkoły Tadeusz Rączka, Zofia Samborska i Józef Pędziński. Bilety kolejowe z Rzeszowa do
Poznania pokryła szkoła, a z Kleci do Rzeszowa uczniowie. Wychowawcy mieli obowiązek
przygotować wszystkich uczniów do wycieczki zarówno od strony organizacyjnej, jak i
merytorycznej. Na tę okazję sporządzono transparent do udekorowania pociągu, którym
mieli oni odbyć podróż.
Również w roku 1950 na terenie szkoły zorganizowano Szkolną Kasę Oszczędności
(S.K.O.) – opiekunem została Janina Turek. Także w jesieni 1950r. zaplanowano założenie
poletek doświadczalnych z zastosowaniem nawozów sztucznych. Tym samym został wprowadzony w procesie dydaktyczno wychowawczym nowy element kształcenia zawodowego.
Na przełomie maja i czerwca 1950r. szkoła była wizytowana przez wizytatorów Chom-
42
ko i Harasimowa z Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych. Po przeprowadzonej wizytacji
w dniu 7 czerwca 1950r. odbyła się konferencja powizytacyjna z udziałem wizytatorów
prowadzących wizytację. Wizytator Wydziału Szkolnego Kadr - Harasimow dokonał podsumowania pracy Szkoły Specjalistów Praktyków. Ocenił ją bardzo dobrze zarówno pod
względem dydaktycznym jak i wychowawczym. Według niego szkoła stosowała ciekawe i
pomysłowe rozwiązania, aby osiągnąć jak najlepsze wyniki.
Między innymi zwrócił uwagę na staranność i dokładność prowadzonej dokumentacji
zarówno przez poszczególnych nauczycieli, jak również ogólnie przez całą szkołę. Ponadto
zaznaczył, że nauczyciele przedmiotów zawodowych powinni wkładać więcej starań we
współpracę z kierownikiem gospodarstw oraz instruktorem praktycznej nauki zawodu
i wspólnie uzgadniać tematy zajęć praktycznych i realizowanych ćwiczeń, a uczniowie
muszą prowadzić dzienniczki praktyk (mówiąc dzisiejszym językiem indeksy praktycznej
nauki zawodu).
Poza tym wizytator podkreślił, że należy zacieśnić współpracę z Powiatowym Związkiem „Samopomoc Chłopska” w Jaśle i Gminną Spółdzielnią „Samopomoc Chłopska” w
Brzostku przez organizowanie wycieczek dydaktycznych do tych instytucji. Wiele pozytywnych zdań padło pod adresem kierownika szkoły - Tadeusza Rączki. Stwierdzono, że
szkoła miała duże i niepodważalne osiągnięcia w zakresie wychowania. Również w dziedzinie gospodarczej szkoła osiagała duże sukcesy. Gospodarstwo szkolne było prowadzone
wzorowo i osiągało bardzo dobre wyniki zarówno w produkcji roślinnej, jak też zwierzęcej.
Padło nawet takie sformułowanie, że gospodarstwo promieniuje na całą okolicę. Na koniec wizytacji szkoły głos zabrał przedstawiciel Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych
Chomko i stwierdził, że na każdym kroku widać pracę dyrektora szkoły i grona nauczycielskiego, które może być przykładem dla innych szkół.
Na przełomie maja i czerwca zorganizowano dla młodzieży szkól średnich Biegi Narodowe na szczeblu powiatu i województwa. W dniu 21 maja 1950r. w Biegach Narodowych
na szczeblu powiatu ze Szkoły Specjalistów Praktyków wzięło udział 4 chłopców i 3 dziewczyny. W grupie wiekowej 17 – 18 lat. Szkoła zdobyła pierwsze i trzecie miejsce. Natomiast
w zawodach dziewcząt w przedziale wiekowym 15 – 16 lat pierwsze miejsce zajęła Maria
Mrowiec, a Maria Niemiec czwarte.
Z kolei w dniu 4 czerwca 1950r. dwóch uczniów i jedna uczennica wzięli udział w
Biegach Narodowych na szczeblu wojewódzkim, zajmując w swojej grupie szóste miejsce.
Także w tym samym dniu tj. 4 czerwca odbyły się rozgrywki w piłce siatkowej między
drużyną Liceum Ogólnokształcącego w Kołaczycach a drużyną szkolną z Kleci. Zwyciężyła
drużyna z Kołaczyc.
W dniu 4 lipca 1950r. odbyło się posiedzenie Rady Pedagogicznej poświęcone klasyfikacji uczniów za I półrocze. W tym czasie pracę podjęła nowa nauczycielka, Danuta Miernik. Wyniki nauczania i wychowania przedstawiały się następująco: w klasie „A” zostało
sklasyfikowanych wszystkich 37 uczniów, postęp dodatni uzyskało 35, a tylko 2 ujemny.
Natomiast w klasie „B” zapisanych i sklasyfikowanych zostało 38 osób, wszystkie otrzymały postęp dodatni (pozytywny).
Planowany materiał z klasy „A” został w całości zrealizowany, natomiast w klasie „B”
stwierdzono, ze względu na brak nauczycielki z przedmiotów zawodowych i półtoramiesięczne opóźnienie rozpoczęcia nauki, pewne braki w przedmiotach zawodowych, takich
jak: towaroznawstwo, rachunkowość handlowa oraz organizacja i technika obrotu.
Kolejna wizytacja szkoły odbyła się w listopadzie 1950r. Prowadził ja wizytator z Wydziału oświaty w Rzeszowie Harasimow i CRS-u oddział w Rzeszowie, Adam Sikora. Wizytacja została przeprowadzona pod kątem przygotowania uczniów do zawodu nie tylko na
magazynierów i sklepowych, ale także na księgowych.
Nauczyciele przedmiotów zawodowych mieli swoją pracę ukierunkować tak, aby biorąc
pod uwagę specjalizację szkoły, przygotować dobrych przyszłych pracowników spółdzielczości wiejskiej. Wizytator Harasimow pokreślił na konferencji powizytacyjnej, że praca
całego zespołu nauczycielskiego była intensywna „sumienna i pełna troski o młodzież”.
Natomiast dyrektor szkoły - Tadeusz Rączka, charakteryzując poszczególnych pracowników, stwierdził, że dzięki zdolnościom pedagogicznym i umiłowaniu zawodu nauczycielskiego mają oni poważne osiągnięcia w pracy organizacyjnej i w realizacji procesu
dydaktyczno-wychowawczego szkoły. Mówił także o tym, że młodzież jest na ogół pilna,
43
pracowita, uspołeczniona i bierze czynny udział w życiu społecznym wsi, ponadto zaznaczył korzystne oddziaływanie aktywu członków ZMP na młodzież szkolną. Według niego
dokumentacja organizacji młodzieżowych jest kompletna, prawidłowa i dobrze świadczy o
ich pracy i zaangażowaniu w życie szkoły, a sprawowana nad nimi opieka nauczycieli jest
wystarczająca.
Należy wspomnieć także o akcji żniwno-omłotowej w gospodarstwie szkolnym w 1950r.
W tradycji polskiej wsi zachował się zwyczaj świętowania z okazji zakończenia żniw i omłotów. Wieś Klecie zakończyła akcję żniwno-omłotową uroczystościami dożynkowymi, odbytymi 20 sierpnia 1950r. Urządzono je przy współudziale uczniów Państwowej Szkoły
Praktyków i Specjalistów. Miały one charakter bardzo radosny. Było się czym cieszyć.
Gospodarstwo szkolne dzięki racjonalnej gospodarce i prawidłowej uprawie roli osiągnęło
wydajność 20q rzepaku z ha, 22 q żyta i 25 q pszenicy.
Zbiorami szkoły też zainteresowała się wieś. Rolnicy też chcieli osiągać takie plony, jak
młodzi praktycy - specjaliści. Należy dodać, że gospodarstwo szkolne miało teraz znacznie
lepsze warunki niż za czasów Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego czy Liceum Rolniczego. Warto zauważyć, że do tych szkół uczęszczali uczniowie, którzy mieli ukończoną klasę
siódmą, a do Szkoły Praktyków Specjalistów, nie biorąc oczywiście pod uwagę nielicznych
wyjątków, ci, którzy mieli po 18 i więcej lat.
W roku 1950 w Nowinach Rzeszowskich w nr 49 (130) został napisany artykuł związany z prowadzeniem gospodarstwa rolnego pt. „Skosiliśmy łąki”, który donosił: „Odpowiadając na apel Ministra Rolnictwa, ob. Dąb-Kocioła przystąpiliśmy do koszenia traw – piszą
uczniowie Państwowej Szkoły Praktyków Specjalistów w Kleciach, powiat Jasło.
Mamy dużo zajęć szkolnych. Mimo to chętnie pracujemy w gospodarstwie. W ostatnich
dniach maja przystąpiliśmy do koszenia łąk szkolnych. W czerwcu wszystkie łąki były już
skoszone, siano pięknie wysuszone na kozłach i daszkach i zwiezione do stodoły. Również
koniczynę skosiliśmy już a teraz suszy się ona w kozłach.
Szczególną uwagę zwrócili na naszą pracę mieszkańcy wsi. W tych okolicach nikt tak
wcześnie łąk nie kosi. Ale również miejscowi gospodarze przystąpili zawczasu do sianokosów. Zabrali się oni do koszenia tak, że większość łąk chłopskich została skoszona i siano
zebrane.
Niemała jest w tym zasługa naszego dyrektora Tadeusza Rączki, który mówił o znaczeniu i korzyści z wczesnych sianokosów. My, uczniowie szkoły, staramy się, aby w planie
sześcioletnim podnieść nasze rolnictwo na wyższy poziom. Tak robi większość naszej wsi,
bo wszyscy wiemy, że pracujemy planowo dla dobra Polski Ludowej.
Jeśli idzie o sianokosy to pamiętać musimy, że nie wolno zmarnować ani odrobiny siana, bo od tego zależą wyniki w hodowli. A tym samym zwiększa się dochód gospodarstw,
zwłaszcza drobnych i średnich”.
Rok szkolny dobiegał końca i trwały ostatnie przygotowania do zakończenia edukacji
młodzieży szkolnej, która rozpoczęła naukę w drugiej połowie stycznia 1950r. W ostatnich tygodniach zintensyfikowano działania dydaktyczno-wychowawcze w kierunku uzupełnienia braków i przygotowania młodzieży do egzaminu końcowego. Rozpropagowano
wśród młodzieży szkolnej, że dalsze kształcenie korespondencyjne (zaoczne) umożliwi rozszerzenie wiedzy i uzyskanie stopnia technika – agronoma.
W dniu 2 grudnia 1950r. odbyło się posiedzenie Rady Pedagogicznej, poświęcone klasyfikacji za okres ostatni i dopuszczeniu uczniów (73) do egzaminów końcowych. Ustalono terminy egzaminów końcowych pisemnych i ustnych. Przeprowadzono je z języka
polskiego, organizacji uspołecznionych gospodarstw rolnych, rachunkowości handlu, towaroznawstwa i organizacji handlu.
Egzaminy zostały przeprowadzone przez Państwową Komisję Egzaminacyjną powołaną przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Oddział Szkolenia Kadr Rolnictwa
pismem z dnia 30 listopada 1950r. w Państwowej Szkole Zaopatrzenia Rolnictwa Praktyków Specjalistów. Absolwenci otrzymali stopień młodszego technika handlu rolnego. Na
świadectwie szkolnym istniała klauzula „Świadectwo niniejsze uprawnia do wstępu do
skróconego Liceum Rolniczego o pokrewnej specjalizacji”. Świadectwa uczniowie otrzymali
15 grudnia 1950r. wraz z nakazami do pracy.
Wracając myślą do wcześniejszych wydarzeń, należy wspomnieć o zorganizowanej,
dzięki usilnym staraniom dyrektora szkoły - Tadeusza Rączki, w miesiącu wrześniu 1950r.
44
wycieczce do Zakopanego, Krakowa i Wieliczki. Uczniowie wyjechali pod opieką dyrektora
i nauczycieli. Na 74 uczniów żaden z nich nie był jeszcze w Zakopanem, toteż wycieczka
miała dla nich wielkie znaczenie i nic dziwnego, że kiedy wyjeżdżali, zapanowała w nich
wielka radość
Uczniowie całymi dniami pod kierunkiem dyrektora, który był już siódmy raz w Zakopanem, podziwiali miasto i zdobywali najwyższe szczyty górskie. W Krakowie zwiedzili
m.in. Wawel, Sukiennice, Kościół Mariacki i Barbakan. Niezapomniane wrażenia odnieśli
oni przy zwiedzaniu kopalni soli w Wieliczce. Uczniowie wrócili z wycieczki zadowoleni,
szczęśliwi i zachwyceni pięknem polskich gór oraz zabytków Krakowa a także kopalni soli
w Wieliczce. Bardzo mło wspominali ten wyjazd. Jeden z uczniów, Władysław Czech, napisał artykuł do kroniki szkolnej z pobytu z tej wycieczki wierszem, który w całości został
przytoczony w dalszym podrozdziale.
W związku ze zmianą specjalności szkoły ze Szkoły Praktyków Specjalistów Spółdzielczości Rolniczej dla Zaopatrzenia Wsi na Szkołę Praktyków Specjalistów Instruktorów Organizacji Rachunkowości Spółdzielni Produkcyjnych postanowiono według zapowiedzi z
dnia 7 grudnia 1950r. delegować nauczycieli przedmiotów zawodowych do Oddziału Okręgowego CRS-u w Rzeszowie celem zaznajomienia się z instrukcjami i zarządzeniami dotyczącymi organizacji i księgowości spółdzielni produkcyjnych oraz ewentualnego wyjazdu
do instytucji, która wzorowo prowadzi księgowość.
Ponadto postanowiono wysłać wniosek do Departamentu Oświaty Rolniczej Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych, aby zorganizować w jak najbliższym terminie co najmniej miesięczny kurs dla nauczycieli przedmiotu księgowość spółdzielni produkcyjnej.
Powzięto także decyzję, aby zakupić aparaty do powielania druków oraz potrzebne druki,
liczydła i maszyny do pisania. Wszystkie te kroki zostały podjęte po likwidacji szkoły funkcjonującej zaledwie jeden rok.
6. Działalność dydaktyczno – wychowawcza i opiekuńcza Państwowej Szkoły Praktyków Specjalistów w zakresie instruktor i organizator rachunkowości spółdzielni produkcyjnych
W roku 1951 rozpoczęła swoją działalność Państwowa Szkoła Specjalistów o nowej
specjalizacji - instruktor organizator spółdzielni produkcyjnych. W dniu 20 stycznia 1951
r. dokonana została uroczystość otwarcia nowego roku szkolnego. Przybyli na nią następujący goście:
1.Wizytator Oddziału Szkolnictwa Rolniczego - Józef Harasimowicz
2.Przewodniczący Prezydium GRN w Brzostku - Jan Sikora
3.Członek Komitetu Gminnego PZPR – Stanisław Stanek
4.Przewodniczący Gminnego Zarządu ZMP w Brzostku – Józef Jędrzejczyk
5.Sekretarz Gminnego Zarządu Spółdzielni „SCH” – Genowefa Niekowal
6.Członek Zarządu Gminnego Spółdzielni „SCH” – Franciszek Krajewski
7. Sekretarz POP PZPR – Jan Płaziak
Na wstępie przemówienie wygłosił dyrektor szkoły. Powitał on uczniów, którzy zgłosili
się do Szkoły Praktyków Specjalistów o specjalności instruktor i organizator spółdzielni
produkcyjnych. Mówił o celach i zadaniach, jakie spoczywać będą na tych, którzy podjęli
naukę. Łącznie edukację rozpoczęło w dwóch równoległych oddziałach „A” i „B” 57 osób.
Wychowawcą 27–osobowego oddziału „A”, do którego należeli starsi uczniowie (najstarszy
urodził się w 1911r., a najmłodszy w 1931r.), została Helena Petru, a oddziału „B” liczącego
30 osób urodzonych pomiędzy 1932 a 1935r., Barbara Grynkiewicz.
Skład Rady Pedagogicznej został częściowo zmieniony i przedstawiał się następująco:
Tadeusz Rączka (dyrektor), Józef Pędziński, Helena Petru, Barbara Grynkiewicz, Barbara
Glińska, Adam Śliż, Alfreda Mroczek, Zofia Samborska. Helena Peter i Barbara Grynkiewicz były nauczycielkami przedmiotów zawodowych. Przedmioty ogólnokształcące powierzono Józefowi Pędzińskiemu i Barbarze Glińskiej. Helena Petru pełniła funkcję kierownika internatu.
Na posiedzeniu inauguracyjnym Rady Pedagogicznej w dniu 17 stycznia 1951r. dyrek-
45
tor szkoły Tadeusz Rączka zwrócił się na wstępie z gorącym apelem do wszystkich biorących udział w naradzie, aby wytężyli swoje wysiłki tak, by szkoła nadal była na czołowym
miejscu pod każdym względem, aby nie tylko utrzymać, ale też powiększyć i wzbogacić
dotychczasowy dorobek.
W dalszym ciągu szkoła była w orbicie zainteresowań władz wojewódzkich. Na przełomie lutego i marca 1951r. odbyła się kolejna wizytacja szkoły. Prowadził ją Józef Harasimow z Oddziału Szkolenia Kadr Rolniczych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej pod
kątem organizacji pracy i realizacji planu dydaktyczno – wychowawczego szkoły. Poważnym problemem był brak podręczników z przedmiotów zawodowych, zwłaszcza z rachunkowości spółdzielni produkcyjnej i organizacji gospodarstw uspołecznionych. Z prośbą o
podręczniki z tych przedmiotów zwracała się szkoła do CRS w Rzeszowie i Warszawie.
Żadna z tych instytucji nie udzieliła odpowiedzi. Problem nie został rozwiązany.
Uczniowie Szkoły Praktyków Specjalistów mieli roczne przygotowanie do zawodu. Warunkiem przyjęcia było minimum 18 lat życia i świadectwo ukończenia szkoły podstawowej w zakresie 7 klas. Niemniej jednak byli i tacy, którzy nie spełniali tych wymogów. Jednak była to młodzież bardzo chętna do pracy i przy udziale nauczycieli wkrótce wyrównała
swoje braki. Różnica w poziomie wykształcenia została więc w zasadzie wyrównana. W dodatku byli uczniowie, którzy odbyli służbę wojskową, a nawet i tacy, którzy brali udział w
II wojnie światowej czy już pracowali zawodowo. W każdym razie zaangażowanie uczniów
było duże i wszyscy starali się pilnie pracować, aby w miarę dobrze przygotować się do
pracy w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych, które w tym czasie były tworzone.
W kwietniu 1951r dyrektor szkoły Tadeusz Rączka został powołany w skład Państwowej Komisji Egzaminacyjnej, przed którą nauczyciele szkół rolniczych składali egzamin z
zakresu wiadomości objętych obowiązkiem samokształcenia. Taki egzamin został przeprowadzony w powiecie przemyskim i łańcuckim.
W maju 1951r. odbyła się kolejna wizytacja, która trwała 3 dni. Prowadził ją Józef
Harasimow z Oddziału Szkolenia Kadr Rolniczych. W czsie jej trwania została dokonana
ocena pracy na różnych płaszczyznach życia szkolnego w kontekście realizacji planu dydaktyczno-wychowawczego szkoły. Szkoła osiągała dobre wyniki nauczania i wychowania.
Organizacje młodzieżowe działające w szkole przejawiały dużą aktywność i zaangażowanie na rzecz klasy, szkoły i środowiska. Należałoby jednak jeszcze lepiej dopracować organizację ćwiczeń i zajęć praktycznych.
Na dość dużą skalę prowadzone było pod kontrolą i opieką nauczycieli samokształcenie i dokształcanie się uczniów wyrównujących braki wiedzy z zakresu szkoły podstawowej i tych, którym nauka sprawiała pewne trudności. Realizacja zaplanowanego materiału nauczania z poszczególnych przedmiotów nauczania była rytmicznie realizowana. Na
teoretycznych lekcjach zawodowych wykorzystywano i odwoływano się do wiadomości i
umiejętności nabywanych na ćwiczeniach i zajęciach praktycznych. Biorąc pod uwagę całokształt pracy i rangę szkoły, prowadzący wizytację stwierdził, że osiąga ona dobre wyniki
w różnych dziedzinach życia szkolnego.
Józef Harasimow, reasumując uzyskiwane wyniki nauczania i wychowania stwierdził,
że likwidując pewne niedociągnięcia i niedoskonałości szkoły można wystąpić o współzawodnictwo o zdobycie pierwszego miejsca wśród Szkół Praktyków Specjalistów na terenie
województwa rzeszowskiego.
W dniu 21 marca 1951 roku została dokonana klasyfikacja za I okres. Wszyscy uczniowie z obu oddziałów zostali sklasyfikowani. Z 27 uczniów z klasy „A” postęp dodatni uzyskało 26, a tlko 1 postęp ujemny. Natomiast w klasie „B” postęp dodatni otrzymało 28 osób
a ujemny 2. Wyniki nauczania po 2,5 miesiącach nauki były zadawalające. Również pod
względem zachowania uczniowie nie sprawiali specjalnych trudności, pomimo ogromnej
rozpiętości wiekowej: od 18–latków do 40-latków. Na podstawie obserwacji i porównania
wyników nauczania i wychowania Rada Pedagogiczna uznała za lepszą pod względem zachowania klasę „B”, tj. uczniów starszych wiekiem, a pod względem nauki klasę „A”. Rada
Pedagogiczna postanowiła zintensyfikować pracę celem podniesienia wyników nauczania
i lepszego przygotowania przyszłych absolwentów do pracy zawodowej. Taka była ocena
pracy dydaktyczno-wychowawczej za I okres nauczania uczniów, którzy rozpoczęli naukę
w drugiej połowie stycznia 1951r.
W okresie trzecim 4 uczniów z klasy „A” zrezygnowało z nauki. Organizacje młodzieżo-
46
we intensywnie pracowały, realizując swe założenia statutowe.
Szkolne Koło Odbudowy Warszawy miało za zadanie propagować odbudowę stolicy
kraju, która należała do najbardziej zniszczonych miast w Polsce. Zebrania tej organizacji
odbywały się systematycznie, frekwencja członków prawie zawsze wynosiła 100%. Referaty były przygotowywane i wygłaszane według ustalonego programu. Słabą stroną tej
organizacji było to, że z powodu trudnego położenia materialnego nie wszyscy członkowie
koła opłacali składki członkowskie. Opiekę nad nią sprawowała Alfreda Mroczka.
Ważną rolę w doskonaleniu zawodowym miało do spełnienia „Kółko Miczurinowskie”,
które prowadziła Barbara Onyszkiewicz. Jego plan pracy był systematycznie realizowany.
W czasie posiedzeń członkowie tego kółka prezentowali zagadnienia związane z miczurinowską biologią. Wiadomości teoretyczne „Kółka Miczurinowskiego” często wiązano z
doświadczeniami praktycznymi realizowanymi w gospodarstwie szkolnym.
Szkolne Koło Polskiego Czerwonego Krzyża było organizacją prężnie działającą według określonego planu pracy. Jego zebrania odbywały się według ustalonego wcześniej
harmonogramu. Uczniowie należący do tego koła posiadali apteczkę z podstawowymi i
niezbędnymi medykamentami medycznymi i udzielali pierwszej pomocy. Opiekę nad nimi
sprawowała Helena Petru.
Szkolne Koło Ligii Przyjaciół Żołnierzy pracowało sprawnie i systematycznie według
opracowanego planu pracy pod kierunkiem Józefa Pędzińskiego. Gromadziło materiały
propagandowe, organizowało i przygotowywało akademie i wieczornice.
Wiodącą organizacją młodzieżową był Związek Młodzieży Polskiej. Była to organizacja, która miała wyrabiać określone postawy w środowisku młodzieży i kształtować jej
osobowość. Na terenie szkoły została założona 20 stycznia 1951r. W jej skład weszło 26
członków, w tym 14 dziewcząt i 12 chłopców. Natomiast 30 września 1951r. organizacja ta
liczyła już 47 członków, w tym 27 dziewcząt i 20 chłopców. W pracy wychowawczej eksponowano współzawodnictwo, które w skuteczny sposób wpływało na pozytywne wyniki
w nauce i wychowaniu. Z zachowanej dokumentacji wynika, że młodzież szkolna chętnie
pracowała w gospodarstwie szkolnym poza obowiązującymi zajęciami. Często podejmowała różne zadania i tak: 8 dni przed planowanym terminem wykonała wiosenną akcję
siewną, 60 dodatkowych godzin przepracowała przy sianokosach, jej praca w ogrodzie
przyczyniła się do osiągnięcia dochodu z warzyw w wysokości 4000 zł.
W kronice szkolnej zachowała się notatka, że w dniach 15-23 czerwca 1951 uczniowie
Szkoły Praktyków Specjalistów wzięli udział w pracach polowych Państwowego Gospodarstwa Rolnego w Gorajowicach przy motyczeniu i pieleniu buraków cukrowych i ziemniaków. W ciągu tych czterech dni pracy zarobili oni bardzo dużo i wykazali się ogromną odpowiedzialnością. Pieniądze, które otrzymali za pracę w PGR-e przeznaczyli na Pożyczkę
Narodową Rozwoju Sił Polski.
Ponadto kronika szkolna tak mówi o postawie i zaangażowaniu uczniów w życie społeczne wsi: „Młodzież szkolna wiele poświęciła czasu i włożyła pracy w tutejszej okolicy nad
uświadomieniem obywateli, którzy nie doceniali ważności i znaczenia, jaką jest Pożyczka
Narodowa Rozwoju Sił Polski”.
Z kolei w dniu 18 lipca 1951r. uczniowie pod opieką Pędzińskiego wyjechali na pomoc
w żniwach do PGR-u Stubno oddział Starzawa. Nowiny Rzeszowskie tak donosiły o tej
pomocy w artykule pt. „Młodzież pomaga w Staszowie w żniwach”. „Dziewczęta i chłopcy ze szkoły Praktyków – Specjalistów z Kleci odbywali podróż z powiatu jasielskiego do
przemyskiego. Toteż, gdy samochód wiozący ich do gospodarstwa Starzawa zatrzymał się
wreszcie w otwartym polu, młodzi odetchnęli z ulgą. Ze zdziwieniem oglądali się wokół.
Wszędzie tylko zboża i zboża, a poza tym nic więcej. PGR Starzawa to olbrzymie obszary
uprawnej ziemi, bez budynków administracyjnych i gospodarczych, bez ludzi i bydła...”
Wioska w zupełności była spalona. Uczniowie rozbili namioty i na drugi dzień o godz. 6-tej
rano stanęli do pracy.
Mimo surowych warunków wszyscy uczniowie pracowali z zapałem przy zbiorze żyta,
którego powierzchnia wynosiła 240 ha. W ciągu 9 dni zebrali je z powierzchni 60 ha. Stali
się oni przykładem dla innych grup przyjeżdżających tam na akcję żniwną. Po zakończeniu pracy młodzież wróciła do szkoły z poczuciem dobrze spełnionego obowiązku i zabrała
się do zbioru zboża z gruntów szkolnych, a w wolnych chwilach pomagała pracownikom
gospodarstwa szkolnego.
47
Młodzież szkolna pod kierunkiem i nadzorem dyrektora Tadeusza Rączki wykonała
wiele prac nad poprawą i budową nowych obiektów gospodarczych w szkolnym gospodarstwie.
Piszący kronikę szkolną tak przedstawił te wydarzenia związane z poprawą budynków gospodarczych i budowaniem nowych: „Solą w oku naszemu dyrektorowi Tadeuszowi Rączce było brak odpowiedniej gnojowni w gospodarstwie i spichlerza”. Dzięki dobrej
organizacji dyrektora i jego czynnemu udziałowi w pracy z młodzieżą położono beton pod
podłogę spichlerza oraz ułożono na nim deski. Przystąpiono także do budowania gnojowni
– Tadeusz Rączka sam brał udział w jej powstawaniu.
W przeciągu kilkunastu dni zakończona została praca przy gnojowni. Dyrektor nie
poprzestał na tym i zabrał się do zbudowania stanowisk pod konie. Najpierw położył beton, a następnie ułożył na nim „dyle”. Po tej pracy przystąpił do uzupełniania niektórych
pomieszczeń gospodarskich. Po tej twórczej pracy otrzymał wiadomości z Ministerstwa
Rolnictwa i Reform Rolnych o zawieszeniu nauki w tej szkole na 2 lata. Później okazało
się, że była to likwidacja szkoły. Wiadomość tę przyjął on obojętnie i zaplanowane prace
doprowadził do końca.
Młodzież szkolna przy budowie gnojowni pracowała 240 godzin, przy ułożeniu podłogi
w spichrzu 120 godzin, a przy budowie stanowiska dla koni 100 godzin.
Poziom nauczania za okres III znacznie się obniżył. Przyczyn tego należy szukać w kilkakrotnych przerwach w nauce spowodowanych wyjazdem na 8 dniową akcję żniwną do
PGR-u w Stubnie, wcześniej do PGR-u w Gorajowicach, a następnie w ośrodku szkolnym
oraz 6-dniową wycieczkę do Zakopanego. Były to sytuacje wybitnie niesprzyjające nauczaniu, mimo że ich wartość wychowawcza była ogromna. Skutkiem tych przerw młodzież nie
miała ciągłości w nauce, w związku z czym wyniki za okres III były słabsze w porównaniu
z okresem II.
Dało się zauważyć lekkie rozluźnienie wśród młodzieży. W związku z tym zwrócono
uwagę, aby kształtować w uczniach punktualność i planowość w ich działaniach, a tym
samym przyzwyczajać ich do obowiązków w przyszłej pracy zawodowej. Ponadto podkreślono, że w okresie IV należy ze wszystkich przedmiotów podnieść naukę na odpowiedni
poziom
Dyrektor szkoły zwrócił się z gorącym apelem do nauczycieli i uczniów, aby przez te
niecałe dwa miesiące, które pozostały do zakończenia roku szkolnego, pracować ze zdwojonym wysiłkiem w celu utrzymania zeszłorocznej tradycji i osiągnięcia pierwszego miejsca
w województwie.
Rok szkolny zbliżał się do końca. 1 grudnia 1951r. odbyła się końcowa konferencja klasyfikacyjna i ustalono terminy egzaminów. Na tym posiedzeniu wytypowano najlepszych
uczniów, przewodników nauki i skierowano ich do dalszego kształcenia. Należeli do nich:
Stanisław Lich, Zbigniew Troper, Wincenty Łuc, Maria Szajna, Helena Kielar, Wiesław Piekło, Tadeusz Rzęsa.
Egzamin końcowy został przeprowadzony przez Państwową Komisję Egzaminacyjną
powołaną pismem z dnia 15 listopada 1951r.przez P.W.R.N Wydział Rolnictwa i Leśnictwa,
Oddział Szkolnictwa Rolniczego w dniach 6 i 7 oraz 10, 11, 12 grudnia 1951r.
Egzamin pisemny został przeprowadzony z języka polskiego i księgowości, a ustny z
nauki o Polsce i świecie współczesnym, organizacji uspołecznionych gospodarstw rolnych
i rolnictwa. Na ocenę końcową z przedmiotu składała się ocena roczna i ocena z egzaminu
pisemnego. Szkołę ukończyło, wg protokołu egzaminu końcowego, 53 osoby.
Po zakończeniu egzaminów i ustaleniu ich wyników odbyło się w dniu 13 grudnia
1951r. posiedzenie Komisji Przydziału Pracy Absolwentom Państwowej Szkoły Praktyków
Specjalistów w składzie:
1.Jan Polniszek – wizytator Oddziału Szkolnictwa Rolniczego P.W.R.N w Rzeszowie
2.Tadeusz Rączka – dyrektor szkoły
3.Alfreda Mroczek – przedstawiciel Rady Pedagogicznej
4.Jan Sikora – delegat społeczny
5.Józef Szczepak – przedstawiciel CRS okręg Rzeszów
6.Stanisław Lichy – przewodniczący SK ZMP
Komisja przeprowadziła rozmowy indywidualne ze wszystkimi absolwentami, uwzględniając ich życzenia odnośnie przydziału pracy. Na podstawie analizy pochodzenia socjalne-
48
go, przygotowania zawodowego oraz życzeń młodzieży i rozdzielnika ustalono plan zatrudnienia, który następnie zaakceptowano.
Plan przedstawiał się następująco: 7 wyróżniających się uczniów ustawiono na stanowiskach instruktorów w Wydziale Spółdzielni Produkcyjnych w C.R.S. – w okręgach
Rzeszów i Warszawa. Zaś 22 uczniów, którzy ukończyli zakład z wynikiem ogólnym bardzo
dobrym wytypowano na stanowiska księgowych w spółdzielniach produkcyjnych woj. rzeszowskiego i warszawskiego. Absolwenci zgłosili się do pracy w Prezydium Wojewódzkiej
Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Oddział Spółdzielni Produkcyjnej w Rzeszowie i Warszawie.
Resztę uczniów w liczbie 24, którzy ukończyli szkołę z wynikiem dobrym i dostatecznym wytypowano do pracy terenowej w CRS Rzeszów. Wszyscy absolwenci otrzymali skierowania do pracy z zaznaczeniem miejsca i terminu objęcia pracy.
W specjalnej pogawędce w dniu 14 grudnia 1951r. poinformowano absolwentów o ich
prawach, obowiązkach i miejscach pracy.
W dniu 15 grudnia 1951r. podczas uroczystego zakończenia roku szkolnego wręczono
wszystkim uczniom w liczbie 53 skierowania do pracy. Była to niecodzienna uroczystość.
Towarzyszyły jej znaczne emocje wywołane nie tylko zakończeniem nauki, ale także likwidacją szkoły.
Przybyło na nią wielu zaproszonych gości, władz samorządowych, powiatowych i wojewódzkich. Uroczystości zainaugurował dyrektor szkoły Tadeusz Rączka, a następnie oddał
głos nauczycielowi Józefowi Pędzińskiemu, który złożył sprawozdanie z całorocznej działalności pracy zarówno nauczycieli jak i uczniów na terenie szkoły. W dalszej kolejności zabrali głos zaproszeni goście, którzy dziękowali całemu gronu nauczycielskiemu i młodzieży
za włożenie olbrzymiego wysiłku na niwie kształcenia zawodowego oraz życzyli absolwentom pomyślności w dalszej pracy.
Po przemówieniach wręczono uczniom świadectwa ukończenia szkoły i skierowania
do pracy. Po części oficjalnej odbył się wspólny obiad, a zaraz po nim część artystyczna,
na którą złożyły się: obrazek sceniczny pt. „Pismo urzędowe”, montaż słowno – muzyczny i
prezentacja tańca ludowego.
Ze względu na to, że niektórzy uczniowie chcieli jechać do domu popołudniowym PKS em postanowiono pożegnać się. Zgodnie ze scenariuszem, który w tym czasie obowiązywał,
zrobiono zbiórkę i ostatni apel. Gdy uczeń dyżurny zwrócił się do dyrektora szkoły i zameldował stan uczniów na tym apelu, w oczach przełożonego zakręciły się łzy. Gdy zaczęto
śpiewać hymn Polski na wszystkich twarzach widać było ogromne wzruszenie. Zgodnie z
praktykowanym zwyczajem dyrektor powinien złożyć ostatnie życzenia, nie potrafił tego
jednak zrobić. Skłonił się tylko i poszedł do swojego gabinetu. Za nim to samo uczynili
wszyscy nauczyciele. Z uczniami pozostał już tylko Józef Pędziński, który starał się złożyć
te życzenia w imieniu całego grona nauczycielskiego, ale okazało się, że i on się na to nie
zdobył. Zdążył tylko powiedzieć cicho jedno słowo: „rozejdźcie się” i uczynił to samo co
dyrektor i pozostali nauczyciele. Tak oto zakończono dwuletnią pracę w Szkole Praktyków
Specjalistów, po której zostały tylko miłe wspomnienia.
W związku z likwidacją szkoły rolniczej w Kleciach uzgodniono, że Tadeusz Rączka,
Zofia Samborska i kierownik gospodarstwa Adam Ślisz zostaną przeniesieni do Szkoły
Rolniczej w Trzcinicy, w której w tym czasie powstawało Technikum Rachunkowości Rolnej. Tadeusz Rączka został powołany na z-cę dyrektora do spraw administracyjnych, a
Zofia Samborska została w TRR, gdzie pracowała do przejścia na emeryturę w charakterze
głównej księgowej. Józef Pędziński poprosił o zwolnienie z pracy i władze przychylnie się
ustosunkowały do jego prośby. Helenę Petru po 2 tygodniowym kursie księgowych przeniesiono do Podstawowej Szkoły Rolniczej w Nienadowej, a później na jej prośbę zwolniono
ją. Alfreda Mroczka podjęła pracę w Podstawowej Szkole Rolniczej w Bystrej, a Barbara
Onyszkiewicz w Podstawowej Szkole Rolniczej w Trzcianie.
Tak zakończyły się dzieje średnich szkół rolniczych funkcjonujących w latach 19461951 tj. Państwowego Koedukacyjnego Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego, Państwowego Liceum Rolniczego – I-go stopnia i Podstawowej Szkoły Praktyków Specjalistów w
Kleciach.
Na miejscu tej szkoły i gospodarstwa szkolnego powstała Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna „Przebój” w Kleciach, ale to już jest odrębna historia.
49
7. Uwagi końcowe
Nasuwa się pytanie, jak te zagadnienia związane z kształceniem młodzieży wiejskiej
wyglądały w latach powojennych, w latach pełnych dynamizmu, zrywu do pracy, inwencji,
a równocześnie niestety w wielu przypadkach chaosu i partyzantki.
Problemy te nurtowały i niepokoiły całe społeczności szkolne: nauczycieli, uczniów,
pracowników obsługi i administracji. W tym czasie wszystko z reguły zaczynano praktycznie od „niczego”. Dyskusje na ten temat toczyły się na godzinach lekcyjnych, zajęciach
praktycznych, przy skromnych stolikach w szkole i przed zaśnięciem na łóżkach skleconych z desek i stłoczonych czasem aż pod sam sufit. Szukano w oparciu o własne siły i
możliwości najlepszego i najkorzystniejszego rozwiązania. Zawodu praktycznie uczono w
toku produkcji.
Nic w tym dziwnego. Młodzież ówczesna była bardzo dojrzała, zahartowana, spragniona nauki i wiedzy – wiedziała, w jakim celu przyszła do szkoły.
Pomimo skromnej bazy nauczania, łatwiej było niż teraz zainteresować i zaktywizować
uczniów. Nie było wówczas ani środków audiowizualnych, ani pracowni z szerokim zestawem pomocy naukowych. Z konieczności zasadę poglądowości trzeba było realizować w
oparciu o gospodarstwo szkolne, o żywe przykłady zaczerpnięte z życia, z pola, o konkrety
w ścisłym powiązaniu teorii z praktyką i z pełnym wykorzystaniem cyklów produkcyjnych
w poszczególnych sezonach.
Pobudzało to i rozwijało siły poznawcze ucznia, samodzielny i krytyczny sposób myślenia. Umożliwiało lepsze zrozumienie problematyki przedmiotu i zastosowanie zdobytych
wiadomości w praktyce.
Powoli szkoła rolnicza wrastała w teren. Nie mogła ona jeszcze być jednak wzorem dobrego gospodarowania dla okolicznych rolników, ponieważ przejęte majątki były wskutek
działań wojennych zniszczone, brakowało nie tylko sprzętu, ale też i nauczycieli, ludzi
którzy podjęliby się organizacji gospodarstwa rolnego. Bardzo często zaczynano praktycznie od „niczego”. Niemniej jednak z roku na rok te szkoły stawały się w coraz większym
stopniu ośrodkiem kultury rolnej.
Szkoły rolnicze otrzymały z biegiem lat od państwa maszyny rolnicze, inwentarz i
materiał siewny. Niejednokrotnie mieszkający w sąsiedztwie rolnicy indywidualni zwracali
się do szkoły z prośbą o pomoc i uzyskiwali ją w postaci wypożyczonych maszyn, porad
fachowych, a często nawet siły roboczej.
Z dnia na dzień sytuacja ulegała stabilizacji. Szkoła wychodziła coraz bardziej na zewnątrz. Szeroki aktyw nauczycielski włączał się w wir życia społecznego. Jedni pracowali
w organizacjach politycznych i młodzieżowych, inni brali aktywny udział w działalności
gospodarczej i kulturalnej swojego środowiska. Jak zwykle w takiej sytuacji nie obeszło
się bez nadużyć.
Władze terenowe doceniały wielkie zaangażowanie się nauczycieli szkół rolniczych,
jednakże tak się przyzwyczaiły do tej stałej pomocy, że zaistniało w pewnym momencie
niebezpieczeństwo polegające na stałym zwracaniu się do szkół rolniczych o przysługę
w każdej przeprowadzanej akcji. Okres ten należy z perspektywy czasu ocenić krytycznie, ponieważ można zauważyć zbyt duże zaangażowanie nauczycieli szkól rolniczych w
sprawy nie zawsze wymagające fachowego rolniczego wykształcenia, które w pewnych momentach doprowadzało do izolacji szkoły od społeczności wiejskiej, jako że niewszystkie
przeprowadzone przy pomocy nauczycieli tego rodzaju akcje (jak np. zbieranie podatków,
różnych danin i innych powinności) były popularne i wiązały się tematycznie ze szkołą
rolniczą. Cierpiała na tym tylko młodzież, której często z powodu nieobecności nauczyciela
przepadały zajęcia. Na szczęście szybko zrozumiano bezcelowość tego rodzaju łączności
szkoły z terenem i zaprzestano jej.
W pierwszych latach po wojnie – jak piszą we wspomnieniach nauczyciele szkół rolniczych – było bardzo trudno: „Pamiętam też, jak sprowadziliśmy zwykłe sosnowe stoliki
szkolne i taborety, które miały zastąpić prowizorycznie zbite z nieheblowanych desek, stoły
i ławy. Z jakim pietyzmem, samorzutnie młodzież wnosiła ten nowy nabytek do klas i jak
szanowała. A jak po raz pierwszy zabłysło światło elektryczne, tak oczekiwane i tyle trudu
kosztujące, bo większość dołów pod słupy wykonali uczniowie, pomagali przy zakładaniu
instalacji i to wszystko z własnej inicjatywy w godzinach pozalekcyjnych.
50
Nowe stoliki, światło elektryczne, nowa maszyna, zakupione krowy, jakaś innowacja,
to były głębokie przeżycia, to było święto w szkole, uroczystość, każdy z nas – nauczyciel
ją przeżywał, cieszył się”.
Inna wypowiedź: „Grupki uczniów pracujących bez żadnego nadzoru, przy małej lampie naftowej lub świeczce, w słabo ogrzanej sali, skupione twarze, mądre myślące oczy,
pytania zadawane w czasie przerwy”.
W tym momencie nasuwa się refleksja, czy nie za dużo gotowego naraz dajemy młodzieży? Czy nie następuje przesyt, niedocenianie, w pewnym stopniu zobojętnienie? Czy
nie rosną jednostki, przyzwyczajone tylko do brania, żądania, do krytykowania, malkontenci, które swój osobisty wkład ograniczają do minimum albo nic dać z siebie nie chcą?
Okres od lat powojennych do czasów nam współczesnych to spory szmat drogi, na której były zakręty i wertepy, niepewne przejazdy i objazdy, ale też odcinki równe i szerokie,
na których można było rozwinąć pełną szybkość – ot jak każdej drodze.
Do ważnych wydarzeń w rozwoju szkolnictwa rolniczego można zaliczyć śmiałą i słuszną decyzję ówczesnego Centralnego Zarządu Szkolenia Kadr, opartą na szerokiej opinii z
terenu w sprawie opracowań podręczników i skryptów z przedmiotów zawodowych dla
potrzeb szkół rolniczych.
W pierwszych latach panował totalny brak podręczników z przedmiotów zawodowych
do szkół rolniczych. Nauczyciele z konieczności dyktowali uczniom wszystkie potrzebne
im wiadomości. Przez całe godziny lekcyjne były pisane tzw. notatki pod dyktando, często
zaczerpnięte z różnych źródeł mało lub zupełnie niedostosowanych do programu nauczania.
Pismo Ministerstwa Rolnictwa Centralnego Zarządu Szkolenia Kadr z dnia 11 lipca
1952r. postawiło sprawę jasno „Ministerstwo Rolnictwa – Centralnego Zarządu Szkolenia
Kadr z Państwowym Wydawnictwem Rolniczym i Leśnym rozpoczął planowaną pracę nad
opracowaniem podręczników dla szkolnictwa rolniczego...”
Szukanie autorów poza szkolnictwem rolniczym nie dało pozytywnych rezultatów. Zostało podjęte bardzo trudne zadanie i w dużym procencie wykonane przez nauczycieli
szkół rolniczych. Wypróbowano siły własne i przekonano się, że nikt inny tylko właśnie
nauczyciele znający problematykę i potrzeby szkolnictwa rolniczego, mogliby sprostać napotkanym trudnościom i wypełnić lukę w tym zakresie.
Obok podręczników to gospodarstwo szkolne – na którym uczeń się ma uczyć, a sąsiad
patrzeć, jak należy gospodarować - było, jest i zawsze będzie ważną pomocą naukową.
Szkoła rolnicza miała propagować nowoczesne rolnictwo nie tylko w swoim najbliższym
środowisku, ale też w gminie i w powiecie. Uczniowie tych powojennych szkół rolniczych
poszli w świat – włączyli się do prac na różnych odcinkach życia gospodarczego i społecznego, do budowy pomyślności wsi i kraju lub prowadzili własne gospodarstwa. Należy
mówić o nich oczywiście w czasie przeszłym. Dobrze spełniony przez nich obowiązek był
nagrodą za trud i zapał nauczycieli w tych pierwszych ciężkich latach funkcjonowania
oświaty rolniczej w całym kraju, w tym także w Kleciach, w gminie Brzostek.
51
Rozdział IV
Środowiskowe szkoły rolnicze
W
1. Uwagi ogólne
latach 1950-1956 nastąpił regres w rozwoju oświaty rolniczej w stosunku do lat 19451949. Jego bezpośrednią przyczyną było nastawienie na likwidację indywidualnej
gospodarki rolnej, która pociągnęła za sobą także likwidację niższych szkól rolniczych i
form oświaty pozaszkolnej, przygotowujących absolwentów tych szkół. Błędem ówczesnej
polityki oświatowej było to, że likwidując formy oświaty rolniczej dla gospodarstw indywidualnych, nie rozwinęła w dostatecznym stopniu kształcenia rolniczego pracowników
dla państwowych gospodarstw rolnych i rolniczych spółdzielni produkcyjnych, które jak
zakładano zostały głównym producentem żywności.
W rezultacie tego stanu rzeczy młodzież licznie pozostająca na wsi nie była objęta
kształceniem dla potrzeb rolnictwa. W latach 1951-1955 na wsi pozostawało rocznie średnio około 170 tyś. młodzieży, która po spełnieniu obowiązku szkolnego nie uczęszczała do
szkół ponadpodstawowych. Spośród niej około 90 tysięcy nie miało ukończonej VII klasy
szkoły podstawowej.
Jest rzeczą zrozumiałą, że ta właśnie młodzież, nie posiadająca ukończonej szkoły
podstawowej i żadnego przygotowania rolniczego była z konieczności głównym rezerwuarem siły roboczej w rolnictwie.
Nowe wytyczne polityki rolnej ogłoszone w styczniu 1957 roku stworzyły możliwości
szerokiego upowszechniania oświaty rolniczej zgodnie z potrzebami zarówno gospodarstw
uspołecznionych jak i indywidualnych. Zaistniała wówczas konieczność objęcia odpowiednimi formami oświaty rolniczej stale zwiększającego się kontygentu młodzieży, która
pozostawała na wsi z perspektywą pracy w rolnictwie. Postanowiono więc zorganizować
obok reaktywowanych wówczas zespołów przysposobienia rolniczego inną formę oświaty
rolniczej, szeroko dostępną dla młodzieży przygotowującej się do pracy w rolnictwie. Formą tą były szkoły przysposobienia rolniczego (SPR-y) powołane na mocy uchwały Rady
Ministrów z dnia 8 stycznia 1958 roku. Uchwała stwierdzała, że: „zadaniem szkół przysposobienia rolniczego jest upowszechnianie nauczania rolnictwa, a w szczególności dostarczanie młodzieży męskiej i żeńskiej podstawowych wiadomości ogólnych, przyrodniczych
i rolniczych, niezbędnych do pracy w rolnych gospodarstwach indywidualnych, spółdzielniach produkcyjnych oraz państwowych gospodarstwach rolnych”.
Zgodnie z przyjętymi wówczas założeniami szkoły przysposobienia rolniczego przeznaczone zostały przede wszystkim dla młodzieży wiejskiej w wieku 14 – 18 lat, która
bezpośrednio po ukończeniu szkoły pozostawała na wsi i nie podejmowała nauki w innych
typach szkół. Pokaźną część potencjalnych kandydatów do SPR-ów mieli stanowić młodzi
ludzie w wieku 14 – 16 lat, którzy zgodnie z obowiązującym ustawodawstwem pracy nie
mogli jeszcze uczestniczyć w procesie produkcji.
Jakkolwiek do szkół przysposobienia rolniczego miała być przyjmowana młodzież po
ukończeniu szkoły podstawowej to jednak przyjmowano do nich również kandydatów nie
posiadających siedmiu klas szkoły podstawowej, pod warunkiem, że w ciągu 2 - letniej
nauki w SPR-ze uzupełnią oni swoje wykształcenie ogólne w zakresie podstawowym. W ten
sposób otwarta została droga do zdobycia kwalifikacji zawodowych do pracy w rolnictwie
dla stosunkowo licznej rzeszy młodzieży wiejskiej, która z różnych powodów nie ukończyła
szkoły podstawowej.
Geneza historyczna szkół przysposobienia rolniczego wywodzi się z kilku różnych form
oświaty rolniczej prowadzonych na ziemiach polskich w XIX i w początkach XX wieku.
Najwięcej podobieństw należy się doszukiwać w dopełniających kursach rolniczych, orgaUzasadnienie Uchwały Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 1957r. w sprawie organizacji szkół przysposobienia rolniczego, przysłana do ODDZ pismem Ministra Oświaty z dnia 10 stycznia 1957r. nr
SR-1a/1/57.
Monitor Polski z 1957r. nr 13 p.94.
52
nizowanych w Galicji na podstawie ustawy Sejmu Krajowego z dnia 25 maja 1885 roku.
Szkoły przysposobienia rolniczego wykazywały duże podobieństwo z dopełniającymi
kursami rolniczymi w ścisłym ich powiązaniu ze szkołą podstawową (dawniej ludową) oraz
wymaganiami stawianymi przyjmowanym kandydatom.
Cenne inicjatywy i dążenia wielu działaczy oświaty rolniczej nie zostały wówczas zrealizowane, dały jednak bogate podstawy sprecyzowania struktury organizacyjno – programowej obecnych szkół przysposobienia rolniczego. Dla podkreślenia do dziś aktualnych
postulatów dostosowania szkolnictwa rolniczego do warunków gospodarczych naszego
kraju przytaczam wypowiedź Józefa Fronia, emerytowanego naczelnika Wydziału Szkolnictwa Rolniczego Pomorskiej Izby Rolniczej: „Zadaniem szkół rolniczych ludowych jest
kształcić i wychowywać możliwie wielką część młodzieży zawodowo tak, by uczeń pragnął
jak najszybciej powrócić do gospodarstwa rodziców i mógł zastosować udzielane mu nauki
do poprawiania wyników gospodarczych na własnej glebie i do samowystarczalności.
Aby sprostać tym zadaniom, szkoła rolnicza powinna być regionalna, dostosowana do
jakości pracujących w okolicy gospodarstw rolnych. Mogą to być szkoły skromne, umieszczane choćby w budynkach szkół podstawowych, ale za to rozsiane wszędzie, w jak największej ilości”.
Wiele z tych postulatów odpowiadało sytuacji roku 1957, w którym przystąpiono do
organizacji szkół przysposobienia rolniczego w województwie rzeszowskim.
Ustawa z 1961 roku podniosła rangę tych szkół, stawiając je w rzędzie zasadniczych
szkół zawodowych. Zmiany organizacyjno - programowe z 1964 roku zalecające przejście
na prowadzenie zajęć szkoły przysposobienia rolniczego od września do czerwca, pozwoliły
na realizację programu przedmiotów ogólnokształcących na poziomie analogicznym jak
w zasadniczych szkołach zawodowych. Pozwoliło to na stopniowe rozszerzenie drożności
do szkół wyższych stopni organizacyjnych dla absolwentów tych szkół. Szkoła Przysposobienia Rolniczego realizowała program przygotowania ogólnorolniczego. W planach jej nauczania przewidywano możliwość nachylenia programowego w kierunku rolniczo – ogrodniczym lub rolniczo – budowlanym. Wyboru nachylenia szkoła dokonywała odpowiednio
do potrzeb danego regionu i możliwości zabezpieczenia odpowiedniej bazy do prowadzenia
zajęć technicznych. To zróżnicowanie programów SPR-ów w zależności od potrzeb gospodarczych środowiska pozwalało na lepsze przygotowanie absolwentów do pracy w rolnictwie regionu rzeszowskiego.
Omówione zmiany w planach i programach nauczania przyczyniły się do podniesienia
poziomu nauczania oraz do stopniowego zrównania SPR-ów pod względem programowym
i organizacyjnym z zasadniczymi szkołami zawodowymi.
2. Szkoła Przysposobienia Rolniczego w Siedliskach Bogusz
Na mocy uchwały Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 1957 roku Prezydium Powiatowej
Rady Narodowej Wydziału Oświaty w Jaśle podjęło próbę organizacji tzw. środowiskowych
szkół rolniczych, tj. szkół przysposobienia rolniczego. Koordynatorem zajmującym się ich
tworzeniem był w Wydziale Oświaty Podinspektor Szkolny Roman Mastyka.
Pierwszą Szkołę Przysposobienia Rolniczego na Ziemi Brzosteckiej udało się zorganizować w Siedliskach Bogusz - dość dużej wsi z dobrze rozwiniętym rolnictwem. Była tutaj
stosunkowo duża grupa uczniów, która edukację kończyła na szkole podstawowej. Należy
jeszcze dodać, że w Siedliskach Bogusz była siedziba Gromadzkiej Rady Narodowej.
Szkoła Przysposobienia Rolniczego została powołana do życia w roku szkolnym
1961/1962. Jej powstanie związane było ściśle z zapotrzebowaniem społecznym i zaangażowaniem miejscowego środowiska.
Tak się nieszczęśliwie złożyło, że dokumentacja tej szkoły, prawdopodobnie ze względu
na częste zmiany kierownictwa i warunki lokalowe (mały drewniany budynek), zawieruszyła się i autorowi tej monografii nie udało się do niej dotrzeć. O szkole tej zachowały się
zaledwie trzy bardzo krótkie wzmianki zapisane w kronice Szkoły Podstawowej. Stąd też
Encyklopedia Wychowania, tom II, rozdz. XII. NK - ZNP. Warszawa 1936r. str. 374 J. Fron: Dydaktyka przedmiotów rolniczych.
53
Budynek Szkoły Podstawowej w Siedliskach Bogusz, w którym uczniowie Szkoły
Przysposobienia Rolniczego odbywali zajęcia
informacje na jej temat zostały uzyskane z wywiadów przeprowadzonych z nauczycielami
w niej uczącymi. Szkoła ta powstała 45 lat temu.
Dwa lata później, tj. w roku szkolnym 1963/1964 powstała druga Szkoła Przysposobienia Rolniczego w Grudnej Górnej, której dokumentacja zachowała się w całości, w związku
z czym jej historia zostanie w tej monografii przedstawiona bardzo dokładnie.
Kierownikiem Szkoły Podstawowej w Siedliskach Bogusz była wówczas Julia Chajec.
Do prowadzenia zajęć z przedmiotów zawodowych i praktycznej nauki zawodu została
przydzielona przez Wydział Oświaty P.P.R.N. w Jaśle Teresa Majchrowicz, a po jej odejściu
Halina Adamska. Nauka w szkole odbywała się po południu. Zapisanych uczniów w klasie
I było 25. Inauguracja nowego roku szkolnego w nowo powstałej Szkole Przysposobienia
Rolniczego odbyła się w dniu 2 listopada 1961 roku. Na rozpoczęcie roku szkolnego przybyli uczniowie, nauczyciel, kierownik szkoły, rodzice i przedstawiciel Inspektoratu Oświaty
w Jaśle - Roman Mastyka.
Uroczystość została otwarta przez kierownika Szkoły Podstawowej Julię Chajec, która
na wstępie w serdecznych słowach powitała uczniów oraz przybyłych gości i nauczycieli.
Mówiła o historycznej randze tego wydarzenia, o tym, że wieś Siedliska Bogusz będzie
mieć szkołę rolniczą i młodzież na miejscu, w swoim środowisku, będzie mogła przygotowywać się do zawodu rolnika. Następnie głos zabrał
podinspektor szkolny Roman
Mastyka, który mówił o roli
i randze zawodu rolnika. Zachęcał uczniów do systematycznej nauki oraz podał cele,
do których powinni oni przez
wytrwałą pracę zdążać.
W
okresie
zimowym
uczniowie uczyli się przedmiotów
ogólnokształcących
i zawodowych. Natomiast w Tablica (szyld) Szkoły Przysposobienia Rolniczego w
okresie letnim, tj. od 1 kwietSiedliscah Bogusz
54
Uczniowie Szkoły Przysposobienia Rolniczego w Siedliskach Bogusz na zajęciach
praktycznych pod opieką Haliny Adamskiej i Marii Kity
nia do 30 października 1962 roku realizowana była praktyka w gospodarstwach rodziców.
Bardzo często organizowano w ramach praktyki konkursy dla uczniów zarówno z uprawy
roślin, jak też chowu zwierząt. Nauczyciel przedmiotów zawodowych Teresa Majchrowicz
systematycznie odwiedzała uczniów w ramach prowadzonej kontroli, a także stosowanego
doradztwa.
Dnia 28 i 29 marca 1962 roku miała miejsce wizytacja, którą przeprowadził Tadeusz Kopera z Wydziału Oświaty w Jaśle. Wizytowani byli wszyscy nauczyciele i wszystkie
klasy. 30 kwietnia 1962 roku z okazji Święta Pracy odbyła się akademia składająca się z
dwóch części: z przemówienia dyrektora szkoły Julii Chajec oraz z części artystycznej wykonanej przez młodzież szkolną. Następnego dnia, 1 maja wszyscy nauczyciele i uczniowie
wzięli udział w pochodzie 1.- Majowym, który odbył się w Brzostku.
Natomiast 1 czerwca, z okazji Międzynarodowego Dnia Dziecka Komitet Rodzicielski
urządził dla dzieci i młodzieży imprezę na kwotę 800 zł.
Zakończenie roku szkolnego 1961/1962 odbyło się 23 czerwca 1962 roku o godz. 800.
Jego program przedstawiał się następująco:
- wystąpienie kierownika szkoły na temat podsumowania pracy dydaktyczno-wychowawczej,
- sprawozdanie z działalności organizacji młodzieżowych,
- rozdanie nagród książkowych,
- część artystyczna w wykonaniu uczniów,
- rozdanie świadectw.
Na zakończenie uroczystości szkolnych został wyświetlony dla uczniów film pt. „Opowieść o prawdziwym człowieku”. Należy dodać, że uczniowie klasy I Szkoły Przysposobienia Rolniczego nie otrzymali świadectw, gdyż musieli jeszcze odrobić wiosenną i letnią
praktykę. Dla nich zakończenie roku szkolnego było przewidziane na 30 października
1962 roku.
W miesiącu czerwcu przeprowadzono nabór do klasy pierwszej Szkoły Przysposobienia
Rolniczego. Rozmawiano nie tylko z absolwentami tegorocznymi, ale także z tymi, którzy
Szkołę Podstawową ukończyli w latach poprzednich.
W szkole nastąpiły zmiany kadrowe. Na własną prośbę odeszła Julia Chajec – dotychczasowy kierownik szkoły. Na jej miejsce Wydział Oświaty Prezydium Powiatowej Rady
Narodowej powołał Ludwikę Czyż.
Przy Szkole Podstawowej w roku szkolnym 1962/1963 istniały już dwa oddziały Szkoły
Przysposobienia Rolniczego. Rok szkolny rozpoczął się 1 listopada 1962 roku. Do klasy
pierwszej zgłosiło się 30 uczniów. Nie tylko ich rozpiętość wiekowa była wielka, ale i mo-
55
tywacja do nauki.
Uczniowie pragnący zdobywać wiedzę rolniczą uczyli się na ogół systematycznie, ale
byli także tacy, którzy nie interesowali się nauką i nadmiernie opuszczali zajęcia lekcyjne.
Stąd też przed kierownictwem szkoły, wychowawcami i nauczycielami stanęło ogromne
wyzwanie, by zmotywować uczniów do tego zawodu i do usilnej pracy nad sobą.
Dnia 12 listopada 1962 roku nastąpiła kolejna zmiana w obsadzie Rady Pedagogicznej.
Nowym kierownikiem Szkoły Podstawowej w Siedliskach Bogusz został Stanisław Kita,
dotychczasowy kierownik Szkoły Podstawowej w Głobikówce. Skład nauczycieli wyglądał
następująco: Maria Kita, Maria Zdziarska, Krystyna Kieca, Alfreda Szybowicz oraz Teresa
Majchrowska - nauczycielka przedmiotów zawodowych w Szkole Przysposobienia Rolniczego. Należy dodać, że dopiero w 1964 roku zelektryfikowano wieś Siedliska Bogusz.
Zabłyśnięcie światła na pewno wywarło duży wpływ na poprawę warunków pracy szkoły.
Kronika szkolna odnotowała fakt, że w 1964 roku Szkoła Przysposobienia Rolniczego w
Siedliskach Bogusz otrzymała tokarkę do zajęć technicznych, która została przywieziona z
Zasadniczej Szkoły Zawodowej w Jedliczu. Tę zdeponowaną w pobliskiej bazie kółka rolniczego tokarkę przekazało Kuratorium Oświaty Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie.
Od 1 września 1967 roku we wszystkich szkołach przysposobienia rolniczego obowiązywały nowe założenia organizacyjno-programowe, wprowadzone w związku z wydłużeniem do
ośmiu lat nauczania w szkole podstawowej. Szkoła Przysposobienia Rolniczego opierająca
się od roku szkolnego 1967/1968 na podbudowie 8-letniej szkoły podstawowej zachowała
2-letni okres nauki szkolnej. W zakresie przedmiotów ogólnokształcących odpowiadała
zasadniczym szkołom zawodowym.
Zgodnie z tymi założeniami nowe zreformowane szkoły przysposobienia rolniczego
miały zapewnić absolwentom możliwość kształcenia w średnich szkołach rolniczych, co
wpłynęło na wzrost rangi tych szkół w środowisku lokalnym.
Przedmiotów zawodowych uczyła Teresa Majchrowska, a w drugiej połowie lat siedemdziesiątych Halina Adamska, przedmiotów ogólnokształcących natomiast nauczyciele
Szkoły Podstawowej. Nauka w dalszym ciągu odbywała się w godzinach popołudniowych.
Dużą popularnością cieszyły się zajęcia z gospodarstwa domowego, kroju i szycia (krawiectwa), a w środowisku męskim zajęcia techniczne. Praktyka rolnicza odbywała się w
gospodarstwach rodziców.
Zajęcia praktyczne z gospodarstwa domowego prowadzone były w domu Kordeli. W
roku szkolnym 1966/1967 pięciu uczniów po klasie siódmej Szkoły Podstawowej podjęło
naukę w SPR-ze w Siedliskach Bogusz, pozostali kontynuowali naukę w klasie ósmej. Do
tych pierwszych należy zaliczyć Stanisława Wójcika, Józefa Urzędowskiego, Janinę Gołąb,
Jana Kordelę i Jana Gołębia.
3. Szkoła Przysposobienia Rolniczego w Grudnej Górnej
Szkoła Przysposobienia Rolniczego w Grudnej Górnej została zorganizowana staraniem ówczesnego kierownika Szkoły Podstawowej Bolesława Wójtowicza oraz miejscowych
władz samorządowych. Wydział Oświaty Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Jaśle
wyraził zgodę na zorganizowanie szkoły, która z dniem 1 listopada 1963 roku rozpoczęła
normalną pracę. Dużą pomoc przy organizowaniu szkoły jak również przy naborze uczniów
okazał Wojciech Kaczka – sołtys wsi Grudna Górna oraz Karolina Chmura – członek Komitetu Rodzicielskiego Szkoły Podstawowej.
Początkowo uczniowie Szkoły Przysposobienia Rolniczego korzystali z sali lekcyjnej
Szkoły Podstawowej. Z chwilą wybudowania budynku gospodarczego przy szkole zorganizowano w nim pracownie dla SPR-u. Uczniowie oprócz ćwiczeń odbywali tu normalną
naukę. Sytuacja ta rozwiązała częściowo problem lokalowy szkoły. Pierwszym nauczycielem z zakresu przedmiotów zawodowych SPR-u był Józef Nowak, absolwent Technikum
Rolniczego w Wojniczu.
Ta szkoła zarówno z punktu widzenia prawnego, jak także potrzeby lokalnego środowiska była szkołą środowiskową. Tutaj zarówno planowane kształcenie jak i wychowanie
uczniów było ukierunkowane pod kątem środowiska, w którym wzrastali i w którym mieli
spędzić resztę życia, oddając się pracy w gospodarstwach przejętych od rodziców. Stąd
56
Budynek Szkoły Podstawowej w Grudnej Górnej (stary) w której uczniowie odbywali
zajecia - stan obecny
właśnie postulat środowiskowego programu nauczania, który głosił, że w Szkole Przysposobienia Rolniczego realizacja materiału nauczania powinna wiązać się ściśle z dokładnym poznaniem środowiska, w którym szkoła się znajduje i pracuje. Gruntowna znajomość warunków przyrodniczych danego środowiska, poziomu gospodarowania, rodzaju
produkcji i poziomu kulturalnego w dużym stopniu miała ułatwić organizację dydaktyczną. Zaznaczyć również trzeba, że program miał charakter ramowy i tymczasowy. Zgodnie
z warunkami danej szkoły nauczyciel mógł położyć większy nacisk na te zagadnienia,
które są najbardziej aktualne dla danego środowiska i mogą przyczynić się do postępu
gospodarczego.
Jak z powyższego wynika nauczyciel, realizując program miał pewną swobodę w doborze konkretnych tematów, w zależności od warunków i potrzeb istniejących w rejonie
szkoły. Posługując się ramowym planem nauczania wydanym przez władze szkolne był
on wprawdzie zobowiązany czerpać z niego wskazania do pracy, ale mógł jednak podany
tam materiał modyfikować, odrzucając nieaktualne w danym rejonie tematy, a dodając np.
omawianie upraw i hodowli charakterystycznych dla jego terenów.
Zakładano, że zadaniem szkół przysposobienia rolniczego jest poprzez omawianie
przykładów z konkretnej działalności najbliższych gospodarstw wpływać na podnoszenie
ich poziomu i wzrostu ich produkcji. Szkoła przysposobienia rolniczego nie może pracować
w oderwaniu od gospodarstwa rolniczego ucznia i jego rodziców, gospodarstwa PGR-u czy
spółdzielni produkcyjnej, bazy maszynowej kółka rolniczego, POM-u, magazynu GS-u,
mleczarni i innych instytucji znajdującej się w danej miejscowości czy też w bliskim sąsiedztwie. Ścisły kontakt przede wszystkim z gospodarstwem uczniów, a w miarę możliwości z innymi instytucjami, ułatwiał nauczycielowi prowadzenie zajęć, podnosił ich atrakcyjność, a w szczególności bardzo mocno zespalał szkołę ze środowiskiem i pozwalał temu
środowisku jak najpełniej służyć.
W dniu 3 listopada 1963 roku o godz. 1400 nastąpiło uroczyste otwarcie szkoły. Na uroczystość tę przyszło 33 uczniów i przybyli zaproszeni goście, rodzice, władze samorządowe,
podinspektor szkolny Wydziału Oświaty Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Jaśle
Roman Mastyka i przewodniczący Zarządu Wojewódzkiego Związku Młodzieży Wiejskiej w
Rzeszowie.
Uroczystość otworzył kierownik Szkoły Podstawowej Bolesław Wojtowicz, który na
Tymczasowa dokumentacja nauczania SPR – PW SZ, Warszawa 1962, s. 70.
57
wstępie w serdecznych słowach powitał uczniów przybyłych na rozpoczęcie roku szkolnego
i zaproszonych gości. Przemówienie do młodzieży wygłosił podinspektor szkolny. Zachęcał
on uczniów do nauki i podał cele, do których uczniowie przez systematyczna pracę powinni zdążać. Kolejno zabrali głos przewodniczący ZW ZMW oraz członek Komitetu Rodzicielskiego Karolina Chmura.
Na zakończenie uroczystości odbyła się część artystyczna w wykonaniu młodzieży
Szkoły Podstawowej. Do pracy w Szkole Przysposobienia Rolniczego zostali zaangażowani
przez Wydział Oświaty P.P.R.N. w Jaśle następujący nauczyciele przedmiotów zawodowych:
Józef Nowak – nauczyciel uprawy roślin, chowu zwierząt i organizacji wsi i gospodarstw
rolnych, Bolesław Wojtowicz – instruktor zajęć praktyczno-technicznych, Maria Żygłowicz
– instruktor gospodarstwa domowego i Zofia Tyburowska – instruktor szycia.
Rok szkolny dzielił się na okres nauki lekcyjnej i okres nauki praktycznej. Nauka lekcyjna, głównie o charakterze teoretycznym, odbywała się w okresie od listopada do końca
marca i obejmowała przedmioty zawodowe oraz ogólnokształcące. Miała ona dostarczyć
młodzieży odpowiedniego zasobu wiadomości niezbędnych do zrozumienia warunków rozwoju produkcji roślinnej, chowu i użytkowania zwierząt domowych oraz organizacji pracy
w gospodarstwach rolnych.
Naukę praktyczną uczniowie odbywali głownie w okresie od kwietnia do końca października w gospodarstwach rodziców pod nadzorem nauczyciela przedmiotów rolniczych.
Stosowano tu klasyczną metodę zespołowych prac konkursowych. Poprzez wykonywanie
prac gospodarczych uczniowie uczyli się wykorzystywać wiadomości zdobyte w okresie
nauki teoretycznej w praktyce. Nauczyciel przedmiotów rolniczych w okresie letnim spełniał rolę lustratora czynności praktycznych wykonywanych przez uczniów na poletkach
konkursowych lub przy wychowie zwierząt.
Początkowo szkoły przysposobienia rolniczego realizowały dość skromny plan nauczania. Nauka lekcyjna prowadzona była w wymiarze 10 godzin tygodniowo przez 40 tygodni
w ciągu 2-letniego okresu nauczania. Obejmowała zatem łącznie 400 godzin lekcyjnych,
z czego ok. 60% przypadało na przedmioty zawodowe (uprawę roślin, chów i użytkowanie
zwierząt, organizację prowadzenia gospodarstwa) i około 40% na przedmioty ogólnokształcące (geografię gospodarczą, język polski, matematykę).
W celu lepszego przygotowania młodzieży do życia oraz uatrakcyjniania nauki w SPRze wprowadzono przedmioty nadobowiązkowe, w ramach których dla dziewcząt przewidywano zajęcia z zakresu kroju i szycia oraz gospodarstwa domowego, a dla chłopców ze
stolarstwa, ślusarstwa oraz elektryfikacji i mechanizacji rolnictwa. Zajęcia te spotkały się
z przychylnym przyjęciem zarówno ze strony uczniów, jak i rodziców, lecz ich realizacja
była często utrudniona z powodu nieodpowiednich pracowni i warsztatów czy braku nauczycieli zawodu.
Tabela 1
Zestawienie uczniów Szkoły Przysposobienia Rolniczego w Grudnej Górnej
w latach 1963-1972
Ucznio- Spraw- Uczniowie wg Uczniowie
Lata funk- Uczniowie
wg
rozpoczywie
płci
Lp cjonowania
ność
zamieszkania Wychowawca klas
naj.
kończący
szkoły
naukę
naukę szkoły chłopcy dziew. Grudna Inne
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
1963-1965
1964-1966
1965-1967
1966-1968
1968-1970
1969-1971
1970-1972
Ogółem
33
15
21
18
14
17
16
134
20
6
11
7
9
11
8
72
61
40
52
39
64
65
50
54
5
2
7
2
1
4
8
29
15
4
4
5
8
7
43
17
6
5
3
6
4
5
46
3
6
4
3
7
3
26
Józef Nowak
Stanisław Chmura
Stanisław Chmura
Stanisław Chmura
Stanisław Chmura
Stanisław Chmura
Stanisław Chmura
58
Z powyższego zestawienia wynika, że do Szkoły Przysposobienia Rolniczego w Grudnej
Górnej w latach 1963-1972 zgłosiło się 134 uczniów, a ukończyło ją zaledwie 72. Sprawność szkoły wyrażona w procentach wynosiła 54. Najwięcej uczniów zgłosiło się w pierwszym roku istnienia szkoły (33). Zapewne złożyły się na to dwie przyczyny. Po pierwsze
była to nowość w tym środowisku, a po drugie chęć nauki wyrazili też uczniowie starsi.
Sprawność tej klasy po dwóch latach wynosiła 61%. Należy zaznaczyć, że wśród absolwentów tej klasy była znaczna przewaga dziewcząt nad chłopcami.
Najsłabszy nabór do tej szkoły był w następnym roku szkolnym. Zgłosiło się bowiem do
niej tylko 15 uczniów. Spośród nich zaledwie 6 ją ukończyło. Sprawność tej klasy wynosiła
40% i była najniższa w całej historii tej szkoły. W ostatnim okresie jej funkcjonowania, tj.
w latach 1970-1972 wśród absolwentów byli sami chłopcy. Należy zaznaczyć, że w całym
cyklu kształcenia była nieznaczna przewaga dziewcząt nad chłopcami i podobna przewaga
uczniów pochodzących z Grudnej w stosunku do innych miejscowości. W roku szkolnym
1967/1968 nie został wykonany nabór i nie utworzono klasy pierwszej.
Uchwała rady Ministrów z 8 stycznia 1957 roku przewidywała, że nauka w SPR-ach
może trwać 2 lub 3 lata, lecz bliżej nie określała charakteru i zadań klasy III. Do 1959
roku eksperymentowano więc w zakresie sposobu wykorzystania trzeciego roku nauki w
SPR-ach, przeznaczając klasę III na specjalizację dostosowaną do potrzeb terenu oraz życzeń uczniów i ich rodziców. Jednak poszukiwania szkoły szły w kierunku organizowania
nauki w klasie III w wąskich specjalnościach, takich jak hodowla drobnego inwentarza,
pszczelarstwo, warzywnictwo, sadownictwo i kwiaciarstwo, inne zaś ukierunkowywały
specjalizację na zajęcia pozarolnicze, jak np. chałupnictwo, przemysł ludowy itp. Eksperymenty te nie wytrzymały jednak próby życia i od 1959 roku zostały zaniechane.
Szkoła Przysposobienia Rolniczego w Grudnej Górnej aż do przekształcenia jej w Zasadniczą Szkołę Rolniczą była szkołą 2-letnią. Nie było w niej warunków do wprowadzania
wąskich specjalizacji, o których wcześniej była mowa. Plan nauczania Szkoły Przysposobienia Rolniczego z 5–miesięcznym okresem nauki teoretycznej opracowany w 1957 roku
uległ w następnych latach daleko idącym przekształceniom. W celu lepszego przygotowania młodzieży do pracy w rolnictwie i do dalszej nauki stopniowo wprowadzono nowe
przedmioty zawodowe i ogólnokształcące.
Poszerzony został także zakres treści programowych przedmiotów przewidzianych w
planie nauczania z 1957 roku.
Już w drugim roku istnienia Szkół Przysposobienia Rolniczego wprowadzono dodatkowy przedmiot – higienę i bezpieczeństwo pracy, a w następnych latach: historię i naukę
o Polsce, wiadomości z fizyki, chemii i biologii, organizację wsi i gospodarstw rolnych, narzędzia i maszyny rolnicze. W wyniku tych zmian ogólna liczba godzin nauczania przedmiotów rolniczych wzrosła z 240 w 1957 roku do 666 w 1961/1962, a z przedmiotów ogólnokształcących – odpowiednio z 160 do 345 godzin.
W związku ze zwiększeniem ogólnej liczby godzin nauczania przedmiotów zawodowych i ogólnokształcących należało zmienić dotychczasową organizację roku szkolnego i
wydłużyć okres nauki zarówno teoretycznej, trwającej do tej pory tylko 20 tygodni jak i
praktycznej, obejmującej zaledwie 26 tygodni. Praca w Szkole Przysposobienia Rolniczego
w Grudnej Górnej w pierwszym roku jej funkcjonowania, tj. w roku szkolnym 1963/1964
układała się dobrze – na początku uczęszczało do niej 33 uczniów, w przeważającej ilości
pochodzących z Grudnej Górnej i Grudnej Dolnej. Tylko nieliczni przybyli z miejscowości
sąsiednich. Należy dodać, że w niewielkiej odległości, tj. w Siedliskach Bogusz również
została zorganizowana SPR.
Młodzież chętnie uczęszczała na zajęcia lekcyjne i zajęcia praktyczne. Dużą popularnością cieszyły się zajęcia z gospodarstwa domowego oraz z kroju i szycia (krawiectwa).
Nauczyciele i instruktorzy praktycznej nauki zawodu dawali z siebie wszystko i z dużym
zaangażowaniem prowadzili zajęcia praktyczne, aby uczniowie jak najlepiej opanowali
umiejętności zawodowe i zdobyli duży zasób wiedzy. W trakcie roku szkolnego młodzież
pod opieką wychowawcy klasowego organizowała spotkania towarzyskie, na które zapraszała swoich rodziców oraz przedstawicieli władz samorządowych. 9 uczniów zrezygnowało
jednak w ciągu roku szkolnego ze swej edukacji. W okresie praktycznej nauki zawodu, tj.
po zakończeniu zajęć teoretycznych uczniowie pod opieką i nadzorem nauczyciela zakładali poletka doświadczalne, które były wzorowo prowadzone, co potwierdził wizytator Ku-
59
ratorium Oświaty w Rzeszowie. W wyniku klasyfikacji na końcu roku szkolnego promocję
do klasy drugiej otrzymało 20 uczniów. Rok szkolny zakończył się 30 października 1964
roku przy udziale zaproszonych rodziców i przedstawicieli miejscowych władz samorządowych. Dyrektor szkoły przedstawił osiągnięcia, ale także i niepowodzenia, takie jak np.
rezygnację 13 uczniów ze szkoły.
Uroczyste zakończenie roku szkolnego zostało uświetnione wystąpieniem artystycznym w wykonaniu uczniów.
Inauguracja roku szkolnego 1964/1965 miała miejsce w dniu 2 listopada 1964 roku.
Przybyli na nią nie tylko uczniowie klasy I i II, ale także ich rodzice. Przemówienie do
zebranych wygłosił dyrektor SPR-u Bolesław Wójtowicz oraz członek Komitetu Rodzicielskiego Karolina Chmura. Dyrektor szkoły w swoim wystąpieniu przedstawił zadania i cele,
jakie stoją przed uczniami. Życzył im pomyślności, wytrwałości i jak najlepszych wyników
w nauce i wychowaniu, a uczniom klasy drugiej ukończenia szkoły i zdobycia dobrego
przygotowania zawodowego. Po przemówieniu odbyła się część artystyczna w wykonaniu
młodzieży SPR-u.
Skład grona nauczycielskiego w roku szkolnym 1964/1965 uległ nieco zmianie i przedstawiał się następująco: Józef Nowak – nauczyciel zawodu, Bolesław Wojtowicz – wychowanie fizyczne, wiadomości o Polsce i świecie współczesnym, Helena Dębiec – nauczyciel
BHP, Zofia Konieczny – nauczyciel języka polskiego, Halina Kmiecik – nauczyciel zajęć
świetlicowych.
Dotychczasowe efekty pracy SPR-u były stosunkowo skromne – jak wynika z tabeli nr
1 - znacznej części uczniów nie udało się ukończyć szkoły, w związku z czym zaczęto się
zastanawiać, jak zmienić tę sytuację. Działające niemal powszechnie SPR-y miały na celu
jak najszybciej i jak najlepiej przygotować młodzież związaną z rolnictwem do wysokiej
produkcji rolnej i do życia społeczno–kulturalnego na wsi.
Te skromne osiągnięcia wynikały nie tyle z winy programu, ale z innych zasadniczych
przyczyn uniemożliwiających jego pełną realizację, z których najpowszechniejszymi były:
1) Brak zainteresowania młodzieży i rodziców ukończeniem SPR-u, z czego wynikał
niewielki nabór młodzieży do szkoły, lekceważący stosunek do nauki i opuszczanie
wielu zajęć lekcyjnych.
2)Brak zdolnych i chętnych do zawodu rolniczego i do nauki w SPR-ze kandydatów,
większe zainteresowanie szkołą mniej zdolnej i chętnej do nauki młodzieży, która nie
może się dostać do innych szkół.
3)Opuszczanie zajęć szkolnych (lekcyjnych) w SPR-ze nawet przez tę nieliczną zdolną
młodzież spowodowane potrzebą wykonywania przez nich pilnych prac w gospodarstwach rodziców.
Stąd ze strony wychowawców i nauczycieli SPR-u wymagano dużego zaangażowania
na rzecz poprawy warunków nauczania i budowania autorytetu tej szkoły w środowisku. Ogromnym i trudnym zadaniem ze strony wychowawców klasowych i kierownictwa
szkoły było pozyskanie rodziców dla szkoły i uświadomienie potrzeby systematycznego
uczęszczania uczniów do szkoły. Obowiązujący program zespołowych zajęć praktycznych
mógł być przeprowadzony pomyślnie w gospodarstwach rodziców lub w gospodarstwach
uspołecznionych, o ile gospodarstwa te były wzorowe i nauczyciel zawodu uzyskał zgodę
na stale prowadzone w nich zajęcia. Niestety, uzyskanie takiej zgody było trudne. Jeżeli
chodzi o SPR w Grudnej Górnej, to w jej pobliżu gospodarstwa uspołecznionego nie było.
Natomiast właściciele większych, wzorowo prowadzonych gospodarstw rolnych nie zawsze
byli w stanie bezinteresownie poświęcić czas dla uczniów praktykantów i do tego narażać
jeszcze swoje gospodarstwo na ewentualne przeniesienie do niego chorób z gospodarstw
uczniowskich. Stąd z konieczności zespołowe zajęcia praktyczne były najczęściej organizowane doraźnie w coraz to innym gospodarstwie uczniowskim, któremu najczęściej bardzo
daleko było do ideału.
Władze oświatowe podejmowały działania, w celu poprawy pod względem organizacyjnym poziomu pracy tych szkół tak, aby na trwałe wpisały się w polską wieś i jak najlepiej
przygotowały uczniów do prowadzenia gospodarstwa rolnego i życia kulturalno-oświatowego na wsi. W roku szkolnym 1961/1962 okres nauki teoretycznie trwał od 2 listopada
do 30 kwietnia. Tym samym skrócono okres zajęć praktycznych, które prowadzone były
60
od 2 maja do 31 października. W zakresie zajęć praktycznych nowy plan nauczania wprowadził w klasie pierwszej tygodniowo 2 godziny lekcyjne z organizacji wsi i gospodarstw
rolnych oraz 2 godziny uzupełniającej nauki teoretycznej, a w klasie II analogicznie – 3
godziny z organizacji wsi i gospodarstw rolnych oraz 1 godzinę tygodniowo uzupełniającej
nauki teoretycznej.
Ministerstwo Oświaty zmierzało w kierunku podniesienia rangi społecznej Szkoły
Przysposobienia Rolniczego i zrównania ich pod względem programowym i organizacyjnym z zasadniczymi szkołami zawodowymi.
W tym celu w roku szkolnym 1964/1965 przekształcono około 10% SPR-ów z tzw. listopadowych o 6 – miesięcznym okresie nauki na tzw. wrześniowe o 10 – miesięcznym okresie
systematycznego nauczania z 30 godzinnym wymiarem nauki tygodniowo. W szkołach
tych wprowadzono jednocześnie nowe programy przedmiotów ogólnokształcących i pomocniczych oraz podręczniki do tych przedmiotów obowiązujące w zasadniczych szkołach zawodowych. Podział roku szkolnego na półrocza i okresy nauki w SPR-ach nowego typu był
podobny jak w zasadniczych szkołach zawodowych.
W kwietniu 1965 roku szkoła była wizytowana przez podinspektora Wydziału Oświaty Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Jaśle Romana Mastykę, który pracę SPR-u
ocenił pozytywnie. Zaznaczył, że poletka doświadczalne przez uczniów w dalszym ciągu
prowadzone są wzorowo. Rok szkolny zakończył się 30 października 1964 roku.
Rok szkolny 1965/1966 dla Szkoły Przysposobienia Rolniczego rozpoczął się w dwóch
terminach, tj. dla klasy I 1 września zgodnie z nowym systemem nauczania obowiązującym od roku szkolnego 1965/1966, a dla klasy II zgodnie ze starym programem 1 listopada
1965 roku. W tym roku szkoła miała duże kłopoty z naborem do klasy pierwszej, gdyż – jak
zostało zapisane w kronice SPR–u nikt nie przyszedł jej w tym z pomocą. Sytuacja ta została częściowo opanowana z początkiem września 1965 roku. Gromadzka Rada Narodowa
w Siedliskach Bogusz nie przejawiła większego zainteresowania tym problemem. Nastąpiła zmiana nauczyciela przedmiotów zawodowych. Z końcem roku szkolnego 1964/1965
odszedł Józef Nowak, a z dniem 1 lipca 1965 roku podjął pracę Stanisław Chmura, Bolesław Wojtowicz, Andrzej Wodziński, Elżbieta Wodzińska, Halina Kmiecik, Maria Żygłowicz,
Jadwiga Węgrzyn i Ignacy Kaput. Nauka odbywała się na dwie zmiany. Klasa pierwsza
rozpoczynała naukę o godzinie 800, natomiast druga o godzinie 1300. Na zakończenie roku
szkolnego uczniowie, którzy wyróżniali się pod względem nauki i zachowania, otrzymali
nagrody ufundowane przez Komitet Rodzicielski. Poletka doświadczalne prowadzone były
przez uczniów wzorowo. W dużym stopniu wpłynęło na to ogłoszenie konkursu na najlepsze poletka i podjęta przez uczniów rywalizacja.
Rok szkolny dla klasy I zakończył się 24 czerwca 1966 roku, natomiast dla klasy II 30
października 1966 roku. Tym samym został zakończony stary system nauczania SPR-u,
którego rok szkolny trwał od 1 listopada do 30 października następnego roku. W kolejnych
latach nauka zarówno klasy I jak i II będzie się zaczynać i kończyć w tym samym czasie.
Szkoły w nowym systemie zostały nazwane SPR-ami wrześniowymi.
Z roku na rok szkoła miała coraz większe problemy z naborem. W Jaśle i w Dębicy
powoływane były nowe, bardziej atrakcyjne niż Szkoła Przysposobienia Rolniczego, szkoły
ponadpodstawowe. Wzrosło zainteresowanie uczniów dalszym kształceniem po zakończeniu szkoły podstawowej. Komunikacja autobusowa rozwijała się coraz bardziej. PKS docierał do coraz to innych miejscowości. Uczniowie chętniej podejmowali naukę w mieście.
Rok szkolny 1966/1967 był czwartym rokiem istnienia Szkoły Przysposobienia Rolniczego w Grudnej Górnej. 1 września zgłosiło się do niej 30 uczniów – po 15 do każdej klasy.
Nauka w szkole odbywała się na 2 zmiany. Klasa druga chodziła na pierwszą zmianę, zaś
pierwsza na drugą.
Młodzież chętnie pracowała zarówno na rzecz szkoły jak i środowiska, wykonała m. in.
pomoce naukowe do szkoły podstawowej, w okresie karnawału urządzała spotkania przy
herbatce, na które przybywali uczniowie, rodzice oraz przedstawiciele Gromadzkiej Rady
Instrukcja programowa na rok szkolny 1961/62. Szkoły przysposobienia rolniczego. Dz. Urz. Min.
Ośw. Nr 6 poz.61.
Instrukcja z dnia 29 lipca 1964r. w sprawie organizacji szkół przysposobienia rolniczego. Dz. Urz.
Min. Ośw. z 964r. nr 10, poz. 110.
61
Narodowej w Siedliskach Bogusz i Powiatowej Rady Narodowej.
Na zakończenie roku szkolnego odbyła się uroczystość pożegnania absolwentów SPRu. Uczniowie wyróżniający się pod względem nauki, zachowania i zaangażowania na rzecz
klasy, szkoły i środowiska otrzymali nagrody rzeczowe ufundowane przez Komitet Rodzicielski.
Szczególny charakter miał piąty rok funkcjonowania Szkoły Przysposobienia Rolniczego, dlatego że z uwagi na niewielkie zainteresowanie zarówno ze strony uczniów jak
i rodziców nie udało się skompletować klasy pierwszej. W roku szkolnym 1967/1968 w
szkole funkcjonowała tylko klasa druga w liczbie 12 uczniów. Rozpoczęcie miało bardzo
uroczysty przebieg, dlatego że Szkoła Podstawowa w Grudnej Górnej otrzymała nowy budynek szkolny, a młodzież SPR-u wygodniejsze izby lekcyjne w starej szkole, co ułatwiło
pracę szkoły.
Ta uroczystość odbyła się przy udziale Ludowego Wojska Polskiego, sztandaru oraz orkiestry wojskowej. Zapewne na długo pozostała ona w pamięci młodzieży oraz miejscowego społeczeństwa, które licznie na tę ceremonię przybyło. Wieś Grudna Górna otrzymała
piękny, nowy budynek spełniający ówczesne standardy.
Wzrosło w stosunku do lat poprzednich zainteresowanie uczniów dalszym kształceniem się w Zaocznym Technikum Rolniczym w Wojniczu w powiecie tarnowskim. W kronice szkolnej znajduje się wzmianka, że wyżej wymienione Technikum chętnie przyjmowało
absolwentów SPR-u w Grudnej Górnej dlatego, że byli oni dobrze przygotowani, w związku
z czym kontynuowanie nauki nie sprawiało im większych trudności.
W czerwcu 1969 roku podjęto działania zmierzające do utworzenia klasy pierwszej.
Zorganizowano spotkania nauczycieli SPR-u z uczniami klas ostatnich ze Szkoły Podstawowej w Grudnej Górnej i szkół sąsiednich, w czasie których uświadamiano im możliwości, jakie będą stać przed nimi po ukończeniu tej szkoły: kontynuacja dalszego kształcenia
lub prowadzenie gospodarstwa rolnego.
Uroczystość rozpoczęcia roku szkolnego odbyła się w dniu 1 września 1968 roku.
Szkoła składała się tylko z jednej klasy liczącej zaledwie 14 osób i to zorganizowanej z
wielkim trudem. Trudności w naborze do SPR-u wynikały z tego, że rodzice nie doceniali
znaczenia zawodu rolnika, mieli aspiracje, żeby ich dzieci uczyły się w szkołach w Jaśle,
Dębicy, Pilźnie czy w Kołaczycach.
Do organizacji klasy pierwszej w tym roku szkolnym czynnie włączyła się Gromadzka
Rada Narodowa w Siedliskach Bogusz, a przede wszystkim agronom gromadzki. Uczniowie klasy pierwszej brali aktywny udział w życiu szkoły i uczestniczyli w uroczystościach
organizowanych przez Szkołę Podstawową.
W dniu 15 grudnia 1968 roku dla uczniów SPR-u zorganizowano wycieczkę do Wieliczki i Krakowa. Młodzież przygotowała program na uroczystość Światowego Dnia Kobiet, a także brała udział w obchodach Święta 1. Maja. W klasie pierwszej SPR-u uczyło
dwóch nauczycieli: Stanisław Chmura oraz Stanisław Kopeć. Pierwszy prowadził zajęcia z
przedmiotów zawodowych i kilku ogólnokształcących, a drugi z pozostałych. Klasę I SPR-u
ukończyło 9 uczniów.
W dniu 21 czerwca 1969 roku nastąpiło uroczyste zakończenie roku szkolnego
1968/1969.
Szkoła w dalszym ciągu musiała zabiegać o pozyskanie uczniów do klasy pierwszej.
Prowadziła w tym celu rozmowy z dyrektorami okolicznych szkół podstawowych. Nauczyciele uczący w SPR-ze organizowali spotkania z uczniami klas ostatnich szkół podstawowych celem przybliżenia kształcenia w zakresie zawodu rolnika. Do tej akcji promującej
zawód rolnika włączył się agronom gromadzki reprezentujący Gromadzką Radę Narodową
w Siedliskach Bogusz.
W dniu 2 września 1969 roku w SPR-ze w Grudnej Górnej rozpoczął się kolejny – już
siódmy - rok szkolny. Pomimo dużego wysiłku ze strony szkoły oraz władz samorządowych
naukę w tej szkole rozpoczęło zaledwie 23 uczniów, w tym w klasie pierwszej 14, a w drugiej 9.
Grono pedagogiczne próbowało podejmować działania, które pozwoliłyby zachęcić
młodych ludzi, zwłaszcza tych, którzy kończyli swoją edukację na szkole podstawowej do
podejmowania nauki w szkole rolniczej.
W ciągu roku szkolnego uczniowie obydwu klas wzięli udział w wycieczce zawodowej
62
do Jasła, zwiedzając i zapoznając się z funkcjonowaniem Składnicy Maszyn Rolniczych i
Zakładem Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego „Pektowin”, uczestniczyli także w rocznicach i uroczystościach państwowych
Aby pozyskiwać chętnych do szkoły, postanowiono, by młodzież szkolna zrzeszona w
Szkolnym Kole Związku Młodzieży Wiejskiej nawiązała kontakt z ZMW skupiającym młodzież pozaszkolną. W ciągu roku odbyły się 4 spotkania towarzyskie tych związków.
W czasie uroczystości zakończenia roku szkolnego uczniowie klasy II otrzymali świadectwa ukończenia szkoły, zaś klasy I promocję do klasy II.
Kolejny rok szkolny rozpoczął się w dniu 1 września 1970 roku. W obsadzie kadrowej
nie zaszły żadne zmiany. W dalszym ciągu były dwie klasy. Przedmiotów zawodowych
uczył Stanisław Chmura, natomiast przedmiotów ogólnych nauczyciele Szkoły Podstawowej. Prowadzone zajęcia praktyczne z gospodarstwa domowego, kroju i szycia cieszyły się
dużą popularnością wśród dziewcząt, które uczestniczyły w nich bardzo chętnie, wykazując ogromne zainteresowanie i zaangażowanie.
Wychowawcy i uczniowie w ramach rozwoju życia kulturalno–oświatowego organizowali uroczyste apele, wieczornice i akademie. Z okazji Dnia Wojska Polskiego młodzież
spotkała się z oficerem, który opowiadał jej o służbie we współczesnym wojsku, za co w
podzięce otrzymał bukiet kwiatów i zaproszenie na następne spotkanie. Z okazji nowego
1971 roku uczniowie zorganizowali w szkole choinkę noworoczną z bogatą częścią artystyczną. Na tę uroczystość noworoczną zaproszono rodziców.
Z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet przygotowano akademię, na której młodzież
wręczyła swoim matkom kwiaty. Dzień 1. Maja 1971 roku miał przebieg bardzo uroczysty.
Po akademii szkolnej młodzież udała się na akademię gromadzką do Siedlisk Bogusz,
gdzie zaprezentowała swój program artystyczny. Po zakończeniu uroczystości został wyświetlony film.
W czerwcu 1971 roku zorganizowano dla młodzieży wycieczkę do Krakowa i Oświęcimia. Część kosztów wyjazdu pokrył Wydział Oświaty Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Jaśle.
Praktyki zawodowe i zajęcia praktyczne realizowane były w gospodarstwach rolnych
rodziców uczniów uczęszczających do szkoły rolniczej.
Nadszedł koniec roku szkolnego 1970/1971, na który uczniowie po ciężkiej, mozolnej
pracy z utęsknieniem czekali. Jego zakończenie zostało uświetnione częścią artystyczną
w wykonaniu młodzieży tej szkoły. Uczniowie klasy II otrzymali świadectwo ukończenia
szkoły, a klasy I promocję do klasy następnej.
W kolejnym roku szkolnym nastąpiły częściowo zmiany personalne. Z dniem 1 września 1971 roku zatrudniony został drugi nauczyciel przedmiotów zawodowych Ryszard
Gruszkoś, absolwent Studium Nauczycielskiego w Nowym Sączu. Zajął się on naborem do
klasy pierwszej.
W październiku 1971 roku zorganizowano klasopracownię agrobiologiczną, realizując
plan pracy dydaktyczno–wychowawczej szkoły na rok szkolny 1971/1972, który zawierał
zapis dotyczący organizacji i urządzenia tej klasopracowni. Duży udział w realizacji tego
przedsięwzięcia miał nowy nauczyciel Ryszard Gruszkoś.
Młodzież szkolna zgodnie z opracowanym kalendarzem imprez i uroczystości szkolnych tradycyjnie brała udział w obchodach rocznic i świąt państwowych. W roku szkolnym
1971/1972 do klasy pierwszej uczęszczało 20 uczniów.
Z organizacji młodzieżowych na szczególną uwagę zasługuje Szkolny Związek Młodzieży Wiejskiej, który aktywnie włączył się do pracy społecznej na terenie szkoły. Wiele czasu
poświęcono w okresie wiosennym na porządkowanie szkoły i otoczenia oraz poprawienie
estetyki szkoły przez sadzenie kwiatów i krzewów ozdobnych.
W maju 1972 roku zorganizowano dla młodzieży Szkoły Rolniczej w Jodłowej i Szkoły
Podstawowej w Grudnej Górnej wspólną 2- dniową wycieczkę turystyczno-krajoznawczą w
Bieszczady, która przyniosła wiele emocji.
W czerwcu odbył się dla młodzieży szkolnej kurs traktorowo-motocyklowy, który trwał
przez całe wakacje aż do września. Instruktorem prowadzącym naukę jazdy był pracownik SKR-u w Brzostku Tadeusz Majewski. Ciągnik rolniczy do nauki wypożyczono dzięki uprzejmości kierownika bazy Jana Rusiniaka w Międzykółkowej Bazie Maszynowej w
Smarżowej.
63
Ostatni rok działalności SPR-u w Grudnej Górnej rozpoczął się w dniu 1 września
1972 roku. W obsadzie kadrowej nie zaszły żadne zmiany. Pierwsze dni nauki w związku z
dobiegającym do końca kursem poświęcono w szczególności na przygotowanie uczniów do
egzaminu na prawo jazdy na ciągnik rolniczy i motocykl. Egzamin ten odbył się 15 września 1972 roku w szkole w Grudnej Górnej. Wszyscy uczniowie pomyślnie zdali egzamin
i otrzymali prawa jazdy. Na zakończenie kursu urządzono wspólny wieczorek, w czasie
którego młodzież w poczuciu dobrze spełnionego obowiązku dobrze się bawiła.
Szkoła podobnie jak w latach poprzednich aktywnie włączała się do uroczystości z
okazji rocznic państwowych.
W celu nawiązania koleżeńskich stosunków młodzież szkoły rolniczej w Jodłowej zorganizowała wspólne spotkanie.
4. Zasadnicza Szkoła Rolnicza w Grudnej Górnej
Przed szkołami przysposobienia rolniczego otworzyła się perspektywa sukcesywnego
przekształcenia ich na zasadnicze szkoły rolnicze. Warunkiem tego było spełnienienie następujących zastrzeżeń zawartych w zarządzeniu Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego z dnia 2 sierpnia 1968 roku (Nr SZZ-010-3/68):
-dokonanie naboru kandydatów do klas pierwszych,
-osobne pomieszczenie do zajęć,
-zajęcia w porze dziennej,
-należyte wyposażenie w sprzęt i pomoce naukowe,
-etatowy nauczyciel przedmiotów zawodowych z kwalifikacjami do nauczania w szkołach zawodowych,
-zapewnienie przez Radę Narodową środków finansowych.
W tym zarządzeniu chodziło o podniesienie rangi szkoły w środowisku wiejskim. Należało
się zastanowić czy autorytet szkoły w środowisku zależy od jej nazwy. Młodzież rekrutująca się ze środowiska wiejskiego wszelkimi dostępnymi sobie sposobami starała się uciekać
do miasta. Niemal żadna szkoła zawodowa w mieście nie miała kłopotów z naborem, także
Szkoły Przysposobienia Rolniczego. Podawano, że SPR utworzony w mieście otwiera każdego roku dwie klasy pierwsze liczące po 40 uczniów, podczas gdy tego samego typu szkoły
na wsi narzekają na brak kandydatów.
Zasadnicze Szkoły Rolnicze były wynikiem krystalizowania się systemu oświaty rolniczej zgodnej z założeniami ustawy o rozwoju systemu oświaty i wychowania. Koncepcja
ich organizacji wynikała z postulatów dania młodzieży mającej w przyszłości pracować w
rolnictwie jednolitych podstaw przygotowania zawodowego.
Wobec tego zarówno szkoły przysposobienia rolniczego, jak także roczne szkoły rolnicze i dwuzimowe szkoły rolnicze miały charakter przejściowy i w większości uległy już
reorganizacji, to znaczy zostały przekształcone na:
1) zasadnicze szkoły rolnicze,
2)zasadnicze szkoły ogrodnicze,
3)zasadnicze szkoły rachunkowości rolnej,
4)zasadnicze szkoły rybackie.
Zasadniczaa Szkoła Rolnicza powstała w roku szkolnym 1971/1972 i istniała przez 12 lat.
Ostatni absolwenci opuścili Zasadniczą Szkołę Rolniczą w Grudnej Górnej w roku szkolnym 1984/1985. Zasadniczą przyczyną jej likwidacji było małe zainteresowanie uczniów i
w związku z tym niewykonanie naboru do klasy I.
Do roku 1976 administracyjnie szkoła była utrzymywana przez Gminną Radę Narodową w Brzostku, a wcześniej Gromadzką Radę Narodową w Siedliskach Bogusz.
We wrześniu 1977 roku powołany został do życia Zespół Szkół Rolniczych w Brzostku, w skład którego weszły: Technikum Rolnicze – 3 letnie, Zasadnicza Szkoła Rolnicza
w Brzostku, Zasadnicze Szkoły Rolnicze w Dębicy, Grudnej Górnej, Pilźnie i Jodłowej. Te
ostatnie działały jako filie.
64
Tabela 2
Zestawienie uczniów w ZSR w Grudnej Górnej w latach 1971-1978
Lp
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Lata funkUczniowie Uczniowie
cjonowania rozpoczynaj. kończący
szkoły
naukę
naukę
1971-1973
1972-1974
1973-1975
1974-1976
1975-1977
1976-1978
Ogółem
15
19
20
16
21
20
111
10
13
12
11
18
19
83
Sprawność
szkoły
66
68
60
69
86
85
75
Uczniowie
wg płci
chłopcy dziew.
3
8
5
10
12
11
49
7
5
7
1
6
8
34
Uczniowie wg zamieszkania
Grudna
Inne
6
4
4
5
7
8
34
4
9
8
6
11
11
49
Nauka trwała 2 lata. Z tabeli 2 wynika, że w latach 1971-1978 klasę I rozpoczęło 111
uczniów, a klasę II ukończyło 83, z tego 49 chłopców, a dziewcząt 34.
Najwięcej uczniów odpadło w latach 1971-1973 i 1973-1975. Najkorzystniejsze wyniki
osiągnęli uczniowie w ostatnich czterech latach funkcjonowania szkoły, tj. w latach 1975
– 1977 oraz 1976-1978. Sprawność szkoły w tym okresie wynosiła 86 i 85%.
Uczniowie tej szkoły rekrutowali się z Grudnej Górnej i Grudnej Dolnej (34 uczniów)
oraz z miejscowości sąsiednich takich jak: Smarżowa, Bączałka, Gorzejowa, Siedliska
Bogusz i Brzeziny, pow. ropczycki. Łącznie w latach 1971-1978 odpadło 28 uczniów. Zestawiając ilość uczniów rozpoczynających i kończących naukę zauważamy, że sprawność
szkoły w tych latach wynosiła 75%.
Warunki lokalowe pracy Zasadniczej Szkoły Rolniczej w Grudnej Górnej znacznie się
poprawiły po oddaniu do użytku nowego Budynku Szkoły Podstawowej. Jednak z konieczności lekcje musiały się odbywać w godzinach popołudniowych. Z roku na rok przybywało
coraz więcej pomocy dydaktycznych, w tym środków audiowizualnych. Należy stwierdzić,
że dużą rolę w procesie nauczania i realizacji programów odgrywały w tym czasie środki
audiowizualne, które były wykorzystywane przez nauczycieli ZSR-u w coraz to większym
zakresie. Bardzo często zajęcia teoretyczne były uzupełniane projekcją filmową, audycją
telewizyjną lub wyświetlaniem przeźroczy tematycznie dostosowanych do poszczególnych
tematów lekcji.
A n a l i z uj ą c
przyczyny podwyższenia poziomu nauczania
w szkołach rolniczych w tym
czasie należy zauważyć, że jednym z podstawowych warunków
szybkiego podniesienia wyników nauczania
było
posiadanie przez szkołę
oprócz wykwalifikowanej kadry nauczycielskiej pracowni
przedmiotów
zawodowych wy- Budynek Szkoły Podstawowej w Grudnej Górnej (nowy), w którym
uczniowie Zasadniczej Szkoły Rolniczej odbywali zajecia
posażonych
w
65
niezbędne pomoce naukowe i techniczne środki audiowizualne.
W 1971 roku zorganizowano klasopracownię agrobiologiczną, którą nauczyciele przedmiotów zawodowych w ramach doskonalenia swojego warsztatu pracy w następnych latach znacznie wzbogacili. Została wyposażona w takie pomoce jak apteczka weterynaryjna, mikroskopy, kwasomierze, fosforomierze glebowe, kolekcje nasion roślin uprawnych i
chwastów, zestawy nawozów sztucznych, przeźrocza, tablice poglądowe z zakresu fizjologii
roślin i zwierząt, mechanizacji rolnictwa itp.
Dobrze były w tym czasie wyposażone pracownie do prowadzenia zajęć praktycznych z
gospodarstwa domowego oraz kroju i szycia. Zajęcia praktyczne z gospodarstwa domowego
prowadziła Maria Musiał, a z kroju i szycia Jadwiga Węgrzyn.
Program nauczania ułożony był w ten sposób, by kształcenie teoretyczne i praktyczne
sprostało z jednej strony wykonywaniu zawodu rolnika, a z drugiej stwarzało podstawy do
kontynuowania nauki.
Nowe plany i programy nauczania zapewniły młodzieży wiejskiej harmonijny rozwój
umysłowy i fizyczny, lepsze przygotowanie do pracy zawodowej, dalszej nauki oraz udziału
w życiu społecznym i kulturalnym. Programy poszczególnych przedmiotów zostały wzbogacone o nowe treści ideowo-wychowawcze. Rozszerzony został zakres nauczania przedmiotów matematyczno-przyrodniczych, a programy przedmiotów humanistycznych w
większym stopniu zostały dostosowane do współczesności.
W latach siedemdziesiątych można było zaobserwować powstałą na wsi nową sytuację.
Dostrzeżono, szczególnie od czasu, gdy absolwentom rolniczych szkół zawodowych dano
możliwość dalszego ucznia się w 3–letnich Technikach Rolniczych, że zawodu rolnika trzeba się uczyć tak jak każdego innego, wymagającego kwalifikacji. Rolnicy przekonali się,
że wraz z podnoszeniem poziomu wykształcenia następuje wszechstronny rozwój gospodarstw i wzrost produkcji rolnej.
Na więź szkoły rolniczej ze środowiskiem w dużym stopniu wpływały zajęcia praktyczne, konkursy uprawowe i hodowlane, prowadzone w gospodarstwach rodzicielskich i
ewentualnie na działce przyszkolnej. Młodzież szkolna Zasadniczej Szkoły Rolniczej brała
czynny udział w życiu społecznym wsi Grudna Górna. Podejmowała nie tylko w szkole, ale
i poza nią prace użyteczności ogólnej, jak sadzenie drzew przy drogach publicznych, obsadzanie nieużytków i roztaczanie stałej opieki nad tymi drzewami, inicjowała i przeprowadzała walkę z chwastami, urządzała i zakładała kwietniki przy szkole, a także ogródki
kwiatowe przy swoich domach rodzinnych.
Środowiskowa szkoła rolnicza, jaką była Zasadnicza Szkoła Rolnicza w Grudnej Górnej współdziałała w realizacji planu rozwoju rolnictwa na terenie swojego rejonu. Miała
ona na uwadze przygotowanie młodzieży wiejskiej do zawodu w zakresie ogólnorolniczym,
wpojenie jej podstaw teoretycznych i praktycznych umiejętności potrzebnych do wykonywania zawodu rolnika.
Należy jeszcze wspomnieć o roli prowadzenia doświadczeń uprawowych i hodowlanych
w gospodarstwach rolnych rodziców, których dzieci uczęszczały do tej szkoły środowiskowej.
Obserwując działania Zasadniczej Szkoły Rolniczej w Grudnej Górnej można było zauważyć, że w najbliższym środowisku uzyskała ona prawa obywatelskie, cieszyła się wielkim uznaniem miejscowego społeczeństwa. Należy stwierdzić, że ta forma oświaty rolniczej
mimo wielu jeszcze niedociągnięć natury organizacyjnej, a niekiedy dydaktyczno-wychowawczej, zdała egzamin wśród młodzieży wiejskiej i zyskała szansę dalszego funkcjonowania tym bardziej, że w roku szkolnym 1975/1976 powstało 3-letnie Technikum Rolnicze w
Brzostku i absolwenci tej szkoły mogli kontynuować w nim naukę. Tak się też złożyło, że w
roku szkolnym 1974/1975 pracowałem w tej szkole i mogłem bliżej z nią się zapoznać.
Absolwenci Zasadniczej Szkoły Rolniczej, zwłaszcza z lat 1973 – 1977 w większości
wypadków pracowali w gospodarstwach rolnych swych rodziców bądź też prowadzili już
samodzielne własne gospodarstwa rolne. Z reguły byli to wzorowi rolnicy osiągający dobre wyniki produkcyjne i stanowili społeczny aktyw w miejscowości, w której mieszkali.
Prowadzili swoje gospodarstwa według nowych metod gospodarowania, opartych na fachowych wiadomościach zdobytych w szkole rolniczej. Pozostali absolwenci podejmowali
pracę w kółkach rolniczych, państwowych gospodarstwach rolnych, gromadzkich radach
narodowych lub też uczyli się dalej w technikach rolniczych.
66
Poza zdobywaniem kwalifikacji zawodowych uczniowie Zasadniczej Szkoły Rolniczej,
a następnie jej absolwenci prowadzili na terenie wsi różnorodne akacje kulturalno-oświatowe i gospodarcze. Społeczeństwo rolnicze dostrzegało bowiem działalność absolwentów
miejscowej szkoły rolniczej, doceniało ich pracę i powierzało im szereg funkcji społecznych
w radach narodowych oraz organizacjach gospodarczych i społecznych.
Szkoła Rolnicza w Grudnej Górnej ściśle współpracowała z gospodarstwami rolnymi
uczniów i ich rodziców, Międzykółkową Bazą Maszynową i magazynem Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Brzostku. Ten ścisły kontakt z gospodarstwem uczniów, a w
miarę możliwości z innymi instytucjami, ułatwiało nauczycielowi prowadzenie zajęć praktycznych, podnosiło ich atrakcyjność, a w szczególności bardzo mocno zespalało szkołę
ze środowiskiem i pozwalało temu środowisku jak najlepiej służyć. I tak spełniały się
założenia szkoły środowiskowej, jaką była Zasadnicza Szkoła Rolnicza, a wcześniej Szkoła
Przysposobienia Rolniczego.
W celu osiągnięcia jeszcze lepszych wyników nauczania nauczyciele szkół rolniczych
w tym także tej Zasadniczej Szkoły Rolniczej, wkładali dużo wysiłku zmierzającego do
podniesienia poziomu nauczania i wychowania przez stosowanie różnego rodzaju form
pracy dydaktyczno-wychowawczej, dążyli do ścisłego wiązania teorii z praktyką.
Z tego wynika, że na wszystkie rolnicze szkoły środowiskowe, tj. ZSR-y i SPR-y także i
na te działające w Grudnej Górnej spadły ważne zadania. Od ich działania zależało przygotowanie nowych kadr do pracy w produkcji rolnej i bezpośredni wzrost produkcji rolnej,
a co zatym idzie i polskiej wsi.
Wiedza teoretyczna ucznia powinna się opierać nie tylko na tym, co usłyszy w szkole
i przeczyta w podręczniku. Uczniowie powinni korzystać również z czasopism fachowych,
na łamach których zamieszczane są niejednokrotnie artykuły traktujące o innowacjach
w rolnictwie. Nauczyciele przedmiotów zachęcali wszystkich uczniów szkoły rolniczej, aby
prenumerowali przynajmniej jedno czasopismo rolnicze. Zresztą także radio i telewizja
informowały w swoich programach naukowych i publicystycznych o najnowszych odkryciach służących rolnictwu.
Tak wyglądały pierwsze lata funkcjonowania szkoły rolniczej stopnia zasadniczego, tj.
Zasadniczej Szkoły Rolniczej w Grudnej Górnej.
W dniu 1 września 1977 roku został powołany przez Wydział Rolnictwa Wojewódzkiej
Rady Narodowej w Tarnowie na bazie szkół funkcjonujących w Brzostku Zespół Szkół
Rolniczych. W skład Zespołu Szkół weszła między innymi Zasadnicza Szkoła Rolnicza w
Grudnej Górnej. Od tego to czasu szkoła była finansowana przez Wydział Rolnictwa WRN
w Tarnowie. Także on sprawował nadzór pedagogiczny; przedmioty ogólnokształcące znajdowały się w gestii Kuratorium Oświaty w Tarnowie.
Również w tym czasie została zmieniona nazwa szkoły. Przekształcona została ona na
Zasadniczą Szkołę Zawodową w zawodzie rolnik.
Tabela 3
Zestawienie uczniów w Zasadniczej Szkole Zawodowej w zawodzie rolnik w Grudnej
Górnej w latach 1977-1985
Ucznio- Spraw- Uczniowie Uczniowie wg
Lata funk- Uczniowie
rozpoczywie
koń- ność
wg płci
zamieszkania
Lp cjonowania
Wychowawca klas
naj.
czący szkoły
szkoły
chłopcy dziew. Grudna Inne
naukę naukę
1. 1977-1979
24
19
79
11
8
10
9 Mieczysław Chrzanowski
2. 1978-1980
15
15
100
6
9
9
6 Stanisław Chmura
3. 1979-1981
22
20
91
12
8
12
8 Mieczysław Chrzanowski
4. 1980-1982
28
22
75
10
12
10
12 Stanisław Chmura
5. 1981-1983
22
20
91
11
9
11
9 Mieczysław Chrzanowski
Surowiec
6. 1982-1986
15
11
73
5
6
5
6 Bronisław
Stanisław Chmura
Ogółem
126
107
85
55
52
57
50
67
W ciągu ostatnich 6 lat do Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie rolnik zgłosiło
się 126 uczniów, ukończyło ją 107, co stanowi 85%. Początkowo była to szkoła o 2-letnim
cyklu nauczania. Zmieniono to dopiero w roku szkolnym 1982/1983, wydłużając naukę o
jeszcze jeden rok. Nabór do klas pierwszych na ogół utrzymywał się na zbliżonym poziomie
- za wyjątkiem lat 1978 – 1982 - kiedy ilość uczniów zgłaszających się do klasy I wynosiła
15. Szkoła miała największą sprawność, tj. 100%, w latach 1978-1980. Naukę rozpoczęło
15 uczniów i po dwu latach wszyscy ją ukończyli. Również wysoki wskaźnik procentowy
wynoszący 91 szkoła osiągnęła w latach 1981-1983.
W przeciągu tych ostatnich 6 lat była lekka przewaga chłopców nad dziewczętami.
Tych pierwszych ukończyło 55, a dziewcząt 52. Skład Rady Pedagogicznej w roku szkolnym
1981/1982 przedstawiał się następująco: Bolesław Wójtowicz, Alicja Prokuska, Stanisław
Chmura, Mieczysław Chrzanowski, Małgorzata Skiba, Katarzyna Leja, Stanisław Płocic,
Maria Gorczyca i Bernadetta Kuczek. Przedmiotów zawodowych uczyli Stanisław Chmura
i Mieczysław Chrzanowski; Maria Gorczyca prowadziła zajęcia praktyczne z kroju i szycia, a gospodarstwo domowe powierzono Bernadecie Kuczek. Pozostali nauczyciele uczyli
przedmiotów ogólnokształcących. Wychowawstwo w klasie I objął Mieczysław Chrzanowski, a w klasie II Stanisław Chmura.
Samorząd Uczniowski przydzielono Stanisławowi Chmurze, TPPR – Małgorzacie Skibie, LOK – Stanisławowi Płocicowi, a ZSMP Mieczysławowi Chrzanowskiemu. Nauka w
dalszym ciągu odbywała się w godzinach popołudniowych, tj. od godz. 1325 do 1815.
Praca dydaktyczno – wychowawcza w roku szkolnym 1981/1982 ukierunkowana była
na:
- kształtowanie patriotyzmu i emocjonalnego stosunku do Ojczyzny,
- upowszechnianie humanitarnych norm współżycia i poszanowania godności ludzkiej, tolerancji, pomocy i życzliwości wobec drugiego człowieka,
- kształtowanie poczucia obowiązku i dyscypliny obywatelskiej,
- stwarzanie warunków do realizacji różnych form samorządności uczniów,
- stosowanie takich form pracy, które zdaniem Rady Pedagogicznej, młodzieżowych organizacji ideowo-wychowawczych i samorządu uczniowskiego będą najbardziej wartościowe ze względu na swe walory kształcące i wychowawcze.
Rozpoczęcie roku szkolnego zostało uświetnione częścią artystyczną w wykonaniu
młodzieży ZSZ w zawodzie rolnik.
Szkoła posiadała dobre warunki do nauki: wygodne izby lekcyjne oraz dość dobre wyposażenie w pomoce naukowe i dobrze przygotowaną kadrę nauczycielską oddaną sprawie
szkoły i chętną do udzielania pomocy uczniom. Uczniowie klasy II brali udział w Olimpiadzie Wiedzy Rolniczej w Zespole Szkół Rolniczych w Brzostku. Osiągali wyniki na ogół
zadawalające.
Zajęcia praktyczne i praktyki zawodowe były dobrze zorganizowane i prowadzone pod
względem metodycznym i merytorycznym. W ramach praktycznej nauki zawodu rozpropagowano prowadzenie poletek doświadczalnych obejmujących:
1) Racjonalne nawożenie ziemniaków w zależności od kierunku ich użytkowania.
2)Intensywne nawożenie jęczmienia jarego z zastosowaniem polifoski.
3)Racjonalne stosowanie nawozów skoncentrowanych przy intensywnym nawożeniu
kukurydzy pastewnej.
Te poletka doświadczalne były w miarę możliwości zlokalizowane w miejscach dostępnych dla uczniów i rolników. Celem doświadczenia pierwszego było wykazanie, że przy stosowaniu racjonalnego nawożenia ziemniaków niezbędnym warunkiem przy ich produkcji
jest określenie kierunku użytkowania, tj. celu, na jaki zostaną one zużytkowane.
Intensywne nawożenie jęczmienia jarego z zastosowaniem polifoski miało na celu wykazać skutek jego działania. Trzecie poletko doświadczalne miało służyć uświadomieniu
uczniom, jak w konkretnych warunkach produkcyjnych należy racjonalnie nawozić kukurydzę pastewną, stosując wysokie dawki NPK, aby uzyskać wysokie i lepszej jakości plony,
tj. masy zielonej.
Ponadto niezależnie od tych wcześniej wymienionych doświadczeń obserwacyjnych
przeprowadzono doświadczenia w zakresie „intensywnego nawożenia mineralnego łąk
przy zastosowaniu mączki fosforytowej”. Celem doświadczenia było pokazanie uczniom
w konkretnych warunkach produkcyjnych, jak należy racjonalnie nawozić łąkę, stosując
68
nawozy wysoko procentowe, aby uzyskać wyższe i lepszej jakości plony siana.
Te wyżej wymienione doświadczenia obserwacyjne prowadzone w postaci poletek doświadczalnych cieszyły się dużym zainteresowaniem wśród uczniów. Każdy uczeń otrzymywał odpowiednią instrukcję, według której prowadził każde z tych doświadczeń. Dużą
pomocą w ich przygotowaniu i przeprowadzeniu służyli nauczyciele przedmiotów zawodowych. Poletka doświadczalne były oznakowane w widoczny sposób.
W ramach praktycznej nauki zawodu była prowadzona wymiana doświadczeń. Uczniów
zobobowiązano do prowadzenia rzetelnej dokumentacji. Tymi poletkami interesowali się
także okoliczni rolnicy, co tym bardziej mobilizowało uczniów, by ich poletka doświadczalne prowadzone były na dość dobrym poziomie. Ocena z prowadzonych doświadczeń
i umiejętność zaprezentowania ich wyników była brana pod uwagę przy ustalaniu oceny
końcowej z praktycznej nauki zawodu.
W roku szkolnym 1982/1983 zaszły znaczne zmiany kadrowe. Długoletni nauczyciel
Stanisław Chmura poszedł na urlop dla poratowania zdrowia. Odzszedł również Mieczysław Chrzanowski. Na ich miejsce przyszło dwóch nauczycieli przedmiotów zawodowych:
Zofia Pieczonka i Bronisław Surowiec. Nastąpiła także zmiana nauczyciela matematyki
Katarzyny Leji na Marię Augustyńską.
Rada Pedagogiczna czynności dodatkowe powierzyła: Zofii Pieczonce – wychowawstwo klasy II, Bronisławowi Surowcowi – wychowawstwo klasy I i LOK, Bolesławowi Wójtowiczowi – ZSMP, Marii Augustyńskiej – Samorząd Uczniowski, Alicji Prokuskiej – PCK,
Małgorzacie Skibie – TPPR. W dniu 28 sierpnia 1982 roku powołano Szkolną Komisję
Stypendialną w składzie: Bolesław Wojtowicz, Alicja Prokuska, Bronisław Surowiec i Małgorzata Skiba. W innych latach w ZSZ także w miarę posiadanych środków finansowych
przydzielano stypendia.
Plan lekcji w ciągu roku był 3-krotnie zmieniany na każdy sezon: jesienny, zimowy
i wiosenny. Przedszkole, Szkołę Podstawową i Szkołę Rolniczą obsługiwał jeden Komitet
Rodzicielski. W miarę posiadanych środków finansowych organizowane były dla uczniów
wycieczki o charakterze turystyczno-krajoznawczym i dydaktyczno-wychowawczym oraz
wyjazdy do kina i teatru w Tarnowie.
Nauczyciele przedmiotów zawodowych doskonalili się zawodowo w ramach Komisji
Przedmiotów Zawodowych działającej przy Zespole Szkół Rolniczych w Brzostku.
Uczestniczyli w hospitacjach lekcji przedmiotów zawodowych i ich omawianiu oraz
wygłaszali referaty szkoleniowe, wokół których odbywały się dyskusje.
W okresie zimowym uczniowie ZSZ korzystali z dożywiania prowadzonego w Szkole Podstawowej. Opiekę nad zdrowiem młodzieży szkolnej sprawował Wiejski Ośrodek
Zdrowia w Smarżowej. Większość uczniów szkoły rolniczej dojeżdżała autobusem PKS.
Szkoła zabezpieczała dla nich bilety miesięczne. Uczniom zdolnym i posiadającym trudne
warunki materialne były przydzielane stypendia – o których już była mowa. Stypendia
rozdzielane były kolektywnie przez komisję szkolną z reguły dwa razy w ciągu roku szkolnego.
Praktyki zawodowe starano się organizować w atrakcyjnych, wzorowo prowadzonych
gospodarstwach rolnych – starano się w ten sposób budować autorytet szkoły i zachęcać
uczniów do podejmowania nauki w niej.
W trakcie roku szkolnego odeszła na dłuższy urlop Zofia Pieczonka, a na jej miejsce
wrócił emerytowany nauczyciel Mieczysław Chrzanowski.
Rok szkolny 1983/1984 został rozpoczęty z pewnymi zmianami w składzie Rady Pedagogicznej, która przedstawiała się następująco: Bolesław Wójtowicz – kierownik filii
oraz nauczyciele: Stanisław Chmura, Henryk Zając, Alicja Prokuska i Małgorzata Skiba.
W dniu 29 sierpnia 1983 roku została dokonana klasyfikacja uczniów klasy I, którzy w
okresie wakacji odbywali praktykę. Ponieważ wszyscy uczniowie odbyli praktykę zawodową i uzyskali pozytywne oceny ze wszystkich przedmiotów, otrzymali promocję do klasy
II.
W roku szkolnym 1983/1984, pomimo podejmowanych starań w celu dokonania naboru do szkoły rolniczej, nie udało się utworzyć klasy I. Klasę II ukończyło 11 uczniów,
którzy otrzymali promocję do klasy III. Dwóch uczniów klasy II z powodu częstej nieobecności i bardzo słabych wyników w nauce nie zostało sklasyfikowanych. Ta klasa po raz
pierwszy realizowała 3-letni cykl nauczania i zakończyła swoją edukację w roku szkol-
69
nym 1985/1986.
Należy dodać, że rok szkolny 1984/1986 zakończył historię Szkoły Rolniczej w Grudnej Górnej, która istniała przez 18 lat, w tym 7 lat jako Szkoła Przysposobienia Rolniczego, a następnie jako Zasadnicza Szkoła Rolnicza.
Przyczyny likwidacji tej szkoły były różne, a niektóre z nich zostały już omówione. W
Brzostku została powołana do życia Zasadnicza Szkoła Mechanizacji Rolnictwa, która
cieszyła się w okolicy dużym uznaniem wyrażającym się bardzo dobrym naborem do tego
typu szkoły. W Brzostku powstało także 5-letnie Technikum Rolnicze – po klasie VIII, a
w późniejszym terminie Liceum Zawodowe w zawodzie wiejskie gospodarstwo domowe.
Uczniowie interesujący się zawodem rolnika bardzo często podejmowali w nich naukę.
Podobny los podzieliły filie Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie rolnik w Jodłowej i Pilźnie. Najdłużej funkcjonowała filia w Dębicy z uwagi, że zlokalizowana była w
mieście.
5. Uwagi końcowe
W pierwszych latach istnienia szkół środowiskowych praca w nich była ciężka. Przede
wszystkim odczuwało się brak nauczycieli przedmiotów zawodowych, jak również odpowiednich pomocy naukowych. Dużą trudność sprawiał nabór kandydatów, a stosunkowo
niska frekwencja i znaczy odpad w ciągu roku szkolnego dopełniały masy kłopotów.
Brak pomieszczeń powodował, że nauka w SPR-ze rozpoczynała się zwykle po zwolnieniu klas przez szkołę podstawową i zajęcia przeważnie odbywały się w godzinach popołudniowych. Niektórzy uczniowie tę szkołę traktowali jako okres oczekiwania na okazję
przeniesienia się do innego, bardziej atrakcyjnego typu szkoły. Na poziom kształcenia
w szkołach przysposobienia rolniczego w pierwszych latach ich istnienia miało również
ujemny wpływ przyjmowanie do klas pierwszych tych szkół kandydatów bez ukończonej
szkoły podstawowej. Kształcili się oni równolegle w SPR-ze i w zakresie szkoły podstawowej w ramach kursów oświaty dla dorosłych. W późniejszym czasie wszyscy uczniowie
SPR-u posiadali ukończoną szkołę podstawową z tego względu, że do klasy I przyjmowano
tylko tę młodzież, która miała zrobionych osiem klas szkoły podstawowej.
Rok wcześniej było jeszcze inaczej. Reforma szkół podstawowych sprowadzająca się
do przedłużenia o 1 rok nauki, czyli wprowadzenia klasy VIII, została przeprowadzona
dwuetapowo. Dotychczasowa klasa VI w czerwcu 1965 roku przeszła do klasy VII nowej
szkoły podstawowej. W czerwcu 1966r roku klasa VII podzielona została na dwie części:
część młodzieży była przyjęta do pierwszych klas tych szkół zawodowych, gdzie trzeba
było utrzymać ciągłość dopływu kadry w gospodarce narodowej, więc szkół górniczych,
hutniczych, budowlanych i szkół przysposobienia rolniczego, a druga połowa (około 300
tyś.) przeszła do klasy VIII nowej szkoły, natomiast w następnym roku cała klasa VII
przeszła do klasy VIII.
Rozwiązanie to dało możliwość nieprzerwanego dopływu kadry dla najważniejszych
dziedzin gospodarki narodowej, a z drugiej strony ułatwiło przeprowadzenie reformy
szkolnej, bo rozkładało na dwa lata organizowanie klasy VIII. Technicznie była to operacja niezwykle trudna. Od września 1967 roku ruszyły klasy pierwsze nowych szkół
zawodowych.
Jednym z podstawowych warunków szybkiego podniesienia wyników nauczania było
posiadanie przez szkoły oprócz wykwalifikowanej kadry nauczycielskiej pracowni przedmiotów zawodowych wyposażonych w niezbędne pomoce naukowe i techniczne środki
audiowizualne.
Znaczna część SPR-ów ówczesnego województwa rzeszowskiego posiadała tylko klasopracownie agrobiologiczne, a to z braku własnego lokalu na urządzenie pracowni w
pełnym tego słowa znaczeniu. Dobrze były wyposażone pracownie do prowadzenia zajęć
technicznych dla dziewcząt. Gorzej przedstawiało się zaopatrzenie w małe warsztaty stolarskie czy ślusarskie dla chłopców, które umożliwiałyby realizację zajęć technicznych w
środowiskowych szkołach przysposobienia rolniczego, czy później zasadniczych szkołach
rolniczych.
Poza zdobywaniem kwalifikacji zawodowych uczniowie szkół środowiskowych prowa-
70
dzili na terenie wsi różnorodne akcje kulturalno-oświatowe i gospodarcze. Społeczeństwo
wiejskie dostrzegło bowiem działalność absolwentów tzw. szkół środowiskowych oraz doceniło ich pracę, powierzając im szereg funkcji społecznych w samorządach terytorialnych, organizacjach gospodarczych i społecznych.
71
Rozdział V
Struktura organizacyjno–programowa szkół
funkcjonujących w latach 1958-2008
ze szczególnym uwzględnieniem ilościowego
rozwoju i wybiórczej ich charakterystyki
Z
Uwagi wstępne
espół Szkół im. Jana Pawła II w Brzostku w październiku 2008 roku będzie obchodzić Jubileusz swego istnienia. To będzie wzniosła a zarazem uroczysta chwila, która
pozwoli cofnąć się nieco wstecz do historii szkoły, do jej 50-letniego dorobku zapisanego
na trwałe w dziejach Brzostku. Historia tej szkoły rozpoczęła się od powołania w dniu
1 listopada 1958 roku Dwuzimowej Szkoły Rolniczej i Dwuzimowej Szkoły Rolniczo-Gospodarczej, które bardzo szybko znalazły dość duże zainteresowanie wśród uczniów i ich
rodziców.
W ciągu 50 lat w zależności od potrzeby środowiska były powoływane coraz to nowe
typy szkół. Łącznie powstało ich 14. Szkoła ta rozrosła się od małej do bardzo dużej placówki, obejmującej w ostatnich kilkudziesięciu latach kilka typów działających równocześnie.
W tym podrozdziale zostanie przedstawiona struktura organizacyjno-programowa
szkół funkcjonujących w latach 1958-2008 ze szczególnym uwzględnieniem ilościowego
rozwoju i wybiórczej ich charakterystyki.
Bardzo ważną datą w dziejach tej szkoły był rok szkolny 1975/1976, kiedy powołano
do życia klasę I Technikum Rolniczego, które dało podstawę prawną do powołania od dnia
1 września 1977 roku Zespołu Szkół Rolniczych. W następnych latach szkolnych powoływano do życia nowe typy szkół.
W latach 1958-2008 funkcjonowały następujące typy szkół:
1. Dwuzimowa Szkoła Rolniczo-Gospodarcza i Rolnicza
2. Zasadnicza Szkoła Rachunkowości Rolnej
3. Zasadnicza Szkoła Rolnicza-Gospodarcza
4. Technikum Rolnicze 3-letnie
5. Technikum Rolnicze 5-letnie
6. Zasadnicza Szkoła Mechanizacji Rolnictwa
7. Zaoczne Technikum Rolnicze 3-letnie
8. Liceum Zawodowe w zawodzie rolnik, specjalność wiejskie gospodarstwo domowe
9. Liceum Agrobiznesu w zawodzie technik agrobiznesu
10.Liceum Ogólnokształcące
11.Liceum Profilowane o profilu ekonomiczno-administracyjnym
12.Technikum w zawodzie technik żywienia i gospodarstwa domowego
13.Technikum w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa
14.Zasadnicza Szkoła Zawodowa w zawodzie kucharz małej gastronomii
1. Dwuzimowa Szkoła Rolniczo – Gospodarcza i Rolnicza
W roku szkolnym 1958/1959 rozpoczęła pracę w Brzostku Dwuzimowa Szkoła Rolniczo-Gospodarcza i Rolnicza. W tym okresie w naszym kraju powszechnie powstawały
szkoły rolnicze. W późniejszym czasie mówiło się o nich, że miały charakter przejściowy
i w zasadzie były przekształcane w zasadnicze szkoły rolnicze o różnych specjalnościach.
Jak wynika z kroniki szkolnej gorącym orędownikiem założenia tych szkół był przewodniczący Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Brzostku Jan Kolbusz.
Został powołany komitet organizacyjny, który miał za zadanie zorganizowanie naboru
oraz przygotowanie bazy lokalowej. Starania o utworzenie szkoły zostały uwieńczone suk-
72
cesem. Decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej
z dnia 2 października 1958 roku Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i skupu w Rzeszowie powołał z dniem 1 listopada 1958 roku Dwuzimową Szkołę Rolniczo-Gospodarczą
i Rolniczą W Brzostku. Kierownikiem szkoły został inż.
Eugeniusz Batycki.
Nauczanie dzieliło się na dwa semestry – zimowy i
letni. Semestry zimowe przeznaczone były na systematyczną naukę lekcyjną, zaś semestr letni na praktyki
w gospodarstwach uczniów pod kontrolą nauczyciela, a
także zjazdy i wycieczki turystyczno-krajoznawcze oraz
zawodowe.
Pierwsze posiedzenie Rady Pedagogicznej, na którym
dokonano przydziału czynności i zapoznano się z założeniami organizacyjnymi i programowymi oświaty na rok
szkolny 1958/1959, odbyło się 26 listopada 1958 roku.
Przydział czynności przedstawiał się następująco: Władysława Twarduś – język polski, Teresa Reutt – matemaJan Kolbusz inicjator
tyka, Eugeniusz Batycki – rolnictwo, hodowla zwierząt,
powołania
do życia Szkoły
uprawa roślin, organizacja gospodarstw rolnych, nauka o
Rolniczej w Brzostku.
Polsce współczesnej, Jadwiga Utorowicz – higiena, ogrodnictwo, urządzenie i prowadzenie domu, Antonina Czech
– zaopatrywanie rodziny w odzież, Karol Słowik – wychowanie fizyczne.
W pierwszych czterech latach istnienia szkoła prowadzona była w budynku, w którym
funkcjonowała Gromadzka Rada Narodowa. Do celu nauczania przeznaczono sześć pomieszczeń na piętrze tego budynku oraz jedno pomieszczenie w suterenach. Te pomieszczenia w krótkim czasie adaptowano na dwie sale lekcyjne, pracownie żywienia, krawiecką, ogólnorolną i kancelarię.
Niezależnie od tych działań w zakresie dostosowania wynajętych pomieszczeń w budynku Gromadzkiej Rady Narodowej w Brzostku czyniono zabiegi o pozyskanie własnej
bazy lokalowej i przeniesienie tej szkoły do nowego obiektu. Wysiłki w tej sprawie zostały
uwieńczone sukcesem. W 1959 roku uzyskano zgodę na remont pożydowskiego budynku,
który kiedyś był Domem Modlitwy Wyznania Mojżeszowego. Trzeba dodać, że z niektórych
pomieszczeń korzystała Szkoła Podstawowa w Brzostku. Do roku 1963 prowadzono remont kapitalny połączony z jego rozbudową, tak że w 1963 roku dokonano przeniesienia
szkoły do własnego obiektu. Internat mieścił się po domach prywatnych.
Równocześnie trwały intensywne starania o wyposażenie tych szkół w podstawowe
meble i pomoce dydaktyczne. Środki finansowe na meble, sprzęt i pomoce dydaktyczne
pochodziły z budżetu szkoły, a częściowo przekazywane były przez sąsiednie szkoły rolnicze. Zakupu pomocy do pracowni żywienia i krawiectwa na sumę 45 tys. złotych dokonał
Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Jaśle. W
kronice szkolnej odnotowano fakt, że wiele pomocy dydaktycznych wykonanych zostało we
własnym zakresie przez nauczycieli i uczniów.
Należy dodać, że Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Brzostku wraz z jego przewodniczącym Janem Kolbuszem przy każdej okazji wspierało działanie szkoły w pracach
organizacyjnych i czynionych staraniach o pozyskanie dodatkowych środków na rozwój
tej szkoły u władz nadrzędnych. Te dwie szkoły istniały do 1964 roku. Cieszyły się one dużym uznaniem i autorytetem w środowisku. Wyrażało się to pełnym naborem. Kandydaci
w pierwszych latach do tych szkół pochodzili początkowo z Brzostku i okolic a następnie
także z gmin ościennych.
Do Dwuzimowej Szkoły Rolniczo – Gospodarczej uczęszczały dziewczęta, a do Dwuzimowej Szkoły Rolniczej chłopcy. Do szkoły pierwszej nabór wykonywany był corocznie,
natomiast do tej drugiej co drugi rok. Szkoły te działały przez pięć lat, tj. od 1958 do 1963
roku.
73
Tabela 4
Zestawienie uczniów Dwuzimowej Szkoły Rolniczo – Gospodarczej
w latach 1958-1965
Lp
1.
2.
3.
4.
5.
Lata funkcjonowania
szkoły
1958-1960
1959-1961
1960-1962
1961-1963
1962-1965
Ogółem
Uczniowie Uczniowie Sprawrozpoczy- kończący
ność
naj. naukę naukę
szkoły
22
21
24
29
43
139
15
15
15
19
31
95
68
71
63
66
72
68
Uczniowie wg miejsca
zamieszkania
Brzostek
Inne
15
12
11
13
20
71
3
4
6
11
24
Wychowawca klasy
Jadwiga Utorowicz
Jadwiga Utorowicz
Antonina Czech
Antonina Czech
Eleonora Wilusz
W latach 1958-1965 klasę pierwszą rozpoczęło 139 uczennic, a ukończyło 95, co stanowi 68% sprawności szkoły. Przyglądając się tej tabeli dostrzeżemy, że z roku na rok zainteresowanie tą szkołą rosło. W pierwszym roku istnienia zgłosiło się do niej 22 uczennice,
a w ostatnim było bez mała o 100% więcej, tj. 43 osoby. Równocześnie sprawność szkoły
systematycznie wzrastała, za wyjątkiem roku szkolnego 1960 – 1962, w którym ten wskaźnik procentowy wynosił 63. W pozostałych latach kształtował się na poziomie 66, 68, 71,
72. Największą sprawność szkoła uzyskała w latach 1962-1965 - wynosiła 72%.
Na ogólną ilość absolwentów w ciągu 5 lat funkcjonowania tej szkoły z terenu obejmującego Gminę Brzostek było 71, a zaledwie 24 osoby pochodziło z gmin ościennych.
Młodzież rekrutująca się do tych szkół to absolwenci szkół podstawowych z Gminy
Brzosteckiej i sąsiednich w wieku 15 – 18 lat. Po roku istnienia szkoły zgłoszenia nadchodziły także z rejonu powiatu jasielskiego i sąsiednich. W 1962 roku młodzież rekrutowała
się z 8 powiatów województwa rzeszowskiego. Zasięg szkoły poszerzał się z roku na rok,
przy czym nabór do szkoły żeńskiej był wystarczający, odczuwało się natomiast brak kandydatów do szkoły męskiej. W związku z tym nabór odbywał się tam co dwa lata.
Tabela 5
Zestawienie uczniów Dwuzimowej Szkoły Rolniczo w latach 1958-1964
Uczniowie
Uczniowie wg
Lata funk- Ucznio- Ucznio- Sprawwg płci
zamieszkania
wie
rozwie
końność
Lp cjonowania poczynaj. czący Szkoły
Gmina
szkoły
naukę naukę
w % chłopcy dziew. Brzostek Inne
1. 1958-1960
2. 1960-1962
3. 1962-1964
Ogółem
10
21
33
64
9
6
23
38
90
29
70
59
9
6
15
30
8
8
7
5
12
24
2
1
11
14
Wychowawca klas
Eugeniusz Batycki
Eugeniusz Batycki
Eugeniusz Batycki
Z chwilą powołania do życia Dwuzimowej Szkoły Rolniczej zakładano, że będą do niej
uczęszczać chłopcy i przygotowywać się do pracy w rolnictwie, a w przyszłości absolwenci
tej szkoły będą prowadzić gospodarstwa rolne. Natomiast ta druga, tj. Dwuzimowa Szkoła
Rolniczo-Gospodarcza przeznaczona będzie dla dziewcząt z nachyleniem gospodarstwa
domowego. W jej programie znalazły się zajęcia praktyczne z urządzania i prowadzenia
domu i zaopatrywanie rodziny w odzież. Ponadto realizowane były przedmioty zawodowe
rolnicze, praktycznie uczennice były przygotowywane wszechstronnie.
Jeżeli chodzi o nabór do tej pierwszej nie było większego problemu. W każdym roku
były chętne uczennice do tej szkoły, a nawet w ostatnim roku jej funkcjonowania, tj. 1962
zgłosiło się do niej 43 osoby, co przeszło wszelkie oczekiwania. Natomiast Dwuzimowa
Szkoła dla chłopców nie cieszyła się takim zainteresowaniem. W pierwszym roku jej funkcjonowania zgłosiło się do niej 10 uczniów, a ukończyło ją 9. Uczniowie w zdecydowanej
74
części pochodzili z Gminy Brzostek, tzn. na 9 absolwentów tylko 2 było z gmin ościennych.
Nabór do tej klasy z uwagi na małe zainteresowanie ze strony uczniów prowadzony był
co dwa lata. W roku szkolnym 1960/1961 zgłosiło się do niej 21 chłopców, ale skończyło ją
zaledwie 6, co należy uznać za dużą porażkę dla tej szkoły. 16 uczniów tej klasy zostało z
powodu licznych nieobecności niesklasyfikowanych, co stanowi zaledwie 29% tzw. sprawności szkoły.
W związku z tą sytuacją w następnym roku szkolnym, aby wykonać nabór i zorganizować klasę pierwszą Dwuzimowej Szkoły Rolniczej przyjmowano do niej oprócz chłopców
również dziewczęta. Zgłosiło się wówczas 33 uczniów, ale w następnym roku ukończyło
ją tylko 23 osoby. Wśród absolwentów tej szkoły 15 było chłopców i 8 dziewcząt. Chłopcy
kończący tę szkołę otrzymywali prawo jazdy na ciągnik. Kurs na prawo jazdy odbywał się
w Ośrodku Maszynowym w Nienadowej, powiat Przemyśl.
Młodzież szkolna nie sprawiała większych trudności wychowawczych i była dobrze
wychowana. W celu poprawienia estetyki budynku szkolnego i jej pomieszczeń zakupiono
kilka obrazów: Chełmińskiego, Wyspiańskiego i Stryjeńskiej. Ponadto estetykę sal lekcyjnych poprawiono przez udekorowanie okien kwiatami doniczkowymi.
W szkole zaprenumerowano następujące czasopisma rolnicze: „Przysposobienie rolnicze”, „Gospodyni Wiejska” i „Plon”. Widzimy z tego, że młodzież szkolna miała dostęp do
wielu czasopism branżowych i mogła zaznajamiać się z najnowszymi osiągnięciami zawodowymi w zakresie postępu biologicznego i rolniczego. Zarząd Komitetu Rodzicielskiego
udzielał pomocy finansowej na dojazd chłopców na kurs prawa jazdy, a dziewczętom na
zakup surowców i produktów żywnościowych na zajęcia praktyczne z gospodarstwa domowego.
Otwarcie roku szkolnego 1959/1960, tj. drugiego roku funkcjonowania tych szkół odbyło się 3 listopada dla klasy II, a dla klasy I ze względu na brak wyposażenia i urządzenia tej klasy zostało przesunięte na dzień 9 listopada. Nauka w klasie II kończyła się
egzaminem. Dziewczęta zdawały egzamin ustny z następujących przedmiotów: urządzenie
i prowadzenie gospodarstwa domowego, żywienie rodziny i ogrodnictwo, pisemny zaś z
żywienia rodziny i języka polskiego.
Natomiast chłopcy zdawali ustnie egzamin z organizacji i prowadzenia gospodarstwa,
uprawy oraz hodowli i użytkowania zwierząt, a pisemny z języka polskiego i uprawy. Egzamin został przeprowadzony 23, 24, 25 marca 1960 roku. Na bardzo wysokim poziomie
realizowane były zajęcia z zaopatrywania rodzin w odzież i z żywienia.
W okresie letnim młodzież szkolna brała udział w konkursach ogródków warzywnych,
wychowu prosiąt i cieląt oraz kur. Materiał zarodowy uczniowie otrzymywali z zarodowej
hodowli. Dopłacało do niego Powiatowe Kółko Rolnicze w Jaśle.
W 1960 roku 13 uczniów otrzymało stypendia w wysokości 263zł.
Bardzo ważnym warunkiem wiążącym szkołę ze środowiskiem była działalność produkcyjna w gospodarstwie szkolnym. Szkoła w Brzostku nie posiadała gospodarstwa rolnego – powierzchnia, jaką wówczas dysponowała to 0,20 ha z przeznaczeniem na uprawę
warzyw do internatu.
W związku z tym szkoła musiała wypracować inne formy umocnienia swojej pozycji
w środowisku. Jedną z nich było zorganizowanie przez kierownika szkoły Eugeniusza
Batyckiego już w 1961 roku punktu doradztwa dla rolników z zakresu produkcji roślinnej
i żywienia zwierząt. Zorganizowano badanie gleb na kwasowość i zawartość składników
pokarmowych, a także badanie mleka na zawartość tłuszczu oraz badanie siły i energii
kiełkowania roślin. Punkt wyposażono w drobny sprzęt rolniczy i sprzęt gospodarstwa
domowego jak: siewnik ręczny do nasion, planetka do pielęgnacji buraków, opryskiwacz
ręczny i plecakowy, opylacz plecakowy, szatkownicę do kapusty oraz inne. Urządzenia te
były często wypożyczane przez okolicznych rolników.
Mimo braku gospodarstwa przyszkolnego, zasięg oddziaływania Dwuzimowej Szkoły
Rolniczej na środowisko był bardzo szeroki i bezpośredni. Nauczyciele w semestrze letnim
uczestniczyli w pracach polowych z uczniami w gospodarstwach rolników. Przy szkole
w inspektach prowadzono uprawę roślin kapustnych. Rozsadę tę rozprowadzano później
wśród uczniów, którzy sadzili ją we własnym lub sąsiednim gospodarstwie.
Było to obopólne korzystne oddziaływanie szkoły na gospodarstwo ucznia i zdoby-
75
cie materiałów do nauczania. Oddziaływanie Szkoły Rolniczej i Rolniczo-Gospodarczej na
środowisko rozpoczynało się właśnie od uczniów.
Pierwsi absolwenci tej szkoły opuścili szkołę w 1960 roku. W miesiącu maju tego roku
odbyło się uroczyste wręczenie pierwszych świadectw absolwentom Dwuzimowej Szkoły
Rolniczo-Gospodarczej i Rolniczej. Uroczystość odbyła się w Domu Ludowym w Brzostku.
„Nowiny Rzeszowskie” przedstawiały przebieg tych uroczystości w notatce zatytułowanej
„Pierwsi tegoroczni absolwenci opuścili mury szkolne”: „Z końcem ubiegłego miesiąca w
Brzostku (pow. Jasło) odbyło się uroczyste zakończenie nauki w Dwuzimowej Szkole Rolniczej. Do zebranych przedstawicieli Prezydium WRN, PRN-u, ZSL-u i innych w serdecznych
słowach przemówił kierownik tej szkoły inż. Eugeniusz Batycki, życząc równocześnie absolwentom owocnej pracy. Inż. Ryndak wręczył uczniom świadectwa ukończenia szkoły.
W części artystycznej wystąpił zespół teatralny, a także zaproszony z Technikum Rolniczego w Trzcinicy zespół artystyczny. Na zakończenie odbył się pokaz wykonywanych
prac w szkole pod kierownictwem Pani A. Czech – nauczycielki kroju i szycia. Zaproszeni
goście oglądali też wystawę robót ręcznych oraz wystawę pieczywa”.
W roku 1959/1960 skład Rady Pedagogicznej był częściowo zmieniony w stosunku do
roku poprzedniego i wynosił 10 osób (zatrudnionych w pełnym i niepełnym wymiarze): E.
Batycki – kierownik szkoły, Jadwiga Utorowicz, Antonina Czech, Zofia Twardowska, Piotr
Kopacz, Tadeusz Marecki, Tadeusz Frączek, Teresa Reutt, Karol Słowik, Tadeusz Rubacha.
Należy odnotować fakt, że na inaugurację nowego roku szkolnego w dniu 2 listopada
1959 roku urządzono wystawę rolniczą, eksponatów krawieckich, przetworów owocowych,
warzywnych i wypieków. Odbyło się to z udziałem wizytatora inż. Stanisława Ryndaka i
kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa PRN w Jaśle, władz miejscowych i miejscowego społeczeństwa.
W miesiącu maju 1960 roku uczniowie pod opieką J. Utorowicz, E. Batyckiego i Z.
Twardowskiej brali udział w zagospodarowaniu rynku. Jak podaje kronika łącznie przepracowali 686 godzin.
Inny fakt godny zauważenia to, że w miesiącu październiku1960 roku zorganizowano
własne stoisko wystawowe na wystawie rolniczej we Wrocance, pow. Jasło. Na stoisko dostarczono eksponaty płodów rolnych z poletek uczniowskich (68 sztuk), przetwory owocowo-warzywne i eksponaty krawieckie.
Stoisko zostało bardzo wysoko ocenione. Zarówno uczniowie jak i szkoła otrzymała
cenne nagrody: obsypnik do ziemniaków – Jerzy Warchoł, Stanisław Surdel i Janina Ci-
Zajęcia Kółka Młodego Rolnika przy Dwuzimowej Szkole Rolniczo – Gospodarczej
pod opieką Eugeniusza Batyckiego
76
soń, opryskiwacz plecakowy – Zofia Oprządek, wyciskacz do bielizny przy praniu – Zofia
Funda, a szkoła zajmując I miejsce, otrzymała opryskiwacz plecakowy produkcji jugosłowiańskiej o wartości 2500 zł.
W październiku 1959 roku założono Kółko Młodego Rolnika, które szerzyło wiedzę
rolniczą przez wprowadzenie do swoich gospodarstw nowych metod uprawy roli i chowu
zwierząt.
Nauczyciel, pisząc kronikę tak określił zaangażowanie i postawę nauczycieli pierwszych lat istnienia tej szkoły: „Rok 1959/1960 to rok dobrego umacniania się tej szkoły,
należy podkreślić bardzo duży zapał, entuzjazm młodzieży, nauczycieli w wykonywaniu
pracy w czasie terminowo, duże zaangażowanie się w prace społeczne na rzecz szkoły, środowiska, jak szkolenie rolnicze w 8 wioskach przez kierownika szkoły, urządzenie pokazów gotowania i pieczenia w 4 wioskach przez nauczycieli J. Utorowicz, Z. Twardowską”.
W roku szkolnym 1960/1961 pracę w tej szkole podjęli nauczyciele: Anna Źrebiec i
Tadeusz Skocz.
Kolejna wystawa rolnicza została zorganizowana w Jaśle w dniu 18 września 1961
roku i szkoła także prezentowała na niej swoje stoisko. Eksponaty na wystawę pochodziły z działki szkolnej i poletek doświadczalnych uczniów. W wyniku oceny szkoła zajęła I
miejsce, otrzymując 1000 zł. nagrody. Poszczególni wystawcy (8 osób) otrzymali nagrody
wartości 200 – 400 zł. Organizacją wystawy zajął się kierownik szkoły, za co w nagrodę
otrzymał bony książkowe o wartości 500 zł.
W dniu 27 października 1961 roku odbyła się w Brzostku konferencja dla wszystkich
kierowników szkół dwuzimowych z województwa rzeszowskiego, jako uznanie za osiągnięcia dydaktyczno – wychowawcze tej szkoły.
W tym samym dniu z udziałem wizytatora Stanisława Ryndaka odbyło się posiedzenie
Rady Pedagogicznej Dwuzimowej Szkoły Rolniczej w Brzostku i Rady Pedagogicznej takiej
samej szkoły w Bieździedzy. Kierownik szkoły Eugeniusz Batycki wygłosił referat na temat: „Jak pobudzić aktywność uczniów do nauki”.
W Dwuzimowej Szkole Rolniczej i Rolniczo-Gospodarczej prowadzono tzw. zajęcia
świetlicowe. W tych zajęciach młodzież brała chętnie udział. Wykonywano gazetki, hasła,
prowadzono międzyklasowe rozgrywki w warcabach i w szachach. Przygotowano program
na akademię 8 marca – W.D.K. Przygotowano i wystawiono sztukę teatralną: „Koniec świata na Zabłociu”. Zajęcia świetlicowe odbywały się 3 razy w tygodniu po 2 godziny. Prowadził je Karol Słowik.
W dniu 27 sierpnia 1961 roku w Domu Ludowym w Brzostku zorganizowane zostały
dożynki. Szkoła czynnie się w nie włączyła. Wieniec dożynkowy wykonała Jadwiga Utorowicz wraz z 4 uczennicami. Wieniec ten niosły uczennice w strojach krakowskich.
Kolejna powiatowa wystawa rolnicza została zorganizowana w dniu 3 września 1961
roku. Szkoła Rolnicza w Brzostku wzięła w niej udział. Bardzo dokładnie i staranie przygotowywała się do prezentowania na tej wystawie swoich eksponatów. Pierwszą czynnością
było gromadzenie eksponatów rolniczych, zamieszczając na nich podpisy uczniów, nazwę
odmiany, ilość wysiewu, datę siewu i zbioru, wielkość plonu w przeliczeniu na 1 ha. Stoisko prezentowane przez szkołę rolniczą w Brzostku cieszyło się dużym zainteresowaniem
u zwiedzających i uzyskało wysoką ocenę.
W roku szkolnym 1962/1963 pracę podjęła nowa nauczycielka przedmiotów zawodowych – Eleonora Wilusz i w miesiącu wrześniu przeprowadziła lustrację poletek doświadczalnych u wszystkich uczennic.
W szkołach rolniczych funkcjonujących w Brzostku działało 6 organizacji młodzieżowych: Samorząd Szkolny – L. Wilusz, ZMW – E. Batycki, TPPR – A. Czech, SFBS – J. Utorowicz, Spółdzielnia Szkolna – L. Mijal. Do Samorządu Szkolnego należeli wszyscy uczniowie. Podstawowe zadania, które były przez tę organizację realizowane to: organizacja
życia szkolnego, wykonywanie gazetek ściennych z życia szkoły, wykonywanie aktualnych
haseł, zakupienie i rozdzielenie wśród uczniów nasion warzyw niezbędnych do zagospodarowania ogrodów warzywnych przydomowych prowadzonych przez uczniów. Samorząd
szkolny wyszedł z inicjatywą zorganizowania Spółdzielni Uczniowskiej, która cieszyła się
dużą popularnością. Ponadto w okresie semestru letniego młodzież zobowiązała się do
zagospodarowania i pielęgnowania ogródka szkolnego.
Związek Młodzieży Wiejskiej działający na terenie szkoły liczył 54 uczniów. Prowadził
77
całotygodniowe szkolenia oświatowo – polityczne początkowo realizowane przy pomocy
nauczyciela, a następnie samodzielnie. ZMW przystąpił do konkursu SKO, mobilizując do
niego także pozostałych uczniów.
SFOS – młodzież należąca do tej organizacji zorganizowała zbiórkę makulatury, a pieniądze uzyskane z jej sprzedaży przeznaczono na SFOS. Wykonano gazetki ścienne między innymi pt. „Warszawa z gruzów powstała”. Przygotowane zostały 2 sztuki teatralne
„Narzeczona” i „Kaliturek”, które zostały wystawione w kilku miejscowościach. Uzyskane
dochody przeznaczono na SFOS.
TPPR – opiekunem była Antonina Czech. Koło liczyło 49 członków. W ramach jego
działania wykonano gazetkę ścienną, wygłoszono pogadankę na temat powstania organizacji, czytano i omawiano czasopisma jej poświęcone.
Nauczyciele w semestrze letnim mieli obowiązek przynajmniej raz hospitować każdego
ucznia. Lustracje te rozpoczynały się z dniem 18 kwietnia 1963 roku. Podczas semestru
letniego młodzież zobowiązana była do prowadzenia na terenie gospodarstwa rodziców
następujących zadań:
1) Dokonać opisu i analizy gospodarstwa, która winna być zakończona do dnia 30 maja
1963 roku.
2)Prowadzić książkę rachunkowości rolnej.
3)Prowadzić notatnik do zadań letnich.
4)Założyć i prowadzić ogródek warzywny o powierzchni 200 – 300 m2 a w klasie męskiej prowadzić dodatkowo poletka z burakami lub ziemniakami.
Przed rozpoczęciem semestru letniego uczniów bardzo dokładnie do tego przygotowano.
Nauczyciele przedmiotów zawodowych systematycznie lustrowali te poletka doświadczalne. Z warzyw uczniowie mieli obowiązek uprawiać kapustę, cebulę, marchew, pomidory
oraz na oddzielnych poletkach kwiaty. Ponadto uczennice miały obowiązek przygotować
przetwory owocowe i warzywne – związane z przerabianą tematyką na produkcji roślinnej
– mówiąc ówczesnym nazewnictwem – uprawą roli i roślin.
Natomiast z działu hodowla i użytkowanie zwierząt uczniowie mieli obowiązek wychowania prosięcia lub cielęcia, prowadzenia kontroli mlecznej oraz rachunkowości, utrzymania czystości i porządku w pomieszczeniach dla drobiu, a także w obejściu gospodarstwa
i gromadzenia odpadów na stosie kompostowym, wprowadzenia najprostszych urządzeń,
jak: gniazda, poidła, koryta, grzebiska itp. oraz sporządzenia opisu i analizy gospodarstwa
rolnego.
Zjazdy dla uczniów realizujących praktykę w gospodarstwach rodziców odbywały się
raz w miesiącu. W trakcie ich trwania uczniowie składali informacje ze swoich działań i
osiągnięć. Również każdy nauczyciel miał dziennik czynności, w którym odnotowywał
poczynione obserwacje w czasie realizowanych lustracji poletek doświadczalnych i nanosił
swoje uwagi i spostrzeżenia oraz wnioski.
Decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 1963 roku Dwuzimowa Szkoła Rolnicza i Dwuzimowa
Szkoła Rolniczo-Gospodarcza uległy likwidacji na rzecz powołania Zasadniczej Szkoły Rachunkowości Rolnej. Było to wynikiem przemian społeczno-ekonomicznych oraz nowych
potrzeb w rolnictwie, a szczególnie potrzeby kształcenia pracowników ekonomicznych do
pracy w kółkach rolniczych.
2. Zasadnicza Szkoła Rachunkowości Rolnej
W Polsce w latach 1960-1963 zachodziły duże przemiany społeczno-gospodarcze na
wsi. W tym okresie kółka rolnicze prężnie się rozwijały i cieszyły się powszechnym uznaniem na polskiej wsi oraz świadczyły usługi rolnikom. Na szeroką skalę zaopatrywane
były one w ciągniki i maszyny rolnicze. Organizowano stopniowo Spółdzielnie Kółek Rolniczych, które w perspektywie czasu miały świadczyć nie tylko usługi rolnikom, ale także
miały prowadzić produkcję. W związku z tym zachodziła potrzeba kształcenia pracowników ekonomicznych do pracy w kółkach rolniczych, które miały stać się z biegiem czasu
dużymi zakładami.
W Brzostku istniała prężnie działająca Spółdzielnia Kółek Rolniczych, która posia-
78
dała kilka filii. Podobnie było w sąsiednich gminach. Aby sprostać nowym potrzebom w
rolnictwie, zwłaszcza w zakresie kształcenia kadr do księgowości w kółkach rolniczych,
SKR-ach dyrekcja szkoły wystąpiła z wnioskiem do władz wojewódzkich o powołanie nowej szkoły w miejsce dotychczasowo działających. Decyzją Wojewódzkiej Rady Narodowej
Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu w Rzeszowie z dnia 6.06.1963 roku – o czym była
już mowa w poprzednim rozdziale – Dwuzimowa Szkoła Rolnicza i Dwuzimowa Szkoła
Rolniczo-Gospodarcza uległy likwidacji na rzecz powołania Zasadniczej Szkoły Rachunkowości Rolnej.
Należy dodać, że ta szkoła jako jedyna o specjalizacji rachunkowości rolnej na poziomie zasadniczym w województwie rzeszowskim cieszyła się dużą popularnością. Ilość
zgłaszających się kandydatów z różnych powiatów województwa rzeszowskiego przekraczała znacznie ilość uczniów, która mogła być przyjęta do tej szkoły. Stąd przez wszystkie
lata zachodziła potrzeba przeprowadzania egzaminów wstępnych.
W związku ze zmianą profilu kształcenia zachodziła konieczność adaptacji tej szkoły
pod potrzeby specjalności rachunkowość rolna. Ponadto duża część uczniów była z odległych miejscowości, w związku z czym należało zorganizować internat.
Szkoła przejęła bazę po Dwuzimowej Szkole Rolniczej i Rolniczo-Gospodarczej w postaci budynku z 5 salami o powierzchni 45 m2, jedną salę o pow. 100 m2, kuchnię i kancelarię
z podręcznym magazynem. Dwie sale wykorzystano na urządzenie klasopracowni z przedmiotów ogólnych i zawodowych, dwie na internat a jedną na jadalnię z wykorzystaniem do
nauki własnej. Staraniem dyrekcji i Komitetu Rodzicielskiego Szkoły dobudowano szatnię
o powierzchni 24 m2, garaż o pow. 24 m2, adaptowano salę na poddaszu o powierzchni 30
m2 z przeznaczeniem na pracownię maszynopisania oraz wybudowano obok szkoły studnię. Młodzież szkolna, pracując społecznie, ogrodziła działkę, pomalowała siatkę, wykonała rabatki przed budynkiem i zasadziła krzewy. Pomoce naukowe takie jak maszyny do
pisania, liczydła i aparaty do księgowości zostały przekazane szkole w darze od licznych
zakładów pracy. Do innych przedmiotów zawodowych pomocy nie brakowało10.
Zasadnicza szkoła rachunkowości rolnej funkcjonowała do końca 1970 roku, czyli
przez 7 lat.
Tabela 6
Zestawienie uczniów Zasadniczej Szkoły Rachunkowości Rolnej
w latach 1963-1971
Lp
Lata funk.
szkoły
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
1963-1965
1964-1966
1965-1967
1966-1968
1967-1969
1968-1970
1969-1971
Ogółem
Uczniowie Uczniowie wg
Ucz. Uczniow. Spraw.
wg płci
miejsca zam.
rozpocz. kończący szkoły
powiat
inne
naukę
naukę
dziew. chłop. jasielski powiaty
41
48
47
50
50
49
49
334
36
36
34
35
42
41
45
269
88
75
72
70
84
84
92
81
32
32
33
34
42
39
41
253
4
4
1
1
4
14
24
25
28
23
17
9
14
140
12
11
6
12
25
32
31
129
Wychowawcy
Jadwiga Ratajczyk
Stanisław Rogala
Eugeniusz Batycki
Franciszek Ptak
Eugeniusz Batycki
Natalia Utorowicz
Franciszek Ptak
Z powyższego zestawienia wynika, że do Zasadniczej Szkoły Rachunkowości Rolnej w
latach 1963-1971 zgłosiło się 334 uczniów i ukończyło ją 269 osób. W ciągu 7-letniego istnienia tej szkoły zrezygnowało, względnie odpadło, 65 osób. Statystycznie stanowi to 81%
sprawności tej szkoły. Oczywiście, że analizując poszczególne lata szkolne należy zauważyć, że ta szkoła zawsze cieszyła się dużym uznaniem i autorytetem. Wyrażało się to tym,
że coroczny nabór był wykonywany z nawiązką i kształtował się przeważnie w granicach
40 – 50 kandydatów.
10
Rozwój szkoły rolniczej w Brzostku w latach 1958-1998, str. 17.
79
W pierwszym roku
jej istnienia, tj. w roku
szkolnym 1963/1964
zgłosiło się do klasy I
41 kandydatów, a po
zakończeniu
cyklu
kształcenia klasę II
ukończyło 36 uczniów,
co statystycznie stanowiło 88% sprawności szkoły. Podobna
proporcja zachowała
się w ostatnim cyklu
kształcenia w tym zawodzie. W roku szkolnym 1969/1970 rozpoczęło naukę w klasie I
49 uczniów, a klasę
drugą ukończyło 45
osób i sprawność tej
Pierwsze absolwentki Zasadniczej Szkoły Rachunkowości
szkoły w całym cyklu
Rolnej – rok szkolny 1964/1965.
kształcenia wynosiła
92%.
W latach 1964-1966 sprawność szkoły spadła do 75%. W pozostałych latach wynosiła
ona odpowiednio 72% i 70%, następnie przez dwa cykle kształcenia 84%, a najwyższa była
w latach 1969-1971, kiedy wynosiła 92%.
Do Zasadniczej Szkoły Rachunkowości Rolnej uczęszczały przede wszystkim dziewczęta. Na ogólną ilość 269 uczniów, którzy ukończyli tę szkołę było 253 dziewcząt i zaledwie 14 chłopców. Z powyższego zestawienia wynika, że zawód księgowych wymagający
żmudnego liczenia był w orbicie zainteresowań przede wszystkim dziewcząt.
Zakładano, że szkoła miała mieć charakter ponadlokalny. Z wyżej przedstawionego
zestawienia wynika, że 140 osób pochodziło z byłego powiatu jasielskiego, a pozostałe 129
z innych powiatów ówczesnego województwa rzeszowskiego. Szkoła dostarczała kadr księgowych w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych i kółkach rolniczych.
W związku ze zmianą kierunku kształcenia w roku szkolny 1963/1964 zostały dokonane zmiany personalne w składzie Rady Pedagogicznej: Eugeniusz Batycki, Jadwiga
Utorowicz, Stanisław Rogala, Antonina Czech, Jadwiga Ratajczyk. Kierownikiem internatu została Jadwiga Utorowicz, kucharką Stanisława Szczepańska, a Ludmiła Mijal pełniła funkcję sekretarki. Ponadto w niepełnym wymiarze uczyli: Eugenia Grzesiakowska,
Edward Zimny i Stanisław Prokuski.
Należy dodać, że w roku szkolnym 1963/1964 funkcjonowały klasy drugie Dwuzimowej Szkoły Rolniczo-Gospodarczej i Dwuzimowej Szkoły Rolniczej i klasa I Zasadniczej
Szkoły Rachunkowości Rolnej.
Nauczyciel Stanisław Rogala w tym roku szkolnym uległ wypadkowi na motocyklu, w
związku z tym tymczasowo zastąpiła go nauczycielka Szkoły Podstawowej Eugenia Grzesiakowska.
W ciągu roku szkolnego pracę podjął nauczyciel przedmiotów zawodowych Adam Cichoń. Prowadzenie ogródka przyszkolnego zostało powierzone nowemu nauczycielowi. W
starym typie szkoły istniało Koło Młodego Rolnika, a w nowopowstałej Dwuletniej Szkole Rachunkowości zorganizowano Koło Rachunkowości Rolnej. W celu organizacyjnego
usprawnienia działania tych kół, postanowiono je połączyć i w ten sposób zainteresować
pracą w ogrodzie większą ilość zarówno uczniów jak i nauczycieli.
Należy jeszcze dodać, że Koło Młodego Rolnika opiekowało się działką wielkości 2,5
ara, na której uprawiano ziemniaki dla stołówki internatowej.
Do wiodących organizacji młodzieżowych działających w pierwszym roku funkcjonowania nowego typu szkoły, tj. w roku szkolnym 1963/1964 należały następujące organizacje młodzieżowe: PCK, SKO, ZMW. W tym roku szkolnym naukę kontynuowali jeszcze
80
uczniowie klas kończących Dwuzimową Szkołę Rolniczo-Gospodarczą i Rolniczą. W organizacjach młodzieżowych działali uczniowie wszystkich trzech klas.
Szkolne Koło PCK podjęło działanie na rzecz podniesienia czystości, zwłaszcza w nowo
zorganizowanym internacie. Zebrano składki w kwocie 74 zł i z tych składek zakupiono
podstawowe lekarstwa do apteczki szkolnej. Zarząd Koła zorganizował konkurs czystości. Wykonywano gazetki ścienne ilustrujące pracę Polskiego Czerwonego Krzyża. Kilku
uczniów przygotowano do udzielania pierwszej pomocy i powierzono im sprawowanie opieki nad apteczką szkolną PCK.
SKO w tym roku szkolnym liczyło 106 członków. Stan oszczędności na dzień 15 kwietnia 1964 rolu wynosił 22 544 zł. Zgodnie z obowiązującym Konkursem Ogólnopolskim
wykonano następująco zadania: jedną gazetkę ścienną, trzy hasła, zebrano i sprzedano
80 kg makulatury. Ponadto zbierano także złom, który został sprzedany. Zorganizowano
dwa apele, w tym jeden z przedstawicielem S.O.P. Ogłoszono współzawodnictwo odnośnie
wyników w oszczędzaniu. Pierwsze miejsce zajęła klasa II Dwuletniej Szkoły Rachunkowości Rolnej i w związku z tym otrzymała proporzec. Na IV okres przewidywano losowanie
nagród dla wybijających się w oszczędzaniu, zakończenie konkursu i rozwijanie dalszej
akcji oszczędzania.
Koło ZMW dostarczyło członkom legitymacje członkowskie i znaczki, nawiązało ściślejszą współpracę z Zarządem Powiatowym Związku Młodzieży Wiejskiej w Jaśle. Zorganizowano akcję pomocy uczniom słabszym. Wykonano gazetki o tematyce kulturalnej,
gospodarczej i politycznej. W planie pracy Koła przewidziano gazetki z pracy Koła, przedstawiające jego osiągnięcia i sukcesy zarówno na terenie szkoły jak i środowiska. Udzielono pomocy w zorganizowaniu święta pierwszomajowego i w uporządkowaniu kwietników
i klombów w Brzostku.
1 września 1964 roku nazwę Dwuletniej Szkoły Rachunkowości Rolnej zmieniono na
Zasadniczą Szkołę Rachunkowości Rolnej. Ustalono, że klasa może liczyć tylko 40 uczniów.
Do szkoły przyjmowana była młodzież po ukończeniu 16 roku życia. Absolwenci szkół rolniczych w przeciwieństwie do innych nie musieli zdawać egzaminu wstępnego z języka
polskiego i matematyki. Do Zasadniczej Szkoły Rachunkowości najczęściej przychodzili
absolwenci Dwuzimowej Szkoły Rolniczo-Gospodarczej i Rolniczej.
Młodzież praktyki zawodowe odbywała w najlepiej prosperujących kółkach rolniczych,
ale w powiecie jasielskim. Opiekę nad praktykami w 1964 roku sprawowała Jadwiga Ratajczyk.
Z okazji Święta Ludowego w Opacionce został zorganizowany wiec i młodzież szkolna
pod opieką Stanisława Rogali i Jadwigi Utorowicz wzięła w nim udział.
W dniu 18 września 1964 roku do szkoły zgłosił się pracownik Zarządu Głównego
Polskiego Czerwonego Krzyża w celu przeprowadzenia kontroli pracy Szkolnego Koła PCK.
W trakcie rozmowy została zasugerowana propozycja zorganizowania grupy honorowych
krwiodawców. Zadania tego podjęła się opiekunka Szkolnego Koła PCK Jadwiga Ratajczyk.
Zorganizowano 10-osobową grupę honorowych dawców krwi.
Ten fakt gazeta regionalna „Nowiny Rzeszowskie” w październiku 1964 roku w następujący sposób odnotowała w krótkim reportażu pt. „Oddali krew dla ratowania życia”. Jego
treść przedstawiała się następująco: „Koło PCK przy Zasadniczej Szkole Rachunkowości
Rolnej w Brzostku, pow. Jasło zarejestrowano w 1963roku. Opiekunka koła p. Jadwiga
Ratajczyk już wcześniej przygotowała młodzież do pracy czerwonokrzyskiej. Szkoła jest
dwuletnia: uczęszcza do niej 88 uczennic i uczniów. Do koła wstąpiło ich 44. Napłynęły z
oddziału w Jaśle materiały o działalności PCK, jego celach i zadaniach, o pracy młodzieży.
Były i ulotki propagujące honorowe dawstwo krwi. Zwłaszcza jedna – „SOS oczekujemy
twej pomocy”, która kończyła się apelem – Polski Czerwony Krzyż wierzy, że ty powiększysz
stutysięczną rzeszę honorowych dawców krwi i z góry składa Ci gorące podziękowanie za
twój piękny humanitarny czyn”.
Apel nie pozostał bez echa. Na jednym z pierwszych zebrań Koło PCK zadeklarowało
oddać honorowo krew. W dniu 8 października 1964 roku przewieziono chętnych do Jasła,
gdzie w punkcie krwiodawstwa przy szpitalu powiatowym pobrano krew od tych, którzy
odpowiadali wymaganym warunkom zdrowotnym. Krew oddało 18 osób (17 uczniów i wychowawca Franciszek Ptak).
W ramach zajęć świetlicowych przygotowano przedstawienie pt. „Majster i czeladnik”
81
Korzeniowskiego, które następnie wystawiono dla młodzieży i dorosłych w Brzostku i Bukowej. Następnym punktem programu świetlicowego były „Wiadomości z kraju i ze świata”
przygotowywane i wygłaszane w każdy piątek tygodnia. W ramach zajęć świetlicowych
były także dokonywane rozgrywki szachowe, a wieczorami realizowano tematy wychowawcze.
Nauczyciele czynnie włączali się w pracę lokalnego środowiska. Eugeniusz Batycki
był członkiem Zarządu Kółka Rolniczego w Brzostku, Komisji Gospodarczo-Rolniczej GRN
oraz Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Brzostku i Spółdzielni OgrodniczoPszczelarskiej w Jaśle.
Natomiast Stanisław Rogala wchodził w skład Gminnego Zarządu Ludowych Zespołów
Sportowych, a Jadwiga Utorowicz Koła Gospodyń Wiejskich.
Młodzież i nauczyciele brali czynny udział w uroczystościach środowiskowych poprzez
przygotowywanie programu artystycznnego. Powiatowy Zarząd Kółek Rolniczych w Jaśle
w nagrodę za tak duże zaangażowanie w pracę w środowisku przydzielił szkole aparat
filmowy.
Rok szkolny 1965/1966 był szczególny w pracy dydaktyczno-wychowawczej szkoły
ze względu na obchody rocznicowe 1000-lecia Państwa Polskiego. W tym roku szkolnym
skład Rady Pedagogicznej był następujący: Eugeniusz Batycki – dyrektor oraz nauczyciele:
Eugeniusz Ptak, Stanisław Rogala, Jadwiga Utorowicz i Teresa Prajsner.
12 października 1965 roku odbyło się w ramach programu obchodów 1000-lecia Państwa Polskiego spotkanie młodzieży i grona nauczycielskiego z oficerami Ludowego Wojska
Polskiego.
Dla uczczenia 1000-lecia Państwa Polskiego młodzież pod opieką dyrektora szkoły
wykonała ogrodzenie budynku od strony drogi, gdzie zabetonowała 26 słupków, ustawiła
dwie bramy i naciągnęła siatkę ogrodzeniową w ilości 90 mb.
Do najważniejszych osiągnięć dydaktycznych w tym roku szkolnym należy zaliczyć
bardzo dobre przygotowanie uczniów do Olimpiady o Polsce i Świecie Współczesnym. Szkoła zajęła pierwsze miejsce w rejonowych eliminacjach, a w wojewódzkich drugie.
Ponadto młodzież przygotowała część artystyczną na środowiskową akademię w
Brzostku z okazji 1000-lecia Polski. W miesiącu sierpniu 1966 roku przeniesiono Zasadniczą Szkołę Rolniczą z Bieździedzy do Brzostku, a pomieszczenie na internat wydzierżawiono w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Kleciach. Rada Pedagogiczna powiększyła się o
nauczycielkę ZSR w Bieździedzy Natalię Barszcz.
Szkoła w 1966 roku wzięła udział w igrzyskach sportowych zorganizowanych dla szkół
rolniczych w Tarnobrzegu. Przygotowaniem młodzieży do wzięcia udziału w tej imprezie
zajął się Franciszek Ptak. Dla ugruntowania materiału i wzbogacenia wiadomości z zakresu takich przedmiotów, jak: towaroznawstwo, wiadomości prawne, chemia i biurowość
dyrektor szkoły urządził dla młodzieży klasy II wycieczkę do Zakładów Azotowych w Tarnowie, Narodowego Banku Polskiego, Urzędu Pocztowego i Zakładu Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego „Pektowin” w Jaśle.
Poważnym sukcesem było pozyskanie przez szkołę powielacza. Można było samemu
zrobić matrycę i sporządzić wiele wzorów księgowych niezbędnych do nauczania kierunkowych przedmiotów Zasadniczej Szkoły Rachunkowości Rolnej.
Pani Prajsner prowadziła chór i zespół mandolinowy, który uatrakcyjniał uroczystości
szkolne, w tym obchody 1000-lecia Polski zarówno w Brzostku, jak także w miejscowościach sąsiednich. Franiszek Ptak ze swoim zespołem sportowym wykonał gazetkę pt.
„Nauką i sportem czcimy 1000-lecie Państwa Polskiego”.
W związku z obchodami 1000-lecia wyświetlano filmy związane z tą tematyką i zorganizowano wycieczki turystyczno-krajoznawcze do Rzeszowa, Łańcuta, Przemyśla i Krasiczyna. Aby pokryć częściowo koszty tych wycieczek przygotowano pod kierunkiem Jadwigi
Utorowicz i Stanisława Rogali, a następnie wystawiono sztuki teatralne.
W pierwszym półroczu roku szkolnego 1966/1967 w dalszym ciągu obchodzono 1000lecie Polski. Młodzież brała udział w uroczystościach zbierania prochów do urn w Brzostku i Zawadce Brzosteckiej, a następnie w odprawieniu sztafet z prochami z Brzostku do
Jasła.
LZS pod opieką Franciszka Ptaka miał dosyć duże osiągnięcia w sporcie. Członkowie
tego koła brali udział w Powiatowych Mistrzostwach w warcabach i w tenisie stołowym. W
82
Powiatowej Spartakiadzie zdobyli 4 medale w lekkoatletyce.
Następnie młodzież szkolna Zasadniczej Szkoły Rachunkowości Rolnej uczestniczyła
jako 7-osobowa grupa w lekkoatletyce w Wojewódzkiej Spartakiadzie Szkół Rolniczych w
Przemyślu i zajęła II miejsce w rzucie dyskiem. Szkolne Koło LZS współpracowało z LZS
Brzostek w organizowaniu rejonowych imprez sportowych. W dniu 4 września 1966 roku
obchodzono 20-lecie powstania LZS w Brzostku. Szkolne Koło LZS włączyło się czynnie w
organizację jubileuszowych uroczystości i z tej okazji przygotowało pokaz masowej gimnastyki.
Zespół recytatorski 15-osobowy pod opieką Stanisława Rogali brał udział w uroczystościach szkolnych i środowiskowych. Na występy te złożyły się krótkie spektakle teatralne i
imprezy artystyczne. W zespole tym młodzież szkolna była przygotowywana do masowego
odbioru audycji radiowych i telewizyjnych. Wybijające się uczennice mogły po wyjściu ze
szkoły pracować w klubach i świetlicach.
Zespół chóralny prowadzony przez Teresę Prajsner uświetniał uroczystości państwowe
i imprezy szkolne. Zespół teatralny prowadzony przez Jadwigę Utorowicz w roku szkolnym
1966/1967 przygotował sztukę teatralną pt. „Siostra Urszula”, którą prezentowano w Osieku Jasielskim i w Zawadce Osieckiej. Sztuka ta cieszyła się powodzeniem tak młodzieży, jak
i osób dorosłych. Szkoła brała czynny udział w pracach na terenie najbliższego środowiska.
Zaangażowała się przy porządkowaniu rynku i w 8 wioskach przeprowadziła spis rolny.
Franciszek Ptak z ramienia Rady Pedagogicznej był odpowiedzialny za dział rachunkowości rolnej. W związku z tym nawiązał kontakt z Wojewódzkim Związkiem Kółek Rolniczych w sprawie zatrudnienia absolwentów Zasadniczej Szkoły Rachunkowości Rolnej.
Współpracował także z Powiatowym Związkiem Kółek Rolniczych w sprawie rekrutacji
uczniów do klasy I oraz w sprawie organizacji praktyk w kółkach rolniczych ówczesnego
powiatu jasielskiego.
W roku szkolnym 1966/1967 zrealizowano wycieczkę do Krakowa i Oświęcimia, na
Święto Kwitnącej Jabłoni do Łącka oraz do Stacji Sztucznego Unasieniania Zwierząt w
Jaśle. Szkoła w tym roku szkolnym była reprezentowana na Wojewódzkich Mistrzostwach
Szkół Rolniczych w tenisie stołowym w Rzemieniu, gdzie zdobyła V miejsce. Uczennica
klasy II Słowińska zdobyła I miejsce na Powiatowych Mistrzostwach tenisa stołowego, a
wraz z nim puchar.
Ponadto szkoła w Brzostku reprezentowała powiat na Wojewódzkich mistrzostwach
LZS w Krasnym, zdobywając II miejsce i puchar.
W dniu 28 czerwca 1967 roku została podjęta decyzja o przeniesieniu internatu z
budynku Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Kleciach do Brzostku. W związku z tym
Jadwiga Utorowicz i Natalia Barszcz dokonały przeglądu łóżek, krzeseł, taboretów, szaf i
szafek oraz zorganizowały przewiezienie tego sprzętu z Kleci do Brzostku. Od roku szkolnego 1967/1968 internat funkcjonował w jednym budynku.
Z kolei w dniu 2 września 1967 roku pod przewodnictwem kierownika internatu Jadwigi Utorowicz z udziałem dyrektora szkoły Eugeniusza Batyckiego i personelu internatu:
Emilii Matysik, Emilii Dobosz i Stanisława Kmiecika omówiono organizację pracy internatu
w nowych warunkach i dokonano przydziału czynności dla każdego pracownika. Na posiedzeniu tym podjęto uchwałę o wezwaniu do współzawodnictwa między internatami Zasadniczej Szkoły Ogrodniczej w Trzcinicy i Zasadniczej Szkoły Ogrodniczej w Nowosielcach.
W lipcu 1968 roku przystąpiono do budowy budynku gospodarczego obok budynku
szkolnego. Ponadto w tym samym roku szkolnym strych budynku szkolnego został częściowo przebudowany pod potrzeby szkoły. Konstrukcja więźby dachowej została wzmocniona.
Na części strychu już ułożono podłogę. Modernizację w połączeniu z adaptacją strychu
pod potrzeby dydaktyczne szkoły wykonano systemem gospodarczym. GRN w Brzostku
przydzieliła z przeznaczeniem na deski 4 kloce, a wieś Przeczyca 2 kloce.
Przed szkołą urządzono klomby i obsadzono je roślinami kwiatowymi, ustawiono także dla celów rekreacyjnych 5 ławeczek. Za budynkiem szkolnym urządzono ogródek botaniczny i skalniak. W ten sposób została poprawiona estetyka szkoły, która w jakimś
stopniu wpłynęła na poprawę jej wizerunku i autorytetu w środowisku lokalnym.
W dniu 21 maja 1968 roku Oddział Oświaty Rolniczej WRN w Rzeszowie podjął decyzję w sprawie jednolitego ubioru uczniów. Realizując zarządzenie w tej sprawie Rada Pedagogiczna postanowiła, że mundurki szkolne i fartuchy zostaną uszyte przez Spółdzielnię
83
Krawiecką w Jaśle.
W sprawie naboru młodzieży do klasy I w roku szkolnym 1968/1969 powołano – zgodnie z nowym zarządzeniem Ministerstwa Rolnictwa - komisję kwalifikacyjno-egzaminacyjną w składzie: Eugeniusz Batycki – przewodniczący i członek - Stanisław Rogala. Komisja
w tym składzie miała pracować od początku wpływu podań aż do dokonania przyjęcia do
szkoły. Egzamin wstępny pisemny odbył się w dniu 24 maja w godz. 9.00 – 10.30 z języka
polskiego i 11.00 – 12.30 z matematyki.
W roku szkolnym 1968/1969 urządzono pracownię fizyki, chemii i botaniki. Wszystkie
prace, jakie zostały wykonane na strychu były pokryte ze środków finansowych Komitetu
Rodzicielskiego.
W tym samym roku szkolnym GRN w Brzostku zwróciła się do szkoły z prośbą o podjęcie prac społecznych na rynku i przy wykończeniu kina. W związku z tym każdy wychowawca ze swoją klasą włączył się w realizowanie tego projektu.
W roku 1968/1969 doszło dwóch nauczycieli na niepełnym wymiarze: Teresa Gwiżdż
i Anna Pająk. W tym roku szkoła dysponowała pełną obsadą. Wyposażenie w niezbędne
pomoce dydaktyczne w pełni zabezpieczało realizację procesu dydaktycznego. Bardzo dobrze była wyposażona pracownia chemiczna, a pracownia maszynopisania dysponowała
najnowszą generacją maszyn.
Kronika szkolna odnotowała taki fakt, że w dniu 8 marca 1969 roku odbyła się uroczystość wręczenia przez Radę Zakładową Rafinerii Nafty w Niegłowicach uczennicy Bronisławie Ziobro z Państwowego Domu Dziecka w Strzyżowie książeczki mieszkaniowej.
W dniu 15 października 1968 roku miała miejsce uroczysta akademia poświęcona 26
rocznicy Ludowego Wojska Polskiego połączona ze spotkaniem z majorem Władysławem
Zastawnym. Po części oficjalnej odbyła się część artystyczna w wykonaniu uczniów pod
kierunkiem Stanisława Rogali.
Z większych i znaczących imprez sportowych w roku szkolnym 1968/1969 należy wymienić wyjazd 5 zawodniczek pod nadzorem Natalii Utorowicz na zawody sportowe szkół
rolniczych do Rzeszowa, na których szkoła zajęła II miejsce. 28 listopada 1968 roku odbyła się inauguracja XI Olimpiady Wiedzy o Polsce i Świecie Współczesnym zorganizowana
przez Szkolne Koła ZMW przy udziale całej młodzieży i nauczycieli. Ponadto w tym roku
szkolnym zorganizowano wyjazd na obóz wędrowny na Mazury pod kierunkiem Franciszka Ptaka.
Zasadnicza Szkoła Rachunkowości Rolnej istniejąca od 1963 roku, zdająca początkowo
doskonale egzamin w przygotowaniu młodszej kadry techniczno-ekonomicznej dla potrzeb
kółek rolniczych, okazała się mało wystarczająca w latach 70. Pracownik księgowości musiał być przygotowany na poziomie średnim. Potrzeby te wynikały z rozwoju i stabilizacji kółek rolniczych, organizowania się międzykółkowych baz maszynowych, większego
zasobu środków produkcji oraz większego zakresu usług. W związku z tym nastąpiło w
1971 roku przekształcenie Zasadniczej Szkoły Rachunkowości Rolnej w Zasadniczą Szkołę
Rolniczo-Gospodarczą. W 1970/1971r. funkcjonowała klasa I ZSR i klasa II Zasadniczej
Szkoły Rachunkowości Rolnej.
3. Zasadnicza Szkoła Rolniczo-Gospodarcza (Zasadnicza Szkoła
Zawodowa w zawodzie rolnik ze specjalnością wiejskie
gospodarstwo domowe)
W 1971 roku przekształcono Zasadniczą Szkołę Rachunkowości Rolnej na Zasadniczą Szkołę Rolniczo-Gospodarczą, której nazwa przez cały okres istnienia zmieniała się.
Praktycznie ta szkoła istniała przez 30 lat. Pierwszy nabór do klasy I został przeprowadzony w roku szkolnym 1970/1971, a ostatni absolwenci opuścili szkołę w roku szkolnym
1999/2000. W pierwszych latach istnienia miała ona nachylenie w kierunku gospodarstwa domowego. Myślą przewodnią przy podejmowaniu tego kierunku kształcenia był brak
szkolnego gospodarstwa rolnego.
„Zakres wykształcenia zawodowego absolwenta zasadniczej szkoły rolniczo-gospodarczej obejmuje przygotowanie do prowadzenia nowoczesnego gospodarstwa indywidualne-
84
go, do samodzielnego prowadzenia tych gałęzi produkcji, którymi zajmują się zwykle kobiety. Do prowadzenia gospodarstwa domowego w sposób nowoczesny poprzez racjonalne
wykorzystanie urządzeń technicznych i różnych artykułów gotowych, jakie przygotowuje
dla tego gospodarstwa przemysł maszynowy, spożywczy, lekki, skórzany, chemiczny oraz
stosowania rachunku ekonomicznego i naukowych zasad organizacji pracy w jego prowadzeniu” – czytamy w założeniach do programu nauczania tej szkoły.
Do szkoły tej uczęszczały dziewczęta, które zamierzały w przyszłości wraz z mężem
prowadzić w nowoczesny sposób gospodarstwo rolne lub pracować w gospodarstwie uspołecznionym, a także te, które chciały zdobyć niezbędne przygotowanie do racjonalnego
prowadzenia gospodarstwa domowego, harmonijnego układania życia rodzinnego i prawidłowego wychowywania dzieci. Zadania te wykraczały znacznie poza zwykle pojmowane
przygotowanie do pracy zawodowej i obejmowały dość wszechstronne przygotowanie do
życia w rodzinie.
Kształcenie zawodowe i ogólne oraz cały proces wychowawczy w szkole realizowany
był w ścisłym powiązaniu z miejscowym środowiskiem. Miało to na celu przygotować absolwentów do twórczego współuczestnictwa i współdziałania w postępie gospodarczym,
kulturalnym i społecznym wsi oraz w dokonujących się przemianach społecznych.
W latach 70. i następnych życie na wsi zmieniało się bardzo szybko nie tylko w zakresie prowadzenia rolnictwa, ale także gospodarstw domowych. Zaczęły wchodziły środki
techniczne, nawozy mineralne i środki ochrony roślin. Ośrodki Hodowlane dostarczały
coraz to nowych odmian roślin i ras zwierząt. Również gwałtowne zmiany zachodziły w gospodarstwach domowych. Modernizacja gospodarstwa domowego polegała na stosowaniu
bardziej racjonalnego żywienia, nowoczesnego i estetycznego urządzania domu. Doprowadzenie do gospodarstw rolnych prądu elektrycznego spowodowało zmiany rewolucyjne.
Z biegiem lat zalecało się organizowanie gospodarstw agroturystycznych zwłaszcza na
terenach spełniających walory turystyczno-krajoznawcze. W rejonach podgórskich wiele
miejscowości stało się wręcz ośrodkami wczasowymi. Zapewnienie przez gospodynie wiejskie odpowiednich warunków wypoczynku dla wczasowiczów stanowiło dla gospodarstw
dodatkowe źródło dochodu.
Uwarunkowania powstałe na wsi polskiej w tym także na terenie gminy Brzostek powodowały zapotrzebowanie na gospodynie wiejskie dobrze przygotowane pod względem
zawodowym. Gospodyni wiejska musiała umiejętnie prowadzić gospodarstwo domowe oraz
organizować i usprawniać pracę, a jednocześnie prowadzić intensywną produkcję rolną.
Stąd wynikała konieczność przygotowania absolwentów szkoły rolniczej do prowadzenia
indywidualnych gospodarstw rolnych. Szczególny nacisk kładziono na przekazywanie
wiadomości z zakresu żywienia rodziny, urządzania i prowadzenia domu i gospodarki
odzieżą, bo umożliwiały nowoczesne organizowanie i prowadzenie wiejskiego gospodarstwa domowego.
Tabela 7
Zestawienie uczniów Zasadniczej Szkoły Rolniczo-Gospodarczej w latach 1970-1979
Uczniowie wg Uczniowie wg
Lata funk- Ucz. Uczniow. Spraw.
płci
miejsca zam.
Lp cjonow. rozpocz. kończący szkoły
gmina
inne
szkoły
naukę naukę
dziew. chłop. Brzostek gminy
1. 1970-1972
35
27
77
26
1
11
16
2. 1971-1973
31
25
81
25
5
20
3. 1972-1974
31
24
77
24
8
16
4. 1973-1975
52
41
79
41
13
28
5. 1974-1976
37
29
78
29
15
14
6. 1975-1977
47
37
79
36
1
9
28
7. 1976-1978
49
37
78
37
13
24
8. 1977-1979
35
29
83
29
14
15
Ogółem
317
249
79
247
2
88
161
Wychowawcy
Jadwiga Utorowicz
Jerzy Rączka
Natalia Utorowicz
Jerzy Rączka
Natalia Utorowicz
Maria Śnieżek
Natalia Utorowicz
Stanisław Synowiecki
85
Uczniowie klasy drugiej Zasadniczej Szkoły Rolniczo – Gospodarczej – rok szkolny
1978/1979 ( grupa na zajęciach praktycznych z żywienia wraz z nauczycielm Natalią Utorowicz przed Internatem)
W latach 1970-1972, tj. w ciągu 8 lat funkcjonowania Zasadniczej Szkoły Rolniczej o
nachyleniu wiejskiego gospodarstwa domowego szkoła przede wszystkim adresowana była
do dziewcząt. Wprawdzie w każdym roku szkolnym zgłaszali się do niej także chłopcy, ale z
reguły w ciągu pierwszego roku szkolnego rezygnowali z nauki w niej. Wydaje się, że niezbyt
dobrze czuli się w towarzystwie dziewcząt. W ciągu prawie 8 lat funkcjonowania tej szkoły
zaledwie dwóch uczniów wytrwało do końca i ukończyło tę szkołę. Nauka trwała 2 lata.
W latach 1970-1972 do szkoły zgłosiło się 317 uczniów, w tym prawie same dziewczęta.
Ostatni absolwenci tej prezentowanej grupy opuścili mury szkoły w czerwcu 1970 roku.
Pomyślnie szkołę tę zakończyło 249 osób. Statystycznie na każdą klasę przypadało 31
uczniów. Nabór w każdym roku szkolnym był duży i zapewniał maksymalne wykorzystanie stworzonych warunków zarówno w szkole jak też w internacie. Niemniej jednak w
każdym roku szkolnym w trakcie trwania nauki odpadało dość dużo osób. Należy jeszcze
dodać, że w dalszym ciągu widać było zainteresowanie tą szkołą uczniów prawie z całego
województwa rzeszowskiego. Sprawność szkoły wynosiła 79%. Wyjątkowo w pierwszym
cyklu kształcenia, tj. w latach 1970-1972 wynosiła 77% i była najniższa w całym cyklu
funkcjonowania tej szkoły.
Z zestawienia statystycznego wynika, że 88 uczniów pochodziło z terenu Gminy Brzostek, a pozostałych 161 z gmin ościennych.
Tak jak szkoły poprzednie także ta szkoła rolnicza zyskały sobie pełne uznanie środowiska, a to dzięki ścisłej współpracy z nim, która zaznaczała się np. poprzez uczestnictwo
w zebraniach Koła Gospodyń Wiejskich, zakładanie szkółek leśnych i rabat na rynku w
Brzostku.
W związku z powołaniem do życia Zasadniczej Szkoły Rolniczo-Gospodarczej, od 1
września 1971 roku zostali zatrudnieni nowi nauczyciele przedmiotów zawodowych: Jerzy
Rączka i Mieczysław Patyk. W tym nowym typie szkoły w roku szkolnym 1971/1972 działały następujące organizacje młodzieżowe pod opieką nauczycieli: Jerzego Rączki - ZMW,
Natalii Utorowicz - TPRR, Eugeniusza Batyckiego - LOK, Jadwigi Utorowicz - PCK i Mieczysława Patyka - S.U.
Młodzież ZSR – wiejskie gospodarstwo uczyła się takich przedmiotów rolniczych jak:
86
uprawa roli i roślin, hodowla i użytkowanie zwierząt, organizacja gospodarstw rolnych i
mechanizacja rolnictwa. Dla dziewcząt organizowane były zajęcia praktyczne z gospodarstwa domowego i z kroju i szycia (krawiectwo). Ponadto w programie tej szkoły prowadzone
były zajęcia praktyczne i praktyki zawodowe.
Młodzież z klasy I ZSR odbywała praktykę zarówno z działu uprawy roślin jak i hodowli zwierząt w gospodarstwie szkolnym, Technikum Mechanizacji Rolnictwa w Łańcucie,
a 5 uczennic w Technikum Wodno-Melioracyjnym w Trzcinie. W czasie trwania praktyki
zorganizowano wycieczkę do Zamku Łańcuckiego pod opieką kierownika internatu TMR
w Łańcucie, Rojewskiego, oraz do Instytutu Sadownictwa w Albigowej. Ponadto młodzież
zwiedziła Państwowe Gospodarstwo Rolne w Łańcucie.
Praca szkoły w środowisku zasługiwała na szczególną uwagę ze względu na fakt, że w
ten sposób budowana była jej ranga i autorytet w środowisku. W marcu 1972 roku został
uruchomiony punkt konsultacyjny dla uczestników Zespołów Przysposobienia Rolniczego, co przyczyniło się do dalszego pogłębiania ich wiedzy oraz pracy w „Klubie Rolnika w
Brzostku”.
W roku szkolnym 1971/1972 przedstawicielki Spółdzielni Uczniowskiej - uczennice
klasy II Zasadniczej Szkoły Rachunkowości Rolniczej prowadziły sklepik spożywczy oraz
papierniczy, a także księgowość. Pod koniec roku szkolnego uczennice klasy I ZSR przyuczały się do prowadzenia tej spółdzielni uczniowskiej w następnym roku szkolnym.
W ramach działu produkcji zwierzęcej nawiązano kontakt z Zarządem Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej „Przebój” w Kleciach odnośnie wykorzystania tego gospodarstwa
rolnego dla potrzeb dydaktycznych Zasadniczej Szkoły Rolniczej. Ponadto gromadzono
własne pomoce dydaktyczne: próbki pasz i częściowo preparaty mokre. Zakupiono także
pomoce naukowe w „Cezasie” na sumę około 7 tysięcy złotych.
Za dział produkcji roślinnej odpowiedzialny był nauczyciel Mieczysław Patyk. Zajęcia
praktyczne z uprawy roślin prowadzono w oparciu o zagospodarowanie działki szkolnej o
powierzchni 0,20 ha. Miała ona być tak urządzona i prowadzona, aby stanowić przykład
dla uczniów i rolników. Plan zagospodarowania został opracowany graficznie i wywieszony
na korytarzu w takim miejscu, by był dostępny dla wszystkich.
Kierownikiem Punktu Konsultacyjnego dla PR-u, o którym wcześniej była mowa, został dyrektor szkoły Eugeniusz Batycki. Opiekę nad dwoma zespołami III stopnia sprawowała Natalia Utorowicz. Eugeniusz Batycki, Mieczysław Patyk i Jerzy Rączka prowadzili 3
kursy kwalifikowanego rolnika. Ponadto dyrektor szkoły Eugeniusz Batycki pełnił funkcję
zastępcy przewodniczącego Rady „Klubu Rolnika” w Brzostku.
Nowa szkoła rozpoczęła działalność w oparciu o dotychczasową bazę dydaktyczną
wzbogaconą o pomoce wykonane we własnym zakresie jak też zakupione w Cezasie – o którym była już mowa wcześniej. Ponadto szkołę wyposażono w sprzęt podstawowy – meble
i w pełny zestaw środków audiowizualnych. Do takich przedmiotów jak: fizyka, chemia,
biologia, uprawa i hodowla zorganizowano po 4 – 5 kompletów tych samych pomocy do
pracy w grupach.
W dniu 27 marca 1972 roku na posiedzeniu Rady Pedagogicznej ustalono harmonogram egzaminów końcowych obowiązujących w tym nowym typie szkoły. Ponadto omówiono organizację tych egzaminów dla klasy II. Egzamin pisemny został przeprowadzony
z języka polskiego i matematyki. Każdy z nich trwał 2 godziny.
Na wiosnę 1972 roku miała miejsce wizytacja szkoły przez Oddział Oświaty Rolniczej
Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie. W czasie posiedzenia Rady Pedagogicznej poświęconej podsumowaniu wizytacji,
wizytujący Stanisław Ryndak zalecił wybudowanie chlewni. Środki finansowe na ten cel
miały zostać zabezpieczone. Później okazało się, że Wydział Architektury w Jaśle nie wyraził zgody na jej budowę ze względu na lokalizację nieodpowiadającą normom sanitarnym.
Szkoła Rolnicza w Brzostku była uważana za wiodącą, gdyż szkoły środowiskowe konsultowały się i brały wzór z jej pracy. Jako pomoce w nauczaniu wykorzystywano filmy
wypożyczone w Filmosie. Każdy nauczyciel miał opracowany plan wypożyczania filmów
rolniczych. Od 1 września do 14 kwietnia 1972 roku wypożyczono 56 filmów. Ponadto
młodzież uczęszczała na filmy wyświetlane w kinie w Brzostku. Wdrażana była także do
korzystania z prasy ogólnej jak też z fachowej, która znajdowała się bezpośrednio w klasach lekcyjnych.
87
Wpływ szkoły na środowisko był ogromny – dużo uprawiało się warzyw, w tym wiele mało znanych. Działki z jarzynami były prowadzone na bardzo wysokim poziomie. Na
zajęciach praktycznych założono poletka doświadczalne z uprawą pszenicy intensywnych
odmian Grana i Gros oraz poletka z nawożeniem łąk. W okresie od 8.01.1972 do 22.03.1972
roku w każdą środę odbywały się szkolenia uczestników zespołów PR. Przeszkolono ich
130.
Na naukę jazdy ciągnikiem uczniowie wyjeżdżali do Ośrodka Rolniczego w Żmigrodzie.
Dyrekcja Szkoły zabiegała w tym czasie o pojazd celem dowożenia uczniów na zajęcia
praktyczne – na razie bezskutecznie ze względu na brak talonu na samochód. Dobrze
układała się współpraca z Gminną Spółdzielnią „Samopomoc Chłopska” w Brzostku. Zakupione filmy o tematy rolniczej wyświetlano w Klubie „Rolnika” oraz w szkole.
W roku szkolnym 1972/1973 zaszły zmiany personalne w gronie pedagogicznym. Odszedł nauczyciel Mieczysław Patyk, a pracę podjęli: Stanisława Sanakowska i Anna Barnasik. Pierwsza z nich uczyła przedmiotów zawodowych, a druga pełniła funkcję kierownika internatu. Ponadto zatrudniono do prowadzenia zajęć indywidualnych z produkcji
roślinnej i produkcji zwierzęcej 2 nauczycieli z TRR w Trzcinicy.
W roku szkolnym 1972/1973 zorganizowano spotkanie z kombatantem ZBOWID oraz
naczelnikiem Gminy, wyjazd do Stacji Ochrony Odmian w Dukli i Przecławiu, wycieczkę
do teatru w Jaśle oraz do kina. Młodzież od 5 do 31 sierpnia 1973 roku odbywała pod opieką Anny Barnasik, Jerzego Rączki, Stanisławy Sanakowskiej i Natalii Utorowicz praktykę
zawodową w Żmigrodzie.
Z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet w dniu 8 marca 1975 roku została zorganizowana akademia pod hasłem „Sławne Polki na przestrzeni wieków”. Uczennice przedstawiły
te kobiety, które cieszyły się szczególnym uznaniem i sławą w społeczeństwie i na trwałe
zapisały się w historii ludzkości.
Z okazji Dni Oświaty, Kultury, Książki i Prasy odbyła się pogadanka oraz została przygotowana okolicznościowa wystawa książki i prasy. Wykonane zostały hasła:
„Czytanie prasy pogłębia kwalifikacje” oraz „Książka, to źródło wiedzy, najważniejsza,
najpotężniejsza broń kultury”.
Tabela 8
Zestawienie uczniów Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie rolnik
ze specjalizacją wiejskie gospodarstwo domowe w latach 1978-1995
Uczniowie wg
Uczniowie wg
Lata funk- Ucz.
Uczniow. Spraw.
płci
miejsca zam.
rozLp cjonow.
kończący szkoły
pocz.
gmina
inne
szkoły
dziew. chłop. Brzostek gminy
naukę naukę
1. 1978-1980
35
26
74
26
-
12
14
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10
11
12
13
14
30
33
30
21
20
19
31
31
29
25
24
24
20
378
25
24
25
14
9
15
22
29
22
22
20
24
18
295
83
73
83
67
45
79
74
78
76
92
83
100
95
79
25
22
25
14
9
15
22
29
22
22
20
23
18
292
2
1
3
15
13
11
7
5
10
12
12
10
8
9
12
7
143
10
11
24
7
4
5
10
17
12
14
11
12
11
152
1979-1981
1980-1982
1981-1983
1982-1985
1983-1986
1985-1988
1987-1990
1988-1991
1989-1992
1990-1993
1990-1993
1991-1994
1992-1995
Ogółem
Wychowawcy
Lucyna Kuczek
Kryst. Wójcik
Jadwiga Kobak
Natalia Utorowicz
Jadwiga Kobak
Anna Mazurczak
Krystyna Rak
Renata Kolbusz
Krystyna Zawiślak
Anna Mazurczak
Barbara Synowiecka
Krystyna Zawiślak
Janina Fryc
Zofia Pieczonka
Barbara Synowiecka
88
Jak z przedstawionego zestawienia wynika, w latach 1978-1992 zgłosiło się do tej
szkoły 378 uczniów, a ukończyło ją 295. W ciągu 13 lat istnienia Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie rolnik ze specjalizacją wiejskie gospodarstwo domowe zrezygnowało
lub odpadło 83 osoby, co stanowi 79% sprawności tej szkoły. Należy dodać, że w latach
1990-1993 funkcjonowały równolegle dwa odziały tej szkoły („A” i „B”).
Kryzysowym rokiem w funkcjonowaniu tej szkoły były lata 1983 – 1986. Naukę bowiem rozpoczęło 20 uczniów, a ukończyło ją po 3 latach zaledwie 9, co stanowi 45%
pierwotnego stanu uczniów. Do najbardziej udanych należy zaliczyć lata 1991 – 1994,
kiedy naukę rozpoczęło i skończyło 24 uczniów. W tym czasie sprawność szkoły wynosiła
100%. Poza tymi dwoma przypadkami poziom klasy był dość wyrównany i oscylował w
granicach zbliżonych do średniej statystycznej.
Szkoła w dalszym ciągu była bardzo sfeminizowana. Na łączną ilość 295 uczniów
kończących naukę było 292 dziewcząt i zaledwie 3 chłopców. To nie oznacza, że chłopcy
nie zgłaszali się do klas pierwszych. 143 uczniów pochodziło z terenu gminy Brzostek, a
152 z gmin ościennych.
W roku szkolnym 1976/1977 w ramach realizowania wychowania estetycznego zorganizowano dla uczennic szkoły zawodowej kółko plastyczne i kółko tkackie. Pierwsze
prowadzone było przez Wacława Piłata a drugie przez Marię Kozoń. Do kółka plastycznego
należało 11 uczniów, a do drugiego 14. Uczennice mogły rozwijać swoje zainteresowania
i doskonalić umiejętności zawodowe. Dla dziewcząt było to uzupełnienie i wzbogacenie
umiejętności zawodowych w zakresie gospodarstwa domowego i krawiectwa w szerokim
tego słowa znaczeniu.
Dla upoglądowienia zajęć lekcyjnych z ogrodnictwa i tematyki ogrodniczej z zajęć
praktycznych uczennice Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie rolnik ze specjalnością wiejskie gospodarstwo domowe wyjechały do Instytutu Sadownictwa w Albigowej.
W dniu 30 października 1978 roku odbyła się kolejna eliminacja Olimpiady Wiedzy
Rolniczej na szczeblu międzyszkolnym. Uczestniczyli w niej uczniowie Zasadniczych Szkół
Zawodowych w zawodzie rolnik z Brzostku, Jodłowej, Dębicy, Pilzna i Grudnej Górnej. W
wyniku eliminacji międzyszkolnych wyłoniono reprezentacje na eliminacje wojewódzkie:
Teresę Wnęk z Brzostku i po jednej osobie z Pilzna i Dębicy. Dla zwycięzców zakupiono
nagrody książkowe.
W roku szkolnym 1986/1987 klasa I ZSZ w zawodzie rolnik – wiejskie gospodarstwo
domowe wyróżniła się w tym typie szkoły. Wychowawstwo w tej klasie sprawowała Renata
Kolbusz. Była to klasa dobrze zorganizowana i zintegrowana. Dbała o swój wizerunek i
estetykę swojej sali lekcyjnej. Nie sprawiała problemu z nauką i zachowaniem. Przejawiła
dość dużą aktywność i zaangażowanie na rzecz szkoły i środowiska. Ta klasa wraz z
dwoma innymi zorganizowała spotkanie z przedstawicielem WOPR-u i z wiceprzewodniczącym Zarządu Krajowego ZMW - Antonim Jankoszem. Ponadto 3 uczennice tej klasy
reprezentowały szkołę w zawodach sportowych.
Renata Kolbusz, sprawując opiekę nad Samorządem Szkolnym przy znacznym udziale swojej klasy, tj. I ZSZ przygotowywała uroczyste apele i akademie, m.in. z okazji Dnia
Nauczyciela, Andrzejek, choinki, Dnia Kobiet oraz pierwszego dnia wiosny. 21 czerwca
1987 roku pod tablicą pamiątkową w GOK-u złożono w rocznicę pacyfikacji Brzostku
kwiaty.
W roku szkolnym 1993/1994 szkoła zabiegała w Zakładzie Doskonalenia Zawodowego o zorganizowanie kursu na uprawnienia krawieckie. Chodziło o uczennice Zasadniczej
Szkoły Zawodowej, które w programie miały nauczanie krawiectwa. Niemniej jednak nie
udało się tego przedsięwzięcia zrealizować z uwagi na brak zainteresowania ze strony
uczennic, jak też trudności czysto organizacyjne wymagające dłuższego stażu praktycznej nauki z zakresu krawiectwa.
89
Tabela 9
Zestawienie uczniów Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie rolnik
ze specjalizacją wiejskie gospodarstwo domowe w latach 1993-2001
funkcjoLp Lata
now. szkoły
Uczniowie Uczniowie wg
Ucz. Uczniow.
miejsca zam.
rozkoń- Spraw. wg płci
pocz. czący szkoły
gmina inne
dziew. chłop. Brzostek
naukę naukę
gminy
1. 1993-1996 „b”
2. 1993-1996 „a”
3. 1994-1997
4. 1995-1998
5. 1996-1999
24
19
36
30
34
22
19
36
30
30
92
100
100
100
88
22
19
36
30
27
3
6
7
20
19
15
6.
1997-2000
35
27
77
21
6
19
7.
1998-2001
35
26
74
12
14
11
Ogółem
213
190
90
167
23
97
Wychowawcy
16
12
16
11
15
Krystyna Zawiślak
Maria Wójcik
Józef Wadas
Wojciech Bonarek
Jadwiga Krajewska
Lignar
8 Dorota
Grzegorz Kolbusz
Bonarek
15 Wojciech
Jolanta Długosz-Bonarek
93
Analizując powyższą tabelę dotyczącą zestawienia uczniów Zasadniczej Szkoły Zawodowej należy zauważyć, że w latach 1993-1999 funkcjonowała szkoła kształcącą w zawodzie rolnik ze specjalnością wiejskie gospodarstwo domowe, a w latach 1997-2001 podjęto
kształcenie w zawodzie rolnik szerokoprofilowy. Szkoła, odchodząc od wąskiej specjalizacji, podjęła zadanie organizowania kształcenia uczniów bardziej uniwersalnego. W rolnictwie pojawiły się nowe trendy gospodarowania i stąd zachodziła potrzeba szerokich zmian
w szkolnictwie zawodowym, aby przyszli absolwenci mogli sprostać wymaganiom, które
kiedyś przed nimi staną. Do tej szkoły zawodowej mogli uczęszczać zrówno chłopcy jak i
dziewczęta. Dla każdych z nich realizowane były zajęcia praktyczne.
W latach 1993-2001 w tej szkole podjęło naukę 213 uczniów i po trzech latach ukończyło ją 190 osób. W tym czasie zrezygnowało lub odpadło zaledwie 23 osoby i statystycznie wskaźnik procentowy sprawności szkoły wyniósł 90%. W poszczególnych latach ten
wskaźnik był zróżnicowany. W latach 1995/1996, 1996/1997 i 1997/1998 wszyscy uczniowie, którzy rozpoczęli naukę ukończyli ją. Sprawność wynosiła w cyklu 3-letniego kształcenia 100%. Najsłabiej wypadli uczniowie uczący się w latach 1998-2001 i 1997-2000. W
pierwszym przypadku sprawność szkoły wyniosła 74%, a w drugim 77%.
Wśród absolwentów tego typu szkoły w tym okresie kształcenia znalazło się 23 chłopców i 167 dziewcząt. Był to korzystny trend w kierunku stopniowego zwiększania ilości
chłopców w zawodzie rolnika. Zainteresowanie tą szkoła było dość wyrównane zarówno
na terenie gminy Brzostek jak i innych mniej lub bardziej od niej oddalonych gmin. Można
zatem powiedzieć, że szkoła miała zasięg ponadlokalny.
Zasadnicza Szkoła Rolnicza w Brzostku miała bardzo długą historię, bo funkcjonowała przez 30 lat (w latach 1970-2001). Przez ten długi okres jej istnienia do klas pierwszych
zostało przyjętych 908 uczniów, jednak tylko 732 spośród nich dotrwało do końca. Wskaźnik procentowy sprawności tej szkoły wyniósł 83%.
4. Technikum Rolnicze – 3 letnie (Technikum Zawodowe
w zawodzie technik rolnik)
Śledząc historię szkolnictwa rolniczego w Brzostku od 1958 roku widać, że co pewien
czas, zależnie od polityki oświatowej i potrzeb gospodarki narodowej oraz środowiska,
różne typy szkół uległy przemianom. W środowisku, w którym istniała szkoła rolnicza
na poziomie zasadniczym, zaistniała potrzeba zorganizowania szkoły kształcącej w tym
samym kierunku, ale na poziomie średnim.
Potrzeba zorganizowania technikum w Brzostku była uzasadniona. Środowisko rol-
90
nicze cechujące się wysoką produkcją rolną wymagało przygotowania i dopływu młodej
kadry z przygotowaniem rolniczym do prowadzenia własnego gospodarstwa. Należy tu
zaznaczyć, że w okolicy istniały tylko dwa licea ogólnokształcące i tylko jedno technikum
rolnicze w przyległym ówczesnym województwie krośnieńskim, oddalonym o 30 km.
W 1974 roku dyrektor Eugeniusz Batycki wystąpił z wnioskiem do Wydziału Rolnictwa,
Leśnictwa i Skupu w Rzeszowie o przekazanie niezagospodarowanego budynku szkolnego
1000-latki w Kleciach dla 3-letniego Technikum Rolniczego, mającego powstać w oparciu
o istniejącą Zasadniczą Szkołę Rolniczo-Gospodarczą. I tak 1 września 1975 roku zostało
powołane 3-letnie Technikum Rolnicze.
Rok szkolny 1975/1976 był rokiem historycznym z tego względu, że została powołana
do życia średnia szkoła rolnicza. W latach 1946-1951 w Kleciach istniała średnia niższa
szkoła rolnicza, tj. Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego, Liceum Rolnicze i Szkoła Praktyków Specjalistów. Zmieniono częściowo skład Rady Pedagogicznej. W jej skład weszli:
Eugeniusz Batycki – dyrektor szkoły, Natalia Utorowicz, Halina Słota – Nowak, Maria Śnieżek, Maria Kozon i Marian Szarek.
W czasie wakacji poprzedzających rok szkolny 1975/1976 przeprowadzono remont internatu i szkoły. W internacie urządzono malowanie wszystkich pomieszczeń, zmodernizowano kuchnię: zamontowano urządzenie do grzania wody, zainstalowano elektryczną
patelnię, wyparzacz, podgrzewacz i suszarkę elektryczną do suszenia bielizny. Ponadto
zmieniono oświetlenie i przeprowadzono remont instalacji wodno-kanalizacyjnej.
Otwarcie Technikum Rolniczego w budynku po byłej Szkole Podstawowej w Kleciach
też wymagało przeprowadzenia remontu. Zmieniono oświetlenie i instalację wodno-kanalizacyjną oraz dach. Zlecono opracowanie dokumentacji na odnowienie zewnętrznych
elewacji, jak również na budowę garaży i na rozbudowę budynku gospodarczego.
Na początku roku szkolnego zostały powołane organizacje młodzieżowe, którym przydzielono opiekunów: Samorząd Szkolny – Natalia Utorowicz, ZSMW – Maria Śnieżek,
TPPR- Maria Płaziak (nauczyciel Szkoły Podstawowej w Januszkowicach), Spółdzielnia
Uczniowska – Halina Nowak, PCK – Maria Kozon.
W roku szkolnym 1975/1976 funkcjonowały 3 klasy: I i II ZSR i I TR-3 - letniego. Należy dodać, że szkoła została przeniesiona z dawnego budynku z Brzostku do Kleci. Budynek
w Brzostku został przeznaczony wyłącznie na internat. Na kierownika internatu została
powołana Maria Kozon.
Uzgodniono, że w każdy poniedziałek będzie odbywał się apel, przygotowywany za
każdym razem przez inną klasę, na którym zostanie podsumowany pod względem dydaktyczno-wychowawczym miniony tydzień i nakreślone zadania na kolejne siedem dni.
Zasadniczymi przedmiotami w 3-letnim Technikum Rolniczym (Technikum Zawodowym w zawodzie technik rolnik) były: produkcja roślinna, produkcja zwierzęca, mechanizacja rolnictwa, ekonomika, organizacja gospodarstw rolnych, zajęcia praktyczne i przedmiot specjalizacyjny.
Program przedmiotu produkcja roślinna (uprawa roślin) obejmował szeroki zakres wiedzy, integrował treści z wielu dziedzin nauki i techniki. Tematyka przedmiotu była ściśle
związana z przedmiotami ogólnokształcącymi i zawodowymi takimi jak: biologia, chemia,
mechanizacja rolnictwa, produkcja zwierzęca, ekonomika i zarządzanie w agrobiznesie.
Drugim kierunkowym przedmiotem była produkcja zwierzęca (dawniej hodowla zwierząt), która obejmowała szeroki zakres wiedzy z chowu i hodowli zwierząt gospodarskich.
W trakcie realizacji programu przedmiotu wskazane było powiązanie treści kształcenia
z zagadnieniami dotyczącymi biologii, chemii, produkcji roślinnej oraz mechanizacji rolnictwa. Program umożliwiał dostosowanie treści do potrzeb regionu i rynku pracy oraz
zainteresowań uczniów. Ten przedmiot w cyklu kształcenia był realizowany na 296 godzinach.
Trzecim przedmiotem była mechanizacja rolnictwa, która obejmowała wiedzę z zakresu podstaw techniki, mechanizacji prac w produkcji roślinnej i zwierzęcej, pojazdów
rolniczych, środków transportowych, wybranych zagadnień z metrotechniki, eksploatacji
sprzętu rolniczego i usług technicznych w rolnictwie.
Ekonomika i zarządzanie przedsiębiorstwem (dawniej ekonomika i organizacja gospodarstw rolnych) obejmowała szeroki zakres wiedzy dotyczącej organizacji produkcji oraz
ekonomicznej sfery agrobiznesu. Znajomość powiązań między gospodarstwem (przedsię-
91
Lekcja biologii w klasie pierwszej technikum rolniczego 3-letniego w roku szkolnym 1980/1981. Zajęcia prowadzi Marian Szarek
biorstwem rolnym) a otoczeniem mikro i makroekonomicznym miało umożliwić uczniom w
przyszłości samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej.
Zajęcia praktyczne stanowiły bardzo ważną część pracy dydaktyczno – wychowawczej
w procesie nauczania – uczenia się. Podstawowym zadaniem nauczyciela było kształtowanie umiejętności zawodowych określonych w poszczególnych celach kształcenia. Zajęcia
praktyczne mogły odbywać się w indywidualnych gospodarstwach rolnych, spółdzielniach
produkcyjnych, w warsztatach i gospodarstwach pomocniczych.
Tabela 10
Zestawienie uczniów Technikum Rolniczego 3-letniego w latach 1975-1987
Uczniow. Spraw.
funkcjo- Ucz. kończący
Lp Lata
now. szkoły rozpocz.
naukę naukę szkoły
1. 1975-1978
43
35
81
2. 1976-1979
40
34
85
3. 1977-1980
4. 1978-1981
39
42
28
29
72
69
5. 1979-1982
37
22
59
6. 1980-1983
7. 1981-1984
38
30
31
18
82
60
8. 1982-1985
25
17
68
9.
10
11
12
28
26
19
18
385
24
15
18
12
283
86
58
72
67
74
1983-1986
1985-1988
1986-1989
1987-1990
Ogółem
Uczniowie wg
płci
Uczniowie wg
miejsca zam.
Wychowawcy
gmina
inne
dziew. chłop. Brzostek gminy
35
15
20 Halina Nowak
Szarek
28
6
12
22 Marian
Urszula Rusin
25
3
14
14 Maria Śnieżek
23
6
19
10 Halina Nowak
Moskal
19
3
11
11 Zofia
Jan Zastawny
23
8
17
14 Halina Nowak
15
3
11
7
Halina Nowak
Natalia Utorowicz
8
9
8
9
Marian Pasisz
20
4
12
12 Jan Zastawny
11
4
10
5
Anna Mazurczak
6
12
7
11 Stanisław Synowiecki
5
7
12
12 Józef Wadas
218
65
142
141
92
Z powyższej tabeli wynika, że w latach 1975-1987 rozpoczęło naukę w 3–letnim Technikum Rolniczym (Zawodowym) 385 uczniów i po 3–letniej edukacji ukończyło je 283
osoby. W ciągu 12 lat z tego typu szkoły zrezygnowało, względnie odpadło, 102 uczniów i
wskaźnik procentowy wyniósł 74. Był to najstarszy typ szkoły średniej na Ziemi Brzosteckiej. Naukę w nim mogli kontynuować absolwenci Zasadniczej Szkoły Rolniczo-Gospodarczej w Brzostku, jak także uczniowie czterech szkół środowiskowych funkcjonujących w
okolicy Brzostku, tj. w Grudnej Górnej, Jodłowej, Pilźnie i Dębicy. W dniu 1 września 1997
roku wszystkie te szkoły weszły w skład Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Brzostku.
Wskaźnik procentowy w poszczególnych latach był zróżnicowany: od 58% w latach
1985-1988 do 85% w latach 1976–1979. Uczniowie uczęszczający do tego typu szkoły posiadali mniejsze uzdolnienia intelektualne, w związku z czym osiągali słabe wyniki nauczania, a w wielu przypadkach nie kończyli szkoły.
Z powyższej tabeli wynika znacząca przewaga dziewcząt nad chłopcami. Proporcja
układa się w sposób następujący: 218 : 65. Wskaźnik procentowy wynosił 30 i świadczył o
bardzo dużej feminizacji szkoły. Zapewne brało się to stąd, że do zasadniczych szkół rolniczych (zawodowych) w głównej mierze uczęszczały dziewczęta i u nich była większa chęć
dalszego kształcenia się na poziomie średnim.
Analizując kolumnę poświęconą podziałowi uczniów według zamieszkania rzuca się w
oczy dość wyrównany poziom uczniów pochodzących z gminy Brzostek i gmin ościennych.
W cyfrach wyrażało się to w następujący sposób: pierwszych, tj. pochodzących z Ziemi
Brzosteckiej było 142, a z innych gmin 141.
Część uczniów pochodziła z Dębicy, Pilzna, Jodłowej i Grudnej. Uczniowie szkół filialnych, jak także bazowej kontynuowali naukę w średniej szkole rolniczej, jaką było 3-letnie
Technikum Rolnicze (Zawodowe) w Brzostku.
W roku szkolnym 1976/1977 praktykę zawodową wakacyjną klasa II TR-3 realizowała
w PGR-ze w Gorajowicach, GS-ie w Jodłowej, Brzostku i Jaśle, a częściowo w Kombinacie
PGR-u Głubczyce, woj. opolskie. Klasa I TR-3 w całości na praktykę wakacyjną wyjechała
do Kombinatu PGR Głubczyce. Dyżury indywidualne uczniowie w klasie I i II TR-3 odbywali w Tuczarni Przemysłowej Trzody Chlewnej w Januszkowicach.
Wiele wysiłku włożono w wdrożenie młodzieży szkolnej do pracy społeczno-użytecznej.
Na początku roku szkolnego 1976/1977 każda klasa wraz z wychowawcą opracowała plan
pracy społeczno-użytecznej na rzecz swojej klasy, szkoły i środowiska. Do najważniejszych
prac w środowisku podejmowanych przez młodzież szkolną należały: praca na stadionie
sportowym, w domu kultury i na drodze Brzostek – Siedliska Bogusz, opieka nad cmentarzem wojskowym, pomoc ludziom starszym i samotnym w wykopkach, sadzenie drzewek
i pielęgnacja szkółki. Łącznie wszystkie klasy przepracowały na rzecz szkoły i środowiska
6891 godzin, w tym klasa I TR-3 2150 godzin, a klasa II -1125.
W roku szkolnym 1977/1978 klasa III TR-3 skończyła swoją edukację i miała po raz
pierwszy w historii Brzostku zdawać egzamin dojrzałości. Pod względem nauki klasa specjalnych trudności nie sprawiała. Jej społeczne zaangażowanie było dość duże. Jako klasa
pierwsza w historii szkoły na przestrzeni 3-letniego pobytu wychodziła niejednokrotnie z
różnymi inicjatywami organizacji życia społecznego klasy i szkoły. Oceny wzorowe ze sprawowania otrzymali: Czesława Stojak, Emilia Szczur, Janina Zając, Maria Bajorek, Halina
Cieślik, Maria Dziadosz, Grażyna Jantoń, Alicja Klimato, Grażyna Kurek, Lidia Mędrek.
Do przystąpienia do egzaminu dojrzałości wyraziło chęć 34 z 35 uczennic. Do przeprowadzenia egzaminu dojrzałości została przez Kuratora Oświaty i Wychowania w Tarnowie powołana Państwowa Komisja Egzaminu Dojrzałości w składzie: Eugeniusz Batycki
– przewodniczący, Marian Szarek – zastępca przewodniczącego, Maria Śnieżek, Halina
Nowak, Urszula Rusin, Jan Salacha i Antoni Krajewski.
W roku szkolnym 1977/1978 klasę I Technikum Zawodowego w zawodzie technik rolnik, specjalizacja uprawa roślin i hodowla zwierząt rozpoczęło 39 uczniów. Wychowawstwo
nad nią objęła Maria Śnieżek. W pierwszych dniach nauki praca wychowawcza została
ukierunkowana na integrację klasy pod kątem ustalenia struktury organizacyjnej i zorganizowania bogatego wewnętrznego życia klasy.
Klasa została podzielona na 4 zespoły, które pracowały, wykonując czynności stałe i
różne wymagające zespołowego działania. Bardzo częstą formą pracy z klasą były narady,
mające niekiedy charakter uroczysty. Uczniowie wykonali odpowiedni wystrój klasy, który
93
stwarzał dobre warunki do nauki. Została m.in. zorganizowana narada klasowa pt. „Jak
się uczyć trudnych przedmiotów?”. Wiele razy odbywała się analiza ocen i indywidualne
rozmowy wychowawcy z uczniami, a następnie rozmowa wychowawcy z uczącymi poszczególnych przedmiotów, celem ustalenia przyczyn i środków zaradczych złym stopniom.
Z działu tradycja, obrzędy i symbolika większość zaplanowanych zadań zostało zrealizowanych. Między innymi odbyła się uroczystość mianowania Rady Klasy, spisano osobiste plany w zakresie pracy nad osobą, urządzono klasowy wieczór „Andrzejkowy”. Klasa
opracowała swoją pieśń klasową i uzyskała trzecie miejsce w konkursie wewnątrzszkolnym na najlepszy zespół klasowy.
Rada Klasowa przy udziale pozostałych uczniów przydzielała stypendia i stopnie ze
sprawowania. Rodzice mieli możliwość zasięgnąć informacji wychowawcy klasowego w
każdy pierwszy wtorek miesiąca.
Praca wychowawcza w tej klasie w następnym roku szkolnym była kontynuacją działań rozpoczętych w klasie I. Nabyte doświadczenia stanowiły pomoc przy opracowaniu
planu wychowawczego w klasie II, a następnie III. Jednym z podstawowych zadań było
rozwinięcie w klasie struktury demokratycznej i podniesienie spójności klasy jako grupy,
co miało przyczynić się do podejmowania współpracy w ramach klasy.
Ważnym zadaniem na przestrzeni 3 lat nauki było wytworzenie w klasie atmosfery, w
której każdy uczeń czułby się potrzebny, miał swoje miejsce i obowiązki.
Tabela 11
Zestawienie uczniów Technikum Rolniczego 3-letniego w zawodzie technik rolnik,
specjalność uprawa roślin i hodowla zwierząt w latach 1988-2004
Ucz. Uczniow. Spraw.
funkcjo- rozpocz.
Lp Lata
now. szkoły naukę kończący
naukę szkoły
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10
11
12
1988-1991
1991-1994
1992-1995
1993-1996
1994-1997
1995-1998
1996-1999
1997-2000
1998-2001
1999-2002
2000-2003
2001-2004
Ogółem
26
34
24
29
31
25
38
31
26
31
27
34
356
15
23
14
20
22
19
30
21
18
23
21
28
254
58
68
58
69
71
76
79
68
69
74
78
82
71
Uczniowie wg Uczniowie wg
płci
miejsca zam.
Wychowawcy
gmina
inne
dziew. chłop. Brzostek gminy
8
7
8
7 Weronika Baran
14
9
11
12 Weronik Baran
7
7
5
9 Tadeusz Stokłosa
12
8
13
7 Stanisław Synowiecki
10
12
12
10 Weronika Baran
8
11
13
6 Barbara Synowiecka
20
10
9
21 Stanisław Synowiecki
9
12
10
11 Anna Fundakowska
8
10
11
7 Jerzy Słupek
10
13
6
17 Jan Skórski
8
13
12
9 Stanisław Synowiecki
11
17
21
7 Janina Słupek
125 129
131
123
W latach 1988-2001 w 3–letnim Technikum Rolniczym o specjalności uprawa roślin
i hodowla zwierząt naukę rozpoczęło 356 uczniów i po trzech latach ukończyło ją 254.
Wskaźnik procentowy sprawności szkoły wyniósł 71. Porównując wyniki nauczania tego
technikum z 5 -letnim, zauważa się, że sprawność tejże szkoły w porównaniu do 5-letniej
była znacznie słabsza. Zapewne wynika to z tego, że w 3-letnim technikum naukę podejmowali absolwenci zasadniczych szkół zawodowych, do których zgłaszali się uczniowie na
ogół słabsi intelektualnie.
Można zauważyć wyrównanie stanu chłopców i dziewcząt wśród absolwentów (129 i
125). Również analizując kolumnę tabeli dotyczącą podziału uczniów wedłu zamieszkania
należy stwierdzić podobny stan rzeczy: z gminy Brzostek pochodziło 131, a z pozostałych
gmin 123 uczniów. Ten stan rzeczy świadczy o znacznym zainteresowaniu młodzieży tym
typem szkoły z miejscowości niejednokrotnie znacznie odległych od Brzostku.
94
W roku szkolnym 1994/1995 jeden z uczniów klasy III TZ (3) - Adam Zięba brał udział
w konkursie orki szkół rolniczych województwa tarnowskiego i zajął I miejsce. Zostały
zorganizowane przez wychowawcę klasowego - Tadeusza Stokłosę trzy wycieczki 2-dniowe: do Warszawy, Lublina i Wrocławia. Ponadto ta klasa w roku szkolnym była 3-krotnie
w teatrze. Brała udział (z sukcesami) w Turnieju Klas oraz w rozgrywkach sportowych.
Za osiągnięcia dydaktyczno-wychowawcze i za zaangażowanie na rzecz klasy i szkoły została wyróżniona. Nagrody ufundowane przez Komitet Rodzicielski otrzymali następujący
uczniowie: Anna Rycharska, Halina Michońska i Bożena Machura. Nagrodę i wyróżnienie
otrzymał również Adam Zięba za zajęcie pierwszego miejsca w konkursie orki.
Wychowawca tej klasy wykazał się dużym zaangażowaniem, co zostało mocno podkreślone przez dyrektora szkoły - Halinę Nowak na jednym z posiedzeń Rady Pedagogicznej.
W procesie dydaktyczno-wychowawczym przywiązywano dużą rolę do organizacji wycieczek turystyczno-krajoznawczych, które miały ogromne walory kształcące i wychowawcze. Były one bardzo starannie przygotowane, a następnie na godzinach wychowawczych
dogłębnie omówione. Po każdej z nich przygotowywano sprawozdanie z jej przebiegu. W
roku szkolnym 1996/1997 w Technikum Zawodowym 3-letnim łącznie zrealizowano 7 wycieczek: w klasach I TR (3) trzy (Kraków, Pieniny i Liwocz), w klasie II dwie (Oświęcim
– Wieliczka oraz Szczawnica – Krościenko – Niedzica) i w klasie III również dwie (Góry
świętokrzyskie – Sandomierz i Rzeszów).
3-letnie Technikum Rolnicze (Technikum Zawodowe w zawodzie technik rolnik) funkcjonowało w latach 1975-2004 (29 lat). W ciągu tego czasu 22 razy absolwenci opuścili
mury tej szkoły. W ciągu całego tego okresu do klasy I zgłosiło się 741 uczniów, a szkołę
ukończyło 537. Wskaźnik procentowy sprawności tej szkoły wyniósł 72. Należy dodać, że
odpad uczniów był dość wysoki. Praktycznie co czwarty uczeń nie ukończył tej szkoły.
Nie został wykonany nabór, a zatem nie było pierwszych klas w następujących latach
szkolnych: 1984/1985, 1989/1990, 1990/1991.
5. Technikum Rolnicze 5-letnie (Technikum Zawodowe
w zawodzie technik rolnik)
Spełniając potrzeby środowiska podyktowane brakiem szkoły średniej typu rolniczego
dla uczniów kończących szkołę podstawową, na wniosek dyrekcji szkoły, Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu w Tarnowie powołał z dniem 1 września 1979 roku 5-letnie Technikum Rolnicze o specjalności uprawa roślin i hodowla zwierząt. Ukończenie technikum
dawało młodzieży potrzebny zawód w zakresie produkcji ogrodniczo-rolniczej.
Wymagania stawiane kandydatom do techników rolniczych wynikały z ogólnych warunków pracy w rolnictwie, która odbywała się zwykle na dużej przestrzeni, w różnych warunkach atmosferycznych i wymagała dobrej sprawności fizycznej oraz dużej dokładności,
spostrzegawczości i poczucia odpowiedzialności.
Kandydaci do technikum rolniczego powinni posiadać ogólny dobry stan zdrowia i dobrą sprawność fizyczną, a także zainteresowania naukami biologicznymi, dużą spostrzegawczość i zdolność do przeprowadzenia obserwacji w tym zakresie oraz zamiłowanie do
porządku i dokładności w pracy.
Program nauczania Technikum Rolniczego (Technikum Zawodowego w zawodzie technik rolnik) przewidywał realizację następujących przedmiotów zawodowych: podstawy produkcji roślinnej, podstawy produkcji zwierzęcej, mechanizacja rolnictwa, gospodarstwo
domowe, przepisy ruchu drogowego, technologia produkcji roślinnej, technologia produkcji
zwierzęcej, ekonomika rolnictwa i polityka rolna, marketing, zarządzanie firmą, przedmiot
specjalizacyjny, praktyczna nauka zawodu. W latach siedemdziesiątych przedmioty zawodowe nosiły inne nazwy: ogólna uprawa roli i roślin, szczegółowa uprawa roli, analogicznie
nazywały się przedmioty związane z chowem zwierząt.
Przedmiot podstawy produkcji roślinnej zawierał wiadomości i umiejętności, które stanowiły podbudowę przedmiotu technologia produkcji roślinnej. Przedmiot ten był ściśle
związany z innymi przedmiotami ogólnokształcącymi i zawodowymi, m.in. z mechanizacją
rolnictwa i podstawami produkcji zwierzęcej.
Z kolei podstawy produkcji zwierzęcej miały bogaty materiał nauczania, który stanowił
95
podbudowę do zrozumienia zagadnień zawartych w technologiach produkcji zwierzęcej. Realizowany przedmiot powiązany był z treściami programowymi biologii z higieną i ochrony
środowiska, chemii oraz przedmiotów zawodowych.
Mechanizacja rolnictwa stanowiła integralną część całościowego przygotowania zawodowego w zawodzie technik rolnik. Była ona ściśle skorelowana z pozostałymi przedmiotami zawodowymi. Szczególnie ważną rolę odgrywała tu jej korelacja z technologiami produkcji roślinnej i zwierzęcej, gdyż stanowiła niezbędną podbudowę do ich realizacji, zwłaszcza
jeżeli chodzi o chłopców.
Nauczanie technologii produkcji roślinnej było dalszym ciągiem kształcenia w zakresie produkcji roślinnej. Bazowało ono na zdobytych wcześniej wiadomościach z produkcji
roślinnej i zajęć praktycznych, które przy realizacji technologii miały być powtarzane i
uzupełniane przy charakteryzowaniu poszczególnych gatunków roślin z uwzględnieniem
postępu naukowo-technicznego. Program uwzględniał technologie produkcji ważnych gatunków roślin uprawianych w kraju.
W planach nauczania przedmiot technologia produkcji zwierzęcej występował jako ciąg
dalszy podstaw produkcji zwierzęcej. Stanowił integralną część całego przygotowania zawodowego w szkołach kształcących w zawodzie technik rolnik. Dlatego też kładziono nacisk na
korelację z technologiami produkcji roślinnej, mechanizacją rolnictwa oraz przedmiotami
ekonomicznymi. Wskazane było, aby przedmiot technologia produkcji zwierzęcej i zajęcia
praktyczne z tego zakresu prowadził ten sam nauczyciel. Celem przedmiotu było rozwijanie
oraz poszerzanie wiadomości i umiejętności z zakresu chowu zwierząt gospodarskich.
Treści programowe ekonomiki rolnictwa i polityki rolnej miały charakter makroekonomiczny. Dotyczyły zagadnień z zakresu gospodarowania w rolnictwie jako jednym z działów
gospodarki narodowej.
Marketing i zarządzanie firmą w szkołach rolniczych i gospodarki żywnościowej był nowym przedmiotem mającym na celu przygotowanie uczniów do poruszania się na rynku.
Podstawową metodą nauczania praktycznego było uczestnictwo w pracy służące wyrabianiu i utrwalaniu umiejętności wykonywania różnych prac i organizowania procesów
produkcyjnych. Poza zajęciami praktycznymi inną formą kształcenia praktycznego były
praktyki zawodowe. Zostały one zblokowane, aby uczniowie mieli możliwość zapoznania się
z technologiami stosowanymi w produkcji roślinnej i zwierzęcej przez cały okres wegetacji.
Tematy dotyczące zbioru zbóż i niektórych roślin przemysłowych mogły być realizowane tylko w okresie wakacyjnym. Wszyscy uczniowie musieli uczestniczyć w pracach związanych
ze zbiorem tych roślin.
Tabela 12
Zestawienie uczniów Technikum Rolniczego 5-letniego w zawodzie technik rolnik,
specjalność uprawa roślin i hodowla zwierząt w latach 1979-1994
Lp
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
Uczniowie wg Uczniowie wg
Lata funk- Ucz. Uczniow. Spraw.
płci
miejsca zam.
cjonow. rozpocz. kończący szkoły
gmina inne
szkoły
naukę naukę
dziew. chłop. Brzostek
gminy
1979-1984
1980-1985
1981-1986
1982-1987
1983-1988
1984-1989
1985-1990
1986-1991
1987-1992
1988-1993
1989-1994
Ogółem
38
30
30
28
29
26
31
32
29
30
29
332
22
24
27
25
19
17
30
26
23
26
28
267
58
72
90
89
66
65
97
81
79
87
92
80
19
19
21
15
13
10
12
17
14
18
16
174
3
5
6
10
6
7
18
9
9
8
12
93
10
6
17
9
12
9
21
18
13
12
15
142
12
18
10
16
7
8
9
8
10
14
13
125
Wychowawcy
B. Olech, J. Zastawny
Maria Śnieżek
Marian Stój
Barbara Synowiecka
Jan Gogola
Halina Nowak
Jadwiga Krajewska
Krystyna Rak
Anna Hudyma
T. Niziołek, W. Baran
Maria Śnieżek
96
Do klasy I Technikum Rolniczego – 5 letniego zgłosiło się 38 uczniów. Była to pierwsza klasa w tego typu szkole. Wychowawca klasy Barbara Olech zaczęła od rozpoznania
uczniów w zakresie uzyskiwanych postępów w szkole podstawowej i ich zainteresowań,
a także motywacji podjęcia nauki w szkole rolniczej. Po wstępnym rozpoznaniu uczniów
został wybrany skład Rady Klasowej oraz ustalono plan pracy na rok szkolny 1979/1980.
W pierwszych tygodniach nauki zostało podjętych wiele działań w celu integracji uczniów
w tej klasie i ukierunkowania ich pracy na rzecz klasy, szkoły i środowiska. W pracy wychowawczej dominowała troska o mobilizowanie uczniów do systematycznej nauki i wysokiej kultury osobistej. Klasa byłą na ogół zdolna, ale u niektórych uczniów można było
zauważyć nie zawsze pozytywny stosunek do nauki. W ciągu roku 4 uczniów zrezygnowało
z edukacji, a dwóch nie otrzymało promocji do klasy następnej.
Na koniec roku szkolnego nagrodę za osiągnięcia w pracy dydaktyczno – wychowawczej i zaangażowanie na rzecz klasy i szkoły otrzymał uczeń Janusz Liszka. Ponadto za
pracę społeczną w internacie przyznane zostały nagrody książkowe dla uczennic: Małgorzaty Delimato i Jolanty Frankiewicz. Należy dodać, że część uczniów tej klasy wzięło
udział w przygotowaniu pod kierunkiem Marii Śnieżek – nauczycielki języka polskiego
części artystycznej na zakończenie roku szkolnego 1979/1980.
Łącznie w Technikum Rolniczym 5-letnim w latach 1979-1994 rozpoczęło naukę 332
uczniów, a po 5 latach ukończyło ją 267, co stanowi 80%. Zrezygnowało lub odpadło w tym
czasie 65 osob.
W poszczególnych latach sprawność szkoły była różna. Najkorzystniejszy współczynnik procentowy wypadł w latach 1989-1994 i 1981-1986, wynosił bowiem 97% i 90%. Najsłabszy wynik został osiągnięty natomiast w latach 1979-1984 - 58%. Zapewne złożyło się
na to wiele przyczyn. Było to pierwsze Technikum Rolnicze 5-letnie w historii tej szkoły. W
tym czasie było w Zespole Szkół Rolniczych kilka typów szkół i zapewne niektórzy uczniowie przeliczyli swoje możliwości intelektualne i nie sprostali wymaganiom programowym
tej szkoły. Z drugiej strony każdy nowy typ szkoły cieszył się dużym zainteresowaniem ze
strony uczniów i stąd zapewne były nieprzemyślane decyzje z ich strony. Należy jeszcze
dodać, że 5-letnia nauka w Technikum Rolniczym wymagała dużego hartu ducha i samozaparcia. Widocznie tym uczniom brakowało go.
Analizując powyższą tabelę, zauważyć można wśród absolwentów znaczną przewagę
dziewcząt nad chłopcami (174 dziewczyny, 93 chłopców) oraz uczniów z gminy Brzostek
(142) nad uczniami z innych gmin (125).
1 września 1981 roku rozpoczął się kolejny rok szkolny. Klasa I Technikum Rolniczego
liczyła 30 uczniów, w tym 22 dziewcząt i 8 chłopców. W celu integracji klasy w dniu 20
września 1981 roku została zorganizowana wycieczka na Folusz pod opieką Mariana Stója
(wychowawcy klasy), Haliny Wnęk i Jadwigi Kobak. Uczniowie zwiedzili piękne okolice
Folusza, wylęgarnię ryb i zorganizowali ognisko. Następnie 22 października 1981 roku
cała klasa wyjechała do Jasła na film „Człowiek z żelaza”, który wywarł na niej ogromne
wrażenie.
Następnie w dniu 16 marca 1982 roku dotarła do uczniów tej klasy smutna wiadomość, że zmarł ojciec uczennicy Doroty Kołek. Na pogrzeb wyjechała 8-osobowa delegacja
z klasy.
Do ważnych wydarzeń, które na trwałe zapisały się w pamięci uczniów, między innymi
tej klasy było spotkanie zorganizowane w dniu 26 kwietnia 1982 roku z byłą więźniarką
obozu koncentracyjnego Ravensbrück w Niemczech – Panią Wandą Ruchlewicz, która z
zawodu była nauczycielką. Do roku 1942 pracowała ona w swoim zawodzie i uczyła dzieci
w okolicach Grodna. Stamtąd 6 sierpnia 1943 roku została zabrana i wywieziona przez
hitlerowców do więzienia w Grodnie. Po kilku tygodniach przewieziono ją do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück, gdzie w przeżyciu tych tragicznych i potwornych miesięcy
pomogła jej była uczennica, która pracowała w komorze chlebowej i przynosiła jej codziennie kawałki tak cennego chleba. Koniec wojny przywitała ona w obozie, z którego następnie
przywędrowała pieszo ze swoimi współtowarzyszkami niedoli do Niepodległej Ojczyzny,
napotykając na swojej drodze wiele trudności.
Pani Ruchlewicz przybyła na spotkanie z uczniami, by opowiedzieć o swoich tragicznych przeżyciach, aby dalsze pokolenia nie zapomniały o tym, co działo się w latach drugiej wojny światowej.
97
Ta klasa mocno zaangażowała się w 1982 roku w obchody 181 rocznicy uchwalenia
Konstytucji 3. Maja. Mianowicie przygotowała uroczystą akademię, będącą dobrą lekcją
wychowania obywatelskiego. W dniu 28 maja część uczniów poszła kolei na film produkcji
polskiej pt. „Znachor”, a druga część 30 maja 1982 roku. Film ten składał się z dwóch
części: z „Doktora Wilczura” i „Marii Jolanty Wilczur”. Zrobił on na uczniach niesamowite
wrażenie. Natomiast w dniach 6-7 czerwca klasa odbyła dłuższą wycieczkę do Zakopanego
pod opieką Mariana Stója, Anny Mazurczak i Stanisława Synowieckiego.
W programie był wyjazd kolejką na Gubałówkę, zwiedzenie Doliny Kościeliskowej oraz
„Jaskini Mroźnej” i Morskiego Oka. Uczniowie poznali piękne zakątki naszego kraju i wrócili z bogatymi wrażeniami.
17 czerwca 1982 roku w ramach realizowanych zajęć praktycznych wychowawca klasy
zorganizował wycieczkę do zakładu mleczarskiego w Jaśle, celem zapoznania z pracą i wyposażeniem zakładu. Uczniowie, słuchając uwag kierownika zakładu, dowiedzieli się, że
był on jednym z najstarszych w kraju. Pracownicy czekali wówczas z przysłowiową nutką
optymizmu na wybudowanie nowego zakładu, z udoskonaloną techniką działania i polepszania warunków
pracy.
30
czerwca
1982 roku klasa
zakończyła pierwszy rok szkolny z
dobrymi wynikami. Dwoje uczniów
otrzymało za bardzo dobre wyniki w
nauce świadectwo
z
wyróżnieniem:
Maria Zawiślak i
Tadeusz Balasa.
Na początku
klasy drugiej, tj. od
20 września do 2
października 1982
roku uczniowie odbyli pierwszą praktykę zawodową jesienną w Zakładzie
Wa r z y w n ic z y m
w
Przyborowie.
Mieszkali w hotelu
robotniczym.
Prace polowe wykonywali od godz.
7.00 do 15.00.
Zbierali ziemniaki
i ogławiali buraki
cukrowe. W dnie
deszczowe pracowali w szklarniach.
Od godz. 15.00 do
22.00 mieli czas
wolny.
Pierwsza wycieczka w klasie
Uczniowie klasy piątej technikum rolniczego 5-letniego
drugiej odbyła się
w roku szkolnym 1984/1985 wraz z wychowawcą klasy
autobusem szkolMarianem Stójem
nym do Krempnej
98
10 października 1982 roku. W PGR-ze w Kotani uczniowie zwiedzili oborę i zapoznali
się z funkcjonowaniem gospodarstwa rolnego. Następnie pojechali nad zalew i urządzili
ognisko połączone z pieczeniem ziemniaków i kiełbasy oraz śpiewali różne piosenki przy
gitarze. Czas upłynął przyjemnie i zostawił niezatarte wrażenia.
Następnym z ważniejszych wydarzeń z życia klasy była zabawa choinkowa zorganizowana przez Komitet Rodzicielski, która odbyła się 6.02.1983r. Rozpoczęła się ona o
godz. 15.00 w GOK-u w Brzostku. Przyszli na nią uczniowie z poszczególnych klas, zaś o
godzinie 18.00 wszyscy przeszli do internatu na poczęstunek i ciepłą herbatę. Następnie
wrócili z powrotem i zaczęła się na dobre zabawa, która zakończyła się o godz. 22.00. Młodzież szkolna przygotowała część artystyczną, która wszystkim bardzo się podobała.
W dniach 6–18 czerwca 1983 roku odbyła się praktyka zawodowa wiosenna w Zakładzie Warzywniczym w Przyborowie. Młodzież pracowała w tunelach – każdy z uczniów
miał przydzielony jeden z nich i w ciągu dwóch tygodni sprawował nad nim całkowitą
opiekę: ogławiał pędy boczne, nawoził i podlewał rośliny. Praca była wykonywana od
godz. 5.00 do 13.30. W południe warunki pracy w tunelach foliowych były niemożliwe do
wytrzymania. Praktykę zawodową zaliczyli wszyscy uczniowie na bardzo dobry i wszyscy
byli z niej zadowoleni.
Kolejna praktyka zawodowa wakacyjna odbyła się w okresie 18-30 lipca 1983 roku w
Państwowym Zakładzie Hodowli Zarodowej w Zawadzie. W dni pogodne uczniowie pracowali w polu, a w deszczowe w oborze i magazynach.
W klasie trzeciej odbyła się kolejna praktyka zawodowa jesienna w okresie 12-24
września 1983 roku w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w Siarach. Młodzież pracowała przy zbiorze jabłek i ziemniaków, przy suszeniu kukurydzy, a także przy sporządzaniu kiszonki. 2.10.1984r. wychowawca klasy zorganizował wycieczkę w Bieszczady
pod opieką Mariana Stója, Anny Mazurczak i Haliny Wnęk. Wszyscy podziwiali piękno
przyrody, wzięli udział w grzybobraniu, a po drodze spotkali stada owiec.
Jak co roku, w okresie 17-29 września 1984 roku miała miejsce praktyka zawodowa
jesienna. Poza kilkoma uczniami, którzy odbywali praktykę w gospodarstwach rodziców
wszyscy wyjechali na praktykę do Państwowego zakładu Hodowli Zarodowej w Zawadzie.
Zakres prac był bardzo zróżnicowany: od pasienia owiec i zbioru owoców w sadzie przez
dezynfekcję obory, sprzątanie magazynów, workowanie owsa i śruty aż do prac porządkowych w gorzelni oraz zbierania ziemniaków i ogławiania buraków. Były więc to prace
zarówno typowo polowe jak i prace na terenie gospodarstwa.
W dniach 24-27 kwietnia 1985 roku klasa wyjechała autobusem szkolnym na kolejną wycieczkę turystyczno-krajoznawczą do Krakowa i Oświęcimia. W pierwszym dniu
uczniowie zwiedzili piękne zabytkowe miasto Kraków: Wawel, dzwon Zygmunta, ogród
botaniczny i zoologiczny. W następnym dniu natomiast obóz koncentracyjny w Oświęcimiu.
26 czerwca 1985 roku nagle i niespodziewanie cała klasa wyjechała na praktykę
wakacyjną w szczecińskie. Uczniowie byli tym rozczarowani, bo w pierwszej wersi mieli
wyjechać na praktykę zagraniczną do NRD. Pracowali w Kombinacie Państwowych Gospodarstw Ogrodniczych w Szczecinie, Oddział w Przecławiu, tj. 8 km za Szczecinem.
Mieszkali w hotelu robotniczym. Ciężko pracowali przy pomidorach i kwiatach przez 7
godzin w temperaturze około 40OC. Ze strony szkoły opiekę nad uczniami sprawowały:
Jadwiga Kobak i Krystyna Rak. Przy okazji zorganizowano wycieczki do Świnoujścia,
Międzyzdrojów oraz Szczecina.
Ostatnia praktyka zawodowa jesienna w klasie V została zrealizowana w dniach 28
września - 10 października 1985 roku w Starym Polu, woj. elbląskie. W tym czasie praktykę zawodową realizowali też uczniowie klasy II Zasadniczej Szkoły Zawodowej i opiekę
nad nimi sprawował Jerzy Słupek. Młodzież pracowała przy zbiorze ziemniaków i buraków cukrowych. Przy okazji zostały zorganizowane wycieczki do Gdyni, Gdańska i na
Hel.
7 grudnia 1985 roku odbyła się wycieczka do Krakowa – do teatru na spektakl „Śpiew
Słowika”. Dnia 14 kwietnia 1986 roku ks. Mieczysław Marszałek zorganizował pielgrzymkę do Częstochowy, na którą pojechała cała V klasa wraz z klasą III TR-3. Brały one
udział w Mszy Świętej i Drodze Krzyżowej.
99
Tabela 13
Zestawienie uczniów Technikum Rolniczego (Technikum Zawodowego) 5-letniego
zawodzie technik rolnik, specjalność uprawa roślin i hodowla zwierząt w latach
1990-2004
Ucz. Uczniow. Spraw. Uczniowie wg Uczniowie wg
płci
miejsca zam.
Lata
funkcjoroz- kończący szkoły
Lp now. szkoły pocz.
Wychowawcy
gmina
inne
naukę
%
dziew. chłop. Brzostek gminy
naukę
1. 1990-1995
33
27
82
20
7
14
13 Jadwiga Krajewska
2. 1991-1996
26
21
81
11
10
12
9 Dorota Lignar
3. 1992-1997
28
24
86
7
17
10
14 Jan Skórski
4. 1993-1998
28
23
82
14
9
9
14 Grzegorz Grzesiakowski
5. 1994-1999
27
18
67
7
11
5
13 Anna Hudyma
6. 1995-2000
31
31
100
9
22
13
18 Marian Pasisz
7. 1996-2001
29
27
93
10
17
16
11 Tadeusz Stokłosa
8. 1997-2002
30
28
93
28
13
15 Krystyna Rak
9. 1998-2003
29
25
86
5
20
11
14 Grzegorz Grzesiakowski
10 1999-2004
32
28
84
10
18
17
11 Jan Zastawny
Ogółem
293
252
86
93
159
120
132
W latach 1990-1999 do technikum 5-letniego zgłosiło się 293 uczniów i ukończyło je
252. Sprawność szkoły wyniosła 86%. Wskaźnik ukończenia klasy V w poszczególnych
klasach był różny; najsłabiej wypadli uczniowie, którzy kontynuowali naukę w latach
1994-1999, wyniósł on bowiem 67%. Najlepiej spisali się uczniowie w latach 1995-2000,
gdyż wszyscy ukończyli naukę. W pozostałych latach ten wskaźnik procentowy oscylował
w granicach 83 – 93.
Porównując stosunek chłopców do dziewcząt, można zauważyć znacząca przewagę tych
pierwszych w stosunku do dziewcząt. Chłopców było 159, a dziewcząt 93. Ta proporcja była
korzystna ze względu na to, że większość chłopców zawsze podejmowała bezpośrednio czy
pośrednio pracę w rolnictwie.
Oprócz osiągnięć w dziedzinie kształcenia praktycznego uczniów technikum, na
szczególną uwagę zasługuje grupa sportowców – strzelców. Uczniowie Małgorzata Samborska, Krzysztof
Kolbusz i Krzysztof Niemiec reprezentowali Zespół
Szkół w zawodach
sportów obronnych
orga n i z owa nych
przez Ligę Obrony
Kraju oraz Ludowe Zespoły Sportowe, przechodząc
zwycięsko
przez
wszystkie szczeble
eliminacji – dochodząc do ogólnopolskich. Te osiągnięcia
możliwe
były dzięki usilnej
pracy uczniów i
opiekuna MariaDrużyna osiagająca sukcesy na zawodach „ Sprawni jak żołniena Pasisza. W
rze pod opieką Mariana Pasisza
roku szkolnym
100
1993/1994 został w Zespole Szkół im. Jana
Pawła II wdrożony szerokoprofilowy program 5-letniego technikum ze specjalizacją
marketing produktów rolnych. W tym czasie propagowany był trend odchodzenia z
kształcenia z zakresu wąskiej specjalizacji
na rzecz kształcenia szerokoprofilowego. W
programie tego technikum było realizowane gospodarstwo domowe dla dziewcząt i
mechanizacja rolnictwa dla chłopców. Jako
przedmiot specjalizacyjny ze względu na zapotrzebowanie ze strony rynku pracy został
wprowadzony marketing produktów rolnych. W rolnictwie i gospodarce żywnościowej chodziło nie tylko o wyprodukowanie
produktu rolnego, ale także o jego zbycie po
cenie korzystnej dla producenta żywności.
W ramach kształcenie zawodowego w
zawodzie 5-letniego technikum szerokoprofilowanego obejmującego zawodowe przedmioty teoretyczne, zajęcia praktyczne, praktykę zawodową, naukę jazdy ciągnikiem
oraz naukę obsługi maszyn rolniczych,
uczeń zdobywał wiedzę i umiejętności zawodowe związane z prowadzeniem produkcji rolniczej, funkcjonowaniem nowoczesnego gospodarstwa czy przedsiębiorstwa
Dyplom Krzysztofa Kolbusza
rolnego w warunkach gospodarki rynkowej,
dostosowanego do uregulowań obowiązujących w Unii Europejskiej. Absolwent mógł podjąć własną działalność produkcyjną czy pracę w gospodarstwach lub przedsiębiorstwach
związanych z agrobiznesem jak również kontynuować naukę.
Należy jeszcze dodać, że przedmiot specjalizacyjny marketing produktów rolnych był
wyjściem naprzeciw wyzwaniom nowej rzeczywistości w zakresie miejsca pracy oraz nową
– o czym potem będzie jeszcze mowa - dziedziną wiedzy w szkołach rolniczych i gospodarki
żywnościowej. Na tym przedmiocie nauczyciel musiał wpajać uczniom zasadę bycia aktywnym zarówno jako kupujący i jako obserwator, a zarazem przekonać ich, że marketing
to nie tylko reklama i działanie mające podnieść sprzedaż, ale podejmowanie skutecznych
działań na rzecz wejścia na rynek i dostosowania ofert do zgłaszanych potrzeb.
Ostatni absolwenci 5-letniego Technikum Rolniczego opuścili mury szkoły w roku
szkolnym 2003/2004. Tak zakończyła się historia Technikum Rolniczego (Zawodowego) 5letniego, które funkcjonowało w latach 1979-2004. W ciągu tego czasu 22 razy absolwenci
wyszli w świat. Reasumując przebieg kształcenia w tym typie szkoły zauważamy, że naukę
w nim podjęło 625 uczniów, a zakończyło ich 519. Sprawność tej szkoły wynosiła 83%.
Należy jeszcze dodać, że w roku szkolnym 2005/2006 zostało powołane zreformowane
4-letnie technikum w zawodzie technik rolnik.
6. Zasadnicza Szkoła Mechanizacji Rolnictwa
(Zasadnicza Szkoła Zawodowa w zawodzie mechanik operator
pojazdów i maszyn rolniczych)
Ze względu na zapotrzebowanie kółek rolniczych w gminie, jak i w samym Brzostku
na wykwalifikowanych mechanizatorów rolnictwa została powołana z dniem 1 września
1976 roku Zasadnicza Szkoła Mechanizacji Rolnictwa. Przyjmowano do niej chłopców, absolwentów szkoły podstawowej. Bazą kształcącą w kierunku praktycznym była miejscowa
Spółdzielnia Kółek Rolniczych z bazą maszyn i warsztatów mechanicznych.
101
Początkowo była to szkoła kształcąca w specjalności rolnik mechanizator. Uczono
m.in. takiego przedmiotu jak podstawy rolnictwa. Młodzież poznawała dzięki niemu podstawy produkcji roślinnej i produkcji zwierzęcej w stopniu wystarczającym dla rolnika
mechanizatora. Po wprowadzeniu Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie mechanik
operator pojazdów i maszyn rolniczych przedmiot podstawy produkcji rolniczej przestał
być prowadzony, a elementy wiedzy z produkcji roślinnej i zwierzęcej wkomponowane zostały w przedmiot maszyny rolnicze.
W ciągu cyklu kształcenia 2-letniego, a następnie 3-letniego uczono następujących
przedmiotów zawodowych: podstaw techniki, maszyn rolniczych, pojazdów rolniczych,
przepisów ruchu drogowego, przedsiębiorstwa w gospodarce rynkowej, przedmiotu specjalizacyjnego i praktycznej nauki zawodu.
Podstawy techniki to jeden z podstawowych przedmiotów nauczanych w zawodzie
mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych. Jego treści programowe korelowały z
pozostałymi przedmiotami kształcenia zawodowego i obejmowały cztery działy: elementy
rysunku zawodowego, materiałoznawstwo, części maszyn i maszynoznawstwo ogólne.
Zakres i treści programu tego przedmiotu wymagały stosowania różnorodnych metod nauczania. Elastycznie musiały być dobierane różnorodne metody nauczania tak,
aby uzyskać twórczą aktywność gwarantującą wysoki poziom wiadomości i umiejętności
uczniów. W tym celu konieczne było wsparcie procesu dydaktycznego trafnie dobranymi
pomocami w postaci części maszyn i narzędzi, modeli, tablic, rysunków technicznych,
szkiców instrukcji, foliogramów i filmów dydaktycznych.
Treści nauczania przedmiotu maszyny rolnicze powiązane były ściśle z zajęciami
praktycznymi tego przedmiotu. Pomiędzy nauczycielami teorii i zajęć praktycznych istniała ścisła współpraca dla osiągnięcia wspólnego celu i łączenia teorii z praktyką. Lekcje
rozpoczęto od zapoznania uczniów z zakresem materiału oraz przedstawienia rysu historycznego mechanizacji rolnictwa.
W przedmiocie występowały elementy wiedzy z zakresu podstaw rolnictwa. Należało
więc rozpoczynać poszczególne działy programowe od zapoznania uczniów ze sposobem
wykonywania poszczególnych zabiegów i ich znaczenia dla wzrostu i rozwoju roślin. Ze
znajomości zabiegów wynikały bowiem wymagania agrotechniczne stawiane maszynom.
Treści nauczania w poszczególnych działach obejmowały dużą różnorodność typów i
modeli konstrukcyjnych. Należało przy realizacji tego programu uwzględnić typowe narzędzia, maszyny i urządzenia i omówić ich budowę, działanie, obsługę i regulację. Formy i
metody pracy musiały być dostosowane do typu szkoły i poziomu intelektualnego uczniów.
Zawód, którego uczniowie się uczyli miał charakter usługowy. Dlatego ważne było uświadomienie im znaczenia jakości wykonywanych prac oraz właściwego stosunku do klienta.
Przedmiot pojazdy rolnicze wraz z podstawami techniki i maszynami rolniczymi stanowił integralną część przygotowania zawodowego mechanika operatora pojazdów i maszyn rolniczych. Określony w programie przedmiotu zakres wiadomości i umiejętności
zawodowych wymagał w trakcie realizacji nowocześnie i dobrze wyposażonej pracowni
przedmiotowej, stanowisk kontrolno-pomiarowych i diagnostycznych.
Proces dydaktyczny musiał być wspierany naturalnymi okazami części, zespołami i
urządzeniami stosowanymi w budowie i diagnostyce zarówno samochodów jak i ciągników, schematami, rysunkami i instrukcjami.
Przepisy ruchu drogowego były realizowane na 34 lekcjach, w czasie których omawiano 3 działy: zasady ruchu drogowego, technikę kierowania oraz obsługę pojazdu i przedlekarską pomoc ofiarom wypadków drogowych. Realizując przedmiot wpajano uczniom
znaczenie dyscypliny zawodowej kierowcy, przestrzegania zasad bezpieczeństwa ruchu
drogowego, kultury jazdy, ograniczonego zaufania oraz kultury technicznej jako czynnika
ogólnego bezpieczeństwa. Uświadamiano im aspekty fizjologiczne i psychiczne wykonywanego zawodu kierowcy oraz konieczność ciągłego doskonalenia zawodowego.
Przedmiot przedsiębiorstwo w gospodarce rynkowej miał charakter interdyscyplinarny, łączył problematykę z wielu dyscyplin (zagadnienia ekonomiczne, prawne i społeczne).
Jego podstawowym zadaniem było umożliwienie uczniom nabycia umiejętności niezbędnych do wykonywania zawodu, a także do podejmowania działalności gospodarczej w
agrobiznesie.
W nauczaniu tego przedmiotu należało stosować metody aktywizujące (metodę przy-
102
padków, burzę mózgów, metody symulujące, a zwłaszcza metody problemowe, pogadankę,
dyskusję oraz pracę z tekstem źródłowym). Zalecaną formą nauczania były ćwiczenia oraz
wycieczki do różnych firm oraz urzędów obsługujących agrobiznes.
Kształcenie umiejętności praktycznych stanowiło najważniejszą część procesu kształcenia zawodowego i mogło mieć decydujący wpływ na losy zawodowe absolwentów. Szybki
rozwój techniki, gospodarka rynkowa i wymagania pracodawcy powodowały, że programy
nauczania musiały dawać możliwość szybkiego i elastycznego reagowania na potrzeby
rynku pracy, przeciwdziałać bezrobociu i ułatwiać przekwalifikowanie.
Podstawową bazą w nabywaniu kluczowych umiejętności zawodowych na zajęciach
praktycznych powinny być nowocześnie wyposażone z odpowiednią liczbą stanowisk
warsztaty szkolne.
W wyniku realizacji programu nauki jazdy ciągnikiem rolniczym i samochodem uczniowie nabywali umiejętności potrzebne do ubiegania się o prawo jazdy kategorii „B” i „T”.
W trakcie nauki jazdy i pracy kombajnem zbożowym uczeń powinien zdobywać umiejętności wymagane do zrobienia prawa jazdy i otrzymania uprawnienia operatora kombajnów zbożowych. W tym celu szkoła mogła organizować specjalistyczne kursy dające
możliwość dodatkowych uprawnień.
Tabela 14
Zestawienie uczniów Zasadniczej Szkoły Mechanizacji Rolnictwa (Zasadniczej
Szkoły Zawodowej) zawodzie rolnik mechanizator w latach 1976-1987
Uczniowie wg
Ucz. Uczniow. Spraw.
gmin
Lata
funkcjoLp now. szkoły rozpocz. kończący szkoły
Gmina
Inne
naukę naukę
%
Brzostek gminy
1. 1976-1978
33
29
87
24
5
2. 1977-1979
35
24
75
11
13
3. 1978-1980
39
32
82
24
8
4. 1979-1981
36
28
77
9
19
5. 1980-1982 „a”
30
20
67
10
10
6. 1980-1982 „b”
29
22
75
16
6
7. 1981-1983
33
28
84
14
14
8. 1982-1985
24
18
75
8
10
9. 1983-1986
24
16
67
6
8
10 1984-1987
20
14
70
8
6
Ogółem
270
211
78
113
98
Wychowawcy
Jadwiga Kobak, Marian Pasisz
Jerzy Bonarek
Marek Trzeciak
Marian Pasisz, Lucyna Kuczek
Stanisław Synowiecki
Edward Stanisz, Jerzy Bonarek
Marian Pasisz
Ryszard Sieńkowski
Stanisław Synowiecki
Jerzy Słupek
Zasadnicza Szkoła Mechanizacji Rolnictwa w zawodzie rolnik mechanizator, a później
Zasadnicza Szkoła Zawodowa w zawodzie mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych cieszyła się dość dużym zainteresowaniem w Brzostku i okolicznych miejscowościach. W roku szkolnym 1979/1980 został dokonany nabór do dwóch oddziałów i łącznie
zgłosiło się do niej 66 uczniów.
Jak z powyższej tabeli wynika w latach 1976-1984 naukę w tej szkole rozpoczęło 270
uczniów, a ukończyło 211. Sprawność tej szkoły wyniosła 78%. Należy dodać, że znaczna
część absolwentów Zasadniczej Szkoły Mechanizacji Rolnictwa kontynuowała naukę w
3-letnim Technikum Rolniczym stacjonarnym lub zaocznym. Największy odpad uczniów
zaznaczył się w latach 1980-1982 i 1983-1986, kiedy sprawność szkoły wyniosła 67%. Najlepiej uczniowie wypadli pod względem nauki w pierwszych latach powstania tej szkoły, tj.
w latach 1976-978. Sprawność szkoły wyniosła wówczas 87%.
W pierwszym roku istnienia szkoły uczniowie pochodzili głównie z gminy Brzostek. Na
33 uczniów klasy pierwszej 24 pochodziło z Brzostka i okolic, a jedynie 5 z gmin ościennych. Może ten fakt wynikał z tego, że na terenie Brzostka działała prężnie Spółdzielnia
Kółek Rolniczych, która obok podstawowej działalności prowadziła produkcję narzędzi i
maszyn rolniczych.
103
Tabela 15
Zestawienie uczniów Zasadniczej Szkoły Zawodowej zawodzie mechanik operator
pojazdów i maszyn rolniczych w latach 1985-1995
Ucz. Uczniow. Spraw. Uczniowie wg gmin
Lp Lata funkcjonow.
rozpocz. kończący szkoły Gmina
Inne
szkoły
naukę
naukę
%
Brzostek
gminy
1.
1985-1988
33
28
85
13
15
2.
1986-1989
29
27
93
14
13
3.
1987-1990
28
22
79
13
9
1987-1990
(mon4.
11
7
64
4
3
ter ins.)
5.
1988-1991
25
22
88
12
10
6.
1989-1992
32
30
94
18
12
7.
1990-1993
33
31
94
4
27
8.
1991-1994 „a”
35
33
94
13
20
9.
1991-1994 „b”
31
26
84
2
14
10. 1992-1995 „a”
26
22
85
6
16
11. 1992-1995 „b”
23
21
91
10
11
Ogółem
296
269
91
119
150
Wychowawcy
Marian Pasisz
Ryszard Sieńkowski
Jan Zastawny
Stanisław Synowiecki
Marian Pasisz
Tadeusz Stokłosa
Ryszard Sieńkowski
Marian Pasisz
Józef Wadas
Jerzy Słupek
Jerzy Bonarek
W tym zestawieniu uwzględniono również Zasadniczą Szkołę Zawodową w zawodzie
monter instalator, która funkcjonowała niezależnie od Zasadniczej Szkoły Zawodowej w
zawodzie mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych tylko przez jeden cykl kształcenia, tj. w latach 1987-1990. W roku szkolnym 1987/1988 w tym typie szkoły rozpoczęło
naukę 11 uczniów, a ukończyło zaledwie 7. W związku z tym zawieszono jego działalność.
Należy także dodać, że w latach 1991-1995 w Zasadniczej Szkole Zawodowej w zawodzie mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych funkcjonowały dwa oddziały klasy:
„a” i „b”.
Łącznie w latach 1985-1992 przyjęto do klas zasadniczych 296 uczniów, z czego 269
ukończyło pomyślnie szkołę. W ciągu 11 lat zrezygnowało lub odpadło 29 uczniów i wskaźnik procentowy wynosił 91. W poszczególnych latach różnie on wyglądał. Najkorzystniejszy był w latach 1989-1994 i wyniósł 94%. Słabszy wynik można zauważyć w latach 19871990 zarówno w Zasadniczej Szkole Zawodowej w zawodzie mechanik operator pojazdów i
maszyn rolniczych jak także w zawodzie monter instalator. W pierwszym przypadku wyniósł 78%, a w drugim zaledwie 64%. Jeżeli chodzi o podział uczniów według zamieszkania proporcje były dość wyrównane, tzn. z terenu gminy Brzostek pochodziło 118 uczniów,
a z pozostałych 150.
Tabela 16
Zestawienie uczniów Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie mechanik operator
pojazdów i maszyn rolniczych w latach 1993-2006
Lp
1.
2.
3.
4.
5.
6.
Ucz. Uczniow. Spraw. Uczniowie wg gmin
Lata funkcjo- rozpocz.
kończący szkoły
Gmina
Inne
now. szkoły
naukę naukę
%
Brzostek
gminy
1993-1996 „a”
27
22
84
10
12
1993-1996 „b”
25
22
88
3
19
1994-1997 „a”
34
26
76
19
7
1994-1997 „b”
36
30
83
21
9
1995-1998 „a”
30
29
97
9
20
1995-1998 „b”
25
20
80
12
8
Wychowawcy
Jan Zastawny
Mariusz Pochroń
Anna Fundakowska
J. Zastawny, B. Stelmach
Janina Słupek
Jerzy Słupek
104
7. 1996-1999 „a”
8. 1996-1999 „b”
9.
1997-2000
10
1998-2001
11.
1999-2002
12.
2000-2003
13.
2002-2005
14.
2003-2006
15.
2004-2007
Ogółem
32
28
38
34
36
40
28
33
34
480
24
22
33
33
30
36
24
24
24
399
75
79
87
97
83
90
86
72
71
83
14
9
12
14
20
17
13
11
13
197
10
13
21
19
10
19
11
13
11
202
Jan Zastawny
Mariusz Pochroń
Józef Wadas
Janina Słupek
Bogdan Stelmach
Józef Wadas
Paweł Machaj
Marek Drechsler
Bogdan Stelmach
W roku szkolnym 2000/2001 nie było naboru do klasy pierwszej z uwagi na wprowadzoną reformę strukturalną (nie było absolwentów wprowadzonego gimnazjum). Młodzież
zawsze była zainteresowana Zasadniczą Szkołą Zawodową w zawodzie mechanik operator
pojazdów i maszyn rolniczych, a może o tym świadczyć fakt, że przez wiele lat tworzono po
dwa równoległe oddziały.
W latach 1993-2004 przyjęto do klas pierwszych 480 uczniów. Spośród nich szkołę
ukończyło 399. W ciągu 11 lat zrezygnowało lub odpadło 81 osób i wskaźnik procentowy
sprawności tej szkoły wyniósł 83. Najlepiej ten typ szkoły wypadł w latach 1995-1998 i
1998-2001, kiedy wskaźnik procentowy sprawności wynosił 97.
Uczniowie pochodzili zarówno z gminy Brzostek, jak także z gmin sąsiednich. Pierwszych było 219, a drugich 211. Z tego porównania wynika, że ten zawód cieszył się takim
samym zainteresowaniem zarówno na terenie gminy Brzostek, jak i w sąsiednich gminach.
Zajęcia praktyczne grupowe w pierwszych latach istnienia były organizowane w Spółdzielni Kółek Rolniczych w Brzostku pod nadzorem mechaników. Po zakupieniu pawilonu
typu „Namysłów” zaczęto tworzyć własne pracownie, w których realizowane były zajęcia
praktyczne. Prowadzili je odpowiednio przygotowani nauczyciele. Z kolei po oddaniu do
użytku nowo wybudowanych „warsztatów szkolnych’’ praktyczna nauka zawodu realizo-
Uczniowie klasy I i III Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych podczas „Sprzątnie Świata 2007r.” pod opieką
Iwony Czołki i Pawła Kasprzyka
105
wana była na miejscu.
W roku szkolnym 1999/2000 naukę w klasie I rozpoczęło pod opieką wychowawcy
Bogdana Stelmacha 36 uczniów. Integrację klasy rozpoczął on od zorganizowania ogniska
klasowego w dniu 14 września 1999 roku. W pierwszych dniach września zostały wybrane
struktury klasowe: Samorząd Klasowy w składzie: Grzegorz Szukała, Krzysztof Papciak,
Bogdan Barys, Szymon Woźny oraz Rada Rodziców, do której weszła Maria Czyż i Zofia
Czerny.
Uczniowie klasy I brali udział w akademiach szkolnych m.in. z okazji: pierwszej rocznicy nadania szkole imienia Jana Pawła II, Dnia Komisji Edukacji Narodowej, Święta Odzyskania Niepodległości i Konstytucji 3-Maja. Te uroczystości o podniosłym charakterze
miały na celu związać emocjonalnie ucznia ze szkołą, a także kształcić postawy patriotyczne.
Ponadto uczniowie brali udział w wigilii klasowej oraz w Turnieju Klas zorganizowanym z okazji pierwszego dnia wiosny, czynnie włączyli się do konkursu zorganizowanego
przez szkołę oraz rozegrali z okazji Dnia Dziecka turniej piłki nożnej.
W klasie II do ważniejszych wydarzeń należy zaliczyć udział uczniów w konkursie
szkolnym „Najlepszy uczeń w zawodzie mechanizator rolnictwa”. Uczniowie w ciągu roku
szkolnego systematycznie przygotowywali się do niego pod okiem nauczycieli przedmiotów
zawodowych i praktycznej nauki zawodu zarówno pod względem teoretycznym, jak i praktycznym. Finał został rozegrany w dniu 11 maja 2000 roku. W dniu 5 września wychowawca klasy zorganizował ognisko klasowe, które poświęcone było kształtowaniu właściwych
relacji uczniów do siebie i do szkoły.
Ponadto uczniowie brali udział w Święcie Patrona Szkoły, w akademii z okazji Dnia
Edukacji Narodowej, 82. rocznicy odzyskania niepodległości, Konstytucji 3. Maja i w pożegnaniu klas maturalnych.
Tradycyjnie na początku roku szkolnego w klasie III uczniowie zorganizowali ognisko
klasowe. Ponadto w dniu 6 października 2001 roku pod opieką wychowawcy klasowego
wzięli udział w rajdzie rowerowym na górę Chełm.
Praca wychowawcza w tej klasie była ukierunkowana na przygotowanie uczniów do
egzaminu na prawo jazdy kategorii „B” i „T” oraz na egzamin potwierdzający kwalifikacje
zawodowe. Klasę trzecia ukończyło 30 uczniów.
7. Zaoczne Technikum Rolnicze (Zaoczne Technikum Zawodowe
w zawodzie technik rolnik)
Ze względu na znaczną liczbę absolwentów zasadniczych szkół rolniczych z lat ubiegłych prowadzących własne gospodarstwa, pracujących z rodzicami na gospodarstwie,
ewentualnie zatrudnionych w zakładach pracy o charakterze rolniczym, wynikła konieczność zorganizowania od 1 września1976 roku 3-letniego Zaocznego Technikum Rolniczego.
Do tego technikum przyjmowane były osoby zamierzające zdobyć średnie wykształcenie i podnieść swoje kwalifikacje zdobyte w zasadniczej szkole rolniczej lub w zasadniczej
szkole zawodów pokrewnych oraz w pozaszkolnych formach oświaty rolniczej (przysposobienie rolnicze, kursy kwalifikacyjne) pracujące w gospodarstwach indywidualnych bądź
też zatrudnione bezpośrednio w produkcji w państwowych lub spółdzielczych przedsiębiorstwach rolnych oraz instytucjach i przedsiębiorstwach obsługujących rolnictwo.
Kandydaci-absolwenci PR, kursów kwalifikacyjnych oraz zasadniczych szkół z dłuższą przerwą w nauce (np. Szkoły Przysposobienia Rolniczego), przyjmowani byli na semestr wstępny, podczas którego mogli uzupełnić swoje wiadomości z języka polskiego i
matematyki w zakresie obowiązującym w szkołach zasadniczych, zapoznać się z podstawami samokształcenia oraz uzupełnić wiadomości z chemii, fizyki lub z przedmiotów zawodowych.
Słuchacze rozpoczynający naukę w technikum zaocznym byli ludźmi dorosłymi, pracującymi zawodowo i posiadającymi pewien zasób wiedzy i umiejętności zawodowych, charakteryzowali się określonymi podstawami zawodowymi i społecznymi, byli zróżnicowani
106
pod względem doświadczenia i przygotowania zawodowego, poziomu oraz możliwości intelektualnych.
Swoistą i istotną cechą Zaocznego Technikum Rolniczego było łączenie w całość w
procesie działania dydaktycznego nauczania i uczenia się działalności produkcyjnej z wykonywaną pracą zawodową.
W pracy ze słuchaczami techników zaocznych przewidywało się konsultacje, w czasie
których szczególny nacisk kładziono na aktywność słuchaczy. Służyły one wyjaśnianiu,
pogłębianiu i korygowaniu wiadomości zdobytych podczas ich samokształcenia.
Proces kształcenia ogólnego realizowany był przez nauczanie:
-języka polskiego, języka obcego, historii, propedeutyki nauki o społeczeństwie –
przedmiotów, które przygotowywały słuchaczy do aktywnego udziału w tworzeniu i
korzystaniu z dóbr kultury oraz wzbogacały ich wiedzę humanistyczną
-matematyki i fizyki umożliwiających słuchaczom zrozumienie podstaw współczesnej
techniki oraz kształtowanie umiejętności logicznego myślenia.
Kształcenie zawodowe realizowane było przez nauczanie przedmiotów ogólnozawodowych – chemii i biologii. Treści tych przedmiotów stanowiły niezbędną podbudowę biologiczną dla specjalistycznych przedmiotów zawodowych. Do nich należały: produkcja roślinna, produkcja zwierzęca, mechanizacja rolnictwa, ekonomika, organizacja rolnictwa i
doradztwo rolnicze.
Na proces dydaktyczno-wychowawczy w technikum zaocznym składały się:
-lekcje i ćwiczenia, których liczbę i treść określały plany i programy nauczania
-prace kontrolne, egzaminy semestralne, egzaminy przedmiotowe, egzaminy z przygotowania zawodowego
-korzystanie z lekcji telewizyjnych szczególnie, jeśli tematyka lekcji w szkole korelowała z tematyką lekcji telewizyjnych, jednakże nie stanowiło to niezbędnego elementu w
procesie kształcenia
-podręczniki do przedmiotów zawodowych zawierające zasób wiadomości odpowiadający potrzebom wykształcenia na poziomie średnim
Zdobycie czasu na gruntowne przepracowanie zadanego materiału, zrozumienie go
i zapamiętanie, było dla słuchaczy wielkim problemem, podobnie jak czynna postawa w
czasie zjazdów szkoleniowych i zdawanie egzaminów. Wśród słuchaczy Zaocznego Technikum Rolniczego powstałego w roku szkolnym 1976 często można było dostrzec ludzi
inteligentnych, dobrych praktyków, którzy mimo braku formalnych kwalifikacji wysunęli
się na stanowiska kierownicze i uzyskiwali bardzo pozytywne wyniki w pracy zawodowej.
Najliczniejsza jednak była grupa ludzi o przeciętnych zdolnościach i wreszcie mało zdolnych, którzy zazwyczaj nie byli w stanie w określonych terminach przyswoić odpowiednich
partii materiału.
Wśród bardzo zdolnych i mniej uzdolnionych byli słuchacze pracowici, pilni i systematyczni oraz tacy, którzy żadnej z tych zalet nie posiadali. W procesie samokształcenia nie
daliby rady, gdyby z pomocą nie przyszedł im nauczyciel. Ci, którzy brak zdolności uzupełniali pracowitością i starannością przystąpili i zdali egzamin dojrzałości z wynikiem
pozytywnym.
Można było zaobserwować w pierwszym roku funkcjonowania technikum zaocznego, że słuchacze nie umieli organizować własnej pracy, nie mogli nadążyć z przyswojeniem sobie wiadomości i z terminowym opracowywaniem zadań kontrolnych. Gubili się w
przerabianym materiale i mogliby się w tej sytuacji łatwo zniechęcić, gdyby nauczyciel od
pierwszych dni pobytu w szkole nie pomógł im zorganizować samokształcenia.
Tak się złożyło, że w latach 1976-1979 pełniłem w tym pierwszym semestrze Technikum Rolniczego funkcję opiekuna – wychowawcy. Wyraźnie u tych słuchaczy można było
zauważyć problem ze skupieniem uwagi i zapamiętywaniem. By mogli tę trudność przezwyciężyć, nauczyciele prowadzący zajęcia w ramach tzw. zjazdów szkoleniowych musieli
aktywizować ich uwagę i zachęcać do korzystania z podręczników, które były opracowywane do tego typu szkoły. Z reguły podawały one materiał w sposób jasny, zwięzły zrozumiały
i łatwy do przyswojenia.
Słuchacze byli często nieśmiali i nie wierzyli we własne siły, co się wyraźnie dawało
zauważyć przy prowadzeniu zajęć metodą dyskusyjną i w czasie egzaminów. Byli także i
tacy, którzy byli bardzo pewni siebie. Przychodząc do szkoły twierdzili, że wszystko umieją
107
i z wynikiem pozytywnym ukończą szkołę i zdadzą egzamin dojrzałości.
Jedni mieli ambicje wygórowane, inni kompleks niższości. Szkoda, że nie wszyscy posiadali silną wolę, wytrwałość i upór w przezwyciężaniu trudności, które w największym
stopniu warunkowały ukończenie szkoły w procesie pracy samokształceniowej. Niestety
zarówno w pierwszym jak i w następnym semestrze słuchacze często rezygnowali z nauki.
W związku z tym zarówno opiekunowie – wychowawcy, jak i pozostali nauczyciele musieli, poprzez określanie z góry obowiązków uczniów, sporządzenie wspólnie z nimi planu
pracy i konsekwentne egzekwowanie go, stosowanie odpowiednich metod nauczania, prowadzenie konsultacji i sprawiedliwą ocenę motywować ich do pracy.
Słuchacz zaocznego technikum różnił się wyraźnie od ucznia technikum młodzieżowego. Nauczyciel, chcąc w pełni realizować z nim obowiązujący program nauczania,
musiał tę różnicę dostrzec i dostosować do jego poziomu i możliwości pewne poczynania
pedagogiczne i metody pracy.
Szybkie tempo pracy w czasie zajęć szkolnych wymagało od nauczyciela dużego zmysłu organizacyjnego. W ciągu 2 lub 3 godzin musiał on sprawdzić stopień opanowania
materiału przez słuchaczy, wyjaśnić nowy materiał i wskazać sposób samodzielnego opracowania go. Zmysł organizacyjny nauczyciela był wreszcie koniecznym warunkiem sprawnego zorganizowania przez niego egzaminów.
Celem skupienia uwagi słuchaczy często skierowanej na sprawy zakładu pracy i domu,
zajęcia lekcyjne musiały być prowadzone dynamicznie, z dużą prostotą i obrazowością
w wyjaśnianiu omawianych tematów. Nie należało przy tym zapominać o wykorzystaniu
rysunków i tablic, a także o wprowadzaniu aktualnych zagadnień z codziennego życia i
pracy zawodowej.
Praca nauczyciela w szkole zaocznej była trudna, wymagała wielkiego wysiłku umysłowego przy bardzo zróżnicowanym poziomie uczniów, przy różnych ich właściwościach
psychologicznych i różnym stosunku do nauki.
Słuchacze sem. VI Zaocznego Technikum Rolniczego 3-letniego - 1982r.
z wychowacą S. Synowieckim i nauczycielami: M. Śnieżek-Strzępek, H. Nowak, H.
Wnęk i M. Pasiszem
108
Tabela 17
Zestawienie słuchaczy Zaocznego Technikum Rolniczego w latach 1976-1985
Słu- Słu- Spraw- Słuchacze Słuchacze w/g
Lata funk- chacze
wg płci zamieszkania
Lp. cjonowania roz- chacze
ność
Opiekun wychowawca
koń- szkoły
gm.
inne
szkoły
męż.
kob.
pocz. czący
Brzostek gm.
1 1976-1979
74
44
59
12 32
31
13 Marian Szarek
2 1977-1980
65
30
46
11 19
16
14 Marek Trzeciak, Halina Nowak
1978-1981
36
26
72
4
22
15
11 Natalia Utorowicz
3
1978-1981
46
27
59
13 14
18
9 Zofia Moskal
4 1979-1982
61
30
49
11 19
23
7 Stanisław Synowiecki
5 1980-1983
52
24
46
5
19
11
13 Marian Stój
6 1980-1983
53
23
43
9
14
17
6 Halina Nowak (śr.stud.zaw)
7 1981-1984
43
23
53
5
18
13
10 N. Utorowicz, B.Synowiecka
8 1982-1985
34
21
61
8
13
9
12 M. Pasisz, H. Nowak
Ogółem
464 248
53
78 170
153
95
W roku szkolnym 1976/1977 zostało powołane 3-letnie Zaoczne Technikum Rolnicze.
Naukę rozpoczęło w nim 74 słuchaczy, a po trzech latach ukończyło 44, czyli 59%. Łącznie
w latach 1979-1985 do Zaocznego Technikum Rolniczego zgłosiło się 464 kandydatów i
po trzech latach nauki ukończyło je 248 słuchaczy, co stanowiło 53% sprawności szkoły.
Najsłabszą sprawność szkoła osiągnęła w latach 1980-1983 - zaledwie 43%. Dotyczyło
to Średniego Studium Zawodowego o charakterze rolniczym. Ten typ szkoły istniał tylko
przez jeden cykl. Funkcjonował on w tym czasie niezależnie od Zaocznego Technikum
Rolniczego.
Analizując powyższą tabelę należy zauważyć, że najlepszą sprawność szkoła osiągnęła
w latach 1978-1981 - 72%. Największy odpad słuchaczy miał miejsce w piątym roku istnienia szkoły. Na 248 absolwentów kobiet było 150, a mężczyzn zaledwie 78. Jeżeli chodzi
o zamieszkanie słuchaczy to znaczna część (153) pochodziła z terenu gminy Brzostek, a z
pozostałych tylko 95.
Tabela 18
Zestawienie słuchaczy Zaocznego Zawodowego Technikum Rolniczego
w latach 1983-2001
Słucha- Słuchacze
Słu- Spraw- cze w/g w/g zamieszLata funk- Słuchacze roz- chacze ność
płci
kania
Lp. cjonowania poczynaOpiekun - wychowawca
koń- szkoły
szkoły
gm.
inne
jący czący
męż. kob. Brzostek gm.
1 1983-1986
39
27
69
11 16
18
9 Anna Mazurczak
2 1985-1988
29
20
65
10 10
10
10 Halina Wnęk
3 1986-1989
48
16
33
4 12
8
8 Tadeusz Niziołek
4 1987-1990
25
20
80
11 9
12
8 Barbara Synowiecka
5 1988-1991
36
19
52
14 5
11
8 Halina Nowak
6 1990-1993
43
28
65
14 14
15
13 Marian Pasisz
7 1991-1994
29
23
79
12 11
13
10 Jan Skórski
8 1992-1995
52
43
82
33 10
24
19 S. Synowiecki, M.Śnieżek-Strzępek
9 1994-1997
38
33
86
27 6
20
13 Marian Pasisz
10 1996–1999
43
37
83
20 17
18
19 Jan Skórski
11 1998–2001
70
44
62
33 11
27
17 Tadeusz Stokłosa
Ogółem
452
310
69 189 121 176 134
109
Powyższa tabela przedstawia zestawienie słuchaczy Zaocznego Technikum Rolniczego w latach 1983-2001. Należy dodać, że przez cztery lata, tj. w roku szkolnym 1984/85,
1989/1990, 1993/1994 i 1997/1998 nie został wykonany nabór.
W latach 1983-2001, tj. w ciągu 11 lat zgłosiło się do niego 452 kandydatów, a ukończyło go 310 osób, co stanowiło 69% sprawności szkoły. Porównując ten okres kształcenia
zaocznego z poprzednim można zauważyć znaczną poprawę. Najniższą sprawność osiągnęli słuchacze, którzy edukację rozpoczęli w roku szkolnym 1986/1987. Po trzech latach
nauki z 48 zostało ich zaledwie 16. Sprawność szkoły wyniosła 33%.
Najlepsze wyniki otrzymali słuchacze, którzy edukację zakończyli w roku szkolnym
1996/1997. W trakcie nauki odpadło tylko 5 uczniów. Sprawność szkoły wyniosła 86%.
Analizując rubrykę tabeli dotyczącą podziału słuchaczy wedłu płci zauważamy, że
proporcje słuchaczy Zaocznego Technikum Rolniczego zawarte w zestawieniu w latach
1983-2001 odwróciły się w porównaniu do zestawienia z lat 1976-1985. Z ostatniej rubryki
wynika, że mężczyźni mieli przewagę nad kobietami (189 : 121). W poprzednim okresie kobiet było 170, a mężczyzn 78. Również była nieznaczna przewaga słuchaczy pochodzących
z gminy Brzostek nad słuchaczami z pozostałych gmin.
W pracy dydaktyczno-wychowawczej w technikach zaocznych prowadzone były konsultacje. W czasie ich trwania szczególnie istotna była aktywność słuchaczy. Konsultacje
służyły wyjaśnianiu, pogłębianiu, systematyzowaniu oraz korygowaniu wiadomości zdobytych podczas samokształcenia.
Prawidłowość przebiegu procesu samokształcenia była jednym z najważniejszych
czynników efektywności procesu dydaktycznego w kształceniu, zwłaszcza zaocznym dorosłych. W zakresie poszczególnych przedmiotów samokształceniem kierował nauczyciel,
który uczył technik pracy umysłowej, sposobów pracy i korzystania z podręcznika oraz
literatury, sporządzania notatek oraz prowadzenia zeszytu przedmiotowego.
Nauczyciel, celem mobilizowania słuchaczy do nauki przeprowadzał z bieżącego materiału nauczania sprawdziany lub odpytywał w atmosferze spokoju i gotowości udzielenia
pomocy dydaktycznej, sprawdzał wykonanie przez nich zadań, wdrażał ich do samokontroli i samooceny.
Kształcenie praktyczne w Zaocznym Technikum Rolniczym sprowadzało się do trzech
podstawowych przedmiotów zawodowych: produkcji roślinnej, produkcji zwierzęcej i mechanizacji rolnictwa. Celem kształcenia praktycznego było opanowanie przez słuchaczy
umiejętności prawidłowego wykonania czynności zawodowych (lub korygowanie ich wykonania), stosowania i sprawdzania zdobytej wiedzy w praktyce i dokonywania obserwacji
żywego organizmu, właściwego wnioskowania i podejmowania decyzji oraz zapoznanie z
przebiegiem procesów technologicznych i z zasadami BHP.
Celem wychowawczym w zaocznym technikum było kształtowanie właściwych postaw
zawodowych, poczucia odpowiedzialności, dokładności, właściwej samooceny oraz gotowości podejmowania i wykonywania obowiązków zawodowych oraz przestrzegania zasad
bezpieczeństwa i higieny pracy.
Kształcenie umiejętności zawodowych odbywało się pod kierunkiem nauczyciela na
zajęciach dydaktycznych w czasie zjazdów bądź poprzez samokształcenie w gospodarstwie
indywidualnym własnym, rodziców lub innym albo w gospodarstwach uspołecznionych i
instytucjach obsługi rolnictwa.
W czasie funkcjonowania tego typu szkoły różnie ten problem był rozwiązywany.
W ostatnich latach były prowadzone zajęcia praktyczne w trakcie trwania zajęć dydaktycznych w szkole.
Końcowy egzamin z praktycznego przygotowania zawodowego zobowiązywał słuchaczy do wykazania się określonymi umiejętnościami zawodowymi.
Reasumując przebieg kształcenia w Zaocznym Technikum Rolniczym w latach 19762001 zauważamy, że naukę rozpoczęło 916 słuchaczy, a ukończyło 558. Wśród nich było
267 mężczyzn i 291 kobiet. Z terenu gminy Brzostek pochodziło 329 słuchaczy, a z pozostałych gmin 229.
W ciągu 19 lat istnienia tej szkoły zrezygnowało lub odpadło 356 osób i wskaźnik procentowy wynosił 60.
110
8. Liceum Zawodowe w zawodzie rolnik specjalizacja wiejskie
gospodarstwo domowe
W roku szkolnym 1990/1991 staraniem dyrekcji, Zespół Szkół Rolniczych powiększył
się o nową szkołę dla dziewcząt – Liceum Zawodowe w zawodzie rolnik o specjalności
wiejskie gospodarstwo domowe. Przyjmowano do niego uczennice po ukończeniu szkoły
podstawowej, które mogły w tej specjalności uzyskać średnie wykształcenie. Należy tu
zaznaczyć, że w województwie tarnowskim jak i sąsiednich nie było w tym czasie tego
typu szkół. Kierunek ten posiadał dwie pracownie gospodarstwa domowego, wyposażone
w najwyższej jakości sprzęt kuchenny oraz jadalnię, która służyła do degustacji przygotowywanych przez uczennice potraw. Profil tej szkoły cieszył się dużym powodzeniem wśród
dziewcząt, które oprócz uzyskania dyplomu dojrzałości zdobywały wiedzę praktyczną bardzo przydatną w dalszym życiu11.
Nauka w Liceum Zawodowym w zawodzie rolnik ze specjalnością wiejskie gospodarstwo domowe trwała 4 lata. Szkolnictwo zawodowe stanowiło ze względu na swoje funkcje
gospodarcze i społeczne specyficzną i niezmiernie ważną część systemu szkolnego, obejmującą znaczny na szczeblu średnim procent uczącej się młodzieży. Zapewniało ono przygotowanie kadr z pełnym i niepełnym średnim wykształceniem zawodowym dla różnych
dziedzin życia społeczno-gospodarczego. Musiało być konsekwentnie modernizowane, dostosowywane do przemian społeczno-politycznych, gospodarczych i kulturalnych w kraju,
do postępu naukowo-technicznego w produkcji, usługach i zarządzaniu oraz do rosnących
aspiracji edukacyjnych młodego pokolenia.
Program Liceum Zawodowego w zawodzie rolnik o specjalizacji wiejskie gospodarstwo
domowe przewidywał przygotowanie ogólnorolnicze umożliwiające prowadzenie indywidualnego gospodarstwa rolniczego lub wykonywanie pracy w produkcji roślinnej i zwierzęcej
w gospodarstwach indywidualnych, spółdzielczych, rolniczych i przedsiębiorstwach rolnych, po odbyciu wstępnego stażu. Ponadto w ramach specjalizacji wiejskie gospodarstwo
domowe przygotowywało uczennice z zakresu żywienia rodziny, urządzania i prowadzenia
wiejskiego gospodarstwa domowego oraz wynajmu kwater i organizowania wyżywienia
wczasowiczów w domach prywatnych.
Proces dydaktyczno-wychowawczy Liceum Zawodowego w zawodzie rolnik, specjalizacja wiejskie gospodarstwo domowe obejmował przedmioty z zakresu kształcenia ogólnego i
przygotowania zawodowego. Kształcenie ogólne stanowiło podbudowę do dalszej nauki, do
podnoszenia kwalifikacji zawodowych, przygotowywało do pracy samokształceniowej oraz
umiejętnego korzystania ze źródeł i środków informacji naukowo-technicznej.
Przygotowanie zawodowe realizowane było przez nauczanie produkcji roślinnej, produkcji zwierzęcej, mechanizacji rolnictwa, ekonomiki i organizacji gospodarstw rolniczych,
przedmiotu specjalizującego oraz bezpieczeństwa i higieny pracy.
Szczególne znaczenie w przygotowaniu zawodowym uczniów Liceum Zawodowego w
zawodzie rolnik, specjalizacja wiejskie gospodarstwo domowe miało kształcenie praktyczne realizowane na zajęciach praktycznych, grupowych praktykach zawodowych śródrocznych, wakacyjnych oraz poprzez naukę jazdy samochodem.
Produkcja roślinna była jednym z podstawowych przedmiotów zawodowych w tym typie szkoły, który zapoznawał uczniów z agrotechniką podstawowych gatunków roślin rolniczych oraz przygotowywał ich do samodzielnego organizowania procesów wytwórczych
w produkcji roślinnej. W trakcie realizacji tego przedmiotu należało zwracać szczególną
uwagę na przydatność zdobytej wiedzy w przyszłej pracy zawodowej i w życiu codziennym,
a szczególnie na wybrane zagadnienia z produkcji ogrodniczej.
Z kolei produkcja zwierzęca przygotowywała uczniów do organizowania i prowadzenia
chowu zwierząt w gospodarstwie rolnym. W procesie nauczania tego przedmiotu należało także rozwijać zamiłowanie do chowu zwierząt, poczucie odpowiedzialności za wyniki
produkcyjne i ekonomiczne, zdolności obserwacyjne oraz wdrażać do samodzielnego zdobywania wiadomości i umiejętności.
Program nauczania ekonomiki i organizacji gospodarstw rolniczych w ścisłym powiązaniu z programem nauczania produkcji roślinnej i produkcji zwierzęcej stanowił pod11
Rozwój szkoły rolniczej w Brzostku w latach 1958 – 1998 – str 23
111
stawę przygotowania uczennic Liceum Zawodowego do wykonywania zawodu rolnika. W
trakcie realizacji tego przedmiotu należało konsekwentnie rozwijać w nich zdolność ekonomicznego myślenia, umiejętność korzystania z literatury zawodowej i wprowadzania postępu w produkcji rolniczej.
Zadaniem mechanizacji rolnictwa jako przedmiotu nauczania było przygotowanie
uczniów do samodzielnego użytkowania sprzętu technicznego stosowanego w gospodarstwie rolnym. Podczas realizacji tego przedmiotu należało wdrażać uczniów do posługiwania się instrukcją fabryczną obsługi maszyn oraz kształtować u nich zrozumienie
bezwzględnej konieczności przestrzegania zasad BHP przy obsłudze sprzętu rolniczego.
Ważne było także kształtowanie kultury technicznej i nawyku wydajnej pracy oraz wyrabianie poczucia odpowiedzialności za wykonywaną pracę i powierzony sprzęt.
Celem nauczania przedmiotu specjalizującego w zakresie wiejskiego gospodarstwa domowego było przygotowanie uczennic do samodzielnego urządzania i prowadzenia gospodarstwa domowego. Miały one opanować wiadomości między innymi z zasad racjonalnego
żywienia rodziny, prawidłowego sporządzania posiłków i potraw, racjonalnej gospodarki
odzieżą i estetyki ubioru, funkcjonalnego i estetycznego urządzenia i wyposażenia kuchni,
pomieszczeń mieszkalnych, użytkowych i sanitarnych, planowania i sporządzania potraw,
posiłków i przetworów domowych, kroju i szycia oraz właściwego doboru i zaopatrzenia
rodziny w odzież.
Przy realizacji tych zadań należało rozwijać u słuchaczek potrzebę samokształcenia,
umiejętność korzystania z literatury zawodowej oraz zdolność wprowadzania postępu
technicznego i organizacyjnego do wiejskiego gospodarstwa domowego.
Kształcenie praktyczne w dziale produkcji roślinnej powinno było umożliwić uczniom
opanowanie umiejętności potrzebnych w technologii produkcji poszczególnych grup roślin.
W dziale produkcji zwierzęcej, podczas realizacji tematów dotyczących porządkowania
pomieszczeń inwentarskich, należało uwzględnić również konserwację i naprawy urządzeń stanowiących wyposażenie techniczne pomieszczeń oraz bielenie, dezynfekowanie i
inne prace.
Na zajęciach z żywienia rodziny wpajano uczennicom techniki prawidłowego sporządzania potraw i przetworów oraz zestawiania posiłków, na zajęciach z gospodarki odzieżą
techniki szycia maszynowego oraz podstawowe techniki dziewiarskiej roboty na drutach
i szydełkowanie, a na zajęciach z urządzenia gospodarstwa domowego zasady urządzania
i dekoracji wnętrz mieszkalnych, konserwacji urządzeń i sprzętu domowego oraz wykonywania podstawowych prac porządkowych.
Tabela 19
Zestawienie uczennic (uczniów) Liceum Zawodowego w zawodzie rolnik ze specjalnością wiejskie gospodarstwo domowe w latach 1990-2004
Lata funk- Uczniowie Ucznio- Spraw- Uczniowie w/g zamieszkania
Lp. cjonowania rozpoczy- wie koń- ność
Wychowawca
szkoły
nający
czący szkoły gm. Brzostek inne gminy
1 1990-1994
32
28
88
14
14
Danuta Wójcik
2 1991-1995
29
26
90
10
16
Anna Mazurczak
3 1992-1996
24
22
92
12
10
Urszula Pochroń
4 1993-1997
34
31
91
17
14
Małgorzata Jop
5 1994-1998
33
28
85
12
16
Zofia Pieczonka
6 1995-1999
28
24
86
13
11
Maria Śnieżek-Strzępek
7 1996-2000
31
28
90
13
15
Krystyna Zawiślak
8 1997-2001
35
26
74
11
15
Dorota Lignar
9 1998-2002
28
23
82
14
9
Zofia Pieczonka
10 1999-2003
36
32
89
16
16
Barbara Synowiecka
11 2000-2004
27
23
85
11
12
Marta Wypasek
2000-2004
12 (chłopcy)
36
29
81
16
13
Wojciech Bonarek
Ogółem
373
320
86
159
161
112
Powyższa tabela ilustruje zestawienie uczniów Liceum Zawodowego w zawodzie rolnik
ze specjalnością wiejskie gospodarstwo domowe funkcjonującego w latach 1990-2003. Ponadto w tym zestawieniu znajduje się Liceum Zawodowe w zawodzie mechanik-operator
pojazdów i maszyn rolniczych. Do tej szkoły chodzili sami chłopcy i kształcenie odbywało
się tylko w jednym cyklu kształcenia, tj. w latach 2000-2004. Struktura przedmiotów
zawodowych i praktycznej nauki zawodu podobna była jak w Zasadniczej Szkole Zawodowej w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych. Nauka w nim trwała 4
lata.
Z tego zestawienia wynika, że w latach 1990-2004 w Liceum Zawodowym rozpoczęło
naukę 373 uczniów, a ukończyło 320. W ciągu tego czasu 53 uczennic (uczniów) odpadło
i wskaźnik procentowy sprawności wyniósł 86. Przyglądając się tej tabeli zauważymy, że
najczęściej odpadały uczennice uczęszczające do tej szkoły w latach 1997-2001 i sprawność tej klasy wyniosła 74%. Praktycznie, co czwarta uczennica nie ukończyła szkoły.
Natomiast statystycznie najlepiej wypadły uczennice z lat 1992-1996, kiedy wskaźnik procentowy wyniósł 92.
Analizując kolumnę tabeli dotyczącą uczniów według zamieszkania zauważymy, że
159 osób pochodziło z terenu gminy Brzostek, a 161 z gmin ościennych. Widzimy z tego
porównania, że ten typ szkoły miał charakter ponadlokalny i uczennice/uczniowie pochodzili z bardzo wielu miejscowości, niejednokrotnie bardzo odległych.
W roku szkolnym 1995/1996 naukę w klasie I Liceum Zawodowego w zawodzie rolnik,
specjalność wiejskie gospodarstwo domowe rozpoczęło 28 uczennic. Wychowawstwo w tej
klasie sprawowała Maria Śnieżek-Strzępek. Pierwsza godzina wychowawcza była poświęcona prezentacji uczennic celem wzajemnego poznania się ze szczególnym zwróceniem
uwagi na zainteresowania i możliwości intelektualne oraz omówieniu wymagań edukacyjnych z poszczególnych przedmiotów. Rozważano wstępnie możliwość zorganizowania
samopomocy koleżeńskiej w wypadku, gdyby taka sytuacja zaistniała. Także w tym dniu i
na tej godzinie ukształtował się Samorząd Klasowy, który miał reprezentować klasę.
Pierwszym ważniejszym wydarzeniem w życiu klasy był uroczysty apel z okazji rocznicy 17 września, na którym gościli członkowie Związku Sybiraków. Natomiast w dniu 5
października 1995 roku uczennice tej klasy zostały przyjęte w poczet społeczności szkolnej w obrzędzie szkolnym, zwanym „Otrzęsinami”.
28 listopada 1995 roku odbyła się dyskoteka andrzejkowa połączona z prezentacją
wróżb. Ponadto uczennice brały udział w apelach i akademiach przewidzianych kalenda-
Część artystyczna na zakończenie roku szkolnego 2001/2002 w wykonaniu uczennic klasy II Liceum Zawodowego w zawodzie rolnik ze specjalnością wiejskie gospodarstwo domowe.
113
rzem imprez i uroczystości szkolnych. 5 stycznia 1995 roku wyjechały do teatru w Tarnowie na spektakl teatralny „Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią”. Klasa w zasadzie
była dobrze zorganizowana. Już na początku roku szkolnego opracowała plan działania
na cały rok szkolny, a niektóre elementy nawet na cały 4-letni cykl kształcenia. Między
innymi w wyniku tych ustaleń została zorganizowana jednodniowa wycieczka do Krakowa, która odbyła się w dniu 14 marca 1996 roku. Uczennice poznały zabytki królewskiego
miasta Krakowa i wzięły udział w wykładzie chemii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Wróciły z niezapomnianymi wrażeniami. Ponadto uczestniczyły w „Turnieju Klas – Klecie 96”.
Bardzo starannie się do niego przygotowywały i zajęły trzecie miejsce. W okresie 25-26
marca 1996 roku odbyły się rekolekcje wielkopostne, w czasie których uczennice mogły się
doskonalić duchowo i spojrzeć na sens życia w szerszym wymiarze. 26 kwietnia 2006 roku
klasa pod kierunkiem wychowawcy zaprezentowała program poetycki poświęcony pamięci
Katynia. W miesiącu czerwcu patronowała życiu kulturalno-sportowemu szkoły, pełniąc
funkcję Gospodarza Szkoły.
W klasie II w dniu 6 września 1996 roku została zorganizowana wycieczka o charakterze dydaktycznym do Tarnowa, celem zwiedzania Targów Zdrowej Żywności. 19 listopada
1996 roku uczennice wzięły udział w spektaklu „Mickiewicz – koncert poezji romantycznej”, który odbył się w GOK-u – w Brzostku. W lutym 1996 roku ta klasa po raz drugi pełniła funkcję Gospodarza Szkoły. W tradycyjnym Turnieju Klas w tym roku szkolnym zajęła
piąte miejsce. W dniu 18 lutego 1996 roku zorganizowała tradycyjny „półmetek”.
W okresie 18 września – 4 października 1996 roku uczennice odbywały praktykę śródroczną jesienną.
W klasie III zostały zorganizowane wycieczki: w dniu 18 września do Tarnowa na spektakl „Śluby panieńskie” i 30 kwietnia do Kamiennej i Krynicy, celem poznania zakładu
pasiecznego – stolicy pszczelarstwa.
Do ważniejszych wydarzeń z życia klasy IV należy zaliczyć rekolekcje młodzieżowe na
Śnieżnicy (20 listopada 1998 rok), wycieczkę do Zakopanego (12 września), próbną maturę
(4-5 marca) i pielgrzymkę na Jasną Górę (10 kwietnia 1999 roku).
9. Liceum Agrobiznesu w zawodzie technik agrobiznesu
Minister Rolnictwa Gospodarki Żywnościowej w dniu 7 lipca 1997 roku wydał zarządzenie (akt założycielski), na podstawie którego utworzono z dniem 1 września 1997 roku
Liceum Agrobiznesu w Brzostku. Ta szkoła była publiczną szkołą młodzieżową kształcącą
w zawodzie technik agrobiznesu. Podbudowę stanowiła szkoła podstawowa. Nauka w nim
trwała 5 lat. W cyklu kształcenia realizowano 32 przedmioty ogólnokształcące i zawodowe.
Do pierwszych należały: język polski, język niemiecki, język obcy w agrobiznesie, historia,
geografia, matematyka, fizyka, chemia, wychowanie fizyczne, przysposobienie obronne i
religia. Do drugiej grupy wchodziły: praktyka zawodowa, podstawy ekonomii, produkcja i
pozyskiwanie surowców żywnościowych, elementy informatyki, biologii z higieną i ochroną środowiska, podstawy przetwórstwa spożywczego, elementy rachunkowości, wybrane
zagadnienia prawne, technika biurowa i komputerowa, wybrane zagadnienia z psychologii, ekonomika agrobiznesu, marketing w agrobiznesie, zarządzanie firmą, przepisy ruchu
drogowego, przedsiębiorczość i przedmiot specjalizacyjny.
Przedmiot produkcja i pozyskiwanie surowców żywnościowych realizowany był na 260
godzinach, w klasie I – na 152 godzinach, a w II – 108. Realizowane były następujące działy
programowe:
1. Produkcja rolnicza jako rodzaj działalności gospodarczej.
2. Czynniki siedliska.
3. Zabiegi agrotechniczne.
4. Podstawy zmianowania.
5. Wybrane technologie produkcji roślinnej.
6. Podstawy żywienia zwierząt gospodarskich.
7. Wybrane technologie produkcji zwierzęcej.
8. Inne kierunki produkcji w rolnictwie.
9. Pozyskiwanie surowców żywnościowych.
114
Podstawy przetwórstwa spożywczego realizowano przez dwa lata na 216 godzinach
lekcyjnych. Realizacja przedmiotu dawała uczniom możliwość ogólnego rozeznania w zakresie zagadnień związanych z przetwarzaniem i utrwalaniem żywności. Zagadnienia te
stanowiły podbudowę dalszego kształcenia zawodowego.
Podstawy ekonomii miały na celu przygotowanie uczniów do samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolniczego w oparciu o zasadę rachunku pracownika najemnego w
firmach agrobiznesu. Program został opracowany, aby uczeń:
- zrozumiał i potrafił wyjaśnić podstawowe kategorie gospodarki rynkowej i mechanizmy jej funkcjonowania, a także wzajemne zależności między zjawiskami i procesami ekonomicznymi,
- opanował i utrwalił treści ekonomiczne – w tym celu zaplanowano celowe powtarzanie niektórych treści nauczania.
Młodzież w wyniku realizowanych zagadnień z zakresu rachunkowości nabyła umiejętności prowadzenia zapisów rachunkowych zarówno dla gospodarstwa rolniczego jak i
dla małej firmy. Umiejętności te stały się niezbędne z chwilą objęcia rolnictwa podatkiem
VAT. W nauczaniu rachunkowości należało wykorzystywać wiadomości uczniów z takich
przedmiotów jak: produkcja i pozyskiwanie surowców żywnościowych, podstawy przetwórstwa spożywczego, ekonomika agrobiznesu i zarządzanie firmą.
Program nauczania przedmiotu wybrane zagadnienia prawne obejmował przepisy
prawne niezbędne technikowi agrobiznesu w przyszłej pracy zawodowej i w życiu osobistym. Treści kształcenia wyjaśniały ogólne zasady funkcjonowania prawa i jego roli
w gospodarce rynkowej zarówno w skali makro – jako elementu zarządzania i realizacji
polityki gospodarczej państwa, jak i w skali mikro – w podejmowaniu i realizacji określonych decyzji, dokonywaniu określonych operacji, zawierania umów. Realizacja treści
kształcenia przyczyniła się także do kształtowania pożądanych postaw obywatelskich,
w tym potrzeby poszanowania i przestrzegania prawa oraz kultury prawnej w życiu codziennym.
Technika biurowa i komputerowa jako program został tak opracowany, aby uczeń
w ciągu całego cyklu kształcenia miał kontakt z komputerem. Przedmiot ten był realizowany w klasie II, III i IV. W jego urzeczywistnianiu szczególną uwagę zwracano na
kształtowanie umiejętności praktycznych. Zajęcia odbywały się w pracowniach mikrokomputerowych i maszynopisania. W procesie nauczania przedmiotu technika biurowa
i komputerowa należało kształtować systematyczność, dociekliwość i poczucie odpowiedzialności za wykonywaną pracę i powierzony sprzęt.
Ideą przedmiotu wybrane zagadnienia z psychologii społecznej było ułatwianie poznania i zrozumienia natury człowieka oraz wykształcenie umiejętności społecznych niezbędnych w życiu dorosłym i pracy zawodowej.
Ekonomikę agrobiznesu realizowano w trzech klasach (od III do V) w wymiarze 108,
90 i 75 godzin. Materiał realizowany na tym przedmiocie był podzielony na siedemnaście działów. Zagadnienia z zakresu ekonomiki firmy agrobiznesowej należało realizować,
wykorzystując podręcznik akademicki zespołu autorskiego Katedry Agrobiznesu Szkoły
Głównej Handlowej – praca zbiorowa pod red. A. Wosia: „Agrobiznes – mikroekonomia”.
Marketing był nową dziedziną wiedzy w szkołach rolniczych i gospodarki żywnościowej. Realizowano go w klasie IV (72 godziny) i w klasie V (90 godzin). Uczniom powinna
być wszczepiona zasada, że marketing to nie reklama, ale ciąg działań, których punktem
wyjścia są potrzeby rynku i dostosowanie ofert do różnych potrzeb.
Podstawowym celem przedmiotu przedsiębiorczość było ukształtowanie w uczniach
samodzielności i niezależnego myślenia oraz inicjatywy i zaradności w życiu zawodowym.
Należało dążyć, aby uczniowie byli otwarci, elastyczni na zachodzące zmiany w gospodarce rynkowej i szybko na nie reagowali. Przedsiębiorczość powinna być realizowana w
formie warsztatów treningowych z podziałem klasy na grupy w pracowni przedsiębiorczości (biurze ćwiczeń).
Praktyka zawodowa stanowiła integralną część procesu nauczania. Jej celem było doskonalenie i rozwijanie umiejętności nabytych w czasie zajęć teoretycznych. Bazą praktyk
zawodowych powinny być: gospodarstwa rolnicze (szkolne lub szkoleniowe), przedsiębiorstwa przetwórstwa spożywczego, firmy handlowe i usługowe sfery agrobiznesu.
W trakcie trwania praktyk szczególną uwagę należało zwrócić na umiejętność wyko-
115
nywania czynności na poszczególnych stanowiskach pracy, a także na organizację prac,
umiejętność obliczania wyników ekonomicznych i prowadzenie dokumentacji. Praktyki
miały na celu przygotować uczniów do pracy w gospodarstwie rolniczym i prowadzenia
innej działalności agrobiznesowych w charakterze pracownika najemnego.
Nauka jazdy samochodem o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony miała zapewnić uczniom opanowanie umiejętności prowadzenia samochodu po drogach publicznych i
przygotować ich do egzaminu państwowego celem uzyskania prawa jazdy kategorii B.
Tabela 20
Zestawienie uczniów Liceum Zawodowego w zawodzie technik agrobiznesu
w latach 1997-2005
Ucz. w/g
Ucz. w/g
Lata funk- Uczniowie
Uczniowie Sprawpłci
zam.
rozpoczyLp. cjonowania nający kończący ność
gm.
inne
szkoły
szkołę
szkoły chł. dz.
szkołę
Brzost. gm.
1 1997-2002
34
30
88
5
25
23
7
2 1998-2003
30
30
100
11 19
14
16
3 1999-2004
34
32
94
13 19
27
5
4 2000-2005
31
26
83
9
17
22
4
Ogółem
129
118
91
38 80
86
32
Wychowawca
Weronika Baran
Barbara Synowiecka
Anna Hudyma
Urszula Pochroń
W roku szkolnym 1997/1998 rozpoczęło funkcjonowanie Liceum Agrobiznesu w zawodzie technik agrobiznesu. Do klasy I zgłosiło się 34 kandydatów. Byli to dobrzy oraz
bardzo dobrzy uczniowie, o czym może świadczyć fakt, że 17 z nich ukończyło szkołę z
wyróżnieniem. Funkcjonowało ono w latach 1997-2005. Wygasło w wyniku wprowadzonej
reformy edukacyjnej.
W tym czasie zgłosiło się do tej szkoły 129 uczniów. 118 z nich ukończyło ją. W ciągu
4 cykli kształcenia tego 5-letniego liceum odpadło zaledwie 11 uczniów. Sprawność szkoły
wyniosła 91%. Najwyższa sprawność osiągnięta została w latach 1998-2003, kiedy naukę
zakończyło tyle samo uczniów, ile ją rozpoczęło. Był to rzadko spotykany przypadek w
Uczniowie klasy IV Liceum Agrobiznesu w zawodzie technik agrobiznesu
– rok szkolny 2002/2003
116
praktyce szkolnej.
Podejmowaniem nauki w tej szkole w większym stopniu interesowały się dziewczęta
niż chłopcy. W roku szkolnym 2001/2002 na 30 absolwentów było 11 chłopców, a dziewcząt 19, a w kolejnym roku wśród 32 absolwentów było 13 chłopców, a dziewcząt 19. W
ostatnim roku funkcjonowania Liceum Zawodowego w zawodzie technik agrobiznesu było
9 chłopców i 17 dziewcząt.
Uczniowie tej szkoły pochodzili przede wszystkim z terenu gminy Brzostek. Ze 118
uczniów tylko 32 pochodziło z gmin ościennych. Wykonywanie pełnego naboru i zgłaszanie się uczniów osiągających lepsze wyniki nauczania do tego typu szkoły w całości
potwierdzało przewidywanie, że ta szkoła będzie cieszyć się dużym zainteresowaniem
wśród młodzieży szkolnej okolicznych gimnazjów.
Wychowawcy w tych klasach podejmowali różnorodne działania mające na celu integrację klasy. Ważnym problemem było wytworzenie pozytywnej motywacji do nauki i
kształtowanie na wielu płaszczyznach silnej osobowości. Prześledźmy działania na przykładzie klasy uczącej się w latach 2000-2005, w której wychowawstwo sprawowała Urszula Pochroń.
W ramach integracji klasy w dniu 11 października 2000 roku została zorganizowana piesza wycieczka na najwyższe wzniesienie Pogórza Ciężkowickiego - na górę Liwocz.
Uczniowie mogli nie tylko podziwiać piękno krajobrazu z wieży widokowej, ale także wzajemnie się poznać i nawiązać przyjaźnie. Pod koniec tego roku szkolnego – 8 maja 2001
roku zorganizowano jako kolejne działanie integracyjne ognisko klasowe. Można zauważyć, że podejmowane działania integracyjne nie były jednorazowe. Należy dodać, że ta
klasa brała udział w otrzęsinach klas pierwszych (6 listopada 2000 roku) oraz w konkursie walentynkowym, a 14 grudnia 2000 roku zorganizowała wigilię klasową.
W ramach doskonalenia procesu dydaktycznego i rozwoju zainteresowań uczniowie
wzięli udział w turnieju „Co wiesz o swoim regionie?” i w konkursie „Krzyżówka matematyczna”.
W celu poznania piękna ojczystych stron w tej klasie zostało zorganizowanych kilka
wycieczek turystyczno-krajoznawczych: 5 października 2001 roku na górę Chełm, 21
maja 2002 roku do Gorlic i Biecza, 13 września 2002 roku do Zakopanego (Morskie Oko,
Gubałówka, Tatrzański Park Narodowy), 18 marca 2003 roku do Oświęcimia i Ojcowa. W
Oświęcimiu zwiedzono muzeum dawnego obozu koncentracyjnego, a w Ojcowie zamek.
Przy okazji obejrzano w Krakowie kościół „Arka”.
W tym samym roku szkolnym w dniu 8 czerwca 2003 roku została zorganizowana
wycieczka klasowa w Pieniny, na program której złożyły się: zwiedzanie zamku w Nidzicy,
Wąwozu Humbol, wejście na Trzy Korony i wjazd kolejką na Palenicę. W pierwszym roku
nauki, tj. 19 kwietnia 2001 roku młodzież tej klasy wyjechała pod opieką nauczyciela
chemii Stanisława Synowieckiego na wycieczkę do Krakowa – na wykład z chemii na
Uniwersytecie Jagiellońskim pt. „Skraplanie tlenu”.
W dniu 16 listopada 2000 roku uczniowie wzięli udział w pokazie udzielania pierwszej pomocy. Aby poznać zasady funkcjonowania różnych instytucji, organizowano spotkania z ich przedstawicielami. I tak w dniu 16 listopada 2000 roku odbyło się spotkanie
z dyrektorem Banku Spółdzielczego w Brzostku, a 26 listopada 2000 roku klasa wzięła
udział w posiedzeniu Rady Gminy.
W ramach rozwijania życia kulturowego uczniowie tej klasy uczestniczyli w seansach
filmowych i spektaklach teatralnych. W dokumentacji klasowej odnotowano wyjście do
kina na film „Zemsta” (20 grudnia 2000 roku) i „Pianista” (28 lutego 2003 roku), na filmy
wyświetlane w ramach Festiwalu Filmowego poświęconego prawom człowieka w kinie
„Kosmos” w Dębicy (12 marca 2003 roku), na spektakl teatralny „Wybrzeża pełne ciszy”
(poezja K. Wojtyły), występy artystów z Krakowa oraz koncerty muzyki wielkopostnej (13
marca 2002 roku i 4 marca 2003 roku).
Uczniowie tej klasy czynnie włączali się w życie kulturalne szkoły. W dniu 24 maja
2002 roku wygłosili przez radiowęzeł audycję z okazji Dnia Matki, a 28 listopada 2003
roku o zwyczajach andrzejkowych. Ponadto w dniu 16 maja 2005 roku wystawili przedstawienie pt. „Światełko”. W miesiącu kwietniu 2003 roku klasa ta pełniła funkcję gospodarza szkoły. Przez cały rok szkolny co miesiąc inna klasa pełni tę funkcję. Na gazetce
szkolnej przedstawiony był harmonogram zadań ustalony wspólnie z wychowawcą klasy.
117
Do stałych punktów należały rozgrywki sportowe oraz dyżury czystości na korytarzach,
dyżur przy wejściu do budynku szkoły oraz artykuł do szkolnej gazetki „Plotka”. Dyżurująca klasa przygotowywała akademie szkolne i środowiskowe według kalendarza kulturalnego, zamieszczonego w planie dydaktyczno-wychowawczym szkoły.
Klasa różnymi sposobami angażowała się społecznie na rzecz klasy, szkoły i środowiska. Między innymi w dniu 3 czerwca 2003 roku wzięła udział w wewnątrzszkolnym
referendum przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Uczniowie brali udział w konkursach wewnątrzszkolnych i międzyszkolnych w celu rozwijania zainteresowań i ubogacenia wiedzy w różnych dziedzinach życia szkolnego. Bardzo często wystawiali drużynę w
Turnieju Klas i zajmowali niejednokrotnie wysokie lokaty. W roku szkolnym 2002/2003
zajęli drugie miejsce, a w następnym trzecie.
Uczniowie tej szkoły trzykrotnie realizowali 2-tygodniową praktykę zawodową. W klasie II w okresie 8-18 kwietnia 2002 roku odbywali praktykę w gospodarstwach rolnych
w zakresie podstaw produkcji roślinnej i zwierzęcej. Natomiast w klasie III w zakładach
przetwórstwa spożywczego i w Centrum Kształcenia Praktycznego w Dębicy w zakresie szkolenia informatycznego – realizując moduł KKP. Praktyki trwały po tygodniu. W
klasie IV w okresie 10-21 maja 2004 roku mieli praktykę w placówkach handlowych i
usługowych, ponadto w Centrum Kształcenia Praktycznego w Dębicy realizowano kurs
komputerowy.
Ostatni absolwenci opuścili szkołę w roku szkolnym 2004/2005. W późniejszym czasie, tj. w roku szkolnym 2006/2007zaczęła funkcjonować klasa I technikum w zawodzie
technik agrobiznesu z 4-letnim programem zbliżonym do 5-letniego Liceum Zawodowego
w zawodzie technik agrobiznesu.
10. Liceum Ogólnokształcące
Dyrekcja Zespołu Szkół Rolniczych zwróciła się w dniu 6 stycznia 2000 roku do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Rzeszowie z prośbą o pozytywne zaopiniowanie m. in. Liceum
Ogólnokształcącego, które zamierzano wprowadzić od roku szkolnego 2000/2001. To zamierzenie podyktowane zostało tym, że na terenie gminy Brzostek Zespół Szkół Rolniczych
był jedyną placówką kształcącą młodzież na poziomie ponadpodstawowym, a w niedalekiej
przyszłości na poziomie ponadgimnazjalnym.
W uzasadnieniu podano, że szkoła posiada dobrą bazę lokalową, dydaktyczną i wykwalifikowaną kadrę do nauki przedmiotów ogólnokształcących. Ponadto od kilku lat obserwowało się, że w związku z nadchodzącymi przeobrażeniami w kraju, zapotrzebowanie
na absolwentów szkół kształcących się w zawodach typowo rolniczych znacznie spadło.
Dlatego też mając na uwadze ten fakt oraz wzrost aspiracji młodzieży wiejskiej, która borykała się z problemem dojazdów do LO Jaśle, Kołaczycach, Pilźnie, Jodłowej i Dębicy,
postanowiono otworzyć nowy kierunek nauczania.
Poza tym miano nadzieję, że utworzone w tej szkole Liceum Ogólnokształcące przyczyni się do większego zaangażowania młodzieży w życie i rozwój swojego środowiska.
Po uzyskaniu pozytywnych opinii Rada Powiatu Dębickiego w dniu 28 stycznia 2000
roku podjęła uchwałę Nr XV/105/2000r. w sprawie powołania z dniem 1 września 2000
roku Liceum Ogólnokształcącego w Brzostku o profilu podstawowym.
W ten sposób jeszcze przed wprowadzeniem nowej reformy edukacyjnej został złamany
monopol na wyłączność kształcenia rolniczego w Zespole Szkół Rolniczych. W roku szkolnym 2000/2001 powstała klasa I Liceum Ogólnokształcącego i rozpoczął się nowy rozdział
historii tej szkoły.
W systemie oświaty i wychowania w Polsce licea ogólnokształcące pełnią doniosłe
funkcje społeczne i otwierają drogę do najwyższych szczebli kształcenia ogólnego i zawodowego, do awansu intelektualnego i społecznego znaczniej części młodzieży z różnych
środowisk społecznych.
Współczesność stawia przed liceum ogólnokształcącym duże wymagania. Sprostać im
może tylko szkoła, która zachowując ogólny model kształcenia i ugruntowaną pozycję w
systemie edukacji, zdolna jest do ciągłego doskonalenia procesu dydaktycznego i wychowawczego, do wzbogacania swoich funkcji, tak aby nie tylko nadążała za postępem cywili-
118
zacyjnym, społecznym i kulturalnym, ale postęp ten w pewnym sensie tworzyła.
Podstawowymi celami kształcenia i wychowywania w liceum ogólnokształcącym
było:
-umożliwianie znacznej części młodzieży uzyskanie świadectwa dojrzałości, otwieranie możliwości dalszego kształcenia,
-wielostronny rozwój osobowości, zainteresowań i uzdolnień,
-przygotowanie do racjonalnego i odpowiedzialnego kierowania własnym rozwojem,
-przygotowanie do aktywnego i twórczego uczestnictwa w życiu społeczno-politycznym, gospodarczym i kulturalnym kraju.
Szczególną rolę w liceum miały do odegrania przedmioty humanistyczne i społeczne:
język polski, języki obce, historia i wiedza o społeczeństwie. Humanistyczną i społeczną
edukację młodzieży wzbogacały nauki przyrodnicze, technika oraz wiedza o kulturze i
sztuce.
Treści kształcenia i wychowania w programach poszczególnych przedmiotów zapewniały uczniom wielostronny rozwój uzdolnień. W ich dobrze uwzględniono z jednej strony
możliwości intelektualne uczniów, a z drugiej – potrzeby społeczne. Przyjęte rozwiązania
organizacyjno – metodyczne uelastyczniały system kształcenia w liceum i sprzyjały indywidualizacji nauczania.
W profilu podstawowym obowiązywała równowaga pomiędzy kształceniem humanistycznym, matematycznym, przyrodniczym, technicznym, kulturalnym i sportowym. W
pozostałych profilach dominującą rolę wyznaczono przedmiotom kierunkowym, za które
uznano ze względu na walory poznawcze i instrumentalne przy zachowaniu odpowiednich
proporcji wszystkich przedmiotów objętych planem nauczania profilu podstawowego język
ojczysty i matematykę.
Podstawową rolę w kształceniu odgrywał język ojczysty jako naturalny instrument
społecznego procesu komunikacji, utrwalania wyników poznania rzeczywistości i ekspresji, indywidualnego i społecznego doświadczenia. Treści z zakresu języka polskiego jako
przedmiotu kształcenia i wychowania w liceum ogólnokształcącym obejmowały wybrane
elementy językoznawstwa i nauki o literaturze.
Fundamentalną rolę w kształceniu ogólnym pełniła historia. Jej nauczanie umożliwiało poznanie i zrozumienie procesu dziejowego praw rządzących społecznym rozwojem
oraz czynników kształtujących materialne i kulturalne warunki rozwoju jednostki a także
cywilizacyjny i kulturalny dorobek pokoleń.
Matematyka odgrywała istotną rolę w rozwoju intelektualnym młodzieży i przygotowaniu jej do życia w warunkach współczesnej cywilizacji, była podstawowym instrumentem
zdobywania wiedzy. Kształcenie matematyczne rozwijało intuicję, wyobraźnię, precyzję i
elastyczność myślenia.
W strukturze treści kształcenia i wychowania w Liceum Ogólnokształcącym nauki
przyrodnicze były reprezentowane przez takie przedmioty nauczania jak: fizyka, chemia,
biologia, geografia, a także elementy informatyki, nauka o kształtowaniu i ochronie środowiska, higieny oraz elementy astronomii. Pozostawały one w związku z kształceniem
matematycznym, politechnicznym, edukacją ekonomiczną i społeczną oraz różnorodnymi
treściami kształcenia realizowanymi w toku zajęć pozalekcyjnych.
Fizyka z astronomią służyła poznawaniu materii i energii oraz przestrzeni czasu i
ruchu jako podstawowych kategorii obiektywnej rzeczywistości i jej odzwierciedlenia w nauce. Umożliwiała młodzieży poznanie problemów, metod i wyników nowoczesnych badań,
a także koncepcji naukowych w zakresie spraw szczególnie istotnych dla ludzkości.
Funkcje chemii w kształceniu ogólnym wynikały ze stosowania w tej nauce metod i
procedur badania własności substancji, jej wewnętrznej budowy i przemian, a także rozległych zastosowań w technice gospodarczej i życiu codziennym.
Biologia skoncentrowana była na poznawaniu procesów życia w różnych jego strukturach i formach organicznych. Miała służyć kształtowaniu poznawczych i praktycznych
zainteresowań i uzdolnień uczniów, przygotowaniu ich do korzystania z dorobku nauki
w rozwiązywaniu problemów wyżywienia oraz poznaniu ochrony zdrowia, kształtowania
środowiska, racjonalnej gospodarki, jej walorów i zasobów.
119
Tabela 21
Zestawienie uczniów Liceum Ogólnokształcącego w latach 2000-2007
Ucz.
Ucz.
Lata funk- rozp.
Lp. cjon.
koń.
szkoły naukę naukę
1
2
3
4
2000-2004
2002-2005
2003-2006
2004-2007
Ogółem
26
24
25
28
103
27
23
21
25
96
Ucz. w/g
Ucz. w/g zaSprawpłci
mieszkania
ność
Wychowawca
gm. inne gm.
szkoły chł. dz.
Brzostek
104
7
20
27
Marian Pasisz
96
6
17
22
1
Małgorzata Jop
84
1
20
18
3
Tadeusz Stokłosa
89
15 10
25
A. Hudyma, T. Stokłosa
93
29 67
92
4
W roku szkolnym 2000/2001 rozpoczęło naukę 26 uczniów, a ukończyło 27. Różnica ta
wynikła stąd, że w trakcie trwania nauki doszła z Liceum Ogólnokształcącego w Kołaczyc
jedna uczennica.
Z powyższego zestawienia wynika, że klasę I w latach 2000-2004 rozpoczęło 103
uczniów, a naukę ukończyło 96. Wskaźnik procentowy sprawności szkoły wyniósł 93. Najlepszy wynik w zakresie kształcenia szkoły wystąpił w dwóch pierwszych cyklach kształcenia, a w następnych dwóch znacznie osłabł.
Wystąpiła przewaga dziewcząt nad chłopcami. Tych pierwszych było 67, a tych drugich
zaledwie 29. Również bardzo ciekawie wypadła proporcja uczniów według zamieszkania,
tzn. z terenu gminy Brzostek pochodziło 92 uczniów, a z gmin ościennych zaledwie 4 osoby.
1 września 2000 roku był dniem historycznym dla Zespołu Szkół im Jana Pawła II.
Szkoła w tym dniu otwarła swoje podwoje dla uczniów, którzy chcieli podjąć naukę w
Liceum Ogólnokształcącym. Do tej pory uczniowie z Brzostku i okolic, którzy chcieli się
uczyć w tym typie szkoły musieli dojeżdżać do Jasła, Pilzna, Dębicy i Jodłowej. Od teraz
mieli ją na miejscu. Wychowawstwo w nowo powstałej klasie Liceum Ogólnokształcącego
zostało powierzone bardzo doświadczonemu nauczycielowi Marianowi Pasiszowi.
Tradycyjnie w dniu 5 października 2000 roku wychowawca zorganizował rajd na górę
Liwocz, w czasie którego zorganizowano ognisko poświęcone integracji klasy i śpiewano
okolicznościowe piosenki rajdowe. Kolejnym ważnym momentem integrującym klasę z całą
społecznością było przyjęcie klas pierwszych do społeczności szkolnej - tzw. otrzęsiny.
Uczniowie chętnie brali udział w zabawnych konkurencjach przygotowanych przez starsze
programowo klasy, którym przyglądała się młodzież całej szkoły i grono nauczycielskie.
Na sali panowała miła atmosfera. Na zakończenie pierwszaki złozyli uroczystą przysięgę i
zostali zaproszeni do wspólnej zabawy dyskotekowej. 11 grudnia 2000 roku uczniowie tej
klasy zbiorowo wyszli do kina „Przyszłość” w Brzostku.
15 stycznia 2001 roku uczniowie tej klasy wzięli udział w międzyszkolnym konkursie
matematycznym, a 7 marca obejrzeli okolicznościową wystawę filatelistyczną „Jan Paweł
II”.
Wiele wysiłku klasa włożyła w przygotowanie się do Turnieju Klas, który odbywał się
od wielu lat w pierwszy dzień wiosny i w ten sposób rozwiązywał w pełni problem Dnia Wagarowicza. Klasy uczestniczące w turnieju brały udział w konkurencjach ustalonych przez
Samorząd Szkolny. Imprezie towarzyszyły przez długie tygodnie gorące przygotowywania,
wiele godzin prób, szycia strojów i gromadzenie rekwizytów. Jury w składzie przedstawiciela dyrekcji, wychowawców klas nie biorących udział w turnieju oraz przedstawicieli
Rady Młodzieżowej oceniali stopień wykonywania poszczególnych zadań. Dla zwycięzcy
turnieju Rada Rodziców ufudowała trzydniową wycieczkę, a dwóm pozostałym klasom
zrefundowała część kosztów jednodniowego wyjazdu.
Pod koniec roku szkolnego, tj. 11 czerwca 2001 roku uczniowie klasy I LO brali udział
w konkursie „Krzyżówka matematyczna”. Wychowawca klasy prowadził systematyczną
współpracę z rodzicami w zakresie procesu wychowawczego, jak także dydaktycznego. Na
pierwszym spotkaniu z rodzicami zapoznał ich z regulaminami obowiązującymi w szkole,
celem wspólnego egzekwowania go. Wygłosił prelekcję z podaniem praktycznych zasad
120
Uczniowie klasy II Liceum Ogólnokształcącego z wychowawcą klasy
Marianem Pasiszem nad Morskim Okiem
„Jak pomóc dziecku w nauce?”
Na kolejnych spotkaniach M. Pasisz informował rodziców o postępach w nauce oraz
o zachowaniu uczniów. W przypadku niepowodzeń wspólnie z rodzicami szukał środków
zaradczych. Średnia frekwencja roczna klasy I LO wynosiła 94%.
W klasie II w dniu 25 września 2001 roku została zorganizowana 1-dniowa wycieczka
do Zakopanego, gdzie uczniowie po wyjeździe kolejką linową na Gubałówkę podziwiali
piękno polskich Tatr. W dalszym ciągu wychowawca podejmował partnerską współpracę z
rodzicami. Nie tylko informował rodziców o postępach uczniów w nauce i zachowaniu, ale
także próbował podpowiadać o postępowaniu rodziców w stosunku do swoich dzieci celem
znalezienia wspólnego frontu działania w zakresie wychowania. W dniu 12 listopada 2001
roku skupił się na trzech aspektach: aktywizacji uczniów, stałym nadzorze nad dzieckiem
i zagrożeniach występujących w wieku dorastania.
W roku szkolnym 2001/2002 uczniowie dwukrotnie byli w kinie na filmach „Pragnienie miłości” (8 maja) i „Quo vadis” (13 grudnia). Na ostatnim spotkaniu z rodzicami, tj. w
dniu 24 kwietnia wychowawca klasy wiele czasu poświęcił omówieniu sposobu wykorzystania przez szkołę w procesie wychowania nauk patrona szkoły - Jana Pawła II. Ponadto
została przeprowadzona wspólna analiza wyników nauczania.
W klasie III w dniu 11 czerwca 2003 roku zorganizowano wycieczkę szlakiem pielgrzymek Patrona Szkoły: Oświęcim – Wadowice – Kalwaria Zebrzydowska – Kraków, która pozwoliła poznać bliżej te miejsca. Miała ona olbrzymi wydźwięk wychowawczy. W tym roku
szkolnym uczniowie dwukrotnie mieli możliwość wyjścia na seanse filmowe: „Pianistę” (28
lutego) i „Mękę Pańską” (16 kwietnia).
W pracy wychowawczej ze względu na zbliżający się egzamin dojrzałości eksponowana
była motywacja uczniów do nauki. Apelowano do rodziców, by systematycznie mobilizowali
dzieci do intensywnej nauki. Ponadto zapoznano ich z regulaminem dojrzałości i wymaganiami egzaminacyjnymi.
W roku szkolnym 2003/2004 klasa odbyła pielgrzymkę dla maturzystów na Jasną
Górę (27 marca). Z ważniejszych wydarzeń w tej klasie należy wymienić: wigilię klasową,
(15 grudnia), studniówkę (27 marca), spotkanie z przedstawicielem Uniwersytetu Rzeszowskiego w sprawie naboru na studia wyższe (23 kwietnia) i udział w akademii z okazji 64.
rocznicy Katynia. Uczniowie intensywnie przygotowywali się do egzaminu dojrzałości.
Do osiągnięć tej klasy w latach 2000-2004 należy zaliczyć: udział w szkolnym Turnieju Matematycznym (II miejsce) oraz w „Turnieju Motoryzacyjnym” zarówno na szczeblu
121
powiatu jak i województwa (przedstawiciel), konkursach o tematyce: „Mój region”, „Unia
Europejska” i „Historia Motoryzacji”, a także w zjazdach szkół, które noszą imię Jana
Pawła II i w apelach szkolnych, pomoc w organizacji świąt narodowych i innych uroczystości szkolnych, a także udział w różnych przedstawieniach (w latach 2000, 2001, 2002,
2003). Zainteresowani uczniowie tego oddziału uczestniczyli przed egzaminem dojrzałości
w dodatkowych zajęciach z matematyki. Należy jeszcze dodać, że młodzież tej klasy brała
udział w sierpniu 2002 roku w szkolnej pielgrzymce do Krakowa oraz uczestniczyła w
spotkaniu z Papieżem.
11. Liceum Profilowane o profilu ekonomiczno-administracyjnym
Liceum Profilowane było nowym typem szkoły średniej dającym przygotowanie ogólne
oparte o tę samą podstawę programową, jaka obowiązywała w liceum ogólnokształcącym
oraz przygotowanie ogólnozawodowe.
Kształcenie ogólne dawało taką samą szansę kontynuowania nauki w szkołach wyższych, jaką mieli absolwenci liceów ogólnokształcących. Jeżeli uczeń w trakcie nauki w LP
doszedł do wniosku, że wybrany obszar zawodowy nie będzie odpowiadał jego zainteresowaniom lub ze względów zdrowotnych nie będzie mógł wykonywać pracy w tym obszarze,
bez większych przeszkód mógł zmienić decyzję i np. po roku lub dwóch latach nauki przejść
do liceum ogólnokształcącego.
Kształcenie ogólnozawodowe nie dawało co prawda żadnego tytułu zawodowego, ale
pozwalało na poznanie specyfiki pracy charakterystycznej dla grupy zawodów ekonomicznych i administracyjno-biurowych oraz ukształtowanie wybranych umiejętności, typowych
dla wykonywania pracy w wymienionych obszarach zawodowych. Umiejętności te mogły
być w zależności od możliwości percepcyjnych ucznia, jego zainteresowań i predyspozycji
rozwijane w szkole policealnej, na studiach licencjackich lub magisterskich. Tym samym
liceum profilowane dawało możliwość przesunięcia w czasie decyzji o wyborze przyszłej
drogi zawodowej12.
Kształcenie w tym profilu było przeznaczone dla uczniów, którzy w przyszłości planowali prowadzić własną działalność gospodarczą lub pracować w komórkach funkcjonalnych takich, jak: sekretariat, dział ogólnoekonomiczny, dział finansowy, dział marketingu,
dział zaopatrzenia lub zbytu, dział administracyjno-organizacyjny i w innych.
Proces kształcenia ogólnozawodowego w profilu ekonomiczno-administracyjnym odbywał się w ramach następujących bloków tematycznych:
1. Funkcjonowanie przedsiębiorstwa w warunkach gospodarki rynkowej.
2. Elementy rachunkowości.
3. Praca biurowa.
4. Prawo i postępowanie administracyjne.
Podstawą organizacji procesu dydaktycznego w liceum profilowanym był plan kształcenia obejmujący przedmioty ogólnokształcące i ogólnozawodowe bloki tematyczne. Osiągnięcie zakładanych celów kształcenia w profilu ekonomiczno-administracyjnym wymagało
szerokiej współpracy nauczycieli zajęć w profilu i nauczycieli przedmiotów ogólnokształcących. Powiązania między treściami takich przedmiotów ogólnokształcących, jak matematyka, podstawy przedsiębiorczości i technologia informacyjna wskazywały na konieczność
stosowania korelacji międzyprzedmiotowej. Korelacja ta miała wyeliminować tendencję
uczenia się przedmiotów ogólnokształcących w „odosobnieniu” od innych obszarów kształcenia. Przede wszystkim jednak, realizowane treści bloków tematycznych rozszerzały i dopełniały treści przedmiotów ogólnokształcących, np. realizowane na lekcjach matematyki
treści związane z badaniem funkcji miały zostać utrwalone i rozbudowane podczas realizacji wybranych zagadnień analizy statystycznej (moduł: „wybrane zagadnienia statystyki” w
bloku tematycznym funkcjonowanie przedsiębiorstwa w warunkach gospodarki rynkowej.)
Warunkiem osiągnięcia założonych celów kształcenia była taka organizacja procesu
dydaktycznego, która zakładała, że:
- zajęcia miały być prowadzone systemem laboratoryjnym, szczególnie w takich modu12
MENiS „Program nauczania: Liceum Profilowane – pr. ekonomiczno – administracyjny, str. 7.
122
łach jak obsługa klawiatury i elementy rachunkowości,
- miały być stosowane metody aktywizujące, ze szczególnym uwzględnieniem metody
projektów,
- należało dobrze wyposażyć klasopracownie oraz oprzyrządowienie dydaktyczne tak,
aby spełniały warunki tchnodydaktyczne.
Założone cele kształcenia wymagały stosowania w procesie nauczania – uczenia się
metod stymulujących aktywność uczniów, takich jak np. metoda projektów, gry dydaktyczne, inscenizacje i różne formy dyskusji. Szczególnej uwadze polecano metodę projektów,
dzięki której uczeń miał sposobność integrowania posiadanej wiedzy i wykorzystania jej w
praktyce.
Dla zapewnienia prawidłowej organizacji procesu kształcenia oraz jego właściwej efektywności przewidywano zorganizowanie następujących pracowni: biurowej, ogólnoekonomicznej, rachunkowości i komputerowej. Wyposażenie technodydaktyczne pracowni pracy
biurowej stanowiło bardzo istotny czynnik wpływający na poziom osiągania celów kształcenia, ujętych w obszarze bloku praca biurowa.
Praca biurowa składała się z czynności powtarzalnych i wykonywanych nie tylko na
stanowiskach pracy w sekretariacie, ale towarzyszyła zadaniom wykorzystywanym praktycznie we wszystkich obszarach zawodowych. Szczególny nacisk w procesie kształcenia
w tym bloku tematycznym należało położyć na cele kształcenia przyporządkowane do modułu obsługa klawiatury, ponieważ stanowiły one bazę do nauki w kolejnych modułach, a
ukształtowane umiejętności odgrywały istotną rolę w profesjonalnej pracy z komputerem,
niezależnie od stanowiska i miejsca pracy.
Złożoność celów oraz towarzyszących im treści kształcenia w bloku tematycznym
„Funkcjonowanie przedsiębiorstwa w warunkach gospodarki rynkowej” powodowało, że w
każdym module dominowały inne metody i formy organizacyjne pracy uczniów. W module
„Planowanie działalności gospodarczej” bazą do organizowania procesu kształcenia były
postanowienia związane z planowaniem i uruchamianiem działalności gospodarczej. To
powodowało, że niezależnie od stosowanych zróżnicowanych metod aktywizujących uczniowie mieli sposobność pracy z tekstem źródłowym w postaci ustawy „Prawo działalności gospodarczej” oraz korzystania z tego źródła prawa w podejmowaniu decyzji i rozwiązywaniu
problemów związanych z planowaniem działalności gospodarczej. Techniką wspomagającą ocenę tych umiejętności była obserwacja pracy uczniów z wykorzystaniem ustawy lub
zadania otwarte wymagające szczegółowego zapoznania się z wybranymi przepisami, np.
dotyczącymi różnic między poszczególnymi formami prawnymi prowadzenia działalności
gospodarczej lub działalności objętych koncesją.
W bloku tematycznym elementy rachunkowości realizowane były trzy moduły: zasady
rachunkowości, uproszczone formy rachunkowości i technologie informatyczne w uproszczonych formach rachunkowości. Osiąganie założonych celów kształcenia wymagało stosowania metod stymulujących aktywność myślową uczniów. Wśród wielu metod aktywizujących dominowały ćwiczenia, które sprzyjały kształtowaniu planowanych umiejętności
i przygotowaniu do wykonania zadań dydaktycznych typu próba pracy. Te ostatnie mogły
dotyczyć np. wypełnienia podstawowych dokumentów stosowanych w pracach komórek finansowych i prowadzenia ewidencji.
Tabela 22
Zestawienie uczniów Liceum Profilowanego o profilu ekonomiczno-administracyjnego w latach 2002-2007
Uczniowie Uczniowie w/g
Lata funk- Uczniowie Uczniowie Spraw- w/g płci zamieszkania
Lp. cjonowa- rozpoczyna- kończący ność
Wychowawca
gm
inne
nia szkoły jący naukę naukę szkoły chł. dz.
Brzostek gm.
1 2002-2005
30
25
83
12
13
22
3 Marta Oprządek
2 2003-2006
38
30
81
8
22
20
10 Grzegorz Grzesiakowski
3 2004-2007
36
33
92
14
19
25
8 Anna Fundakowska
Ogółem
104
88
87
34
54
67
21
123
Uczniowie klasy III Liceum Profilowanego o profilu ekonomiczno-administracyjnym
W latach 2002-2004 łącznie rozpoczęło naukę w tym typie szkoly 104 uczniów, a zakończyło 88. W ciągu tego czasu z dalszej nauki zrezygnowało lub odpadło 16 osób, w
związku z czym sprawność szkoły wyniosła 87%.
Z powyższego zestawienia wynika, że najlepszą sprawność (92%) Liceum Profilowane
osiągnęło w latach 2004-2007. W pozostałych okresach jego funkcjonowania sprawność
wyniosła 81 i 83%.
W roku szkolnym 2002/2003 rozpoczął pracę zgodnie z wprowadzoną reformą edukacyjną nowy typ szkoły, tj. Liceum Profilowane o profilu ekonomiczno-administracyjnym.
Do klasy I zostało przyjętych 30 uczniów. Opiekę nad nimi sprawowała Anna Fundakowska. W następnym roku szkolnym nastąpiła wymiana wychowawcy na Martę Oprządek.
Na początku roku szkolnego – na jednej z pierwszych godzin wychowawczych - dokonano
wyboru Samorządu Klasowego w składzie Sylwia Zięba – przewodnicząca, Rafał Sztaba
– zastępca przewodniczącej i Magdalena Piekarczyk – skarbnik.
Pierwsze spotkanie z rodzicami zostało zorganizowane w dniu 9 września 2002 roku.
Omówiono na nim dokumenty szkolne, w oparciu o które działała szkoła. Między innymi
została wybrana reprezentacja rodziców, czyli tzw. Rada Klasowa Rodziców w składzie:
Bożena Kania, Zdzisław Sztaba i Krystyna Zięba.
Na początku roku szkolnego, tj. 16 września 2002 roku zostało zorganizowane spotkanie młodzieży klas pierwszych w sprawie organizacji i zasad nowej matury oraz wymagań
egzaminacyjnych zarówno w zakresie podstawowym, jak i rozszerzonym. Tych uczniów
miała obowiązywać nowa formuła egzaminów dojrzałości przy zewnętrznych komisjach
egzaminacyjnych. Ponadto uczniowie zostali powiadomieni o tzw. standardach egzaminacyjnych z poszczególnych przedmiotów egzaminacyjnych i możliwościach uzyskania dodatkowych informacji w tej sprawie.
W dniu 20 listopada 2002 roku uczniowie tej klasy wyjechali do kina „Kosmos” w
Dębicy na film „Pianista”, a dokładnie za miesiąc do kina „Przyszłość” na film „Zemsta”.
28 listopada 2002 roku klasa ta podczas ceremonii zwanej otrzęsinami została przyjęta w
poczet społeczności szkolnej.
Licealiści czynnie włączali się w życie społeczne szkoły. W dniu Edukacji Narodowej
wzięli udział w przedstawieniu pt. „Lekcja pokory”. W celu integracji klasy zorganizowano
w dniu 13 grudnia 2002 wigilię klasową, która miała nie tylko charakter religijny.
1 października 2002 roku wychowawca klasy Marta Oprządek zorganizowała spotkanie klasy z pedagogiem szkolnym Małgorzatą Kmiecik. Celem tego spotkania było przybli-
124
żenie sylwetki Jana Pawła II jako tego, którego nauka i wypowiadane myśli są godne do
naśladowania w procesie wychowania i budowania osobowości młodego człowieka.
Integracji uczniów tej klasy służyła także wycieczka piesza po Brzostku i okolicach
w dniu 9 maja 2003 roku oraz ognisko klasowe zorganizowane w dniu 19 czerwca 2003
roku. W lutym klasa pełniła funkcję Gospodarza Szkoły. Organizowała dyżury, rozgrywki
sportowe na sali gimnastycznej, przygotowywała apele czy akademie ujęte w kalendarzu
apeli i uroczystości szkolnych przypadające w tym czasie. Ponadto wzięła udział w Turnieju Klas (21 marca), w spektaklu wystawionym w Domu Kultury w Brzostku (16 kwietnia),
w koncercie muzycznym (14 maja) i w przedstawieniu „Dzienna choroba”.
W dniu 7 października 2003 roku klasa wyjechała śladami Patrona Szkoły Jana Pawła
II na wycieczkę do następujących miejscowości: Oświęcim – Wadowice – Kalwaria Zebrzydowska i Kraków. 3 października 2003 roku uczniowie wzięli aktywny udział w akademii
poświęconej 45. rocznicy założenia szkoły i 5. rocznicy nadania imienia Jana Pawła II. W
lutym tego roku szkolnego klasa ta ponownie pełniła funkcję gospodarza szkoły.
Ponadto w klasie II młodzież brała udział w następujących wydarzeniach: apelu poświęconym rocznicy września (17 września), wigilii klasowej (9 grudnia), spotkaniu z przedstawicielem firmy Marbet – gmina Brzostek (21 stycznia), Barbarą Powroźnik – przedstawicielem Związku Sybiraków (20 kwietnia) oraz z aktorami z Krakowa, w spektaklu „Jasełka”(8
stycznia), a także w koncercie muzyki wielkopostnej (4 marca), poza tym zapoznała się z
pracą Urzędu Gminy (5 grudnia).
Ukoronowaniem działalności dydaktycznej i wychowawczej tej klasy była przeprowadzona w dniach 7 i 8 września 2004 roku próbna matura z języka polskiego i wybranego
przedmiotu.
W dniu 23 marca 2004 roku przeprowadzono dla młodzieży szkolnej pokazy połączone
z warsztatami z zakresu udzielania pierwszej pomocy w nagłych przypadkach zagrożenia zdrowia i życia. Program obejmował dwie godziny zajęć z praktycznymi czynnościami
wykonywanymi pod nadzorem instruktorów „Lifie – saver”Przedsiębiorstwa Szkoleniowo
– Usługowego Doroty i Sylwestra Bąk w Tarnowie.
Praca wychowawcy w klasie III ukierunkowana była na ciągle motywowanie uczniów
do nauki przed egzaminem dojrzałości. Włączeni do niej zostali rodzice.
W roku szkolnym 2005/2006, tj. w drugim roku funkcjonowania Liceum Profilowanego przyjęto 36 uczniów, z czego wynika, że ta szkoła cieszyła się dużym zainteresowaniem.
Wychowawstwo tej klasy objęła Agnieszka Płaziak. W celu integracji klasy już w dniu
19 września wychowawczyni zorganizowała wycieczkę krajobrazową na górę Liwocz. Podczas ogniska uczniowie bliżej się zapoznali, wymienili swoje zainteresowania i zaplanowali
sprawy organizacyjne na cały rok. Tutaj zrodził się plan odbycia wycieczki turystyczno
– krajoznawczej połączonej z pielgrzymką śladami Jana Pawła II – patrona szkoły.
27 października 2005 roku klasa wyjechała na wycieczkę do Wadowic, Oświęcimia
i Łagiewnik. W Oświęcimiu zwiedzono muzeum obozu koncentracyjnego, a Wadowicach
zabytki związane z życiem Jana Pawła II. Następnie obejrzano Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach.
Do uroczystych wydarzeń w klasie I należy zaliczyć wigilię klasową w dniu 19 grudnia
2004 roku i wigilię szkolną w dniu 21 grudnia 2005 roku, w której obok grona nauczycielskiego brali udział przedstawiciele uczniów i rodziców z każdej klasy. Z klasy I LP uczniów
reprezentowała Iwona Wójcik, a rodziców Bernadetta Sury. Ponadto klasa brała udział w
konkursach wewnątrzszkolnych, pozaszkolnych i olimpiadach.
W roku szkolnym 2006/2007 ta klasa rozpoczęła drugi rok nauki. 09 października
2006 roku zwiedziła schron w Stępinie – Cieszynie z okresu drugiej wojny światowej. Założeniem programowym tej wycieczki było wzbogacenie wiedzy na temat własnego regionu
oraz wzbogacenie wiedzy historycznej, a także w dalszym ciągu zintegrowanie zespołu
klasowego przez wspólne rozpalenie ogniska.
16 października 2006 roku klasa wyjechała do kina „Helios” w Rzeszowie na film pt.
„Karol – Papież, który został człowiekiem”. Założeniem programowym obejrzenia tego filmu
było przybliżenie postaci nieżyjącego Ojca Świętego Jana Pawła II – patrona szkoły. Z kolei
23 marca 2007 roku klasa obejrzała w Rzeszowa film pt. „Eksperyment”.
Kolejna wycieczka tej klasy została zorganizowana w dniu 23 maja 2007 roku na trasie
Krynica – Ciężkowice – Kamianna. Jej celem było poznanie estetycznych i przyrodniczych
125
walorów Krynicy oraz podziwianie piękna Rezerwatu Przyrody Nieożywionej – skamieniałego miasteczka w Ciężkowicach oraz Kamiannej – stolicy polskiego pszczelarstwa.
03 lutego 2007 roku klasa ta uczciła półmetek swej edukacji zabawą półmetkową. 2
kwietnia 2007 roku wraz z całą społecznością szkolną wzięła udział w wieczornym pochodzie szkolnym na czuwanie w kościele parafialnym z okazji rocznicy śmierci Jana Pawła
II.
W tym roku odbyła się wizytacja kanoniczna parafii Brzostek przez biskupa rzeszowskiego i z tej okazji w dniu 25 kwietnia 2007 roku odbyło się spotkanie całej społeczności
szkolnej z ks. biskupem Edwardem Białogłowskim.
12. Technikum w zawodzie technik żywienia
i gospodarstwa domowego
W związku z reformą szkolnictwa wprowadzoną w 1999 roku, która wniosła bardzo
wiele zmian w szkołach ponadgimnazjalnych, zostało wprowadzone między innymi 4-letnie technikum zawodowe w różnych zawodach, w tym także w zawodzie technik żywienia
i gospodarstwa domowego. Należy zauważyć, że szkoła miała już dosyć długą tradycję
w kształceniu uczniów w zakresie wiejskiego gospodarstwa domowego. Funkcjonowała
przecież Zasadnicza Szkoła Zawodowa w zawodzie rolnik ze specjalnością wiejskie gospodarstwo domowe.
Szkoła posiadała przygotowanych nauczycieli do prowadzenia tych zajęć oraz dwie
pracownie żywienia z dobrze zaopatrzonym zapleczem. Została ona zorganizowana ze
względu na potrzeby rynku oraz zainteresowania gimnazjalistów.
W ramach kształcenia zawodowego prowadzono zawodowe przedmioty teoretyczne,
zajęcia praktyczne i praktykę zawodową.
Uczeń w tym typie szkoły zdobywał wiedzę i umiejętności zawodowe związane między
innymi z urządzaniem zakładów gastronomicznych i gospodarstw domowych, technologią
gastronomiczną i obsługą konsumenta, mikrobiologią żywności i podstawami żywienia
człowieka, podstawami ekonomii, marketingu, zarządzania i biurowości.
Absolwent mógł podjąć własną działalność gospodarczą, jak też podjąć pracę w zakładach i firmach usługowych związanych z gastronomią, technologią żywności, hotelarstwem, turystyką czy ogólnie z żywieniem człowieka, jak też podjąć naukę w szkołach
policealnych oraz w wyższych szkołach licencjackich i magisterskich.
W ramach realizacji programu nauczania przedmiotu podstawy ekonomii uczeń miał
nauczyć się samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolniczego w oparciu o zasadę
rachunku ekonomicznego i samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej lub
pracy w charakterze pracownika najemnego w firmach agrobiznesu. Z kolei program nauczania technologii gastronomicznej z obsługą konsumenta obejmował treści z zakresu
towaroznawstwa, technologii sporządzania potraw, sposobów ich podawania, higieny i
estetyki oraz obsługi konsumenta. Korelowały one z podstawami żywienia człowieka oraz
przedmiotem urządzanie gospodarstw domowych i zakładów gastronomicznych.
Zadaniem podstaw żywienia człowieka było przekazanie uczniom wiedzy o wpływie
pożywienia na prawidłowe funkcjonowanie organizmu człowieka oraz ukształtowanie
umiejętności planowania żywienia w gospodarstwach domowych i placówkach żywienia
zbiorowego. Natomiast urządzanie zakładów gastronomicznych i gospodarstw domowych
obejmowało jedenaście działów, których głównym celem było wyposażenie uczniów w
umiejętności pomocne przy urządzaniu zakładów gastronomicznych i gospodarstw domowych. Zajęcia z tego przedmiotu realizowane były na jednostkach 2-godzinnych. Taka
organizacja pozwalała na lepszą realizację procesu nauczania. Ze względu na specyfikę
zagadnień objętych programem nauczania, ich interdyscyplinarność i trudności, które
mogły wystąpić w przyswajaniu wiedzy przez uczniów wskazane było, aby przedmiot realizować w grupach 15-osobowych, co pozwoliłoby na indywidualizację procesu nauczania.
Ponadto wskazane było, aby zajęcia z tego przedmiotu były prowadzone metodami
aktywizującymi, które wymagałyby od uczniów myślenia, rozwijałaby ich pamięć, wy-
126
obraźnię, zmuszały do lepszej koncentracji i uczyły pracy w zespole. Realizowany był
także przedmiot wybrane zagadnienia z psychologii społecznej, którego zadaniem było
ułatwienie poznania i zrozumienia natury człowieka oraz wykształcenie umiejętności
społecznych niezbędnych w życiu dorosłym i pracy zawodowej. Chodziło przede wszystkim o wykształcenie umiejętności w zakresie rozpoznawania potrzeb własnych i innych
ludzi, pozytywnego i twórczego myślenia, zapobiegania niepowodzeniom życiowym, rozwiązywania konfliktów różnymi metodami itp.
Nauka powyższych umiejętności wymagała w czasie zajęć pełnej aktywności ucznia i
nauczyciela. Praca nauczyciela musiała zmierzać do pobudzania i wzmacniania u ucznia
wewnętrznej, poznawczej i rzeczywistej, a nie obronnej i pozorowanej motywacji działania. Nauczyciel musiał tak organizować i prowadzić zajęcia, by uczeń czuł się bezpieczny
psychicznie, a jego zachowania nie były uogólnione i poddawane subiektywnej ocenie,
by miał on możliwość współtworzenia zajęć oraz uczenia się nie tylko poprzez bierne
przyswajanie wiadomości, ale także poprzez korzystania z zasobów własnych, widział
sens tego co robi na lekcjach, rozumiał, że to, czego się uczy będzie mu potrzebne w życiu
osobistym i pracy zawodowej.
Kolejnym przedmiotem – nowym w szkołach rolniczych i gospodarki żywnościowej był
marketing. Realizując cele kształcenia nauczyciel musiał nakłonić uczniów, by aktywnie
zachowywali się na rynku jako kupujący i jako obserwatorzy. Obserwacje i spostrzeżenia
uczniów należało wykorzystywać, realizując treści programowe. Nauczyciel miał obowiązek wyjaśnić uczniom, że marketing to nie reklama i działanie na wzrost sprzedaży, ale
ciąg działań, których punktem wyjścia są potrzeby rynku.
Na przedmiocie zarządzanie firmą uświadomiano uczniom, że przedsiębiorstwo jest
samodzielną jednostką, nastawioną na realizację celów, otwartą w kierunku otoczenia,
jednostką tworzącą i dzielącą dochód. Ważne było, aby uczeń zrozumiał, że przedsiębiorstwo, uwzględniając otoczenie firmy, samodzielnie podejmuje decyzje (na własny rachunek
i ryzyko). Dział VII tego przedmiotu dotyczył nauczania elementów rachunkowości. Uczeń
w wyniku realizowanych zagadnień z zakresu rachunkowości powinien nabyć umiejętność prowadzenia zapisów rachunkowych w małych firmach. W nauczaniu rachunkowości należało wykorzystać wiadomości uczniów z takich przedmiotów, jak technologia
gastronomiczna z obsługą klienta, urządzanie zakładów gastronomicznych i gospodarstw
domowych, podstawy ekonomii i zarządzanie firmą.
Przedmiot podstawy biurowości stanowił podstawę do nauczania podstaw ekonomii,
marketingu, zarządzania firmą oraz innych przedmiotów zawodowych. W celu opanowania praktycznych umiejętności z zakresu prowadzenia korespondencji, obsługi urządzeń
technicznych i prowadzenia biura w programie nauczania przedmiotu przewidziano dużo
ćwiczeń i pokazów.
W trakcie jego prowadzenia należało wykorzystać umiejętności uczniów zdobyte w
trakcie realizowania przedmiotu elementy informatyki. Kompleksowość nauczania tego
przedmiotu znajdowała swój wyraz w zastosowaniu zdobytej wiedzy i umiejętności w formach pozalekcyjnych będących swoistym polem ćwiczeń.
Uczniowie technikum w zawodzie technik żywienia i gospodarstwa domowego mieli
możliwość zdobycia prawa jazdy kat. „B”. Jednym z podstawowych elementów nauczania
kandydatów do uzyskania prawa jazdy kategorii „B” było nauczanie przepisów ruchu
drogowego. Nauka tego przedmiotu była dość trudna zarówno dla nauczającego, jak i
uczącego się, wymagała bowiem przyswojenia zasad, nakazów i zakazów obowiązujących
na drodze oraz wcielenia ich w praktykę.
Na zajęciach praktycznych klasa była dzielona na 3 grupy. Dwie z nich odbywały
zajęcia z technologii gastronomicznej, a jedna z urządzania i wyposażania zakładów gastronomicznych. Zajęcia praktyczne powinny być prowadzone w taki sposób, aby uczniowie mieli możliwość wykorzystania w praktyce zdobytych wcześniej wiadomości teoretycznych i mogli nabyć umiejętność samodzielnego wykonywania prac przewidzianych
programem.
W związku z tym praktyka zawodowa z zakresu urządzania zakładów gastronomicznych i gospodarstw domowych była realizowana dopiero po zdobyciu przez młodzież
znacznej części wiedzy teoretycznej na ten temat.
127
Tabela 23
Zestawienie uczniów technikum w zawodzie technik żywienia i gospodarstwa
domowego w latach 2002-2007
Uczniowie Uczniowie w/g
Lata funk- Uczniowie Uczniowie Spraw- w/g płci zamieszkania
Lp. cjonowania rozpoczyna- kończący ność
Wychowawca
gm.
inne
szkoły
jący naukę naukę szkoły chł. dz.
Brzostek gm.
1 2002-2006
32
26
81
2
24
21
5 Krystyna Rak
2 2003-2007
36
32
88
8
24
20
12 W.Baran, M.Stelmach
Ogółem
68
58
85
10 48
41
17
Z powyższego zestawienia wynika, że do tej pory absolwenci opuścili tę szkołę już
dwukrotnie. Kształcenie w zawodzie technik żywienia i gospodarstwa domowego odbyło w
dwóch czteroletnich cyklach kształcenia Technikum Zawodowego – w latach 2002-2006
i 2003-2007. Klasę rozpoczęło 68 uczniów, a po czterech latach ukończyło 58. Wskaźnik
procentowy sprawności szkoły wyniósł 85. W pierwszym roku jej funkcjonowania na całą
klasę było tylko dwóch chłopców. W następnym roku ich liczba wzrosła do 8.
W latach 2002-2006 na 26 uczniów było 2 chłopców i 24 dziewcząt. Natomiast w kolejnym cyklu kształcenia na 32 absolwentów przypadło 8 chłopców i 24 dziewczyny. Z tego
wynika, że z uwagi na charakter wykonywanego zawodu, ten typ szkoły cieszył się większym zainteresowaniem wśród żeńskiej grupy młodzieży.
Szkoła nie ma długich tradycji kształcenia w tym zawodzie. Sądzić należy, że jeszcze
przez wiele lat będzie się cieszyć dużym zainteresowaniem i nie będzie problemu z przeprowadzeniem do niej naboru, gdyż na rynku pracy istnieje duże zapotrzebowanie na
pracowników o takim wykształceniu.
Dla zobrazowania pracy wychowawczej w tym typie szkoły prześledźmy działania społeczne uczniów kształcących się w latach 2003-2007. Przez pierwsze trzy lata wychowawstwo w tej klasie sprawowała Weronika Baran, a w roku ostatnim Margaretta Stelmach.
Pierwszym krokiem podjętym w klasie pierwszej był pieszy rajd na górę Liwocz w ramach edukacji regionalnej i integracji klasy. Z kolei 29 września 2003 roku uczniowie
wzięli udział w Turnieju Wiedzy o Zespole Szkół im. Jana Pawła II. Wydarzenie to miało
duży wydźwięk wychowawczy, uczniowie u progu rozpoczęcia swojej edukacji zapoznać się
musieli z historią tej szkoły. Stanowiło to jednocześnie przygotowanie do obchodów Święta
Wigilia szkolna 2003 – klasa II Technikum w zawodzie technik żywienia i gospodarstwa domowego prezentuje część artystyczną
128
Szkoły w dniu 3 października 2003 roku. Ta uroczystość zbiegła się z obchodami małego
jubileuszu 45-lecia istnienia szkoły i 5. rocznicy nadania szkole imienia Jana Pawła II.
Do ważniejszych wydarzeń z życia klasy w tym roku szkolnym należy jeszcze zaliczyć
udział w uroczystej akademii z okazji Dnia Edukacji Narodowej (13 października), otrzęsiny klas pierwszych (28 października), uroczystą akademię z okazji Święta Niepodległości
(7 listopada), opłatek klasowy (18 grudnia), wigilię szkolna (19 grudnia), Turniej Klas (21
marca 2004 roku) i zajęcie w nim II miejsca oraz uroczystą akademię z okazji uchwalenia
Konstytucji 3. Maja (4 maja) zorganizowaną przez tę właśnie klasę w Gminnym Ośrodku
Kultury i w szkole.
18 maja ta klasa przygotowała audycję radiową emitowaną przez radiowęzeł szkolny
z okazji urodzin Jana Pawła II – patrona szkoły. Natomiast w dniu 26 maja 2004 roku
uczniowie całej szkoły mogli wysłuchać koncertu radiowego z okazji Dnia Matki autorstwa
tej klasy. Ważnym wydarzeniem w życiu tej klasy w tym roku szkolnym była organizacja i
udział w międzyklasowym konkursie ekologicznym.
3 października 2005 roku klasa ta czynnie włączyła się w przygotowanie 7. rocznicy
nadania szkole imienia Jana Pawła II – główne uroczystości połączone były ze Świętem
Szkoły. Natomiast dziesięć dni później, tj. 13 października 2005 roku wzięła aktywny
udział w uroczystej akademii szkolnej z okazji Dnia Edukacji Narodowej.
Z kolei w ramach edukacji ekologiczno-historycznej młodzież tej klasy 20 października
2005 roku wyjechała na jednodniową wycieczkę do Jasła, Krosna i Dukli, a w następnym
dniu wzięła udział w tradycyjnym Turnieju Klas organizowanym corocznie w pierwszy
dzień kalendarzowej wiosny.
W klasie IV wychowawstwo przejęła Margaretta Stelmach. Jej praca wychowawcza
została ukierunkowana na mobilizowanie uczniów do usilnej pracy, celem dobrego przygotowania się do egzaminu dojrzałości i egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe.
6 stycznia 2007 roku zorganizowana została wycieczka na lodowisko do Dębicy, 19
grudnia wigilia klasowa, a 20 grudnia wigilia szkolna.
W dniu 6 lutego uczniowie tej klasy wzięli udział w montażu słowno-muzycznym zorganizowanym przez Kawiarenkę Literacką, a 4 kwietnia 2007 roku w Dębickich Targach
Pracy i Edukacji. Ostatnim wydarzeniem w historii tej klasy było jej pożegnanie po zakończeniu edukacji zorganizowane przez całą społeczność szkolną. Miało to miejsce w dniu 7
kwietnia 2007 roku.
13. Technikum w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa
Technikum Zawodowe w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa było jedną ze szkół
wprowadzoną na mocy reformy edukacyjnej zapoczątkowanej w roku szkolnym 2002/2003.
Nauka w nim trwała 4 lata. Jednym z podstawowych przedmiotów ogólnotechnicznych
przygotowujących uczniów do rozpoczęcia kształcenia kierunkowego były podstawy techniki.
Zakres treści programowych tego przedmiotu został opracowany w taki sposób, aby
uczniowie zdobywali wiedzę i umiejętności coraz to wyższych kategorii. Końcowe działy
wymagały wykorzystania zdobytych wiadomości w rozwiązaniu zadań złożonych, integrujących wiedzą i umiejętności z wcześniejszych działów kształcenia. Nauczanie przedmiotu
rozpoczynało się od określenia pojęcia techniki i jej miejsca w życiu gospodarczym kraju
i świata.
Podstawy rolnictwa miały dostarczyć uczniom wiedzy i umiejętności rolniczych, jakie
powinien posiadać technik mechanizacji rolnictwa. Kryterium doboru treści przedmiotu
wynikało z potrzeby dostarczania uczniom wiadomości o produkcji roślinnej i zwierzęcej
w zakresie umożliwiającym późniejsze nauczanie mechanizacji procesów produkcyjnych
w rolnictwie.
Lekcje zawierały informacje o kierunkach produkcji rolniczej, jej znaczeniu i czynnikach wpływających na wyniki produkcyjne. Szczególny nacisk kładziono na zagadnienia
związane z mechanizacją prac produkcji roślinnej i zwierzęcej.
Przedmiot pojazdy rolnicze obejmował swoim zakresem następujące zagadnienia: budowę i zasady działania, prawidłową obsługę i eksploatację, sposoby napraw oraz wykry-
129
wanie uszkodzeń maszyn. W przedmiocie tym umieszczono tematykę dotyczącą pojazdów
rolniczych, a także maszyn samojezdnych posiadających własne źródła energetyczne do
ich napędu. Przedstawiony program przedmiotu pojazdy rolnicze bazował na wiadomościach ucznia z fizyki, podstaw techniki i elektrotechniki. Jego nauczanie cechowało się
dużym upoglądowieniem lekcji i dobrym zapleczem technicznym (pracownie, warsztaty).
Realizowany materiał nauczania elektrotechniki był skorelowany z pozostałymi przedmiotami zawodowymi. Głównym celem nauczania było wyposażenie ucznia w wiadomości
i umiejętności, które pozwoliłyby mu zrozumieć istotę działania elektrycznych urządzeń
technicznych i maszyn. Bardzo szybki rozwój techniki stworzył konieczność aktualizowania treści szczególnie w dziale automatyki i elektroniki.
Uczniowie w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa mieli możliwość zrobienia prawa
jazdy na kategorię „B” i „T”. Jednym z podstawowych elementów wymaganych od kandydatów do uzyskania prawa jazdy było opanowanie przepisów ruchu drogowego. Nauczanie
przedmiotu przepisy ruchu drogowego odbywało się w formie lekcji i ćwiczeń. W procesie
nauczania zalecało się stosowanie metod aktywizujących, które miały wpływ na efektywność i skuteczność nauczania.
W Technikum Zawodowym w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa ważnym przedmiotem były maszyny rolnicze, które bazowały na wiedzy z zakresu podstaw rolnictwa i
podstaw techniki, co w połączeniu z zajęciami praktycznymi stanowiło integralną część
przygotowania zawodowego technika mechanizacji rolnictwa. Nauczanie tego przedmiotu
rozpoczynało się od zapoznania uczniów z organizacją procesu dydaktycznego, zadaniami
i zakresem przedmiotu, historią rozwoju i znaczeniem mechanizacji rolnictwa. Kolejne
lekcje wyjaśniały podstawowe pojęcia takie jak: narzędzia, maszyna, urządzenie oraz terminy z zakresu agregatowania i eksploatacji.
Proces dydaktyczny realizowany był w pracowni przedmiotowej wyposażonej w pomoce dydaktyczne w postaci części i zespołów części maszyn i narzędzi rolniczych. Konieczne
było przestrzeganie zasad nauczania ułatwiających uczniom zrozumienie i zapamiętywanie wiadomości niezbędnych w przyszłości do podjęcia pracy zawodowej oraz samodzielne pogłębianie wiedzy i podążanie za nowościami w dziedzinie narzędzi i maszyn rolniczych.
Należy wspomnieć, że przedmiot podstawy ekonomii służył do przygotowania uczniów
do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej lub pracy w charakterze pracownika najemnego w firmach agrobiznesu.
Kolejnym przedmiotem realizowanym w szkołach średnich o różnych zawodach był
marketing. Uczniowie poznawali na nim istotę marketingu w gospodarce narodowej i
przedsiębiorstwie agrobiznesu oraz wykazywali uwarunkowania przy podejmowaniu decyzji marketingowych, uwzględniając zjawiska i prawa ekonomiczne. Realizując treści nauczania, uczniowie zaznajomili się z marketingowymi zachowaniami różnych podmiotów
tworzących agrobiznes i zasadami budowy programu marketingowego przedsiębiorstwa,
uwzględniając 4 elementy: produkt, cenę, dystrybucję i komunikację marketingową.
Uczniowie na przedmiocie zarządzanie firmą na 112 godzinach mieli zapoznać się z
mechanizmami zarządzania firmą i nabrać przekonania, że przedsiębiorstwo jest samodzielną jednostką tworzącą i dzielącą dochód. Uczeń był obowiązany zrozumieć, że przedsiębiorstwo podejmuje decyzje (na własny rachunek i ryzyko), uwzględniając otoczenie firmy.
Młody człowiek w wyniku realizowanych zagadnień z zakresu rachunkowości powinien
nabyć umiejętności prowadzenia zapisów rachunkowych w małych firmach. W nauczaniu tego przedmiotu wykorzystywane były wiadomości uczniów z takich przedmiotów, jak
budownictwo inżynieryjne, podstawy ekonomii i zarządzanie firmą. Realizacja znacznej
części materiału wymagała nauczania w formie ćwiczeń, np. sporządzanie dokumentacji,
wypełnianie rejestrów, ksiąg itp. Przy realizacji ćwiczeń wskazane było wykorzystywanie
programów komputerowych, np. „Księgi przychodów i rozchodów” oraz „Małej firmy”.
Szkolenie praktyczne w formie zajęć praktycznych, praktyk zawodowych, nauki jazdy
i nauki pracy maszynami rolniczymi stanowiło istotną część kształcenia technika mechanizacji rolnictwa. Praktyki zawodowe obejmowały głównie eksploatację maszyn, pojazdów i
urządzeń technicznych w produkcji rolniczej. Dlatego ich tematyka była opracowana przez
szkołę z uwzględnieniem potrzeb regionu, miejsca i terminu odbywania praktyk. Przebieg
130
praktycznej nauki zawodu, wykaz nabytych umiejętności oraz uzyskane oceny cząstkowe
i końcowe były odnotowywane i indeksach praktycznej nauki zawodu oraz w dziennikach
lekcyjnych.
Na zajęciach praktycznych na wszystkich stanowiskach pracy zwracano szczególną
uwagę na przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, wskazywano na zagrożenia i uczono sposobów ich unikania, wdrażano do dbałości o ład i porządek na stanowiskach pracy oraz uczono poszanowania sprzętu.
Program praktyki zawodowej obejmował eksploatację maszyn, pojazdów i urządzeń
technicznych bezpośrednio w produkcji. W trakcie tej trwania uczeń miał opanować umiejętność samodzielnej obsługi sprzętu z położeniem nacisku na agregatowanie, przygotowanie do pracy, wykonanie jej, postępowanie po jej zakończeniu oraz ewidencjowanie.
Praktyki były organizowane w oparciu o bazę gospodarstwa z licencją, zaplecza technicznego rolnictwa i w zakładach przetwórstwa rolnego. Można je było realizować w centrach kształcenia praktycznego.
Tabela 24
Zestawienie uczniów w 4 – letnim technikum w zawodzie technik mechanizacji
rolnictwa w latach 2002-2007
Lata Funk- Uczniowie Uczniowie Spraw- Uczniowie w/g zamieszkania
Lp. cjonowania Rozpoczyna- Kończący ność
Wychowawca
Gm. Brzostek
Inne gm.
szkoły
jący naukę
naukę
szkoły
1 2002-2006
35
29
83
21
8
Grzegorz Kolbusz
2 2003-2007
37
27
73
20
7
Józef Wadas
Ogółem
72
56
78
41
15
Z powyższego zestawienie wynika, że naukę w klasie pierwszej rozpoczęło 72 uczniów,
a po czterech latach zakończyło ją 56. Wskaźnik procentowy sprawności szkoły wynosił
78. Ta sytuacja wynikła stąd, że Zasadnicza Szkoła Zawodowa w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych cieszyła się dużym zainteresowaniem i bardzo często
były organizowane dwa równoległe oddziały. Również wiadomo, że do szkoły zawodowej
z reguły szła młodzież intelektualnie słabsza i mająca mniejszą motywację do nauki. Z
chwilą powołania technikum w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa część młodzieży
zamiast w zasadniczej szkole zawodowej podjęła naukę w technikum.
Także znacznie więcej uczniów było z terenu gminy Brzostek (45) niż innych gmin
(15).
W Technikum Zawodowym w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa w roku szkolnym 2003/2004 rozpoczęło naukę w klasie I 37 uczniów. We wrześniu wychowawca klasy
godziny wychowawcze przeznaczył na integrację klasy – wzajemne poznanie się uczniów.
Samorząd klasowy został powołany w następującym składzie: Tadeusz Parat, Piotr Studniarz, Michał Spirydowicz i Piotr Czekaj.
W dniu 2 września 2003 roku na pierwszym integracyjnym spotkaniu z rodzicami
wychowawca klasy Józef Wadas omówił podstawowe dokumenty szkolne i przedstawił misję i wizję szkoły. Ponadto omówił wymagania edukacyjne z poszczególnych przedmiotów
i zaprosił rodziców do współpracy, bowiem wspólne zaangażowanie w proces edukacyjny
nauczycieli, uczniów i rodziców decyduje o jego pomyślności w osiągnięciu zamierzonych
celów zarówno w dydaktyce, jak i w wychowaniu. Na tym spotkaniu także ukonstytuowała się Rada Klasowa rodziców w składzie: Zofia Grodzka, Ewa Staniszewska i Teresa
Moskal.
Ważnym wydarzeniem w klasie I były otrzęsiny zorganizowane przez klasy programowo wyższe. Miały one miejsce w dniu 28 września 2003 roku. Ten zwyczaj był obchodzony
od wielu lat i sprowadzał się do przyjmowania w formie zabawowej nowych uczniów w
poczet społeczności szkolnej. Uczniowie uczestniczący w tym obrzędzie po raz pierwszy, z
jednej strony byli zaskoczeni, a z drugiej zadowoleni z wykonywanych poleceń i podbudowani psychicznie z powodu sprostania powierzonym im zadaniom. Po tej ceremonii wszyscy uczniowie wzięli udział w dyskotece szkolnej.
131
W następnym dniu, tj. 29 września 2003 roku uczniowie tej klasy uczestniczyli w Turnieju Wiedzy o Zespole Szkół im. Jana Pawła II, który miał na celu wzbogacenie ich wiedzy
z zakresu istnienia tej placówki oświatowej. Termin został wybrany nieprzypadkowo, bo
kilka dni później, tj. 5 października obchodzone było Święto Szkoły, tym bardziej, że w tym
roku szkoła po raz 45. otworzyła swoje podwoje dla uczniów Brzostka i okolic. Równocześnie była to 5. rocznica nadania szkole imienia Jana Pawła II.
13 października 2003 roku z okazji Dnia Edukacji Narodowej w szkole odbyła się
uroczysta akademia. Miała ona ogromny wydźwięk wychowawczy i emocjonalny służący
budowie właściwych relacji na płaszczyźnie nauczyciel – uczeń i wychowawca – wychowanek. Klasa, o której jest tu mowa w tym roku szkolnym pełniła rolę Gospodarza Szkoły
w miesiącu marcu. Z funkcji swojej – poprzez organizację życia kulturowego i sportowego
– wywiązała się bardzo dobrze.
W tym roku obchodzone było uroczyście w ramach kształtowania postaw i uczuć patriotycznych Święto Narodowe w dniu 11 listopada.
Klasa ta starannie przygotowała się do Turnieju Klas, który odbył się w dniu 22 marca
2003 roku. Należy dodać, że ta impreza na trwałe wpisała się w tradycję szkoły. Wielokrotnie była ona propagowana przez lokalną prasę nie tylko na terenie powiatu dębickiego, ale
także województwa podkarpackiego.
Ponadto klasa ta w ramach wychowania regionalnego wzięła udział w wycieczce na
najwyższe wzniesienie Pogórza Ciężkowickiego – górę Liwocz. Miało to miejsce 14 grudnia
2003 roku. 15 grudnia odbyła się wigilia klasowa. Nie można zapomnieć także u udziale
tej klasy w uroczystej akademii z okazji 64. rocznicy Katynia.
Wychowawca tej klasy dwukrotnie spotkał się z rodzicami, tj. 13 listopada 2003 roku
i 26 stycznia 2004 roku. Na pierwszym spotkaniu dokonał analizy postępów w nauce i zachowaniu oraz przedstawił frekwencję uczniów za miniony okres. Rozwinęła się dyskusja
nad poważnymi problemami celem wspólnego szukania środków zaradczych i wprowadzenia programów naprawczych. Na drugim z kolei spotkaniu z rodzicami została podsumowana praca w I semestrze oraz przedstawiona średnia ocen w klasie i frekwencja z uczęszczania na zajęcia. Następnie szczegółowo dokonano analizy postępów w nauce i zachowań
za I semestr w indywidualnych rozmowach z rodzicami.
W kolejnych latach przez tę klasę były realizowane podobne zadania. W okresie 3-7 oraz
10, 11 i 13 października 2004 roku odbyła się praktyka zawodowa eksploatacyjna. Nato-
Ostatnich rad udziela uczniom klasy I Technikum w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa wychowawca klasy Józef Wadas w dniu 25.06.2004r.
132
miast 13 grudnia 2005 roku zostały zorganizowane dla kandydatów na kierowców pokazy
połączone z warsztatami w zakresie udzielania pierwszej pomocy w nagłych stanach zagrożenia zdrowia i życia.
31 stycznia 2007 roku przeprowadzono próbny egzamin potwierdzający kwalifikacje
zawodowe (pisało go 26 uczniów), a w dniu 14 marca 2007 roku próbny praktyczny egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe (obecnych 16 uczniów).
W klasie IV praca wychowawcy była ukierunkowana na motywowanie uczniów do systematycznej i usilnej pracy w celu dobrego przygotowania się do egzaminu dojrzałości i z
przygotowania zawodowego (potwierdzającego kwalifikacje zawodowe).
14. Zasadnicza Szkoła Zawodowa w zawodzie kucharz
małej gastronomii
Zasadnicza Szkoła Zawodowa w zawodzie kucharz małej gastronomii została powołana do życia dnia 1 września 2004 roku. Dyrekcja Zespołu Szkół im. Jana Pawła II, wychodząc naprzeciw zapotrzebowaniu miejscowego rynku pracy, w roku szkolnym 2003/2004
podjęła staranie w Kuratorium Oświaty w Rzeszowie i Starostwie Powiatowym w Dębicy
o powołanie do życia nowego kierunku kształcenia na poziomie zasadniczym w zawodzie
kucharz małej gastronomii.
Wnioskodawcy wychodzili z założenia, że szkoła prowadziła kształcenie w zawodzie
technik żywienia gospodarstwa domowego, które cieszyło się dużym zainteresowaniem,
ale nie spełniało oczekiwań tych uczniów i ich rodziców, którzy planowali edukację na
poziomie zasadniczym. Z prowadzonych przez szkołę sondaży wśród uczniów pobliskich
gimnazjów wynikało, że zapotrzebowanie na ten kierunek było duże. W ostatnich latach
na terenie gminy Brzostek i gmin ościennych powstało wiele barów i restauracji, wzrosło
także zainteresowanie tworzeniem gospodarstw agroturystycznych. Stąd też młodzi widzieli możliwości podjęcia w przyszłości pracy w tym zawodzie.
Za wprowadzeniem tego kierunku kształcenia przemawiał fakt, że szkoła posiadała
wykwalifikowaną kadrę do kształcenia w zawodzie kucharz małej gastronomii jak też niezbędne zaplecze, gdyż funkcjonowało w niej od dwóch lat technikum żywienia i gospodarstwa domowego. Szkoła podjęła działania zmierzające do kompletowania środków dydaktycznych wymaganych zgodnie z programem nauczania. Były to głównie tablice i plansze
przygotowane przez uczniów pod opieką nauczycieli. Dokonano zakupu naczyń i sprzętu
kuchennego na kwotę 2.500 tys.zł, uzupełniając tym samym braki w wyżej wymienionym
sprzęcie. Ponadto w miesiącach wakacyjnych, w budynku byłego internatu, rozpoczęły się
prace modernizacyjne, rozszerzające bazę kształcenia praktycznego w technikum żywienia i gospodarstwa domowego.Umożliwiło to tym samym lepszą realizację planu nauczania
dla zawodu kucharz małej gastronomii.
Zarówno organ prowadzący, tj. Starostwo Powiatowe w Dębicy, jak też Kuratorium
Oświaty w Rzeszowie sprawujące nadzór pedagogiczny wyraziło zgodę na wprowadzenie
tego typu szkoły w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Brzostku. Nauka w nim trwała 2
lata. W ramach kształcenia zawodowego obejmującego zawodowe przedmioty teoretyczne
oraz zajęcia praktyczne uczeń zdobywał wiedzę i umiejętności z zakresu funkcjonowania
zakładu gastronomicznego oraz pracy na stanowisku kucharza. Po ukończeniu zasadniczej szkoły zawodowej absolwent mogł pogłębić swoją wiedzę ogólną w 2-letnim Liceum
Uzupełniającym umożliwiającym przystąpienie do egzaminu maturalnego.
Absolwenci Zasadniczej Szkoły Zawodowej, aby uzyskać tytuł zawodowy kucharza
małej gastronomii, musieli zdać egzamin zawodowy potwierdzający ich kwalifikacje zawodowe w Zespole Szkół nr 3 w Jaśle.
Plan nauczania dla zawodu kucharz małej gastronomii na podbudowie programowej
gimnazjum przewidywał 18 obowiązkowych zajęć edukacyjnych. Do przedmiotów zawodowych realizowanych w tym typie szkoły należy zaliczyć: zasady żywienia, wyposażenie
techniczne zakładów gastronomicznych, organizację, bezpieczeństwo i higienę pracy, technologię gastronomiczną z towaroznastwem, rachunkowość w małej gastronomii i zajęcia
praktyczne.
Realizacja treści kształcenia przedmiotu zasady żywienia powinna zapewnić uczniom
133
zdobycie podstawowych wiadomości i umiejętności propagujących zdrowy styl życia, a jednocześnie nauczyć krytycznego patrzenia na sferę rynku produktów spożywczych i związaną z nim reklamę w środkach masowego przekazu. Realizowany był on w klasie I na 76
jednostkach lekcyjnych.
Podstawowym celem nauczania przedmiotu wyposażenie techniczne zakładów gastronomicznych było odpowiednie przygotowanie ucznia do posługiwania się sprzętem, maszynami i urządzeniami gastronomicznymi. U podstaw sukcesu w gastronomii leżała obok
talentu i twórczej inwencji kucharza solidna wiedza z zakresu wyposażenia technicznego.
Na jego realizację przeznaczono 2 godziny w cyklu nauczania. Te zajęcia edukacyjne prowadzone były w wymiarze 76 godzin w całym okresie nauczania.
Głównym celem nauczania przedmiotu organizacja, bezpieczeństwo i higiena pracy
było zdobycie przez uczniów nawyków stosowania w codziennej pracy zasad właściwej
organizacji oraz zasad bezpiecznego i higienicznego sporządzania potraw i napojów oraz
obsługi urządzeń. Zgodnie z planem nauczania w zawodzie kucharz małej gastronomii na
zajęcia z przedmiotu organizacja, bezpieczeństwo i higiena pracy przeznaczono 1 godzinę
w cyklu kształcenia w szkołach dla młodzieży.
Technologia gastronomiczna z towaroznawstwem była wiodącym przedmiotem zawodowym w realizacji programu kształcenia w zawodzie kucharz małej gastronomii w zasadniczej szkole zawodowej. Realizacja treści kształcenia miała umożliwić uczniom zdobycie
podstawowych wiadomości i umiejętności dotyczących wykorzystania środków spożywczych do prawidłowego sporządzania posiłków. Zgodnie z planem nauczania dla zawodu
kucharz małej gastronomii na zajęcia z technologii gastronomicznej z towaroznawstwem
przeznaczono 8 godzin w cyklu nauczania. Założono, że zajęcia edukacyjne zostaną przeprowadzone w wymiarze 304 godzin w realizacji całego cyklu nauczania.
Głównym celem nauczania przedmiotu rachunkowość w małej gastronomii było zdobycie umiejętności prowadzenia dokumentacji działalności zakładów gastronomicznych.
Zgodnie z planem nauczania w zawodzie kucharz małej gastronomii na zajęcia rachunkowości w małej gastronomii przeznaczono 1 godzinę w cyklu kształcenia w szkole dla
młodzieży.
Zajęcia praktyczne przygotowujące do pracy w zawodzie kucharz małej gastronomii
miały umożliwić uczniom nabycie umiejętności zawodowych. Realizacja treści programowych dawała możliwość zastosowania w praktyce wiedzy z różnych przedmiotów zawodowych. Do głównych zadań zawodowych kucharza małej gastronomii należały wszystkie czynności związane z przygotowaniem typowych potraw w różnorodnych zakładach i
przedsiębiorstwach gastronomicznych. Efektywność kształcenia w tym zawodzie zależała
przede wszystkim od opanowania przez uczniów umiejętności praktycznych, które były
nabywane i doskonalone w ramach zajęć praktycznych.
Zajęcia praktyczne realizowano na warsztatach szkolnych lub w zakładach pracy
(hotelowe zakłady gastronomiczne, stołówki pracownicz i szkolne, przedszkola, szpitale,
punkty małej gastronomii itp.)
Tabela 25
Zestawienie uczniów Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie kucharz małej
gastronomii w latach 2004-2007
Ucznio- Spraw- Uczniowie w/g Uczniowie w/g płci
Lata funk- Uczniowie
gmin
rozpoczywie
koń- ność
Lp. cjonowania nający
czący
Gm.
Inne
szkoły
naukę
naukę szkoły Brzostek gminy Chłopcy Dziewczęta
1 2004-2006
2 2005-2007
Ogółem
26
24
50
20
14
34
77
58
68
16
11
27
4
3
7
9
4
13
11
10
21
Wychoowawca
Józef Nawracaj
Katarzyna Grygiel
134
Występy uczniów klasy drugiej Zasadniczej Szkoły Zawodowej w Zawodzie kucharz
małej gastronomii podczas turnieju klas
Zasadnicza Szkoła Zawodowa w zawodzie kucharz malej gastronomii była najmłodszą szkołą w Zespole Szkół im. Jana Pawła II powołaną na potrzeby lokalnego środowiska.
W latach 2004-2005 przyjęto do klasy pierwszej 50 uczniów. Po dwóch latach edukacji szkołę zakończyło 34 osoby. Wskaźnik procentowy uczniów, którzy wytrwali do
końca i zakończyli naukę z wynikiem pomyślnym wyniósł 68. W latach 2004-2006, czyli
w pierwszym cyklu kształcenia sprawność tej szkoły wyniosła 77%. Natomiast w latach
2005-2007 - 58%. Złożyły się na to różne przyczyny: zmiana szkoły w trakcie nauki,
rezygnacja z nauki czy nieuzyskanie pozytywnych wyników.
Zasadnicza Szkoła Zawodowa w zawodzie kucharz małej gastronomii była szkołą
o bardzo krótkiej historii. Rok szkolny 2005/2006 był drugim rokiem jej funkcjonowania. Naukę w niej rozpoczęło 24 uczniów. Wychowawstwo tej klasy zostało powierzone
Katarzynie Grygiel. Po uroczystej inauguracji roku szkolnego odbyło się spotkanie z
wychowawcą klasy poświęcone omówieniu praw i obowiązków uczniów ze szczególnym
uwzględnieniem wymagań edukacyjnych z poszczególnych przedmiotów ogólnych i zawodowych. Ponadto każdy z uczniów przedstawił się w ramach prowadzonej integracji
klasy.
W pierwszych dniach września zostały ukonstytuowane reprezentacje klasy i rodziców. W skład Samorządu Klasowego weszli: Grzegorz Wołowiec, Jadwiga Tułecka i
Mateusz Jarosz, a do Rady Klasowej rodziców zostały wybrane: Pelagia Surdel, Małgorzata Rzeszowska i Grażyna Jarosz. Na godzinach wychowawczych w miesiącu wrześniu
zapoznano uczniów z hymnem szkoły, prawami i obowiązkami ucznia, kulturą osobistą
w miejscach publicznych oraz omówiono w trakcie realizacji tematu: „Narkotyki – czy ten
problem dotyczy także nas?” szkodliwość działania środków odurzających.
Do ważniejszych wydarzeń z życia klasy w pierwszym roku edukacji należały: Święto szkoły - rocznica nadania jej imienia Jana Pawła II, Dzień Komisji Edukacji Narodowej, wigilia szkolna i koncert muzyczny połączony z profilaktyką antynarkotykową. Były
to uroczystości o bardzo dużym wydźwięku wychowawczym, mające ogromny wpływ na
kształtowanie osobowości młodego człowieka. Ponadto uczniowie tej klasy brali udział w
apelu zorganizowanym w związku z zagrożeniem „ptasią grypą” oraz w sprzątaniu lasu
z okazji „Dnia Sprzątania Świata”.
135
W klasie II uczestniczyli m.in.w koncercie poezji śpiewanej Jerzego Marnczarza,
w uroczystym apelu poświęconym II rocznicy śmierci Jana Pawła II, spotkaniu z prof.
Nowakowskim oraz w wieczornym pochodzie szkolnym i w czuwaniu w kościele parafialnym, a także w spotkaniu z biskupem diecezji rzeszowskiej. Klasę II ukończyło 14
uczniów.
Uwagi końcowe
W roku szkolnym 2007/2008 mija pół wieku gdy pierwsi uczniowie rozpoczęli naukę,
w szkole rolniczej w Brzostku, która na trwale wpisała się w dzieje Ziemi Brzosteckiej.
Pierwsze szkoły rolnicze to: Dwuzimowa Szkoła Rolniczo-Gospodarcza i Rolnicza. Wiele
czasu upłynęło od jej założenia do uzyskania własnego budynku w Brzostku, a następnie w Kleciach. W latach 1958-2008 funkcjonowało 14 różnych typów szkół, które
powstawały pod potrzeby gospodarki narodowej oraz środowiska, a bardzo często pod
określoną politykę oświatową. W ostatnich latach bardzo często nowe typy szkół powstawały pod potrzeby bardzo trudnego rynku pracy.
Funkcjonowanie szkoły rolniczej w Brzostku było ścisle powiązane z internatem, który powstał w 1960 roku w wynajętym domu prywatnym. Przebywało w nim 18 uczniów i
opiekę nad nimi pełniła jedna nauczycielka w ramach 21 godzin tygodniowo.
Po przeprowadzeniu remontu byłej synagogi żydowskiej wygospodarowano tam dwie
sale na I piętrze z przeznaczeniem na internat.
W roku szkolnym 1975/1976 cały ten budynek został przeznaczony na internat
(szkoła została przeniesiona do Kleci) i dysponował 70 miejscami.
W okresie funkcjonowania internatu stanowisko kierownika pełnili następujący
nauczyciele: Jadwiga Utorowicz, Stanisława Sanakowska, Jerzy Rączka, Maria Kozon,
Maria Filipek-Ryndak, Lucyna Kuczek, Maria Gorczyca, Lidia Zając, Maria Kawalec,
Danuta Wójcik, Ryszard Sieńkowski. Internat funkcjonował do końca roku szkolnego
1998/1999.
Także od początku szkoły działała w niej biblioteka. Początkowo były to 3 szafy
ścienne na korytarzu szkoły liczące 850 woluminów literatury pięknej i 250 egzemplarzy
podręczników. W 1974 roku wraz z pozyskaniem dla szkoły nowego budynku w Kleciach
biblioteka otrzymała osobne pomieszczenie o pow. 14 m2 wraz z siedmioma drewnianymi
regałami i wówczas księgozbiór liczył 4 tyś. woluminów. Opiekę nad biblioteką od 1 września 1975 roku przejęła nauczycielka języka polskiego Maria Śnieżek i udostępnianie
księgozbioru odbywało się w czasie 5 godzin tygodniowo.
Z dniem 3 stycznia 1983 roku stanowisko bibliotekarza Zespołu Szkół Rolniczych
objęła Teresa Młyniec. W 1990 roku została biblioteka ulokowana w dawnej auli o pow.
80 m2, z wyodrębnioną czytelnią o 30-tu miejscach.
W latach 1983-2008 księgozbiór biblioteki znacząco został zwiększony. W tym czasie
biblioteka wypracowała nowe ciekawe formy pracy i ciągle jest doskonalana. W roku
szkolnym 2007/2008 biblioteka liczyła około 12 tyś. woluminów.
Z chwilą powołania Multimedialnego Centrum Informacji został zatrudniony drugi
nauczyciel bibliotekarz Danuta Wójcik.
W roku szkolnym 2007/2008 do szkoły uczęszczało 564 uczniów i pracowało 47 nauczycieli pełnozatrudnionych i 10 nauczycieli niepełnozatrudnionych.
Od roku szkolnego 2006/2007 prowadzona jest nauka w Uzupełniającym Liceum
Ogólnokształcącym.
Od 1958 roku do 2008 roku szkołę łącznie ukończyło 4547 uczniów w tym:
- Dwuzimową Szkołę Rolniczo-Gospodarczą i Rolniczą – 133
- Szkołę Rachunkowości Rolnej – 269
- Zasadniczą Szkołę Rolniczą (Zasadnicza Szkoła Zawodowa) – 732
- Technikum Rolnicze 3-letnie (Zawodowe) – 537
- Technikum Rolnicze 5-letnie (Zawodowe) – 519
- Zasadniczą Szkołę Mechanizacji Rolnictwa (Zasadnicza Szkoła Zawodowa) – 879
- Zaoczne Technikum Rolnicze (Zawodowe) – 558
- Liceum Zawodowe – 320
136
- Liceum Agrobiznesu – 118
- Liceum Ogólnokształcące – 124
- Liceum Profilowane – 119
- Technikum w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa – 80
- Technikum w zawodzie technik żywienia i gospodarstwa domowego – 87
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa w zawodzie kucharz małej gastronomii – 56
- Liceum Uzupełniające – 16
137
Rozdział VI
Działalność dydaktyczno-wychowawcza
i opiekuńcza szkoły w latach 1998-2008
R
Wstęp
eforma edukacyjna, która w swoim założeniu miała poprawić stan oświaty w naszym
kraju, zapowiadała zmiany na wielu płaszczyznach zarówno ilościowe jak i jakościowe.
Równocześnie miały być wprowadzone zmiany programów nauczania i nowe struktury
szkolnictwa. Ponadto zamierzano zmienić zarządzanie i nadzorowanie oświatą oraz wprowadzić inny sposób oceniania uczniów, kształcenia i doskonalenia nauczycieli, a także
systemu awansowania i finansowania.
Nowa reforma edukacyjna była poprzedzona burzliwą dyskusją nad kierunkiem niezbędnych zmian w edukacji i wychowaniu. Wiele czasu poświęcono w tych rozważaniach
roli poszczególnych przedmiotów nauczania w nowej koncepcji kształcenia oraz zakresowi
proponowanych uczniom treści programowych.
Ta trwająca wiele lat debata nad proponowanymi zmianami zaowocowała wypracowaniem ostatecznej koncepcji reformy edukacyjnej w roku 1998.
Planowana reforma programowa zakładała wprowadzenie nowych zupełnie zasad i
rozwiązań w edukacji. Krótko mówiąc te nowe sposoby nauczania zakładały odejście od
zasady „trzy razy z” jak wówczas mówiono: zakuć, zdać i zapomnieć. Nowe podstawy programowe zawarte w Ustawie o Systemie Oświaty zaczęły obowiązywać od 1 września 1999
roku. W tym właśnie czasie wprowadzono ustrój trójstopniowy, na który składała się 6-letnia szkoła podstawowa, 3-letnie gimnazjum oraz 3-letnie liceum profilowane, obok którego
przewidywano 2-letnią szkołę zawodową.
Dobrze się stało, że po wielu dyskusjach część z pierwotnych założeń nie została zrealizowana i zostały wprowadzone 4-letnie technika zawodowe. Do istotnych zmian należy
zaliczyć zmiany w zakresie podległości administracyjnej szkolnictwa ponadgimnazjalnego. Od 1 stycznia 1999 roku Starostwo Powiatowe w Dębicy odpowiadało za prowadzenie
szkół ponadgimnazjalnych w powiecie dębickim, w tym Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w
Brzostku. Nadzór pedagogiczny należał do Podkarpackiego Kuratorium Oświaty w Rzeszowie. Obowiązywała podstawa kształcenia ogólnego z 26 lutego 2002 roku.
W roku szkolnym 2002/2003 do klas pierwszych przyszła młodzież, która ukończyła
gimnazjum. Rozpoczęła naukę w 3-letnim Liceum Ogólnokształcącym i Liceum Profilowanym o profilu ekonomiczno-administracyjnym oraz 4-letnim technikum w zawodach:
technik żywienia i gospodarstwa domowego oraz technik mechanizacji rolnictwa. Część
młodzieży podjęła naukę w 3-letniej Zasadniczej Szkole Zawodowej w zawodzie mechanik
– operator pojazdów i maszyn rolniczych, a w późniejszym czasie w 2-letniej Zasadniczej
Szkole Zawodowej w zawodzie kucharz małej gastronomii.
Po zakończeniu obchodów jubileuszowych 40-lecia w roku szkolnym 1998/1999 przed
szkołą stanęło ogromne wyzwanie wdrażania reformy edukacyjnej i wprowadzenie ogromnych zmian jakościowych przez Dyrekcję Szkoły i Radę Pedagogiczną. W zasadzie każdy z
nauczycieli musiał zmienić swój styl pracy przez doskonalenie zarówno wewnątrzszkolne
jak również zewnętrzne.
Reforma wprowadziła do polskiego systemu szkolnictwa system oceniania zewnętrznego. Sprawdzianem kończyła się szkoła podstawowa i gimnazjum. Kolejną nowością w
systemie egzaminowania miała być Nowa Matura. Po raz pierwszy planowano ją przeprowadzić w 2002 roku. Egzamin maturalny miał się składać z części wewnętrznej ustnej (język polski i język obcy nowożytny) i części zewnętrznej pisemnej (język polski, język obcy
nowożytny i przedmiot do wyboru). Kodowane prace pisemne miały być oceniane przez
niezależnych egzaminatorów Centralnej Komisji Egzaminacyjnej. Należy jeszcze dodać,
że wprowadzono też zewnętrzny egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe. Szkoła
w 2007 roku otrzymała akredytację do przeprowadzania egzaminu zewnętrznego pisemnego i praktycznego dla uczniów Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie mechanik
– operator pojazdów i maszyn rolniczych oraz technikum w zawodzie technik mechanizacji
138
rolnictwa.
Wprowadzona reforma oświaty przyczyniła się do powstania dokumentów regulujących funkcjonowanie szkoły. Wymagała ogromnego zaangażowania nauczycieli w sprawie
opracowania następujących dokumentów: Wewnątrzszkolnego Systemu Oceniania, Szkolnego Programu Wychowawczego, Szkolnego Programu Profilaktycznego, Wewnątrzszkolnego Systemu Doskonalenia Nauczycieli, Planu Rozwoju Szkoły, Księgi Mierzenia Jakości
Pracy oraz Szkolnego Zestawu Programów i Podręczników.
Z tego wynika, że ogromne zadania stanęły zarówno przed nauczycielami, jak także
przed uczniami. Nauczyciele musieli ukończyć szereg kursów kwalifikacyjnych i doskonalących zarówno w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego jak i zewnętrznego oraz studiów podyplomowych. Niektórzy zdobyli certyfikaty egzaminatorów Centralnej
Komisji Egzaminacyjnej. Realizując plany rozwoju zawodowego zdobywali kolejne stopnie
awansu zawodowego (nauczyciel – stażysta, kontraktowy, mianowany, dyplomowany).
Wprowadzana reforma edukacyjna wymagała stosowania przez nauczycieli metod aktywizujących. Szkoła musiała kształcić umiejętności kluczowe (ogólne) oraz przedmiotowe, by uczniowie byli przygotowani do nowych egzaminów zewnętrznych. Wymagało to
również zmiany podejścia uczniów do nauki i wzięcia większej odpowiedzialności za swoje
postępy.
1. Wkład Rady Pedagogicznej w proces dydaktyczno-wychowawczy
i opiekuńczy szkoły
Podstawowym zadaniem każdej szkoły jest działalność dydaktyczna, wychowawcza i
opiekuńcza. Opracowane dokumenty regulujące funkcjonowanie szkoły zawierają podstawowe prawa i obowiązki każdego podmiotu działającego w szkole, ustalają wzajemne relacje na płaszczyźnie wychowawca-wychowanek i nauczyciel-uczeń oraz regulacje między
poszczególnymi podmiotami.
Realizacja zadań w opracowanych dokumentach szkolnych była wnikliwie analizowana dwa razy w roku szkolnym, pierwszy raz po pierwszym półroczu a drugi przy podsumowaniu pracy dydaktyczno-wychowawczej za dany rok szkolny. Szczegółowe wyniki
przeprowadzonej analizy były przedstawiane przez Dyrekcję szkoły w formie raportu.
W systemie kierowniczym szkoły znalazły się profesjonalne organy jednoosobowe
(Dyrektor Szkoły) i kolegialne (Rada Pedagogiczna) oraz organy społeczne takie jak Rada
Rodziców i Samorząd Uczniowski. Nauczyciel został z mocy ustawy o systemie oświaty
członkiem Rady Pedagogicznej i z tego tytułu otrzymał prawo do współkierowania szkołą,
oczywiście w ramach kompetencji i procedury organu, którego był członkiem. Nauczyciel
mógł być także członkiem zespołu przedmiotowego. W skład Rady Pedagogicznej w roku
jubileuszowym z okazji 40-lecia jej istnienia, tj. w roku szkolnym 1997/1998 wchodziło 55
osób (łącznie ze szkołą filialną w Dębicy). W roku 1998/1999 nastąpiły znaczne zmiany
personalne, wielu nauczycieli odeszło na emeryturę, a na ich miejsce przyszli nowi, którzy
aktywnie włączyli się w działalność dydaktyczno-wychowawczą szkoły, budując w ten sposób jej rangę i autorytet w środowisku lokalnym i ponadlokalnym. Autorytet szkoły zależał
przede wszystkim od zaangażowania i pracy nauczycieli i uczniów. Jeżeli któryś z tych
czynników niedomógł to nie osiągano pożądanych i oczekiwanych efektów.
Rok szkolny 1998/1999
W dniu 16 października 1998 roku z okazji 20-lecia pontyfikatu Jana Pawła II młodzież, rodzice, katecheci i nauczyciele przesłali Ojcu Świętemu życzenia zdrowia i wielu sił
w głoszeniu Dobrej Nowiny.
Do ważnych wydarzeń w życiu szkoły należy zorganizowanie wycieczki turystycznokrajoznawczej na Litwę na przełomie kwietnia i maja 1998 roku. W dniu 29 kwietnia
uczniowie wraz z opiekunami wyjechali z Brzostku w kierunku przejścia granicznego w
Ogrodnikach. Kierownikiem wycieczki był ks. Kazimierz Smoleń z Zakonu Redemptorystów w Tuchowie. Granica została przekroczona 30 kwietnia w godzinach rannych. Przed
139
południem uczestnicy dotarli do Wilna i rozpoczęli zwiedzanie miasta.
Pierwsze kroki zostały skierowane do Ostrej Bramy, gdzie przed cudownym obrazem
Matki Boskiej Ostrobramskiej uczestnicy wycieczki wzięli udział we Mszy Św. prowadzonej
przez ks. przewodnika. Następnie uczniowie i nauczyciele zwiedzili wiele zabytków, m.in.
kościół i cmentarz na Rossie, gdzie złożone zostały zwłoki Marii Piłsudskiej oraz serce jej
syna Józefa Piłsudskiego, także górę Trzech Krzyży, z której można obserwować piękny
widok na Wilno. W sobotę 1 maja 1998 roku uczestnicy wycieczki zwiedzili kolejne zabytki Wilna: Operę Wileńską, Uniwersytet Wileński i Archikatedrę Wileńską. W kościele św.
Kazimierza wzięli udział we Mszy Św. Następnie zjedli kolację i obejrzeli panoramę Wilna
z wysokości 165m.
W niedzielę 2 maja wycieczka udała się do Kowna. Msza Św. odprawiona została przy
tym samym ołtarzu, przy którym Jan Paweł II odprawił w 1993 roku nabożeństwo. Uczestnicy byli także w Archikatedrze św. Piotra i Pawła oraz w kościele św. Witolda. Na Placu
Ratuszowym podziwiali piękny Ratusz. Wieczorem wrócili do Wilna. W poniedziałek 3
maja udali się w kierunku granicy. Po drodze zwiedzili Troki wraz z pięknym Zamkiem w
Druskiennikach.
Niezapomnianych wrażeń dostarczyła wycieczka promem po Niemnie. W miejscowości
Liszkowy uczestnicy wycieczki wzięli udział we Mszy Św, po której zorganizowano ognisko
i powrót do Druskiennik, a stamtąd do granicy litewsko-polskiej, która została przekroczona tego samego dnia o godzinie 22.00.
We wtorek 4 maja na zakończenie wycieczki uczniowie pojechali do Kołkowa tzw. Nowego Lichenia do Sanktuarium Bolesnej Królowej Polski, gdzie uczestniczyli we Mszy Św.
Po powrocie podzielili się oni z rówieśnikami swoimi wrażeniami z pobytu na Litwie – ojczyźnie Adama Mickiewicza i w miastach, z którymi Polska była niegdyś bardzo mocno
związana.
W dniu 12 maja 1999 roku uczestnicy planowanej pielgrzymki rowerowej z
Trasa Rajdu Rowerowego Brzostek – Częstochowa
140
Brzostku do Częstochowy wysłali do Ojca Świętego Jan Pawła II życzenia oraz prośbę o papieskie błogosławieństwo na czas pielgrzymki rowerowej, która była planowana w dniach
15-21 czerwca 1999 roku.
Na wysłane życzenia, z Watykanu na adres szkoły przyszła odpowiedz z pozdrowieniami i z zachętą do dobrego przygotowania się pod względem duchowym do obchodów
Wielkiego Jubileuszu Roku 2000.
Rok szkolny 1999/2000
W procesie wychowawczym ważnym momentem była ceremonia związana z przyjęciem
uczniów klas pierwszych w poczet społeczności szkolnej. Ta tradycja istniała już od kilku
lat, jednak co roku wprowadzano do niej nowe, coraz ciekawsze elementy. „Otrzęsiny” odbyły się 27 października 1999 roku.
Jak co roku przygotowaniem tej imprezy zajęły się najstarsze klasy pod patronatem
Samorządu Szkolnego. Wiele wkładu w jej zorganizowanie włożyły następujące klasy: kl.
V TR- 5 (wych. Marian Pasisz), kl. IV LZ (wych. Krystyna Zawiślak), a przede wszystkim
klasa pełniąca w tym miesiącu funkcję gospodarza szkoły - III TR3 (wych. Anna Fundakowska).
Pierwszoklasiści musieli wykazać się w dziewięciu zabawnych konkurencjach. Chętnych do udziału w zabawie wyłoniła specjalna grupa starszych chłopców, którzy pomogli
„nieśmiałym i zagubionym” dostać się na środek sali. Do najzabawniejszych konkurencji
można zaliczyć karmienie miodem przy zasłoniętych oczach oraz omijanie tylko dla uczestnika „widocznych” talerzy. Aby pozbyć się przydomku „Kot” pierwszoklasiści pili mleko.
Ostatecznie przyjęcie do społeczności uczniowskiej nastąpiło po złożeniu przysięgi przez
przedstawicieli poszczególnych klas. Nagrody dla uczestników zmagających się w konkurencjach ufundowała Spółdzielnia Uczniowska „Kłos”. Otrzęsiny cieszyły się dużą popularnością zarówno wśród organizatorów klas najstarszych jak także klas pierwszych.
Tak jak co roku, również i w tym, obchodzono z czcią i należytym szacunkiem w Zespole Szkół Rolniczych w Brzostku Święto Odzyskania Niepodległości w dniu 11 listopada.
Ze względu na to, że 11 listopada był dniem wolnym od nauki, uroczystości obchodzono
dzień wcześniej - 10 listopada. Akademia miała charakter uroczysty i podniosły. Rozpoczęto ją wprowadzeniem sztandaru szkoły. W skład pocztu sztandarowego weszli: Bożena
Jędrzejczyk - przewodnicząca Samorządu Szkolnego, Marcin Urzędowski – skarbnik oraz
Maria Buczek – sekretarz
Następnie odśpiewano „Hymn pokoleń” - hymn szkoły. Ciąg dalszy stanowiła część
artystyczna przygotowana przez kl. IV LZ pełniącą funkcję Gospodarza Szkoły pod opieką
wychowawczyni Krystyny Zawiślak. Przedstawiono fragmenty „Dziadów” Adama Mickiewicza, a także recytowano wiersze o charakterze patriotycznym. Uroczystości uświetnił
nowopowstały szkolny zespół wokalny pod opieką ks. katechety Dariusza Miąsika. Wykonał on piosenki legionowe i patriotyczne, wprowadzając publiczność w zadumę i refleksję.
Do rozmyślań zachęcała scenografia. Ojczyste barwy: biel i czerwień przykuwały wzrok.
Akademia była ciekawa i godna uwagi. Na słowa uznania zasłużyli zarówno organizatorzy
jak i uczestnicy.
Zgodnie ze zwyczajem w dniu 6 grudnia 1999 roku do szkoły przyszedł Św. Mikołaj.
Odwiedził on wszystkie klasy.
Szczodry Święty wręczał nauczycielom i uczniom prezenty w postaci słodyczy. Rozrywkę tę przygotowała klasa V TR - 5 pełniąca w grudniu rolę Gospodarza Szkoły pod
kierunkiem wychowawcy Mariana Pasisza.
Mieszkańcy Brzostku i okolic w dniu 9 stycznia 2000 roku obejrzeli Jasełka wystawione przez młodzież naszej szkoły w Domu Kultury. Nad całością występów czuwał ks.
Dariusz Miąsik przy współpracy pana Marka Wójcika – operatora światła i nauczyciela
gimnazjum Pawła Batyckiego, który odpowiadał za efekty dźwiękowe oraz uczennicy kl. III
LA Sylwii Krajewskiej, która wykonała oryginalne stroje.
Cały występ sfilmował nauczyciel Stanisław Synowiecki. Mottem wystawionych przez
młodzież Jasełek było ewangeliczne przesłanie: „Przekażcie sobie znak pokoju…”
Zaprezentowany program miał na celu nie tylko pokazanie obrzędu religijnego, który
141
zbliża ludzi i łagodzi obyczaje, ale także wywarcie wpływu wychowawczego.
Ważnym wydarzeniem kulturalnym oraz wychowawczym był zorganizowany półmetek
klas III. Odbył się on 15 stycznia w Internacie Zespołu Szkól Rolniczych. Oprócz klasy III
LZ i III TR-5 uczestniczyli w nim: dyrektor szkoły Halina Nowak, wychowawcy klas: Małgorzata Jop i Krystyna Rak oraz nauczyciele: Weronika Baran, Teresa Młyniec, Danuta Wójcik, Tadeusz Stokłosa, Ryszard Sieńkowski, Grzegorz Kolbusz, Marian Pasisz, ks. Dariusz
Miąsik oraz Stanisław Synowiecki, który jednocześnie kamerował zabawę półmetkową.
Impreza rozpoczęła się o godz. 18.00 miłym przywitaniem przez dyrektora szkoły Halinę
Nowak. Po obfitym poczęstunku przygotowanym przez rodziców rozpoczęła się zabawa,
która była przeplatana ciekawymi, pełnymi humoru konkursami zorganizowanymi przez
uczennice z kl. III LZ. Pierwszym z nich był taniec na gazecie. Wyróżnił się w nim Tomasz
Surdel, który tańcząc na najmniejszym skrawku gazety, trzymał swoją partnerkę Małgorzatę Nawracaj na rękach. Następnie zawodnicy mieli za zadanie narysować portret wybranego przez siebie nauczyciela. Spośród czwórki artystów wyróżniła się Marzena Chuda,
która w ciekawy sposób namalowała portret wychowawczyni Krystyny Rak. Kolejno, duże
pole do popisu mieli chłopcy, którzy z papieru toaletowego wykonywali karnawałowe stroje
dla swoich partnerek. Pierwsze miejsce zdobył strój Anety Smyczyńskiej w wykonaniu
ucznia Jacka Skowrona. Następnie zostały utworzone 2 i 3-osobowe drużyny, które odpowiadały na pytania. Największe kłopoty sprawiły pytania: „Która osoba w szkole jest
wierna modzie maxi?” (Prawidłowa odpowiedz miała brzmieć: ksiądz), „Kogo poza panią
dyrektor uważa się za nieoficjalną dyrektorkę?” (odpowiedz: woźną). Mimo że pytania były
trudne i podchwytliwe, nie można było „zagiąć” zawodników, a szczególnie drużyny w
składzie: Barbara Barys, Maria Jarosz i Marta Barys.
Ostatni konkurs świadczył o umiejętności i znajomości tańców: walca, poloneza i rock’n’rolla. Świetnie poruszała się na parkiecie para uczniów: Aneta Smyczyńska i Rafał
Jarosz, która jednogłośnie zwyciężyła. Po rozdaniu bardzo „cennych” nagród, jakimi były
lizaki, wszyscy powrócili do zabawy.
Półmetek dobiegł końca o godzinie 24.00. Wychowawczynie były nieubłagane – nie zgodziły się na jego przedłużenie. Wszyscy rozeszli się w bardzo dobrych nastrojach do swoich
domów. Jeszcze przez długi czas z uśmiechem na twarzy wspominano tę zabawę.
Należy dodać, że w tym samym miesiącu został zorganizowany półmetek przez kl. III
LA i II TR-3. Wzięli w nim udział: dyrektor szkoły Halina Nowak, wychowawcy klas: Weronika Baran i Jerzy Słupek oraz część zaproszonych nauczycieli: Małgorzata Jop, Ryszard
Sienkowski, Jan Skórki, a także rodzice i młodzież z osobami towarzyszącymi.
Po krótkim przemówieniu wszyscy zasiedli w przystrojonej na biało-niebiesko sali do
wspólnego obiadu. Impreza miała charakter karnawałowy. Obowiązywały stroje odświętne. Wszyscy bawili się doskonale aż do północy.
W dniach 28, 29 i 30 marca 2000 roku w Sali Dębickiego Domu Kultury „Mors” odbyły
się Powiatowe Targi Szkół Średnich – Dębica 2000. Tegoroczna edycja Targów trwająca
przez trzy marcowe dni przyciągnęła liczną rzeszę zarówno uczestników jak i wystawców.
Zgromadzili się tu przedstawiciele wszystkich szkół średnich z terenu miasta Dębica i
powiatu. Targi te dawały możliwość ósmoklasistom dokonania wyboru przyszłej szkoły,
a tym samym dalszej drogi życia. Były również okazją do zaprezentowania przez szkoły
swoich osiągnięć. Stoisko naszej szkoły było bardzo popularne. Przygotowali go nauczyciele: Teresa Młyniec, Marta Wypasek, Grzegorz Grzesiakowski i Grzegorz Kolbusz oraz
uczniowie klas maturalnych. Uwagę uczniów przyciągały duże zdjęcia sali gimnastycznej,
klasopracowni, samochodów do nauki jazdy, maszyn rolniczych i biblioteki. Szczególnym
zainteresowaniem cieszyły się kroniki szkolne, gazetka „Plotka” i monografia szkoły pt.
„Rozwój Szkoły Rolniczej w Brzostku w latach 1958-1998”. Osoby odwiedzające stoisko były
częstowane szkolnymi wyrobami: serem, ciasteczkami oraz konfiturami przygotowanymi
przez nauczycieli: Janinę Fryc, Danutę Wójcik i Martę Wypasek. Uwagę zwracały również
prace dyplomowe oraz prezentacja szkoły na ekranie komputera. W skład przedstawicieli
ZSR Brzostek wchodzili nauczyciele i uczniowie, którzy zachęcali każdego ósmoklasistę do
zapoznania się z ofertą szkoły, a także ze złożeniem podania na wybrany kierunek kształcenia. Pozyskano wiele osób zainteresowanych nauką od nowego roku szkolnego. Stoisko
ZSR Brzostek przyciągało uwagę nie tylko uczniów, ale także przedstawicieli władz powiatowych, nauczycieli i licealistów z innych szkół średnich oraz lokalne media. Szkoła zosta-
142
ła nagrodzona za najlepszą prezentację przez Wydawnictwo Szkolne PWN, które przyznało
jej I miejsce. W konkursie Starosty Dębickiego szkoła zajęła II miejsce. Było to bardzo duże
wyróżnienie z uwagi, że w tego typu imprezie uczestniczono po raz pierwszy.
21 marca 2000 roku po raz 11 obchodzono w szkole pierwszy dzień wiosny pod nazwą
„Turniej Klas”. Ta impreza organizowana była przez Samorząd Szkoły przy współpracy
klas maturalnych. Cieszyła się ogromnym zainteresowaniem wśród młodzieży nie tylko
tej szkoły. W tym roku szkolnym uczestniczyło w Turnieju osiem klas w pięciu konkurencjach: „Konkurs dla wychowawców - rzut lotką do tarczy”, „Parodia reklamy filmowej”,
„Konkurencja sportowa – unihokej”, „Patron szkoły - Papież Jan Paweł II (rzeźba, portret,
technika dowolna)”, „Piosenka polska – wykonanie z podkładem muzycznym”.
Turniej klas rozpoczął się o godzinie 8.30 powitaniem przez dyrektor szkoły Halinę
Nowak społeczności szkolnej i przybyłych uczniów kl. II LO z Jodłowej, a następnie wręczeniem dyplomów kapitanom reprezentacji szkoły w koszykówce chłopców, siatkówce dziewcząt i drużynom dziewcząt, które uplasowały się w czołówce rozgrywek o mistrzostwo
szkoły w piłce koszykowej i wręczeniem nagród laureatom szkolnego konkursu recytatorskiego, w którym wzięło udział dziewięciu uczniów z poszczególnych klas.
I miejsce zajęła Iwona Czołka z kl. IV TR5, II - Barbara Barys i Wioletta Czerwińska z
kl. III LZ, a III – Marcin Kaput z kl. IITR-5 i Tomasz Pietrzycki z kl.IITR-3.
Dalsza część prowadzona była przez opiekuna Samorządu Szkolnego, nauczyciela Mariana Pasisza, który przypomniał regulamin Turnieju Klas i przedstawił kolejność konkurencji oraz zasady punktacji. Życzył również sukcesów w rywalizacji i miłej zabawy.
W skład jury Turnieju Klas weszli: dyrektor szkoły Halina Nowak oraz nauczyciele:
Dorota Lignar, Krystyna Zawislak, Teresa Młyniec oraz uczennica kl. IV LZ Monika Słodzińska.
Kolejne konkurencje prowadzone były przez uczniów kl. V TR-5, którzy wykazali się
ogromną pomysłowością, humorem i dowcipem.
Po wspaniałych i zabawnych występach oraz niezwykle zaciętej i wyrównanej walce
ostatecznie czołowe miejsce zajęły klasy: II TR-5 – pierwsze miejsce i 400 zł, I LZ – drugie
miejsce i 300 zł, III LA – trzecie miejsce i 200 zł.
Indywidualnością w Turnieju Klas 2000 tak jak w poprzednim roku został Marcin
Kaput – uczeń kl II TR-5. Fundatorem wszystkich nagród była Rada Rodziców.
Turniej Klas organizowany był corocznie w pierwszy dzień wiosny, w „Dzień Wagarowicza”. Prasa lokalna w tym dniu pisała: „Skuteczny sposób zapewnienia stuprocentowej
frekwencji w szkole w „Dniu Wagarowicza” znalazła Dyrekcja i Nauczyciele Zespołu Szkół
Rolniczych w Brzostku. W pierwszy Dzień Wiosny uczniowie tradycyjnie już organizują
Turniej Klas(…) Najlepszą klasą okazała się kl. II TR-5 przygotowana przez nauczyciela
Grzegorza Grzesiakowskiego”.
„Poziom prezentacji był bardzo wyrównany. Szalona pomysłowość i inwencja naszych
uczniów zapewniła wszystkim wspaniałą zabawę” - powiedziała dyrektor szkoły Halina
Nowak.
13 kwietnia 2000 roku z okazji 60. rocznicy zbrodni katyńskiej kl. III LZ pełniąca
funkcję Gospodarza Szkoły wspólnie z kl.TR-5 przygotowały akademię. Uroczystość ta
miała podniosły charakter, a na sali dominowała zaduma i powaga. Wśród zaproszonych
gości obecni byli ks. proboszcz brzosteckiej parafii Czesław Szewczyk i ks. Józef Półchłopek.
Przed rozpoczęciem dyrektor szkoły Halina Nowak przedstawiła historię tego wielkiego
mordu Polaków. W czasie akademii zostali nagrodzeni uczniowie, którzy wzięli udział w
ogólnopolskim konkursie o Katyniu. Akademia wszystkim się bardzo podobała, a wykonawcy otrzymali ogromną ilość braw i podziękowanie ks. proboszcza. Warto podkreślić,
że w głębszym zrozumieniu tej narodowej tragedii pomogły lekcje wychowawcze i wystawa
„Katyń – Golgota Wschodu” zorganizowana w czytelni przez nauczycieli bibliotekarzy Danutę Wójcik i Teresę Młyniec.
W roku szkolnym 2000/2001 Komisja Przedmiotów Ogólnokształcących w swoim programie uwzględniła opracowanie przygotowania matury według Nowej Matury. Podjęto
próbę tworzenia arkuszy egzaminacyjnych celem przygotowania uczennic Liceum Zawodowego o specjalności wiejskie gospodarstwo domowe do nowego egzaminu dojrzałości.
Pozostałe klasy maturalne miały zdawać maturę według starych zasad.
143
Rok szkolny 2000/2001
W dniu 1 września 2000 roku nastąpiła zmiana nazwy szkoły z Zespołu Szkół Rolniczych im. Jana Pawła II na Zespół Szkół im. Jana Pawła II. Po raz pierwszy w historii tej
szkoły rozpoczęto kształcenie uczniów w Liceum Ogólnokształcącym. Po raz pierwszy też
powstało 6 oddziałów klas pierwszych. Ponad jedną czwartą ogółu młodzieży stanowili
pierwszoklasiści. W roku szkolnym 2000/2001 była jeszcze jedna filia z 3 oddziałami w
Dębicy, której funkcjonowanie powoli wygasało. W roku 2001/2002 powstał tam tylko
jeden oddział 3-letniego technikum.
Mury szkoły nie mogły pomieścić uczniów tworzących 21 oddziałów. W szkole wówczas
znajdowało się 16 klasopracowni, w tym 2 komputerowe i sala gimnastyczna. Mimo że codziennie 3 klasy realizowały zajęcia praktyczne, niemożliwe było rozlokowanie oddziałów
w budynku szkoły, tym bardziej, że w wielu klasach nauka języka niemieckiego odbywała
się z podziałem na grupy. Klasy starsze jeden raz w tygodniu odbywały zajęcia lekcyjne w
tym roku szkolnym w budynku internatu w Brzostku.
Wraz z pierwszym dzwonkiem w roku szk. 2000/2001 pracę rozpoczęło kilku nowych
nauczycieli: Jolanta Długosz-Bonarek (historia i wiedza o społeczeństwie), Marta Sieradzka – tegoroczna absolwentka studiów licencjackich na kierunku filologii germańskiej (język niemiecki), Anna Szela (język polski), Janusz Łącki – długoletni nauczyciel muzyki w
SP w Brzostku (muzyka), Marta Czekaj – nauczycielka LO Kołaczycach (język angielski),
Urszula Wojnarowska - redaktor naczelny „Wiadomości Brzosteckich”, przewodnicząca
Rady Gminy w Brzostku („Wybrane zagadnienia prawne”), ks. Artur Kostrząb (religia), s.
Donata Majka – mgr teologii ogólnej, wcześniej pielęgniarka w szpitalu, następnie przebywała 3 lata na Białorusi, Maria Stęga – nauczycielka szkoły filialnej, uczyć będzie w kl. IV
TR-5 i III TR-3, Podobnie Helena Pająk będzie uczyć w zaocznym technikum.
Wdrażanie reformy systemu edukacji rozpoczęło się 1 września 1999 roku, kiedy to
rozpoczął się nowy rok szkolny w 6-klasowej szkole podstawowej i 3-letnim gimnazjum.
Kolejnym etapem było przekształcenie funkcjonujących szkół średnich i policealnych, które miało się rozpocząć się z dniem 1 września 2002 roku.
Z tego wynika, że licząc od 1 września 2000 roku do wdrożenia reformy szkolnictwa
pozostało jeszcze dwa lata. Niemniej jednak Rada Pedagogiczna zaczęła przygotowywać się
do nowych zadań wynikających z założeń reformy.
Główną funkcją szkoły było wspieranie ucznia w jego wszechstronnym rozwoju. Aby w
pełni realizować to zadanie, trzeba było podjąć wiele wysiłków zmierzających głównie do
zmiany zachowań i przyzwyczajeń całego środowiska szkolnego, a to nie było łatwe. Dotyczyło to zarówno nauczycieli, jak i uczniów.
Wprowadzenie reformy szkolnej zostało poprzedzone kilkuletnim szkoleniem wewnątrzszkolnym. Miedzy innymi kilkakrotnie organizowano warsztaty szkoleniowe prowadzone
przez odpowiednio przygotowanych prelegentów. Wiele Rad Pedagogicznych w całości lub
części poświęconych było tej tematyce. Należy stwierdzić, że od nauczycieli w głównej mierze zależała pomyślność przeprowadzonych reform. W celu nadania właściwego kierunku
przeobrażeniom w szkole należało wdrożyć do współpracy rodziców oraz wszelkie instytucje pracujące na rzecz oświaty.
Dyskusje szkoleniowe, posiedzenia Rady Pedagogicznej, warsztaty, konferencje wyjazdowe, zespołowa praca nauczycieli, studia podyplomowe i indywidualna praca samokształceniowa to podjęte przez nauczycieli formy przygotowania się do pracy z zreformowanej szkole.
Opracowany w roku szkolnym 1999/2000 przy współpracy i akceptacji rodziców plan
wychowawczy szkoły, wizja szkoły i regulamin klasyfikowania i oceniania uczniów to dokumenty, z którymi wszyscy uczniowie zapoznali się na lekcjach wychowawczych, apelach
i lekcjach przedmiotowych. Dokumenty te znalazły się także w czytelni, dzięki czemu każdy zainteresowany mógł się z nimi zapoznać. Każdy nauczyciel jasno określił wymagania i
kryteria na poszczególną ocenę- taki miał obowiązek.
1 września 2000 roku został zainaugurowany nowy rok szkolny 2000/2001 akademią
przygotowaną przez klasę III LA dotyczącą pożegnania lata i wakacji. Dyrektor szkoły
powitała serdecznie całą społeczność szkolną: uczniów, nauczycieli, w tym także nowo-
144
zatrudnionych i przedstawicieli rodziców. Mówiła o prawach i obowiązkach uczniów. Wiele czasu poświęciła wyzwaniom związanych z wdrażaniem reformy szkolnictwa, w tym
ponadgimnazjalnego. Wspomniała o rocznicy wybuchu drugiej wojny światowej (1 i 17
września).
Ważnym dniem w życiu szkoły był 3 październik 2000 roku, kiedy obchodzono Święto
Szkoły. W tym dniu uczczona została 2. rocznica nadania szkole imienia Jana Pawła II,
a także 10. rocznica śmierci założyciela i długoletniego dyrektora szkoły śp. Eugeniusza Batyckiego. Z tej okazji odsłonięto tablicę pamiątkową poświeconą jego sylwetce. W
uroczystości tej wzięli udział zaproszeni goście: Starosta Powiatu Dębickiego – Tadeusz
Kamiński, Wicedyrektor Wydziału Edukacji – Zbigniew Sroczyński, Wójt Gminy Brzostek
– Leszek Bieniek, Żona ś.p. Eugeniusza Batyckiego – Jadwiga Batycka oraz jego dzieci Teresa Młyniec i Paweł Batycki oraz Przewodnicząca Rady Rodziców - Irena Czech
Obchody rozpoczęły się od uroczystej Mszy Św. celebrowanej przez ks. katechetę Artura Kostrząba. W wygłoszonej homilii ksiądz przypomniał, jak wielkim zaszczytem dla całej
społeczności szkolnej było nadanie szkole imienia Jana Pawła II, największego z autorytetów, człowieka, który odegrał ogromną rolę w życiu Kościoła i nas wszystkich. We Mszy Św.
uczestniczył poczet sztandarowy w składzie: M. Czekaj, B. Jędrzejczyk, M. Urzędowski. Po
zakończeniu nauczyciele i uczniowie udali się na cmentarz, aby złożyć kwiaty na grobach
zmarłych nauczycieli. Dalsze uroczystości odbyły się w budynku szkoły. Po wprowadzeniu
sztandaru i odśpiewaniu hymnu szkoły głos zabrała Halina Nowak. W swoim wystąpieniu przypomniała historię szkoły oraz zasługi i osiągnięcia ś. p. Eugeniusza Batyckiego.
Uświadomiła młodzieży, jakich poświęceń, wyrzeczeń, i trudów wymagało założenie i długoletnie kierowanie szkołą średnią w wiejskim środowisku. Przytoczyła słowa Ojca Św. do
młodych: „Potrzebuję przewodników i to tych przewodników bardzo blisko. Jeżeli odwołują
się także do pewnych autorytetów, to tylko o tyle, o ile te autorytety potwierdzają się równocześnie jako ludzie bliscy, jako ci, którzy idą z młodzieżą po wszystkich szlakach, po
których ona postępuje”.
Potwierdziła jak trafną decyzją było wybranie na patrona szkoły Papieża Jana Pawła
II – człowieka, któremu nie były obce problemy i troski młodych, człowieka który cały czas
miał na uwadze dobro i rozwój młodzieży. Starosta Powiatu Dębickiego Tadeusz Kamiński
złożył gratulacje i najlepsze życzenia z okazji 2. rocznicy nadania szkole imienia. Przewodnicząca Rady Rodziców, a zarazem absolwentka szkoły skierowała ciepłe słowa pod
adresem dyrekcji, nauczycieli i założyciela szkoły. Następnie zaproszeni goście oraz przedstawiciele młodzieży udali się na odsłonięcie pamiątkowej tablicy ku czci ś.p. Eugeniusza
Batyckiego, wmurowanej obok biblioteki szkolnej. Odsłonięcia dokonał Starosta Tadeusz
Kamiński, a poświęcił ją ks. Artur Kostrząb.
Kolejnym punktem uroczystości była część artystyczna przygotowana przez klasę IV
TR-5 i IV LA wraz z wychowawcami Krystyną Rak i Weroniką Baran. Poświęconaona była
Patronowi i Jubileuszowi Roku 2000. Przedstawiono w niej fragmenty przemówień Papieża zaczerpnięte z jubileuszowych uroczystości, m.in. Niedzieli Przebaczenia, Pielgrzymki Jana Pawła II do Ziemi Świętej i
Egiptu, Obchodów 80. urodzin Ojca
Św., Kanonizacji Siostry Faustyny
Kowalskiej, Narodowej Pielgrzymki
Polaków do Rzymu oraz Światowych Dni Młodzieży. Przeplatane
były one utworami muzycznymi
wykonanymi przez chórek dziewcząt z kl. IV LA z akompaniamentem ucznia z kl. I LO oraz recytacją
poetyckich utworów Karola Wojdyły. Akademia wszystkim bardzo się
podobała, była to pełna wzruszeń
i wspomnień uroczystość. Po części oficjalnej młodzież udała się na
lekcje wychowawcze poświęcone
Patronowi szkoły lub na sesje popuTablica pamiątkowa
145
larnonaukowe prowadzone przez nauczycieli Tadeusza Stokłosę i Mariana Pasisza. Goście zostali zaproszeni również do obejrzenia wystawy „A jednak Człowiek!” przygotowanej
przez nauczycieli bibliotekarzy Teresą Młyniec i Danutę Wójcik.
Kilka dni po Święcie Szkoły obchodzony był uroczyście Dzień Edukacji Narodowej. 12
października 2000 roku w szkole odbyła się uroczysta akademia przygotowana przez klasę
III Liceum Zawodowego pod kierunkiem wychowawcy Zofii Pieczonki. Na część artystyczną składał się montaż słowno – muzyczny połączony z życzeniami i wręczeniem kwiatów
nauczycielom jako symbolu wdzięczności i poszanowania.
Przedmiotami zdawanymi przez młodzież na nowej maturze były: język polski, matematyka, wybrany język obcy, geografia, biologia, chemia i fizyka. Młodzież została zapoznana z terminami maturalnymi przez wychowawców klasowych i otoczona szczególną
troską przez nauczycieli tych przedmiotów. Ministerstwo Edukacji Narodowej przesunęło
zdawanie matury według nowych zasad o jeden rok. W związku z tym klasa IV Liceum
Zawodowego zdawała maturę według starych zasad. Nowa matura został obligatoryjnie
wprowadzona w roku szk. 2002/2003
W roku szkolnym 2000/2001 Szkolne Koło PCK zorganizowało na terenie szkoły Honorowe Krwiodawstwo. Ponadto przeprowadzono cztery audycje na temat szkodliwości
narkotyków, alkoholu, tytoniu i AIDS. Przeprowadzono zbiórkę pieniędzy na Polski Komitet Opieki Społecznej i zebrano 100 zł. W ramach Szkolnego Koła PCK pięciu uczniów
wzięło udział w Konkursie o AIDS. Ponadto przeprowadzono zbiórkę pieniędzy na operację dla chorego na nowotwór Rafała pod hasłem „Wyspy szczęśliwe”. Powiatowy Oddział
PCD w Dębicy ogłosił konkurs w Szkolnych Kołach tej organizacji na ochronę zdrowa w
formie wierszy i prac plastycznych. Wysłano dwa wiersze i trzy prace plastyczne. Samorząd Uczniowski w swojej statutowej działalności szczególny nacisk kładł na realizację
programu „Klasa Gospodarzem Szkoły”, który ustalony był na początku roku szkolnego.
Klasa pełniąca tę funkcję zobowiązana była do systematycznego pełnienia dyżurów przy
wejściu do szkoły, dbania o czystość i porządek na korytarzach, kontrolowania zmiany
obuwia przez uczniów, wydawania kluczy do szatni oraz współdziałaniua z panią woźną,
jak również do przygotowania akademii szkolnych, audycji przez radiowęzeł lub organizowania konkursów i akcji charytatywnych. Do planowania tych działań wykorzystano plany pracy poszczególnych organizacji szkolnych i własną inwencję. Działania te wymuszały
dobrowolną twórczość. Program „Klasa Gospodarzem Szkoły” był umieszczany na tablicy
Samorządu Uczniowskiego. Pomiędzy klasami panowała zdrowa konkurencja. W szkole od
wielu lat działała aktywnie Spółdzielnia Uczniowska, która prowadziła działalność kulturalno-oświatową w formie konkursu poezji własnej „Mroki jesieni” i konkursu plastycznego „Małe ojczyzny”, sponsorowała imprezy szkolne, jak półmetek czy studniówka oraz prowadziła sklepik szkolny, w którym można było nabyć artykuły spożywcze i papiernicze.
W grudniu 2000 roku z inicjatywy Samorządu Szkolnego i Spółdzielni Uczniowskiej
zorganizowano „Mikołajki na wesoło”. Spółdzielnia Uczniowska sponsorowała podarunki
(zwykle słodycze), którymi Św. Mikołaj obdarował uczniów i nauczycieli. Z kolei w marcu 2001 roku pod patronatem Spółdzielni Uczniowskiej odbyło się spotkanie z Prezesem
Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Brzostku Józefem Serwińskim. Tematem
spotkania była działalność handlowa i gospodarcza w kontekście działalności Spółdzielni
Uczniowskiej. Analizując obroty zwrócono uwagę na bardziej rytmiczną sprzedaż artykułów w sklepiku w roku szkolnym 2001/2002.
Wyniki uczniowskiej Spółdzielni Uczniowskiej w roku szkolnym 2000/2001 przedstawiały się następująco:
- 14 190,02 zł
- zakup towarów
- 1 410,00 zł
- marża handlowa
- wydatki na rzecz szkoły 935,45 zł
- straty i ubytki
243,70 zł
- koszty handlowe
185,38 zł
Powyższe zestawienie obrazuje działalność Spółdzielni Uczniowskiej na terenie szkoły
i świadczy o jej prężności. Nie tylko zaspakajała ona potrzeby uczniów, ale także sponsorowała wiele akcji. Z ramienia Rady Pedagogicznej jej opiekunem została nauczyciel
Weronika Baran.
146
W tym roku szkolnym zaktywizował się radiowęzeł szkolny, który działał pod nazwą
Rada Programowa Radiowęzła Szkolnego. Jego opiekunem z ramienia szkoły została nauczyciel Anna Fundakowska. Systematyczna i konsekwentna praca rozpoczęła się już od
pierwszych dni września. Prowadzony był stały cotygodniowy serwis informacyjny o wydarzeniach z świata i kraju, sporcie, muzyce i polityce. W tym roku szkolnym przeprowadzano wywiady z pracownikami szkoły. m.in. poprzez radiowęzeł uczniowie zapoznali się
z zainteresowaniami, opiniami i życiem ks. katechety Adama Kubisia i nauczyciela Stanisława Synowieckiego. Na przyszły rok planowane było rozszerzenie tej działalności poprzez
zapraszanie ciekawych ludzi, także spoza szkoły. Bardzo dobrze układała się współpraca
z Aktywem Bibliotecznym prowadzonym przez nauczyciela bibliotekarza Teresę Młyniec.
Rada Programowa i Aktyw Biblioteczny przygotowali wspólną zabawę andrzejkową w czytelni biblioteki szkolnej, poprzedzoną prelekcją o tradycjach andrzejkowych. Na tę imprezę
została zaproszona dyrekcja szkoły oraz zaprzyjaźniona młodzież ze szkoły filialnej w Dębicy. Zabawa upłynęła na wróżbach, konkursach i wspólnym biesiadowaniu przy suto zastawionych stołach. Prowadzili ją uczniowie Natalia Skrzynecka i Aleksander Serwatka.
Dużo czasu i zaangażowania nauczyciele Anna Fundakowska i Teresa Młyniec poświęcili na przygotowanie przedstawienia w ramach obchodzonego Gminnego Dnia Dziecka. Była to sztuka teatralna pt. „Przygody Plastusia” wystawiona dla przedszkolaków i
klas najmłodszych Szkoły Podstawowej w Brzostku. Aktorami byli członkowie Rady Programowej Radiowęzła oraz Aktyw Biblioteczny. Sztuka cieszyła się wielkim uznaniem i
zainteresowaniem wśród młodszych dzieci. Należy jeszcze dodać, że uczniowie działający
w radiowęźle szkolnym wraz z łącznikami bibliotecznymi pracowali z ogromnym zaangażowaniem i powierzone im zadania realizowali na bardzo wysokim poziomie. Podsumowanie
całorocznej pracy było przepełnione troską o należyty poziom i odbyło się przy ognisku
zorganizowanym wspólnie z łącznikami bibliotecznymi na zakończenie roku szkolnego
2000/2001
30 listopada w szkole został zorganizowany przez kl. III TR-5 pod kierunkiem wychowawcy Grzegorza Grzesiakowskiego konkurs pt. „Co wiesz o swoim regionie?”. Wzięli
w nim udział reprezentanci 10 klas (po dwie osoby z każdej). Przewodniczył mu Marcin
Kaput i Grzegorz Gonet z klasy III TR-5. Rozgrywka ta miała charakter turnieju „Jeden z
dziesięciu”. Zadawane pytania dotyczyły naszego regionu i szkoły. Runda eliminacyjna polegała na udzielaniu poprawnej odpowiedzi na trzy zadane pytania. Następnie odpowiadały drużyny wyznaczone przez poprzedników do czasu, aż pozostały trzy reprezentacje. Do
finału zakwalifikowały się klasy: I LA, II TR-5 i IV LA. Rywalizacja końcowa była bardzo
wyrównana. Pytań zadano tak dużo, że komisja czuwająca nad prawidłowym przebiegiem
turnieju, by go rozstrzygnąć, musiała ułożyć ich jeszcze więcej.
Ostateczne wyniki konkursu wyglądały w następujący sposób:
I MIEJSCE: KL.IV LA - Bożena Jędrzejczyk i Alicja Skórska
II MIEJSCE: KL.II TR-5 - Alina Górka i Dorota Dubas
III MIEJSCE: KL.I LA – Renata Wołowiec i Marzena Maziarka
Nagrody książkowe ufundowane zostały przez sponsora Marię Grzesiakowską, właścicielkę Firmy „Marbet” w Brzostku i Urszulę Wojnarowską - Przewodniczącą Rady Gminy
w Brzostku. Wśród jury turnieju zasiedli Maria Przebięda, (radna powiatu dębickiego), Leszek Bieniek, (wójt gminy Brzostek), Maria Grzesiakowska (sponsor konkursu), nauczyciel
Marian Szarek oraz reprezentanci kl. III TR-5: Małgorzata Czerkies i Mieczysław Parat. W
przerwach między zmaganiami ubrani w stroje krakowskie uczniowie kl. III TR-5 śpiewali
piosenki regionalne. Turniej ten zebrał wiele pochwał i słów uznania.
W trosce o rozwój artystycznych uzdolnień uczniów zarząd Spółdzielni Uczniowskiej
„Kłos” i Komisja Kulturalno-Oświatowa zorganizowała w listopadzie 2000 roku konkurs
plastyczny pt. „Pejzaże jesieni - Jesień 2000” oraz konkurs poezji własnej.
Sponsorem nagród była Spółdzielnia „Kłos”.
W dniu 9 listopada 2000 roku w Zespole Szkół im. Jana Pawła II odbyły się powiatowe
rozgrywki tenisa stołowego dziewcząt i chłopców. W tych rozgrywkach I miejsce zajęła nasza szkoła. Z kolei 7 grudnia odbyły się powiatowe rozgrywki w koszykówce dziewcząt. Poszczególne drużyny uplasowały się następująco: I miejsce – ZS Jana Pawła II w Brzostku,
II miejsce- ZSZ nr 2 w Dębicy, III miejsce – LO w Pilźnie, IV miejsce – ZSE w Dębicy.
4-5 grudnia 2000 roku w czytelni biblioteki szkolnej w ramach pedagogizacji rodziców
147
podczas szkolnego spotkania z rodzicami zorganizowano wystawę „Sprawdź, czy Twoje
dziecko sięga po narkotyki?”. Uzupełnieniem wystawy był film „Jak leki i narkotyki wpływają na nasz organizm?”. Wystawa zaciekawiła bardzo rodziców, o czym świadczyły liczne
wpisy do księgi pamiątkowej. Rodzice otrzymali również ulotki traktujące o tym temacie.
Organizatorem przedsięwzięcia była nauczyciel bibliotekarz Teresa Młyniec.
Pod koniec roku 2000 w szkole po raz pierwszy zorganizowano Spotkanie Wigilijne w
gronie nauczycieli i zaproszonych przedstawicieli władz szkolnych i lokalnych. W poprzednich latach spotkania takie były przygotowywane przez nauczycieli: Janinę Fryc i Danutę
Wójcik, a o wystrój stołów dbali nauczyciele: Anna Mazurczak i Krystyna Rak. Na Wigilię
2000 roku zostali zaproszeni: ks. Proboszcz Czesław Szewczyk i Przewodnicząca Rady
Gminy Urszula Wojnarowska.
Gazetka „Plotka” donosiła: „20 grudnia w naszej szkole na sali gimnastycznej miała miejsce szczególna uroczystość. Przy jednym stole zasiedli wspólnie: dyrekcja szkoły,
nauczyciele oraz wychowawcy z rodzicami i uczniami swojej klasy. A stało się to z okazji
zbliżających się Świat Bożego Narodzenia. Wszyscy ubrani w odświętne stroje zasiedli przy
stołach nakrytych białymi obrusami, na których stały artystycznie wykonane piękne stroiki z jedliny, w świąteczny nastrój wprowadziły nas migocące w oddali światełka choinki.
Spotkanie wigilijne rozpoczęła część artystyczna przygotowana przez kl. IV TR-5 wraz z
wychowawcą Krystyną Rak. Chłopcy recytowali refleksyjne i spokojne wiersze o tematyce
świątecznej. Śpiewali też piękne staropolskie kolędy. Następnie dyrektor szkoły Halina
Nowak powitała zgromadzonych gości i poprosiła o podzielenie się z nami swoją refleksją. Życzenia świąteczne złożył ks. Proboszcz Czesław Szewczyk, wójt Leszek Bieniek oraz
przewodnicząca Samorządu Szkolnego Bożena Jędrzejczyk. Następnie pani dyrektor zadedykowała nam fragment poezji ks. Jana Twardowskiego, którego słowami złożyła wszystkim wigilijne życzenia. Jednak z racji dużej ilości osób tradycyjnego dzielenia opłatkiem
nie było. Rozpoczęła się wigilijna wieczerza, stoły zastawiono świątecznymi wypiekami
naszych koleżanek. Jedliśmy smaczne śledzie z sałatką, paszteciki z tradycyjnym czerwonym barszczem, gołąbki z kaszą gryczaną oraz kompot z suszonych śliwek. Wyrazy uznania należą się nauczycielom przygotowującym potrawy Marcie Wypasek i Janinie Fryc
oraz uczennicom kl. IV LZ.
To wspólne spotkanie wigilijne zapisało się w naszej pamięci w sposób szczególny. Było
dla nas czasem wzruszeń i refleksji, pozwoliło na lepsze poznanie się i zaprzyjaźnienie.
Było to spotkanie przepełnione życzliwością, przyjaźnią, serdecznością i dobrocią”.
Spotkanie wigilijne weszło na stałe do tradycji szkoły. Jest organizowane corocznie z
udziałem zaproszonych rodziców, gości, nauczycieli i uczniów.
22 grudzień 2000 roku był ostatnim dniem nauki przed przerwą świąteczną i Świętami Bożego Narodzenia. W tym dniu na lekcji czwartej odbyło się spotkanie uczniów i
nauczycieli na sali gimnastycznej. Rozpoczęło się od złożenia świątecznych życzeń przez
panią dyrektor i przewodniczącą Samorządu Szkolnego. Następnie odbyła się akademia
przygotowana przez kl. IV TR-5. Po jej zakończeniu wszyscy wspólnie zaśpiewali kolędę
„Wśród nocnej ciszy”. W świątecznej atmosferze minęły ostatnie lekcje tego dnia.
Katechetka, siostra Donata Majka zorganizowała grupę kolędników misyjnych, aby
wspomóc misje i misjonarzy, którzy pracują na różnych kontynentach. Uczniowie, którzy
zgłosili się do tej akcji chodzili po kolędzie 5 i 6 stycznia 2001 roku oraz przez kolejne trzy
wolne soboty i niedziele. Byli to: Justyna Bielecka (II LA), Renata Czerkies (II LA), Paweł
Rzońca (II LA), Małgorzata Czerkies (III TR-5), Nawracaj Bernadetta (LZ) i Dawid Augustyn
(I LA).
W wyniku tego przedsięwzięcia zebrano 1182 zł, które przekazano na Diecezjalne Dzieło Misyjne w Rzeszowie. Akcja charytatywna była w dalszym Ciągu kontynuowana.
Klasa IV LA w styczniu zorganizowała zbiórkę pieniędzy na Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy, której finał odbył się 7 stycznia 2001 roku, z przeznaczeniem na zakup sprzętu do wczesnego wykrywania wad słuchu i wzroku u noworodków i niemowląt. Zbiórka w
szkole trwała od 8 do 18 stycznia. Łącznie zebrano około 250 zł.
W dniu 24 stycznia 2001 roku w internacie w Brzostku odbyła się dyskoteka choinkowa, której dochód był przeznaczony na Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy. Trwała ona
od 17.00 do 22.00. Była to zabawa wyłącznie dla uczniów naszej szkoły. Wstęp kosztował
1 zł. Podczas dyskoteki czynny był bufet, którego dochód przeznaczony był na WOŚP. Ze-
148
brano 65 zł 70 gr. W sumie na Wielką Orkiestrę świątecznej pomocy zebrano 323 zł 70 gr.
Pieniądze te przekazano na konto Orkiestry w dniu 26 stycznia 2001 roku.
Biblioteka zawsze wspierała pracę dydaktyczno-wychowawczą szkoły, stanowiła jej
integralną część. Była miejscem, w którym skupiały się wszelkie działania dydaktyczne
i opiekuńczo-wychowawcze szkoły. Stanowiła pracownię interdyscyplinarną służącą nauczycielom, pracownikom, uczniom, ich rodzicom, jak również absolwentom szkoły.
Biblioteka organizowała wystawy według Kalendarza Rocznic poświęcone różnorakiej
tematyce niejednokrotnie o dużym wydźwięku wychowawczym. Można było wypożyczyć
w niej lekturę, podręcznik, beletrystykę, poezję, książkę popularnonaukową, kasetę wideo, płytę CD i czasopismo. Na miejscu w czytelni można było skorzystać z Księgozbioru
Podręcznego, przeczytać prasę o różnorakiej tematyce, jak również przygotować w oparciu
o wiadomości z Internetu referat na lekcję. W niej odbywały się lekcje przedmiotowe z wykorzystaniem stanowisk komputerowych, próby na akademię czy spotkania organizacji
szkolnych. Czytelnia była też miejscem organizowanych przez innych nauczycieli konkursów, lekcji i spotkań z zaproszonymi gośćmi. Przez organizowanie współzawodnictwa w
czytelnictwie rozwijała zainteresowanie książką.
Pod opieką nauczyciela bibliotekarza Teresy Młyniec biblioteka wzięła udział w konkursie „Napiszmy razem książkę o Naszym Papieżu” i „Muzeum Wspomnień”. Do redakcji
czasopisma „Jan Paweł II – kolekcja” prenumerowanego przez bibliotekę szkolną zostały
wysłane w dniu 13 grudnia 2000 roku prace czterech uczennic: Bożeny Jędrzejczyk z
klasy IV LA, Małgorzaty Czekaj z klasy IV LA, Ewy Klucznik z klasy III LZ i Iwony Czołki
z klasy VTR-5 zawierające wspomnienia ze spotkań z Ojcem Św. w Ojczyźnie. W nagrodę
redakcja przekazała specjalny dodatek dwutygodnika „Viva” poświęcony w całości osobie
Papieża, naszego Patrona szkoły oraz podziękowanie za nadesłane prace. Wspomnienia te
zostały opublikowane w książce „Muzeum Wspomnień - dar dla Jana Pawła II – Ojca Św.
w 2001 roku.
Biblioteka organizowała różnorakie konkursy dotyczące bezpośrednio czy pośrednio
ucznia. 15 lutego 2001 roku w czytelni biblioteki szkolnej odbył się konkurs „Literackie
Walentynki” zorganizowany przez nauczycieli bibliotekarzy: Teresę Młyniec i Danutę Wójcik. Jury w składzie nauczyciel języka polskiego - Maria Wójcik oraz nauczyciele bibliotekarze - Danuta Wójcik i Teresa Młyniec przyznało:
I miejsce - Tomaszowi Surdelowi z kl. IV TR-5
II miejsce – Marcinowi Urzędowskiemu z kl. IV TR-5
Przemówienie powitalne ks. bpa Edwarda Białogłowskiego
przez wicedyrektora szkoły Annę Mazurczak w dniu 19 lutego 2001 r.
149
III miejsce Barbarze Ziębie, Joannie Kurcz i Bożenie Jędrzejczyk z kl. IV LA
19 luty 2001 roku był dla uczniów Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Brzostku ważnym
i szczególnym dniem z uwagi przybycia do szkoły księdza biskupa Edwarda Białogłowskiego z Rzeszowa. Jego przyjazd do szkoły był jednym z punktów wizytacji kanonicznej w
parafii Brzostek. Uroczyste spotkanie rozpoczęło się o godzinie 11.45, kiedy to przybyły
gość przekroczył próg szkoły. Uczniowie księdza biskupa przywitali piosenką „Bądź pozdrowiony Gościu nasz”. Ksiądz biskup Edward Białogłowski przybył z diakonem Markiem
Krausem, ks. Proboszczem Czesławem Szewczykiem oraz ks. Józefem Półchłopkiem.
Wicedyrektor szkoły Anna Mazurczak, witając księdza, biskupa przybliżyła historię
szkoły. Swoje powitanie zakończyła słowami poety Juliana Tuwima:
„Chmury nad nami rozpal w łunę,
Uderz nam w serca złotym dzwonem…
Niech się wypełni dobra wola
Szlachetnych serc, co w klęsce wzrosły…
Lecz nade wszystko – słowom naszym
Zmienionych chytrze przez krętaczy,
Jedność przywróci i prawdziwość
Niech prawo zawsze prawo znaczy
A sprawiedliwość - sprawiedliwość
Niech więcej Twego brzmi imienia
W uczynkach ludzi niż w ich pieśni”
Następnie w imieniu młodzieży księdza biskupa diecezji rzeszowskiej powitała przewodnicząca Samorządu Uczniowskiego – Bożena Jędrzejczyk. Kolejnym punktem spotkania była część artystyczna przygotowana przez uczniów pod opieką nauczyciela Anny
Hudymy. Wiersze naszego patrona Jana Pawła II recytowali: Piotr Maziarz, Mariola Andreasik, Paweł Kaczka, Monika Filipowska, Marcin Kaput, Tomasz Pietrzycki oraz Alicja
Popiela. Chórek prowadzony przez siostrę Donatę Majkę w składzie Małgorzata Matuszewska, Marzena Baran, Anna Nawracaj, Kinga Ondyczy, Joanna Łępa, Anita Baran, Iwona
Czołka, Marta Jarosz i Klaudiusz Śpicha przy akompaniamencie Tomasza Mężyka wykonał piosenki pt. „Piotrze…”, „Przebaczone winy” i „Abba, Ojcze”. Dekorację wykonała
Ks.bp Edward Białogłowski wpisuje się do kroniki szkolnej
w dniu 19.02.2001r. – z okazji wizyty kanonicznej
150
nauczyciel Teresa Młyniec wraz z uczennicami Barbarą Ziębą i Eweliną Jedziniak z kl. IV
LA. Akademia podobała się przybyłym gościom i została nagrodzona brawami. Po części
artystycznej ks. biskup skierował do całej społeczności szkolnej pasterskie słowo. Wszyscy
zgromadzeni odmówili wspólny Anioł Pański, po którym biskup udzielił wszystkim błogosławieństwa i rozdał obrazki.
Następnie goście udali się do czytelni biblioteki szkolnej, gdzie obejrzeli wystawę przygotowaną przez nauczycieli bibliotekarzy Danutę Wójcik i Teresę Młyniec pt. „A jednak
człowiek…”, po czym ksiądz biskup wpisał się do kroniki szkolnej. Na tym zakończyło się
spotkanie z księdzem biskupem z okazji wizytacji kanonicznej w naszej szkole.
6-7 marca 2001 roku to dni, w których biblioteka szkolna gościła kolekcjonera papieskich pamiątek Adolfa Dyrdy z Oleszyc k/Lubaczowa. Zaproszony gość zorganizował
wystawę zbiorów znaczków, kart pocztowych i kopert ze specjalnymi okolicznościowymi
stemplami dotyczącymi Papieża Jana Pawła II – naszego Patrona.
Z tej okazji redakcja gazetki szkolnej „Plotka” na swoich łamach zamieściła wywiad
z właścicielem wystawy. Na zakończenie wystawy Pan Adolf Dyrda złożył podziękowanie
Dyrekcji szkoły za udostępnienie miejsca w czytelni biblioteki szkolnej na zorganizowanie
wystawy „Papież Jan Paweł II na znaczkach całego świata”.
Stało się też tradycją, że szkoły noszące imię Jana Pawła II co roku organizowały
zjazdy, celem spotkania się i wymiany doświadczeń w prowadzeniu pracy wychowawczej
wokół patrona.
30 marca 2001 roku w Szkole Podstawowej w Podolu - Górowej odbył się III Ogólnopolski Zjazd Rodziny Szkół im. Jana Pawła II. Mottem tego spotkania były słowa naszego Patrona: „UCZNIOWIE CHRYSTUSA MAJĄ TWORZYĆ DOSKONAŁĄ JEDNOŚĆ, ABY
ŚWIAT WIDIZAŁ W NICH CZYTELNY ZNAK DLA SIEBIE”. Celem zjazdu było rozważanie
słów nauczania Jana Pawła II oraz prezentacja folderów szkół. Reprezentanci szkół odwiedzili atrakcyjne miejsca podczas wycieczki autokarowej wokół Jeziora Rożnowskiego,
jak również obejrzeli występ Zespołu Tanecznego „Promyczki” pt. „Dzieci świata w hołdzie
Ojcu świętemu”. Zespół Szkół im Jana Pawła II reprezentowali nauczyciele: Teresa Młyniec
i Marian Pasisz. Folder szkoły przygotowali nauczyciele: Teresa Młyniec i Jacek Berrahal
oraz uczeń klasy III TR-5 Sławomir Kawalec.
Rok szkolny dla niektórych klas dobiegał końca. W dniu 27 kwietnia 2001 roku społeczność szkolna pożegnała uczniów klas maturalnych: absolwentów Liceum Zawodowego
(wych. M. Jop); Technikum Rolniczego 5-letniego (wych. T. Stokłosa) i Technikum Rolniczego 3-letniego (wych. J. Słupek). Akademia rozpoczęła się wspólnym zaśpiewaniem
„Hymnu Pokoleń” oraz przywitaniem maturzystów przez dyrektor Halinę Nowak, która
skierowała do nich kilka ciepłych słów. Najlepszym uczniom wręczyła nagrody książkowe oraz pamiątkowe dyplomy. Część artystyczną przygotowały wspólnie z wychowawcami klasy: III LZ i IV TR-5. W imieniu uczniów klas przedmaturalnych starszych kolegów
pożegnał Sylwester Machura z kl. IV TR-5, który skierował do nich słowa Papieża wypowiedziane do młodzieży w Łowiczu i na Jasnej Górze. Złożył im życzenia powodzenia na
maturze i w dorosłym życiu. Uczennica kl. V TR-5 Iwona Czołka w imieniu maturzystów
podziękowała dyrekcji i nauczycielom za pracę, cierpliwość i wyrozumiałość, jakie im w
ciągu tylu lat okazywali. Później wszyscy udali się na Mszę Św. do kościoła, którą odprawił
ks. Artur Kostrząb.
W dniu 3 maja 2001 roku odbyła się gminna akademia przygotowana przez kl. II LA
oraz uczniów z kl. III TR-5 pod opieką nauczyciela Anny Hudymy. W pracy wychowawczej
szkoły szczególne działania były podejmowane wokół patrona szkoły. Wykorzystywano
wszystkie możliwości, by jak najlepiej przybliżyć tę postać i wykorzystać nauki Jana Pawła
II, które adresował do ludzi, w tym szczególnie do Polaków.
18 maja 2001 roku szkoła obchodziła 81. urodziny patrona – Jana Pawła II. Z tej okazji
kl. II LA przygotowała audycję przez radiowęzeł. Z okazji Dnia Książki i Praw Autorskich
przypadającego 23 kwietnia biblioteka szkolna przygotowała specjalną wystawę. Była ona
prezentowana w miesiącu kwietniu i maju. Nauczyciele bibliotekarze Danuta Wójcik i Teresa Młyniec wykorzystali ją do rozbudzenia czytelnictwa i zainteresowań książką i czasopismem.
Rok 2000/2001 powoli zbliżał się do końca, w związku z tym podejmowane były różne działania dydaktyczne i wychowawcze mające na celu poprawę wyników nauczania i
151
wychowania. Temu celowi były poświęcone posiedzenia Rady Pedagogicznej, Komisji Wychowawców Klasowych, Komisji
Przedmiotów Ogólnokształcących i Komisji
Przedmiotów Zawodowych. Na uroczyste
zakończenie roku szkolnego przybył wicedyrektor Wydziału Edukacji Starostwa Powiatowego w Dębicy Zdzisław Sroczyński.
Część artystyczną przygotowała i zaprezentowała kl. I LO pod kierunkiem wychowawcy Mariana Pasisza. Montaż słownomuzyczny był przygotowany na wysokim
poziomie i cieszył się bardzo dużym zainteresowaniem. Należy jeszcze dodać, że
właśnie ta klasa zajęła I miejsce za najlepszą frekwencję w roku szk. 2000/2001.
W nagrodę Rada Rodziców ufundowała
dla całej klasy wycieczkę. W czasie uroczystości związanych z podsumowaniem
roku szkolnego wręczono świadectwa i naPożegnanie byłego wicedyrektora szkoły
grody dla najlepszych uczniów. Tego aktu
i długoletniego nauczyciela Jana Skórdokonał wicedyrektor Wydziału Edukacji
skiego
odchodzącego na emeryturę przez
Zdzisław Sroczyński. Ponadto pożegnano
Wicedyrektora Wydziału Edukacji Stanauczycieli odchodzących na emeryturę:
rostwa Powiatowego w Dębicy Zbigniewa
Jadwigę Krajewską, Jana Skórskiego i
Sroczyńskiego.
Edwarda Stanisza. W imieniu całej społeczności szkolnej podziękowania za pracę
i życzenia pomyślności w dalszym życiu złożyli dyrektor szkoły Halina Nowak, a także
wicedyrektor Wydziału Edukacji Zbigniew Sroczyński.
Rok szkolny 2001/2002
Szybko i nieubłaganie minęły wakacje. Niektóre klasy realizowały program „praktyki
wakacyjne”. Dla tych uczniów był to okres wytężonej pracy w gospodarstwach rolnych.
Zajęci byli oni przygotowaniem się do zaliczenia praktyki zawodowej. Pozostali uczniowie
w czasie wakacji nabierali sił do kontynuowania nauki w przyszłym roku szkolnym.
Inauguracja nowego roku szkolnego 2001/2002 odbyła się na sali gimnastycznej po
zakończeniu Mszy świętej w kościele parafialnym w Brzostku i po przyjeździe do szkoły.
Sala gimnastyczna wypełniła się młodzieżą szkolną i nauczycielami. Uroczystość odbyła
się z udziałem pocztu sztandarowego. Inaugurację nowego roku szkolnego rozpoczęła dyrektor szkoły swoim tradycyjnym wystąpieniem. W serdecznych słowach powitała uczniów
i nauczycieli po wakacyjnym wypoczynku ze szczególnym uwzględnieniem uczniów, którzy po raz pierwszy przekroczyli progi tej szkoły, życząc im pomyślności oraz dobrych
wyników w nauce i zachowaniu. Dużo czasu poświęciła przypomnieniu praw i obowiązków
uczniów, którzy mają nauczyć się zawodu i kształtować osobowość na mądrych i odpowiedzialnych ludzi.
Uczniowie, którzy realizowali praktykę wakacyjną otrzymali promocję do klasy następnej. Radość była ogromna. Towarzyszyła jej wymiana spostrzeżeń i refleksji z mijających wakacji.
W miesiącu wrześniu została zorganizowana wycieczka dla uczniów byłej klasy I LO
pod kierunkiem wychowawcy Mariana Pasisza w nagrodę za najlepszą frekwencję w roku
szkolnym 2000/2001. Dzień 25 września 2001 roku był dla tej klasy dniem wyjątkowym.
Uczniowie pod opieką swojego wychowawcy Stanisława Synowieckiego przybyli do stolicy
polskich gór - Zakopanego. Pomimo że wycieczka trwała tylko jeden dzień, program był
bardzo bogaty. Do planowanego pierwszego celu, czyli Morskiego Oka uczniowie dotarli
szlakiem obok wodogrzmotów Mickiewicza. Piękne jezioro wyglądało imponująco i wywar-
152
ło na nich duże wrażenie. Po południu uczniowie pojechali na Krupówki. Rynek zadziwił
ich swoją barwnością i miłą atmosferą. Kolejnym etapem wspólnego podróżowania była
modlitwa w kościele MBF. Uczniowie z zainteresowaniem oglądali ołtarz i piękne rzeźby
wykonane z drewna. Mimo złej pogody wszyscy byli bardzo zadowoleni. Z żalem, ale i z
nadzieją, że kiedyś tu jeszcze wrócą opuścili Zakopane.
W roku 2001 społeczność szkolna uczciła trzecią rocznicę nadania szkole imienia Jana
Pawła II. Po uroczystej Mszy świętej celebrowanej przez ks. Adama Kubisia, podobnie jak w
poprzednim roku, nauczyciele i delegacja uczniów udała się na cmentarz, aby złożyć kwiaty na grobie założyciela szkoły, śp. Eugeniusza Batyckiego. Dalsze uroczystości odbyły
się w budynku szkoły. Na ścianie frontowej została napisana dużymi literami myśl wypowiedziana przez Papieża Jana Pawła II: „Drodzy młodzi bądźcie świadkami Bożej miłości,
siewcami nadziei i budowniczymi pokoju”. Uroczystość w budynku szkolnym rozpoczęła
się wprowadzeniem sztandaru i odśpiewaniem „Hymnu pokoleń”. Następnie wicedyrektor szkoły Anna Mazurczak zabrała głos. W swoim wystąpieniu przypomniała obchody
kolejnych rocznic nadania szkole im. Jana Pawła II. Potwierdziła jak trafną decyzją było
wybranie na patrona szkoły właśnie Papieża. Kolejnym punktem obchodów była część
artystyczna przygotowana przez klasę IV LA pod kierunkiem nauczycieli języka polskiego
Anny Hudymy i Anny Szeli. Uczniowie zainscenizowali fragment sztuki Karola Wojtyły
pt. „Przed sklepem jubilera.” Były to medytacje o sakramencie małżeństwa przechodzące
chwilami w dramat - „Miłość to nie jest przygoda. Ma smak całego człowieka. Ma jego ciężar gatunkowy i ciężar całego losu. Nie może być chwilą… wieczność człowieka przechodzi
przez nią. Dlatego odnajduje się w wymiarach Boga, bo tylko On jest wiecznością.”
Wreszcie ostatnim punktem obchodów Święta Szkoły był konkurs wiedzy o naszym
patronie Janie Pawle II zorganizowany przez klasę IV TR-5 pod kierunkiem wychowawcy
Grzegorza Grzesiakowskiego. Uczestnikami konkursu było sześć dwuosobowych drużyn
wyłonionych we wcześniejszych eliminacjach, które miały postać testu, rozwiązywanego
przez wszystkich uczniów tej szkoły.
W jury konkursu zasiedli wicedyrektor szkoły - A. Mazurczak, Marta Sieradzka, ks.
Adam Kubiś, katechetka Małgorzata Bogusz oraz uczeń klasy V TR-5 Grzegorz Jarosz.
Między poszczególnymi etapami konkursu uczniowie kl. IV TR- 5- gospodarze szkoły w
miesiącu październiku - śpiewali piosenki o Janie Pawle II.
Po zakończeniu konkursu jury po krótkiej naradzie ogłosiło wyniki:
I miejsce zajęła kl. IVTR-5 reprezentowana przez Małgorzatę Czerkies i Mieczysława
Parata. II miejsce zajęła kl. V LA reprezentowana przez Krystynę Zygmunt i Bożenę Jędrzejczyk. III miejsce zajęła kl. IV LA reprezentowana przez Anetę Szkołę i Halinę Uryasz.
Po części oficjalnej młodzież udała się do klas na lekcje wychowawcze poświęcone Patronowi Szkoły. Równocześnie z konkursem, w czytelni biblioteki szkolnej miała miejsce
sesja naukowa poświęcona Patronowi Szkoły prowadzona przez nauczyciela historii Tadeusza Stokłosę. Wzięli w niej udział przedstawiciele wszystkich klas. Uczennica klasy V LA
Ewelina Jedziniak przedstawiła referat „Wartości głoszone przez Jana Pawła II”.
W czytelni została zorganizowana wystawa z przesłaniem do młodych z okazji Święta
Szkoły: „Młodych pociąga mądrość - młodych zachwyca głębia ducha”. Na sesji tej przedstawiono nauczanie Ojca Świętego - największego autorytetu świata. Pomiędzy referatami
dyskutowano o jego roli w dzisiejszym świecie, wyjątkowości i znaczeniu dla Polaków, a
szczególnie uczniów naszej szkoły, która nosi imię Jana Pawła II.
Szkoła podejmowała różnorodne działania dydaktyczno-wychowawcze, które miały
zapewnić wszechstronny rozwój każdego ucznia. Na początku października podjęto działanie wychowawczo-opiekuńcze mające wpływ na doskonalenie sprawności fizycznej i hart
ducha uczniów przez zorganizowanie wyprawy na górę Chełm (528 m n.p.m.) znajdującą
się w paśmie Pogórza Strzyżowskiego. Miało to miejsce 5 października 2001 roku.
Wyprawa ta została zorganizowana przez uczniów klas II LA i II LZ, którzy mimo niesprzyjającej pogody o godzinie 8.00 uśmiechnięci i gotowi do drogi, stawili się w wyznaczonym miejscu. Po sprawdzeniu obecności cała grupa pod opieką nauczycieli: Stanisława
Synowieckiego, Małgorzaty Bogusz i ks. Adama Kubisia wyruszyła w trasę liczącą około
30 km. Przebiegała ona przez Kamienicę Górną - górę Bardo - górę Chełm - Stępinę i Hutę
Gogołowską.
Zachwyceni pięknymi krajobrazami i rzeźbą terenu po trzech godzinach intensywnej
153
wędrówki, w czasie której zbierali i poznawali nowe gatunki grzybów dotarli na szczyt. Na
miejscu uczestnicy zwiedzili piękną kapliczkę, dowiedzieli się jednocześnie wielu ciekawych rzeczy o jej powstaniu i znajdujących się tam zabytkach. Ponieważ zbliżało się już
południe cała grupa wspólnie odmówiła modlitwę Anioł Pański.
Uczestnicy tej wyprawy po umieszczeniu w księgach pamiątkowych swych podpisów,
zajęli się przygotowaniem ogniska. Do domów wrócili inną trasą, dzięki czemu mieli okazję
zobaczyć kamieniołom, znajdujący się w miejscowości Stępina. Widok był zdumiewający.
Około godziny 16 uczestnicy wyprawy zmęczeni, ale zadowoleni dotarli do Kamienicy Górnej, skąd autobusem pojechali do domów.
19 października 2001 roku odbyły się wojewódzkie uroczystości rozdania stypendiów
Prezesa Rady Ministrów - Jerzego Buzka. Miały one miejsce w Sali Kolumnowej Urzędu Wojewódzkiego w Rzeszowie. Ceremonia rozpoczęła się częścią artystyczną, na którą
składał się występ kwartetu smyczkowego oraz recytacja wierszy. Następnie przemówienie
wygłosił Podkarpacki Kurator Oświaty - Władysław Rusin. Złożył on podziękowania dla
rodziców i wychowawców stypendystów, a także gratulował uczniom i życzył im dalszych
sukcesów.
Kolejnym punktem uroczystości było wręczanie pamiątkowych dyplomów. Stypendia
dla przedstawicieli poszczególnych powiatów wręczał Wojewoda Podkarpacki Zbigniew
Sieczkoś w asyście pana Kuratora. Łącznie w powiecie dębickim stypendium otrzymało 22
uczniów szkoł średnich. Z naszej szkoły stypendium otrzymało 3 osoby: Bożena Jędrzejczyk z kl. V LA, Marcin Urzędowski z kl. V TR- 5 i Agnieszka Solecka z kl. II TR -3 (filia
Dębica).
Na rok 2001 przypadła 83. rocznica odzyskania niepodległości. Z tej okazji 12 listopada odbyła się w szkole akademia. Została ona przygotowana przez dwie klasy: III LA i IV
TR-5 pod kierunkiem nauczycieli: Anny Hudymy, Małgorzaty Bogusz i Wojciecha Bonarka. Akademia została poprzedzona wykonaniem poloneza przez uczniów tych klas, którzy
wystąpili w strojach ludowych. Ten występ wprowadził wszystkich uczestniczących w tej
uroczystości w nastrój podniosłości i zadumy. Następnie młodzież recytowała wiersze i odśpiewała pieśni o charakterze patriotycznym. Ta uroczysta akademia została powtórzona
na gminnej uroczystości, która odbyła się 11 listopada 2001 roku w Gminnym Ośrodku
Kultury w Brzostku oraz zaprezentowana raz jeszcze dla rodziców na spotkaniu informacyjnym, tzn. wywiadówce.
W dniach 9-11 listopada 2001 roku uczniowie klas: V TR - 5, V LA, i IV LZ pod opieką
ks. Adama Kubisia uczestniczyli w przedmaturalnych rekolekcjach prowadzonych przez
ks. Lucjana Szumierza z Rzeszowa. Miały one miejsce w Kotani koło Krempnej - niewielkiej
miejscowości położonej w Bieszczadach.
Pierwszym punktem rekolekcji była prowadzona przez ks. Adama Kubisia droga krzyżowa na górę w Kątach. Na jej szczycie został wzniesiony wysoki krzyż, z którego można
podziwiać panoramę Bieszczad. Następnie uczestnicy rekolekcji udali się do ośrodka rekolekcyjnego diecezji rzeszowskiej. Rekolekcje trwały trzy dni. Głęboko zapadły one w serca
uczestników. Kazania głoszone przez ks. Lucjana zawierały przesłanie i myśl, która bardzo
długo zachowała się w pamięci słuchających. Przy okazji zwiedzili oni położoną w pobliżu
Kotani wieś Krepną, która pozostawiła niezatarte wspomnienia. Rekolekcje przedmaturalne zorganizował ks. Adam Kubiś i katechetka Małgorzata Bogusz.
W listopadzie 2001 roku już po raz drugi odbyła się zbiórka słodyczy dla dzieci z Białorusi, gdzie pracowała siostra Donata Majka, która w ubiegłym roku uczyła w naszej szkole.
Akcję tę zorganizowało Szkolne Koło Polskiego Czerwonego Krzyża pod opieką Tadeusza
Stokłosy.
W grudniu 2001 roku w szkolnej bibliotece zostało otwarte centrum informatyczne z
pięcioma stanowiskami komputerowymi. Tym samym biblioteka poprzez nauczanie korzystania z wszelkich źródeł informacji stała się bardziej nowoczesna. Księgozbiór biblioteki
szkolnej powiększył się o bezcenny wolumin. Jako jedyna biblioteka w powiecie dębickim
posiadała ona monumentalne dzieło przedstawiające wielkie przemiany, jakie nastąpiły w
czasie pierwszych dziesięciu lat istnienia trzeciej Rzeczypospolitej.
W dniu 20 lutego 2000 roku w sali balowej muzeum w zamku w Łańcucie wicedyrektor szkoły Anna Mazurczak odebrała z rąk wydawcy Prezesa Fundacji Niezabitowskiej,
redaktora Naczelnego Waldemara Kuczyńskiego „Księgę Dziesięciolecia Polski Niepodległej
154
1988-1999”.
Grupa ponad stu maturzystów naszego Zespołu Szkół pod opieką nauczycieli: Małgorzaty Bogusz, Grzegorza Kolbusza, Bogdana Stelmacha i ks. Adama Kubisia 17 marca
2002 roku pielgrzymowała na Jasną Górę. W programie diecezjalnej rzeszowskiej pielgrzymki maturzystów znalazła się konferencja o. Paulina (kustosza sanktuarium), pokutne czuwanie modlitewne z możliwością spowiedzi, eucharystia oraz modlitwa różańcowa.
Tegoroczne szkolne rekolekcje wielkopostne oprócz codziennej eucharystii i konferencji
w kościele parafialnym objęły także drogę krzyżową do krzyża jubileuszowego w Brzostku
oraz spotkanie z Piotrem Pykoszem na sali gimnastycznej. Zaproszony gość dał świadectwo swej duchowej przemiany od buntu do akceptacji swej niepełnosprawności.
Tradycją szkoły było oddawanie krwi przez uczniów w ramach honorowego krwiodawstwa. Tej akcji patronowało szkolne koło PCK. Pierwsza grupa wyjechała do dębickiego
punktu krwiodawstwa w 1999 roku. Wcześniej w latach 1987-1995 uczniowie sporadycznie zasilali w krew istniejący wówczas klub HDK przy posterunku policji w Brzostku. Propagatorem ruchu HDK i opiekunem krwiodawców był Tadeusz Stokłosa. W ostatniej akcji
uczestniczyło 14 młodych osób, które w sumie oddały 6,3 litra krwi. Byli to uczniowie:
Mariola Andreasik, Grzegorz Barys, Andrzej Dudek, Dariusz Jędrzejczyk, Justyna Smoła,
Justyna Szarek, Grzegorz Szmyd, Jolanta Szwed, Adam Romański i Tomasz Woskowicz.
Zespół Szkół w Brzostku (po pięciu miesiącach) w konkursie „Potrzebna krew Twoja
także” zajęła szóste miejsce, ale akcja zaplanowana na 25 marca miała poprawić ten bilans.
W czytelni biblioteki szkolnej nauczyciele bibliotekarze: Teresa Młyniec i Danuta Wójcik, z okazji świąt Wielkanocnych zorganizowały wystawę pt. „Radosne Święta”. Pierwsza
część wystawy poświęcona była między innymi poezji ks. Jana Twardowskiego, która skłaniała do rozmyślań nad Wielkim Postem. Druga natomiast przypominała, że Wielkanoc
należy do najbardziej radosnych świąt chrześcijańskich. Barwne rysunki przypominały
nam o tradycjach i zwyczajach: malowaniu jajek - pisanek, święceniu pokarmów w Wielką
Sobotę, świątecznym poniedziałku; dniu odwiedzin, harców i swawoli oraz śmigusie-dyngusie.
W trosce o dobro i bezpieczeństwo uczniów 21 marca w zespole już od kilku lat nie
był świętem wagarowicza, lecz dniem zabawy i rywalizacji w szkolnym turnieju. Repre-
Uczestnicy Pielgrzymki na Jasną Górę w dniu 17 marca 2002 r. pod opieką
ks. Adama Kubisia, Bogdana Stelmacha i Grzegorza Kolbusza
155
zentacje poszczególnych klas, prezentując przygotowane programy, ujawniały swoje talenty. Zwycięzców nagradzała Rada Rodziców przy wsparciu ludzi rozumiejących problemy
finansowe szkół i zasadność działań profilaktyczno-wychowawczych całej społeczności
szkolnej. W roku ubiegłym sponsorem był „Marbet” Marii Grzesiakowskiej, a w tym dzięki
firmie „Monis” Gustawa Fediowa, zwycięzca kl. III LA miał zapewniony bezpłatny wyjazd
do teatru.
Nasza szkoła wygrała również konkurs „Autobus Europejski” - turniej wiedzy o Unii
Europejskiej, w którym uczestniczyły szkoły średnie z powiatu dębickiego. Wśród licznych
pytań najwięcej kłopotów sprawiło uczniom zagadnienie związane z europejską kuchnią.
Rok szkolny milowymi krokami zbliżał się do końca. W ostatnich miesiącach i tygodniach w szkole trwała intensywna praca wszystkich uczniów, a zwłaszcza tych, którzy
przygotowywali się do egzaminu dojrzałości i egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe. 21 czerwca 2002 roku po raz ostatni dzwonek wezwał ich na uroczyste zakończenie roku szkolnego. W dniu 2 lipca 2002 roku odbyła się szkolna Rada Pedagogiczna,
na której został podsumowany mijający rok szkolny. Dyrektor szkoły Halina Nowak przedstawiła raport o jakości pracy szkoły za drugi semestr roku szkolnego 2001/2002. Między
innymi przypomniała, aby w przyszłym roku nauczyciele i młodzież bardziej utożsamiała
się z charakterem szkoły określonym w swojej misji. Przypomniała o przesłaniu Patrona
szkoły:
„Cywilizację społeczną nie mierzy się rozwojem ekonomicznym kraju, ale rozwojem
moralności, wartości społecznych”
Rok szkolny 2002/2003
W dniu 31 sierpnia 2002 roku zakończyły się wakacje. Część uczniów w czasie ich
trwania realizowała praktykę zawodową wakacyjną. Dla tych, którzy pracowali na wakacjach rok szkolny zakończył się właśnie w tym dniu i teraz odbierali świadectwa promocyjne.
Dnia 2 września 2002 roku odbyła się uroczysta inauguracja nowego roku szkolnego
2002/2003. Na program tej uroczystej składały się trzy zasadnicze części: Msza święta,
akademia szkolna i spotkanie klas z wychowawcami. Msza święta była celebrowana przez
proboszcza parafii ks. doktora Jana Cebulaka, który wygłosił dla uczniów, nauczycieli i
rodziców homilię. Uroczystości szkolne rozpoczęły się od przemówienia dyrektora szkoły
Haliny Nowak, która powitała gorąco wszystkich uczniów szczególnie klas pierwszych,
przedstawiła wychowawców klas oraz przypomniała o obowiązkach szkolnych. Zostały
również rozdane nagrody uczniom przebywającym na praktykach wakacyjnych. Część artystyczna przygotowana przez kl. II TR-3 pod kierunkiem wychowawcy Janiny Słupek
tematycznie była związana z początkiem roku szkolnego. Następnie wychowawcy spotkali
się ze swoimi wychowankami celem omówienia spraw organizacyjnych związanych z nowym rokiem szkolnym. W tym roku szkolnym nastąpiły zmiany organizacyjne. Nastąpiła
zmiana opiekuna szkolnego PCK i przewodniczącego Komisji Przedmiotów Zawodowych
Opiekunem PCK został Stanisław Synowiecki. Dotychczasowy opiekun Tadeusz Stokłosa
przebywał na urlopie dla poratowania zdrowia. Nowym przewodniczącym KPZ został Paweł Machaj na miejsce Weroniki Baran, która na ostatnim posiedzeniu w poprzednim roku
szkolnym zrezygnowała z pełnienia tej funkcji.
Wychowawcy na pierwszym spotkaniu z uczniami mieli obowiązek przypomnienia
Statutu Szkoły, misji Szkoły, BHP oraz Wewnątrzszkolnego Systemu Oceniania. Pierwsze
spotkanie z rodzicami odbyło się 9 września 2002 roku o godzinie 15.00. Zostało na nim
przeprowadzone szkolenie BHP dla rodziców uczniów, którzy mieli odbywać praktykę w gospodarstwach rolnych. W tym roku szkolnym tradycyjne święto szkoły było obchodzone 3
października 2002 roku. Obchody rozpoczęły się od uroczystej Mszy świętej celebrowanej
w kościele parafialnym w Brzostku przez katechetów ks. Robeta Imbierowicza i ks. Mariusza Muchę. O godzinie 9.30 rozpoczęła się akademia w budynku szkoły. Na początku został wprowadzony sztandar i odśpiewany „Hymn Pokoleń”. Następnie okolicznościowe wystąpienie wygłosiła dyrektor szkoły Halina Nowak. Uświadomiła ona wszystkim jak trafną
decyzją było nadanie naszej szkole im. Jana Pawła II, który całą swoja nadzieję pokładał
156
właśnie w młodzieży. Następnie dyrektor Wydziału Edukacji, Kultury, Turystyki i Sportu
Starostwa Powiatowego w Dębicy Anna Chmura złożyła dyrekcji, nauczycielom, a także
uczniom życzenia i na ręce pani dyrektor szkoły przekazała do biblioteki „Nowy słownik
języka polskiego”. Kolejnym punktem uroczystości był wykład proboszcza ks. dr Jana Cebulaka, który podjął temat aktywności społecznej chrześcijanina, czyli zaangażowania
się ludzi wierzących w sprawy ogółu. Uczniowie złożyli ślubowanie. Ostatni punkt uroczystości stanowiła część artystyczna przygotowana przez uczniów kl. IV LA przy pomocy
uczniów z innych klas. W centrum dydaktyczno-informacyjnym zorganizowano wystawę
pt. „Ostatnia Pielgrzymka do Ojczyzny 2002 rok”. Klasy I LP i I LO wraz z wychowawcami
obejrzały ją w ramach godzin wychowawczych poświęconych Patronowi.
Święto Edukacji Narodowej zwane inaczej Dniem Nauczyciela tradycyjnie obchodzone
było 14 października. W roku 2002/2003 powiatowe obchody tego święta odbyły się w naszej szkole. Aby je uczcić, uczniowie przygotowali uroczysty apel, na który przybyło wielu
znamienitych gości. Byli to między innymi: Starosta Powiatu Dębickiego - Czesław Kubek,
Wójt Gminy Brzostek - L. Bieniek, Dyrektor Wydziału Edukacji i Sportu - A. Chmura, zastępca dyrektora Wydziału Edukacji - Z. Sroczyński, starszy wizytator Kuratorium Oświaty
- E. Golema, dyrektorzy oraz nagrodzeni nauczyciele szkół ponadgimnazjalnych z powiatu
dębickiego. Na początku apelu zgodnie z tradycją został wprowadzony sztandar szkolny i
odśpiewany „Hymn Pokoleń”. Uroczystość otwarła Halina Nowak, po jej przemówieniu głos
zabrali: starosta, pani wizytator i pani dyrektor wydziału edukacji. Potem nastąpiło wręczenie nagród starosty i dyrektora naszej szkoły dla nauczycieli za ich osiągnięcia w pracy.
Kolejnym etapem była część artystyczna. Wzięli w niej udział uczniowie z różnych klas.
Recytowali wiersze słynnych Polaków, a także śpiewali. Po części artystycznej wszystkim
gościom i nauczycielom naszej szkoły złożono życzenia i wręczono symboliczne upominki
w formie kwiatów. Finałem akademii był krakowiak - taniec odtańczony przez uczniów w
oryginalnych strojach krakowskich. Długie i staranne przygotowanie zostało docenione
przez publiczność, a występ spotkał się z bardzo ciepłym przyjęciem. Akademia została
przygotowana pod nadzorem Anny Hudymy i Małgorzaty Bogusz, ks. Mariusza Muchy oraz
Wojciecha Bonarka i Anny Fundakowskiej. Ładna dekoracja sali gimnastycznej stanowiła
uzupełnienie części artystycznej.
W szkole w związku z wprowadzoną reformą edukacyjną, aby sprostać stawianym wymaganiom, zachodziła konieczność doskonalenia zawodowego. Szkoła podejmowała różne
zadania, aby należycie przygotować się do nadchodzących czasów i wyzwań. W dniu 25
października 2002 roku zostały zorganizowane w szkole warsztaty szkoleniowe pt. „Tworzenie ścieżek międzyprzedmiotowych”, które prowadziła mgr Anna Pawlus-Łutczak i ks.
Stefan Irla. Ksiądz, rozpoczynając zajęcia stwierdził, że wprowadzenie ścieżek międzyprzedmiotowych jest związane z reformą oświaty. Powołał się na Dziennik Ustaw nr 14 z
15 lutego 1990 roku, w którym opublikowane zostały podstawy programowe oraz dziennik
Ustaw nr 51 z 26 lutego 2002 roku zawierający zmiany w ogłoszonych wcześniej podstawach programowych. Powiedział, że reforma oświatowa kładzie nacisk na kształcenie
umiejętności uczniów. W związku z tym programy nauczania powinny być tak konstruowane, by pobudzić samodzielność uczących się. Przypomniał, że podstawa programowa
stanowi punkt wyjścia dla programów nauczania, a zadnia szkoły to: nauczanie, zdobywanie umiejętności i wychowanie. Pani Anna Pawlus-Łutczak zdefiniowała ścieżki edukacyjne jako zestaw treści i umiejętności o istotnym znaczeniu wychowawczym, których
realizacja może odbywać się w ramach nauczania rożnych przedmiotów lub w postaci
odrębnych zajęć. Dyrektor jest odpowiedzialny za uwzględnienie problematyki ścieżek w
szkolnym zestawie programów nauczania. Nauczyciele wszystkich przedmiotów ogólnokształcących powinni włączać treści ścieżek do swoich przedmiotów. Częściowej realizacji
tych treści można dokonać w czasie odrębnych modułowych kilkugodzinnych zajęć. Wprowadzając ścieżki edukacyjne do zajęć dydaktyczno-wychowawczych należy odpowiedzieć
na pytania: Po co? Co? Kto? Jak? Kiedy? Gdzie? Wówczas proces wdrażania będzie przebiegał w sposób planowy i zorganizowany. Następnie ksiądz wymienił ścieżki edukacyjne
obowiązujące w LO, LP i technikum: edukację czytelniczą i medialną, edukację ekologiczną, edukację europejską, edukację filozoficzną, edukację prozdrowotną, edukację regionalną - dziedzictwo kulturowe w regionie i wychowanie do życia w rodzinie oraz ścieżki
edukacyjne obowiązujące w ZSZ: edukację prozdrowotną, technologię informacyjną i wy-
157
Klasa III Technikum 3-letniego z wychowawcą klasy Stanisławem Synowieckim
– Studniówka 2003
chowanie do życia w rodzinie. Po tym teoretycznym wprowadzeniu nauczyciele zostali
podzieleni na sześć grup utworzonych na podstawie poszczególnych specjalności. Każda z
nich otrzymała podstawę programową jednej ze ścieżek edukacyjnych. Zadaniem nauczycieli było opracowanie fragmentu planu dydaktycznego ścieżki. Należało wypełnić tabele
składającą się z siedmiu rubryk zatytułowanych: ścieżka, treść z podstawy programowej,
treści uszczegółowione, przedmiot, cele edukacyjne, osiągnięcia i procedury osiągania celów. Po trzech godzinach pracy liderzy poszczególnych grup zaprezentowali efekty swojej
pracy - wypełnione tabele.
17 października 2002 roku odbyła się II Ogólnopolska Pielgrzymka Rodzin Szkół im.
Jana Pawła II na Jasną Górę. Szkołę reprezentowała 32-osobowa grupa uczniów i dwóch
wychowawców. Pielgrzymka przed tron Królowej Polski była wyrazem wdzięczności Bogu
za 24 lata pontyfikatu Ojca Świętego i okazją do wspólnej modlitwy całej rodziny szkół w
jego intencjach. W drodze powrotnej z Częstochowy uczestnicy pielgrzymki zwiedzili ruiny
zamku w Olkuszu i podziwiali krajobraz jury krakowsko-częstochowskiej.
W listopadzie 2002 roku uczniowie Zespołu Szkół oddali najwięcej krwi i po dwóch
miesiącach trwania konkursu byli już na trzecim miejscu w klasyfikacji szkół średnich powiatu dębickiego. Druga edycja konkursu dla szkół średnich pod hasłem „Potrzebna krew
- Twoja także” przyniosła lepsze wyniki niż rok wcześniej. Łącznie młodzież ze wszystkich
szkół biorących udział w konkursie oddała 77,4 litra krwi, to jest o prawie 15 litrów więcej
niż w roku ubiegłym. W listopadzie do konkursu przyłączyła się młodzież z klubu HDK
działającego przy Zespole Szkół im. Jana Pawła II i oddała ponad 11 litrów krwi. Dużo
pracy w te akcje włożył opiekun koła PCK Stanisław Synowiecki.
W listopadzie i grudniu 2002 roku Samorząd Uczniowski zorganizował zbiórkę słodyczy i przyborów szkolnych dla Domu Dziecka w Dębicy. 2 grudnia przedstawiciele Samorządu Uczniowskiego wręczyli te podarunki dzieciom.
Na posiedzeniu RP w dniu 23 stycznia 2003 roku została podjęta uchwała wyrażająca
zgodę na przedłużenie umowy dzierżawnej gruntów ornych RSP Klecie na kolejne trzy lata,
tj. do zbioru płodów rolnych w 2006.
W tym roku szkolnym szkoła podjęła nową formę pracy, która miała na celu promocję szkoły w środowisku, a także przeprowadzenie naboru do klas pierwszych, tj. Dzień
Promocji Szkoły. Ta impreza została zorganizowana 19 marca 2003 roku. Wzięli w niej
udział uczniowie gimnazjów ze Strzegocic, Zwiernika, Brzostku, Januszkowic, Łęk Gór-
158
nych, Kołaczyc, Jaworza Górnego, Siedlisk-Bogusz i Nawsia Brzosteckiego. Gości przywitała dyrektor szkoły Halina Nowak i w swoim wystąpieniu przedstawiła wszystkie zalety
szkoły i możliwości, jakie daje ona uczniom. Uczennica klasy III LA Renata Wołowiec,
przedstawicielka „Plotki” przedstawiła działalność gazetki, a uczeń klasy V TR - 5 Marcin
Kaput opowiedział o praktykach zawodowych uczniów naszej szkoły. Później głos zabrała
przewodnicząca Samorządu Szkolnego - Alina Górka- uczennica klasy IV TR - 5, która
przedstawiła krótko jego działalność. Uczniowie klasy I TŻGD i III LA umilali czas piosenkami wykonanymi w języku angielskim.
Kolejnym punktem programu były jazda próbna samochodami do nauki jazdy, którą zorganizowali instruktorzy: Lesław Kaput, Andrzej Słowik, Marek Drechsler i Józef
Krzyszczuk. Obsługa maszyn rolniczych była atrakcją także dla dziewcząt. Nauczyciel
Paweł Machaj tłumaczył zasady obsługi ładowarki „Cyklop”.
Gimnazjaliści zdawali symulowany egzamin na prawo jazdy. Nauczyciele Jan Zastawny i Józef Wadas pozwalali gimnazjalistom na przejazd ciągnikiem Zetor 7340 z broną
talerzową. W sali nr 13 nauczyciel Grzegorz Grzesiakowski prezentował prace dyplomowe
uczniów, obecnie absolwentów tej szkoły, w czym pomagali mu wychowankowie z klasy V
TR -5.
Młodzież interesująca się komputerami mogła wykazać się podczas drugiej edycji konkursu informatycznego zorganizowanego przez panią Jop i pana Berrahala. W konkursie
wzięło udział aż 11 zespołów.
Centrum dydaktyczno-informacyjne bardzo serdecznie przyjmowało uczniów szkół
gimnazjalnych wraz z ich opiekunami. Na stanowiskach komputerowych oglądali stronę
centrum www.zsbibliorepublika.pl, a w niej następujące działy: zasoby, regulamin, dobre
rady z życia…, polecamy, czytelnictwo. Największym zainteresowaniem cieszył się dział z
życia, gdzie barwne zdjęcia przedstawiały działalność kulturalno-wychowawczą centrum.
Następnie T. Młyniec - nauczyciel bibliotekarz zapoznała młodzież z warsztatem informacyjnym biblioteki za pomocą prezentacji utworzonej w Power Poincie. Pozostałe prezentacje
dotyczyły „Dziejów Książki” oraz „Bibliografii Załącznikowej”. Dużym zainteresowaniem
wśród gimnazjalistów cieszyła się wystawa „Człowiek nie jest sam, żyje z drugim przez
drugich, dla drugich” przygotowana przez nauczycieli D. Wójcik i T. Młyniec. Młodzież
chętnie przeglądała jej stanowiska „Od Wadowic do Watykanu”, „Papież w Polsce”, „Pielgrzymki Papieża” oraz najnowszą publikację „Tryptyk Rzymski”. Kolejnym punktem spotkania były przedstawione na video fragmenty uroczystości szkolnych, otrzęsiny, Święto
Szkoły, Mikołajki, półmetki, studniówki, turnieje klas, andrzejki, teleturnieje i inne według kalendarza kulturalnego. Po obejrzeniu ich zaproszeni goście oglądali przygotowane
na stolikach kroniki szkoły począwszy od jej założenia w 1958 roku po dzień dzisiejszy
oraz monografię „Rozwój Szkoły Rolniczej w latach 1958-1998”. Na pamiątkę zostawili w
nich piękne wpisy z podziękowaniami za zaproszenie na dni otwarte szkoły. W centrum
czytelni przy suto zastawionych stołach potrawami wielkanocnymi przyjmowani byli również opiekunowie gimnazjalistów. Ponadto uczennice klasy III LZ i IV LZ przygotowały dla
zaproszonych gości poczęstunek. Przygotowany stół był zastawiony mnóstwem potraw i
przybrany efektownymi ozdobami. Całość uroczystości została uwieczniona na zdjęciach.
W ramach ścieżki międzyprzedmiotowej „Edukacja Czytelnicza i Medialna” zostało
zorganizowane dla uczniów klas pierwszych przedstawienie „Dziwna Choroba”. Tematem
inscenizacji było nadmierne używanie i oglądanie telewizji przez dzieci. Uczniowie zrozumieli, jaki wpływ na psychikę młodego człowieka ma nadmierne oglądanie telewizji.
Przedstawienie zostało przygotowane przez bibliotekę i radiowęzeł pod opieką nauczycieli
T. Młyniec i A. Fundakowskiej.
Rok szkolny 2002/2003 dobiegł końca. Posiedzenie RP podsumowujące pracę całego
roku szkolnego odbyło się w miejscowości Bystre k. Baligrodu. W tym roku naukę rozpoczęło 501 uczniów, z czego jedna uczennica zrezygnowała, zakładając rodzinę, dziesięciu
uczniów przeniosło się do innych szkół, a dwóch przybyło z innych szkół. Ostatecznie promowanych uczniów było 488, a niepromowanych czterech. Wszyscy z nich złożyli podanie
o powtarzanie klasy pierwszej. Średnia ocen w szkole wyniosła 3,35 (w klasach pierwszych
3,16). Najwyższą uzyskali uczniowie kl. V LA (4,2), a najniższą kl. I TM i ZSZ (2,75). 19,5%
ogółu uczniów miało średnią ocen nie mniejszą niż 4.0. Świadectwo z wyróżnieniem otrzymało 20 uczniów. Do stypendium Prezesa Rady Ministrów wytypowano dwóch uczniów
159
(brak kandydatów spełniających warunki w LP i trzyletnim technikum).
W roku szkolnym 2002/2003 do egzaminu dojrzałości przystąpiło 119 absolwentów
(nie przystąpiło 10), a zdało go 112, co stanowi 99,3% przystępujących. Uczniowie szkoły
brali udział w licznych konkursach i olimpiadach, zarówno tych organizowanych przez nauczycieli, jak i międzyszkolnych czy pozaszkolnych. Odbyły się również szkolne eliminacje
konkursów „Parlamentaryzm w Polsce”, „Ocalić od zapomnienia”, „Pozycja Ustawodawcza
Głowy Państwa”, „Wiedza z zakresu BHP”, „OWiUR” oraz olimpiada historyczna i ekologiczna. W kilku z nich uczniowie zajęli znaczące miejsca i tak: OWiUR - w bloku produkcji
zwierzęcej finalista, konkurs wiedzy o BHP - 3 miejsce, Powiatowy turniej motoryzacyjny
- 4 miejsce, „Ocalić od zapomnienia” - dwa wyróżnienia.
Uczniowie szkoły brali udział w wielu zawodach sportowych, osiągając liczne sukcesy,
np. w Licealiadzie zajęli drugie miejsce w powiecie, a 15 w województwie, w powiatowych
zawodach rowerowych (dziewczęta) trzecie miejsce, w biegach przełajowych – dziewcząt
drugie, a chłopców trzecie (eliminacje powiatowe), natomiast w eliminacjach wojewódzkich
piąte miejsce, w powiatowych zawodach w piłce ręcznej dziewcząt drugie miejsce, w zawodach w tenisie stołowym w eliminacjach powiatowych i rejonowych dziewcząt i chłopców
– pierwsze miejsce, a w województwie trzecie miejsce dziewcząt, a dziewiąte chłopców,
rozgrywki w unihokeju powiatowe - pierwsze miejsce dziewcząt i chłopców, a w etapie wojewódzkim dziewcząt trzecie miejsce.
Przeprowadzono szkolenia całej RP na tematy: „Awans zawodowy nauczyciela”, „Diagnoza dziecka trudnego”, „Budowanie szkolnego programu profilaktyki”, „Tworzenie programów ścieżek międzyprzedmiotowych”.
Pani dyrektor serdecznie podziękowała nauczycielom za pracę, życzyła dobrego wypoczynku oraz by kolejny rok przyniósł nowe sukcesy uczniów, które są również sukcesami
nauczycieli.
Rok szkolny 2003/2004
Przygotowania do nowego roku szkolnego zostały omówione na posiedzeniu Rady Pedagogicznej w dniu 29 sierpnia 2003 roku. W tym roku nastąpiły zmiany kadrowe.
Dyrektor szkoły Halina Nowak powitała wszystkich i podała porządek obrad, który został przyjęty. Przedstawiła nowych nauczycieli rozpoczynających pracę w Zespole:
Agnieszkę Płaziak – nauczycielkę języka niemieckiego i Annę Ropel – nauczycielkę języka
angielskiego.
Następnie dyrektor szkoły pożegnała nauczycieli odchodzących na emeryturę: Danutę
Tęczar, Helenę Pająk i Mariana Szarka. Ten ostatni zabrał głos – przedstawił swoją drogę
zawodową, podziękował nauczycielom i pracownikom szkoły za współpracę i życzył im
sukcesów w dalszej pracy zawodowej. Zostały przedstawione dodatkowe czynności oraz
powołano Komisję Ewaluacji, nastąpiło też przedstawienie Programu Wychowawczego, Wewnątrzszkolnego Systemu Oceniania, Programu Rozwoju Szkoły i Programu Profilaktyki.
Ponadto powołano Komisje: Przeglądów Technicznych, Stypendialną, Socjalną oraz Komisję do Opracowania Nowego i Jednolitego tekstu Statutu Szkoły. W szkole funkcjonowały
trzy zespoły przedmiotowe:
1.Komisja Nauczycieli Przedmiotów Ogólnokształcących – Urszula Pochroń
2.Komisja Nauczycieli Przedmiotów Zawodowych – Paweł Machaj
3.Komisja Wychowawców Klasowych – Małgorzata Jop
Uroczyste rozpoczęcie roku szkolnego rozpoczęła dyrektor szkoły Halina Nowak, która
powitała uczniów i nauczycieli po wakacyjnym wypoczynku. Powitała gorąco pierwszoklasistów, przedstawiła nowych nauczycieli i wychowawców klasowych. Wiele czasu poświęciła przypomnieniu obowiązków szkolnych. Zachęcała uczniów do solidnej i systematycznej
pracy od pierwszych dni. Życzyła uczniom klas programowo najwyższych pomyślnego zdania egzaminu dojrzałości oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe.
Część artystyczną wykonali uczniowie klasy II Liceum Ogólnokształcącego pod kierunkiem wychowawcy Małgorzaty Jop. Do ciekawych wydarzeń w miesiącu wrześniu 2003
roku należało spotkanie z księdzem Antonim Motyką, misjonarzem pracującym w Brazylii. W bibliotece szkolnej zostało zorganizowane spotkanie ks. Antoniego z młodzieżą.
160
Klasa I Technikum Żywienia prezentuje program artystyczny podczas szkolnych
obchodów Konstytucji 3 Maja - rok szk. 2003/2004
Uczniowie z zainteresowaniem wysłuchali opowiadań księdza o działalności misyjnej w
Brazylii. Z zaciekawieniem oglądali rekwizyty przywiezione przez misjonarza. Na zakończenie spotkania wykonano wiele pamiątkowych zdjęć.
Tegoroczny październik był wyjątkowym miesiącem w historii Zespołu Szkół w Brzostku. Na 3 października przypadało Święto Szkoły, które łączyło 45. rocznicę powstania
szkoły z 5. rocznicą nadania jej imienia Jana Pawła II.
Uroczystość rozpoczęła się Mszą świętą, którą w intencji zmarłych nauczycieli odprawił ks. proboszcz parafii p.w. Znalezienia Krzyża Świętego w Brzostku Jan Cebulak.
Obchody w szkole zgromadziły liczne grono zaproszonych gości – władz samorządowych,
przedstawiciela kuratorium oraz dyrektorów szkół ponadgimnazjalnych. Władze samorządowe reprezentował wicestarosta powiatu dębickiego Stanisław Skawiński, a kuratorium
- starszy wizytator M. Koziara-Czapla.
Po odprawionej Mszy Świętej nauczyciele szkoły złożyli wiązanki kwiatów i zapalili
znicze na grobie założyciela i dyrektora szkoły z lat 1958-1985 Eugeniusza Batyckiego oraz
nauczycieli: Piotra Urbana oraz Jana Kozka. Kwiaty złożono również pod tablicą pamiątkową na korytarzu szkoły.
Dyrektor szkoły Halina Nowak gorąco powitała przybyłych gości i w swoim przemówieniu przedstawiła historię szkoły. Przedstawiciele klas pierwszych złożyli przyrzeczenie.
Uczniowie naszej szkoły pod opieką nauczyciela Anny Hudymy i księdza Mariusza Muchy
przedstawili II część Tryptyku rzymskiego autorstwa Jana Pawła II.
W bibliotece szkolnej nauczyciele bibliotekarze: Danuta Wójcik i Teresa Młyniec zorganizowali z okazji 45–lecia szkoły i 5–lecia nadania szkole imienia wystawę pt. „Historia
Szkoły” i „Wskazania dla młodzieży”.
Kilka dni później - 11 października w ramach Dni Papieskich ks. proboszcz Jan Cebulak we współpracy z Zespołem Szkół w Brzostku zorganizował Dekanalny Kongres Różańcowy dla nauczycieli pracujących w dekanacie Brzostek. Kongres ten miał na celu
uświadomienie wagi modlitwy różańcowej w Roku Różańca Świętego. W programie przewidziano dwa referaty. Ksiądz Ryszard Dołek w swoim wystąpieniu podkreślił, że Papież to
też człowiek różańca, a modlitwa różańcowa stanowi szkołę życia.
Dyrektor Zespołu Szkół w Brzostku Halina Nowak wygłosiła referat zatytułowany „Wychowanie we współczesnej szkole”. Przedstawiła w nim uwarunkowania pracy nauczyciela, wychowawcy oraz problemy, jakie musi on rozwiązać. Powiedziała: „U wielu naszych
uczniów istnieje pęd do wiedzy i zrozumienia dla niej, a chyba i dla wysiłków nauczyciela.
Polski młody człowiek, polski uczeń, a zwłaszcza uczeń podkarpackich wsi i miasteczek
nie jest jeszcze zły. Jest zagubiony. A skoro tak – jest z kim pracować. Jest dla kogo pracować. Jest nad czym pracować. Nad czym? Właśnie nad harmonijnym połączeniem mądrości intelektualnej z mądrością życiową, z mądrością odpowiedzialności, z mądrością
161
moralności”.
Mszę świętą koncelebrował ksiądz biskup Kazimierz Górny wraz z księdzem dziekanem Emilem Midurą i księdzem Janem Cebulakiem. W kazaniu ksiądz biskup skoncentrował uwagę na rozważaniu duchowego nauczania pontyfikatu Jana Pawła II. Wskazał
na wybitne postaci – Urszulę Ledóchowską, Jana Bosco, brata Alberta i Edytę Stein jako
wzory do naśladowania. Złożył życzenia zgromadzonym nauczycielom, by umieli w swoim
posłannictwie odnaleźć szczęście i by potrafili „zwyczajnym obowiązkom nadać wymiar
nadzwyczajny”.
Kongres zorganizowany został dla nauczycieli pracujących w dekanacie Brzostek, zorganizowany w ramach diecezji rzeszowskiej. Miał on na celu uświadomienie nam wagi
modlitwy różańcowej w Roku Różańca Świętego.
W grudniu 2003 roku tradycyjnie dla całej społeczności szkolnej zorganizowana została wigilia. Na sali gimnastycznej w odpowiednio urządzonej scenerii zebrali się uczniowie i nauczyciele. Dyrektor szkoły Halina Nowak powitała przybyłych gości, nauczycieli i
uczniów. Uczniowie klasy II TŻiGD pod opieką wychowawczyni Krystyny Rak przygotowali
przedstawienie wigilijne pod tytułem „Wigilia w rodzinie”. Refleksje uczniów, wiersze K. I.
Gałczyńskiego – któremu poświęcony był rok 2003 oraz utwory poetyckie L. Staffa przeplatane były polskimi kolędami w wykonaniu uczennic przy akompaniamencie organów.
W trakcie spotkania wigilijnego przytoczony został fragment Ewangelii według św. Łukasza o Bożym Narodzeniu. Na zakończenie jedna z uczennic wykonała piękną pastorałkę
pt. Pójdźmy na pasterkę. Następnie miało miejsce wspólne łamanie się opłatkiem i składanie serdecznych i szczerych życzeń. Ta wigilia odbyła się 12 grudnia 2003 roku.
8 stycznia 2004 roku uczniowie naszej szkoły znowu zaprezentowali się na zewnątrz.
W Gminnym Ośrodku Kultury i Czytelnictwa w Brzostku zostały wystawione Jasełka przygotowane przez księdza Mariusza Muchę. Składały się one z czterech części. Paru uczniów
z naszej szkoły również wystąpiło na scenie. Jasełka obejrzała cała społeczność szkolna.
Czas szybko biegł, mijały miesiące i tygodnie nauki szkolnej. Dwie klasy, tj. klasa
II Liceum Ogólnokształcącego i klasa II Liceum Profilowanego znalazły się na półmetku
swojej edukacji. W związku z tym 24 stycznia 2004 roku uczniowie tych klas uczestniczyli
w zabawie półmetkowej, która odbyła się w Internacie Zespołu Szkół im. Jana Pawła II
w Brzostku. Imprezę poprzedziło wiele przygotowań. Przyrządzeniem posiłków zajęły się
mamy uczniów, a efektem ich przygotowań i starań były smaczne potrawy. Dekoracją sal
zajęli się oczywiście uczniowie. Było dużo żółtych i niebieskich balonów oraz serpentyn z
bibuły.
Gdy nadszedł ten dzień, uczniowie i wychowawcy obydwu klas: Małgorzata Jop i Marta
Oprządek oraz zaproszeni goście zjawili się w umówionym miejscu o godzinie 17.00. Zabawę rozpoczęto wystąpieniem dyrektor szkoły Haliny Nowak. Wszyscy bawili się znakomicie
przy dźwiękach muzyki.
31 marca 2004 roku zostały zorganizowane Dni Otwarte Szkoły. Wydaje się, że ta impreza weszła do tradycji szkolnej i ma wielorakie znaczenie dla szkoły. W tym roku uczestniczyli w spotkaniu gimnazjaliści z Brzostku, Januszkowic, Gogołowa i Frysztaka. Wpisali
się oni do kroniki udostępnionej w Centrum Dydaktyczno-Informacyjnym szkoły.
Spotkanie z gimnazjalistami rozpoczęła dyrektor szkoły, która ich serdecznie powitała, przedstawiła pracę szkoły i starała się zachęcić do jej wyboru. Zwycięskie klasy z
Turnieju Klas przedstawiły swoje programy artystyczne. Na ścianie frontowej sali gimnastycznej widniało przesłanie: „Nasza szkoła przyjazna młodzieży”. TŻiGD zaprezentowało
swoje umiejętności i urządziło stół wielkanocny. Uczestnicy tego spotkania mogli spróbować smakołyków.
Gimnazjaliści mieli możliwość spróbowania swych sił za kierownicą nie tylko samochodu, ale także ciągnika i maszyn rolniczych.
30 kwietnia 2004 roku cała społeczność szkolna pożegnała klasy maturalne: IV LO
(wych. M. Pasisz), III TR-3 (wych. J. Słupek), V LA (wych. A. Hudyma), IV LZ – mechanik
– operator pojazdów i maszyn rolniczych (wych. W. Bonarek), IV LZ w zawodzie rolnik
(wych. M. Wypasek). W tym dniu zakończyły one swoją edukację w szkole i stanęły przed
najważniejszym egzaminem, czyli egzaminem dojrzałości, zwanym „maturą”. Klasy zawodowe czekał zaś egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe. Atmosferę pożegnania
oddawało hasło: „Tych lat nie odda nikt”. Maturzystów żegnały klasy młodsze.
162
22 kwietnia 2004 roku szkoła zorganizowała niecodzienną uroczystość związaną z
rocznicą zbrodni katyńskiej. Organizatorem tej rocznicy była klasa I Liceum Ogólnokształcącego. Uroczysty apel został zorganizowany na sali gimnastycznej. W tym celu została
ona odpowiednio przygotowana. Na ścianie frontowej wykonano okolicznościową dekorację
z hasłem: „Nie dajcie pogrzebać prawdy”. Dekoracja ta oddawała atmosferę obchodów rocznicy zbrodni katyńskiej.
Na tę smutną uroczystość zaproszono przedstawiciela Związku Sybiraków Barbarę
Bilewicz-Powroźnik, która podzieliła się swoimi dramatycznymi wspomnieniami z pobytu
na tej, jak bardzo często się ją określa, „nieludzkiej ziemi”.
Klasa I LO, organizator tej rocznicy, zaprezentowała część artystyczną, na którą składały się wiersze i pieśni nawiązujące do tych strasznych wydarzeń. Następnie odbyło się
spotkanie z Barbarą Bilewicz-Powroźnik w Centrum Dydaktyczno-Informacyjnym. Przybliżyła ona jeszcze raz młodzieży tamte trudne dni.
Kolejna rocznica uchwalenia Konstytucji 3. Maja obchodzona była bardzo uroczyście.
Młodzież szkolna i nauczyciele zgromadzili się na sali gimnastycznej. Akademię przygotowała klasa pełniąca funkcję „Gospodarza Szkoły”, tj. klasa I technikum w zawodzie
technik żywienia i gospodarstwa domowego. Sala gimnastyczna została tak przygotowana,
aby oddać atmosferę tamtych dni. Na ścianie frontowej widniał napis: „Witaj, Majowa Jutrzenko 3 V 1791 - 3 V 2004”. Uroczystość rozpoczęła się hymnem szkoły.
Na część artystyczną złożył się montaż słowno-muzyczny poświęcony temu wydarzeniu, które na trwale wpisało się w historię Polski i w serca Polaków.
Wakacji nadszedł już czas i nastąpiło zakończenie roku szkolnego 2003/2004. Dyrektor szkoły Halina Nowak podsumowała rok szkolny i życzyła miłego wypoczynku uczniom
i nauczycielom. Przewodnicząca Rady Rodziców Anna Rzońca pożegnała się z pracą w
naszej szkole.
Naukę na początku roku szkolnego rozpoczęło 484 uczniów, w tym 1 uczeń powtarzający klasę, 159 uczniów klas pierwszych oraz 325 uczniów pozostałych klas.
Liczba uczniów na zakończenie roku szkolnego wynosiła 487, w tym klas pierwszych
– 160, a pozostałych 327. W dniu 25 czerwca 2004 roku promowano 445 osób, w tym 278
kończących szkołę zasadniczą i 167 z pozostałych typów.
Uczniowie szkoły brali udział w licznych konkursach i olimpiadach, zarówno organizowanych przez nauczycieli, jak też międzyszkolnych czy pozaszkolnych. Na terenie szkoły
odbyły się następujące konkursy: konkurs geograficzno-topograficzny „Poznaj najbliższy
region”, turniej „Jeden z dziesięciu” poświęcony Patronowi Szkoły, konkurs wiedzy o szkole, konkurs plastyczny „Uroki jesieni”, konkurs „Brzostek i okolice”, konkurs ekologiczny,
konkurs „Najciekawsza fraszka o książce”, konkurs „Wielkie poszukiwanie Św. Mikołaja”
i turniej „Najlepszy mechanizator rolnictwa”. Odbył się również wieczór poezji poświęcony
K. I. Gałczyńskiemu „Wspomnijcie mnie czasem pięknie” oraz wieczór poetycki poświęcony
Zaduszkom.
Ponadto odbyły się konkursy wiedzy z języka niemieckiego i języka angielskiego, szkolne eliminacje konkursów i olimpiad, konkurs na najwyższą frekwencję i średnią ocen,
Turniej Klas oraz szkolny turniej piłki nożnej i halowej.
Rok szkolny 2004/2005
Po wakacyjnym wypoczynku dyrektor szkoły Halina Nowak powitała uczniów i nauczycieli. Rozpoczął się kolejny rok szkolny. Klasa V LA, przygotowując część artystyczną,
zadbała także o stronę wizualną. Przewodnią myślą, która została umieszczona na ścianie
frontowej było zdanie: „Obieraj mądrość za towarzyszkę życia”. To hasło powinno być mocno zakodowane w umyśle każdego ucznia.
Inaugurację rozpoczęcia nowego roku szkolnego poprzedziła Msza święta dla uczniów
i nauczycieli, która została odprawiona w kościele parafialnym w Brzostku. W homilii
zostały skierowane słowa do uczniów, przed którymi stanęło wyzwanie w sprawie kształtowania osobowości i zdobywania wiedzy. Każdy uczeń powinien wykorzystać swój czas
maksymalnie. Podczas uroczystości związanych z inauguracją nowego roku szkolnego dyrektor szkoły mówiła o obowiązkach, które od tej chwili będą ciążyć na każdym uczniu.
163
Wiele czasu poświęciła prowadzeniu procesu wychowawczego w duchu ideałów i prawd
głoszonych przez Jana Pawła II jako Patrona Szkoły.
Po raz pierwszy do tej szkoły przyszli uczniowie klas pierwszych w 6 typach szkół, a na
wychowawców zostali powołani następujący nauczyciele:
- I LO – 21 uczniów; wych. Anna Hudyma,
- I LP – 35 uczniów; wych. Anna Fundakowska,
- I TŻ i GD – 36 uczniów; wych. Teresa Radelczuk,
- I TMR – 31 uczniów; wych. Wojciech Bonarek,
- I ZSZ – mech-oper. – 29 uczniów; wych. Bogdan Stelmach,
- I ZSZ – kucharz – 26 uczniów; wych. Józef Nawracaj.
Tradycyjnie szkoła w rocznicę nadania imienia obchodziła Święto Szkoły. W każdym
roku szkolnym uroczystość ta była bardzo starannie przygotowywana przez całą społeczność szkolną. Dużą rolę miała do odegrania Komisja Wychowawców Klasowych, która patronowała takim uroczystościom wspólnie z Samorządem Szkolnym. W tym dniu w
szkole panował podniosły, pełen zadumy nastrój. Imię, jakie nosi szkoła, zobowiązywało
do takich zachowań i postaw. Nauki głoszone przez Jana Pawła II były zawsze aktualne i w
procesie wychowawczym niepodważalne. Dekoracja wykonana na tę okoliczność nadawała
ducha temu świętu. Wywieszone hasło: „Nie lękajcie się” doskonale wprowadziło w atmosferę święta i zmuszało zebranych do zadumy nad życiem każdego człowieka.
Uczniowie klas pierwszych złożyli ślubowanie. Część artystyczna była przygotowana
na wysokim poziomie przez uczniów klasy III TŻiGD pod kierunkiem Krystyny Zawiślak.
Złożyły się na nią wiersze i pieśni poświęcone Patronowi Szkoły.
Na posiedzeniu Rady Pedagogicznej w dniu 4 października 2004 roku dokonano wyboru Komisji ds. opracowania nowego Planu Rozwoju Szkoły. Termin opracowania tego planu wyznaczono na 15 listopada 2004 roku. W skład komisji
weszli: Jacek Berrahal, Urszula
Pochroń, Małgorzata Jop, Paweł
Machaj, Małgorzata Bogusz i
Anna Hudyma.
Szkoła podejmowała działania w celu powołania nowego
kierunku kształcenia w zawodzie „rolnik” uzasadniając, że
istnieje część młodzieży, która
kończy edukację na gimnazjum
i zajmuje się pracą na gospodarstwach rolnych rodziców.
Podczas spotkań w gimnazjach
z wychowawcami klas miały
być przeprowadzone ankiety,
które pozwoliłyby określić czy
taki kierunek cieszyłby się zainteresowaniem młodzieży. Na
posiedzeniu Rady Pedagogicznej
został powołany zespół nauczycieli do opracowania ankiety
proponującej przyjęcie do naszej
szkoły kierunku: technik rolnik
i rolnik agrobiznesu. W jej skład
weszli: Janina Słupek (przewodnicząca) i członkowie: Danuta
Wójcik, Małgorzata Augustyn,
Teresa Radelczuk i Małgorzata
Bogusz. Ankieta ta została przeprowadzona do dnia 15 stycznia Ślubowanie uczniów klas pierwszych podczas Święta Szkoły w roku szkolnym 2004/2005
2005 roku.
164
Na owej Radzie Pedagogicznej zaplanowano również zorganizowanie uroczystej Wigilii
szkolnej, na którą zostaną zaproszeni: wójt gminy Brzostek – Leszek Bieniek, proboszcz
parafii Brzostek – ksiądz dr Jan Cebulak i przedstawiciele rodziców.
Bardzo uroczyście obchodzony był Dzień Komisji Edukacji Narodowej w roku szkolnym
2004/2005. W dniu 13 października 2004 roku młodzież zebrała się na sali gimnastycznej na uroczystym apelu. Organizatorem tej uroczystości był Samorząd Uczniowski wraz
z Radą Rodziców. Część artystyczna była bardzo dobrze przygotowana. Wkomponowane
zostały w nią życzenia dla wszystkich wychowawców i nauczycieli. Przedstawiciele Samorządu Uczniowskiego symbolicznie wręczyli każdemu nauczycielowi różę. Na zakończenie
tego uroczystego apelu dyrektor szkoły zabrała głos i w imieniu wszystkich nauczycieli
podziękowała uczniom za złożone życzenia. Następnie odbyło się spotkanie nauczycieli z
Radą Rodziców.
Zbliżał się koniec roku kalendarzowego i Święta Bożego Narodzenia. W związku z tym
tradycyjnie w szkole zorganizowano Wigilię. Program artystyczny przygotowała klasa II
technikum w zawodzie technik żywienia i gospodarstwa domowego pod kierunkiem Weroniki Baran. Sala gimnastyczna na tę imprezę została przygotowana tak, aby stworzyć
atmosferę świąteczną. Przewodnią myślą były słowa zawarte w haśle: „By dobro zamieszkało w twym sercu”. Na samym początku dyrektor szkoły Halina Nowak złożyła bożonarodzeniowe życzenia uczniom i nauczycielom, rodzicom i zaproszonym gościom. W trakcie
tego wigilijnego spotkania proboszcz ksiądz dr Jan Cebulak przytoczył fragment Ewangelii
według świętego Łukasza o Bożym Narodzeniu. Z kolei uczniowie zaprezentowali część
artystyczną związaną z Wigilią. Wspólnie odśpiewano kilka kolęd.
Po tej części nastąpiło wspólne łamanie się opłatkiem i składanie serdecznych i szczerych życzeń oraz spożyto w świątecznej atmosferze wspólną kolację. Miało to miejsce 22
grudnia 2004 roku.
15 stycznia 2005 roku odbył się w naszej szkole „bal studniówkowy”. Bal ten organizowany jest corocznie przez uczniów klas maturalnych. Zarówno zabawie jak i przygotowaniom do niej towarzyszy zwykle wiele przygód. Przygotowania do studniówki rozpoczęły
się już na początku stycznia. Sporządzona lista zadań do wykonania była bardzo długa.
Uczniowie wraz z wychowawcami klas maturalnych starali się zadbać o każdy szczegół,
żeby studniówka wypadła jak najlepiej i pozostała w pamięci wszystkich na długie lata.
Początkowo każda klasa miała przydzielone zadania, ale w ostateczności wszyscy zajmowali się wszystkim, co doprowadzało do wielu niepotrzebnych nieporozumień. Najbardziej
aktywni okazali się dwaj uczniowie z klasy V LA, którzy zadbali o brakujące przedmioty i
zajęli się wykonaniem najważniejszych fragmentów dekoracji.
Przygotowaniem jedzenia zajęli się rodzice uczniów klas maturalnych, którzy ostatnie
trzy dni spędzili w szkolnej kuchni, dbając, aby przygotowane przez nich dania w pełni
zachwyciły uczestników balu. W tej dziedzinie duży udział miały także uczennice z klasy
III LO i III LP, które wytrwale pomagały rodzicom i skrupulatnie wypełniały wszystkie
polecenia. Rodzice pomagali uczniom w wybraniu zespołu muzycznego, który by zapewnił
dobrą zabawę, a także odpowiedniego kamerzysty - fotografa, który uwieczniłby całość
imprezy. Praktycznie przygotowanie sali na bal maturalny trwało dwa tygodnie.
15 stycznia 2005 roku o godzinie 18.00 zebrali się wszyscy wystrojeni, w doskonałych
humorach, z uśmiechem na twarzy i nutką obaw w sercu na sali gimnastycznej. Rozpoczęła się zabawa. Najpierw maturzyści zatańczyli poloneza, za którego dostali naprawdę duże
brawa. Później pani dyrektor szkoły wygłosiła krótkie przemówienie. Następnie młodzież
zatańczyła pierwszy taniec – tradycyjnie był to walc. Dużo radości dostarczyły uczniom
organizowane przez orkiestrę zabawy, głównie pociąg i „kaczuszki”. Wykonywali przy nich
niesamowite figury i wszyscy zaśmiewali się do łez.
Zgodnie z tradycją studniówka trwała do czasu „piania koguta”, tzn. do 6.00 dnia następnego. Uczniowie potwornie zmęczeni, lecz zadowoleni zakończyli zabawę.
Na posiedzeniu Rady Pedagogicznej w dniu 7 lutego 2005 roku zajęto się m.in. Turniejem Klas, który tradycyjnie organizowany był w pierwszy dzień wiosny. Opiekun Samorządu Szkolnego Małgorzata Bogusz poinformowała nauczycieli, że Komisja Wychowawców
Klasowych w porozumieniu z Samorządem Szkolnym opracowała nowy regulamin Turnieju Klas, ponieważ pojawiły się głosy o zmianę organizacji turnieju, ograniczenie liczby
konkurencji i wybór takich zadań, aby przygotowanie do nich nie wymagało tak dużego
165
wkładu pracy. Zmiany te miały zachęcić uczniów do brania udziału w tej zabawie i pozwolić na udział w niej także klasom zawodowym.
W dniu 2 kwietnia 2005 roku o godzinie 21.37 lotem błyskawicy rozniosła się smutna
wiadomość, że Papież Jan Paweł II nie żyje. Była to straszna wiadomość dla całej społeczności szkolnej.
Do dnia pogrzebu Ojca Świętego w Polsce i wielu innych krajach została ogłoszona
żałoba narodowa. Śmierć tego Wielkiego Polaka poruszyła cały świat. Po raz pierwszy w
dziejach jeden człowiek skupił na sobie uwagę setek milionów ludzi na całej ziemi, niezależnie od wyznawanej religii, poglądów politycznych i społecznych. To smutne wydarzenie
złączyło całe społeczeństwo naszego kraju i nie tylko. Wszyscy jednoczyli się w kościołach
na modlitwie, najpierw o zdrowie, a od soboty za duszę zmarłego papieża.
Szczególny wymiar miały te dni w naszej szkole, której patronem od 3 października
1998 roku był Jan Paweł II. Od poniedziałku 4 kwietnia przed tablicą upamiętniającą
nadanie szkole imienia papieża płonęły świece. Zapalili je uczniowie i nauczyciele, by w
ten sposób połączyć się z Ojcem Świętym i wyrazić szacunek dla Jego osoby. Aby wyrazić
swoją żałobę i żal uczniowie przez cały tydzień przychodzili do szkoły ubrani na czarno. Na przerwach nie było słychać muzyki. Każdy zamyślał się nad słowami przemówień
Jana Pawła II. W autobusach, klasach, na przerwach panowała cisza, smutek i zamyślenie. Codziennie od piątku po czwartej lekcji uczniowie i nauczyciele zbierali się na Sali
gimnastycznej, by wspólnie zmówić Koronkę do Miłosierdzia Bożego i zaśpiewać ulubioną
piosenkę Papieża – Barkę. We czwartek w Kościele Parafialnym w Brzostku została odprawiona Msza święta w intencji Ojca Świętego, w której uczestniczyli wszyscy uczniowie i nauczyciele z naszej szkoły. Piątek, jak ustanowiły władze państwowe, był dniem wolnym od
nauki i pracy, by wszyscy mogli za pośrednictwem mediów uczestniczyć w pogrzebie Jana
Pawła II. Tego dnia w Rzymie znajdowało się około pięciu milionów pielgrzymów. Dużą grupę stanowili Polacy. Przyjechali oni, żeby pożegnać Ojca Świętego, oddać mu hołd. Ponad
200 przywódców państwowych i religijnych uczestniczyło w tych uroczystościach. Setki
milionów wiernych oglądało transmisję na ekranach telewizorów i telebimów ustawionych
na rynkach większych miast.
To wydarzenie nie mogło zostać bez wpływu na przyszłość uczniów i nauczycieli związanych ze szkołą nosząca imię tego Wielkiego Polaka. Jest on przecież w dalszym ciągu naszym największym autorytetem moralnym. Nie można zapominać o jego słowach
skierowanych do młodzieży, o jego postępowaniu i nauce. W związku z tym spoczywa na
uczniach obowiązek godnego reprezentowania szkoły, której on jest patronem. Jan Paweł
II w ostatnich słowach powiedział: „Szukałem Was, a Wy przyszliście do mnie”. To zdanie
na zawsze musi zostać w sercach młodzieży. Pamięć o Papieżu - Polaku powinna trwać
wiecznie i przynosić dobre owoce w życiu każdego ucznia naszej szkoły. Taki obowiązek
spoczywa i będzie spoczywał na nauczycielach i uczniach, którzy pracują i uczą się oraz
na tych, którzy w przyszłości będą to czynić. Ważne jest to w kontekście słów Ojca Świętego, wypowiedzianych w Tryptyku rzymskim: „a przecież nie cały umieram, to co we mnie
niezniszczalne trwa!”
Również w bibliotece szkolnej na smutne dni związane ze śmiercią Jana Pawła II przypięto hasło: „Jan Paweł II - siewca miłości, budowniczy pokoju... nie żyje”. Teraz, gdy nas
opuścił, przyszedł czas dojrzewania do tego, co mówił do nas przez te wszystkie lata. Dlatego klasa III TŻiGD zaprezentowała młodzieży wybór poetyckich utworów Jana Pawła II.
W roku szkolnym 2004/2005 było 17 oddziałów z ogólną liczbą uczniów 475. Średnia liczba uczniów w klasach wynosiła 28. Ogółem pracowało 45 nauczycieli, w tym 41
pełnozatrudnionych. Status zawodowy nauczycieli wyglądał następująco: 3 stażystów, 8
kontraktowych, 21 mianowanych i 13 dyplomowanych.
W miesiącach: luty i marzec w 8 okolicznych gimnazjach została przeprowadzona
ankieta wśród gimnazjalistów klas III i ich rodziców. Przygotował ją zespół nauczycieli
przedmiotów zawodowych. Jej celem było zbadanie zainteresowania ofertą szkoły. Szkoła utrzymywała kontakty z pobliskimi gimnazjami poprzez współuczestnictwo w gminnych uroczystościach, organizowanie konkursu informatycznego dla gimnazjalistów, dni
otwarte i turniej klas, podczas którego uczniowie prezentowali swoje osiągnięcia i szkołę.
Promocję szkoły prowadzono poprzez prezentowanie najważniejszych wydarzeń na stronie
internetowej szkoły oraz w prasie lokalnej.
166
W promocji szkoły uczestniczyła cała społeczność szkolna. Spotkanie opłatkowe, Turniej Klas, atrakcyjne miejsca praktyk zawodowych, rodzinna atmosfera szkoły, spotkania
z przedstawicielami społeczności lokalnej sprzyjały promocji szkoły. Efektem prowadzonych czynności promocyjnych była duża liczba kandydatów do klas pierwszych.
Szkoła rozpoznawała potrzeby i możliwości edukacyjne poprzez uzyskiwanie informacji od uczniów, które były wyrażane w ankietach oraz poprzez analizę wyników osiąganych
w nauce. Bardzo poważnie traktowane były „diagnozy na wejściu” sporządzane we wrześniu dla każdej klasy I. Diagnozy te przygotowywał Zespół Przedmiotów Ogólnokształcących i przedstawiał je na posiedzeniu Rady Pedagogicznej.
Uczniowie mieli możliwość rozwijania swoich zainteresowań. Sprzyjały temu takie
działania jak: indywidualizacja procesu nauczania, organizacja konkursów, szkolnych
zawodów sportowych, prezentacja wytworów prac uczniowskich, prowadzenie zajęć pozalekcyjnych (kółko dziennikarsko-informatyczne), praca w szkolnym radiowęźle, w redakcji
szkolnej gazetki i uczestnictwo w zadaniu „Klasa – gospodarzem szkoły”.
Skuteczność tych działań była poddawana bieżącej ocenie i ewaluacji. Szkoła udzielała pomocy uczniom, którzy mieli trudności w nauce, poprzez organizowanie pomocy
koleżeńskiej, dodatkowych zajęć („wyrównawczych”) z przedmiotów ogólnokształcących (z
języka polskiego, matematyki, historii i doraźnie z pozostałych zajęć edukacyjnych).
Rok szkolny 2004/2005, wypełniony usilną pracą zarówno uczniów, jak też i nauczycieli powoli zbliżał się do końca. Rada Pedagogiczna postanowiła w dalszym ciągu doskonalić wewnątrzszkolny system zapewnienia jakości pracy szkoły w zakresie spójności
wszystkich dokumentów szkolnych, będących podstawą prawidłowego wdrażania w życie
systemu oraz harmonijnego i zespołowego współdziałania w dokonywaniu pomiaru jakości
i jego nadzoru.
Ustalono, że w roku szkolnym 2005/2006 obowiązywać będą ujednolicone pod względem zarówno spójności merytorycznej, jak i terminowości: 5-letni program rozwoju szkoły,
5-letni plan nadzoru i 5-letni plan doskonalenia pracy nauczycieli.
W pracy dydaktycznej szkoły należało skuteczniej wdrażać uczniów do samodzielnej
pracy. Wnioski w tej sprawie i program miał opracować zespół wychowawczy w porozumieniu z zespołem przedmiotowym. W celu podnoszenia skuteczności udzielania pomocy
uczniom mającym trudności w nauce oraz sprawiającym kłopoty wychowawcze należało
zorganizować przy współpracy z Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną indywidualne i
zespołowe porady pedagogizujące rodziców.
Rok szkolny 2005/ 2006
W dniu 1 września 2005 roku odbyła się inauguracja roku szkolnego 2005/2006. Po
zakończeniu Mszy świętej w Kościele Parafialnym w Brzostku uczniowie przyjechali do
szkoły. Rozpoczęcie raku szkolnego nastąpiło na sali gimnastycznej, która na tę okoliczność zostało odpowiednio przygotowana. Na głównej ścianie powieszone zostało hasło:
„Nauka źródłem mądrości”. Uroczystość rozpoczęła się od wprowadzenia sztandaru przez
poczet sztandarowy. Dyrektor szkoły Halina Nowak powitała uczniów i nauczycieli oraz
przedstawicieli rodziców. Szczególnie serdecznie powitała pierwszoklasistów, których w
tym roku w 6 oddziałach uczyć się będzie 196. Część artystyczną zaprezentowała klasa II
technikum w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa.
W tym roku nastąpiły zmiany kadrowe. W związku z przejściem na emeryturę dotychczasowego wicedyrektora szkoły Anny Mazurczak na jej miejsce została powołana mgr.
inż. Anna Fundakowska.
Na początku roku szkolnego został powołany do realizacji zadań związanych z mierzeniem jakości pracy szkoły zespół składający się z dyrektora, wicedyrektora, kierownika
szkolenia praktycznego oraz przewodniczących trzech komisji przedmiotowych i pedagoga
szkolnego, który miał na celu opracowanie harmonogramu przeprowadzenia badań i analiz w roku szkolnym 2005/2006. Przygotowano, opracowano bądź wykorzystano istniejące
już narzędzia pomiaru.
We wszystkich klasach pierwszych przeprowadzono ankietę, której celem było poznanie
młodzieży rozpoczynającej naukę w szkole, zdiagnozowanie sytuacji rodzinnej, zdrowotnej
167
oraz rozpoznanie, ilu uczniów posiada opinie PPP, ilu uczniów jest notowanych przez policję i będących pod opieką kuratora. W klasach tych przeprowadzono również ankietę na
temat poczucia bezpieczeństwa młodzieży w klasie, w szkole i środowisku lokalnym, zaś w
drugim semestrze ankietę dotyczącą stosunku do nauki i przyczyn trudności w nauce.
Analiza ankiet została przeprowadzona przez pedagoga szkolnego i przedstawiona
na posiedzeniu Komisji Wychowawców Klasowych. Wychowawcy otrzymali wyniki ankiet
swojej klasy, które pozwoliły im lepiej poznać klasę, relacje w niej panujące i opracować
skuteczne metody pracy nad polepszeniem relacji interdyscyplinarnej wśród młodzieży.
Wykorzystując m.in. wyniki analizy opracowano plany wychowawcze.
Na bieżąco kontrolowano frekwencję uczniów, której wyniki prezentowano na posiedzeniu Komisji Wychowawców Klasowych.
We wszystkich klasach pierwszych i klasie II TMR przeprowadzono ankietę na temat
wiedzy uczniów o szkodliwym wpływie narkotyków na organizm człowieka. Wyniki ankiet
zostały przedstawione wychowawcom do wnikliwej analizy.
W klasach pierwszych technikum i zasadniczych pedagog szkolny przeprowadził lekcje
na temat bezpieczeństwa w szkole, polepszenia relacji uczeń - uczeń, uczeń - nauczyciel,
szkodliwości palenia i nadużywania alkoholu oraz narkomani. Uczniowie klasy I LP zapoznani zostali z metodami efektywnego uczenia się, a uczniowie kl. II Zasadniczej Szkoły
Zawodowej w zawodzie kucharz małej gastronomii z profilaktyką raka piersi.
W klasach technikum została przeprowadzona prelekcja na temat szkodliwości palenia, nadużywania alkoholu i skutków narkomanii.
W klasach maturalnych pedagog przeprowadził prelekcje na temat preorientacji zawodowej, wyboru studiów po ukończeniu szkoły i kryteriów przyjęć na dany kierunek.
W poniedziałek 3 października 2005 roku odbyła się uroczystość upamiętniająca VII
rocznicę nadania szkole w Brzostku – Kleciach im. Jana Pawła II. Uroczystość rozpoczęła
się Mszą świętą o godz. 8.15 w kościele pod wezwaniem Znalezienia Krzyża Świętego w
Brzostku. Mszę tę celebrował ks. Tadeusz Preis wraz z katechetą ks. Imbierowiczem.
Po zakończeniu nabożeństwa wszyscy uczniowie wraz z nauczycielami udali się do
szkoły, gdzie odbyła się akademia przygotowana przez klasę III Liceum Profilowanego pod
kierunkiem wychowawcy Grzegorza Grzesiakowskiego.
Po odśpiewaniu hymnu szkoły przemówił ks. Tadeusz Preis, następnie uczniowie
przedstawili montaż słowno-muzyczny dotyczący pielgrzymek Papieża, zawierający wiele
pieśni w tym „Barkę” - ulubioną pieśń Jana Pawła II. Każdy z uczniów z ciekawością wsłuchiwał się w słowa patrona, które zostały odtworzone.
Na koniec akademii dwuosobowa delegacja zaniosła kwiaty i znicze pod pamiątkową tablicę znajdującą się przy wejściu do szkoły. Chwila ta zapadła w serca i umysły
uczniów.
Sala gimnastyczna Zespołu Szkół imienia Jana Pawła II w Brzostku w dniu 12 października 2005 roku była miejscem Powiatowych Obchodów Dnia Edukacji Narodowej połączonych z otwarciem warsztatów szkolnych. Uroczystość zaszczyciło wielu znamienitych
gości, przedstawicieli władz oświatowych i samorządowych województwa, powiatu i gminy,
duchownych, sponsorów oraz przede wszystkim nauczycieli i dyrektorów z całego powiatu
dębickiego.
Uroczystości rozpoczęła część oficjalna, w której dyrektor szkoły Halina Nowak powitała wszystkich uczestników w Zespole Szkół im. Jana Pawła II na Powiatowych Obchodach Dnia Edukacji Narodowej. Korzystając z okazji poseł - Kazimierz Moskal, Kurator
Oświaty - Stanisław Rusznica, Starosta Powiatu Dębickiego - Stanisław Chmura i Wójt
Gminy Brzostek - Leszek Bieniek złożyli nauczycielom życzenia z okazji ich święta.
Dyrektor szkoły Halina Nowak zabierając głos, między innymi powiedziała: „Po raz
drugi mamy zaszczyt współorganizować Powiatowe Obchody Dnia Edukacji Narodowej.
Dziś są one szczególnie doniosłe dla całej szkolnej społeczności, dla naszego środowiska,
dla Starostwa Powiatu Dębickiego, bowiem połączone są z otwarciem nowego obiektu dydaktycznego”. Mówiła także o specyfice brzosteckiej szkoły i wskazała liczne inicjatywy
mające na celu systematyczne podnoszenie poziomu kształcenia w tej placówce.
Następnie starosta Stanisław Chmura poinformował o poprawie bazy lokalowej oświaty w powiecie oraz przypomniał największe sukcesy edukacyjne poszczególnych szkół w
ubiegłym roku szkolnym. Końcowym punktem uroczystości było wręczenie nagród Ku-
168
ratora i Starosty tym nauczycielom z powiatu, którzy szczególnie wyróżnili się w swojej
pracy.
Uroczystości na sali gimnastycznej zakończyła bardzo ciepło przyjęta przez zebranych
akademia w wykonaniu uczniów Zespołu Szkół im. Jana Pawła II oraz okolicznościowy
koncert.
12 października to od teraz ważna data w dziejach szkoły. Tego dnia bowiem zostały
oddane do użytku nowe okazałe warsztaty szkolne. Przecięcia wstęgi przed drzwiami dokonały władze powiatowe i dyrekcja szkoły, a obiekt poświęcił ksiądz Tadeusz Preis.
Parterowy, murowany budynek stojący nieopodal gmachu szkoły od strony północnozachodniej obejmuje kilka sal, w których zostały urządzone pracownie do nauki zawodu:
napraw maszyn rolniczych, napraw pojazdów i silników, spawalnia, kuźnia, pracownia
obróbki ręcznej i mechanicznej, elektroniki i metrologii, eksploatacji maszyn rolniczych,
pracownia żywienia i duże sale lekcyjne. Przestrzenne, dobrze oświetlone pomieszczenia
zapewniały świetne warunki pracy tak uczniom jak i nauczycielom, pomagały również
udoskonalić harmonogram pracy szkoły. W budynku odbywają się zajęcia praktyczne i
lekcje.
„Otwarcie nowego obiektu, tu, na krańcach powiatu dębickiego, wyraz troski o stan
oświaty w całym powiecie, to konkretne działania wyrównujące szanse edukacyjne młodzieży wiejskiej” - powiedziała do władz powiatowych w czasie uroczystości otwarcia dyrektor szkoły Halina Nowak.
Dnia 13 października 2005 roku w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Brzostku przeprowadzona została zbiórka pieniędzy na rzecz Fundacji: „Dzieło Nowego Tysiąclecia”. Trzy
uczennice, które kwestowały zostały zapoznane z regulaminem zbiórki i wyposażone w
odpowiednie materiały. Akcja, która była wcześniej ogłoszona wśród uczniów przebiegła
sprawnie. Zebrana kwota 17600 zł przekazana została na konto Fundacji przez pełnomocnika ds. zbiórki Małgorzatę Bogusz.
Z okazji Międzynarodowego Dnia Bibliotek Szkolnych w dniu 24 października młodzież
mogła zapoznać się z wystawą „Wszystko co mądre, powiedział już ktoś”, której tematem
były myśli pisarzy i poetów opatrzone karykaturami autorstwa A. Mleczki.
26 listopada 2005 roku minęła 150 rocznica śmierci Adama Mickiewicza. Uczniowie
mogli zapoznać się z ostatnimi listami pisanymi przez naszego wieszcza, z rekonstrukcją
ostatnich godzin jego życia, jak również obejrzeć pamiętniki poety i poczytać związaną z
nim poezję. Wystawa nosiła tytuł: „Coś Ty uczynił ludziom Mickiewiczu?”.
9 listopada 2005 roku w bibliotece szkolne została założona „Kawiarenka Literacka”.
Weszło w jej skład 12 uczniów. Biblioteka szkolna zgłosiła Łukasza Łupińskiego, ucznia
klasy II LO do konkursu na plakat reklamujący Tydzień Bibliotek 2006 pod hasłem „Nie
wiesz? - zapytaj w bibliotece”. Praca wykonana w programie „Corel” została wysłana drogą
elektroniczną na adres Biura ZG SBP do dnia 6 stycznia 2006 roku.
8 grudnia 2005 roku Kawiarenka Literacka zaprezentowała montaż słowno-muzyczny: „Życie nie tylko po to jest, by brać…”. Tematem jego było spojrzenie na życie poprzez
pryzmat doświadczeń, przeżyć i uczuć tych, którzy swą poezją stawili mu czoło. Zdawali
wielokrotnie egzamin losu, sprawdzając w ten sposób wartość człowieczeństwa. „Być, albo
nie być” pozostało dla wielu młodych pytaniem retorycznym.
11 stycznia 2006 roku Kawiarenka Literacka zorganizowała Spotkanie Kolędowe dla
klas pierwszych (I LP, I TŻ, I TMa, I TMb, I ZSZ - kucharz), które odbyło się w bibliotece
szkolnej przy udziale Teresy Młyniec i Danuty Wójcik, a także zaproszonych gości: wicedyrektor Anny Fundakowskiej i Marii Stęgi.
Przy suto zastawionym stole zaproszeni goście wraz z organizatorami zaśpiewali najpiękniejsze polskie kolędy oraz przedstawili poezję bożonarodzeniową. Wykorzystano m.in.
utwory Jana Kochanowskiego, Jana Urygi, Czesława Miłosza, Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej i H.K. Roztworowskiej.
W związku ze śmiercią ks. Jana Twardowskiego Kawiarenka Literacka pod opieką Teresy Młyniec i Danuty Wójcik zorganizowała wieczornicę. Zaproszone klasy zapoznały się
z poezją ks. Jana i wysłuchały muzyki Chopina, Schumana, Bacha i Sintrowskiego.
Z okazji Dni Otwartych Szkoły 2006 roku biblioteka zorganizowała dwie wystawy, które cieszyły się dużym zainteresowaniem ze strony gimnazjalistów zwiedzających szkołę.
Nosiły one tytuły: „Czy znasz Brzostek z lat siedemdziesiątych? - jeśli nie obejrzyj wystawę
169
pt. „Brzostek w akwareli” i „Gimnazjalisto!! Zapraszamy na wystawę kronik szkolnych od
1958roku”.
13 marca 2006 roku Wydział Edukacji Kultury, Sportu i Promocji Starostwa Powiatowego Dębicy zorganizował z okazji pierwszej rocznicy śmierci Karola Wojtyły konferencję
pt. „Etyka nauczyciela, a nauka Jana Pawła II”. W konferencji wzięli udział nauczyciele:
Małgorzata Jop, Teresa Młyniec, Margareta Stelmach, Marek Drechsler i Józef Nawracaj.
W roku szkolnym 2005/2006 uczniowie prezentowali swoją wiedzę i umiejętności w
konkursach i zawodach pozaszkolnych, często zdobywając nagrody i wyróżnienia. Uczestniczyli. m.in. w:
-konkursie poezji religijnej K. Wojtyły w Dębicy (wyróżnienie dla uczennicy kl. II LO),
-Rzeszowskich Dniach Kultury Szkolnej - „Animacje komputerowe” (nagroda dla ucznia
kl. II LO),
-konkursie matematyczno-informatycznym w Dębicy (IX miejsce dla uczennicy kl. II
LO),
-konkursie pod hasłem „Nie wiesz? zapytaj w Bibliotece!” (wyróżnienie dla ucznia kl. II
LO),
-powiatowym konkursie piosenki obcojęzycznej (wyróżnienie dla uczennicy kl. IV TŻ i
GD),
-powiatowym konkursie PCK (pierwsze miejsce uczeń kl. II LO),
-powiatowych zawodach tenisa stołowego dziewcząt - I miejsce,
-rejonowych zawodach tenisa stołowego dziewcząt - IV miejsce,
-finale wojewódzkim w biegach przełajowych - 25 miejsce.
Bardzo bobrze zaprezentowali się uczniowie szkoły w konkursie informatycznym pt.
„Patron szkoły” zorganizowanym w Dębicy, zdobywając:
I miejsce- w kategorii film- uczeń kl. I LO,
II miejsce- uczeń z kl. II LO,
III miejsce- uczeń z kl. III LO,
IV miejsce- uczeń z kl. II LO,
wyróżnienie – uczniowie kl. II LO i II LP.
Szkoła systematycznie, w miarę możliwości gromadziła dane dotyczące losów absolwentów. Młodzieży stworzono możliwość aktywnego wypoczynku poprzez organizowanie
wycieczek pieszych i rowerowych. Wycieczki piesze na górę Liwocz poprzedzone były spotkaniem z Prezesem Towarzystwa Miłośników Góry Liwocz, co pozwoliło dostrzec problemy, z którymi borykało się to stowarzyszenie.
Dbano o estetykę szkoły poprzez sporządzanie wystaw i gazetek szkolnych oraz estetykę terenu przyszkolnego - nasadzono przed budynkiem szkoły oraz przy warsztatach
szkolnych nowe drzewa i krzewy ozdobne. Ponadto w ramach konkursu uczniowie opracowali projekt urządzenia ogrodu przyszkolnego w przyszłym roku.
Szkolnych konkursów było 18, a zawodów 4. Uczniowie mieli możliwość realizowania się w takich kołach zainteresowań (96 uczniów) jak: kółko dziennikarsko-informatyczne, kawiarenka literacka i kółko redakcyjne. Ponadto mogli pracować w Samorządzie
Uczniowskim, radiowęźle szkolnym, Spółdzielni Uczniowskiej „Kłos”, PCK, pełnić funkcje
„Klasa Gospodarzem Szkoły” oraz uczestniczyć w „Turnieju Klas”. Wszystkie podejmowane
działania miały na celu wszechstronny rozwój zainteresowań uczniów. Poddawane były
one ocenie i ewaluacji.
Dla uczniów mających trudności w nauce organizowane były różne formy pomocypomoc koleżeńska (76% ankietowanych uczniów twierdziła, że może liczyć na taką pomoc), zajęcia wyrównawcze pozalekcyjne (40%), dodatkowa praca uczniów z nauczycielem
na lekcjach (64%), zaś dla uczniów klas maturalnych organizowano pozalekcyjne zajęcia
dodatkowe z wszystkich wybranych przez nich przedmiotów, pozwalając im na uporządkowanie i usystematyzowanie wiedzy niezbędnej do przystąpienia do egzaminu maturalnego. Również ankietowani rodzice wyrazili pogląd, że ich dzieci mogą liczyć w przypadku
trudności w nauce całkowicie (58%) lub częściowo (32%) na pomoc ze strony szkoły, zaś
ich zainteresowania i zdolności są rozbudzane i rozwijane całkowicie (47.5%) lub częściowo
(24.5%). Szkoła stosowała system wdrażania uczniów do samodzielnej pracy i skutecznego
poszukiwania informacji poprzez umożliwienie korzystania z biblioteki, centrum multimedialnego i czytelni do późnych godzin popołudniowych.
170
Rok szkolny 2005/2006 zbliżał się do końca i następował czas podsumowania pracy
szkoły. W skład Zespołu Szkół wchodziły następujące typy szkół: liceum ogólnokształcące3 oddziały (75 uczniów), liceum profilowane - 3 oddziały (99 uczniów), technikum w zawodzie: technik mechanizacji rolnictwa, technik rolnictwa, technik żywienia i gospodarstwa
domowego - 9 oddziałów (267 uczniów), zasadnicza szkoła zawodowa zawodzie mechanikoperator maszyn rolniczych i kucharz małej gastronomii- 4 oddziały (111 uczniów).
Wyniki dydaktyczno-wychowawcze za rok szkolny 2005/2006 przedstawiały się następuyjąco: klasyfikowanych - 536 uczniów (97,2%), nieklasyfikowanych - 16 uczniów (2,8%),
promowanych - 488 (83,4%), niepromowanych - 28 (11,6%), dopuszczonych do egzaminu
poprawkowego - 48 (8,7%). Liczba świadectw z wyróżnieniem - 7 (1,36% ogółu), liczba osób
z wzorowym zachowaniem - 69 (12,5% ogółu) i liczba osób z nagannym zachowaniem - 48
(8,7%).
Kultywowano następujące tradycje szkolne:
-obchody Święta Szkoły w dniu 3 października z okazji nadania imienia szkoły i jednocześnie powstania szkoły (połączone ze ślubowaniem klas pierwszych),
-własny hymn szkoły „Hymn pokoleń”,
-prowadzenie kroniki szkoły,
-otrzęsiny klas pierwszych,
-wigilia szkolna,
-studniówki i półmetki szkole.
Rok szkolny 2006/2007
Rok szkolny 2006/2007 rozpoczął się 4 września 2006 roku Mszą św. w kościele parafialnym w Brzostku o godz. 8.15, a w szkole o godz. 10.00. Na sali gimnastycznej odbyła
się uroczystość inauguracji nowego roku szkolnego. Naukę rozpoczęło w 20 oddziałach
570 uczniów, 3 klasy będą łączone, tj. kl. I LO.LP oraz ZSZ mechanik - operator pojazdów
i maszyn rolniczych.
Od przyszłego roku szkolnego nie będzie prowadzony nabór do Liceum Profilowanego.
Nauczyciele przedmiotów ekonomicznych: Grzegorz Kolbusz, Grzegorz Grzesiakowski, Maria Stęga i Anna Fundakowska tworzyli zespół starający się o środki unijne. Radiowęzłem
opiekował się Józef Nawracaj. Planowano zmianę jego działań przez odtwarzanie innej
muzyki. W okresie wakacji uczniowie realizowali praktyki zawodowe w Jastrzębiej Górze,
Krynicy Morskiej, w Niemczech i Szwajcarii.
Biblioteka szkolna zorganizowała wystawę pt.: „Ojciec Święty Jan Paweł II w sprawie
najmniejszych”. Była ona czynna od 29 września do 6 października 2006 roku w czytelni
biblioteki szkolnej. Cieszyła się dużym zainteresowaniem ze strony uczniów i nauczycieli.
Uroczyste rozpoczęcie roku szkolnego 2006/2007 - część artstyczną
przygotowała kl II LP
171
W dniu 2 października 2006 roku tradycyjnie obchodzono Święto Szkoły. Część artystyczną przygotowała kl. II LO pod opieką wychowawcy klasy Małgorzaty Augustyn. Cała
społeczność szkolna uczestniczyła w Mszy Św. w kościele parafialnym. Sala gimnastyczna
na tę uroczystość była odpowiednio udekorowana. Dyrektor szkoły Halina Nowak wygłosiła okolicznościowe przemówienie. Biblioteka szkolna otworzyła szeroko swoje podwoje i
zaprosiła całą społeczność szkolną do zwiedzenia wystawy, o której wcześniej była mowa.
Delegacje nauczycieli i uczniów złożyły kwiaty na grobach zmarłych nauczycieli leżących na miejscowym cmentarzu: Eugeniusza Batyckiego, Piotra Urbana, Jana Kozka i
Antoniny Czech.
Dnia 30 września 2006 roku odbyła się XVI pielgrzymka maturzystów diecezji rzeszowskiej na Jasną Górę. Uczniowie klas trzecich LO i LP oraz czwartych TŻiGD, a także
TM pod opieką wychowawców i księży uczących religii uczestniczyli w tej pielgrzymce. O
godz. 14.00 rozpoczęła się na szczycie jasnogórskim Msza św. celebrowana przez ks. bp.
E. Białogłowskiego. Maturzyści zgromadzili się na placu przed wałami. Szkolny poczet
sztandarowy wraz z innymi stał tuż obok ołtarza. Homilię wygłosił ks. Piotr Mierzwa. Po
zakończeniu Mszy Św. wszyscy wrócili do autobusu i wyruszyli w drogę powrotną.
Maturzyści co roku pielgrzymowali na Jasną Górę po otuchę i nadzieję. Jasna Góra to
duchowa stolica Polski, tam do stóp Czarnej Madonny Polacy przychodzili „tak jak dzieci
do swej Matki” w chwilach smutku i radości, po pomoc i poradę, po nadzieję i ulgę. Przybywali w chwilach ważnych i przełomowych w swoim życiu, ale także jak zwykle tak po
prostu.
Egzamin maturalny dla uczniów był ważnym przełomowym wydarzeniem, drzwiami
do przyszłości. Dlatego chcieli oni swe plany, nadzieje i obawy życia codziennego powierzyć
Matce Jasnogórskiej.
Dnia 21 września 2006 roku klasa I technikum w zawodzie technik żywienia wraz z
kl. I Liceum Ogólnokształcącego i Liceum Profilowanego pod opieką wychowawców: Małgorzaty Jop, Anny Ropel i Pawła Machaja pojechali autobusem szkolnym na wycieczkę
integracyjną na Górę Liwocz. Była ona zorganizowana m.in. w celu zapoznana się z walorami turystycznymi najbliższej okolicy oraz w celu zapoznania się z rówieśnikami. Drogę
z parkingu na sam szczyt uczestnicy pokonali pieszo.
Krzyż Trzeciego Tysiąclecia na Górze Liwocz będący uwiecznieniem wieży widokowej, z
której rozpościerają się piękne i rozległe widoki został ustawiony 14 lutego 2002 roku. Ta
góra zawsze w okolicznych mieszkańcach budziła podziw. Dla wielu pokoleń pełniła rolę
pogodynki, na podstawie której przewidywano pogodę. Położona trochę na uboczu Pogórza
Ciężkowickiego, porośnięta ciemnym lasem bukowym zawsze budziła ciekawość oraz niepokój ludzi żyjących w pobliżu.
Po zejściu z wieży widokowej wspólnie zapalono ognisko, przy którym uczestnicy wyprawy lepiej się poznali i spędzili czas w miłej atmosferze. Po godzinnym pobycie na Liwoczu wyruszyli w drogę powrotną. Do szkoły wrócili ok. godz. 14.00.
Góra Liwocz w wielu uczniach budziła zainteresowanie. Bardzo często klasy pierwsze
organizowały tam na początku roku szkolnego wycieczki, które stanowiły dla nich okazję
bliższego zapoznania się z sobą.
Od 13 października 2006 roku na ekranach polskich kin można było zobaczyć drugą
część filmu o życiu Papieża-Polaka. Pierwsza część „Karol - człowiek, który został papieżem” przedstawiała historię Karola Wojtyły do chwili wyboru na papieża. Kontynuacja pt.
„Karol – papież, który pozostał człowiekiem” opowiadała dzieje Jana Pawła II od pierwszego
publicznego wystąpienia na placu Św. Piotra w Watykanie do chwili jego śmierci.
Klasa I TŻ i GD wraz z wychowawcą Małgorzatą Jop miała okazję obejrzeć w kinie
Helios w Rzeszowie premierę tego filmu 17 października 2006 roku. Ukazywał on między
innymi pielgrzymki papieża do Meksyku, Polski, Ameryki Łacińskiej, Afryki oraz Indii.
Kończył się wzruszającymi scenami z pogrzebu Jana Pawła II. Film ten pobudzał do refleksji i wzruszał. Dzięki niemu młodzież naszej szkoły mogła poznać historię Wielkiego Polaka
i Patrona Szkoły - Papieża Jana Pawła II.
23 października obchodzone było Międzynarodowe Święto Bibliotek Szkolnych. To
święto ustanowione zostało przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Bibliotekarstwa Szkolnego. Jego celem było zwrócenie uwagi na to, jak ważny udział w edukacji mają biblioteki
szkolne. Hasło tegorocznych obchodów to „Czytać, wiedzieć, robić”. Podkreślało ono zwią-
172
zek między czytaniem, zdobywaniem wiedzy i wykorzystaniem jej w praktyce. Do tego
niezbędna jest dobrze wyposażona biblioteka szkolna. Obchody tego święta w naszej szkole
zorganizowano 25 października 2006 roku.
W listopadzie 2006 roku klasa I TŻiGD pod opieką wychowawczyni Małgorzaty Jop
pełniła funkcje Gospodarza Szkoły. 2 listopada - w Dniu Zadusznym przygotowała montaż
poetycko-muzyczny „Światełko dla nieobecnych”. Poprzez tę krótką audycję emitowaną
przez radiowęzeł, która miała refleksyjny charakter uczniowie uświadomili wszystkim słuchaczom jak kruchy jest los człowieka.
Następnym zadaniem zrealizowanym przez tę klasę, a wynikającym z pełnionej funkcji „Klasa Gospodarzem Szkoły” było przygotowanie akademii z okazji rocznicy odzyskana
niepodległości. Młodzież recytowała wiersze i śpiewała pieśni o charakterze patriotycznym. Należy pokreślić wielkie zaangażowanie w przygotowaniach tej uroczystości niemal
wszystkich uczniów tej klasy.
Dekoracja była wykonana w tonacji biało-czerwonej. Ojczyste barwy dodawały powagi
i nakłaniały do refleksji na temat przeszłości.
Klasa ta wykonała gazetki ścienne na korytarzu dotyczące Zaduszek, Święta Niepodległości oraz Powstania Listopadowego. Zajęła się również zgodnie z inicjatywą Samorządu
Szkolnego zbiórką pieniędzy dla najbiedniejszych uczniów naszej szkoły.
W listopadzie 2006 roku odbył się II Powiatowy Konkurs Ekologiczny na temat: „Odkryj na nowo swój powiat”. Uczniów do tego konkursu przygotowywała nauczycielka biologii Maria Stęga. Dyplom za miejsce I otrzymał Dominik Marek i Łukasz Madejczyk, zaś za
udział dyplom otrzymał Marcin Stec.
Na 15 listopada 2006 roku przypadła 90. rocznica śmierci Henryka Sienkiewicza. Z
tej okazji biblioteka szkolna zorganizowała konkurs pt. „Henryk Sienkiewicz - życie i twórczość” oraz montaż poetycko-literacki „Miał serce czułe, kochające…”. Całemu przedsięwzięciu towarzyszyła wystawa pod tym samym tytułem przedstawiająca ciekawe fragmenty o życiu prywatnym pisarza.
Konkurs przygotowany przez nauczycieli bibliotekarzy Danutę Wójcik i Teresę Młyniec
odbył się w dniu 27 listopada 2007 roku. Testy na potrzeby tego konkursu przygotowała
Małgorzata Augustyn.
Zwycięzcami zostali:
-I miejsce- Katarzyna Strojek,
-II miejsce- Natalia Fic i Michał Strojek,
-III miejsce- Sylwia Chałek.
Finaliści mieli się zmierzyć w II etapie, który został przewidziany na drugą połowę
stycznia. Celem konkursu było zainteresowanie literaturą bibliograficzną, która została przedstawiona w wyjątkowych, ciepłych wspomnieniach najbliższych: córki, wnuczki,
przyjaciół oraz ludzi, którzy swoje prace badawcze poświęcili temu wybitnemu Polakowi.
Młodzież uzyskała odpowiedź na pytanie, jakim był człowiekiem, mężem i ojcem.
Ponadto Kawiarenka Literacka, która działała w bibliotece od 5 listopada przedstawiła
montaż poetycko- muzyczny pt. „Miał serce czułe, kochające…”. Prowadziła ona cykl spotkań „Wieczory z…”, których celem było przybliżenie sylwetek autorów lektur. Wykorzystując zdobyte w ten sposób doświadczenia, jej członkowie przygotowali tym razem montaż o
Henryku Sienkiewiczu.
Na posiedzeniu Rady Pedagogicznej w dniu 24 stycznia 2007 roku został zaprezentowany budżet szkoły na rok 2007 przez Starostwo Powiatowe w Dębicy. Ogólne jego ustalenia można sprowadzić do trzech pozycji: wydatki na płace - 196 914zł, wydatki rzeczowe566 679zł i wydatki majątkowe - 465 000zł. Razem 3 226 597zł.
W roku szkolnym 2006/2007 funkcjonowały następujące koła zainteresowań, z których część została zorganizowana w drugim semestrze:
-kółko informatyczne - Jacek Berrahal
-kółko teatralne - Małgorzata Augustyn
-kółko sportowe (sekcja piłki ręcznej)- Bogdan Stelmach
-kółko rekreacyjne - Dorota Machaj
-kawiarenka literacka - Danuta Wójcik, Teresa Młyniec
W dniu 8 marca 2007 roku miało miejsce posiedzenie Rady Pedagogicznej na temat:
„Sposoby rozwiązywania konfliktów w szkole”. Szkolenie prowadził starszy wizytator Ma-
173
rek Soja z Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczania.
Dnia 7 marca 2007 roku w Zespole Szkół im. Mikołaja Kopernika odbyła się konferencja „Dni Kariery”. Po prezentacji poszczególnych szkół, w których udział brali maturzyści i
nauczyciele z powiatu dębickiego odbyła się konferencja, w której kolejno głos zabrali:
-Barbara Pelczar- Białek - „Działania zmuszające do podniesienia rangi kształtowania
zawodowego w powiecie dębickim”,
-Piotr Szuk - „Szkolenie uczniów w rzemiośle”,
-Marcin Nowak - „Współczesny rynek pracy”.
21 marca 2007 roku zorganizowano w szkole „Dni Otwarte”. Przybyli do niej i zapoznali się z życiem w niej i kierunkami kształcenia uczniowie klas trzecich gimnazjum z Nawsia
Brzosteckiego i Strzegocic. Gimnazjaliści z zainteresowaniem obejrzeli kroniki szkolne i
fotografie, a następnie wpisali się do kroniki.
Z okazji 2. rocznicy śmierci Jana Pawła II, Patrona szkoły, została zorganizowania
uroczystość upamiętniająca to wydarzenie. Myślą przewodnią były słowa: „Chociaż odszedłeś, w nas wciąż żyjesz!”. Biblioteka szkolna z tej okazji zorganizowała wystawę związana
z tym wydarzeniem. Pod tablicą patrona szkoły Jana Pawła II modliła się cała społeczność
szkolna.
Następnie nastąpiło przejście Dyrekcji, Nauczycieli i uczniów w ciszy i skupieniu do kościoła parafialnego na Mszę świętą, zakończoną Apelem Jasnogórskim o godzinie 21.37.
W dniu 25 kwietnia 2007 roku odbyła się wizyta duszpasterska. Z tej okazji wizytujący biskup spotkał się z młodzieżą i nauczycielami. Biskup E. Białogłowski w ciepłych słowach powitał społeczność szkolną. Po przedstawionej akademii rozdał przewodniczącym
klas dla wszystkich uczniów obrazki Św. Mateusza, a nauczycielom Ew. Św. Marka. Na
zakończenie wpisał się do kroniki szkolnej „Niech ideały i świadectwo, które zostawił Jan
Paweł II - Wasz Patron, pomagają Wam mądrze przechodzić przez ten świat do pełni życia.
Z wdzięcznością i błogosławieństwem - E. Białogłowski”.
Z okazji 67. rocznicy Zbrodni Katyńskiej w czytelni zorganizowana została wystawa
traktująca o tamtych okrutnych dniach. Młodzież zapoznała się z listami więźniów, dokumentami, wspomnieniami i zdjęciami zamordowanych Polaków. Tragedię tamtych lat
podkreślała poezja obozowa. Dla uczczenia pamięci tych strasznych dni podczas całej
wystawy płonęły świece.
Kawiarenka Literacka przygotowała wieczornicę pt. „Miłość nie jedno ma imię”, która
odbyła się 27 kwietnia 2007 roku. Tak o miłości recytowali i śpiewali uczniowie należący do Kawiarenki Literackiej: „Uczyńmy z miłości naszą przewodniczkę. Pozwólmy jej się
prowadzić, zaufajmy jej. Pamiętajmy, że jest naszym najcenniejszym darem, bez którego
życie nie miałoby sensu i wartości. Podążajmy jej śladem, a będziemy szczęśliwi. Ona doda
blasku zwykłym codziennym chwilom, sprawi, że świat stanie się przyjazny i piękny”.
Zakończenie roku szkolnego dla klas maturalnych zostało połączone z uroczystym
apelem z okazji rocznicy uchwalenia Konstytucji 3. Maja. Wówczas honorowym krwiodawcom zostały wręczone okolicznościowe nagrody.
6 czerwca 2007 roku odbyło się spotkanie młodzieży szkolnej z prof. Andrzejem Nowakowskim na temat: „Wadowice - rodzinne miasto Jana Pawła II”. Uczniowie zapoznali się
z życiem Jana Pawła II.
Rok szkolny 2006/2007 zbliżał się do końca. Stan uczniów w szkole na początku roku
szkolnego wynosił 597, a w dniu klasyfikacji - 572. W pełni sklasyfikowanych zostało 537,
a niesklasyfikowanych - 18. Jedna osoba przystąpiła do egzaminu klasyfikacyjnego. 501
uczniów zakończyło rok szkolny bez ocen niedostatecznych, a 71 z ocenami niedostatecznymi. Część z nich została objęta egzaminami poprawkowym. Zdało je 24 osoby. Promocji
do klasy następnej nie otrzymało natomiast 11 uczniów.
Rok szkolny 2007/2008
W dniu 30 sierpnia 2007 roku Rada Pedagogiczna była poświęcona przygotowaniu
szkoły do nowego roku szkolnego. Między innymi dokonano zatwierdzenia planów rocznych oraz wersji ujednoliconego statutu, przypomniano także zmiany dokonane w Statucie
i obowiązki nauczyciela. Wreszcie przedstawiono zadania wynikające z planu nadzoru
174
pedagogicznego na rok szkolny 2007/2008.
Na tym posiedzeniu został powołany Szkolny Komitet Obchodów 50-lecia szkoły w
składzie: Monika Sieradzka, Marta Oprządek, Małgorzata Kmiecik, Danuta Wójcik, Teresa
Młyniec, Katarzyna Grygiel, Paweł Machaj, Grzegorz Grzesiakowski, Anna Hudyma, Marek Drechsler, Józef Nawracaj, Grzegorz Kolbusz i Michał Nowicki.
Na remont szkoły zostało przeznaczone 55 tys zł, w tym 15 tys. zł na wymianę okien i
40 tys. na remont dwóch pracowni żywienia oraz remont szatni.
Kolejne posiedzenie Rady Pedagogicznej odbyło się 4 września 2007 roku i było w zasadzie wyłącznie poświęcone wprowadzeniu aneksu do Statutu Szkoły. Ta zmiana dotyczyła
możliwości powtarzania nauki przez ucznia w kolejnym roku szkolnym i wykazała, iż istnieje brak zapisu, który prezentowałby ile razy można powtarzać klasę. Została w tym zakresie przyjęta następująca poprawka: uczeń, który nie uzyskał promocji zobowiązany jest
złożyć podanie do Rady Pedagogicznej o umożliwienie mu powtarzania roku szkolnego.
Powtarzać klasę można tylko jeden raz. Rada Pedagogiczna może zaopiniować negatywnie prośbę ucznia, gdy nie rokuje on nadziei na uzyskanie promocji, gdyż był uczniem
całkowicie lekceważącym obowiązki szkolne.
Kolejna, trzecia Rada Pedagogiczna odbyła się dnia 28 września 2007 roku i poświęcona była trzem zadaniom: szkoleniu na temat „Radzenie sobie ze stresem - kontrola własnych emocji”, organizacja Święta Szkoły i 50-lecia szkoły.
Maria Stęga przedstawiła w swoim referacie problem stresu. Zwróciła szczególną uwagę na stres w pracy nauczyciela, jego skutki oaz sposoby radzenia sobie ze stresem. Wystąpienie zakończyła, podając pomocne metody w redukcji napięcia i pokonywania stresu
oraz zacytowała anonimowy tekst z 1692 roku znaleziony w starym kościele św. Pawła w
Baltimore.
Wychowawca klasy III TŻiGD Urszula Pochroń poinformowała, że jej klasa przygotowuje część artystyczną na Święto Szkoły w formie lekcji opowiadającej o życiu i twórczości
Patrona Szkoły - Jana Pawła II.
Dyrektor szkoły Halina Nowak poruszyła problem przygotowań do obchodów Złotego
Jubileuszu. Przypomniała skład komisji jubileuszowej, informując jednocześnie, że na następnym posiedzeniu Rady Pedagogicznej przedstawi szczegółowo sprawę dotyczącą części
artystycznej, dekoracji i nagłośnienia oraz cateringu. Poinformowała, że jeden z byłych nauczycieli pisze dosyć obszerną monografię szkoły, uwzględniając wszystkie szkoły rolnicze,
które w różnych okresach znajdowały się na Ziemi Brzosteckiej.
Następnie omówiono sprawę dotyczącą wyjazdu - pielgrzymki nauczycieli do Rzymu.
Z podanych dwóch terminów wyjazdu nauczyciele w drodze głosowania wybrali termin
zimowy. Został powołany zespół w składzie: Danuta Wójcik, Teresa Młyniec, Małgorzata
Jop i ks. Stanisław Zagórski mający przygotować i przedstawić najkorzystniejsze oferty
wyjazdu do Włoch. Najważniejszym punktem planowanej pielgrzymki było odwiedzenie
grobu Patrona Szkoły - Jana Pawła II.
Z okazji wrześniowej rocznicy biblioteka szkolna zorganizowała wystawę „Kampania
wrześniowa”, która przypomniała okrutny czas roku 1939. Uczniowie poszczególnych klas
z zainteresowaniem oglądali zbiory wystawy, które zostały wypożyczone z sali historycznej.
Dnia 21 września 2007 roku grupa uczniów z kl. II TŻ i TM oraz III LO pod opieką
Małgorzaty Jop i Teresy Młyniec obejrzała premierę filmu Andrzeja Wajdy pt. „Katyń” w
kinie Helios w Rzeszowie. Film przedstawiał losy polskich oficerów, którzy zostali wzięci do
niewoli, a później w bestialski sposób zamordowani strzałem w tył głowy. Jest to opowieść
o rodzinie rozłączonej na zawsze, o wielkich złudzeniach i brutalnej prawdzie katyńskiej
zbrodni. To najbardziej osobiste dzieło Wajdy, ukazujące do bólu okrutną prawdę, której
bohaterami nie są zamordowani oficerowie, lecz kobiety, które każdego dnia, o każdej godzinie czekają na ich powrót, przeżywając nieludzką niepewność.
Uczniowie z zapartym tchem śledzili bieg wydarzeń. Nikt nie wyszedł z kina obojętny.
Zdania - jak zwykle były podzielone, lecz wszyscy zgodnie stwierdzili, iż film ten może być
doskonałą lekcją historii, „warto było go zobaczyć” - mówiono. Po dyskusji na temat filmu
młodzież wyraziła nadzieję, że nie będzie to ostatni film ukazujący losy przodków z czasów
drugiej wojny światowej.
3 października jest Świętem Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w Brzostku. Z tej okazji
175
odbyła się uroczysta akademia poświęcona Patronowi Szkoły Janowi Pawłowi II. Uczniowie
kl. III TŻ przypomnieli w swoim programie najważniejsze chwile z życia Jana Pawła II. Na
ekranie telebimu pojawiły się zdjęcia z Wadowic, Krakowa i Watykanu. Były także wspomnienia z pielgrzymek do różnych krajów świata, w tym także do Ojczyzny.
Ojciec Święty został ukazany jako niezwykły Papież i niezwykły człowiek. Pokaz multimedialny doskonale zgrywał się z pokazem artystycznym i tłem muzycznym. Uczniowie
zaprezentowali najpiękniejsze wiersze Karola Wojtyły oraz zaśpiewali ulubione pieśni Papieża. Można było posłuchać słów Jana Pawła II o Wadowicach, o Polsce, o „Barce”, kajakach, o górach…
Na koniec wszyscy odmówili modlitwę o beatyfikację Jana Pawła II.
„To najpiękniejsza lekcja, w jakiej przyszło nam uczestniczyć” - powiedziała uczniom
dyrektor szkoły Halina Nowak. Część artystyczna została przygotowana pod patronatem
wychowawczyni kl. III TŻiGD i Przewodniczącej Komisji Przedmiotów Ogólnokształcących
Urszuli Pochroń.
Dla chętnych uczniów z Kawiarenki Literackiej biblioteka szkolna zorganizowała
wyjazd do Jasielskiego Domu Kultury na bajkę baletową „Kot w butach” w wykonaniu
Operetki Śląskiej. Sponsorem dla uczniów był Bank Spółdzielczy Rzemiosła w Brzostku.
Spektakl z udziałem tancerzy i orkiestry Opery Śląskiej przeznaczony był zarówno dla
najmłodszych jak i dla dorosłych.
„Tradycja i współczesność, balet i nowoczesna muzyka - mamy więc okazję obcowania
z prawdziwą sztuką, która powinna zadowolić zarówno miłośników baletu, tańca współczesnego, muzyki o szerokim wachlarzu brzmieniowym, jak i tych, którzy lubią świat baśniowy. Jest to spektakl soczysty, na którym dorośli i ich pociechy mogą świetnie się
bawić”, bo- jak powiadają recenzenci - „Kot w butach robi wrażenie”.
W dniu 19 września 2007 roku klasa I i III ZSZ w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych pod opieką nauczycieli: Pawła Kasprzyka, Katarzyny Grygiel
i Pawła Machaja przeprowadziła zbiórkę odpadów w lasach Woli Brzosteckiej pod kierunkiem leśniczych Andrzeja Kobaka i Marka Brożyny. W akcji „Sprzątanie Świata” wzięło
udział 43 uczniów podzielonych na dwie grupy. Zebrano 8 worków posortowanych śmieci,
jak również dużą ilość jadalnych grzybów.
Po przeprowadzonej akcji w ramach „Sprzątanie Świata” Nadleśnictwo Dębica zaprosiło uczestników wycieczki na wspólne ognisko, które połączone było z ciekawymi opowieściami na temat lasu, jak również niebezpieczeństwami wypływającymi z zaśmiecania
lasu.
Akcja „Sprzątanie Świata” poprzedzona została cyklem zajęć wychowawczych poświęconych trosce o naturalne piękno naszego środowiska. Udział młodzieży w sprzątaniu
uwrażliwił ją na zachowanie czystości środowiska oraz na zapobieganie tworzenia nielegalnych wysypisk.
W ramach programu edukacji ekologicznej w dniu 9 października 2007 roku uczniowie
szkół ponadgimnazjalnych powiatu dębickiego wzięli udział w rajdzie pieszych. Młodzież
wędrowała dwoma szlakami: Brzostek - Rezerwat „Kamera” - Brzostek, a druga JodłowaLiwocz - Brzostek. Organizatorzy rajdu - Zespół Szkół im Jana Pawła II w Brzostku i Zespół
Szkół w Jodłowej - chcieli pokazać piękno naszego regionu, zapoznać młodzież z rzadkimi
gatunkami roślin oraz zintegrować środowiska uczniowskie.
Z brzosteckiego rynku wyruszyła 70-sobowa grupa uczniów Zespół Szkół im Jana
Pawła II w Brzostku, I LO im. Króla Jagiełły w Dębicy i Zespół Szkół im. Eugeniusza
Kwiatkowskiego z Dębicy wraz ze swoimi nauczycielami. W pobliskim kościele parafialnym przewodnik rajdu ks. Stanisław Zagórski odmówił z turystami modlitwę wędrowca,
a następnie polnymi drogami oraz krętą asfaltową drogą dotarli wszyscy do Rezerwatu
„Kamera”. Oglądano i podziwiano jego florę. Wędrowcom towarzyszyły ptaki, które są tu
reprezentowane przez wiele gatunków. Rezerwat „Kamera” znajduje się w miejscowości
Smarżowa i obejmuje powierzchnię 38ha.
Druga grupa wyruszyła z Jodłowej na górę Liwocz. Tworzyli ja uczniowie LO nr 2 w
Dębicy, ZSE nr 4 W Dębicy i Zespół Szkół z Jodłowej wraz z opiekunami. Wędrując wzdłuż
szlaku turystycznego mijano stacje drogi krzyżowej, których zwieńczeniem jest krzyż na
samym szczycie góry. Uczniowie podziwiali florę i faunę tego rezerwatu przyrody, w którym
występuje 23 gatunki roślin objętych ochroną całkowitą i 8 częściową.
176
Po odpoczynku młodzi turyści udali się w stronę Brzostku i po przeprawie mostem
pontonowym dotarli do Kleci. Obie grupy spotkały się przy Zespole Szkół im Jana Pawła II
w Kleciach. Po powitaniu przez dyrektor szkoły Halinę Nowak zmęczeni wędrowcy usiedli
przy ognisku. Tutaj pieczono kiełbaski i śpiewano rajdowe piosenki. Dopisywały wszystkim dobre humory, pogoda także. Młodzież, wracając do domu obiecywała, że wróci na
szlak za rok.
Z okazji Święta Komisji Edukacji Narodowej został przez kl. III TŻiGD pod kierunkiem
wychowawcy klasy Urszuli Pochroń zorganizowany apel. Towarzyszyły mu miłe słowa,
życzenia, kwiaty…
Dnia 4 października 2007 roku odbyła się VII Pielgrzymka Rodziny Szkół im. Jana
Pawła II na Jasną Górę. Naszą szkołę reprezentowała 8-osobową delegacja Samorządu
Uczniowskiego oraz poczet sztandarowy, nad którymi opiekę sprawował ks. Stanisław Zagórski.
Na Jasnej Górze zebrało się blisko 22 tysiące pedagogów, dzieci i młodzieży ze Szkół
im. Jana Pawła II. Punktem kulminacyjnym była uroczysta Msza święta pod przewodnictwem opiekuna Rodziny Szkół bpa Zygmunta Zimowskiego. Po Mszy św. poczty sztandarowe, których razem było na Jasnej Górze 250, w symbolicznym geście w imieniu swoich
szkół oddały hołd Matce Bożej w kaplicy cudownego obrazu. Każda szkoła otrzymała pamiątkowy obrazek ze skrawkami sutanny Jana Pawła II. Ostatnim punktem programu
było spotkanie przedstawicieli szkół, w czasie którego zapoznano uczestników z bieżącymi
sprawami, jakimi żyła Rodzina Szkół im. Jana Pawła II.
W nowym roku szkolnym biblioteka rozpoczęła cykl przedmaturalnych spotkań.
Pierwsze z nich dotyczyło przypadającej w 2007 roku 82. rocznicy śmierci pisarza Stefana
Żeromskiego.
Również w tym roku szkolnym biblioteka zorganizowała cykl spotkań pt. „Rozmawiając z autorytetem…”. Ten cykl otworzył ks. Stanisław Zagórski, który przybył na zaproszenie biblioteki. Opowiadał on o pielgrzymkach rowerowych do Rzymu, których był
współorganizatorem. Jako pamiątkę gość podarował bibliotece wyjątkowy kalendarz obrazujący pielgrzymki: „Rowerem przez Europę”. Młodzież szkolna z dużym zainteresowaniem
wysłuchała wspomnień księdza z pielgrzymek rowerowych.
W okresie 22-23 listopada 2007 roku odbył się Powiatowy Konkurs Recytatorski Poezji
Religijnej w Dębicy. Szkołę na tym konkursie reprezentowała Katarzyna Strojek i Karolina
Kukla. Pierwsza z nich recytowała wiersz Jana Backa - „Moja wieczność” oraz Bosmansa
- „W ogrodzie”. Natomiast druga wiersze ks. Jana Twardwskiego: „Sprawiedliwość” oraz
„Naucz się dziwić”.
Ogłoszony przez Sejm Rok 2007 - Rokiem Stanisława Wyspiańskiego stał się okazją do
Przedmaturalnego „Spotkania ze Stanisławem Wyspiańskim”. W dniu 4 grudnia w czytelni
Katarzyna Strojek, witając gości przedstawiła program spotkania. Wywiad z duchem poety
- Pawłem Płaziakiem przeprowadziła Kinga Bielecka. Przedstawiona przez Joannę Wojdyłę
i Michała Strojka prezentacja multimedialna „Bibliografia kamieniem pisana”- pozwoliła
poznać Kraków poety. W świat tamtego Krakowa wprowadziła nas poezja Wyspiańskiego,
którą recytowali: Joanna Wojdyła, Karolina Kukla, Katarzyna Strojek, Monika Górka, Justyna Chmura, Michał Strojek i Grzegorz Kaczmarek.
Dopełnieniem spotkania była wystawa przedstawiająca jego malarstwo. Odpowiednią
atmosferę całego przedsięwzięcia stworzyła Renata Wal, której ujmujące aranżacje klawiszowe dodały smaku temu niepowtarzalnemu wydarzeniu.
4 grudnia 2007 roku został przeprowadzony Szkolny Konkurs Ortograficzny. Zwycięzcą została Monika Reguła z kl. II TŻiGD.
W tym roku szkolnym został wybrany nowy zespół redakcyjny gazetki szkolnej „Plotka”.
W skład zespołu weszli:
Redaktor naczelny: Dorota Pasek
Sekretarz redakcji: Katarzyna Kołodziejczyk, Weronika Kobczyk
Publicyści:
Anna Madziarka, Agnieszka Górgacz, Ewelina Hołowicka,
Katarzyna Staniszewska, Wioletta Mendelowska
Wywiadowcy:
Katarzyna Kołodziejczyk, Weronika Kobczyk
Dział techniczny:
Dorota Pasek, Anna Żurowska, Weronika Kobczyk
177
Wersja elektroniczna: Łukasz Szynal, www.plotka.kw.pl
Opiekun:
Prof. Farhat Berrahal
Korekta:
Prof. Małgorzata Augustyn, Anna Hudyma
Gazetka szkolna towarzyszyła uczniom w najważniejszych wydarzeniach życia szkolnego. Zamieszczała wywiady z ciekawymi ludźmi z najbliższego środowiska, promowała
młode talenty literackie i dziennikarskie, starała się dostosować zawartość do zainteresowań i potrzeb uczniów.
Każdy mógł w niej znaleźć dla siebie coś ciekawego. Zamieszczano w niej wiadomości
z różnych dziedzin życia. Dzięki gazetce szkoła promowana była na terenie gminy i powiatu.
21 i 22 luty 2008 roku były dla Zespołu Szkół im Jana Pawła II czasem duchowych
przeżyć. Odbywały się wówczas szkolne rekolekcje pod hasłem „Masz dwie drogi, którą wybierasz”. Nie brakowało ciekawych spotkań, głoszenia słowa Bożego i modlitewnego
skupienia.
W pierwszym dniu uczniowie po spotkaniu z wychowawcami wysłuchali koncertu w
wykonaniu zespołu SHADDAJ z Rzeszowa. Jest to młody dynamicznie rozwijający się zespół idący na przekór panującym trendom i utartym schematom.
Po koncercie naukę rekolekcyjną poświęconą tematyce przeżywania sakramentu pokuty wygłosił ks. Stanisław Zagórski. Po niej odbyło się Nabożeństwo Drogi Krzyżowej, z
bardzo ciekawymi i głębokimi rozważaniami, czytanymi przez młodzież szkolną. Nabożeństwu towarzyszył przepiękny śpiew, prowadzony przez zespół Shaddaj. Warto powiedzieć,
że na tę okazję młodzież przygotowała przepiękne plakaty przedstawiające kolejne Stacje
Drogi Krzyżowej.
Drugi dzień rekolekcji rozpoczęło spotkanie uczniów z wychowawcami. Następnie
przybył zaproszony gość, który poprowadził spotkanie poświęcone pasjom Karola Wojtyły.
Był to ks. Przemysław Dudek pracujący w Jaśle, członek rzeszowskiego oddziału PTTK,
organizator licznych spływów kajakowych na terenie Polski, a nawet za granicą. Przybliżył
wszystkim uczestnikom uroki turystyki kajakowej przez barwne opowieści i pokaz zdjęć.
Ukazał ją jako specyficzne „rekolekcje w kajaku”, kiedy człowiek staje wobec piękna przyrody i uroków Ojczyzny, a jednocześnie wzmaga się z własną słabością.
W dniach 14-19 marca 2008 roku odbyła się z okazji 50. rocznicy istnienia szkoły i 10
Redakcja gazetki szkolnej „Plotka” w roku szkolnym 2007/2008
178
Pożegnanie uczniów klas maturalnych działających w Kawiarence Literackiej
z nauczycielami bibliotekarzami Teresą Młyniec i Danutą Wójcik
rocznicy nadania jej imienia Jana Pawła II druga pielgrzymka Zespołu Szkół im. Jana
Pawła II do Rzymu.
2 kwietnia 2008 roku minęła trzecia rocznica śmierci Jana Pawła II – Patrona Szkoły.
Jego pontyfikat to wielka karta historii współczesnej dla społeczności szkolnej. To ogromny zaszczyt, że przyszło nam żyć w czasach, kiedy papieżem był Polak. Trzy lata temu
jeszcze był z nami… Nasze serca i myśli skierowane były w stronę Watykanu, skąd nasz
ukochany Papież powoli odchodził do Domu Ojca…
Dla upamiętnienia tych wydarzeń klasa II TŻiGD przygotowała montaż słowno-muzyczny przypominający ostatnie chwile życia Ojca Świętego.
W dniu 14 marca 2008 roku przedstawiciele naszej szkoły, wśród nich F. Berrahal,
T. Radelczuk, Kinga Samborska - uczennica IV TŻ. i Marcin Nowicki - uczeń kl. IV TM
uczestniczyli w Dniach Kariery mających na celu zaprezentowanie kierunków kształcenia
w naszej szkole, jak również aktualnych tendencji na rynku pracy.
Na dużej sali gimnastycznej Zespołu Szkół Zawodowych nr 1 w Dębicy uczniowie oglądali prezentacje tematyczne związane z różnymi zawodami. Mogli skorzystać z pomocy
pracownika Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej oraz obejrzeć multimedialne prezentacje szkół. Dzięki spotkaniu młodzież zapoznała się z prezentowaną tu ofertą. Propozycji
było sporo.
2. Działalność dydaktyczna Komisji Przedmiotów
Ogólnokształcących
Komisję Przedmiotów Ogólnokształcących tworzą nauczyciele uczący przedmiotów
ogólnokształcących. Sprawowuje ona patronat nad realizacją procesu dydaktyczno-wychowawczego w zakresie tych przedmiotów. Na początku każdego roku szkolnego opracowywany jest plan pracy na kolejny rok lub długofalowy na kilka lat. Między innymi
na jej posiedzeniach opracowywano kryteria oceniania, formy doskonalenia zawodowego
stażystów i młodych nauczycieli, opiniowano wewnątrzszkolne dokumenty, analizowano
przebieg konkursów i olimpiad oraz przygotowano uczniów do egzaminu dojrzałości.
Skład Komisji Przedmiotów Ogólnokształcących w roku Jubileuszowym przedstawia
się następująco:
- przewodnicząca -Urszula Pochroń
- członkowie: Halina Nowak, Wojciech Bonarek, Farhat Berrahal, Katarzyna Grygiel, Anna
Hudyma, Małgorzata Jop, Grzegorz Kolbusz, Józef Nawracaj, Paweł Machaj, Dorota Machaj, Marta Oprządek, Agnieszka Płaziak, Bogdan Stelmach, Margareta Stelmach, Tadeusz Stokłosa, Barbara Synowiecka, Monika Sieradzka-Łukowicz, Maria Stęga, Maria
Wójcik, Danuta Wójcik, Krystyna Zawiślak, Grzegorz Grzesiakowski, Małgorzata Kmie-
179
cik, Stanisław Falarz, Marek Drechsler, Małgorzata Augustyn, Teresa Młyniec, Joanna Betlej, Dorota Szymańska-Małozięć, Elżbieta Jarosz, Iwona Czołka, Michał Nowicki,
Grzegorz Zych, Barbara Nowak, Dorota Rachowicz, ks. Stanisław Zagórski, ks. Tadeusz
Preis.
Na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Ogólnokształcących w dniu 9 października 2000
roku zostały powołane trzy podkomisje: Przedmiotów Humanistycznych, Przedmiotów Matematyczno-Fizyczno-Informatycznych oraz Przedmiotów Wychowania Fizycznego, Biologii i Geografii.
- Podkomisja Przedmiotów Humanistycznych obejmowała: język polski, język angielski,
język niemiecki, język rosyjski, historię i WOS. W skład jej weszli nauczyciele: Anna Hudyma, Marian Pasisz, Maria Wójcik, Anna Szela, Krystyna Zawiślak, Marta Sieradzka,
Tadeusz Stokłosa, Jolanta Długosz-Bonarek, Marta Czekaj.
- Podkomisja Przedmiotów Matematyczno-Fizyczno-Informatycznych obejmowała matematykę, fizykę, chemię i informatykę. W skład tej komisji weszli: Halina Nowak - dyrektor, Małgorzata Jop, Urszula Pochroń, Jarosław Nycz, Stanisław Synowiecki, Mariusz
Pochroń, Farhat Berrahal.
- Podkomisję Przedmiotów Wychowania Fizycznego, Biologii i Geografii reprezentowali
Jadwiga Krajewska, Wojciech Bonarek, Bogdan Stelmach, Anna Mazurczak, Barbara
Synowiecka, Weronika Baran.
Na tym posiedzeniu zatwierdzono plan pracy na kolejne trzy lata szkolne: 2000/2001,
2001/2002, 2002/2003 z możliwością korekty, gdyby taka konieczność zachodziła. Każda
z komisji miała za zadanie opracowanie rozkładu materiału nauczania dla jednego działu
z danego przedmiotu z uwzględnieniem klasyfikacji treści nauczania na poszczególne poziomy wymagań.
W roku szkolnym 2000/2001 odbyła się V edycja etapu szkolnego Olimpiady Wiedzy
o Unii Europejskiej. Miała ona miejsce 24 listopada 2000 roku. Etap szkolny polegał na
pisemnej odpowiedzi na trzy z czterech pytań przygotowanych przez Komitet Główny Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej. Czas trwania olimpiady wynosił 90 minut. W eliminacjach szkolnych uczestniczyło 19 uczniów z różnych klas, w tym 5 uczniów klas maturalnych.
Komisja Szkolna Olimpiady zakwalifikowała do eliminacji okręgowych dwóch uczniów:
Bożenę Jędrzejczyk (kl. IV LA) i Roberta Stanka (kl. V TR5).
W tym roku szkolnym zrealizowano konkurs geograficzno-topograficzny „Poznaj najbliższy region”.
W imieniu podkomisji Przedmiotów Wychowania Fizycznego, Biologii i Geografii nauczyciel Wojciech Bonarek na plenarnym posiedzeniu tej komisji w dniu 19 grudnia 2000
roku zaprezentował osiągnięcia i zamierzenia zawodów sportowych w roku szkolnym
2000/2001:
- indywidualne biegi przełajowe – 4 osoby zakwalifikowały się do finału wojewódzkiego,
który odbył się w kwietniu 2001roku,
- drużynowe biegi przełajowe: trzecie miejsce w zawodach powiatowych,
- piłka nożna: uczniowie brali udział w zawodach powiatowych, zajęli V i VI miejsce,
- piłka ręczna: dziewczęta zajęły II miejsce w zawodach powiatowych, a chłopcy I miejsce
i startowali w półfinale,
- piłka koszykowa: w eliminacjach do finału zawodów powiatowych organizowanych w
tutejszej szkole drużyny dziewcząt i chłopców zajęły I miejsce,
- szachy: uczniowie zajęli VI miejsce w zawodach powiatowych,
- tenis stołowy: w zawodach powiatowych organizowanych w tutejszej szkole drużyny
chłopców jak i dziewcząt zajęły I miejsca, w zawodach rejonowych drużyna dziewcząt
zajęła VII miejsce, natomiast drużyna chłopców II miejsce, a w finale wojewódzkim drużyna chłopców zajęła IV miejsce.
W tym samym dniu została dokonana analiza wyników matury próbnej. Przedstawiono uzyskane wyniki z języka polskiego, matematyki, biologii i historii. Podjęto ustalenia w
zakresie przygotowania uczniów do egzaminu dojrzałości. Zarówno rodzice, jak też uczniowie zostali zapoznani z wymaganiami egzaminacyjnym Nowej Matury.
Na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Ogólnokształcących w dniu 8 października 2001
roku podjęto uchwałę w sprawie opracowania przewodnika „Brzostek i okolice”. W tym celu
180
powołano redakcyjny zespół nauczycieli w składzie: Weronika Baran, Barbara Synowiecka
i Tadeusz Stokłosa. Ponadto podjęto ustalenia w zakresie utworzenia Szkolnego Koła Caritas lub Szkolnego Koła Misyjnego. Tego zadania podjęli się nauczyciele religii: katecheta
ks. Adam Kubiś i katechetka Małgorzata Bogusz.
Pod patronatem Komisji Przedmiotów Ogólnokształcących nauczyciele w naszej szkole
mieli pod opieką studentów wyższych uczelni. Anna Koziara, studentka Wyższej Szkoły
Pedagogicznej w Rzeszowie hospitowała 10 lekcji i prowadziła 10 lekcji z języka polskiego
pod opieką Mariana Pasisza. Piotr Kawalec, student matematyki WSP w Rzeszowie odbywał we wrześniu i październiku 4-tygodniową praktykę pod opieką Urszuli Pochroń.
Michał Zięba z AWF-u w Krakowie i Rafał Krajewski z WSP w Rzeszowie odbywali praktykę
studencką z wychowania fizycznego pod opieką Wojciecha Bonarka. Urszulą Strzałkowską, studentką ekonomiki produkcji rolnej Akademii Rolniczej odbywającą 8-tygodniową
praktykę z biologii opiekowała się Barbara Synowiecka.
Nauczyciele bibliotekarze: Teresa Młyniec i Danuta Wójcik zaprezentowały na tym
plenarnym posiedzeniu nowości wydawnicze i przedstawiły aktualizację kartotek bibliotecznych. W warsztacie informacyjnym biblioteki znajduje się kartoteka bibliograficzna
pt. „Biblioteczka Nauczyciela” zaopatrzona w konspekty zajęć do godzin wychowawczych,
wychowania prorodzinnego oraz innych przedmiotów. Zawiera także takie działy jak narkotyki, alkoholizm, telewizja i pornografia. Została przygotowana na podstawie czasopisma „Wychowawca”. Kartotekę Repertuarową opracowano według kalendarza rocznic w
oparciu o „Poradnik Bibliotekarza”, „Bibliotekę w Szkole” oraz „Wychowawcę”. Zawiera ona
scenariusze imprez i uroczystości szkolnych. Obydwie kartoteki znajdują się w komputerze
bibliotecznym.
Nauczyciel Danuta Wójcik w imieniu bibliotekarek zachęciła do czytania „Charakterów”, „Wychowawcy” i „Gazety Szkolnej”. Wykaz nowości wydawniczych znajduje się w
pokoju nauczycielskim.
Na tym posiedzeniu, podobnie jak w latach poprzednich dokonano oceny przebiegu
matury próbnej. Dyskutowano nad wprowadzeniem programu naprawczego. Dyrektor
szkoły przedstawiła statystyczne wyniki uczniów poszczególnych klas. Do głównej matury
deklarowało przystąpienie 105 uczniów: z matematyki - 25, z historii – 24, z biologii - 56.
Do próbnej matury z języka polskiego nie przystąpiło 7 osób, z biologii – 3, a z historii – 5.
Komisja Przedmiotów Ogólnokształcących patronowała wielu wydarzeniom i olimpiadom oraz konkursom. W październiku 2001 roku odbyła się sesja popularno-naukowa
związana z życiem szkoły i jej patronem, którą przeprowadził nauczyciel Tadeusz Stokłosa.
26 października 2001 roku odbyły się w szkole eliminacje XXVIII Olimpiady Historycznej.
W eliminacjach szkolnych wzięło udział 11 uczniów, jednak nie odnotowano większego
sukcesu. W miesiącu październiku uczeń klasy IV TR – 5 Marcin Kaput otrzymał wyróżnienie w konkursie poezji chrześcijańskiej.
W miesiącu grudniu ten sam uczeń reprezentował szkołę w części artystycznej podczas wręczania stypendiów Prezesa Rady Ministrów. 4 grudnia 2001 roku nauczyciel Marian Pasisz przeprowadził lekcję koleżeńską w klasie I TR-3 z języka rosyjskiego. Podczas
omawiania tej lekcji zwrócono uwagę na zastosowanie różnorodnych aktywizujących metod nauczania oraz celowość pracy ze słabszym uczniem.
23 stycznia 2002 roku odbył się etap podstawowy XVII Olimpiady Wiedzy Ekologicznej. Wzięło w nim udział, podobnie jak i w etapie regionalnym 17 uczniów.
W dniach 7-8 marca 2002 roku odbyła się próbna matura z języka polskiego, matematyki, historii i biologii. Wyniki oraz wnioski zostały przedstawione na trzecim posiedzeniu
Komisji.
W ramach edukacji ekologicznej na lekcjach geografii zorganizowano spotkanie z mgr
inż. Marią Lignar - przedstawicielem Zarządu Związku Gmin „Czysta Wisłoka” w Jaśle. W
spotkaniu wzięła udział klasa III TR-5 i III LA.
W dniu 8 maja 2002 roku odbyła się pisemna matura z języka polskiego, a w dniu
9 maja 2002 roku pisemna matura z dodatkowych przedmiotów: matematyki, biologii i
historii.
W kolejnych dniach zostały przeprowadzone egzaminy ustne z języka polskiego, historii, biologii, geografii, chemii i matematyki. Do egzaminu maturalnego przystąpili abiturienci klas: V TR-5, IV LZ, III TR-3 i V LA. Omówienie wyników i wyciągnięcie wniosków do
181
pracy dydaktyczno-wychowawczej zostało przedstawione na piątym plenarnym posiedzeniu w dniu 18 czerwca 2002 roku.
22 maja 2002 roku odbyła się zorganizowana przez nauczycieli Małgorzatę Jop i Farhata Berrahala pierwsza edycja Konkursu Informatycznego dla gimnazjalistów. Celem konkursu była promocja Zespołu Szkół im. Jana Pawła II w środowisku i zapoznanie uczniów
ostatnich klas gimnazjów z ofertą edukacyjną Zespołu Szkół im. Jana Pawła II.
W miesiącu czerwcu 2002 roku zostało przeprowadzone badanie wyników nauczania
z języka polskiego w klasie II LZ, z geografii w klasie II LO i z matematyki w klasie II LZ.
Wyniki zostały omówione na piątym plenarnym posiedzeniu.
Wśród nauczycieli i uczniów została przeprowadzona przez wicedyrektor szkoły Annę
Mazurczak i Urszulę Pochroń ankieta dotycząca korzystania z dóbr kultury i sztuki. Analiza ankiety została dokonana na posiedzeniu Komisji.
Nauczyciele przedmiotów ogólnokształcących uczestniczyli w prezentacji podręczników do nowej zreformowanej szkoły przeprowadzonej przez Wydawnictwa Edukacyjne.
Dnia 16 maja 2002 roku na czwartym posiedzeniu plenarnym Komisji zostały zatwierdzone numery programów nauczania do nowych typów szkół w roku szkolnym 2002/2003.
Nauczyciele przedstawili również wykaz podręczników do klas pierwszych. Zespół redakcyjny nauczycieli w składzie Weronika Baran, Barbara Synowiecka i Tadeusz Stokłosa
opracowali przewodnik „Brzostek i okolice”, który został zaprezentowany na jednym z posiedzeń Komisji.
W roku szkolnym 2002/2003 odbyły się 4 plenarne posiedzenia Komisji. Na pierwszym
z nich został zaktualizowany plan pracy ze szczególnym uwzględnieniem w klasach pierwszych realizacji ścieżek edukacyjnych. 25 października 2002 roku odbyły się warsztaty
szkoleniowe pt. „Tworzenie ścieżek międzyprzedmiotowych”, w konsekwencji których nauczyciele przedmiotów ogólnokształcących opracowali programy tych ścieżek.
W pierwszym semestrze zostały przeprowadzone testy diagnozujące z matematyki i
języka polskiego dla klas pierwszych z zakresu szkoły podstawowej i gimnazjum. Wyniki
testu oraz wypływające z niego do dalszej pracy dydaktycznej wnioski zostały przedstawione na posiedzeniu Komisji. Przez cały rok w szkole odbywały się konkursy zgodnie z przyjętym harmonogramem. Młodzież odniosła sukcesy także w konkursach pozaszkolnych:
Agata Skórska zajęła I miejsce w II Międzyszkolnym Konkursie Literackim organizowanym
przez Zespół Szkół im. Jana Pawła II w Łapanowie pt. „Ojcu Świętemu w 25 rocznicę
pontyfikatu”. Także III miejsce w tym konkursie przypadło naszej szkole. Agata Skórska
zdobyła również wyróżnienie w I Międzyszkolnym Konkursie Ortograficznym zorganizowanym przez CKU w Dębicy.
Farhat Berrahal przeprowadził lekcję koleżeńską z technologii informacyjnej w klasie
I LO. Jej temat brzmiał: „Tworzenie prezentacji komputerowych”.
Ważnym założeniem Komisji Przedmiotów Ogólnokształcących było propagowanie
edukacji teatralnej i filmowej młodzieży. W tym roku szkolnym częściej niż w ubiegłym
uczniowie uczestniczyli w różnego rodzaju imprezach kulturalnych. Potwierdziła to przeprowadzona wśród uczniów ankieta. W ramach KPO nauczyciele wygłaszali referaty, nad
którymi później prowadzono dyskusję: Urszula Pochroń - „Praca z uczniem zdolnym”,
Anna Hudyma - „Wycieczka jako przygoda intelektualna”, Urszula Pochroń - „Subkultury
młodzieżowe”.
Nauczyciele pracowali przez cały rok w zespołach międzyprzedmiotowych, w ramach
których dzielili się swoją wiedzą i doświadczeniami nabytymi na różnych szkoleniach czy
w pracy z uczniami.
Na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Ogólnokształcących w dniu 12 stycznia 2004
roku dyrektor szkoły Halina Nowak przedstawiła stan przygotowań do nowej matury w
2005 roku. Podkreśliła znaczenie ukończenia kursu egzaminatorów w procesie nauczania
młodzieży. Stwierdziła, że należy uczyć pod standardy i kształcić konkretne umiejętności.
Nauczyciele i wychowawcy klas powinni omówić z uczniami wymagania egzaminacyjne i odnotować to w dzienniku lekcyjnym. Każdy nauczyciel przedmiotów egzaminacyjnych ma obowiązek zapoznać uczniów z wymaganiami egzaminacyjnymi i standardami
nauczania. Przypomniała, aby wszystkie sprawdziany pisemne były przechowywane w
szkole przez jeden rok dla wglądu przez osoby nadzorujące pracę szkoły. Do 30 październi-
182
ka 2004 roku uczniowie klas drugich złożyli deklaracje odnośnie wybranych przedmiotów
maturalnych.
Dyrektor poprosiła także, aby wszyscy nauczyciele składali na ręce F. Berrahala wszelkie informacje o olimpiadach, konkursach i każdej innej działalności, celem umieszczenia
ich na stronie internetowej szkoły.
W roku szkolnym 2004/2005 odbyły się cztery plenarne posiedzenia Komisji Przedmiotów Ogólnokształcących: 4 października 2004 roku, 7 stycznia 2005 roku, 7 kwietnia 2005 roku i 9 czerwca 2005 roku. Głównym celem Komisji było dobre przygotowanie
uczniów do egzaminów zewnętrznych – Nowej Matury. Przez cały rok szkolny młodzież
intensywnie pracowała pod kierunkiem nauczycieli, którzy przygotowali dla nich przykładowe zestawy zadań egzaminacyjnych. Nauczyciele prowadzili dodatkowe zajęcia dla maturzystów, na których rozwiązywali z nimi przykładowe zestawy zadań egzaminacyjnych,
uwzględniając standardy wymagań egzaminacyjnych, jak również zachęcali uczniów do
samokształcenia.
Przeanalizowana została również matura próbna, co pozwoliło wyciągnąć odpowiednie
wnioski, a w szczególności zwrócić uwagę na braki, które posiada uczeń przygotowujący
się do matury. Dokładniejsza analiza wyników nowej matury z poszczególnych przedmiotów będzie przeprowadzana we wrześniu, gdy znane będą już jej wyniki.
W klasach pierwszych zostały przeprowadzone badania diagnostyczne z zakresu gimnazjum z języka polskiego i matematyki, któryh wyniki dostarczyły wskazówek, jak należy
pracować z uczniem słabszym oraz z uczniem zdolnym.
Ważnym zadaniem w roku szkolnym 2004/2005 było motywowanie uczniów do nauki.
Duży nacisk położono na pracę z uczniem zdolnym. Efektem tego była duża liczba młodzieży biorącej udział w konkursach szkolnych, takich jak np. Podkarpacka Olimpiada z
zakresu BHP, w której jeden z uczniów naszej szkoły zajął V, Olimpiada Wiedzy i Umiejętności Rolniczych oraz Olimpiada Wiedzy o Unii Europejskiej, organizowana przez I LO w
Dębicy. Ponadto uczniowie brali udział w konkursie organizowanym przez Oxford Edukational z języka angielskiego i matematyki oraz w konkursie pod hasłem „Młodzi przeciwko
patologiom społecznym” organizowanym przez Wyższą Szkołę Pedagogiki i Resocjalizacji
w Warszawie.
W roku szkolnym 2004/2005 przeprowadzone zostały ankiety dotyczące kwestii „Czy
nauczyciel może być dla Ciebie źródłem motywacji do pracy?” (ok.70% odpowiedziało TAK,
a 30% NIE) oraz „Jak często zagadnienia patriotyczne pojawiają się na Twoich lekcjach?”.
Wnioskiem do pracy w następnym roku szkolnym była pomoc uczniom w rozwoju swoich
zainteresowań i uzdolnień poprzez udział w konkursach szkolnych, pozaszkolnych i olimpiadach. Należy też częściej poruszać zagadnienia patriotyczne na wszystkich lekcjach,
zwłaszcza na godzinach wychowawczych.
W tym roku szkolnym zostały przeprowadzone dwie lekcje koleżeńskie: z wiedzy o
społeczeństwie w klasie V LA oraz z języka angielskiego w klasie I TŻ. Przeprowadzone
lekcje były dokładnie omówione na posiedzeniach Komisji. Wyciągnięto także wniosek, by
w pracy stosować różnorodne metody nauczania i środki dydaktyczne celem zwiększenia
jakości i efektywności kształcenia.
Jednym z założeń pracy Komisji w roku szkolnym 2004/2005 była realizacja ścieżek
edukacyjnych poprzez propagowanie edukacji regionalnej. Dla uczniów naszej szkoły zorganizowano piesze wycieczki, które przyczyniły się do poznania najbliższego regionu. W
ciągu roku szkolnego odbyło się 17 rowerowych i pieszych wycieczek turystyczno-krajoznawczych po najbliższej okolicy oraz wycieczek śladami Ojca Świętego Jana Pawła II.
W roku szkolnym 2005/2006 odbyły się 3 posiedzenia Komisji. Priorytetem na ten
rok szkolny było podniesienie jakości kształcenia. Zgodnie z dotychczasową tradycją we
wrześniu został przeprowadzony w klasach pierwszych test diagnostyczny z zakresu gimnazjum z języka polskiego i matematyki. Przeprowadzone testy przyczyniły się do usprawnienia pracy z uczniami słabszymi mającym trudności w nauce, jak również do wyłonienia
uczniów zdolnych.
We wrześniu przeprowadzono również ze wszystkich przedmiotów wnikliwą analizę
wyników matury z 2005 roku. Wnioski i podjęte działania naprawcze przyczyniły się do
pełniejszego przygotowania uczniów do matury w 2006 roku. W grudniu odbyła się matura próbna. Nauczyciele w ramach pracy w zespołach przedmiotowych przeprowadzili
183
dokładną analizę wyników, która pozwoliła wyciągnąć odpowiednie wnioski oraz zwrócić
uwagę na braki, które posiada uczeń przygotowujący się do egzaminu dojrzałości.
Dla stwierdzenia istniejącego stanu rzeczy w zakresie poziomu dydaktyczno-wychowawczego szkoły były prowadzone badania wyników nauczania z poszczególnych przedmiotów. W pierwszym semestrze badania wyników nauczania przeprowadzono kompleksowo z geografii w klasie III TŻiGDi IIITMR, natomiast w drugim semestrze: w klasie II LO z
języka angielskiego, w klasie II LP z biologii i w klasie III TMR z języka niemieckiego.
Duże znaczenie dla procesu dydaktyczno-wychowawczego szkoły miały konkursy i
olimpiady, które w znaczącym stopniu przyczyniły się do rozwoju zainteresowań i uzdolnień uczniów. W tym roku szkolnym przeprowadzono ich bardzo dużo. Przyczyniło się to
do rozbudzenia zainteresowań uczniów i wzbogacenia ich zasobu wiedzy z różnych dziedzin życia szkolnego.
W roku szkolnym 2005/2006 odbyły się konkursy wewnątrzszkolne, międzyszkolne i
olimpiady.
W roku szkolnym 2005/2006 zostały przeprowadzone lekcje koleżeńskie przez Danutę
Wójcik z wychowania do życia w rodzinie i Józefa Nawracaja z przysposobienia obronnego.
W tych lekcjach uczestniczyli nie tylko nauczyciele stażyści, ale także studenci odbywający praktykę.
Wiele organizowanych wycieczek poświęconych było poznaniu naszego regionu i okolicznych miejscowości. Zorganizowano także wycieczki śladami Ojca Świętego Jana Pawła
II. Ponadto uczniowie uczestniczyli w wyjazdach do kina i teatru.
Spotkania nauczycieli w zespołach przedmiotowych były okazją do przedstawienia
swoich osiągnięć i podzielenia się doświadczeniami.
W pracy Komisji Przedmiotów Ogólnokształcących w roku szkolnym 2006/2007 wprowadzono wiele nowych elementów, które w znacznym stopniu miały korzystnie wpłynąć
na jakość procesu dydaktyczno-wychowawczego szkoły. Między innymi zawarto w planie
pracy Komisji:
- Planowanie kariery i rozwoju ucznia na wszystkich etapach edukacyjnych w oparciu o
wyniki wewnętrznego badania osiągnięć.
- Wprowadzenie do procesu wychowawczego treści związanych z funkcjonowaniem społeczeństwa obywatelskiego i państwa demokratycznego.
W dniu 21 marca 2007 roku odbyła się wystawa prac plastycznych uczniów związanych z krajami anglo- i niemiecko-języcznymi. Zwycięzcami konkursu zostały: Katarzyna Jędrzejczyk z kl. I LO za pracę BIG BEN z zapałek i Sylwia Salamon z kl. I TŻ za
pracę plastyczną BRANDENBURGER TOR. Nagrody i dyplomy zostały wręczone na apelu
z okazji zakończenia roku szkolnego. Najciekawsze prace zostały umieszczone na stronie
internetowej szkoły.
Natomiast w dniu 24 kwietnia 2007 roku odbył się w Zespole Szkół Ekonomicznych
konkurs na temat wiedzy o Austrii, w którym wzięło udział kilka uczennic z klasy II Liceum Profilowanego. Wprawdzie nie zajęły one dwóch pierwszych miejsc, które były promowane, ale znacząco pogłębiły swoją wiedzę.
Uczniowie szkoły brali udział w konkursie zorganizowanym przez polski portal edukacyjny „Interklasa” na szkolną witrynę www-interklasa pod opieką nauczyciela F. Berrahala. Ten konkurs realizowany był w miesięcznych edycjach przez cały rok szkolny. Szkoła
brała udział w III edycji konkursu pod hasłem: „Uczniowie, rodzice, nauczyciele – działamy
razem dla wspólnego dobra”. W konkursie wzięło udział 423 szkoły. Ogłoszenie wyników
nastąpiło 15 czerwca 2007 roku.
Młodzież uczestniczyła ponadto w konkursie „Wybieram trzeźwość”, którego finał odbył
się 21 marca 2007 roku w ZSZ nr 1 im. Jana Pawła II w Dębicy. Uczniowie brali udział w
dwóch kategoriach: plastycznej i literackiej. Razem wysłano 5 prac. Wiersz „Alkoholik” K.
Dziadury zajął III miejsce w kategorii prac literackich. Wszyscy biorący udział w konkursie
otrzymali pamiątkowe dyplomy. Temu konkursowi patronowała Małgorzata Kmiecik.
W dniu 2 kwietnia 2007 roku w auli widowiskowej p.w. Ducha Świętego w Dębicy odbyło się wręczenie nagród II edycji powiatowego konkursu „Cywilizacja Miłości”. Tematyka
tego konkursu była związana z nauczaniem Ojca Świętego Jana Pawła II. Szkołę reprezentował Łukasz Łupiński, który w kategorii prac literackich otrzymał wyróżnienie.
W ostatniej edycji konkursu „Potrzebna krew, Twoja także” 68 krwiodawców tej szkoły
184
ofiarowało 47,7 litra krwi. Wynik ten uplasował naszą szkołę na 3 miejscu wśród 9 szkół
średnich powiatu dębickiego. Wiele inicjatywy w realizacji tego zadania wykazał opiekun
SK PCK Tadeusz Stokłosa.
Nauczyciel geografii Weronika Baran zorganizowała konkurs szkolny „Chrońmy ziemię”. 20 uczniów z klas: IITŻiGD, IILP, II LOi I TA wykonało prace dowolną techniką (plakaty i plansze), które następnie zostały wystawione w szkolnej pracowni geografii.
Nauczyciele bibliotekarze: Teresa Młyniec i Danuta Wójcik zorganizowały kilka konkursów związanych z pracą biblioteki szkolnej. W ramach Międzynarodowego Dnia Bibliotek Szkolnych odbył się konkurs na „Hasło reklamujące czytanie”. Wzięło w nim udział 8
klas. Pierwsze miejsce zajęła klasa I Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie kucharz
małej gastronomii. Kolejny konkurs został zatytułowany: „Jak szybko czytasz?”. Jego zwycięzcą został uczeń kl. II LO - Kamil Machura. Z okazji 90 rocznicy śmierci H. Sienkiewicza
biblioteka zorganizowała konkurs „Henryk Sienkiewicz – życie i twórczość”. Zwycięzcami
I etapu zostali: K. Strojek z kl. II LO (pierwsze miejsce), N. Fic z kl. III TŻ i M. Strojek z kl.
III TM (drugie miejsce), S. Chałek z III TŻ (trzecie miejsce).
Nauczyciele bibliotekarze zachęcali uczniów do wzięcia udziału w konkursie organizowanym przez poetę J. Pyzińskiego „Konkurs poezji własnej”.
W marcu 2007 roku odbyły się w Dębicy Powiatowe eliminacje konkursu wiedzy pożarniczej „Młodzież zapobiega pożarom” zorganizowane przez Państwową Straż Pożarną.
Paweł Liszka zajął trzecie miejsce, a Aleksandra Wójtowicz piąte.
Również w miesiącach wiosennych w roku 2007 odbył się III Międzyszkolny Konkurs
Matematyczno-Informatyczny. Został on zorganizowany przez Zespół Szkół Ekonomicznych w Dębicy. Wzięli w nim udział uczniowie klas pierwszych: Katarzyna Szarek (LO),
Rafał Wołowiec (TA), Monika Reguła i Monika Raś (TŻ) oraz Piotr Węgrzyn (TM). Konkurs
organizowany był w 4 etapach. Trzy z nich odbyły się w macierzystej szkole w dniach 23
stycznia 2007 roku, 6 lutego 2007 roku oraz 27 lutego 2007 roku.
Finał, do którego zakwalifikowało się 16 najlepszych uczniów (m. in. K. Szarek), odbył
się w Zespole Szkół Ekonomicznych w Dębicy w dniu 27 marca 2007 roku. Uczniowie rozwiązywali przesłane e-mailem zadania, a następnie skanowali rozwiązania i odesłali do
organizatora. Katarzyna Szarek zdobyła wyróżnienie i otrzymała nagrodę książkową.
Na wyróżnienie za aktywny udział w promocji szkoły zasługuje nauczyciel informatyki
F. Berrahal, który wraz z Grzegorzem Kolbuszem opracował scenariusze do filmu o Zespole
Szkół im. Jana Pawła II oraz zaangażował do tego uczniów. Nakręcony film był wykorzystany w promocji szkoły i prowadzeniu naboru uczniów. Na bieżąco aktualizował również
stronę internetową szkoły.
F. Berrahal zmodyfikował na szkolnej stronie internetowej dział historii szkoły, wzbogacając ją przez umieszczenie zdjęć. Stworzył również nowy dział, który będzie zawierał
informacje o tych, którzy przed laty ukończyli tę szkołę.
Na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Ogólnokształcących w dniu 28 maja 2007 roku
został zaprezentowany przez nauczyciela Agnieszkę Płaziak referat na temat „Roli oceny w
procesie wychowawczym i dydaktycznym”. Przedstawiła ona znaczenie oceny w procesie
nauczania. Ponadto nauczyciele biorący udział w posiedzeniu uczestniczyli w lekcji otwartej z języka niemieckiego prowadzonej przez Krystynę Zawiślak w klasie II LO. Temat lekcji
brzmiał: Mit den Eltern in die Ferien - ja oder nein”. Po jego realizacji została przeprowadzona dyskusja i wyciągnięto wnioski metodyczne.
Ponadto na tym posiedzeniu przewodnicząca - Urszula Pochroń przedstawiła liczbę
uczniów w poszczególnych typach szkół przystępujących do matury. Następnie nauczyciel
fizyki Katarzyna Grygiel przedstawiła wnioski z analizy jakościowej testu z fizyki. Test
ten został przeprowadzony we wszystkich klasach pierwszych szkół średnich w miesiącu
lutym. Materiał zawarty w teście obejmował zakres podstawowy nauczania fizyki i astronomii dla klas pierwszych. Zawierał on zarówno zadania otwarte jak i zamknięte o różnym
stopniu trudności.
Wyniki uzyskane przez uczniów większości klas były zbliżone do średniej ocen uzyskanych przez nich za pierwszy semestr nauki. Różnice w tych wynikach wynosiły od 0,2
do 0,4 oceny. Jedynie klasa I Liceum Profilowanego uzyskała wynik gorszy o 0,9 oceny.
W roku szkolnym 2007/2008 pierwsze posiedzenie Komisji Przedmiotów Ogólnokształcących odbyło się 11 października 2007 roku. Na porządek posiedzenia złożyły się nastę-
185
pujące zadania: opracowanie i zatwierdzenie planu pracy Komisji, omówienie wyników
testu diagnostycznego z zakresu gimnazjum, analiza wyników matury 2007 i zapoznanie
z zasadami nowej matury.
Na początku posiedzenia został zatwierdzony harmonogram konkursów na rok szkolny
2007/2008, którym patronuje Komisja Przedmiotów Ogólnokształcących oraz przydzielono
opiekunów ze strony nauczycieli. Konkurs „Młodzi przeciwko uzależnieniom” pod opieką
Małgorzaty Kmiecik polegał na wykonaniu plakatu. Nauczyciel Grzegorz Kolbusz przygotował i zajął się organizacją Olimpiady Wiedzy o Unii Europejskiej.
Konkurs English Test (słownictwo i gramatyka) odbył się pod kuratelą Moniki Sieradzkiej, a o zwyczajach wielkanocnych w ramach języka niemieckiego i angielskiego Marty
Oprządek i Moniki Sieradzkiej.
Natomiast nauczyciel Małgorzata Augustyn sprawowała patronat nad trzema konkursami: poezji religijnej (listopad 2007 rok), szkolnym konkursem ortograficznym (listopad/
grudzień 2007rok) i poezji własnej pod patronatem Janusza Pycińskiego.
Do prowadzenia lekcji otwartych w ramach doskonalenia pracy nauczycieli przedmiotów ogólnokształcących zgłosiły się 4 osoby: Małgorzata Augustyn - I semestr, Józef Nawracaj - II semestr, Marta Oprządek - II semestr i Barbara Synowiecka - II semestr.
Na tym plenarnym posiedzeniu Komisji jednogłośnie został zatwierdzony jego plan.
Składał się on z 24 zadań, między innymi planowano zwiększenie ilości kół przedmiotowych, intensyfikowanie przygotowań uczniów do zawodów sportowych i zorganizowanie
wyjazdów na basen. W procesie dydaktyczno-wychowawczym zamierzano w większym
stopniu akcentować problemy własnego regionu oraz organizację wycieczek przedmiotowych i wycieczek śladami Ojca Świętego Jana Pawła II.
W części końcowej posiedzenia omówiono stronę ilościową i jakościową wyników testu
diagnostycznego z zakresu gimnazjum przeprowadzonego z języka polskiego i matematyki
w klasach pierwszych i dokonano analizy wyników matury w 2007 roku.
W części końcowej posiedzenia Komisji Przedmiotów Ogólnokształcących zostały
przedstawione zmiany związane z tzw. Nową Maturą. Matura 2008 z języka polskiego i
matematyki będzie prowadzona według zasad, które znajdują się w informatorze CKE i
OKE. Standardy egzaminów z 2003 roku znajdą się również w bibliotece. Nowe standardy
dotyczą jedynie matematyki, natomiast jeśli chodzi o nowy kanon lektur może się pojawić, ale będzie dotyczył roku 2009/2010. Warunkiem zdania matury jest przystąpienie do
pięciu egzaminów: dwóch ustnych i trzech pisemnych - z przedmiotów obowiązkowych.
Trzeba uzyskać 30% punktów z każdego przedmiotu. Od roku 2010 matematyka będzie
obowiązkowym przedmiotem dla wszystkich przystępujących do egzaminu maturalnego, a
od 2009 roku zostanie poszerzona lista przedmiotów o łacinę, filozofię i informatykę.
3. Działalność wychowawcza Komisji Wychowawców Klasowych
Komisja Wychowawców Klasowych ma ogromną rolę do spełnienia w procesie dydaktyczno-wychowawczym szkoły. Wychowanie młodzieży jest bardzo ważnym, a może
najważniejszym zadaniem, jakie stoi przed szkołą i domem rodzinnym, wychowawcami
i rodzicami. Proces wychowawczy wspiera wiele instytucji. Ogromną rolę odgrywa także
Kościół, który przez katechizację buduje mocne podstawy moralne u dzieci i młodzieży.
Uczeń przychodzący do szkoły ma nie tylko zdobyć określoną wiedzę i umiejętności
zawodowe, ale także ukształtować swoją osobowość. Problemami wychowania w szkole do
roku szkolnego 1992/1993 zajmował się Zespół Wychowawczy, który później przyjął nazwę
Komisji Wychowawców Klasowych.
Ta Komisja m.in. zajmowała się oceną działalności organizacji młodzieżowych, doskonaleniem pracy wychowawców klasowych, opracowaniem kalendarza apeli i innych
uroczystości szkolnych oraz ich realizacją, opracowywała także zakres obowiązków wychowawców klasowych, pedagogizowała rodziców, analizowała absencję uczniów itp.
Przewodniczącymi Komisji Wychowawców Klasowych byli następujący nauczycielewychowawcy:
Maria Śnieżek-Strzępek:
1975-1979
Marian Szarek:
1980-1982
186
Jerzy Bonarek:
1983-1985
Marian Pasisz:
1986-1991
Maria Śnieżek-Strzępek:
1992-1998
Małgorzata Jop:
od 1999
Od 21 października 1992 roku wychowawcy poszczególnych klas tworzą Komisję Wychowawców Klasowych i stanowią stałą Komisję Rady Pedagogicznej. W jej skład wchodzą
wychowawcy wszystkich klas. Spotykają się oni na swoich plenarnych posiedzeniach przeważnie 4 razy w ciągu roku szkolnego. Skład Komisji Wychowawców Klasowych w roku
jubileuszowym przedstawia się następująco: Małgorzata Jop (kl. II TŻ) - przewodnicząca,
członkowie: Monika Sieradzka-Łukowicz (I LO), Dorota Machaj/Dorota Szymańska (II LO/
LP), Małgorzata Augustyn/Farhat Berrahal (III LO), Agnieszka Płaziak (III LP), Grzegorz
Kolbusz (I TA), Grzegorz Grzesiakowski (II TA), Marta Oprządek (I TŻ), Urszula Pochroń
(III TŻ), Teresa Radelczuk (IV TŻ), Bogdan Stelmach (I TM), Marek Dreschler (II TM), Jerzy
Słupek (III TMa), Maria Stęga (III TMb/R), Margareta Stelmach (IV TM), Józef Nawracaj (II
LU), Joanna Betlej (I ZSZ- kucharz), Ewa Czyrnia (II ZSZ- kucharz), Paweł Machaj (I ZSZ
- mech- operator), Paweł Kasprzyk (II ZSZ - mech- operator), Katarzyna Grygiel (III ZSZmech-operator), Danuta Wójcik (nauczyciel bibliotekarz), Stanisław Zagórski (ks. katecheta), Małgorzata Kmiecik (pedagog szkolny).
Na posiedzeniu Komisji Wychowawców Klasowych w dniu 19 października 1998 roku
został opracowany i przyjęty plan pracy na rok szkolny 1998/1999. Zaplanowano w ramach doskonalenia pracy wychowawcy klasowego przeprowadzenie dwóch lekcji otwartych z godziny wychowawczej. Podjęto ustalenie, że w pracy wychowawczej wychowawcy
klas systematycznie w ciągu roku szkolnego będą eksponować myśl Patrona Szkoły - Jana
Pawła II: „Nie lękajcie się miłości, która stawia młodemu człowiekowi wymagania”. Rozważano także kwestię zadania wychowawczego szkoły, realizowanego zresztą już wiele lat
- „Klasa gospodarzem szkoły.”
Na wniosek przewodniczącej Samorządu Szkolnego przyjęto harmonogram klas, które w poszczególnych miesiącach będą pełnić rolę gospodarza szkoły - od września 1998
do czerwca 1999 roku. W tym roku szkolnym działało pięć organizacji młodzieżowych:
Samorząd Szkolny, Liga Ochrony Przyrody, Polski Czerwony Krzyż, Szkolny Klub Związku Młodzieży Wiejskiej i Spółdzielnia Uczniowska „Kłos”. Przewodniczący poszczególnych
organizacji młodzieżowych zaprezentowali swoje plany pracy. Dyrektor Szkoły Halina Nowak zaproponowała, podsumowując prezentację planów pracy poszczególnych organizacji
młodzieżowych, w tym Samorządu Szkolnego, aby znacznie lepiej wykorzystać radiowęzeł
szkolny, m.in. prowadzić w nim audycje na temat życia szkoły, dyskusje na różne tematy
wynikające z programu dydaktyczno-wychowawczego szkoły i stopnia jego realizacji oraz
zachęcać młodzież do pracy na rzecz klasy, szkoły i środowiska.
Padła także propozycja, aby młodzież rozważyła sprawę zorganizowania kółka tanecznego i recytatorskiego, które w znacznym stopniu wzbogaciłoby pracę szkoły i przyczyniłoby się do wzrostu rangi i autorytetu szkoły w środowisku.
Dla poprawy frekwencji uczniów kontynuować się będzie konkurs na najlepszą frekwencję klasy pod patronatem Samorządu Szkolnego. Nagrodą za pierwsze miejsce będzie
ufundowanie bezpłatnego przejazdu autobusem na jednodniową wycieczkę.
Jeden z wychowawców klasowych Ryszard Sienkowski zaproponował, aby „Hymn pokoleń” był hymnem szkolnym. Na tym posiedzeniu podjęto ustalenie o wycieczce turystyczno-krajoznawczej do Wadowic i Krakowa, która miała być nagrodą dla uczniów biorących
aktywny udział w akademii w dniu 3 października 1998 roku, tj. w obchodach 40-lecia istnienia szkoły. Ponadto zatwierdzono, że każda klasa przy organizacji apelu szkolnego czy
akademii będzie miała stałe miejsce, co pozwoli na bardziej zdyscyplinowane zachowanie
się uczniów, a także zaplanowano zorganizowanie wycieczek turystyczno-krajoznawczych
na cały rok szkolny.
Na posiedzeniu Komisji Wychowawców Klasowych w dniu 7 stycznia 1999 roku omówiono organizację pielgrzymki rowerowej do Częstochowy prowadzącej śladami Jana
Pawła II. W trakcie jej trwania przewidziano spotkanie z Ojcem Świętym, który w tym
czasie odbywał kolejną pielgrzymkę do Ojczyzny. Wszyscy wychowawcy mieli obowiązek
rozpropagowania tej pielgrzymki w swoich klasach i udzielenia wszechstronnej pomocy w
zakresie jej organizacji. Ponadto podjęto ustalenie, że do dnia 22 stycznia 1999 roku mają
187
być zgłoszone propozycje konkurencji do Turnieju Klas. Patronat nad jego organizacją i
przebiegiem sprawuje Samorząd Szkolny wraz z jego opiekunem Marianem Pasiszem.
To posiedzenie miało także charakter szkoleniowy. Została przeprowadzona godzina
wychowawcza w klasie I Liceum Agrobiznesu na temat „Właściwych sposobów reagowania
na agresję”. Lekcję przeprowadziła Barbara Synowiecka. Wychowawczyni podkreśliła rolę,
jaką w życiu pełni optymizm i pesymizm. Nowością było użycie jako środka dydaktycznego
rysunków wykonanych przez uczniów.
Kolejne posiedzenie z dnia 16 kwietnia 1999 roku było poświęcone doskonaleniu zawodowemu wychowawców klasowych. W zasadzie sprowadzało się ono do omówienia otwartej
lekcji wychowawczej przeprowadzonej w klasie IV Technikum Rolniczego 5-letniego przez
Tadeusza Stokłosę oraz wykładu z konferencji metodycznej pedagogów pod kierunkiem
prof. dr hab. Andrzeja Urbaniaka na temat „Wychowania do życia w rodzinie”.
Od dnia 1 września 1999 roku Komisji Wychowawców Klasowych przewodniczyła Małgorzata Jop w miejsce Marii Śnieżek-Strzępek, która przeszła na emeryturę. W dniu 11
października 1999 roku odbyło się pierwsze w nowym roku szkolnym posiedzenie Komisji.
Zostały na nim zaprezentowane przez przewodniczących plany pracy organizacji młodzieżowych, takich jak:
1. Rada Młodzieżowa - Bożena Jędrzejczyk
2. Spółdzielnia Uczniowska - Iwona Czołka
3. Radiowęzeł szkolny - Leszek Kluza
4. Liga Ochrony Przyrody - opiekun Józef Wadas.
Działalność Szkolnego Klubu Związku Młodzieży Wiejskiej została z powodu podniesienia składki członkowskiej do 20 zł. zawieszona.
Przewodnicząca Komisji Wychowawców Klasowych Małgorzata Jop zapoznała wszystkich wychowawców klasowych z wybranymi metodami aktywizującymi i przeprowadziła
szkolenie „Jacy jesteśmy i jaka jest nasza szkoła?”. Miało ono formę warsztatów szkoleniowych. Odbyło się według następującego planu:
1. Zapoznanie grupy z celami zajęć i organizacji podczas ich realizacji.
2. Rozpoznanie problemu.
a) jacy jesteśmy.
b) jaka jest nasza szkoła.
3. Propozycja rozwiązania problemu - tworzenie plakatu metodą metaplanu.
4. Prezentacja plakatu.
5. Zebranie wniosków z plakatów poszczególnych grup.
6. Ewaluacja.
W kolejnym punkcie przewodnicząca Komisji Wychowawców Klasowych przedstawiła
propozycję planu pracy na nowy rok szkolny, tj. 1999/2000. Zatwierdzono harmonogram
wycieczek turystyczno-krajoznawczych na nowy rok szkolny. Łącznie przewidywało się
ich 7.
Następne posiedzenie zostało zorganizowane w dniu 16 listopada 1999 roku. W zasadzie zostały zrealizowane dwa podstawowe zadania: pierwsze dotyczyło informacji w
sprawie nowego wykazu scenariuszy lekcji wychowawczych i wykazu literatury dla wychowawców z cyklu „ABC doradcy przedmiotów zawodowych”, a drugie przydziału zapomóg
losowych i stypendiów socjalnych dla uczniów znajdujących się w najcięższych warunkach
materialnych.
Zostały podane informacje o wykazie scenariuszy lekcji wychowawczych, które Małgorzata Jop przywiozła z „Kursu dla wychowawców klas w szkołach zawodowych”, w którym
uczestniczyła, a następnie przekazała do biblioteki szkolnej. Wykaz ten obejmował 24 pozycje. Z literatury tej mogli korzystać wychowawcy i nauczyciele przedmiotów zawodowych.
Z budżetu szkoły przeznaczono na zapomogi losowe i stypendia socjalne kwotę 3049 zł.
Rada Rodziców dołożyła do niej 1100 zł.
Wychowawcy poszczególnych klas po rozpoznaniu sytuacji materialnej swych wychowanków i jej dokładnej analizie zgłaszali nazwiska uczniów, którzy powinni otrzymać pomoc w formie pieniężnej. Następnie przeprowadzono dyskusję. Kwoty zapomóg zróżnicowano w przypadku 2 i większej liczby uczniów pochodzących z jednej rodziny. Z budżetu
otrzymało je 29 uczniów: 28 osób po 90 zł, jedna 80 zł i jedna 49 zł. Natomiast zapomogi z
Rady Rodziców przydzielono 14 uczniom - 10 po 90 zł i 4 po 50zł.
188
W dniu 9 grudnia 1999 roku odbyło się kolejne posiedzenie Komisji Wychowawców
Klasowych poświęcone doskonaleniu pracy wychowawców klasowych. Omówiono na nim
lekcję wychowawczą przeprowadzoną przez Józefa Wadasa w klasie III Zasadniczej Szkoły
Zawodowej i zaprezentowano dwie gry dydaktyczne do wykorzystania na lekcjach wychowawczych. M. Jop przedstawiła bardzo pomocne w prowadzeniu godzin wychowawczych
aktywizujące metody wychowawcze. Omówiła je szczegółowo i zachęciła wychowawców do
ich stosowania. Zwróciła szczególną uwagę na techniki wspomagające podejmowanie decyzji oraz na kształtowanie umiejętności i postaw sprzyjających konstruktywnemu funkcjonowaniu w społeczeństwie. Ponadto przeanalizowała ogólne wyniki ankiety dotyczącej
przebiegu godzin wychowawczych.
Od miesiąca listopada 1999 roku był realizowany przedmiot wychowanie do życia w
rodzinie. Do dnia 9 grudnia zrealizowano 6 tematów w klasie II TR-3, po jednym w klasie
V TR-5 i w klasie I TR-3. W pozostałych klasach lekcje z tego przedmiotu miały się odbyć w
II semestrze roku szkolnego. Również na tym posiedzeniu powołano zespół wychowawców
w składzie: Małgorzata Jop, Anna Fundakowska i Dorota Lignar do opracowania ankiety
dotyczącej uzależnień.
Na inauguracyjnym posiedzeniu Komisji w dniu 14 września 2000 roku został przyjęty
i pozytywnie zaopiniowany punktowy system oceniania zachowania uczniów. Poprzedziło
go szczegółowe jego przeanalizowanie i dyskusja. Zabierając głos w dyskusji dyrektor szkoły Halina Nowak między innymi powiedziała, że przyjęcie tego systemu wymagać będzie
dużo pracy od wychowawców: „Trzeba mieć oczy szeroko otwarte, trzeba włożyć dużo serca, aby ten system był obiektywny i miał walory wychowawcze i to zależeć będzie od nas
wychowawców”. Podjęto również ustalenie, aby wprowadzić zmiany w ankietach dla klas
pierwszych i przeprowadzić je w najbliższym czasie. Ich opracowanie zlecono Małgorzacie
Jop i Urszuli Pochroń.
Kolejne posiedzenie Komisji Wychowawców Klasowych odbyło się w dniu 10 stycznia
2001roku. W całości poświęcone było ono doskonaleniu pracy wychowawców klasowych.
Małgorzata Jop przeprowadziła koleżeńską otwartą lekcję wychowawczą. Jej tematem było
„Określenie zasobów i wyznaczenie celów zawodowych”. Ta jednostka lekcyjna była pierwszą z czterech, która obejmowała temat ogólny „Jak skutecznie poszukiwać odpowiedniej
pracy?”
Kolejnym tematem szkoleniowym była prelekcja psychologa z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Dębicy Teresy Ziobro na temat problematyki okresu dojrzewania. Na
wstępie stwierdziła ona, że temat jest bardzo trudny, gdyż dotyczy ważnego okresu w życiu
człowieka. Następnie przedstawiła wyniki badań i obserwacji człowieka dorastającego, z
których wynikało, że:
-rozwój fizyczny wyprzedza rozwój psychiczny,
-młodzież zwraca szczególną uwagę na otoczenie, w tym i na przejawy zła,
-występuje tzw. uwaga mimowolna - zwracanie uwagi na to, co człowieka w tym momencie
interesuje,
-w związku z szybkim rozwojem myślenia abstrakcyjnego zachodzi u młodego człowieka
kształtowanie krytycznego spojrzenia na otaczającą go rzeczywistość,
-stany emocjonalne są bardzo zmienne,
-wraz z dojrzewaniem następuje intensywny rozwój moralny i światopoglądowy. Istnieje
tzw. idealizm młodzieżowy.
W związku z tym u uczniów w okresie rozwoju fizycznego i duchowego pojawiają się
pewne problemy. Wiążą się one przede wszystkim z niepowodzeniami w nauce i trudnościami we współdziałaniu w społeczności szkolnej, zwłaszcza na płaszczyźnie: uczeń
- uczeń i uczeń - nauczyciel.
Uczniowie każde niepowodzenie przeżywają bardzo mocno, co rodzi stres. Kryzysy
szkolne powstają wskutek kumulowania się niepowodzeń. Fobia szkolna może przejawiać
się poprzez lęk przed szkołą. Uczniowie tacy nigdy nie odpoczywają, stąd bywają ciągle
zmęczeni i niepodatni na przyjmowanie kolejnych porcji wiedzy, co z kolei pogłębia ich lęk
i frustrację.
Wiele pytań skierowano do prowadzącej zajęcia na temat uzależnień, dysleksji i dysgrafii. Zdobyte informacje dały wychowawcom wiele do myślenia. Na posiedzeniu Komisji
Wychowawców Klasowych w dniu 14 marca 2001 roku została bardzo dokładnie przedsta-
189
wiona przez opiekuna Samorządu Szkolnego Mariana Pasisza organizacja Turnieju Klas.
Ustalono jury w składzie: dyrektor szkoły Halina Nowak, ks. Artur Kostrząb, Teresa Młyniec, Marta Sieradzka i przedstawiciele klasy maturalnej.
W dalszej kolejności członkowie Komisji Wychowawców Klasowych powołali zespół do
ewaluacji Planu Wychowawczego Szkoły w składzie: Teresa Młyniec, Marian Pasisz i Grzegorz Grzesiakowski oraz zespół do ewaluacji Szkolnego Systemu Oceniania w składzie:
Janina Słupek, Jan Zastawny i Małgorzata Jop.
Z kolei Krystyna Zawiślak przedstawiła referat na temat „ABC o sektach”, który przygotowała na podstawie wykładów Chrześcijańskiej Szkoły Rozeznania i Reagowania wobec
zagrożeń wynikających ze strony sekt i Nowych Ruchów Religijnych „Tymoteusz”.
W referacie zwróciła uwagę na fakt ponownego rozkwitu sekt, czemu służy kondycja
duchowa współczesnego społeczeństwa i omówiła szeroko techniki manipulacyjne stosowane w werbowaniu do sekty. Przedstawiła zebranym ośrodki informacji o sektach, które
służą pomocą w trudnych przypadkach.
W roku szkolnym 2001/2002 Komisja Wychowawców Klasowych składała się z 17 wychowawców, pedagoga szkolnego - Małgorzaty Bogusz, nauczyciela bibliotekarza - Teresy
Młyniec i ks. katechety - Adama Kubisia.
Na posiedzeniu w dniu 22 października 2001 roku Anna Hudyma przedstawiła tematykę opracowania konspektów na godziny wychowawcze z wykorzystaniem myśli Jana
Pawła II:
1.„ Ziemia to nasz Wielki Dom - niech każdy zrobi dla niego tyle, ile może”
2.„ Jan Paweł II o pracy”
3.„ Jak oszczędzać czas i mądrze nim gospodarować”.
Pierwszy konspekt został opracowany przez Annę Mazurczak i Annę Hudymę. Pozostałe dwa tylko przez Annę Hudymę.
Na tym posiedzeniu powołano pedagoga szkolnego (w wymiarze1/2 etatu). Małgorzata
Bogusz przedstawiła informacje uzyskane w wyniku przeprowadzenia ankiety diagnozującej sytuację rodzinną uczniów tej szkoły.
Wicedyrektor szkoły Anna Mazurczak przedstawiła członkom Komisji sprawozdanie
z działalności Komisji Stypendialnej. Stypendia socjalne otrzymało w szkole 181 uczniów
na łączną kwotę 49078 zł. W zależności od zróżnicowania dochodów uczniowie otrzymali
stypendia w kwocie 25 zł, 45 zł i 70 zł na miesiąc. Wypłacono je jednorazowo za okres I
– VI 2000r.
Trzech uczniów szkoły otrzymało stypendium Prezesa Rady Ministrów w roku szkolnym 2001/02. Byli to:
Bożena Jędrzejczyk z kl. V LA
Marcin Urzędowski z kl. V TR-5
Agnieszka Solecka z kl. II TR-3 (filia w Dębicy).
Wysokość stypendium Prezesa Rady Ministrów wynosiła 236 zł miesięcznie.
Stypendia za wyniki w nauce za rok szkolny 2000/2001 otrzymało 22 uczniów w jednorazowej kwocie 100 zł.
W dniu 6 marca 2002 roku odbyło się kolejne posiedzenie Komisji Wychowawców Klasowych z udziałem pedagoga z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Dębicy T. Ziobro.
Tematem wystąpienia było: „Jak sobie radzić z trudnymi sytuacjami podczas pracy z młodzieżą”. We wstępie wystąpienia zwróciła ona uwagę na potrzebę zastanowienia się „Jak
powstrzymać przemoc wobec dzieci?”- ponieważ „przemoc rodzi przemoc” i konsekwencje
krzywdzenia dzieci są bardzo duże. Agresja jako świadome i celowe szkodzenie drugiemu
człowiekowi występuje pod różnymi postaciami, np. fizycznej, emocjonalnej, ale także jako
zaniedbanie, tj. brak zaspokojenia najbardziej niezbędnych potrzeb psychicznych dzieckaakceptacji i poczucia bezpieczeństwa.
Wychowanie dziecka powinno opierać się na miłości i konsekwencji. Na zakończenie
wystąpienia pedagog T. Ziobro podkreśliła, że bardzo ważną sprawą jest pomoc dzieciom
krzywdzonym i wskazała instytucje zajmujące się tym problemem, np. Niebieską Linię,
Ogólnopolskie Pogotowie Pomocy Dzieciom i Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną.
W drugich klasach przeprowadzono ankietę, która miała na celu uzyskanie odpowiedzi: czy uczniowie chętnie chodzą do szkoły, czy dobrze się tu czują, czy dobrze są
traktowani przez kolegów, koleżanki i nauczycieli, czy ich praca - nauka jest sprawiedliwie
190
oceniana? Wypełniło ją 86 osób, czyli 81% wszystkich uczniów drugich klas licealnych
naszej szkoły.
Na podstawie zebranych informacji można stwierdzić, że większość uczniów, tj. 70%
lubi chodzić do szkoły, 65% sądzi, że lekcje są ciekawe. Zdecydowana większość uczniów
(70% badanych) uważa, że może liczyć na pomoc nauczycieli, gdy ma trudności w nauce,
80% uważa, że może zwrócić się o pomoc do nauczyciela w rozwiązywaniu kłopotów osobistych, 67% ankietowanych twierdzi, że z nauczycielem można porozmawiać nie tylko o
nauce i stopniach. Młodzież zapytana czy nauczyciele szanują poglądy - niestety stwierdziła w 50%, że nie. Dla 35% ankietowanych nauczyciele nie są wzorem do naśladowania,
a dla 65% są. Najwięcej negatywnych odpowiedzi pojawiło się przy pytaniu o sprawiedliwe
ocenianie. 76% ankietowanych stwierdziło, że nie są oceniani sprawiedliwie. Ten problem
należy poruszyć na godzinach wychowawczych - zapytać uczniów, dlaczego tak sądzą.
Młodzież w 64% przyznała, że Samorząd Szkolny ma wpływ na życie szkoły. Inaczej
było w przypadku udziału rodziców w życiu szkoły. Zdaniem 65% badanych rodzice w
ogóle nie mają wpływu na funkcjonowanie szkoły. Ankietę przeprowadziła i dokonała jej
analizy Małgorzata Bogusz - pedagog szkolny.
Na tym posiedzeniu Komisji został powołany zespół do opracowania programu profilaktyki w szkole w składzie: Małgorzata Jop, Małgorzata Bogusz, Marta Wypasek i Bogdan
Stelmach. Wychowawcy poinformowali, że w Turnieju Klas zamierzają wystąpić klasy: II
LZ, III LZ, III LA, II LA, II TR3, I TR3, III TR5 i II LO.
W dniu 19 czerwca 2002 roku odbyło się ostanie posiedzenie Komisji w tym roku
szkolnym poświęcone przedstawieniu sprawozdania zespołu ds. ewaluacji Wewnątrzszkolnego Systemu Oceniania i propozycji Szkolnego Programu Profilaktyki Uzależnień i
Przeciwdziałania Przemocy oraz podsumowaniu działalności tej Komisji.
Małgorzata Jop w imieniu zespołu ds. ewaluacji WSO przedstawiła sprawozdanie z
jego dziłania. W roku szkolnym 2001/2002 dwukrotnie zostały przeprowadzone ankiety
dla uczniów i nauczycieli. W pierwszej ankiecie wzięło udział 17 (wszyscy) wychowawców. Dotyczyła ona oceny punktowego systemu oceniania zachowania. Aż 12 osób nie
proponowało zmian w dotychczasowym regulaminie. Ankietę dotyczącą analizy stopnia
osiągnięcia celów zamierzonych w WSO wypełniło 28 nauczycieli różnych przedmiotów.
Odpowiedzieli oni na 6 pytań. 25 z nich stwierdziło, że nie ma potrzeby modyfikacji WSO
naszej szkoły.
W kolejnej ankiecie, tym razem dla uczniów, wzięło udział 50 osób, po 5 przedstawicieli
z następujących klas: III TR-5, I TR-3, II TR-3, II LA, III LA, IV LA, II LZM, II LZ, II LO i II
ZSZ. Szczegółową jej analizę przekazano dyrekcji.
Oto wnioski do realizacji wypracowane przez zespół:
1)Zapoznać uczniów klas pierwszych i ich rodziców z zasadami funkcjonowania WSO w
naszej szkole.
2)W dalszym ciągu wyjaśniać uczniom pozostałych klas i ich rodzicom zapisy zawarte w
WSO.
3)Pojawiające się uwagi i wnioski zgłaszać do zespołu ds. ewaluacji.
Inauguracyjne posiedzenie Komisji w dniu 17 września 2002 roku przewodnicząca
Małgorzata Jop rozpoczęła od psychozabawy. Po przedstawieniu porządku obrad rozdała
wychowawcom kartki z zadaniami, które każdy z nich wypełnił i indywidualnie przeanalizował. Po tej chwili relaksu przewodnicząca przedstawiła wskazówki i rady dla nauczycieli
zaczerpnięte z książki Danuty Nakonecznej „O skutecznym wychowaniu”. Zwróciła szczególną uwagę na potrzebę stworzenia przyjaznej atmosfery w szkole sprzyjającej dobrym
relacjom wychowawców z podopiecznymi. Podkreśliła, że w wychowaniu niezbędny jest
spokój, optymizm, właściwe rozpoznanie potrzeb uczniów i poszanowanie ich godności.
Także na tym posiedzeniu Komisji zostało złożone sprawozdanie Komisji Stypendialnej
przez wicedyrektor szkoły Annę Mazurczak, która wystąpiła w jej imieniu. 13 września
2000 roku Komisja w składzie: Anna Mazurczak, Małgorzata Jop, Małgorzata Bogusz i
Małgorzata Stręk rozpatrzyła podania uczniów, którzy zwrócili się z prośbą o pomoc finansową. Stypendia zostały przyznane uczniom zameldowanym na wsi, wykazującym się
odpowiednio potwierdzonym dochodem nieprzekraczającym 200 zł na członka rodziny.
Spełniający powyższe kryteria, ale palący papierosy nie otrzymali stypendiów. Natomiast
uczniowie z rodzin o dochodzie od 200 do 300 zł na osobę posiadający rodzeństwo uczęsz-
191
czające do naszej szkoły oraz ci, którzy są pod stałą opieka lekarską i ponoszą koszty
związane z leczeniem otrzymali najniższa kwotę stypendialną - 31 zł. Pomoc materialną
przyznano 130 uczniom - w tym o wartości 70 zł miesięcznie - 38, o wartości 50 zł miesięcznie - 72 i o wartości 31 zł miesięcznie - 19.
Ponadto przewodnicząca KW Małgorzata Jop przypomniała o obowiązku prowadzenia
zeszytu wychowawcy klasowego, a także przedstawiła ankietę adaptacyjną dla uczniów
klas pierwszych oraz propozycje narzędzi do analizowania efektów własnej pracy.
W dniu 7 listopada 2002 roku odbyło się posiedzenie KWK typowo szkoleniowe z
udziałem pani B. Pelczar-Białek, która przeprowadziła szkolenie na temat „Budowania
programu profilaktyki”. Uczestniczyli w nim wychowawcy klas oraz zainteresowani młodzi
nauczyciele nie pełniący jeszcze tej funkcji.
W dniu 13 grudnia 2002 roku na posiedzeniu KWP Janina Słupek przedstawiła referat
na temat: „Zachowanie destrukcyjne uczniów - jak sobie z nim radzić”. Na podstawie przeanalizowanej literatury starała się wyjaśnić rozmaite przyczyny destrukcyjnych zachowań
uczniów oraz próbowała podać rozwiązanie tych trudnych problemów dotyczących większości nauczycieli. Wskazówkę do rozwiązania nurtującego ją problemu znalazła w książce
Gordona „W zgodzie z sobą i uczniem”, który przyjął, że jeśli zachowanie ucznia nie spełnia
oczekiwań nauczyciela, wywołuje w nim niechęć, zdenerwowanie, przygnębienie itp. to jest
to problem nauczyciela i to on jest odpowiedzialny za jego rozwiązanie. Jeżeli natomiast
uczeń zwierzy się nauczycielowi ze swoich kłopotów lub w inny sposób je zasygnalizuje jest
to problem ucznia i to on powinien go rozwiązać. Następnie przedstawiła ciekawy sposób
radzenia sobie z niepożądanymi zachowaniami ucznia wg. D. Fontana.
Z kolei wychowawcy klas poinformowali o zebraniu przez młodzież w swoich środowiskach informacji o osobach, które wymagają pomocy. W paru przypadkach pomoc taka
została udzielona np. poprzez zbiór ziemniaków czy przygotowanie opału na zimę.
Na zakończenie posiedzenia przewodnicząca Komisji Stypendialnej Anna Mazurczak
przedstawiła sprawozdanie z jej działalności. Rozdysponowano kwotę 14.900 zł na pomoc
stypendialną dla młodzieży wiejskiej za okres od września do grudnia 2002 roku. Pieniądze te zostały rozdzielone przez Komisję zgodnie z przyjętymi wymaganiami pomiędzy
najbardziej potrzebujących uczniów.
Natomiast na posiedzeniu KWK w dniu 14 kwietnia 2003 roku dokonano analizy ankiety „Rola telewizji w życiu ucznia” oraz zaproponowano wzorcowy program wycieczki
wieloprzedmiotowej z elementami turystyki pieszej. Teresa Młyniec przedstawiła analizę
ankiety „Rola telewizji w życiu ucznia”, którą przeprowadziła w klasach pierwszych w ramach ścieżki „Edukacja czytelnicza i multimedialna”, a następnie poprzez referat zapoznała członków ze skutkami wpływu niekontrolowanego używania telewizji na rozwój dziecka.
Do jego opracowania wykorzystała następującą literaturę: J. Gajda „Dziecko przed telewizorem”, S. Sikora „Telewizja - Wychowawca”, M. Braun- Gałkowska „Wpływ telewizyjnych
obrazów przemocy na psychikę dzieci”, „Problemy opiekuńczo-wychowawcze”.
Na koniec rozdała wychowawcom klas pierwszych: I LP, I TŻ, I LO, I TMR treść referatu
i analizę ankiety danej klasy. Poinformowała również o przeprowadzonych przez nią lekcjach „Telewizja - przyjaciel czy złodziej czasu?” w klasach I LO i I TMR.
Z kolei Janina Słupek przedstawiła opracowany przez siebie wzorcowy plan wycieczki
wieloprzedmiotowej z elementami turystyki pieszej. Zawierał on w 6 punktach hasłowych
szczegółowo podany program, cel, plan, harmonogram, regulamin, zasady BHP oraz obowiązki opiekunów wycieczki. Został on przygotowany w sposób przystępny i przejrzysty,
stanowił rodzaj gwarancji na uzyskanie celu.
W dniu 23 września 2003 roku odbyło się pierwsze posiedzenie KWK w roku szkolnym 2003/2004. Pedagog szkolny Małgorzata Bogusz przedstawiła analizę ankiety, która
została przeprowadzona w maju 2003 roku. Jej celem było zbadanie czy uczniowie naszej
szkoły wagarują.
Ankieta zawierała 15 pytań. Uczniowie mieli odpowiedzieć czy wagarują, a jeżeli tak,
to gdzie w tym czasie przebywają, co robią, kogo spotykają, jak tłumaczą swoją nieobecność w szkole rodzicom, czy są karani i jak. Ankietę wypełniło 65 uczniów - 40 dziewcząt i
25 chłopców (39 ucz. kl. I, 24 ucz. kl. III, 2 ucz. kl. IV). Okazało się, że spośród nich aż 60
zdarzyło się zamiast do szkoły iść na wagary.
Uczniowie, którzy decydują się na ucieczkę z lekcji najczęściej spacerują po mieście,
192
po okolicy, robią zakupy (40 uczniów), rzadziej spędzają czas w kawiarni, barze (11 osób),
u przyjaciół (12 osób), czy po prostu w domu (2 osoby). Najczęstszym powodem podjęcia
decyzji o wagarach jest lęk przed pytaniem w szkole i otrzymaniem oceny niedostatecznej
(31 osób), niechęć do siedzenia w szkole (27 osób), bojaźń przed nauczycielem (8 osób),
namowa kolegów na ucieczkę (9 osób). Ankietowani zapytani czy spotkali innych wagarujących odpowiedzieli że tak - jeden raz 11 osób, kilka razy 46 osób, że nie - wskazało tylko
3 osoby.
Z ankiety wynika, że młodzież ucieka z lekcji, by się odprężyć i zrelaksować (39
uczniów). Tylko nieliczni mają poczucie winy, że to co robią jest złe (9 osób), 18 uczniów
przyznało, że jednak miało lęk przed karą, która może ich spotkać za ucieczkę z lekcji.
Respondenci zapytani, jak tłumaczyli swoją nieobecność na lekcjach nauczycielom,
najczęściej odpowiadali (23 osoby), że prosili rodziców o napisanie fałszywego usprawiedliwienia, 24 osoby same napisały fałszywe usprawiedliwienie, 20 osób nie usprawiedliwiło
nieobecności.
Zdaniem uczniów reakcje nauczycieli na ich ucieczki z lekcji były różne - najczęściej
jednak po okazaniu zaświadczenia od rodziców mieli godziny usprawiedliwione (48 osób),
9 osób odpowiedziało, że wychowawcy nie usprawiedliwili nieobecności bez kontaktu z
rodzicami, 2 osoby, że wychowawcy dzwonili do rodziców, by poinformować ich o ucieczce ucznia z lekcji. Młodzież, zapytana jak tłumaczyła się rodzicom ze swej nieobecności
w szkole najczęściej odpowiadała (25 osób), że bała się pytania, sprawdzianu, 15 osób
tłumaczyło się wypadkami losowymi (zaspaniem), 9 osób złym stanem zdrowia, a 9 osób
oświadczyło, że nie tłumaczyło się.
Na tym posiedzeniu Komisji poinformowano, że w dniu 25 września 2003 roku w Częstochowie odbędzie się spotkanie wszystkich szkół noszących imię Jana Pawła II. Wezmą
w nim udział przedstawiciele wszystkich klas wybrani przez wychowawców. Przypomniano także o obowiązku opracowania przez wychowawców klas pierwszych programu wychowawczego na cały cykl nauki w szkole.
Kolejne posiedzenie KWK w dniu 30 października 2003 roku miało charakter typowo
szkoleniowy. Ponieważ działalność wychowawcza szkoły nie może być prowadzona bez
udziału rodziców, a rodzice, aby chcieli ze szkołą współpracować muszą się w niej zaklimatyzować, powinni poczuć się potrzebni i ważni. Dlatego pani Urszula Pochroń przygotowała i przeprowadziła szkolenie na temat: „Jak ciekawie przeprowadzić spotkanie z
rodzicami?” Prelegentka zwróciła uwagę na warunki i formy spotkań z rodzicami, omówiła
organizację pierwszego spotkania (integracyjnego) oraz przedstawiła propozycję książek
przydatnych wychowawcom. Uczestnicy szkolenia otrzymali również kserokopie ćwiczeń
i tematów do wykorzystania: „Wady i zalety”, „Uczucia”, „Co czujesz”, „Poznanie własnego
sposobu reagowania”, „Asertywność”, „Rozwiązywanie konfliktów”, „Granice” i „Sprawna
komunikacja”.
W dniu 30 października 2003 roku na posiedzeniu KWK pedagog szkolny Małgorzata
Bogusz przedstawiła wyniki ankiety „Czy czujesz się bezpiecznie w szkole i w najbliższym
środowisku?”. Ankieta ta została przeprowadzona we wszystkich klasach pierwszych i w
klasie II ZSZ. Wynika z niej, że większa część respondentów czuje się bezpiecznie w szkole
i chętnie do niej chodzi. Zdarza się jednak, że uczniowie nie czują się bezpiecznie w szkole,
są na terenie szkoły przezywani i nawzajem sobie dokuczają. Wychowawcy zobowiązani są
do zwrócenia szczególnej uwagi na te przypadki. Szczególną rolę w tym zadaniu wychowawczym powinni odgrywać nauczyciele pełniący dyżur na korytarzach szkolnych.
Nauczyciel bibliotekarz Danuta Wójcik na tym posiedzeniu przedstawiła nowości wydawnicze z zakresu wychowania i profilaktyki, do których należą:
-„Poradnik Nauczyciela” i „Poradnik Wychowawcy”,
-materiały z „Nesweeka” na godzinę wychowawczą,
-film „Dostałem krew - żyję”,
-wiadomości dla wychowawców na stronie bibliotecznej.
Na posiedzeniu KWK w dniu 21 kwietnia 2004 roku została omówiona ankieta przeprowadzona przez pedagoga szkolnego Małgorzatę Bogusz w klasach maturalnych na temat
dalszych planów edukacyjnych młodzieży. Ankietę wypełniło 126 uczniów, z tego 89 osób,
tj. 70,6% chce dalej kontynuować edukację. Najczęściej wymieniane kierunki studiów to:
historia, pedagogika, informatyka, kosmetologia, prawo, fizjoterapia, terapia zajęciowa,
193
ochroniarz. 37 osób, tj. 30% nie chce kontynuować nauki - woli podjąć pracę, wyjechać za
granicę, nie ma aspiracji edukacyjnych. Mimo że badana młodzież pochodzi w 97% ze wsi i
w znacznej większości jej rodzice posiadają gospodarstwo rolne, to nie wiąże ona przyszłości z tą dziedziną. Tylko 13 osób chce przejąć po rodzicach gospodarstwo.
Systematycznie bardzo dokładnie i wnikliwie na każdym posiedzeniu analizowano
frekwencję uczniów każdej klasy i szukano środków zaradczych, aby wypracować wspólnym wysiłkiem program naprawczy. Do jego opracowania starano się włączyć Samorząd
Szkolny, Samorządy Klasowe, Radę Rodziców, a przede wszystkim rodziców.
Pierwsze posiedzenie Komisji w roku szkolnym 2004/2005 odbyło się w dniu 6 października 2004 roku. Przewodnicząca Małgorzata Jop zaproponowała plan pracy KWK na
rok szkolny 2004/2005. W ramach planu pracy zgodę na przeprowadzenie lekcji koleżeńskich z godziny wychowawczej wyrazili: Marta Oprządek i Wojciech Bonarek, a na przygotowanie refertu Danuta Wójcik. Został przyjęty plan pracy na nowy rok szkolny. Między
innymi planowano opracowanie programu walki z wulgaryzmami na terenie szkoły, konsekwentną jego realizację i przeprowadzenie lekcji wychowawczych dotyczących uzależnień i innych negatywnych zachowań, a także poczucia bezpieczeństwa w szkole.
Ponadto zamierzano przeprowadzić w klasach programowo najstarszych lekcje poświęcone dokonywaniu przez uczniów przyszłych wyborów życiowych oraz zawiązać współpracę wychowawców klasowych z redakcją gazetki szkolnej i autorami szkolnych stron internetowych dotyczących przekazywania ciekawostek z życia klasy.
W dniu 10 stycznia 2005 roku odbyło się kolejne posiedzenie KWK, na którym dokonano analizy ankiet przeprowadzonych przez pedagoga szkolnego Małgorzatę Bogusz. Były to
zapytania na temat narkomanii, nikotynizmu i stosunku ucznia do szkoły i nauczyciela. Z
ankiet wynika, że uczniowie mieli styczność z narkotykami i wiedzą, gdzie można je kupić,
a ponadto palą papierosy.
Z przeprowadzonych badań na ten temat wyciągnąć można wnioski, które pozwolą te
zjawiska wyeliminować z życia szkolnego, względnie ograniczyć je w znaczącym stopniu.
Należą do nich:
-wykonanie gazetki ściennej na temat: „Uwaga narkomania”,
-nawiązanie współpracy z Powiatową Komendą Policji w Dębicy, z komendantem Matyskiem, który ma spotkać się z młodzieżą szkolną i porozmawiać na temat wcześniej wymienionych problemów,
-przeprowadzenie lekcji na temat niszczącego wpływu narkotyków na organizm człowieka,
-kontrola łazienek dla chłopców,
-organizowanie pomocy koleżeńskiej,
-pomaganie uczniom w rozwiązywaniu problemów życiowych.
Na tym posiedzeniu nauczyciel bibliotekarz Danuta Wójcik wygłosiła referat, w którym
przedstawiła zagrożenia i korzyści wynikające z korzystania z internetu. Referat udostępniony został dla wszystkich nauczycieli w bibliotece.
W roku szkolnym 2005/2006 Komisja Wychowawców Klasowych obradowała cztery
razy: 3 października 2005 roku, 20 grudnia 2005 roku, 27 marca 2006 roku i 20 czerwca
2006 roku. W ciągu tych czterech posiedzeń omówiono 2 przeprowadzone otwarte godziny wychowawcze celem doskonalenia metodycznego wychowawców klasowych. Pierwszą
godzinę wychowawczą przeprowadził Marek Drechsler w klasie II ZSZ na temat: „Stres w
naszym życiu - sposoby radzenia ze stresem”. Prowadzący uzasadnił przy omawianiu tej
lekcji wybór tematu, podyktowany sytuacjami stresującymi, przed którymi staje młodzież
(egzamin na prawo jazdy i egzamin kwalifikacji zawodowej). Zapoznał nauczycieli z celami
lekcji, a także podzielił się swoimi refleksjami na temat zrealizowanej lekcji. Należy dodać,
że nauczyciel ten przez długie lata uczył praktycznej nauki zawodu, a niedawno po zdobyciu nowych kwalifikacji zawodowych przeszedł do nauczania teoretycznego i powierzono
mu pełnienie funkcji wychowawcy klasowego.
Druga godzina wychowawcza - w ramach doskonalenia pracy wychowawców klasowych - została przeprowadzona w dniu 27 marca 2006 roku przez Tadeusza Stokłosę w
klasie III LO. Tematem lekcji było „Jak szukać pracy?”. Przebiegała ona według scenariusza, w którym ujęto następujące cele:
a)kształtowanie pozytywnej postawy wobec trudnej rzeczywistości na rynku pracy,
194
b)poznanie sposobów poszukiwania informacji pomocnych w znalezieniu pracy,
c) sprawne komunikowanie się poprzez odczytywanie informacji dotyczących pracy,
d)wykazanie własnej inicjatywy działania.
Uczniowie w czasie tej lekcji doszli do konkluzji, że ważne jest doskonalenie i kontynuowania nauki.
Należy jeszcze dodać bardzo ważny fakt, że ta godzina wychowawcza była skorelowana
z wycieczką do szkół wyższych najbliższego środowiska. Dzięki krótkiemu wykładowi prowadzącego oraz analizie danych zawartych na plakacie uczniowie poszerzyli swoją wiedzę
na temat sposobów poszukiwania pracy. Zróżnicowane metody i formy pracy mobilizowały
większość uczniów do wysiłku intelektualnego.Na podkreślenie zasługiwał bardzo dobry
kontakt nauczyciela z zespołem klasowym i życzliwość w kontaktach nauczyciel - uczeń.
Inne zalety lekcji to jasno sprecyzowane polecenia, dynamika oraz dobra organizacja i
rozplanowanie czasu lekcji, humor, a także to, że mimo obecności gości uczniowie czuli się
bezpiecznie i swobodnie. Należy również podkreślić, że zgromadzone pomoce i materiały
dla uczniów spełniły swoje funkcje. Cele lekcji zostały w pełni zrealizowane.
Na posiedzeniu KWK w dniu 27 marca 2006 roku dokonano analizy ankiety „Telewizjaproblem wychowawczy” przeprowadzonej przez nauczyciela bibliotekarza Danutę Wójcik,
która stwierdziła, że media elektroniczne (TV, radio, Internet) stały się ważnym elementem
współczesnego życia, jednak z jednej strony stwarzają ogromne możliwości, a z drugiej
niosą wszelkie zagrożenia, gdyż wpływają na osobowość uczniów w sposób niepożądany.
Młodzież, poświęcając czas mediom, nie wykonuje innych zajęć, jak na przykład czytanie, przebywanie na świeżym powietrzu. Nauczyciele bibliotekarze zaniepokojeni niskim
stanem czytelnictwa postanowili przeprowadzić ankietę pt. „Telewizja - problem wychowawczy”. Wzięły w niej udział klasy: I TMR, I TŻ i GD oraz I LP - razem 92 uczniów. Okazało się, że większość młodzieży ogląda program TV od 17-23, a nawet dłużej. Również czas
wolny w sobotę i niedzielę wypełnia telewizja. Młodzież ogląda seriale, programy rozrywkowe, a przede wszystkim programy mówiące o przemocy „997”. Uczniowie posiadający
komputery wykorzystują je wyłącznie do gier. Należy więc uświadomić młodzieży, że wykorzystuje telewizję jednostronnie, zachęcić ją do zmiany trybu życia i pokazać inne sposoby wykorzystania wolnego czasu. Uchwalono, że należy o tym problemie porozmawiać z
rodzicami na zebraniach klasowych.
Na ostatnim posiedzeniu KWK w dniu 20 czerwca 2006 roku przewodnicząca Małgorzata Jop dokonała podsumowania pracy rocznej i przystąpiono do opracowania nowego
WSO z zachowania. Wicedyrektor szkoły Anna Fundakowska przedstawiła nową propozycję podejścia do oceny zachowania uczniów. Rozdała ksero przykładowego regulaminu
WSO z zachowania uczniów wykorzystywanego w innych szkołach. Po krótkiej chwili, gdy
nauczyciele zapoznali się z tą propozycją zaczęła się dyskusja na powyższy temat. Wszyscy
rozważali czy ta propozycja mogłaby mieć zastosowanie w naszej szkole i czy się sprawdzi.
Głosy były podzielone. Anna Fundakowska - wicedyrektor szkoły - wypisała na tablicy
wszystkie punkty, które są brane pod uwagę przy wystawianiu ocen z zachowania i zaczęła się praca wszystkich nauczycieli w celu stworzenia dogodnego systemu oceniania
zachowania uczniów - nie był to do końca dobry pomysł. W związku z powyższym zaczęto
szukać nowego sposobu rozwiązania problemu, bardziej skutecznego i obiektywnego.
Następnie zabrała głos dyrektor szkoły Halina Nowak, która przedstawiła nową propozycję WSO z zachowania. Spotkała się ona z ogólną akceptacją większości wychowawców.
Zostały opracowane wstępne kryteria na ocenę poprawną, które wyglądały następująco:
-uczeń nie narusza statutowych obowiązków ucznia,
-ma niewiele nieusprawiedliwionych godzin (10 w semestrze i 5 spóźnień),
-w ciągu semestru otrzymał/a nie więcej niż jedną uwagę w dzienniku lekcyjnym.
W dalszym ciągu pracy tej Komisji zostały powołane trzyosobowe zespoły wychowawców do opracowania WSO w zakresie oceny zachowania się ucznia:
-ocena wzorowa i bardzo dobra: Małgorzata Augustyn, Katarzyna Grygiel i Dorota Machaj
-ocena dobra i poprawna: Wojciech Bonarek, Grzegorz Kolbusz i Anna Ropel
-ocena nieodpowiednia i naganna: Józef Nawracaj, Teresa Radelczuk i Margareta Stelmach.
W dalszym ciągu temat WSO będzie kontynuowany na posiedzeniu Rady Pedagogicz-
195
nej w dniu 3 lipca 2006 roku.
Plan pracy Komisji Wychowawców Klasowych na rok szkolny 2006/2007 opracowany
przez przewodniczącą Małgorzatę Jop został przyjęty na posiedzeniu tej Komisji w dniu 23
października 2006 roku. Określał on i wyznaczał kierunki pracy. Przewodnicząca KWK
omówiła wyniki diagnozy „na wejściu”, która została przeprowadzona wśród uczniów klas
pierwszych. Ankieta zbiorcza wskazywała, że w 20 oddziałach klasowych Zespołu Szkół
im. Jana Pawła II w Brzostku, tj. wśród 557 uczniów społeczności szkolnej znajduje się 5
sierot, co stanowi 0,9%; 43 półsieroty - 7,5%; w rodzinach zastępczych przebywa 5 naszych
uczniów, tj. 0,9%; aż 51 uczniów było przebadanych w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, czyli 8,8%; uczniów drugorocznych liczy szkoła 19, tj. 3,3%; 28 uczniów było notowanych przez policję, co stanowi 4,9%; a problemy wychowawcze przysparza 26 uczniów, tj.
4,5%.
Na tym posiedzeniu KWK Małgorzata Jop wyszła do młodych wychowawców z inicjatywą szkolenia na kierownika wycieczek, które w efekcie uprawniłoby ich do organizacji i
przeprowadzenia wycieczek klasowych oraz imprez szkolnych. Propozycja spotkała się z
uznaniem nauczycieli. Podjęte zostały pierwsze działania polegające na sporządzeniu listy
osób zainteresowanych szkoleniem.
Również w tym czasie zostało złożone sprawozdanie z konferencji ADHD, które przygotował Józef Nawracaj. Zespół ADHD - to nadpobudliwość i zaburzenia koncentracji uwagi.
Według statystyki na to schorzenie cierpi ok. 5% populacji (w szkole od 25 do 28 uczniów).
Interesujący jest fakt, iż na zespół ADHD cierpią 3 razy częściej chłopcy niż dziewczęta.
Choroba ta objawia się przede wszystkim zaburzeniami w koncentracji uwagi, brakiem
skutecznej percepcji wielu bodźców, brakiem koncentracji na zajęciach, kłopotami z wykonywaniem zadań, stronieniem od nich, tendencją do gubienia rzeczy i zapominania.
Zespół ADHD przejawia się nadpobudliwością np. uczeń nie może dłuższy czas wysiedzieć
w jednym miejscu, jest gadatliwy, impulsywny, ma kłopoty z oczekiwaniem na własną
kolejkę, przeszkadza innym. Uczeń taki ma trudności w nauce szkolnej, jego zachowanie,
które odbiega od normy, może powodować brak akceptacji w środowisku. Nauczyciel i
wychowawca powinien okazywać takiemu uczniowi dużo cierpliwości, wyrozumienia, akceptacji, systematycznie go uspokajać, doceniać nawet najmniejsze sukcesy i postępy, ale
również umiejętnie i konsekwentnie określać granice jego postępowania.
W dniu 11 czerwca 2007 roku na posiedzeniu KWK został zaprezentowany przez Ewę
Czyrnię referat na temat „Wychowawca XXI wieku - mistrz i przewodnik”. Nawiązywał on
do planowanej pielgrzymki nauczycieli na Jasną Górę organizowanej pod hasłem „Trudne
czasy wołają o świętych nauczycieli”. Pani Czyrnia przedstawiła sylwetki wybitnych polskich wychowawców na przestrzeni historii naszego narodu. W aspekcie ich działalności
Rocznica śmierci Jana Pawła II – Dyrekcja i wychowawcy klas oraz uczniowie przed
tablicą poświęconą Patronowi Szkoły pochyleni w zadumie i skupieniu modlitewnym
196
pedagogicznej padły propozycje odpowiednich postaw nauczycieli i wychowawców w dobie
teraźniejszości.
Przewodnicząca KWK dokonała dokładnej analizy ankiet wychowawców na temat frekwencji uczniów, wspomagania ich rozwoju osobowego i zaspokojenia potrzeb w zakresie
opieki nad nimi oraz zachowań agresywnych - propozycji działań mających na celu ograniczenie zachowań agresywnych i możliwości podjęcia tych działań (zmiany w statucie szkoły).
W ankiecie w zakresie frekwencji uczniów wzięło udział 19 wychowawców. Ta ankieta
zawierała 7 pytań:
-Jakie działanie podejmuje Pan /i/ w celu przeciwdziałania absencji uczniów?
-Czy prowadzi Pan /i/ analizę przyczyn nieobecności?
-Na jakiej podstawie usprawiedliwia Pan /i/ nieobecność uczniów w szkole?
-Czy i w jaki sposób kontaktuje się Pan /i/ z domem ucznia w przypadku jego nieobecności?
-W jaki sposób reaguje Pan /i/ na zjawisko wagarowania?
-Jakie działania podejmuje Pan /i/ w bieżącym roku szkolnym wobec uczniów o wysokiej
absencji?
-Jakie są rezultaty działań podejmowanych przez Pana /i/ w tym zakresie?
Następną ankietę „Wspomaganie rozwoju osobowego uczniów w zakresie pożądanych
społecznie postaw i zachowań” wypełniło 19 wychowawców. Zawierała ona 6 pytań:
-czy znane są Pani(u) oczekiwania rodziców dotyczące kształtowania u ich dzieci określonych postaw i zachowań?
-czy opracowany przez Panią(a) roczny plan wychowawczy uwzględnia te oczekiwania?
-jak często zdarzały się niewłaściwe zachowania uczniów wobec kolegów (koleżanek), nauczycieli, osób spoza szkolnej społeczności w bieżącym roku szkolnym?
-czy zapoznała Pani rodziców z kryterium oceniania zachowania?
-w jaki sposób promowała Pani właściwe zachowanie się uczniów w bieżącym roku szkolnym?
-czy współpracuje Pani z nauczycielami w zakresie pozytywnych postaw i zachowań
uczniów, jeżeli tak, to w jaki sposób?
W kolejnej ankiecie „Zaspokajanie potrzeb uczniów w zakresie opieki nad nimi” wzięło
udział 19 wychowawców. Zawierała ona 7 pytań:
- jaki jest stan Pani(Pana) wiedzy o sytuacji uczniów i w jaki sposób jest dokumentowany?
- jakie działania podejmuje Pani (Pan) w celu zapewnienia bezpieczeństwa uczniów w szkole
i poza nią?
-jakie działania podejmuje Pani (Pan) w przypadku ucznia krzywdzonego w bieżącym roku
szkolnym? (jeżeli nie było takiej sytuacji to proszę wpisać – nie dotyczy)
-w jakim stopniu realizuje Pani (Pan) zadania z programu wychowawczego szkoły i programu profilaktyki dotyczące opieki nad uczniem?
-jaką pomoc i opiekę uzyskują uczniowie Pani (Pana) klasy mający trudności w nauce?
-jaką pomoc w szkole otrzymują uczniowie znajdujący się w trudnej sytuacji?
-jak wychowawcy ocenią skuteczność swoich działań w zakresie opieki nad uczniami?
Wychowawcy mogli osobiście zapoznać się z wynikami ankiet celem porozmawiania o
swojej pracy z innymi i wyciągnięcia wniosków do dalszej pracy wychowawczej – były do
wglądu u przewodniczącej KWK Małgorzaty Jop.
Posiedzenie KWK w dniu 4 grudnia 2007 roku poświęcone było organizacji pracy
w roku szkolnym 2007/2008. Zatwierdzono na nim plan pracy Komisji na rok szkolny
2007/2008, omówiono frekwencję za wrzesień i październik bieżącego roku szkolnego w
kontekście zmian zawartych w Statucie Szkoły, przeanalizowano ankiety dotyczące poczucia bezpieczeństwa w szkole oraz sytuacji materialnej uczniów. Ponadto pracownik PCEN
G. Tereszkiewicz przeprowadził szkolenie na temat: „Ciekawe sposoby prowadzenia godzin
wychowawczych”.
Wychowawcami klas pierwszych zostali: Monika Sieradzka-Łukowicz – I LO, Grzegorz
Kolbusz – I TA, Marta Oprządek – I TŻ, Bogdan Stelmach – I TM, Paweł Machaj – I ZSZ
mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych, Joanna Betlej – I ZSZ kucharz małej gastronomii. Ponadto obowiązki wychowawcy klasy III TMb/R po Marianie Pasiszu (przeszedł
na emeryturę) przejęła Maria Stęga.
197
Rozdział VII
Rola Szkoły w przygotowaniu uczniów do zawodu
w latach 1998-2008
S
Wstęp
zkolnictwo zawodowe zawsze spełniało bardzo ważą rolę w edukacji społecznej. Tradycyjne młodzieżowe środowisko wiejskie z reguły w większym stopniu podejmowało
naukę w szkołach zawodowych niż w ogólnokształcących, stąd przez wiele lat szkoły zawodowe w środowisku wiejskim cieszyły się większym powodzeniem niż licea ogólnokształcące. Historia szkolnictwa ponadpodstawowego na terenie gminy Brzostek związana była
zawsze ze szkołą zawodową.
Przeobrażenia ustrojowe, jakie wystąpiły w naszym kraju po roku 1998, w znaczący
sposób wpłynęły na sytuację w szkolnictwie, szczególnie w szkolnictwie zawodowym. Upadek przedsiębiorstw i zakładów państwowych, brak firm prywatnych, inflacja, lawinowy
napływ towarów z zagranicy i wysoki poziom bezrobocia spowodowały bardzo duże zmiany w mentalności społeczeństwa. W związku z powyższym dał się zaobserwować brak
zainteresowania zawodami związanymi z rolnictwem. W znaczący sposób odbiło się to na
gruncie naszego Zespołu Szkół Rolniczych.
Reforma szkolnictwa w Polsce, wprowadzona w roku 1999 wniosła bardzo wiele zmian
w szkołach ponadgimnazjalnych. Utworzono wówczas następujące typy szkół:
- technikum 4-letnie,
- liceum ogólnokształcące 3-letnie,
- liceum profilowane 3-letnie,
- zasadniczą szkołę zawodową 3-letnią,
- zasadniczą szkołę zawodową 2-letnią.
Organem prowadzącym dla Zespołu Szkół Rolniczych w Brzostku do 1999 roku był
bezpośrednio Wydział Rolnictwa Urzędu Wojewódzkiego w Tarnowie, a pośrednio Minister
Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w Warszawie. Podległość taka w latach 90. spowodowała, że szkoła mogła korzystać z dużej ilości środków finansowych na doposażenie bazy
szkolenia praktycznego w pomoce dydaktyczne, maszyny, ciągniki i inny sprzęt.
Reforma edukacji ponadgimnazjalnej wprowadziła nową formułę egzaminu zawodowego. Dotychczas egzaminy takie prowadziła szkolna komisja złożona z nauczycieli uczących
przedmiotów zawodowych.
Od 2004 roku egzaminy potwierdzające kwalifikacje zawodowe we wszystkich typach
szkół organizowane były przez Okręgowe Komisje Egzaminacyjne. Poszczególne szkoły po
spełnieniu określonych warunków mogły uzyskać akredytację i stać się Ośrodkami Egzaminacyjnymi. Województwo podkarpackie podlegało Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w
Krakowie.
W związku z tym, że Zespół Szkół posiadał nowo oddane dość dobrze wyposażone
warsztaty szkolne spełniające warunki do przeprowadzania egzaminu z nauki zawodu
ZSZ w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych i z przygotowania zawodowego w TMR szkoła otrzymała od Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Krakowie
akredytację na ich przeprowadzanie.
Takie działania umożliwiały młodzieży zdawanie egzaminu we własnej szkole i zwiększały szanse uzyskania pozytywnych wyników.
W ciągu 50 lat historia szkolnictwa zawodowego na Ziemi Brzosteckiej związana była
z kształceniem rolniczym zarówno na poziomie zasadniczym, jak później także średnim.
Wracając do lat jeszcze wcześniejszych, tj. okresu wojny (1942-1944), jak także pierwszych
lat po wojnie (1946-1951), funkcjonowało tutaj szkolnictwo rolnicze. W latach 1942-1944
istniała szkoła zawodowa, w której nauka trwała 2 lata i nosiła nazwę: Publiczna Obwodowa Szkoła Zawodowa dla młodzieży rolniczej. Z chwilą wprowadzenia wysiedlenia ludności Brzostka i okolic przez Niemców przed zbliżającym się frontem działań wojennych
przestała ona funkcjonować. Ta szkoła nie posiadała gospodarstwa przyszkolnego i praktykę rolniczą organizowano w ośrodku folwarczym p. Honoraty Pawłowskiej w Kleciach
198
Zajęcia praktyczne z ogrodnictwa uczennic Zasadniczej Szkoły Rolniczo-Gospodarczej na działce przyinternatowej
oraz w gospodarstwie rolnym - bardzo postępowym i wzorowym jak na ówczesne czasy – p.
Leonarda Samborskiego w Kleciach.
Po wyzwoleniu na bazie ośrodka pofolwarcznego w Kleciach powstała tzw. niższa szkoła średnia, która ciągle przechodziła reorganizację: od Koedukacyjnego Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego, przez 3-letnie Liceum Rolnicze I stopnia aż po Szkołę Praktyków
Specjalistów.
Szkoły rolnicze funkcjonujące w latach 1946-1951 posiadały gospodarstwo szkolne,
które łącznie dysponowało 30 ha ziemi i przez cały okres egzystencji zmagały się z jego
zagospodarowaniem i utrzymaniem na określonym poziomie. W tym czasie warunki pracy
były bardzo trudne i praktycznie zaczynano od „niczego”. Dyrektor tej szkoły, jak także
pracujący w niej nauczyciele musieli podejmować zdeterminowane działania, aby zapewnić jej funkcjonowanie.
Po likwidacji tej szkoły w 1951 roku powstała na jej bazie Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna „Przebój”.
Dopiero w roku 1958 została w Brzostku reaktywowana szkoła rolnicza, praktycznie
po 7 latach jej nieistnienia. W listopadzie 1958 roku powołano do życia Dwuzimową Szkołę
Rolniczo-Gospodarczą i Rolniczą. Powstała wówczas szkoła, która na przestrzeni 50 lat
ulegała licznym przeobrażeniom i dotrwała do dnia dzisiejszego. Przez całą historię jej
istnienia borykała się ona z problemami praktycznej nauki zawodu. Przez wiele lat były
to szkoły, które kształciły pod potrzeby gospodarstwa domowego, np. Dwuzimowa Szkoła
Rolniczo-Gospodarcza, Zasadnicza Szkoła Rolniczo-Gospodarcza, czy Liceum Zawodowe
w zawodzie rolnik ze specjalnością wiejskie gospodarstwo domowe.
Mimo braku gospodarstwa przyszkolnego, zasięg oddziaływania Dwuzimowej Szkoły
Rolniczej na środowisko był bardzo szeroki i bezpośredni. Nauczyciele w semestrze letnim
uczestniczyli w pracach polowych z uczniami na gospodarstwach rolników. Przy szkole
w inspektach prowadzono uprawę roślin kapustnych. Rozsadę tę rozprowadzono później
wśród uczniów, którzy we własnym lub sąsiada gospodarstwie ją sadzili. Wokół budynku
szkolnego, który później przez wiele lat pełnił rolę internatu było 0,20 ha działki stanowiącej zaplecze warzywnicze dla internatu.
W latach 1973-1980 szkolenie praktyczne organizowano w gospodarstwach uspołecznionych i spółdzielczych: w PGR-ze Gorajowice, PGR-ze Wiśniowa, Kombinacie Gospo-
199
darstw Ogrodniczych w Szczecinie, PGR-ze Dobra Szczecińska, Wojewódzkim Ośrodku
Rolniczym w Starym Polu, RSP-ze „Przebój” w Kleciach, RSP-ze w Strzegocice, Zakładzie
Produkcji Rolniczej „Iglopool” w Straszęcinie i Zakładzie Warzywniczym w Przyborowie.
Organizowane były praktyki w byłej NRD, w Czechosłowacji i na Węgrzech, a w ostatnich
latach w Austrii, Niemczech, Szwajcarii i Anglii.
Spośród wymienionych przedsiębiorstw i instytucji, w których szkoła organizowała
praktyki zawodowe na szczególną uwagę zasługuje gospodarstwo rolne będące w gestii
Wojewódzkiego Ośrodka Doradztwa Rolnego w Starym Polu koło Malborka w woj. elbląskim. Z tym przedsiębiorstwem rolnym współpraca układała się bardzo dobrze. Praktyki
zawodowe były w nim organizowane prawie przez 10 lat i realizowane przez znaczną część
roku: począwszy od wiosny, a skończywszy na późnej jesieni. W ciągu roku szkolnego organizowano kilka turnusów. Warunki socjalne były na zadowalającym poziomie. Istniała
możliwość realizacji programu praktyki zarówno z produkcji roślinnej jak i zwierzęcej.
Należy jeszcze dodać, iż ten zakład był atrakcyjny na odbywanie praktyk również z
innego powodu, a mianowicie ze względu na bliskość Morza Bałtyckiego. Łatwo było więc
organizować wycieczki do Trójmiasta, na Westerplatte i nad morze.
Zmiany zachodzące w latach 1989-1990 związane z transformacją ustrojową spowodowały upadek tych przedsiębiorstw, a zatem utratę tradycyjnej bazy szkoleniowej. Najbardziej ujemnie odbił się upadek gospodarstwa WOPR-u w Starym Polu, który był bardzo
prężnym ośrodkiem szkoleniowym z możliwością odbywania w nim praktyk zawodowych.
Szkoła w tej sytuacji stanęła przed dylematem szukania nowych rozwiązań. W związku z tym nawiązano kontakt z oddziałem terenowym Ośrodka Doradztwa Rolniczego w
Brzostku i placówką rejonową w Dębicy, celem uzyskania informacji, które indywidualne
gospodarstwa rolne kwalifikowałyby się do realizacji zajęć praktycznych grupowych z produkcji roślinnej i zwierzęcej. Po wstępnym rozpoznaniu szkoła zaczęła z tymi rolnikami
prowadzić rozmowy z propozycją zawarcia umowy na odbywanie praktycznej nauki zawodu, zarówno realizację zajęć praktycznych grupowych, jak także praktyk zawodowych.
Rozmowy z ramienia szkoły prowadził pełniący wówczas funkcje kierownika szkolenia
praktycznego Marian Szarek.
Należy dodać, że rolnictwo w ówczesnym woj. tarnowskim było bardzo rozdrobnione.
Przeciętna wielkość gospodarstwa rolnego wynosiła zaledwie kilka ha. Wyposażenie gospodarstwa rolnego w sprzęt techniczny było słabe i nie zapewniało odpowiedniego poziomu mechanizacji, aby sprostać wymaganym wówczas standardom. Z takimi problemami
szkoła rolnicza w Brzostku wchodziła w ostatnią dekadę XX wieku. Gospodarstwa rolne
wielkotowarowe najczęściej państwowe i spółdzielcze znalazły się w nowych warunkach
ekonomicznych: zbankrutowały i przestawały isnieć.
W roku 1991/1992 zostały zawarte umowy z następującymi rolnikami:
1.Bolesławem Baranem ze Skurowej
2.Władysławem Czaplą z Kleci
3.Bolesławem Juszkiewiczem z Brzostku
4.Bronisławem Piątkiem ze Skurowej
5.Teodorem Pieniądzem z Kleci
6.Zbigniewem Rasiem z Brzostku
Do każdego gospodarstwa została przypisana jedna z klas, która raz w tygodniu systematycznie przychodziła na zajęcia praktyczne z produkcji roślinnej i zwierzęcej.
Takie rozwiązania organizacyjne były stosowane przez kilka lat, praktycznie do czasu
pozyskania własnej bazy szkoleniowej, tj. do czasu wydzierżawienia ziemi ornej od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej „Przebój” w Kleciach. Należy dodać, że zarówno ta ziemia,
jak także obiekty gospodarcze tej spółdzielni stanowiły gospodarstwo przyszkolne Państwowego Koedukacyjnego Gimnazjum Gospodarstwa Wiejskiego, jak także Szkoły Praktyków Specjalistów, które funkcjonowały w Kleciach latach 1946-1951.
Niezależnie od trudności, jakie szkoła po roku 1990 spotykała w realizacji szkolenia
praktycznego podejmowane były działania na rzecz stworzenia własnej bazy szkoleniowej,
przynajmniej z działu produkcji roślinnej, stosując zasadę „małych kroków”. W tym celu
podjęto działania, aby w maksymalnym stopniu wykorzystać do celów dydaktycznych i
rolniczych wszystkie możliwe działki.
Zagospodarowano więc ziemię leżącą odłogiem między boiskiem szkolnym, a
200
Komisja do przeprowadzenia Wojewódzkiego Konkursu Orki w składzie: Norbert
Marks – prof. dr Akademii Rolniczej w Krakowie, Stanisław Myszka – metodyk
mechanizacji rolnictwa oraz wizytarzorzy Oddziału Oświaty Rolniczej w Tarnowie:
Maria Biel, Maria Borkowska i kierownik praktycznej nauki zawodu Marian Szarek
oczyszczalnią ścieków z przeznaczeniem na ogródek agrobiologiczny i meteorologiczny. Zagospodarowanie tego ogródka agrobiologicznego i meteorologicznego szczegółowo zostało
przedstawione w monografii szkoły z okazji 40-lecia jej istnienia13.
Z dniem 1 września 1992 roku nastąpiły przemiany kadrowe, został powołany m.in.
nowy kierownik szkolenia praktycznego. Nauczyciel Krystyna Rak zajęła miejsce Mariana
Szarka, który został powołany na wicedyrektora szkoły.
Należy dodać, że w 1996 roku Rada Gminy w Brzostku z inicjatywy ówczesnego Wójta
Jana Chmury zakupiła od Rolniczej Spółki Produkcyjnej „Przebój” w Kleciach działkę o
pow. 2,32 ha i przekazała na wieczyste użytkowanie Szkole Rolniczej w Brzostku. Szczegółowo prowadzone działania organizacyjne zostały przedstawione w poprzednio opracowanej monografii, o której wcześniej była mowa.
W dalszym tekście będzie się używać potocznie umownych skrótów:
-Technikum w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa - TMR
-Technikum w zawodzie technik żywienia i gospodarstwa domowego - TŻiGD
-Technikum rolnicze 5-letnie w zawodzie technik rolnik - TR-5
-Technikum rolnicze 3-letnie w zawodzie technik rolnik - TR-3
-Zasadnicza Szkoła Zawodowa w zawodzie mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych - ZM
-Zasadnicza Szkoła Zawodowa wq zawodzie kucharz małej gastronomii - ZK
-Liceum Zawodowe - LZ
-Liceum Agrobiznesu - LA
1. Wkład Rady Pedagogicznej w przygotowanie ucznia do zawodu rolnika
Rok szkolny 1998/1999
W roku szkolnym 1998/1999 zajęcia praktyczne z działu produkcja roślinna realizowane były na pięciu szkolnych działkach rolniczych: w ogródku rekreacyjno-kwiatowym pod
opieką nauczycielki Barbary Synowieckiej, ogródku agrobiologicznym pod opieką nauczy13
- Rozwój szkoły rolniczej w Brzostku w latach 1958-1998 str.76.
201
ciela Jana Skórskiego, na działce z kolekcją ziół – pod opieką nauczycielki Zofii Pieczonki,
na działkach przyinternatowych (0,20ha) pod opieką nauczycieli: K. Wójcik i S. Falarza
oraz na działce produkcyjnej (przekazanej w wieczyste użytkowanie) pod opieką nauczycieli: G. Grzesiakowskiego i P. Machaja. Natomiast zajęcia praktyczne z działu produkcja
zwierzęca realizowane były w gospodarstwach rolnych indywidualnych ukierunkowanych
na produkcję zwierzęcą. W tym roku szkolnym zaplanowano udział uczniów w następujących olimpiadach i konkursach: Olimpiadzie Wiedzy i Umiejętności Rolniczych dla klas
średnich, Olimpiadzie Producentów Rolnych, w Konkursie Orki i Turnieju Motoryzacyjnym.
Na początku roku rozpropagowano te olimpiady i konkursy, zapoznano uczniów z zasadami
prowadzenia, wymaganiami, z zakresem wiedzy i umiejętności zawodowych oraz przydzielono opiekunów. Wymagało to intensywnej pracy ze strony uczniów, jak także zaangażowania ze strony nauczycieli przedmiotów zawodowych i praktycznej nauki zawodu. Do przygotowania uczniów do konkursu orki zostali zobowiązani nauczyciele prowadzący naukę
maszynami rolniczymi: Jan Zastawny i Paweł Machaj.
Za olimpiadę Wiedzy i Umiejętności Rolniczych odpowiadali nauczyciele: Barbara Synowiecka, Dorota Lignar i Jerzy Słupek. Zostali oni zobligowani do kierowania przygotowaniami i egzaminowaniem efektów pracy. Praca mała być systematycznie i skutecznie
kontrolowana. Zainteresowani nauczyciele współpracowali w tym temacie z wychowawcami
klas. Do eliminacji szkolnych przystąpili wszyscy uczniowie celem wyłonienia reprezentacji
na eliminacje okręgowe.
Do eliminacji rejonowych w Dębicy w Turnieju Motoryzacyjnym uczniów przygotowywali instruktorzy nauki jazdy: Stanisław Falarz, Jerzy Słupek i Andrzej Słowik. Dotyczyło to
uczniów realizujących naukę jazdy, którzy przygotowywali się i brali udział w tym turnieju.
Turniej Motoryzacyjny odbył się w Dębicy i został zorganizowany przez Rejonową Komendę
Policji, przy udziale innych instytucji.
Podstawowe prace na działkach dydaktycznych realizowane były przez uczniów zarówno w ramach zajęć praktycznych, jak i praktyk zawodowych pod kierunkiem nauczycieli
praktycznej nauki zawodu. Tutaj uczniowie nabywali podstawowe umiejętności zawodowe
wynikające z programu praktycznej nauki zawodu i zarazem wdrażali praktyczne wiadomości i umiejętności zdobyte na teoretycznych przedmiotach zawodowych.
Ogródek agrobiologiczny miał do spełnienia bardzo ważną funkcję dydaktyczną i został
założony w celu stworzenia „zielonej pracowni” dla nauczania produkcji roślinnej i przedmiotów pokrewnych. Na nim corocznie było uprawianych kilka kolekcji różnych grup roślin
rolniczych: rośliny zbożowe, rośliny bulwiaste, korzeniowe przemysłowe, korzeniowe pastewne, oleiste, włókniste, wieloletnie rośliny motylkowe pastewne, strączkowe oraz trawy
pastewne niemotylkowe. Łącznie założono 75 działek demonstracyjnych, których wielkość
została znormalizowana i oznakowana.
Celem wprowadzenia najnowszych odmian zbóż zarówno ozimych, jak i jarych nawiązano współpracę z Instytutem Hodowli i Aklimatyzacji w Radzikowie. W ten sposób pozyskano materiał siewny najnowszych odmian roślin zbożowych. Uczniowie mogli kształtować
umiejętność obserwacji, umiejętności zawodowe, organizację pracy, umiejętności pracy w
zespołach, współodpowiedzialność oraz dyscyplinę pracy. Ponadto mogli doskonalić umiejętność ekonomicznego myślenia. Nauczyciel uczący produkcji roślinnej mógł ten ogródek
agrobiologiczny, a zwłaszcza wybrane kolekcje uprawianych roślin wykorzystywać jako „zieloną pracownię”. Jedną z ciekawszych kolekcji były poletka z ziołami, które jeszcze późną
jesienią ładnie się prezentowały. Te rośliny były uprawiane na potrzeby zajęć praktycznych
z higieny i ochrony zdrowia oraz urządzania domu przez uczennice Liceum Zawodowego w
zawodzie rolnik ze specjalizacją wiejskie gospodarstwo domowe pod kierunkiem nauczycielki Zofii Pieczonki. Dużym wkładem pracy poprzez wprowadzenie kolekcji roślin zbożowych
w ogródku agrobiologicznym wykazał się nauczyciel produkcji roślinnej Jan Skórski.
Jedną z form egzaminu z przygotowania zawodowego było pisanie prac dyplomowych.
Nauczyciele z przedmiotów zawodowych starali się tak pokierować uczniami w tym zagadnieniu, aby najlepsi z nich podejmowali tę formę egzaminu i wykonywali prace dydaktyczne
użyteczne w nauczaniu tych przedmiotów. W roku szkolnym 1998/1999 uczniowie wykonali następujące prace, najczęściej zespołowe:
- z ekonomiki i organizacji gospodarstw rolnych: „Opis działalności produkcyjnej i towarowej buraka pastewnego. Analiza kosztów produkcji” i „Opis technologii uprawy buraka
202
cukrowego na szkolnej działce produkcyjnej”.
- z produkcji zwierzęcej: „Analiza działalności ODR-u na terenie gminy Brzostek i Pilzno
w zakresie produkcji zwierzęcej w ostatnim roku” oraz „Organizacja i znaczenie ekonomiczne i gospodarcze sztucznego unasienniania na terenie gminy Brzostek w oparciu o
punkt inseminacyjny, „Wpływ sezonu wcieleń na wydajność mleka”. Praca była oparta o
gospodarstwo objęte kontrolą wydajności mlecznej.
- z mechanizacji rolnictwa: „Przygotowanie siewnika zbożowego z dostosowaniem do pracy
na działkach doświadczalnych” i „Remont i przygotowanie do pracy młocarni przystosowanej do zbiorów z działek doświadczalnych (małych areałach)”.
Nauka jazdy samochodem i ciągnikiem prowadzona była przez nauczycieli, którzy mieli
odpowiednie uprawnienia. W roku 1998/1999 prowadzili ją: Andrzej Słowik, Jerzy Słupek
i Stanisław Falarz.
Bardzo ważną funkcję spełniały wycieczki dydaktyczne w zakresie nauczania przedmiotów zawodowych i praktycznej nauki zawodu. Dotyczyło to zwłaszcza sytuacji, gdy miejscowe warunki nie pozwalały na zrealizowanie jakiegoś tematu i jedyną formą ich realizowania była wycieczka dydaktyczna. Należy dodać, że każda taka wycieczka miała również
wiele walorów poznawczych i kształcących.
W roku 1989/1999 zaplanowano i zrealizowano 7 wycieczek dydaktycznych (Klikowa,
Krynica, Kamianna, Tarnów, Zgłobice, Albigowa, Rzeszów, Brzeźna)
Przed wejściem do szkoły znajdował się ogródek rekreacyjno-kwiatowy, o dość dużej
powierzchni, wymagający pomysłu i ogromnego nakładu pracy. Historia urządzenia tego
ogródka i jego zagospodarowania była dość długa. Wielu nauczycieli podejmowało trud jego
urządzenia. Z roku na rok zmieniał się jego wygląd, sadzono nowe kwiaty i iglaki. Między
innymi kilka lat temu była tu wykonana jedna z prac dyplomowych. Odpowiedzialną za
jego utrzymanie i sukcesywny rozwój przez wiele lat była nauczycielka produkcji roślinnej,
a obecnie biologii Barbara Synowiecka.
W dniu 29 października 1998 roku zostało zorganizowane seminarium dla nauczycieli
sprawujących nadzór nad praktyczną nauką zawodu w celu doskonalenia form, metod i
racjonalnego przebiegu zajęć. Organizatorem tej narady szkoleniowej był Centralny Ośrodek Doskonalenia Kadr i Upowszechniania Postępu w Rolnictwie oraz Wydział Rolnictwa i
Obszarów Wiejskich Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie. To seminarium zostało zorganizowane dla ówczesnych województw: krakowskiego, tarnowskiego i nowosądeckiego, a odbyło
się w Zespole Szkół Rolniczych w Czernichowie.
Zespół Szkół im. Jana Pawła II reprezentował kierownik szkolenia praktycznego Marian
Szarek. Na najbliższym posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych, tj. 9 grudnia 1998
roku przedstawił on bardzo dokładne sprawozdanie z przebiegu tego seminarium. Zostały
wprowadzone nowe elementy w prowadzeniu zajęć praktycznych w gospodarstwie szkolnym, a zwłaszcza prawidłowy i efektywny tok zajęć.
Praktyki zawodowe jesienne w zdecydowanej większości uczniowie realizowali w gospodarstwach rolnych, z reguły u rodziców. Właściciele gospodarstw przed rozpoczęciem
praktyki byli przeszkalani pod względem BHP. Zostały zawarte z nimi umowy na odbywanie praktyk realizowanych w okresie od 5 października do 27 listopada 1998 roku, które
trwały 2, 3, 4 i 6 tygodni w zależności od typu szkoły i klasy. Przed rozpoczęciem praktyk
zostały zorganizowane w poszczególnych klasach odprawy, na których uczniowie zostali
przeszkoleni i zapoznani z programem praktyk i sposobem jego realizacji. Większość tematów praktyk szkolnych prawie w każdym gospodarstwie była możliwa do zrealizowania. Ze
strony szkoły prowadzona była kontrola pod względem merytorycznej ich realizacji.
Kontrolę praktyk prowadził kierownik szkolenia praktycznego Marian Szarek. Łącznie
odwiedził on 29 uczniów. Kontrola sprowadzała się do sprawdzenia, co uczniowie robią
w danym gospodarstwie, przeprowadzenia rozmowy z gospodarzem i uczniem pod kątem
stopnia realizacji programu praktycznej nauki zawodu. Z każdej kontroli praktyki sporządzano protokół, który następnie przekazywano do dokumentacji szkolnej.
Po zakończeniu praktyki przez uczniów dokonywano jej zaliczenia. W każdej klasie
zaliczanie praktyki przeprowadzane było przez 3-osobowe komisje. W skład zespołu zaliczającego wchodził nauczyciel praktycznej nauki zawodu, nauczyciel zawodu pokrewnego i wychowawca klasy. Zaliczenia dokonywano na podstawie zapisów realizacji programów praktyki zawodowej, zaświadczenia o odbyciu praktyki i rozmowy przeprowadzonej z
203
uczniem na temat realizacji programu i uzyskanych efektów w czasie jej trwania.
Szkoła podejmowała współpracę nie tylko z Terenowym Oddziałem Doradztwa Rolniczego w Brzostku, ale także z Wojewódzkim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w Boguchwale
Marią Fajger i doradcą do spraw produkcji ogrodniczej na pow. dębicki i ropczycko-sędziszowski Zofią Skórską, które brały udział w posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych.
Maria Fajger przedstawiła działalność ośrodka na polu szkoleniowym, wystawienniczo-informacyjnym oraz podkreśliła ścisłą współpracę Ośrodka ze środowiskiem wiejskim.
W najbliższym okresie Ośrodek planował nawiązanie współpracy z Ekolandem w zakresie propagowania idei rolnictwa ekologicznego, agroturystyki, agrobiznesu oraz szeroko
pojętego ekorozwoju regionu podkarpackiego. Wydawany był „Biuletyn Informacyjno-Handlowy” i organizowane były szkolenia dla rolników. W ramach działalności promocyjno-wystawienniczej w dniu 26 i 27 czerwca 1999 roku zorganizowane miały być dni otwarte, na
które mieli być zaproszeni rolnicy i młodzież szkolna, w tym ze szkół rolniczych. Specjaliści
ośrodka współpracowali z rolnikami, którzy tworzyli grupy producentów. Ponadto Ośrodek
współpracował z Izbą Rolniczą w Rzeszowie.
Następnie doradca do spraw produkcji ogrodniczej na powiat dębicki i ropczycko-sędziszowski Zofia Skórska mówiła o możliwości rozwoju bazy owocowo-warzywniczej na terenie
tych dwóch powiatów, np. produkcji truskawki, porzeczki, kapusty i brukselki pod potrzeby
firmy „Kazex” w Dębicy. Firma ta była zainteresowana zawarciem umów kontraktacyjnych
na dostawę owoców i warzyw. Istniały zatem możliwości rozszerzenia produkcji tych owoców i warzyw w tej części województwa podkarpackiego, w tym na Ziemi Brzosteckiej.
Do XXIII edycji Olimpiady Wiedzy i Umiejętności Rolniczych w tym roku szkolnym zgłosiło się:
- do bloku produkcji roślinnej – 20 uczniów
- do bloku produkcji zwierzęcej – 20 uczniów
- do bloku mechanizacji rolnictwa – 25 uczniów
W wyniku przeprowadzanych eliminacji szkolnych wyłoniono następujących finalistów:
- I miejsce – produkcja roślinna: Jan Onak z klasy IV TR 5 - 95 punktów,
- II miejsce – produkcja zwierzęca: Krzysztof Kulak z klasy IV TR 5 - 85 punktów,
- III miejsce – produkcja zwierzęca: W. Czapla z klasy III TR -3 - 84 punkty,
- IV miejsce –żywienie człowieka i gospodarstwo domowe: Wioletta Gołąb z klasy IV LZ
- 98 punktów.
W Olimpiadzie Młodych Producentów Rolnych uczestniczyło 23 uczniów. Ta olimpiada
organizowana była przez Zarząd Krajowy Związku Młodzieży Wiejskiej.
Rok szkolny 1999/2000
W poprzednim roku szkolnym podjęto działania na rzecz pozyskania nowych przedmiotów gospodarczych, w których można by było realizować praktyki zawodowe.
Należały do nich „MED-CHEM” i „AKPIL” w Pilźnie, Spółdzielnia Kółek Rolniczych w
Brzostku oraz Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna „Przebój” w Kleciach.
Z tą ostatnią wiązano wówczas duże nadzieje. Wierzono, że gospodarka rolna w roku
2000 zostanie reaktywowana i będzie można odbywać praktyki na szerszą skalę. Takie
ustalenia zostały wypracowane z prezesem tej Spółdzielni Stanisławem Woźniakiem.
W związku z tym zachodziła potrzeba opracowania programu praktyk, które z jednej
strony brały pod uwagę możliwości techniczne tych zakładów, a z drugiej uwzględniały
realizację programu.
Ponadto, ze względu na upadek tradycyjnych gospodarstw, w których realizowano
praktykę w klasie V TR-5 i tygodniową praktykę z oderwaniem od zajęć lekcyjnych w
klasie III TR-3 zachodziła częściowa zmiana programu tych praktyk. Podjęto intensywne
starania o organizacje praktyk w ODR-ze – w Stałym Punkcie Doradztwa Rolniczego w
Brzostku.
W roku szkolnym 1999/2000 praktyki jesienne realizowane były w okresie 13 września – 22 października 1999 roku przez 11 klas. Były to praktyki 2-, 3-, 4- i 6-tygodniowe. Łącznie w nich uczestniczyło 303 uczniów, w tym 42 osób z fili w Dębicy. Praktyki
204
te realizowane były w zakładach i gospodarstwach rolnych oraz na szkolnych działkach
dydaktycznych. Z zakładów należy wymienić: Zakład Metalowo-Chemiczny „Met-Chem”
w Pilźnie, Zakład Produkcyjno-Usługowo-Handlowy „AKPIL” w Pilźnie, Zakład Pomocy
Społecznej w Parkoszu, Spółdzielnię Kółek Rolniczych w Brzostku i Rolniczą Spółdzielnię
Produkcyjną w Kleciach.
Po raz pierwszy od wielu lat zorganizowano praktyki w SKR-ze i RSP, pomimo że przedsiębiorstwa znajdowały się w głębokim kryzysie gospodarczym i finansowym. Zamierzano
w przyszłości kontynuować współpracę z tymi zakładami. Dużą nadzieję wiązano z Rolniczą Spółdzielnią Produkcyjną w Kleciach oraz z reaktywacją na większą skalę produkcji
rolniczej. Wstępne rozmowy zostały przeprowadzone przez kierownika szkolenia praktycznego Mariana Szarka.
Na działkach dydaktycznych każda z klas realizowała praktykę przez 2 dni. Największym problemem było zorganizowanie opieki dydaktycznej nad uczniami realizującymi
praktykę zawodową w szkole. Uczniowie filii w Dębicy, tj. KL III TR-5 i kl. III ZSR odbywali
praktykę w Zakładach Warzywnych w Przyborowie i w gospodarstwie Kochanowskich w
Chotowej. Niestety w szkole bazowej większość uczniów realizowała praktykę w gospodarstwach rolnych rodziców, a niewielu tylko w innych gospodarstwach.
Również napotykało się znaczne trudności w pozyskiwaniu do realizacji praktyki
zawodowej większych gospodarstw, które prowadziły gospodarkę towarową. Odbywanie
praktyki było poprzedzone szkoleniem w zakresie BHP i pedagogiki dla właścicieli gospodarstw rolnych, w których miała być realizowana praktyka. Pierwsze szkolenie przeprowadziła Dorota Lignar, technik BHP, a drugie Stanisław Gil, pracownik Poradni Pedagogiczno-Wychowawczej w Dębicy.
Z tymi gospodarstwami zostały spisane umowy o praktyczną naukę zawodu. Otrzymały one programy praktyk. Również uczniowie zostali zapoznani z programem nauczania i
instrukcją jego realizacji. Należy nadmienić, że kl. III Liceum Agrobiznesu odbyła praktykę
nieco odmienną niż pozostałe, a mianowicie w zakładach przetwórstwa żywnościowego, tj.
w zakładach piekarniczych w Brzostku, Pilźnie, Jodłowej, Jaśle i Nowym Żmigrodzie. Ze
strony szkoły była prowadzona kontrola w 7 zakładach i 20 gospodarstwach rolnych. Po
zakończeniu praktyki zawodowej zostały przeprowadzone zaliczenia przez zespoły zaliczające składające się zwykle z trzech osób.
Na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych w dniu 6 marca 2000 roku omówiono m. in. możliwość poszerzenia działki dydaktycznej przez wydzierżawienie gruntów
ornych od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Kleciach. Nawiązano do rozmów prowadzonych w jesieni w sprawie rozszerzenia odbywania zajęć i praktyk zawodowych w RSP w
Kleciach. Prezes Spółdzielni zmienił pogląd w tej sprawie i zaproponował wydzierżawienie
gruntów ornych tej Spółdzielni szkole w celu realizacji praktycznej nauki zawodu. Wokół
tej sprawy rozgorzała dyskusja, brało w niej udział wiele osób i poglądy były bardzo zróżnicowane, a wiele osób optowało za przyjęciem tej propozycji. Inni mieli wątpliwości wobec
sytuacji, w jakiej znalazło się polskie rolnictwo. Należy dodać, że ta ziemia od paru lat nie
była uprawiana i przynajmniej przez 3 lata musiałyby być stosowane na niej zabiegi agrotechniczne, aby wróciła do swej kultury i struktury.
Na tym posiedzeniu powołano zespół nauczycieli w składzie: Jan Skórski, Józef Wadas, Grzegorz Grzesiakowski i Anna Fundakowska, który miał za zadanie przeprowadzenie kalkulacji opłacalności produkcji dla tego pola oraz prowadzenie prac zmierzających
do przyjęcia w dzierżawę ziemi od RSP Klecie i jej zagospodarowanie.
Na tym posiedzeniu kierownik szkolenia praktycznego Marian Szarek poinformował,
że w ramach promowania szkoły w środowisku ma być zorganizowany pokaz odmian
zbóż ozimych i jarych oraz odmian ziemniaków dla rolników gminy Brzostek. W związku
z tym nawiązano współpracę z ODR-em w Boguchwale i sprowadzono 25 odmian zbóż
oraz nowe odmiany ziemniaków, uzgodniono z miejscowym ODR-em pokaz dla rolników.
W tej sytuacji trzeba było zadbać o dobry stan poletek demonstracyjnych i estetyczny wygląd całego ogródka agrobiologicznego.
Praktyki śródroczne na wiosnę rozpoczęły się 10 kwietnia 2000 roku. Były to praktyki 2-, 4- i 8-tygodniowe. Uczniowie klasy III ZSZ mechanik-operator pojazdów i maszyn
rolniczych odbywali praktykę w następujących zakładach: w Zakładzie Ślusarskim: „AKPIL”, Zakładzie „Marbet”, oraz w Zakładzie Usługowo-Handlowym w Brzostku.
205
Na działkach dydaktycznych przyszkolnych zorganizowano w określonych dniach
praktyki zawodowe, zazwyczaj po dwa dni w tygodniu w każdej z klas, a w pozostałe
dni uczniowie pracowali w gospodarstwach rodziców. Ze strony szkoły była prowadzona
kontrola, która miała na celu sprawdzenie stopnia realizacji programu, warunków pracy i
przeprowadzenie rozmów zarówno z uczniem odbywającym praktykę, jak i z właścicielem
gospodarstwa rolnego czy zakładów, w których uczniowie odbywali praktyki.
Podczas kontroli zwracano uwagę na kształtowanie umiejętności zawodowych, rozeznanie w uprawianych gatunkach roślin i hodowanych zwierzętach gospodarskich. Uczeń
powinien znać technologię uprawianych roślin uwzględniającą nawożenie, ochronę, pielęgnację oraz przewidywalną wydajność.
Po zakończeniu praktyk odbyły się zaliczenia przez powołane zespoły nauczycieli.
Przy ocenie uwzględniano zapis tematów i ich treści w dzienniczkach, ocenę na zaświadczeniach o zaliczeniu praktyk oraz przeprowadzoną z uczniami rozmowę.
W roku szkolnym 1999/2000 egzamin z przygotowania zawodowego i nauki zawodu
miał miejsce 17, 18 i 19 kwietnia 2000 roku. W dniu 17 kwietnia odbyła się obrona prac
dyplomowych i egzamin praktyczny w klasie V TR5. Z kolei 18 kwietnia przeprowadzono
egzamin w klasie III TR-3 w gospodarstwie rolnym Grzegorza Grzesiakowskiego w Kamienicy Dolnej. Następnie 19 kwietnia odbył się egzamin dla klasy III TR-3 - filia w Dębicy
w Zakładzie Ogrodniczym w Przyborowie oraz w Liceum Zawodowym wiejskie gospodarstwo domowe w Brzostku - egzamin został przeprowadzony w szkole.
Łącznie do egzaminu przystąpiło 112 uczniów, w tym 31 z filii w Dębicy. Z tego 18
uczniów wybrało egzamin w formie prac dyplomowych. Wartość dydaktyczna i użytkowa
tych prac w nauczaniu przedmiotów zawodowych była wysoka. Na wyróżnienie zasługiwały dwie prace, tj. stół rowkowy do badania opryskiwaczy i model układu napędowego
pojazdu. Autorzy tych prac otrzymali oceny celujące.
Na podkreślenie zasługiwały także prace wykonane z zakresu produkcji zwierzęcej.
Łącznie pisało je 9 uczniów. Ponadto wykonano wiele cennych i wartościowych środków
dydaktycznych, które były wykorzystywane zarówno w nauczaniu tego przedmiotu jak i
na zajęciach praktycznych.
Poziom wykonanych zadań praktycznych i ich prezentacja była bardzo zróżnicowana.
Stąd też i duża rozbieżność ocen. W związku z wydzierżawieniem gruntów ornych od RSP
Klecie należało dokonać analizy chemicznej uprawianych roślin i zaproponować uczniom
podjęcie tej tematyki w ramach pracy dyplomowej.
Na wydzierżawionym polu od RSP Klecie prace były wykonywane sukcesywnie poprzez stosowanie różnych prac mechanicznych mających na celu poprawę struktury gleby. Niszczono także pojawiające się chwasty. Ponadto gromadzono obornik, który miał
być jesienią stosowany do zabiegów uprawnych. Prace te wykonywał na zajęciach praktycznych i nauce pracy maszynami Paweł Machaj. Należy dodać, że umowa dzierżawy
gruntów od RSP została zawarta na 3 lata, tj. na okres od 2000 do 2003 roku.
Ekspozycję poletek demonstracyjnych z różnymi odmianami zbóż i ziemniaków dla
rolników gminy Brzostek przeniesiono z dnia 20 czerwca 2000 roku na dzień świąteczny
Piotra i Pawła, tj. 29 czerwca 2000 roku.
Prace mechaniczne na działkach produkcyjno-towarowych w okresie wakacji wykonywał po telefonicznym uzgodnieniu Paweł Machaj w ramach nauki pracy maszynami.
Nauczyciele sprawujący opiekę dydaktyczno-wychowawczą nad uczniami odbywającymi praktykę zawodową ustalili kolejność i zakres wykonywanych prac po przeprowadzeniu rozpoznania stanu poszczególnych działek dydaktycznych. Ponadto dokonywali
pełnej ewidencji wpisów w dziennikach uczniów według programu praktyk i wystawiali
oceny.
W roku szkolnym 1999/2000 realizowane były 42 działy programowe zajęć praktycznych w różnych klasach i typach szkół. Łącznie 21 nauczycieli prowadziło zajęcia
praktyczne w mniejszym lub większym wymiarze tygodniowym, 4 osoby w fili w Dębicy.
Opracowując szczegółowy plan pracy, nauczyciele podawali temat zajęć dydaktycznych,
wymagane wiadomości i umiejętności, miejsce realizacji oraz dobór materiału i środków
dydaktycznych. Ostatnia rubryka to były uwagi o stopniu realizacji danego tematu zajęć
praktycznych.
Zajęcia praktyczne prowadzone były w oparciu o pomoce pracowni dydaktycznych.
206
Środki dydaktyczne z produkcji roślinnej zapewniały prawidłową realizację zajęć praktycznych w produkcji roślinnej. Największe trudności sprawiała realizacja programu z
zajęć praktycznych z produkcji zwierzęcej. W celu poprawy możliwości realizacji tego
działu programu wydzierżawiono grunt od RSP Klecie. Niemniej jednak w dalszym ciągu
należało podejmować działania na rzecz rozwiązania problemu realizacji zajęć praktycznych z produkcji zwierzęcej. Biorąc pod uwagę realia należy stwierdzić, że rozwiązanie
pozytywne było bardzo trudne.
Rok szkolny 2000/2001
Na pierwszym posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych odbytym w dniu 13
września 2000 roku kierownik szkolenia praktycznego przedstawił problem egzaminów
praktycznych omawiany na seminarium w Krakowie, które odbyło się w czerwcu 2000
roku i poświęcone było nowej formie egzaminu z przygotowania zawodowego i nauki zawodu, które będą organizowane w niedługim czasie.
W związku z tym powołano Centralną Komisję Egzaminacyjną z siedzibą w Warszawie i Okręgowe Komisje Egzaminacyjne z siedzibami w Poznaniu, Wrocławiu, Katowicach,
Łodzi, Warszawie, Łomży i Gdańsku. Okręgowe Komisje Egzaminacyjne powołały trzy Wydziały: Organizacyjno-Administracyjny, Badań, Analiz i Ewaluacji, Sprawdzianów i Egzaminów Szkolnych. Zakładano wówczas, że będą to egzaminy państwowe zewnętrzne i
odbywać się będą w Centrach Kształcenia Praktycznego. W związku z tym szkoła będzie
już musiała ukierunkowywać uczniów i przygotowywać ich do takiej formy egzaminu.
Ponieważ od wiosny 2000 roku szkoła znacznie poszerzyła działki dydaktyczne i grunty wydzierżawione od RSP Klecie, powstała nowa sytuacja wymagająca podjęcia w miarę
szybkich i rozważnych decyzji. Wiodącą rolę miała pełnić Komisja Przedmiotów Zawodowych. Działki dydaktyczne w szkole stanowiły zaplecza do nauczania praktycznego i teoretycznego. W roku 2000 poszerzono działkę rolniczą o 10 ha ziemi wydzierżawionej na 3
lata od RSP Klecie. Należało to pole, które do tej pory odłogowało tak zagospodarować, aby
przywrócić jego sprawność i żyzność. W tej chwili działka produkcyjno-towarowa wynosiła
12 ha i miała pełnić 2 funkcje: produkcji towarowej oraz doskonalenia w ramach zajęć
praktycznych i częściowo nauki maszynami umiejętności zawodowych uczniów.
Ogródek agrobiologiczny miał szczególne znaczenie w nauczaniu produkcji roślinnej
i przedmiotów pokrewnych. W ubiegłym roku skoncentrowano się na uprawie podstawowych roślin rolniczych: zbóż ozimych, i jarych, ziemniaków, kukurydzy oraz malin i truskawek. Łącznie utworzono ok. 50 poletek demonstracyjnych różnych odmian. Materiał
siewny pozyskiwano w ODR-ze w Boguchwale. Natomiast typowe warzywa były uprawiane
na działce przy internacie.
W dalszym ciągu należało zakładać kolekcje warzyw mało znanych, które z jednej strony wzbogacałyby proces dydaktyczny, a z drugiej miałyby charakter upowszechniający, a
więc pełniłyby funkcje wychowawcze. W większym stopniu należało je wykorzystywać w
procesie dydaktycznym, choć wymagało to prowadzenia określonych udokumentowanych
obserwacji i eksperymentów. Można to byłoby realizować w ramach np. kółka agrobiologicznego. Te szczegółowo prowadzone dokumenty mogłyby dostarczyć bardzo cennych
pomocy dydaktycznych. Przez umiejętne i przemyślane wykorzystanie tego ogródka agrobiologicznego w procesie dydaktycznym można było rozwijać u uczniów umiejętność obserwacji, ekonomicznego myślenia oraz umiejętności zawodowe i organizację pracy.
Praca na działce rekreacyjno-kwiatowej była prowadzona systematycznie i dokładnie.
Jej estetyka nie budziła zastrzeżeń. W okresie wakacji przez 4 tygodnie były organizowane
praktyki wakacyjne. Z powodu trudnych warunków atmosferycznych efektywność prac w
ogródku agrobiologicznym nie była zadowalająca.
W dniu 20 października 2000 roku odbyły się eliminacje szkolne XXV edycji Olimpiady
Wiedzy i Umiejętności Rolniczych. Łącznie do eliminacji przystąpiło 61 uczniów z klas IV
TR-5, V TR-5, III TR-3 i IV LZ. Wzięli oni udział w następujących blokach tematycznych:
1.ż ywienie człowieka i gospodarstwo domowe -23 uczniów,
2.produkcja roślinna – 19 uczniów,
3.produkcja zwierzęca – 14 uczniów,
207
4.mechanizacja rolnictwa – 5 uczniów.
Eliminacje pisemne odbyły się w trzech salach lekcyjnych. Do ich prowadzenia została
powołana Komisja w składzie: M. Szarek, K. Rak, Z. Pieczonka, M. Wypasek, J, Skórski, J.
Zastawny, J. Wadas. Po przeprowadzeniu eliminacji pisemnych przystąpiono do poprawy
prac i ustalono wyniki. Następnie została przeprowadzona część praktyczna z poszczególnych bloków tematycznych.
Do eliminacji okręgowych zakwalifikowali się następujący uczniowie:
1.z produkcji roślinnej – Robert Stanek, Wacław Frodyma,
2.z produkcji zwierzęcej - Andrzej Chajec, Iwona Czołka,
3.z mechanizacji rolnictwa – Marcin Urzędowski.
W dniach 10-17 października 2000 roku został przeprowadzony pisemny etap szkolnego
konkursu wiedzy z BHP. Ogłoszenie o tym konkursie zamieszczono w szkolnej gazetce
„Plotka” i w Internecie na stronie dotyczącej szkoły. Wykonano również gazetki ścienne
dotyczące tematyki BHP. W konkursie wzięło udział 159 uczniów z 7 klas. Do finału konkursu, który miał na celu wyłonienie ucznia do następnego etapu zostało zakwalifikowanych 13 uczniów. Finał został przeprowadzony w Państwowej Inspekcji Pracy w Rzeszowie,
która była współorganizatorem konkursu wojewódzkiego.
Praktyki jesienne w roku szkolnym 2000/2001 realizowało 203 uczniów z 8 klas. Czasookres praktyk był następujący: 4 tygodnie w klasie V TR-5, III TR-3 w Brzostku, III TR-3
w Dębicy i 2 tygodnie w klasie IV LZ, IILA, II ZSZ w zawodzie rolnik i III ZSZ w Dębicy w
zawodzie rolnik ze specjalizacją ogrodnictwo. Ponadto w tym czasie zorganizowane były
2-tygodniowe praktyki zawodowe w kl. IV LA w zakresie handlu i usług.
Praktyki zawodowe jesienne realizowane były na działkach dydaktycznych, w Zakładzie Ogrodniczym w Przyborowie oraz w gospodarstwach rolnych. Z gospodarstwami rolnymi, w których realizowana była praktyka zawodowa zostały spisane umowy. W dniu 11
września dla właścicieli gospodarstw rolnych, w których miały się odbywać praktyki został
przeprowadzony kurs w zakresie BHP i pedagogiki społecznej.
Pierwszą część kursu prowadził inspektor BHP Starostwa powiatowego w Dębicy Józef Chmura, a drugą pracownik Poradni Wychowawczo-Zawodowej Anna Gil. Uczestnicy
szkolenia otrzymali pisemne instrukcje z zakresu BHP w gospodarstwach szkoleniowych i
potwierdzili pisemnie swój udział. Praktyka śródroczna jesienna realizowana była w okresie od 11 września do 20 października 2000 roku. Zarówno uczniowie, jak i też właściciele
gospodarstw otrzymali program praktyki jesiennej z reguły w zakresie produkcji roślinnej.
Program dotyczył prac polowych związanych z sezonem jesiennym.
Uczniowie zostali w miarę dokładnie poinformowani o sposobie realizacji praktyki i
możliwościach gospodarstw. Zapisy w indeksie praktycznej nauki zawodu musiały odzwierciedlać program praktyki zawodowej. Na działce agrobiologicznej realizowane były
tematy związane z sezonem jesiennym. Ponadto przygotowano materiał siewny na poletka
demonstracyjne. Problemem było zorganizowanie skutecznego nadzoru nad uczniami odbywającymi praktyki zawodowe.
Młodzież przebywająca na praktykach zawodowych zobowiązana została do wykonywania prac produkcyjnych celem nabycia lub ugruntowania umiejętności zawodowych w
gospodarstwach rolnych. Natomiast uczniowie klas programowo najwyższych mieli wyrobić umiejętność planowania różnych prac polowych, a także oceny ich wykonania pod
względem jakości. Każdy z uczniów został zobowiązany do systematycznego zapisywania
realizowanych tematów z praktyki zawodowej i stosowania poprawnego słownictwa zawodowego. W wątpliwych sprawach uczniowie mieli obowiązek sięgnąć do podręczników i
literatury fachowej.
Praktykę zawodową realizowano w godzinach od 8:00 do 13:00. W tym czasie uczeń
miał znajdować się na terenie gospodarstwa rolnego, a w razie kontroli prowadzonej ze
strony szkoły musiał udostępnić indeks praktycznej nauki zawodu i wykazać się wykonywaną pracą w tym dniu. Łącznie w sezonie jesiennym odwiedzono 30 uczniów odbywających praktyki zawodowe. Poza jednym przypadkiem uczniowie przebywali na terenie
gospodarstw rolnych i realizowali program praktyki.
W dalszym ciągu obserwowało się trudności z systematycznym zapisywaniem i formułowaniem tematów, które powinny odzwierciedlać nabywane czy utrwalane wiadomości zawodowe. Zdarzały się niepoprawnie określone czynności, jakie uczeń wykonywał i
208
zapisywał w indeksie. Brakowało w nim niejednokrotnie notatek w zakresie spostrzeżeń
i obserwacji. Zdecydowana większość uczniów jednak właściwie wykorzystała czas praktyki zawodowej. Znacznie gorzej było z terminowym wpisywaniem tematów do indeksu
praktycznej nauki zawodu. Również terminologia dla wielu uczniów stanowiła problem.
W pracy dydaktyczno-wychowawczej nauczyciele prowadzący zajęcia praktyczne, jak też
uczący teoretycznych przedmiotów zawodowych musieli poświęcić więc trochę czasu na
utrwalenie niektórych pojęć związanych z produkcją określonych gatunków roślin rolniczych. Przeglądając dzienniczek praktycznej nauki zawodu zauważyć można było, że
niewielu uczniów sporządzało notatki z przeprowadzonych obserwacji czy dokonywanych
spostrzeżeń, a takie notatki świadczyły o zaangażowaniu ucznia na zajęciach praktycznych czy na praktykach zawodowych.
Po zakończeniu praktyk jesiennych zostało na podstawie zaświadczenia o odbyciu
praktyki zawodowej, analizy zapisów w indeksach i przeprowadzonej rozmowy dokonane
zaliczenie.
Szkoła posiadała 12,54 ha gruntów ornych. Na wiosnę podejęto próbę zagospodarowania tego areału. Posiano ok. 1 ha pszenicy jarej i 1,5 ha kukurydzy. Były to pierwsze
rośliny zbożowe w roku 2001; umowa została sfinalizowana w maju. Ze względu na to, że
wiosna była bardzo sucha, a wysiewu dokonano dosyć późno, plony były słabe. W miesiącu
lipcu zakupiono i posiano gorczycę z przeznaczeniem na nawóz zielony. Ta roślina częściowo odchwaściła pole i poprawiła strukturę gleby i jej zasobność w składniki odżywcze.
Dochody z tytułu pola za rok 2000 wyniosły 2202,99 zł. Natomiast wydatki 6317,16 zł
(koszt zakupu maszyn i nawozu 1887,90, czynsz dzierżawy 845,95 zł). Zaplanowano posadzenie 2,5 ha buraków cukrowych, 1 ha żyta, 8,44 ha pszenicy, a około 0,4 ha pozostawiono na urządzenie poligonu do pracy maszynami rolniczymi. Całe pole z wyjątkiem 0,4 ha
zostało zaorane, zboża ozime wysiane. Jesień była bardzo sucha, co nie było bez znaczenia
dla ozimin. Z chwilą nastania wiosny trzeba było dokonać oceny ozimin i podjąć decyzję o
dalszym nawożeniu i ochronie roślin.
Dnia 11 maja 2001 roku rozegrany został finał konkursu wewnątrzszkolnego „Najlepszy uczeń w zawodzie rolnik mechanizator”. Głównym koordynatorem tego konkursu był
Grzegorz Grzesiakowski. Dyrekcja szkoły powołała dwie komisje do prowadzenia eliminacji szkolnych. Wcześniej przeprowadzono finał pisemny, na podstawie którego najlepsi
uczestnicy zostali dopuszczeni do finału praktycznego. Po rozegraniu sześciu konkurencji
uczniowie zajęli następujące miejsca:
I miejsce – Sławomir Czekaj z klasy III TR-5
II miejsce – Andrzej Urban z klasy III ZSMR
III miejsce – Adam Storc z klasy II ZSMR
IV miejsce – Dariusz Dziedzic z klasy III ZSMR
V miejsce - Paweł Jędrzejczyk z klasy II ZSMR
VI miejsce – Mieczysław Parat z klasy III TR-5
Finał praktycznych umiejętności zakończono ogłoszeniem wyników, rozdaniem nagród i
dyplomów przez dyrektora szkoły w obecności wicewójta gminy Brzostek.
Celem konkursu „Najlepszy uczeń w zawodzie rolnik mechanizator” było podniesienie
efektywności nauczania, połączenie wiadomości teoretycznych z praktyką oraz pogłębienie wiedzy. Całość konkursu przygotowali i przeprowadzili nauczyciele: Grzegorz Grzesiakowski, Jerzy Słupek oraz Józef Wadas.
Praktyczna nauka zawodu w klasie programowo najwyższej zawsze kończyła się egzaminem przed Komisją powołaną przez Wydział Edukacyjny Starostwa Powiatowego w
Dębicy na wniosek dyrektora. Uczniowie Zasadniczych Szkół Zawodowych przystępowali
do egzaminu z nauki zawodu. Z reguły egzamin z przygotowania zawodowego zarówno w
Technikum Rolniczym 5-letnim jak i 3-letnim przeprowadzano w gospodarstwie rolnym
Grzegorza Grziesiakowsiego w Kamienicy Dolnej. Natomiast dla uczennic kl. IV Liceum
Zawodowego w zawodzie rolnik ze specjalizacją gospodarstwo domowe w pracowniach gotowania i szycia w szkole, a z produkcji roślinnej i z produkcji zwierzęcej na działkach
dydaktycznych.
Praktyka zawodowa wiosenna w roku szkolnym 2000/2001 realizowana była w 7 klasach. Były to praktyki 8-, 7-, 4- i 2-tygodniowe w zależności od typu szkoły i klasy. Szczegółowy program praktyk zawsze był przedstawiany na Radzie Pedagogicznej przez kierow-
209
nika szkolenia praktycznego. W tym roku szkolnym przedstawiał się następująco:
klasa II TR-5– 7 tyg. -17 IV – 1V
klasa II TR-3 – 2 tyg. -17IV - 27 IV
klasa III LZ wgd – 4 tyg. – 30IV – 25V
klasa II LZ wgd – 4 tyg. – 30IV-25V
klasa III ZSZ rolnik – 8 tyg. – 17IV – 1VI
klasa II ZSZ mechanik-operator poj. i maszyn rolniczych – 2 tyg. – 17.IV – 27 IV
klasa III ZSZ mechanik-operator poj. i maszyn rolniczych – 2 tyg – 28V – 8VI
Kierownik szkolenia praktycznego Marian Szarek w dniu 23 kwietnia 2001 roku na posiedzeniu Rady Pedagogicznej przedstawił następujące dokumenty do zatwierdzenia: „Regulamin praktyk zawodowych”, „Regulamin zajęć praktycznych”, i „Regulamin egzaminu z
nauki zawodu i przygotowania zawodowego”. W uzasadnieniu poinformował, że w dniu 17
stycznia 2001 roku na posiedzeniu plenarnym Komisji Przedmiotów Zawodowych została
przedstawiona propozycja regulaminów praktyk zawodowych i egzaminów z nauki zawodu
i przygotowania zawodowego, a na takim samym posiedzeniu w dniu 2 kwietnia 2001 roku
regulamin zajęć praktycznych. Po zapoznaniu się z propozycjami tych regulaminów zostały one pozytywnie zaopiniowane przez Komisję Przedmiotów Zawodowych.
Powyższe regulaminy w szczegółowy sposób ujmowały obowiązki uczniów i nauczycieli
praktycznej nauki zawodu w zakresie prowadzenia zajęć praktycznych grupowych, organizacji praktyk zawodowych oraz przygotowania i przebiegu egzaminów praktycznych, tj. z
przygotowania zawodowego i z nauki zawodu. Każdy nauczyciel praktycznej nauki zawodu
miał obowiązek szczegółowego zapoznania się z nimi, a także przekazania ich uczniom.
Umieszczono w nich klauzulę, że ustalenia uwzględnione w tych regulaminach powinny
być bezwzględnie przestrzegane. Dla udostępnienia tych regulaminów dla wszystkich zainteresowanych zostały one umieszczone w czytelni szkolnej.
Egzaminy z nauki zawodu i przygotowania zawodowego zostały przeprowadzone w
okresie 24-26 kwietnia i 22-26 czerwca 2001 roku. Formę pisemną pracy dyplomowej
wybrało 7 uczniów: 5 z ekonomii i organizacji rolnictwa, a 2 z mechanizacji rolnictwa.
Pozostali uczniowie zdawali egzamin w formie zadań egzaminacyjnych. Prace dyplomowe
z mechanizacji rolnictwa zostały ocenione na celująco, a z ekonomii i organizacji gospodarstw na bardzo dobry.
Do egzaminu z nauki zawodu w klasie IV LZ nie przystąpiły 2 osoby, a w Zaocznym
Technikum Rolniczym 1. Łącznie przystąpiło do niego 90 uczniów. Wszyscy otrzymali oceny pozytywne, w klasach ZSZ nie przystąpił tylko 1 uczeń. Uczniowie, którzy otrzymali
oceny pozytywne z egzaminu z przygotowania zawodowego i z nauki zawodu uzyskali
dyplom z tytułem zawodowym.
W roku szkolnym 2000/2001 praktyki zawodowe realizowały cztery klasy, tj. ITR-5, II
TR-3, III LZ wgd, i ZSZ mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych. Były to praktyki:
1-, 4- i 2-tygodniowe. Łącznie praktyki realizowało 98 uczniów. Były one organizowane w
gospodarstwach rolnych, na działkach dydaktycznych przyszkolnych, w Domu Pomocy
Społecznej w Parkoszu i w Niemczech. Każda klasa miała odrębny program dotyczący
przede wszystkim problematyki żniwnej.
Zaliczanie praktyk odbyło się w dniu 29 sierpnia 2001 roku. W tym celu zostały powołane 3-osobowe zespoły zaliczeniowe. Zgodnie z regulaminem zaliczenia dokonane zostały
na podstawie indeksów praktycznej nauki zawodu, zaświadczeń o odbyciu praktyki zawodowej i przeprowadzonej rozmowy. Szczegółowej analizie poddano zapisy tematów praktyki
każdej z klas w porównaniu z realizowanym przez nie programem. Zwrócono szczególną
uwagę na poprawność terminologiczną używanych pojęć fachowych. Rozmowa zaliczeniowa przeprowadzona była pod kątem korzyści, jakie praktyka dała uczniom oraz osiągniętych przez nich w trakcie jej realizacji efektów.
Rok szkolny 2001/2002
W roku szkolnym 2001/2002 9 klas różnych typów szkół realizowało zajęcia praktyczne grupowe, tj. III TR-5, IV TR-5, V TR-5, II LZ- rolnik, III LZ-rolnik, IV LZ- wgd, II LZ mechanik-operator pojazdów i maszyn roln. II i III ZSZ w zaw. mechanik-operator pojazdów
210
i maszyn rolniczych W tych klasach łącznie było realizowanych 28 programów różnych
działów programowych charakterystycznych dla danego typu szkoły. Praktyki zawodowe
realizowane były w 14 klasach różnych typów szkół.
Większość klas i typów szkół miała ogólne praktyczne programy nauki zawodu, a
szkoła opracowywała je szczegółowo dla każdej klasy, uwzględniając miejscowe warunki
i możliwości.
W tym roku szkolnym realizowany był program praktycznej nauki zawodu po raz
pierwszy w klasie III LZ w zawodzie rolnik, w klasie II LZ w zaw. mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych oraz w klasie III ZSZ w zawodzie wyżej wymienionym. Opracowano programy praktycznej nauki zawodu do realizacji w roku szkolnym 2001/2002.
W roku szkolnym 2001/2002 nauką jazdy samochodem objęto 125 uczniów z klas: III
TR-5, III LZ, III LA, III ZSZ, a ciągnikiem 51 z klasy III TR-5 i III ZSZ. Naukę jazdy mieli
przydzieloną następujący instruktorzy: Grzegorz Grzesiakowski, Jerzy Słupek, Stanisław
Falarz, Lesław Kaput i Andrzej Słowik. Łącznie na kategorię „B” przypadło 2500 godzin
jazdy, a na kategorię „T” 1020 godzin.
W tym roku szkolnym łącznie prowadziło praktyczną naukę zawodu (zajęcia praktyczne) w całości lub części 17 nauczycieli. Z tej liczby 7 nauczycieli znajdowało się na etacie
22 godzin w wymiarze tygodniowym.
W dniu 22 listopada 2001 roku na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych
dokonano przydziału opieki nad specjalistycznymi pracowniami dydaktycznymi (10 pracowni w „Pawilonie”, internacie i szkole). Opiekunowie zostali zobowiązani do stałego czuwania nad ładem i porządkiem oraz systematycznego dbania o nowe pomoce dydaktyczne
zakupione z budżetu szkoły, jak też wykonywane w własnym zakresie.
Do zorganizowania bazy szkoleniowej dla realizacji zajęć praktycznych z produkcji
roślinnej i zwierzęcej planowano zorganizowanie specjalistycznej pracowni dydaktycznej
do prowadzenia zajęć praktycznych z przedmiotów rolniczych w byłym budynku pointernatowym w Brzostku. Proponowało się do zorganizowania tej pracowni następujących
nauczycieli: Danutę Tęczar, Marię Stęgę i Stanisława Falarza.
W sezonie jesiennym roku szkolnego 2001/2002 praktykę zawodową jesienną odbywały 4 klasy (V TR-5, III TZ-3, IV LZ, III ZSZ). Trzy klasy realizowało praktykę 4-tygodniową,
a ostatnia, tj. III ZSZ - 2-tygodniową.
Praktyki zawodowe jesienne realizowane były w gospodarstwach rolnych, na działkach dydaktycznych szkolnych oraz w ramach praktyki zagranicznej w Niemczech (5
osób). Dla właścicieli gospodarstw rolnych, w których planowana była realizacja praktyki
zostało przeprowadzone szkolenie z zakresu BHP i pedagogiki społecznej. Pierwsze z nich
prowadził pracownik Inspekcji Pracy w Krośnie Adam Guzik, a drugie pracownik Poradni
Pedagogiczno-Wychowawczej w Dębicy Anna Gil.
Na specjalnej odprawie uczniowie zostali zapoznani z programem praktyk jesiennych pod kątem ich realizacji w gospodarstwach szkoleniowych. Program dotyczył przede
wszystkim prac wykonywanych w sezonie jesiennym. Ze strony szkoły prowadzono kontrolę praktyk, która miała na celu sprawdzenie obecności ucznia w gospodarstwie, kontrolę
prowadzonej dokumentacji, tj. indeksu praktycznej nauki zawodu oraz przyprowadzenie
rozmowy zarówno z uczniem, jak też z właścicielem gospodarstwa. Takich kontroli przeprowadzonych przez kierownika szkolenia praktycznego było 16.
Wszyscy uczniowie byli w gospodarstwie i wykonywali różne prace w zależności od potrzeby. Ogólnie program praktyki był realizowany na ogół systematycznie. Po ukończeniu
praktyki zostały przeprowadzone zaliczenia praktyk zawodowych.
Nauka jazdy ciągnikiem przebiegała następująco: w klasie III ZSZ na 600 zaplanowanych godzin zrealizowano 415, czyli 69,16%, a w klasie III TR-5 na 420 godzin zrealizowano
108, czyli 25,71%.
Łącznie na planowanych 1020 godzin zrealizowano 523, tj. 51,27%. Należy dodać, że
w miesiącu grudniu i styczniu 2001 roku wstrzymano naukę jazdy samochodem i ciągnikiem z uwagi na bardzo trudne warunki atmosferyczne (bardzo duże opady śniegu i niskie
temperatury).
W roku szkolnym 2001/2002 wprowadzono do uprawy dotychczas nie uprawianą roślinę, tj. rzepak ozimy. Zaplanowano zasianie 2 ha tej rośliny przemysłowej. Ostatecznie
wysiano rzepak na powierzchni 1,40 ha.
211
Oczko wodne wraz z jego infrastrukturą
W jesieni wysiano żyto i pszenicę na powierzchni 6,0 ha. Planowano wysiew około 4,0
ha buraków cukrowych w roku 2002. Ta konieczność spowodowana była zachowaniem
odpowiedniego odchwaszczania przy niepewnej pogodzie oraz coraz mniejszą liczbą klas
mającących zajęcia praktyczne z produkcji roślinnej. W tym roku szkolnym zaledwie 3
klasy będzie realizowało praktyki wakacyjne, tj. III LZ, II ZSZ i IV TZ-5 z tym, że w tej
ostatniej klasie część uczniów wyjedzie na praktykę zagraniczną do Niemiec. Na siewy
wiosenne zostały zakupione nawozy mineralne.
W tym roku szkolnym zaplanowano na zapleczu budynku wykonanie i zagospodarowanie oczka wodnego. Inicjatorem tego przedsięwzięcia był nauczyciel przedmiotów zawodowych Grzegorz Grzesiakowski. Prace przy jego budowie wraz z zagospodarowaniem jego
najbliższego otoczenia były wykonane na wiosnę przez uczniów klasy IV TR-5 – cztery osoby wcześniej przygotowały plan zagospodarowania tego oczka i jego otoczenia w ramach
wykonywanej pracy dyplomowej pod kierunkiem Grzegorza Grzesiakowskiego – promotora
tych prac i opiekuna działki.
Prace, które zostały wykonane w okresie od kwietnia do czerwca 2002r roku:
- ścięcie drzew topoli (5 sztuk) z uwagi, że w jesieni liście tych drzew zaśmiecały oczko
wodne,
- wykonanie planu - szkicu zagospodarowania działki wraz z oczkiem wodnym,
- wykonanie ozdobnych budowli z kamienia wokół oczka i zainstalowanie w nim pompki do pompowania wody,
- zasianie trawy i jej pielęgnacja,
- posadzenie roślin i krzewów ozdobnych,
- uruchomienie kaskady wodnej,
Na wiosnę roku 2002 trwały intensywne prace i całe przedsięwzięcie zostało sfinalizowane.
Ogródek agrobiologiczny miał zawsze w swoimi założeniu spełniać rolę „zielonej pracowni” do przedmiotu produkcja roślinna. W tym roku szkolnym został położony szczególnie nacisk na jego wykorzystanie do egzaminu z przygotowania zawodowego w formie
wykonania prac dyplomowych. W związku z tym podjęto działania organizacyjne i wyjaśniające wśród uczniów klasy II TR-3 i IV TR-5.
W jesieni zostały założone 2 kolekcje zbóż ozimych, tj. 50 poletek demonstracyjnych.
Na wiosnę 2002 roku wykorzystano po jednej kolekcji zbóż jarych, ziemniaków, kukurydzy
212
i traw pastewnych. Późną jesienią zostały zaorane truskawki, które przez kilka ostatnich
lat owocowały i w związku z tym wyrodziły się. Planowano zasiać łubin na nawóz zielony i
założyć nową plantacje truskawek i malin.
W tym roku postanowiono zorganizować specjalistyczną pracownię do prowadzenia
zajęć praktycznych z przedmiotów rolniczych (produkcji roślinnej i produkcji zwierzęcej).
Do jej powstania w znaczący sposób przyczynili się Maria Stęga i Stanisław Falarz. Została
ona zorganizowana w Internacie Zespołu Szkół, po przeniesieniu pomocy naukowych ze
szkoły filialnej w Dębicy, która tam została zlikwidowana.
Praktyczna nauka zawodu w pierwszym semestrze roku szkolnego 2001/2002 składała się z zajęć praktycznych, praktyk zawodowych realizowanych w sezonie jesiennym,
nauki jazdy samochodem i ciągnikiem (kategori „T” i „B”) oraz nauki pracy maszynami
rolniczymi. Zajęcia praktyczne grupowe realizowane były w całości lub częściowo przez 17
nauczycieli. Z tej liczby 7 znajdowało się na etacie 22 godzin w wymiarze tygodniowym.
Łącznie w ramach zajęć praktycznych prowadzono 34 działy programowe.
Ogólnie można zajęcia praktyczne pogrupować w zależności od typu szkoły, tj. TR-8
działów programowych, LZw zawodzie rolnik ze specjalizacją wiejskie gospodarstwo domowe - 3 działy programowe, LZ w zawodzie rolnik - 8 działów programowych, LZ w zawodzie
mechanik–operator pojazdów i maszyn rolniczych - 4 działy programowe oraz ZSZ w zawodzie mechanik – operator pojazdów i maszyn rolniczych - działów progranmowych.
Zajęcie praktyczne grupowe nie były prowadzone w tym semestrze w Liceum Agrobiznesu w zawodzie technik agrobiznesu, w Technikum Rolniczym 3-letnim oraz w Liceum
Ogólnokształcącym. Zajęcia praktyczne w Zasadniczej Szkole Zawodowej, Liceum Zawodowym w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych oraz mechanizacji
rolnictwa (zaj. prakt.), a także w Technikum Rolniczym 5-letnim realizowane były w specjalistycznych pracowniach zajęć praktycznych w „Pawilonie”.
Zajęcia praktyczne z produkcji roślinnej w TR–5 i LZ w zawodzie rolnik realizowane
były na szkolnych działkach dydaktycznych. Odbywały się one w 2 sezonach: jesiennym i
zimowym. Najtrudniejsze warunki do prowadzenia zajęć praktycznych były z działu programowego produkcja zwierzęca. Temu celowi, jak także poprawie warunków realizacji
zajęć praktycznych z produkcji roślinnej w okresie zimy miało służyć zorganizowanie specjalistycznej pracowni do prowadzenia zajęć praktycznych z przedmiotów w internacie.
W roku szkolnym 2001/2002 był organizowany podobnie jak w latach poprzednich
konkurs „Najlepszy uczeń w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych”.
Składał się on z dwóch części. Pierwsza, przeprowadzona w miesiącu kwietniu była teoretyczna - należało udzielić odpowiedzi na 30 pytań. Najlepsi uczniowie (po 2 z klasy) zostali
zakwalifikowani do części praktycznej, która miała się odbyć w drugiej dekadzie maja. Regulamin konkursu został opracowany przez Grzegorza Grzesiakowskiego i Jerzego Słupka. Realizację części praktycznej zadeklarowali nauczyciele praktycznej nauki zawodu.
Na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych w dniu 16 kwietnia 2002 roku kierownik szkolenia praktycznego zaprezentował wynik ankiety skierowanej do uczniów przygotowujących się do egzaminu z nauki zawodu w formie tradycyjnych pytań egzaminacyjnych. W ankiecie znajdowało się 17 pytań, które dotyczyły całokształtu przygotowania się
ucznia do końcowego egzaminu, sposobu jego przeprowadzenia, rodzaju pytań, zdawania
przed komisją zewnętrzną czy przed nauczycielami prowadzącymi zajęcia praktyczne. Ankieta została przeprowadzona w czterech klasach.
Organizatorem Młodzieżowego Turnieju Motoryzacyjnego na szczeblu szkoły był Jerzy
Słupek. Rejonowe zawody odbyły się w dniu 20 marca 2002 roku w Dębicy. Patronował im
Polski Związek Motoryzacyjny i Komenda Policji w Dębicy. Turniej ten składał się z części
teoretycznej i praktycznej. W zakresie części teoretycznej były pytania z zakresu ruchu
drogowego i techniki kierowania.
Na szczeblu powiatu szkołę reprezentowało trzech uczniów:
Andrzej Urban z kl. I TR-3,
Sławomir Kawalec z kl. III TR-3,
Witold Baran z kl. IV TR-3.
Ostatecznie drużyna Zespołu Szkół im. Jana Pawła II zajęła 3 miejsce, zdobywając 9 punktów. Do finału wojewódzkiego zakwalifikował się Zespół Szkół Zawodowych nr 1 w Dębicy,
zajmując 1 miejsce i zdobywając 13 pkt.
213
Należy dodać, że szkoła corocznie reprezentowana była na Młodzieżowym Turnieju
Motoryzacyjnym w Dębicy. Cieszy się on bowiem dość dużym zainteresowaniem uczniów z
naszej szkoły i można corocznie wystawić 3-osobową drużynę na eliminacje powiatowe.
W naszej szkole priorytetową olimpiadą z zakresu przedmiotów zawodowych była
Olimpiada Wiedzy i Umiejętności Rolniczych, którą realizowano w następujących blokach
tematycznych: agrobiznes, produkcja roślinna, produkcja zwierzęca, mechanizacja rolnictwa, żywienie człowieka, gospodarstwo domowe. W tym roku szkolnym była już XXVI
edycja tej olimpiady.
Eliminacje okręgowe odbyły się w dniach 5-6 kwietnia 2002 roku w Zespole Szkół Rolniczych Centrum Kształcenia Praktycznego w Pszczelej Woli. Reprezentacja naszej szkoły
pojechała na eliminacje okręgowe pod opieką Janiny Słupek.
Najwięcej punktów zdobyła uczennica z Leśnej Podlaskiej (99 pkt.) w bloku agrobiznesu. Najlepszy z naszej szkoły był Józef Augustyn z bloku z produkcji roślinnej, zdobywając
91 pkt., co dało mu pierwsze miejsce. Podniosło to bardzo prestiż naszej szkoły. Otrzymał
„zielone świadectwo” kwalifikujące go do Ogólnopolskiej Olimpiady Wiedzy i Umiejętności
Rolniczych, która odbyła się koło Szczecina w dniach 23-25 maja 2002 roku. Otrzymał
także „białe świadectwo” uprawniające go do otrzymania maksymalnej oceny z przedmiotu. „Białe świadectwa” otrzymali także: Łukasz Mirus (80 pkt.) z mechanizacji rolnictwa i
Mieczysław Parat (79 pkt.) z produkcji roślinnej.
Ogółem udział w eliminacjach okręgowych wzięło 318 uczniów, a lokaty naszych
uczniów należało ocenić jako dobre. W sumie mieściły się one w granicach od 1. aż do 56.
miejsca. Biorąc pod uwagę te wyniki stawiano naszą szkołę na dobrej pozycji.
Na zakończenie eliminacji okręgowych Olimpiady Wiedzy i Umiejętności Rolniczych
przewodniczący poinformował, że najlepszą szkołą średnią w województwie podkarpackim
jest Zespół Szkół Rolniczych z Iwonicza, natomiast w województwie lubelskim Zespół Szkół
Rolniczych w Kijanach.
W sezonie wiosennym 10 klas realizowało praktykę zawodową. Z klasy IV TR-5 25
uczniów przez 7 tygodni w okresie 15 kwietnia – 31 maja 2002 roku pracowało w Niemczech, na gospodarstwach rolnych i działkach szkolnych, z klasy II TR-3 19 uczniów przez
2 tygodnie w okresie 3-14 czerwca 2002 roku przebywało na szkolnych działkach dydaktycznych, a z klasy TR-3 w Dębicy 23 uczniów przez 2 tygodnie w okresie 22 kwietnia – 3
maja 2002 roku w gospodarstwach rolnych.
Natomiast 36 uczniów ze szkoły zasadniczej, tj. II ZSZ w zawodzie mechanik-opertor
pojazdów i maszyn rolniczych realizowało praktykę w okresie 22 kwietnia - 3 maja 2002
roku w gospodarstwach rolnych, a 30 uczniów klasy III ZSZ w zawodzie - mechanik-opertor pojazdów i maszyn rolniczych w okresie 20 – 31 maja 2002 roku w zakładach produkcyjno-usługowych.
Z kolei 27 uczniów klasy II LA w zawodzie technik agrobiznesu realizowało 2-tygodniową praktykę zawodową w okresie 8-19 kwietnia 2002 roku w gospodarstwach rolnych,
32 uczniów klasy III TA - 2-tygodniową praktykę w okresie 13-24 maja 2002 roku w zakładach przetwórstwa spożywczego, 30 uczniów klasy IV TA – 2-tygodniową praktykę w
okresie 13-24 maja 2002 roku w placówkach handlowych i usługowych, a 27 uczniów z
klasy II LZ w zawodzie rolnik odbywało 4- tygodniową praktykę w okresie 6-31 maja 2002
roku w gospodarstwach rolnych i na działkach dydaktycznych.
W okresie wiosennym była duża ilość klas, w których program przewidywał realizację
programu praktyki zawodowej. Praktyki, za wyjątkiem klasy III i IV LA realizowane były
w gospodarstwach rolnych i częściowo na szkolnych działkach dydaktycznych. Program
praktyk z reguły dotyczył prac polowych wykonywanych w sezonie wiosennym. Realizujący praktykę zawodową w gospodarstwie rolnym, w zakładzie mechanicznym, zakładzie
spożywczym czy w placówce handlowej wykorzystywali wiadomości nabyte na przedmiotach teoretycznych oraz doskonalili swoje umiejętności zawodowe wyuczone na grupowych
zajęciach praktycznych.
Przez szkołę była prowadzona systematyczna kontrola w sposób wybiórczy we wszystkich klasach. Miało to na celu mobilizowanie ucznia do zdyscyplinowania i do sumiennego
wypełniania obowiązków praktykanta w gospodarstwie rolnym czy zakładzie produkcyjno-handlowo-usługowym. Znaczna część uczniów realizowała praktykę zawodową bardzo
sumiennie i zgodnie z podanymi wcześniej wskazaniami.
214
W roku szkolnym 2001/2002 nauka jazdy na kategorię „B” była realizowana przez
uczniów następujących klas: III TR-5, III LZ w zawodzie rolnik, III LA i III ZSZ w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych. Łącznie w tych klasach było 125
uczniów.
Natomiast nauka jazdy ciągnikiem realizowana była przez uczniów klasy III TR5 – chłopców i III ZSZ w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych. W
tych klasach było 51 chłopców. Naukę jazdy samochodem i ciągnikiem w roku 2001/2002
prowadzili następujący instruktorzy nauki jazdy: Jerzy Słupek, Leszek Kaput, Andrzej
Słowik, Marek Drechschler, Stanisław Falarz i Grzegorz Grzesiakowski. Realizacja nauki
jazdy przebiegła na ogół rytmicznie za wyjątkiem uczennic klasy III LZ w zawodzie rolnik.
W tej klasie nauka jazdy została w zasadzie rozpoczęta dopiero w semestrze II i na koniec
maja nie wszyscy mieli wyjeżdżone godziny. Klasa ta zajęcia edukacyjne zakończyła 24
maja 2002 roku z uwagi na 4-tygodniową praktykę zawodową realizowaną na wakacjach.
Uczniowie kilkakrotnie podchodzili do egzaminu państwowego zanim uzyskali wynik pozytywny. Na ten stan rzeczy składały się z jednej strony duże wymagania egzaminacyjne,
a z drugiej nie zawsze najlepsze predyspozycje psychotechniczne i opanowanie umiejętności jazdy.
W maju 2002 roku został sfinalizowany konkurs „Najlepszy uczeń w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych”, do którego przygotowania trwały przez cały
rok szkolny 2001/2002. W pionie szkół zawodowych brali w nim udział uczniowie klasy III
ZSZ, a w pionie szkół średnich klasa I TR-3, II TR-3 i IIITR-5. Konkurs rozpoczął się częścią teoretyczną (test wyboru - 30 pytań). Po jego napisaniu po dwóch najlepszych uczniów
z każdej klasy przeszło do części praktycznej.
Grunty dzierżawione od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej nazywano działką dydaktyczną towarową, z uwagi że wraz z działką przekazaną przez Gminną Radę towarową
stanowiły ponad 12 ha gruntowych. W roku szkolnym 2001/2002 uprawiano 1,5 ha rzepaku ozimego, 3,5 ha buraków cukrowych, 2,0 ha żyta i około 5,0 ha pszenicy ozimej. W
miesiącu lipcu 2002 roku został zorganizowany pokaz ochrony plantacji dla plantatorów
buraka cukrowego z terenu gminy Brzostek i gmin sąsiednich.
Na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych w dniu 18 czerwca 2002 roku przewodnicząca poprosiła o zwolnienie z tej funkcji. Prośba została przyjęta. Dyrektor szkoły
Halina Nowak podziękowała przewodniczącej KPZ Weronice Baran za wieloletnia pracę.
Rok szkolny 2002/2003
Nowym przewodniczącym Komisji Przedmiotów Zawodowych został Paweł Machaj powołany na posiedzeniu Rady Pedagogicznej w dniu 30 sierpnia 2002 roku. W roku szkolnym 2002/2003 została zawarta umowa ze Zbigniewem Rasiem w Zawadce Brzosteckiej
dotycząca realizowania zajęć praktycznych z produkcji zwierzęcej w jego gospodarstwie.
Ponadto praktyki zawodowe uczniowie Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych realizowali w Zakładzie „AKPIL” w Pilźnie, a
uczniowie klasy IV LA w sklepach na terenie Brzostku i okolic.
Dla klas III i IV LA planowano także tygodniowy wyjazd do CKU w Dębicy (praktyka z
zakresu informatyki)
W roku 2002 zakontraktowanych buraków cukrowych było 105 ton na areale 3,5 ha,
plan kontraktacji został znacznie przekroczony. Zbiór buraków cukrowych odbywał się w
bardzo trudnych, niemal ekstremalnych warunkach atmosferycznych.
Ponadto zakontraktowano 1,5 ha rzepaku ozimego, z czego zebrano 4,6 tony. Otrzymano za niego 2 700 zł. Zebrano także 8,2 tony pszenicy oraz 4,3 tony żyta. Na następny rok
zakontraktowano 5 ha rzepaku ozimego.
W dalszym ciągu prowadzone były prace przy budowie warsztatów szkolnych. W najbliższym czasie planowano wykonać za 180 tysięcy złotych stolarkę drzwiową i okienną
oraz instalację wodno-kanalizacyjną, a tym samym zkończyć budowę tego obiektu.
W roku szkolnym 2002/2003 zaplanowano zrealizowanie 10 wycieczek dydaktycznych
z przedmiotów zawodowych i praktycznej nauki zawodu.
Wycieczki dydaktyczne z przedmiotów zawodowych i praktycznej nauki zawodu mia-
215
ły ogromne walory zarówno dydaktyczne, jak i wychowawcze. Wielu tematów nie można
było zrealizować w sposób praktyczny na terenie szkoły, jak także w miejscach realizacji
praktycznej nauki zawodu. Dlatego jedynym wyjściem była organizacja takich wycieczek
dydaktycznych.
Ponadto uczniowie mogli zobaczyć profesjonalne działania służb meteorologicznych,
funkcjonowanie stacji chemiczno-rolniczej, stacji oceny nasion oraz kwarantanny, ochrony roślin. W zakładach pracy mogli zapoznać się z przemysłową produkcją i efektami
produkcyjnymi i ekonomicznymi.
Na posiedzeniu plenarnym Komisji Przedmiotów Zawodowych w dniu 10 grudnia 2002
roku zmieniono wewnątrzszkolny regulamin konkursu „Najlepszy uczeń w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych”. Propozycje przygotował Marek Dreschler.
W regulaminie zaproponowano zmiany nazwy konkursu z „Najlepszy uczeń w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych” na „Najlepszy mechanizator rolnictwa”. Zmiana podyktowana była tym, że w konkursie mogli brać udział wszyscy uczniowie,
którzy posiadali prawo jazdy kategorii „B” i „T”, a nie tylko uczniowie kształcący się w
zawodzie „mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych”.
Konkurs obejmował część teoretyczną polegającą na rozwiązaniu testu składającego
się z 30 pytań. Do części praktycznej przechodziło po dwóch uczniów z danej klasy. W części praktycznej przewidywało się zadania do wykonania z zakresu umiejętności w prowadzeniu pojazdów (samochód, ciągnik), naprawy, obsługi i eksploatacji podstawowych narzędzi rolniczych. W skład oceny danej konkurencji wchodziły punkty za czas wykonania
zadania pomniejszone o punkty karne za przekroczenie limitu czasu, błędne, nieprecyzyjne lub niezgodne z zasadami BHP wykonanie zadania. Suma punktów w poszczególnych
konkurencjach dawała uczniowi punktację ogólną w konkursie. Uczeń, który otrzymał
największą ilość punktów zajmował pierwsze miejsce w konkursie.
Wstępne terminy realizacji:
- część teoretyczna - kwiecień
- część praktyczna - maj
W jesieni 2002 roku posiano prawie 4 ha rzepaku ozimego, z tym że zakontraktowano 2
ha. Pozostałe 2 ha zasiano za rowem melioracyjnym z przeznaczeniem na ewentualne pokrycie braków na pierwszym polu i ewentualnie na nawóz zielony. Stan plantacji był słaby
z uwagi na bardzo trudny koniec lata i jesień - najpierw nadmierna susza, a następnie
opady deszczu i niska temperatura. Na okres zimy rośliny nie były dobrze przygotowane, tj.
były słabo ukorzenione i miały słabo rozwinięte liście. Po zakończeniu zimy należało ocenić stan ich przezimowania i podjąć stosowne decyzje co do dalszych losów tej plantacji.
Po zbiorze buraków cukrowych w nieco spóźnionym terminie zasiano 3,5 ha pszenicy
ozimej. Na buraki cukrowe zostawiono 3,5 ha. W grudniu otrzymaliśmy limit z cukrowni
w Ropczycach na wyprodukowanie 31,43 tony buraków, co odpowiadało powierzchni 0,75
ha. Szkoła napisała odwołanie do cukrowni celem zwiększenia limitu do poziomu z roku
2002.
W roku szkolnym 2002/2003 praktyczna nauka zawodu (zajęcia praktyczne i praktyki zawodowe) była realizowana w 12 klasach różnych typów szkół. Z tej liczby zajęcia
praktyczne odbywały się w 7 klasach. Były realizowane przez 16 nauczycieli w 33 działach
programowych. Z tej liczby prowadzących zajęcia praktyczne 4 prowadziło wyłącznie zajęcia praktyczne, ewentualnie naukę jazdy (Marek Dreschler, J. Krzyszczuk, A. Słowik i L.
Kaput). Pozostali łączyli w mniejszym lub w większym zakresie prowadzenie zajęć praktycznych z nauczaniem teoretycznym.
W poszczególnych typach szkół prowadzono następującą ilość grup zajęć praktycznych:
Technikum Rolnicze 5-letnie - 7 grup,
Liceum Zawodowe - rolnik - 11 grup,
Liceum Zawodowe – mechanik – operator pojazdów i maszyn rolniczych - 3 grupy,
Zasadnicza Szkoła Zawodowa - mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych - 8
grup.
Zajęcia praktyczne w roku szkolnym 2002/2003 z produkcji roślinnej i zwierzęcej realizowane były w ciągu całego roku szkolnego. Szkoła posiadała wystarczającą ilość pola,
aby można realizować zajęcia praktyczne z produkcji roślinnej. Należały do nich: działka
216
przyinternatowa, ogródek kwiatowo-rekreacyjny, ogródek agrobiologiczny i działka produkcyjno-towarowa.
W ostatnich dwóch latach trwały intensywne prace nad zagospodarowaniem otoczenia
oczka wodnego, które realizowane były w ramach pracy dyplomowej. Ogródek rekreacyjno-kwiatowy nastawiony był na wzbogacenie w nowe kolekcje kwiatów ozdobnych i roślin zielonych - powstały nowe kompozycje, które znacząco poprawiły estetykę otoczenia.
Drugim elementem, który świadczył o wkomponowaniu budynku szkolnego w zieleń było
oczko wodne z jego infrastrukturą. Opiekę nad tymi pracami sprawowała B.Synowiecka i
G. Grzesiakowski.
Nastąpiła zmiana opiekuna działki przyinternatowej, którą objęła od nowego roku
szkolnego M. Stęga oraz ogródka agrobiologicznego, nad którym opiekę zaczęła sprawować
Z. Pieczonka. Na działce przyinternatowej uprawiane były warzywa i ziemniaki, a na działce przyinternatowej podstawowe grupy roślin rolniczych, zboża, ziemniaki, kukurydza i
trwałe użytki zielone.
Na działce produkcyjno-towarowej w roku szkolnym 2002/2003uprawiano zboże, rzepak ozimy i buraki cukrowe. Płody rolne przedstawiały się następująco: żyto - 970 kg,
pszenica ozima - 19 125 kg, rzepak ozimy - 4060 kg, buraki cukrowe - 150 ton.
Drugim działem programowym z przedmiotów rolniczych była produkcja zwierzęca.
Realizowany był on w bardzo trudnych warunkach. Szkoła nie miała własnej bazy szkoleniowej z produkcji zwierzęcej poza środkami dydaktycznymi, które służyły do upoglądowienia nauczania lekcji teoretycznych. Obejmowała ona 6 grupowych zajęć praktycznych
w kl.: III, IV LZ oraz IV, V TR. Niektóre tematy realizowano w gospodarstwach rolnych, z
którymi szkoła podpisała umowę.
Gospodarstwo domowe realizowane było w klasie III LZ, a żywienie człowieka w klasie
IV. Zajęcia te odbywały się w pracowniach żywienia w sali nr 24 i nr 25 oraz w pracowni
gospodarstwa domowego w budynku pointernatowym. Te specjalistyczne pracownie były
dobrze wyposażone i prowadzone na należytym poziomie.
W semestrze I roku szkolnego 2002/2003 wymieniono w jednej z sal wykładzinę oraz
ocieplono strop. Ponadto poprawiono jej estetykę oraz wyremontowano stoły ślusarskie i
pozyskano imadło do specjalistycznej pracowni obróbki ręcznej materiałów. W tej ostatniej
pracowni Janina Słupek wraz z uczniami opracowała regulamin stanowiska ślusarskiego.
W tym roku szkolnym należało czynić starania o przedłużenie umowy dzierżawczej
z Rolniczą Spółdzielnią Produkcyjną „Przebój” w Kleciach o kolejne 3 lata. Poprzednia
umowa wygasała w dniu 4 maja 2003 roku. Rada Pedagogiczna na posiedzeniu w dniu
23 stycznia 2003 roku podjęła uchwałę o przedłużeniu umowy dzierżawczej z Rolniczą
Spółdzielnią Produkcyjną „Przebój” na kolejne 3 lata, tj. do zbiorów płodów rolnych w roku
2006.
Działka produkcyjno-towarowa przechodziła w 2003 roku trudne chwile związane z
bardzo ciężkimi warunkami atmosferycznymi. Rzepak ozimy przepadł zupełnie i w jego
miejsce posiano rzepak jary. Nawiązano wstępną współpracę z Centralą Nasienną w Sanoku w sprawie ewentualnej kontraktacji na następny rok, tj. 2004. Plantacja została
zdominowana przez familianty, tj. rzodkiew i świrzop.
Plantacja buraków cukrowych była na ogół zadawalająca. Pierwsza plantacja przy
drodze Klecie-Brzostek była znacznie lepsza niż ta druga znajdująca się za rowem melioracyjnym. Plantacje buraków były względnie mało zachwaszczone. W najbliższym czasie została mechanicznie spulchniona gleba w międzyrzędziach, a następnie wykonana
ręczna obróbka uzupełniająca. Stan owsa bezłuskowego był zadawalający, z wyjątkiem
miejsc nadmiernie podmokłych. Koło „Rybaczówki” na niewielkiej powierzchni posiana
była mieszanka jęczmienia z owsem, której stan był najsłabszy ze wszystkich uprawianych
gatunków. Teren w tym miejscu był najbardziej podmokły i dlatego to stanowisko należało
uznać za najsłabsze. Plony stąd uzyskiwane zawsze były pod znakiem zapytania.
W roku szkolnym 2002/2003 uczniowie odnieśli sukces na Olimpiadzie Wiedzy i Umiejętności Rolniczych. Mieczysław Parat zakwalifikował się w bloku produkcji roślinnej do
Finału Krajowego w Suwałkach. W ostatecznych eliminacjach zajął 15 miejsce w skali kraju, a tym samym uzyskał możliwość studiowania na każdej Akademii Rolniczej w kraju.
Opiekę nad nim sprawowała nauczycielka produkcji roślinnej Barbara Synowiecka.
W dniu 17 maja 2003 roku w Tarnobrzegu odbył się wojewódzki turniej motoryzacyjny
217
z wiedzy o przepisach ruchu drogowego, obsługi pojazdów, historii motoryzacji i techniki
kierowania. Na 15 ekip startujących nasza szkoła zajęła 14. miejsce. Był to nie najlepszy
wynik, który skłonił zawodników do refleksji nad poziomem ich wiedzy i umiejętności
praktycznych.
Również na wiosnę 2003 roku odbył się wewnątrzszkolny konkurs „Najlepszy mechanizator rolnictwa”. Organizatorami byli nauczyciele uczący przedmiotów zawodowych i
prowadzący zajęcia praktyczne. Głównym koordynatorem był Marek Dreschler.
Tradycyjnie konkurs składał się z części teoretycznej i praktycznej. Z części teoretycznej wyłoniono 9 najlepszych uczniów, tj. 5 z kl. III ZSZ i 4 z kl. III LZ w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych. Do części praktycznej przystąpiło 6 uczniów.
Najwięcej punktów uzyskali: Bartosz Kolak - I miejsce, Łukasz Czachara - II miejsce i
Łukasz Misiura - III miejsce.
Założeniem dydaktyczno-wychowawczym tego konkursu było poszerzenie wiedzy teoretycznej i doskonalenie umiejętności zawodowych. Czynnie w przygotowanie uczniów do
tego konkursu włączyli się wychowawcy klas i nauczyciele zawodu. Słabą stroną był brak
zainteresowania ze strony młodzieży tym konkursem wyrażający się małą liczbą uczniów,
którzy zgłosili się do jego udziału.
Wiosna to okres realizacji praktyk wiosennych w szkołach rolniczych czy związanych z
gospodarką żywnościową. W tym czasie klasa IV TR-5 realizowała praktykę 7-tygodniową
(19 kwietnia – 30 maja 2003 roku), II TR-3 - 2-tygodniową w gospodarstwach rolnych i na
szkolnych działkach dydaktycznych, III LA - 2-tygodniową (19–30 maja 2003 roku) - jeden
tydzień w Zakładach Przetwórstwa Spożywczego, a drugi na kursie komputerowym w Centrum Kształcenia Praktycznego w Dębicy, IV LA - 2-tygodniową (19-30 maja 2003 roku)
– jeden tydzień w placówkach usługowo-handlowych, a drugi na kursie komputerowym w
CKP, klasa III ZSZ - 2-tygodniową (19-30 maja 2003 roku) w AKPIL w Pilźnie, w Zakładzie
Ślusarskim w Brzostku, w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Usługowo-Handlowym „Ekiw’’
w Brzostku i w Zakładzie Naprawczym w Kamienicy Dolnej.
Ponadto 8 uczniów pojechało na praktykę 4-miesięczną do Szwajcarii i 4 uczniów na
praktykę 3-miesięczną do Niemiec (K. Mokrzycki, K. Sury, S. Przybyło, T. Kolbusz, Ł. Prokuski, P. Rzońca, Staniszewski, P. Augustyn, P. Górka, K. Tarza, R. Pietrzycki).
13 uczniów z różnych klas wzięło udział w kursie spawalniczymi i na operatora wózka
widłowego oraz DT w Ośrodku Szkolenia Kursowego w Radymnie. Koszty szkolenia egzaminu pokrywali rodzice. Uzyskanie dodatkowych kwalifikacji zawodowych w tym czasie
miało ogromne znaczenie dla przyszłego absolwenta.
Ze strony szkoły prowadzone były kontrole realizowanej praktyki zawodowej. Łącznie
sprawdzono 40 uczniów w zakładach przetwórstwa spożywczego, w placówkach handlowousługowych i w gospodarstwach rolnych.
Rok szkolny powoli zbliżał się do końca. Wychowawcy starali się aktywizować uczniów
do wzmożonego wysiłku w celu poprawy wyników nauczania, uzyskania promocji do klasy
następnej lub ukończenia szkoły. Niektóre klasy miały zaplanowane praktyki zawodowe.
Łącznie było do zrealizowania 4 wakacyjne praktyki zawodowe. Były to praktyki 3-tygodniowe, 1-tygodniowe, 2-tygodniowe i 4-tygodniowe.
Nauka jazdy samochodem i ciągnikiem stanowiła integralną część praktycznej nauki
zawodu. Realizowana była w trzech klasach (III LZ - rolnik, III LZ - mechanik-operator
pojazdów i maszyn rolniczych, III ZSZ - mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych),
liczących 89 uczniów, z czego 5 miało prawo jazdy uzyskane w poprzednim roku szkolnym,
a 4 z różnych przyczyn nie przystąpiło do nauki jazdy na prawo jazdy kategorii „B”. Naukę
jazdy samochodem rozpoczęło 81 uczniów. Planowano z nimi wyjeździć 1620 godzin, jednak udało się tylko 1429, co stanowi 88,2% (według stanu na dzień 23 maja 2003 roku).
Część uczniów przystąpiła do egzaminu państwowego. Jednak nie wszyscy zdali go przy
pierwszym podejściu. W dalszym ciągu trwała nauka jazdy i uczniowie składali dokumenty na egzamin w Ośrodkach Egzaminacyjnych.
Naukę jazdy na ciągnik realizowało dwóch uczniów z klasy II ZSZ i wszyscy z klasy
III ZSZ. Łącznie jeździło 59 uczniów. Zaplanowano do wyjeżdżenia 1180 godzin, do dnia
23 maja 2003 roku zrealizowano 1078 godzin, co stanowiło 91,3% realizacji planowych
godzin. Łącznie do egzaminu przystąpiło i zdało go 10 osób, po 5 z klasy. W dalszum ciągu
trwały egzaminy i zawsze najwięcej uczniów przystępowało do nich w miesiącu czerwcu.
218
W roku szkolnym 2002/2003 zgodnie z Zarządzeniem Kuratorium Oświaty w Rzeszowie egzamin z przygotowania zawodowego i nauki zawodu został przeprowadzony w
dwóch nowych terminach - dla uczniów nieprzystępujących do egzaminu dojrzałości i dla
tych, którzy planują do niego przystąpić. W pierwszym terminie przystąpiło 7 uczniów, a
w drugim pozostali. W tym roku szkolnym egzamin z przygotowania zawodowego i nauki
zawodu tradycyjnie składał się z dwóch części: teoretycznej i praktycznej.
Podobnie jak w poprzednim roku była duża ilość prac dyplomowych, tj. 43, z tego 30 w
kl. V LA, 11 w kl. V TR-5, 2 z kl. III TR-3. Pozostali uczniowie zdecydowali się na egzamin
praktyczny. Poziom prac w tym roku był na dość wysokim poziomie. Szkoła wzbogaciła się
w wiele cennych środków dydaktycznych, które mogły być wykorzystywane na zajęciach
edukacyjnych. Pozostali uczniowie, tj. 105 zdawało egzamin w formie zadań egzaminacyjnych.
Na 162 uczniów wszyscy wyrazili wolę zdawania tego egzaminu. Nie zgłosiło się jednak do niego 3 uczniów (po jednym z klas: III TR-3, IV LZ i III ZSZ), a jeden z uczniów
złożył podanie o umożliwienie przystąpienia do egzaminu w terminie poprawkowym, tzn.
w ostatnim tygodniu sierpnia. Na 158 uczniów 13 uzyskało oceny celujące, 61 bardzo
dobre, 48 dobre, 31 dostateczne i 5 dopuszczające. Średnia ocen była stosunkowo wysoka
- wyniosła 4,44.
W roku szkolnym 2003/2004 uczniowie podjęli prace dyplomowe (zespołowe) mające
na celu zagospodarowanie działu produkcyjno-uprawowego na kolejne 3 lata, tj: 20032006 i zagospodarowanie działki przyinternatowej na szerzenie bazy surowcowej do prowadzenia zajęć praktycznych w TŻiGD.
W okresie wakacji w roku szkolnym 2002/2003 cztery klasy realizowały praktyki zawodowe: IV TR-5, II TR-3, III LZ – mechanik-operator pojazdów i maszyn rolnych, III LZ
- rolnik. Łącznie praktykę zawodową odbyło 108 uczniów na szkolnych działkach dydaktycznych, w Niemczech oraz w Szwajcarii. Do Szwajcarii na czteromiesięczną praktykę
wyjechało 8 uczniów: 4 z klasy IV LA i 4 z IV TR-5. Natomiast do Niemiec 5 uczniów z klasy
IV TR-5. Na szkolnych działkach dydaktycznych praktyki trwały po jednym tygodniu.
Uczniowie brali udział w pracach pielęgnacyjnych w ogródku agrobiologicznym, ogródku
rekreacyjno-kwiatowym, na plantacji buraków cukrowych, przy zbiorze zboża i rzepaku
oraz w przygotowaniu tych płodów rolnych do sprzedaży.
Uczniowie klasy III LZ w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn rolnych po
jednym dniu realizowali praktykę w zakresie eksploatacji prasy wysokiego zgniotu i kombajnu zbożowego. W dniu 27 sierpnia zostało dokonane zaliczenie praktyk zawodowych.
Praktyki zawodowe i zajęcia praktyczne z produkcji roślinnej i zwierzęcej skończyły się w
roku szkolnym 2003/2004. W tym roku realizowane były jeszcze w klasie V TR-5, III TR-3
i IV LZ w zawodzie rolnik. Aby utrzymać opiekę nad działkami na dotychczasowym poziomie do prac nad nimi musiały się czynnie włączać wszystkie klasy i wychowawcy. Należało
powołać zespół nauczycieli w ramach Komisji Przedmiotów do rozwiązania tego problemu
i przedstawienia wyników na posiedzeniu Rady Pedagogicznej.
Zgodnie z ustaleniami podjętymi na ostatnim posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych działka przyinternatowa miała być przeznaczona pod produkcję surowców
na zajęcia praktyczne w TŻiGD. W związku z tym patronat nad nią powinni sprawować
uczniowie tego typu szkoły.
Z dniem 30 sierpnia 2003 roku zakończył pracę dotychczasowy kierownik szkolenia
praktycznego Marian Szarek w skutek przejścia na emeryturę.
Rok szkolny 2003/2004
W dniu 1 września 2003 roku odbyła się inauguracja nowego roku szkolnego. Szkoła
stanęła przed nowym wyzwaniem, którym była zmniejszająca się ilość zajęć praktycznych
z produkcji roślinnej i produkcji zwierzęcej z uwagi na wygasanie dotychczasoych typów
szkół. W ich miejsce powstało nowe 4-letnie Technikum Mechanizacji Rolnictwa oraz Technikum Żywienia i Gospodarstwa Domowego.
Kierownikiem szkolenia praktycznego została nauczycielka mechanizacji rolnictwa
mgr inż. Janina Słupek, przed którą stanęły te problemy do rozwiązania. Pierwszą czyn-
219
nością nowego kierownika było zwołanie w dniu 1 września 2003 roku podkomisji mechanizacji działającej w ramach Komisji Przedmiotów Zawodowych. Należy dodać, że zajęcia
praktyczne ZSZ w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych i TMR odbywały się w tzw. Pawilonie w Brzostku odległym od budynku szkolnego prawie 3 km. W tym
posiedzeniu wzięli udział nauczyciele przedmiotów zawodowych, technicznych i prowadzących zajęcia praktyczne w Pawilonie: Jan Zastawny, Jerzy Słupek, Józef Kryszczuk, Paweł
Machaj, Józef Wadas, Lesław Kaput, Marek Drechsler, Andrzej Słowik oraz dyrektor szkoły
Halina Nowak i kierownik szkolenia praktycznego Janina Słupek.
Janina Słupek podała hasło przewodnie do pracy w roku szkolnym 2003/2004: „Pracuj rzetelnie, bo z owoców Twej pracy korzystają inni, jak Ty korzystasz z pracy drugich”
– była to wypowiedź kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Omawiając hasło powiedziała, że „rzetelnie”, tzn. solidnie, starannie, wykorzystując
swoją wiedzę, doświadczenie i umiejętności pedagogiczne. Następnie wskazała zadania nauczycieli biorących udział w tym posiedzeniu. Stwierdziła, że w opracowywanych rozkładach materiału nauczania należy uwzględnić standardy wymagań egzaminu zawodowego.
Powiedziała, aby jedną z metod stosowanych podczas zajęć praktycznych były ćwiczenia
- czyli konkretne zadania przydzielone uczniom lub grupom uczniów do wykonania, zmuszające ich do korzystania z katalogów maszyn, katalogów części zmiennych, instrukcji
obsługi schematów itp. Każde zajęcia powinny być rzetelnie przygotowane i przemyślane
pod kątem celów, treści, pomocy naukowych, a ocena z zajęć na bieżąco wpisana do indeksu pnz, który uczeń ma obowiązek nosić na każde zajęcia praktyczne.
Na rok szkolny 2003/2004 przyjęto następujące priorytety: podnieść jakość szkolenia
praktycznego i poprawić dyscyplinę pracy instruktorów pnz.
Tradycyjnie szereg klas w sezonie jesiennym realizowało praktyki zawodowe. W tym
roku szkolnym taką praktykę realizowały 4 klasy różnych typów szkół. Uczniowie klasy
IV LZ w zawodzie rolnik odbywali praktykę w terminie 8–19 września 2003 roku w gospodarstwach rolnych oraz w terminie 6–17 października 2003 roku na szkolnych działkach
dydaktycznych. Zaś klasa V TR-5 w zawodzie technik rolnik odbywała praktykę w gospodarstwach rolnych od 1–26 września 2003 roku. Z kolei uczniowie klasy III TR - 3 - technik
rolnik odbywali praktykę w terminie 6– 7 października 2003 roku na szkolnych działkach
dydaktycznych.
Natomiast klasa IV LZ - mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych odbyła praktykę zawodową w okresie 6–17 października 2003 roku w zakładach produkcyjno-usługowych.
W różnej formie zajęcia praktyczne odbywało 6 klas, w tym z produkcji roślinnej i zwierzęcej 2 klasy, z żywienia człowieka 1, z kowalstwa 2, z blacharni 1, z obróbki ręcznej 2, z
obróbki mechanicznej 2, ze spawania elektrycznego i gazowego 2, z pojazdów rolniczych 1,
Dni otwarte szkoły - 31 marca 2004 r.
Prezentacja samochodu do nauki jazdy i ciągnika rolniczego
220
z maszyn rolniczych 1, z eksploatacji maszyn rolniczych 1, z napraw maszyn rolniczych 1,
z obsługi maszyn rolniczych 1, z instalacji elektrycznej 1. Zajęcia praktyczne odbywały się
na szkolnych działkach produkcyjnych, w warsztatach szkolnych, a niektóre miały formę
wycieczek dydaktycznych, np. do Zakładów Wytwórczych Silników Wysokoprężnych „Andoria” w Andrychowie, fabryki samochodów ”Fiat” w Tychach, Zakładu Doświadczalnego w
Brzeznej, Stadniny koni w Klikowej, Spółdzielni Produkcyjnej w Wisłoczku oraz do pobliskich zakładów pracy i gospodarstw indywidualnych. Naukę jazdy ciągnikiem rolniczym
realizowało 28 uczniów klasy II ZSZ, a naukę pracy maszynami rolniczymi 29 uczniów
klasy IV LZM.
Z analizy ankiety w sprawie zajęć edukacyjnych wynika, że uczniowie zdecydowanie
bardziej woleli zajęcia praktyczne niż teoretyczne. Mimo to frekwencja na zajęciach była
niezadowalająca, czasami uczniowie samowolnie opuszczali zajęcia w trakcie ich trwania.
W związku z tym, aby zmienić istniejący stan rzeczy nauczyciele praktycznej nauki
zawodu na bieżąco powinni oceniać uczniów, konsekwentnie zaliczać opuszczone zajęcia,
przygotowywać zestawy zadań do wykonania na każde zajęcia, uatrakcyjniać zajęcia oraz
zastosować bliższą współprace z wychowawcą, rodzicami i pedagogiem szkolnym.
Praktyki zawodowe odbywało w ciągu całego roku szkolnego 8 klas. Klasa VTR-5, III
TRB i IV LZ - rolnik praktykę jesienną odbywały w gospodarstwach rolnych, a klasa III TR3 i IV LZ - rolnik przy zbiorze buraków cukrowych na szkolnych działkach produkcyjnych.
Praktyka przebiegała sprawnie, uczniowie pracowali z oddaniem pod fachowym okiem
nauczycieli mechanizacji i produkcji rolniczej i sprawnie zebrali buraki z 3,5 ha w ilości
1,73 tony netto. W załadunku buraków na środki transportowe brały udział inne klasy,
zgłaszające się do pomocy z własnej inicjatywy.
Klasa IV LZ mechanik-operator, II ZSZ oraz II TMR odbywały praktykę w zakładach
pracy, w „EKIW-ie” i Zakładzie Ślusarskim w Brzostku oraz „AKPIL-u” w Pilźnie. Pracodawcy zdecydowanie lepiej ocenili praktykę technikum i liceum niż szkoły zasadniczej,
której uczniowie często ją opuszczali. Klasa IV LA odbywała praktykę wiosenną w placówkach handlowo-usługowych (1 tydzień), a drugi tydzień w Centrum Kształcenia Praktycznego w formie kursu komputerowego - moduł KKJ. Klasa II TŻ praktykę odbywała w gospodarstwach domowych (1 tydzień) oraz w zakładach zbiorowego żywienia (w stołówkach
szkolnych i przedszkolnych) lub placówkach gastronomicznych (barach).
Klasa II ZSZ i II TMR praktykę wiosenną odbyła na szkolnych działkach produkcyjnych (nawożenie pogłówne buraków, pielenie, opryski) oraz przy budowie parkingu przed
szkołą, koszeniu trawy, pielęgnacji kwietników, kompoście itp. W klasie II ZSZ zaplanowana została praktyka wakacyjna przy zbiorze płodów rolnych na szkolnych działkach produkcyjnych. Kilku absolwentów naszej szkoły odbywało praktykę rolniczą w Szwajcarii, a
6 uczniów w Niemczech.
14 uczniów zdało egzamin państwowy operatora kombajnu zbożowego. 22 uczniów
zdobyło dodatkowe kwalifikacje kucharz - kelner na specjalnie zorganizowanym odpłatnie
kursie. Natomiast na odpłatny kurs spawalniczy operatorów wózków i ciągników gąsienicowych z klasy II TMR i II ZSZ zgłosiło się tylko 3 uczniów.
Największym osiągnięciem ucznia TR-5 Tomasza Kolbusza było zajęcie I miejsca w
Okręgowej Olimpiadzie Wiedzy i Umiejętności Rolniczych w bloku produkcja zwierzęca.
Słowa uznania należą się nauczycielowi tego przedmiotu Krystynie Rak. Również uczennica klasy IV LZ w zawodzie rolnik Agata Lejkowska uplasowała się w czołówce z bloku
żywienia człowieka. Marta Wypasek miała powody do dumy.
Grzegorz Kolbusz dobrze przygotował ucznia klasy V LA Łukasza Prokuskiego do Wojewódzkiej Olimpiady Wiedzy z BHP, w której zajął drugie miejsce. Naszą szkołę w Młodzieżowym Turnieju Motoryzacyjnym w Dębicy reprezentował zespół uczniów: Witold Baran z kl.
VTR-5, Urban Andrzej z kl. III TR-3 i Wojciech Kaczka z kl. IV LO pod opieką nauczyciela
prowadzącego Jerzego Słupka. Zespół zdobył drugie miejsce.
Zorganizowany został konkurs „Najlepszy uczeń w zawodzie mechanizator rolnictwa”.
Była to praca zespołowa. Test opracowała Janina Słupek, przeprowadzili go w swoich klasach (I i II ZSZ oraz II TMR) wychowawcy. Nauczyciele z działów: kowalstwo, obróbka
ręczna, spawalnia i obróbka mechaniczna opracowali zadania praktyczne. Najlepszymi
uczniami w zawodzie okazali się: Marcin Słowik z klasy II TRM, Grzegorz Kurek z klasy I
221
ZSZ oraz Marcin Wadas z klasy II ZSZ. Na praktykach zawodowych wyróżnili się uczniowie: Marcin Wadas z klasy II ZSZ oraz Marcin Klucznik z klasy II TMR. Otrzymali oni
oceny celujące.
Kierownik szkolenia praktycznego przeprowadziła 10 kontroli praktyk zawodowych:
6 w zakładach pracy („AKPIL-u”, „EKIW-ie” i Zakładzie Ślusarskim w klasie II ZSZ,
TMR) oraz 4 w stołówkach szkolnych i przedszkolnych w klasie II TŻ. Uczniowie z zawodówki często opuszczali praktykę i powiadomiono o tym telefonicznie rodziców i wychowawcę klasy. Pracodawcy zgłaszali zastrzeżenia co do zachowania uczniów.
Z jakości pracy uczniów klasy II TMR pracodawcy byli na ogół zadowoleni. Tylko w jednym przypadku kierownik szkolenia praktycznego przeprowadziła rozmowę telefoniczną
z rodzicami, a w drugim odwiedziła rodziców osobiście, celem wyjaśnienia powodu nieobecności ucznia. Natomiast z pracy uczniów klasy II TŻ wszyscy pracodawcy byli bardzo
zadowoleni i nie zgłaszali żadnych uwag.
P. Janina Słupek opracowała i przeprowadziła wśród uczniów 4 rodzaje ankiet, aby
zdobyć informacje zwrotne dotyczące niektórych problemów. Pierwsza z nich dotyczyła
diagnozy stanu przygotowań do egzaminu praktycznego w formie prac dyplomowych. W
ankiecie wzięło udział 37 uczniów z klas: III TR-3, V TR-5 i V LA. Wynikło z niej, że część
uczniów nie zna wymagań stawianych danej pracy, celu ani sedna tej pracy, a nadzorujący
je nauczyciele bardzo rzadko prowadzą konsultacje. Potwierdziło się to podczas obrony
prac, kiedy niektórzy uczniowie nie umieli jej zaprezentować oraz przedstawić wniosków z
niej wynikających. Trzech uczniów z klasy V TR-5 nie złożyło prac w wymaganym terminie, a prowadzący nie zgłosił tego faktu. Niektóre protokoły konsultacyjne były pisane w
ostatniej chwili. Mimo słabego poziomu wychowania i prezentacji kilku prac prowadzący
nauczyciele domagali się ocen bardzo dobrych.
Druga ankieta dotyczyła również przygotowania uczniów do egzaminu zawodowego,
ale w tradycyjnej formie. Ankietę wypełniło 67 uczniów z klasy V TR-5, III TR-3 i IV LZ
- mechanik i rolnik. Uczniowie deklarowali wolę przystąpienia do egzaminu, ale nie znali
wykazu wymaganych umiejętności zawodowych oraz zakresu materiału. Zaleceniem było
również prowadzenie zajęć praktycznych w formie samodzielnych ćwiczeń podobnych do
zadań egzaminacyjnych.
Trzecia ankieta dotyczyła diagnozy zajęć praktycznych. Wzięło w niej udział 78
uczniów. Została ona przeprowadzona w klasie I i II ZSZ oraz II TMR. Wynikało z niej,
że uczniowie na ogół noszą ze sobą indeksy, pracują w ubraniach roboczych, ale oceny
nie zawsze są wpisywane na każdych zajęciach, niekiedy dopiero na zakończenie zajęć w
danym dziale, co należy zmienić. Instruktorzy rzadko wymagali prezentacji wykonywanej
pracy w formie ćwiczenia, a jest to wymagane w standardach egzaminów zewnętrznych.
Nauczyciele czasami nie uzasadniali stawianych ocen i uczniowie nie wiedzieli, jakie błędy
popełniali w trakcie wykonywania zadania.
Ostatnią ankietą zdiagnozowano naukę jazdy ciągnikiem rolniczym w klasie II ZSZ.
Uczniowie byli zadowoleni ze sposobu prowadzenia i prowadzącego, a nauka jazdy rzadko
ich stresowała.
Rok szkolny 2004/2005
W tym roku szkolnym przed nauczycielami przedmiotów zawodowych i praktycznej
nauki zawodu stanęło ogromne i trudne zadanie przygotowania uczniów do egzaminów
wewnętrznych. Na te egzaminy uczniowie wyjadą do Centrum Kształcenia Praktycznego i
będą je zdawać przed obcą komisją.
Jednym z wniosków do pracy dydaktyczno-wychowawczej w roku szkolnym 2004/2005
wynikającym z Programu Rozwoju Szkoły było przygotowanie uczniów do egzaminów zewnętrznych z nauki zawodu i przygotowania zawodowego. Wymagało to zmiany przyzwyczajeń, jak także mentalności zarówno uczniów, jak i nauczycieli. Uczniowie musieli wziąć
większą odpowiedzialność za przygotowanie się do egzaminów. Zajęcia praktyczne w większym stopniu powinny uwzględniać standardy egzaminacyjne dla danego typu szkoły.
W roku poprzednim zostały przeprowadzone przez kierownika szkolenia praktycznego Janinę Słupek ankiety diagnozujące jakość kształcenia praktycznego. Wnioski z nich
222
należało wdrożyć do codziennej praktyki każdego nauczyciela, tak by wpływały na wyniki
nauczania, w tym umiejętności praktyczne.
Z ankiety na temat nauki jazdy wyciągnięto następujące wnioski:
1) mobilizować uczniów do systematycznej nauki przepisów ruchu drogowego, wprowadzać dla potrzebujących uczniów dodatkowe lekcje, poszukiwać nowych i efektywnych metod nauczania.
2)przestrzegać harmonogramu jazdy.
3)na bieżąco dokonywać wpisów do indeksów pnz. i wymaganej dokumentacji.
- ankieta na temat zajęć praktycznych:
1) zapoznać uczniów z regulaminem warsztatów no początku roku szkolnego.
2)opracować zestaw ćwiczeń (zadań) dla uczniów dla każdego tematu z danego działu.
3)temat zajęć podawać z wyprzedzeniem i sprawdzać przygotowanie tematyczne uczniów
do zajęć.
4)wpisywać oceny do indeksów na zakończenie każdych zajęć praktycznych, nie zabierać i przetrzymywać indeksów uczniów.
5)uczyć ucznia prezentacji wybranego zadania i uzasadniać wpisywaną ocenę z zajęć.
Ze strony nauczycieli przedmiotów zawodowych i praktycznej nauki zawodu zostały podjęte następujące wnioski do pracy dydaktyczno-wychowawczej na rok szkolny 2004/2005:
- doposażyć pracownię napraw pojazdów oraz pracownię maszyn rolniczych,
- zajęcia praktyczne prowadzić, uwzględniając standardy egzaminacyjne dla danego
zawodu oraz podstawę programową,
- podnosić umiejętności zawodowe poprzez samokształcenie, wycieczki dydaktyczne
dla nauczycieli, współpracę w zespole,
- mobilizować uczniów do wzbogacenia pracowni poprzez wspólnie z nauczycielem wykonywane pomoce dydaktyczne (schematy, makiety, modele itp.).
Dyrektor szkoły Halina Nowak na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych w dniu
18 czerwca 2004 roku apelowała do nauczycieli przedmiotów zawodowych i praktycznej
nauki o zmianę podejścia do nauczania przedmiotów zawodowych ze względu na nowe
wymagania edukacyjne, standardy egzaminacyjne i podstawę programową dla poszczególnych zawodów.
Biorąc pod uwagę nową sytuację wynikającą z zapowiedzenia wprowadzenia egzaminów zewnętrznych z nauki zawodu i przygotowywania zawodowego, wynikła konieczność
zmobilizowania wszystkich sił i środków, aby szkoła sprostała tym zadaniom. W związku z tym Komisja Przedmiotów Zawodowych na ostatnim posiedzeniu w roku szkolnym
2003/2004 podjęła następujące uchwały i wnioski od pracy w następnym roku szkolnym:
1.Wyegzekwować od uczniów podręczniki z przedmiotów zawodowych.
2.Dokumentacja kryteriów oceniania znajduje się w bibliotece szkolnej; wszyscy nauczyciele winni się z nią zapoznać.
3.Podnosić jakość kształcenia według standardów i wymagań edukacyjnych.
4.Wzbogacać warsztat pracy nauczyciela zawodu przez pomoce dydaktyczne wykonane
we własnym zakresie.
5.Badania wyników nauczania przeprowadzać ze szczególnym uwzględnieniem zasadności i celowości wskazania osiągniętych umiejętności.
W dniu 20 pażdziernika 2004 roku na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych kierownik szkolenia praktycznego Janina Słupek przedstawiła do akceptacji harmonogram
praktyk zawodowych na cały rok szkolny. Został on przyjęty do realizacji.
Na Radzie Pedagogicznej w dniu 04 października 2004 roku wszyscy nauczyciele zostali zapoznani z aktualnymi problemami praktycznej nauki zawodu. Na działce produkcyjno-towarowej trwały intensywne prace przy zbiorze buraków cukrowych i przygotowaniu pola pod siew zbóż ozimych. Z innych spraw tego wycinka życia szkolnego omówiono
kwestię wyjazdu na „Pol-Agre”, rozpowszechnienie wśród zainteresowanych nauczycieli i
uczniów informatorów o egzaminie potwierdzającym kwalifikacje zawodowe oraz informacje o uzyskanych plonach uprawianych roślin zbożowych. W tym roku nauczyciele zostali
zapoznani z uwagami dotyczącymi rozkładów materiałów praktycznej nauki zawodu.
Również na tym posiedzenia Rady Pedagogicznej Janina Słupek przedstawiła stan przygotowań do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, z którego wynikało, że:
223
- przeprowadziła szkolenia we wszystkich klasach trzecich technikum i zawodówki
oraz w klasach drugich technikum i zawodówki,
- w klasie I ZSZ- kucharz oraz V LA przeprowadziła rozmowę na temat egzaminów
zawodowych,
- w klasie V LA wszyscy uczniowie wyrazili chęć przystąpienia do egzaminu w formie
prac dyplomowych, tematy prac zostały przydzielone, a nauczyciele-konsultanci nadzorują proces pisania tych prac.
- przeprowadzono podczas listopadowego spotkania z rodzicami szkolenie na temat
egzaminów zawodowych dla rodziców klas I, II i III ZSZ w zawodzie mechanik-operator,
- przeprowadzono szkolenie nauczycieli i instruktorów praktycznej nauki zawodu podczas posiedzenia Komisji Przedmiotów Zawodowych w dniu 20 października 2004
roku,
- wprowadzono plan hospitacji zajęć praktycznych, których głównym celem było zdiagnozowanie stopnia przygotowania uczniów do egzaminu praktycznego. Zostało
przeprowadzonych 7 hospitacji zajęć, przeważnie w klasie III ZSZ, która w bieżącym
roku szkolnym zdaje egzamin zawodowy,
- zebrano deklaracje o przystąpieniu do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe od uczniów klasy III ZSZ mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych; do
egzaminu chcą przystąpić wszyscy uczniowie,
- przeprowadzono ankietę w klasie III ZSZ diagnozującą zajęcia praktyczne i stopień
przygotowania do egzaminu praktycznego,
- w dniu 4 października 2004 roku została przeprowadzona ankieta dla nauczycieli
praktycznej nauki zawodu dotycząca m. in. przygotowania do przeprowadzenia zajęć
uwzględniających standardy egzaminacyjne.
Budowa warsztatów szkolnych dobiegała powoli do końca i rodziła się coraz większa nadzieja na oddanie ich do użytku i poprawienie w sposób znaczący warunków pracy nauczycieli
i uczniów praktycznej nauki zawodu. Dyrektor Halina Nowak w czasie prowadzenia Rady
Pedagogicznej w dniu 7 lutego 2005 roku zaprezentowała nauczycielom nowo powstałe
warsztaty szkolne, w których zostały zakończone wszystkie prace wykończeniowe.
Dyrektor szkoły objaśniła, jakie jest przeznaczenie poszczególnych sal, planowane wyposażenie i prosiła nauczycieli, którzy będą prowadzić zajęcia w nowym obiekcie o sprawną
organizację zajęć, dyscyplinę i przeciwdziałanie dewastacji warsztatów szkolnych. Wszyscy nauczyciele wysoko oceniali poziom wykonywanych prac, a szczególnie zadowoleni
byli nauczyciele praktycznej nauki zawodu, którzy w przyszłym roku mieli rozpocząć tam
zajęcia praktyczne.
Na plenarnym posiedzeniu Rady Pedagogicznej w dniu 1 czerwca 2005 roku dyrektor
szkoły Halina Nowak poinformowała, że od dnia 1 września 2005 roku, tj. od początku
następnego roku szkolnego obowiązywać będą plany wynikowe na cały cykl kształcenia.
Opracowane wyżej wymienione plany powinny znajdować się w bibliotece szkolnej.
Konkurs „Najlepszy uczeń w zawodzie mechanizator rolnictwa’’ odbył się 3 czerwca
2005 roku. Jego koordynatorem i organizatorem został nauczyciel Józef Wadas. Głównymi
konkurencjami były: agregatownie maszyn i jazda po łuku. Przy opracowaniu punktacji
zwracano szczególną uwagę na poprawność wykonywanych zadań i bezpieczeństwo przy
ich realizacji. Zaproponowano umieszczenie informacji o przebiegu konkursu i jego laureatach w szkolnej gazetce „Plotka’’. Na nagrody przeznaczono kwotę około 130 zł. Przygotowano również dyplomy.
Wyniki konkursu „Najlepszy uczeń w zawodzie mechanizator rolnictwa” przedstawiały
się następująco:
I miejsce zajął uczeń klasy III TMR - Kasprzyk
II miejsce zajął uczeń klasy ZSZ- Kmiecik
III miejsce zajął uczeń - Kurek
2 marca 2005 roku o godzinie 8.00 został przeprowadzony próbny egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe w kl. III ZSZ - mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych. W skład komisji weszli: Janina Słupek, Paweł Machaj, Józef Wadas i Jan Zastawny.
W roku szkolnym 2004/2005 szkolenie praktyczne odbyło się tradycyjnie w formie
224
zajęć praktycznych i praktyk zawodowych. Zajęcia odbywały się w warsztatach (kl. I, II, III
ZSR mechanik-operator poj. i maszyn rol.) oraz w pracowniach żywienia (klasy: I ZSR kucharz, III Techn. Żyw. i Gosp. Dom). Praktykę zawodową zrealizowali uczniowie kl. III ZSR
i III TMR we wrześniu przy zbiorze buraków cukrowych na szkolnej działce produkcyjnej.
Z dokonanej analizy ocen z zajęć praktycznych wynika, że były one wyższe niż średnia
z wszystkich nauczanych przedmiotów w klasach realizujących zajęcia praktyczne.
Nauka praktyczna pracy maszynami rolniczymi w kl. III TMR przebiegała bez większych zakłóceń według przyjętego wcześniej planu. Na dzień 8 czerwca 2005 roku pozostało do realizacji 13 godzin prac na działce szkolnej, między innymi pogłówne nawożenie i
oprysk buraków w kl. III TMR, które według planu pracy miał przeprowadzić Paweł Machaj
w późniejszym czasie.
Na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych w dniu 8 czerwca 2005 roku opracowano wnioski do pracy na rok 2005/2006:
1.Zorganizować pracownię zajęć praktycznych przed 1 września 2005 roku Ta potrzeba
wynikła stąd, że od 1 września 2005 roku zostaną oddane nowe warsztaty szkolne:
- obróbka mechaniczna - Marek Drechsler
- kuźnia
- Andrzej Słowik
- obróbka ręczna
- Janina Słupek, Józef Krzyszczuk
- spawalnia
- Józef Krzyszczuk
- metrologia
- Paweł Machaj
- pojazdy, silniki
- Paweł Machaj, Marek Drechsler
- naprawa maszyn
- Jan Zastawny
- eksploatacja
- Józef Wadas, Janina Słupek, Jan Zastawny
- narzędziownie
- Paweł Machaj, Marek Drechsler
2.Wykonać remont kapitalny „Poloneza” lub zakupić samochód do jazdy.
3.Opracować ćwiczenia z zajęć praktycznych do każdego tematu i zajęcia prowadzić
według standardów egzaminacyjnych.
4.Sporządzić realny harmonogram nauki jazdy i pracy kombajnem zbożowym oraz nauki jazdy i pracy maszynami rolniczymi i sukcesywnie go realizować.
5.Zmodernizować blok żywieniowy pod realizację programu.
6.P rzygotować się do otwarcia warsztatów na 1 września 2005 roku.
7.Zdecydować, co przeznaczyć do sprzedania z majątku starych warsztatów, a co zlikwidować komisyjnie, jeśli jest bezużyteczne i niepotrzebne.
8.Zadbać o estetykę i czystość opuszczonych pomieszczeń.
Na zakupy do spawalni w nowych warsztatach przeznaczono kwotę 23813 zł i zaplanowano zakupić 3 stoły bez wentylatorów oraz 3 stoły z wentylatorami, a gdyby udało się zgromadzić dodatkowe pieniądze można by kupić spawarkę inwentarowną (cena około 2.000
zł) i przecinarkę plazmową 09.
Ustalono, że organizacją przeprowadzki ze starych warsztatów do nowo oddanych zajmie się kierownik szkolenia praktycznego Janina Słupek i Paweł Machaj. Z pomieszczeń
Gospodarki Komunalnej przewieziono stoły stolarskie, giętarkę, zwijarkę, stół z nożycami,
wiertarkę, piłę i strugarkę oraz szafkę z narzędziami. Część tych urządzeń miała być na
razie zdeponowana na metrologii, a pozostałe na innych działach lub złożone w magazynie. Stolarnia, czyli obróbka drewna w nowych programach nie istniała, tylko niektóre
tematy włączono do działów pokrewnych. Ponownie zaplanowano przeniesienie spawalni
i kuźni.
Narzędzia i maszyny przewożone były 9 czerwca 2005 roku i 12 czerwca 2005 roku
z udziałem uczniów kl. I i II ZSZ, spawalnia 1 czerwca 2005 roku, a kuźnia 14 czerwca
2005 roku i 21 czerwca 2005 roku. Po przewiezieniu tych narzędzi, urządzeń i maszyn
przystąpiono do urządzania poszczególnych pracowni do zajęć praktycznych w nowych
warsztatach szkolnych, które miały być gotowe na dzień 1 września 2005 roku.
W okresie wiosennym od 6 czerwca 2005 roku do 10 czerwca 2005 roku realizowane
były następujące prace: pielenie buraków cukrowych mechanicznie i ręcznie, wyrównywanie terenu wokół nowych warsztatów, przeróbka kompostu i ukształtowanie pryzmy kompostowej, formowanie żywopłotu, koszenie trawy obok boiska szkolnego, pielenie warzywnika przy internacie, transport pomocy naukowych z warsztatów i „Pawilonu” z Brzostku
do nowych obiektów w Kleciach. Opiekę dydaktyczną sprawowali następujący nauczyciele:
225
Maria Stęga, Paweł Machaj, Józef Wadas, Jerzy Słupek, Marek Drechsler i Józef Krzyszczuk.
W następnym tygodniu, tj. w dniach 13–17 czerwca 2005 roku pod nadzorem Marii
Stęgi, Andrzeja Słowika, Józefa Wadasa, Lesława Kaputa, Grzegorza Grzesiakowskiego i
Jana Zastawnego kontynuowano realizację prac z poprzedniego tygodnia i w miarę potrzeb
wykonywane były dodatkowe prace.
Kierownik szkolenia praktycznego Janina Słupek udzieliła pochwały Marii Stędze za
całoroczną pracę i fachowe prowadzenie praktyki wiosennej. Praktykę realizowali uczniowie kl. II TMR. Natomiast kl. II ZSZ odbywała praktykę według harmonogramu w różnych
terminach w ten sposób, aby zapewnić realizację niezbędnych prac w okresie wakacji. Grupy liczyły po kilka osób. Pierwszy turnus realizowany był w okresie 11-15 lipca 2005 roku
pod opieką dydaktyczną T. Radelczuk. Pracowano na działce przyinternatowej (0,20ha)
przy zbiorze porzeczek i agrestu, pieleniu warzyw; pieleniu i obrabianiu ziemniaków i koszeniu trawy (5 uczniów).
Kolejny turnus był realizowany w okresie 8–12 sierpnia 2005 roku pod nadzorem Jana
Zastawnego i Marka Drechslera. Uczniowie pracowali przy zbiorze kombajnowym pszenicy
ozimej, suszeniu ziarna, rozdrabnianiu słomy, wykonywaniu podorywki i jej bronowaniu
oraz pieleniu buraków cukrowych (6 uczniów).
W następnym tygodniu, tj. 16 020 sierpnia 2005 roku pod opieką Pawła Machaja i
Józefa Krzyszczuka uczniowie pracowali przy zbiorze rzepaku, zbiorze nierozdrobnionej
słomy, wykonywaniu podorywki i pieleniu buraków (6 uczniów).
W ostatnim turnusie, tj. 22–26 sierpnia 2005 roku pięciu uczniów pod nadzorem Ewy
Czyrni i Janiny Słupek pieliło buraki cukrowe i wykonywało pracę pielęgnacyjną na kwietnikach i zieleńcach, formowało żywopłot oraz kosiło trawę wokół budynku internatu.
Zaliczenie praktyk wakacyjnych przewidziano na 26 sierpnia 2005 roku o godz. 8.00
w szkole w Kleciach. Uczniowie na zaliczenie mieli zgłosić się z uzupełnionym indeksem
praktycznej nauki zawodu i zaświadczeniem od pracodawców. Obecność uczniów na egzaminie była obowiązkowa. Należy dodać, że przez wiele lat przy organizacji praktyk zawodowych w Niemczech pośredniczyła nauczycielka języka niemieckiego Krystyna Zawiślak,
która prowadziła rozmowy ze stroną niemiecką, tłumaczyła korespondencję przychodzącą
z Niemiec, jak także wysyłała dokumentację do Niemiec.
Rok szkolny 2005/2006
W dniu 23 września 2005 roku odbyło się pierwsze posiedzenie Komisji Przedmiotów
Zawodowych, celem zatwierdzenia tematyki praktyk eksploracyjnych w klasie III i IV TMR
oraz podjęcia decyzji limitu buraków cukrowych.
W klasie III TMR wymiar praktyk miał wynosić 7 tygodni i 2 tygodnie praktyk eksploatacyjnych. Z kolei w klasie IV TMR 2 tygodnie i miała to być uzupełniająca część praktyki
eksploatacyjnej z kl. III. W klasie III przyjęto do realizacji 14 tematów, a w klasie IV TMR 9.
Po krótkiej dyskusji zostały one zatwierdzone do realizacji.
Druga sprawa dotyczyła podjęcia decyzji w sprawie zakupu limitu buraków cukrowych.
W marcu 2005 roku zostały zakontraktowane buraki cukrowe uprawiane przez szkołę na
dzierżawionym polu w ilości 128 ton netto. 23 maja 2005 roku szkoła zgłosiła do cukrowni
„Ropczyce” SA szkodę w plantacji (około 1 ha) poniesioną w wyniku nadmiernych opadów.
Po około 10 dniach utrzymywały się zalewiska na powierzchni ok. 0,3 ha.
Z powodu głównie niekorzystnych warunków atmosferycznych trzykrotne opryski na
chwasty przyniosły mierne efekty i plantacja buraków cukrowych uległa poważnemu zachwaszczeniu. W dniu 15 czerwca 2005 roku została zgłoszona powtórnie szkoda do B.
Zająca - inspektora cukrowni, który na miejscu oglądnął plantację.
W I dekadzie czerwca plantacja została powtórnie zalana wodą opadową i z powrotem
wytworzyły się zalewiska wodne. Plon zależał od dalszego przebiegu pogody. Na plantacji
zaatakowanej przez śmietkę zostały wykonane opryski odpowiednimi środkami chemicznymi. Mimo mechanicznej walki z chwastami stan plantacji nie był zadawalający, ale trudno było oszacować przyszłe zbiory z uwagi na bardzo zmienne warunki atmosferyczne.
Od dnia 26 września 2005 roku rozpoczął się zbiór buraków cukrowych (termin do-
226
stawy 12-13 października). Od razu było widać, że nie uzyska się zakontraktowanego
plonu, a §11 postanowienia końcowego umowy kontraktacyjnej przewidywał kary umowne
w wysokości 5 euro za każdą zakontraktowaną, a niedostarczoną tonę buraków. Szkole
zależało na tym, aby nie utracić średniej wydajności buraków z ha potrzebnej do ustalenia
obsianego areału, gdyż brało się pod uwagę średni plon uzyskiwany w latach 2003–2005,
co spowodowałoby zmniejszenie obsianego areału.
W przypadku dobrego urodzaju znaczną nadwyżką buraków w klasie C sprzedawano
po bardzo niskiej cenie. W związku z tym postanowiono zakupić brakującą ilość buraków
od rolnika - producenta buraka współpracującego ze szkołą, aby uniknąć kary umownej
oraz zmniejszenia przelicznika hektarowego. Członkowie Komisji Przedmiotów Zawodowych poparli takie rozwiązanie przedstawionej sprawy.
W roku szkolnym 2005/2006 praktyki zawodowe miały być realizowane przez następujące klasy:
- II TŻ i GD (2 tygodnie) w zakładach gastronomicznych,
- III TŻ i GD(6 tygodni) w zakładach gastronomicznych FWP „Trawel” S.A.,
(2 + 4 tygodnie) Jastrzębia Góra i Krynica Morska,
- II TMR
(3 tygodnie) w zakładach pracy,
(2 + 1 tydzień) na szkolnych działkach produkcyjnych,
- III TMR (7 tygodni) na szkolnych działkach dydaktycznych,
(2 + 1 + 4 tygodnie) CKP Dębica- kurs i zakłady pracy,
- IV TMR (2 tygodnie) na szkolnych działkach dydaktycznych,
W ramach nauki pracy maszynami rolniczymi Jerzy Słupek i Paweł Machaj wykonali orkę
przedzimową pod buraki cukrowe i mieszankę zbożową jarą, orkę siewną i siew pszenicy
oraz rozsiew nawozów mineralnych. W jesieni 2005 roku zakupiono 3,6 ton nawozów mineralnych na kwotę 3402 zł, a na wiosnę 2006 roku 3,0 tony nawozów azotowych na kwotę
2496 zł. Razem za nawozy mineralne zapłacono 5898 zł.
Za nasiona buraków cukrowych zapłacono 2500 zł. A opryski (środki ochrony roślin)
kosztowały 3000 zł. Razem nasiona i opryski wyniosły 11398 zł. Przychód uzyskany za
sprzedaż buraków cukrowych wyniósł 24800zł. Czysty dochód z buraków, odliczając nakłady poniesione na ich uprawę wyniósł 13400zł (w tym paliwo).
Klasa IV TMR pracowała wzorowo, wszyscy uczniowie praktykę zaliczyli. Średnia ocen
klasy wyniosła 4,62. Natomiast uczniowie klasy III TMR pracowali względnie dobrze i uzyskali na zaliczeniu średnią ocenę 4,58.
Podczas praktyki zawodowej dziesięciu uczniów ukończyło kurs na operatora wózków
widłowych, dwóch na operatora ciągnika DT- 75 i sześciu na spawanie w różnych zakresach.
Kierownik szkolenia praktycznego Janina Słupek podziękowała za pracę następującym nauczycielom: Jerzemu Słupkowi, Józefowi Krzyszczukowi, Janowi Zastawnemu, Andrzejowi Słowikowi, Markowi Dreschlerowi i Pawłowi Machajowi.
Łącznie za uprawę zboża, buraków cukrowych i rzepaku w roku 2005 uzyskano
21400zł. Dopłata z Unii była w wysokości 3400zł – razem przychód wyniósł 24800zł.
W eliminacjach szkolnych XXX Olimpiady Wiedzy i Umiejętności Rolniczych, które
odbyły się w dniu 21 października 2005 roku wzięli udział uczniowie klasy III i IV TŻiGD
oraz III i IV TMR. Uczniowie uczestniczyli w dwóch blokach tematycznych: żywienia i gospodarstwa domowego oraz mechanizacji rolnictwa.
Eliminacje przebiegały dwuetapowo. Składały się z części pisemnej i praktycznej.
Maksymalnie z obydwu części można było uzyskać 120 punktów. Komisja w składzie:
Janina Słupek, Krystyna Rak, Teresa Radelczuk, Ewa Czernia, Anna Fundakowska, Jan
Zastawny, Grzegorz Kolbusz, Paweł Kasprzak i Marek Dreschsler wyłoniła finalistów poszczególnych bloków.
W bloku żywienia i gospodarstwa domowego najlepsze wyniki osiągnęli następujący
uczniowie: Paulina Szczepańska z kl. IV TŻiGD - 96 pkt
Urszula Orzechowska z kl. IV TŻiGD
- 94 pkt
Krzysztof Piasecki z kl. III TŻiGD
- 92 pkt
W bloku mechanizacji rolnictwa najlepsze wyniki osiągnęli:
Mateusz Misiura z kl. III TMR - 102 pkt
Krzysztof Krajeński z kl. IV TMR
- 93 pkt
227
Przecięcia wstęgi podczas otwarcia nowych warsztatów szkolnych dokonała Dyrektor Szkoły Halina Nowak, Starosta Powiatu Stanisław Chmura i Kurator Oświaty
Stanisław Rusznica. Uroczystość miała miejsce podczas obchodów Dnia Edukacji
Narodowej w dniu 12 października 2005 r.
Marcin Klucznik z kl. IV TMR
- 92 pkt
W drugim półroczu został przeprowadzony próbny egzamin pisemny. W ZSZ wykorzystano
test z ubiegłego roku szkolnego, w TMR pytania testowe przygotowywali: Jan Zastawny,
Jerzy Słupek, Paweł Machaj, Paweł Kasprzyk, a w TŻiGD: Teresa Radelczuk, Ewa Czyrnia
i Krystyna Rak.
Egzamin końcowy praktyczny odbędzie się 20 czerwca 2006 roku o godz. 9.00 - pisemny w szkole, praktyczny być może, że w szkole lub w innym ośrodku egzaminacyjnym.
Na posiedzeniu Komisji Przedmiotów w dniu 9 grudnia 2005 roku rozważano sprawę
ewentualnego przedłużenia dzierżawy gruntów ornych od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej „Przebój” w Kleciach z uwagi, że dotychczasowa umowa dzierżawna wygasała w roku
2006. Wszyscy jednoznacznie wypowiedzieli się za prowadzeniem rozmów w tej sprawie i
przedłużeniem umowy dzierżawnej na następne lata.
W tym roku szkolnym nastąpiły pewne zmiany w prowadzeniu nauki jazdy. Na tę okoliczność Ośrodek Egzaminacyjny w Tarnowie zorganizował spotkanie z przedstawicielami
ośrodków szkoleniowych. Szkołę reprezentował na tym szkoleniu Marek Drechsler. Poruszane były sprawy organizowania ośrodków szkolenia instruktorów nauki jazdy, pojazdów
oraz placu manewrowego.
Największe zmiany dotyczyły egzaminu praktycznego, tj. manewrów na placu, czyli
jazdy po prostej, po wzniesieniu oraz po łuku do przodu i do tyłu. Pozostałe manewry zostały przeniesione na miasto. Czas egzaminu praktycznego został wydłużony do 40 minut,
a do obserwowania nagranego egzaminu mają prawo egzaminator, instruktor prowadzący
naukę jazdy oraz osoba egzaminowana lub jej pełnomocnik.
Jest możliwość również uczestniczenia w egzaminie instruktora prowadzącego naukę,
tj. takiego, który wyjeździł z osobą egzaminowaną co najmniej 50% godzin. Pojazdy muszą być opisane po bokach z prawej i lewej strony. Napisy muszą zawierać nazwę i adres
ośrodka.
W dalszym ciągu nauczyciele przedmiotów zawodowych i praktycznej nauki zawodu
wkładali wiele wysiłku, by jak najlepiej przygotować uczniów do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe. Należy dodać, że ta druga strona, tj. uczniowie muszą być
aktywniejsi w realizowaniu zajęć praktycznych. Tylko w takim przypadku można liczyć
na lepsze efekty w tym zakresie. Został przeprowadzony próbny wewnętrzny egzamin zawodowy.
228
Konkurs „Najlepszy uczeń w zawodzie żywienie człowieka” - kulinarne smakołyki
wykonane przez uczniów biorących udział w konkursie. Rokszkolny 2005/2006
W klasie II ZSZ w zawodzie kucharz małej gastronomii przeprowadziła go Ewa Czyrnia. Wyniki przedstawiały się następująco:
-część zawodowa
- średnia 32,2pkt.
-część ekonomiczna - średnia 11,0pkt.
Egzamin teoretyczny w klasie IV TŻiGD przeprowadziła Krystyna Rak – przystąpiło do
niego 27 osób. Wyniki przedstawiały się następująco:
-część zawodowa
-śr. 28pkt., co stanowi 56%
-część ekonomiczna -śr. 10pkt., co stanowi 50%
Egzamin zdało 19 osób, a wynik negatywny uzyskało 9.
W klasie IV TMR próbny pisemny egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe przeprowadził Grzegorz Kolbusz. Na ten egzamin zgłosiło się 27 z 29 uczniów. Wszyscy uzyskali minimum punktów.
Aby zdać egzamin z działu mechanizacji, należy zdobyć 33,4 na 50 możliwych do uzyskania punktów, natomiast z zakresu zatrudnienia i działalności gospodarczej 10,4 na 20
możliwych do uzyskania.
W klasie III Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie mechanik operator pojazdów i
maszyn rolniczych egzamin próbny przeprowadził Marek Drechsler. Do egzaminu przystąpiło 23 uczniów. 5 z nich uzyskało wynik negatywny.
Egzamin próbny praktyczny obejmował sporządzenie projektu realizacji prac związanych z żywieniem. Do niego przystąpiło 18 osób. Średnio uzyskano wynik 60,9%. Kryterium zdania było uzyskanie co najmniej 75% punktów.
W klasie IV Technikum w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa egzamin praktyczny został przeprowadzony przez Jana Zastawnego. Na 29 uczniów przystąpiło 24. Brak
jest danych o wynikach. Natomiast w klasie II Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie
kucharz małej gastronomii przyprowadzono egzamin praktyczny w grupach na zasadzie 3
osoby zdające na 3 osoby egzaminujące. Wszyscy zdali egzamin i rokują nadzieję na pozytywny wynik na egzaminie zewnętrznym.
W klasie II Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie mechanik-operator pojazdów i
maszyn rolniczych egzamin próbny przeprowadził Józef Wadas.
Podsumowując przebieg próbnego praktycznego egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, dyrektor szkoły Halina Nowak jeszcze raz apelowała do nauczycieli i
229
uczniów o nadrobienie braków i zaległości, aby sprostać wezwaniom, z jakimi będą musieli
się zmierzyć w dniu 20 czerwca na egzaminie pisemnym, a później na części praktycznej.
Niech wszyscy wyciągną wnioski z egzaminu próbnego i zmobilizują się do intensywnej
pracy z pewnym zaangażowaniem i determinacją.
Do egzaminu praktycznego w dniu 20 czerwca 2005 roku przystąpiło 100 uczniów. 56
pisało go na sali gimnastycznej, a 44 w sali w warsztatach szkolnych. Na przewodniczące
poszczególnych sal zastały powołane: Małgorzata Jop i Urszula Pochroń.
W dniu 18 maja 2006 roku na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych kierownik szkolenia praktycznego Janina Słupek przedstawiła przebieg realizacji praktyk zawodowych i nauki jazdy oraz pracy kombajnem zbożowym.
Uczniowie klasy II TŻiGD odbywali długoterminową praktykę w zakładach gastronomicznych - restauracjach, barach, pizzeriach, stołówkach szkolnych i przedszkolnych. Natomiast uczniowie kl. TMR realizowali dwutygodniową praktykę zawodową u miejscowych
pracodawców: w „EKIW” i Zakładzie Ślusarskim w Brzostku, oraz w „AKPIL-u” w Pilźnie.
Z kolei klasa III TŻiGD odbywała sześciotygodniową praktykę zawodową w dwóch etapach: 2 tygodnie w miejscowych zakładach gastronomicznych, a pozostałe 4 tygodnie w
nadmorskim Ośrodku Wypoczynkowym „Wybrzeże”, w Jastrzębiej Górze i Krynicy Morskiej. Ponadto 3 uczennice z tej klasy odbywało praktykę w gospodarstwach w Szwajcarii
i 2 w Niemczech.
Natomiast uczniowie klasy III TMR realizowali czterotygodniową praktykę w miejscowych zakładach pracy: w „AKPIL-u” w Pilźnie oraz w „EKIW” i w Zakładzie Ślusarskim w
Brzostku. Z tej klasy 6 uczniów odbyło praktykę w gospodarstwach rolnych w Szwajcarii
oraz 5 w Niemczech.
Nauka jazdy samochodem odbywała się zgodnie z harmonogramem opracowanym na
początku roku szkolnego i w zasadzie nie było większych zakłóceń. Zdawalność państwowych organizmów była na dość zadawalającym poziomie.
Nauka pacy maszynami rolniczymi była sukcesywnie realizowana zarówno na poligonie, jak także na szkolnej działce produkcyjno-towarowej. Największe zaległości były w
realizacji nauki pracy przy kombajnie zbożowym.
Nauczyciele prowadzący te zajęcia opracowali na początku roku szkolnego i przedstawili uczniom harmonogram i program zajęć. Wszyscy uczniowie zostali objęci formą
szkolenia. Prowadzący na bieżąco prowadzili zapisy w dzienniku zajęć, wystawiali systematycznie oceny do indeksu ucznia oraz do dziennika lekcyjnego.
Na posiedzeniu Komisji został poruszony problem realizacji praktycznej nauki zawodu w aspekcieje poprawy jej infrastruktury. Padła propozycja wybudowania wiaty - hali
maszyn. Ze względu na sytuację finansową realizacja tego planu musiała zostać przesunięta w czasie. Wrócił problem zakupu samochodu do prowadzenia nauki jazdy. Dyrektor
szkoły Halina Nowak zasugerowała propozycję zakupu nowego samochodu do nauki jazdy
między innymi za pieniądze, które zostaną uzyskane ze sprzedaży buraków cukrowych.
Zaplanowano w przyszłości przeniesienie placu manewrowego na teren szkoły.
W roku szkolnym 2005/2006 wykonano dużo potrzebnych i pozytywnych prac, które
poprawiły infrastrukturę praktycznej nauki zawodu. Między innymi wykonano remont
ciągnika C-360, dokonano zakupu narzędzi warsztatowych i instalacji sprężonego powietrza. Wiele czasu i wysiłku przeznaczono na dbanie o sprawność samochodu do nauki
jazdy, a zatem przedłużenie jego żywotności technicznej i usprawnienie nauki jazdy.
Może więcej należało włożyć czasu, troski i serca w zakresie uprawy gruntów ornych.
Należy dodać, że ta sztuka nie była prosta z uwagi, że ziemia była bardzo trudna do uprawy i w bardzo dużym stopniu uzależniona od warunków atmosferycznych, które bardzo
często były trudne i nieprzewidywalne.
Na podsumowanie roku szkolnego należy przedstawić wyniki pracy uczniów i nauczycieli w zakresie szeroko rozumianego nauczania zawodowego. Zakończyły się egzaminy
praktyczne potwierdzające kwalifikacje zawodowe. Uczniowie klasy IV TMR wypadli najsłabiej. Na 27 osób tylko 8, tj. 3% uzyskało wyniki pozytywne. W TŻiGD na 23 osoby wyniki pozytywne uzyskało 14 uczniów, tj. 61%. W klasie III Zasadniczej Szkoły Zawodowej
na 22 osoby, które przystąpiły do egzaminu, zdało go 16, tj. 73%.
W ostatniej klasie, tj. II Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie kucharz małej gastronomii na 19 uczniów, którzy przystąpili do egzaminu końcowego, zaliczyło go 14, tj. 74%.
230
Zdawalność egzaminów praktycznych przy nowej formie była znacznie mniejsza niż
przy tej dotychczasowej. Zarówno nauczyciele, jak także uczniowie, którzy w przyszłości
będą go zdawać, muszą te wyniki przemyśleć i wyciągnąć wnioski. Uczniowie powinni
zmienić swoje nastawienie do szkolenia zawodowego. Ich zaangażowanie i udział w realizacji zajęć praktycznych musi znacznie się zwiększyć.
Nauczyciele zawodu, aby sprostać wymaganiom i poprawić w sposób znaczący zdawalność egzaminu postanowili:
-przygotować zadania do każdego tematu zajęć zgodnie ze standardami i na każde zajęcia gromadzić materiały, narzędzia, maszyny, instrukcje itp.,
-przygotować dla techników z bieżącego materiału sprawdziany w formie testów (rozbudowanych),
-zwiększyć dyscyplinę prowadzenia zajęć praktycznych, bardziej motywować uczniów
do aktywnego w nich udziału oraz wzmocnić nadzór nad ich przebiegiem.
Rok szkolny 2006/2007
Dla znaczącej poprawy wyników nauczania, a w dalszej perspektywie czasowej poprawienia zdolności zdawania egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe zostały
przypomniane na początku roku szkolnego zasady, które konsekwentnie będą realizowane
przez każdego nauczyciela na każdych zajęciach praktycznych.
Każdy nauczyciel ułoży zadania do każdego tematu zajęć praktycznych, pozna zakres
pracy na zajęcia, w przeddzień przygotuje materiały i opracuje plan pracy, zgromadzi instrukcje, narzędzia itp. Jeżeli temat wymaga jakiejś maszyny musi wiedzieć, gdzie ona jest
i dotrzeć do niej.
W przypadku, gdy realizowany temat zajęć wymaga krótszego czasu, to nauczyciel
musi wcześniej zaplanować jak ten wolny czas zagospodaruje w kontekście realizowanego
tematu. Tematy powinny być znane uczniowi.
Zajęcia muszą się zarówno zaczynać jak też kończyc punktualnie. Czas musi być maksymalnie wykorzystany.
Każdy nauczyciel na początku zajęć sprawdza uczniom ubiory robocze i obecność, podaje temat zajęć (wpis do dziennika lekcyjnego i indeksu praktycznej nauki zawodu), zbiera
indeksy, podaje cel zajęć z komentarzem, czego w trakcie ich trwania mają się nauczyć.
Rozdaje napisane na kartkach lub poleca uczniom zapisanie zadania do wykonania.
W toku prowadzonych zajęć należy uwzględnić część teoretyczną (omówienie, instruktaż wstępny), wypełnienie „planu pracy”, wydanie narzędzi, nadzór i pomoc uczniom w
osiągnięciu celu zajęć, rozliczenie uczniów z przydzielonych zadań (prezentacja, sprawdzenie wyników), wpisanie ocen do indeksu i dziennika lekcyjnego, zebranie narzędzi. Na
końcu zajęć należy zasygnalizować temat kolejnych zajęć, następnie udzielić pozwolenie
na opuszczenie pracowni lub miejsca zajęcia.
Na posiedzeniu Komisji Przedmiotów zawodowych w dniu 9 listopada 2006 roku kierownik szkolenia praktycznego Janina Słupek udzieliła pochwały za prowadzoną wzorową
pracownię Mariuszowi Wójtowiczowi.
Kolejne posiedzenie podzespołu mechanizacji rolnictwa Komisji Przedmiotów Zawodowych odbyło się w dniu 28 listopada 2006 roku. Poświęcone było ono m.in. omówieniu
wyników egzaminu zawodowego w TMR i ZSZ - mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych na podstawie materiałów opracowanych przy Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej
w Krakowie.
W TMR na 48 zdających 27 uczniów uzyskało wynik pozytywny - był niestety niższy
niż w kraju (56,7% niższe) i województwie podkarpackim (46,42%). Etap praktyczny zdało
63% naszych uczniów (kraj 59,3%, OKE 64,2%), a dyplom potwierdzający kwalifikacje
zawodowe otrzymało tylko 29,63% (kraj 36% OKE 39,5%). Z tego wynika, że obu części nie
zdało 5 uczniów.
Największą trudność sprawiła uczniom umiejętność, która sprowdzała się do korzystania z dokumentacji do kalkulacji kosztów. Po dokładnym zapoznaniu z przyczyną tego
stanu rzeczy zespół nauczycieli tworzący podzespół mechanizacji rolnictwa w celu poprawienia sytuacji podjął następujące ustalenie odnośnie technikum mechanizacji rolnic-
231
twa:
1.W celu poprawienia zdawalności uczący zajęć praktycznych w TMR, szczególne w
klasie IV, przygotują samodzielne zadania praktyczne uwzględniające umiejętności,
będą wdrażać uczniów do opracowywania projektów.
2.Podczas zajęć praktycznych będą wymagać od uczniów obliczenia, kalkulowania,
przeliczania oraz sporządzania i czytania schematów i szkiców.
3.Uczący wdrożą do posługiwania się katalogami, instruktorami, poradnikami - nauczą znajdowania potrzebnych informacji i korzystania z nich.
4.Uczący będą na co dzień korzystać - posługiwać się standardami egzaminacyjnymi.
W ZSZ mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych egzamin zdawało 20 uczniów.
Część pisemną zdawało 95% uczniów, a część praktyczną 85%. Dyplom uzyskało 85%
uczniów. Słabą stroną było prezentowanie i ocena efektów swojej pracy. Z zadania 2 (układ
zasilania) - uczniowie mieli problemy z zapisem działań i sporządzeniem materiałów.
Nauczyciele przedmiotów zawodowych tej klasy postanowili przyjąć następujące
uchwały:
1.P rzeprowadzenie doskonalenia wewnętrznego w zakresie wymagań egzaminacyjnych
uwzględniające obowiązujące standardy.
2.Uczący mają ułożyć po 5 zadań egzaminacyjnych. (kl. III ZSZ) obejmujących wymagania wynikające ze standardów egzaminacyjnych.
3.Należy wymagać od uczniów obliczania wydajności agregatów, przeliczenia jednostek, rozumienia danych techniczno-eksploatacyjnych oraz umiejętności oceny stanu technicznego maszyn i pojazdów.
4.Trzeba uczyć planowania czynności i prezentacji zadania.
5.Uczący muszą znać i uczyć umiejętności ze standardów egzaminacyjnych.
W dniu 1 lutego 2007 roku zostały powołane zespoły do opracowania wewnątrzszkolnego
konkursu:
1.„ Najlepszy mechanizator rolnictwa”: Paweł Machaj, Paweł Kasprzyk i Mariusz Wojtowicz.
2.„ Najlepszy kucharz”: Ewa Czarnia, Krystyna Rak, Teresa Radelczuk i Anna Rychalska.
W jesieni 2006 roku 2 klasy realizowały praktykę jesienną: klasa III TMR w okresie 16-20
października 2006 roku, a klasa II TMR „a” i „b” w dniach 23-27 października 2006 roku.
Opiekę dydaktyczną nad praktyką zawodową sprawowali: Paweł Machaj, Józef Wadas,
Jan Zastawny, Marek Drechsler i Wojciech Bonarek. Natomiast panie: Ewa Czarnia, Anna
Rychalska i Krystyna Rak gotowały dla pracujących uczniów herbatę. Nauczyciele sprawowali opiekę nad uczniami w czasie wolnym od pracy.
W tym właśnie czasie została posiana pszenica ozima, zaorane pole pod buraki cukrowe i pod mieszankę roślin zbożowych, a także trwał intensywny zbiór buraków cukrowych. Prace były wykonywane umiejętnie w trudnych warunkach atmosferycznych.
Bieżących napraw w wyniku powstałych awarii dokonywali Paweł Kasprzyk, Józef Wadas,
Józef Krzyszczuk i Marek Święch.
Uczniowie systematycznie przychodzili na zajęcia i z dość dużym zaangażowaniem
wykonywali prace związane ze zbiorem buraków cukrowych. Kierownik szkolenia praktycznego Janina Słupek na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych w dniu 9 listopada 2006 roku, dokonując oceny realizacji praktyk jesiennych serdecznie podziękowała nauczycielom, którzy chętnie zgłosili się do nadzorowania praktyk jesiennych: Janowi
Zastawnemu, Marii Stędze i Markowi Drechslerowi oraz tym, którzy prowadzili naprawy:
Pawłowi Kasprzykowi, Józefowi Wadasowi, Józefowi Krzyszczukowi i Markowi Święchowi,
a także Mariuszowi Wójtowiczowi, który pracował z pełnym zaangażowaniem i poświęceniem oraz zaliczał praktyki.
W tym roku szkolnym realizowana była XXXI olimpiada Wiedzy i Umiejętności Rolniczych w dwóch blokach: mechanizacji rolnictwa i żywienia rodziny.
W bloku mechanizacji rolnictwa najlepsze wyniki osiągnęli uczniowie z klasy IV TMR:
M. Misiura i A. Sztorc, którzy uzyskali po 92 pkt. Natomiast w bloku żywieniowym uczeń
kl. IV TŻ- K. Piasecki oraz kl. TŻ - P. Zieliński.
Eliminacje okręgowe XXXI Olimpiady i Wiedzy Rolniczej odbyły się w Zespole Szkół
Rolniczych w Kijankach. Naszą szkołę reprezentowali:
232
-TŻiGD - Krzysztof Piasecki
-TMR
- Mariusz Misiura.
Eliminacje składały się dwóch części: teoretycznej (test 60pytań) i praktycznej. Uczniowie
zajęli 10 i 11 miejsce na 70 uczestników biorących udział w eliminacjach okręgowych.
Olimpiada Wiedzy o Bezpieczeństwie i Higienie Pracy była organizowana przez Annę
Rycharską. Najlepsze wyniki osiągnęli następujący uczniowie:
- kl. III TŻ: M. Górka – 37,1pkt. K. Kukla - 36,5pk.
- kl. III Liceum Profilowane: B. Błoniarz - 36,0pkt. M. Samborski - 36,5pkt.
- kl. IV TMR: Mateusz Misiura
Trzecia olimpiada Wiedzy o Żywieniu była przygotowana i zorganizowana w klasach III
i IV TŻiGD przez Ewę Czernię.
Wewnętrzne konkursy: „Najlepszy Kucharz” i „Najlepszy Mechanizator Rolnictwa” miały na celu rozszerzenia wiadomości z zakresu żywienia i mechanizacji rolnictwa. Drugim,
niemniej ważnym celem tych konkursów było rozbudzenie zainteresowania i zamiłowania
do wykonywanych zawodów.
Pierwszemu, tj. „Najlepszy Kucharz” patronowała Anna Rycharska. Brali w nim udział
uczniowie klasy II Technikum Żywienia i Gospodarstwa Domowego oraz kl. I i II Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie kucharz małej gastronomii. Uczniowie tych klas wykonywali dawne „przystawki”. Osobami oceniającymi byli nauczyciele przybyli z gimnazjalistami na tzw. „Dni Otwarte Szkoły”. Nagrody ufundowała Ewa Czernia i Janina Słupek.
Organizatorem konkursu „Najlepszy mechanizator rolnictwa” był Paweł Kasprzyk.
Przystąpiło do niego po 2 osoby z każdej klasy, które uzyskały najlepszy wynik w eliminacjach pisemnych. W tym konkursie wzięli udział uczniowie z klasy II i III ZSZ, II TMR „a”
i „b” oraz III TMR.
Test zawierający 50 pytań opracował Paweł Kasprzyk, a przeprowadzili go wychowawcy klas. Po wyłonieniu dwóch najlepszych uczniów z każdej klasy została zorganizowana
część praktyczna, która zawierała zadania z działów: pojazdy rolnicze, maszyny rolnicze,
obróbka mechaniczna, obróbka plastyczna i cieplna.
Zadania przygotowali nauczyciele uczący w tych działach programowych. Wyniki konkursu przedstawiały się następująco:
I miejsce – Paweł Jedziniak z kl. II TMR „a”
II miejsce – Michał Strojek z kl. III TMR
III miejsce – Paweł Podgórski z kl. II TMR „a”
Nagrody ufundował A. Słowik, nauczyciel przedmiotów zawodowych.
Tradycyjnie zostały przeprowadzone próbne wewnątrzszkolne egzaminy potwierdzające kwalifikacje zawodowe, które pozwalają uczniom zapoznać się z ich przebiegiem, a
z drugiej strony wskazują na poziom przygotowania do niego. Wyniki przedstawiały się
następująco:
- klasa III ZSZ w zawodzie mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych: część I
- zawodową zdało 95,8%, część II -z zatrudnienia i działalności gospodarczej zdało
100%.
- klasa IV Technikum Mechanizacji Rolnictwa: część pisemną i praktyczną zdało
22%.
- klasa IV Technikum Żywienia i Gospodarstwa Domowego: część pisemną i praktyczną zdało 53%. Klasa II ZSZ w zawodzie kucharz małej gastronomii: część zawodową
zdało81% zdających, a ekonomiczną 94%.
Wychowawcy i nauczyciele zawodu podjęli działania zaradcze, aby uczniowie zmobilizowali
się do usilnej pracy nad uzupełnieniem braków zarówno w umiejętnościach zawodowych,
jak także wiedzy. Duża praca czekała zarówno uczniów jak także nauczycieli zawodu
- zorganizowano systematyczne powtarzanie i dodatkowe ćwiczenia na zajęciach praktycznych.
Na wiosnę - organizowano praktyki zawodowe w następujących klasach:
- kl. III TMR - 7 maja – 1 czerwca 2007 roku, zaliczenie 4 czerwca 2007 roku (J. Słupek, P. Machaj, J. Krzyszczuk, J. Słupek),
- kl. II TR - 4-5 czerwca 2007 roku, zaliczenie 18 czerwca 2007 roku (J. Słupek, J.
Wadas, J. Krzyszczuk),
- kl. II TM „a” - 4-15 czerwca 2007 roku, zaliczenie 18 czerwca 2007 roku (J. Słupek,
233
J. Krzyszczuk)
- kl. II TM „b’; - 4-15 czerwca 2007 roku (J. Słupek, J. Zastawny, M. Pasisz)
- kl. III TŻ iGD – 14 maja – 18 sierpnia 2007 roku, zaliczenie 28 sierpnia 2007 roku (J.
Słupek, T. Radelczuk, A. Rychalska).
W roku szkolnym 2006/2007 została zorganizowana wycieczka dydaktyczna dla uczniów
klasy IV Technikum Mechanizacji Rolnictwa na targi „Agrotech” w Kielcach. Uczniowie
zapoznali się z najnowszą generacją ciągników i maszyn rolniczych.
Klasa II TR praktykę wiosenną odbyła na szkolnych działkach dydaktycznych, w tym
produkcyjno-towarowej pod opieką 9 nauczycieli.
Rok szkolny 2006/2007 dobiegł końca. Na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych Janina Słupek przedstawiła organizację prac polowych i akcji żniwej dla uczniów i
nauczycieli. Za zbiór zboża, rozdrobnienie słomy i podorywki odpowiedzialni byli: P. Machaj, M. Święch, J. Zastawny, a za transport ziarna P. Kasprzyk.
Kierownik szkolenia praktycznego Janina Słupek podziękowała Grzegorzowi Grzesiakowskiemu za doradztwo i sprawowanie nadzoru nad stosowaniem ochrony chemicznej
buraka cukrowego.
Egzaminy potwierdzające kwalifikacje zawodowe odbyły się w następujących terminach:
- egzamin pisemny dla Technikum Mechanizacji Rolnictwa - 19 czerwca 2007 roku,
- egzamin praktyczny dla Technikum Mechanizacji Rolnictwa – 20 czerwca 2007
roku,
- egzamin praktyczny dla Zasadniczej Szkoły Zawodowej - 26 czerwca 2007 roku.
Rok szkolny 2007/2008
Na początku roku szkolnego 2007/2008 zostały powołane zespoły nauczycieli do przeprowadzenia konkursów szkolnych: „Najlepszy mechanizator rolnictwa” i „Najlepszy kucharz”. W skład pierwszego weszli: P. Kasprzyk, M. Święch, A. Jedziniak, a drugiego: A.
Rycharska, E. Czyrnia, D. Wesołowska.
Powołana Komisja do przyprowadzenia tego wewnętrznego konkursu miała za zadanie
nie tylko przygotowanie organizacyjne, ale także rozpropagowanie go w szkole przy współudziale pozostałych nauczycieli przedmiotów zawodowych i praktycznej nauki zawodu
oraz przygotowanie merytoryczne uczniów do niego.
W październiku 2007 roku odbyły się eliminacje szkolne XXXII Olimpiady Wiedzy i
Umiejętności Rolniczych. Uczniowie brali udział w dwóch blokach tematycznych: mechanizacji rolnictwa i żywienia człowieka. W pierwszym wzięło udział 35 uczniów - z klasy IV
technikum w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa - 21, z III technikum w zawodzie
technik mechanizacji rolnictwa „A” i „B” - 11, a z klasy III technikum w zawodzie technik
rolnik - 3 osoby.
Eliminacje obejmowały dwie części: test wielokrotnego wyboru (60 pytań - każde z 4
odpowiedziami) oraz część praktyczną polegającą na wykonaniu trzech zadań regulacji
napięcia paska prądnicy ciągnika, wymianie zużytych nożyków w bębnach kosiarki rotacyjnej, dobraniu właściwego smaru do smarowania pompy wodnej, sworznia zwrotnicy
oraz przekładni łańcuchowej. Ocenie podlegał sposób wykonywania zadania, zachowanie
przepisów BHP i uzasadnienie teoretyczne.
Na ogólną liczbę 35 uczniów ponad 30 pkt. za test uzyskało 12 uczniów, z czego 7
z największą liczbą punktów i zakwalifikowało się do części praktycznej. Na eliminacje
okręgowe, które odbędą się w dniach 18-19 kwietnia 2008 roku zakwalifikował się uczeń
klasy III TR - Dominik Marek.
Z bloku żywienia udział wzięło 38 uczniów: 31 z klasy IV TŻiGD i 7 z klasy III tego typu
szkoły. Z testu ponad 40 pkt. osiągnęły uczennice kl. IV: Katarzyna Kukla - 45, Sylwia
Ochałek - 43 i Paulina Zielińska - 42. W części praktycznej należało wykonać 3 zadania:
pierogi leniwe, przedstawić zasady zagospodarowania obejścia w gospodarstwie agroturystycznym i uprasować koszulę.
Komisja oceniała: umiejętność wykonywania zadania, dobór składników i sprzętu,
znajomość zasad zagospodarowania obejścia w zakresie estetyki oraz przygotowania
234
miejsc i urządzeń do wypoczynku i przestrzeganie przepisów BHP. Na eliminacje okręgowe
zakwalifikowała się Katarzyna Kukla z klasy IV TŻiGD.
W dniu 26 października 2007 roku w szkole zastał przeprowadzony konkurs BHP, w
którym wzięło udział po pięciu chętnych uczniów z przedostatnich klas. Konkurs w szkole
wygrał Łukasz Madejczyk. W konkursie w Rzeszowie uczeń zajął środkowe miejsce.
Na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych w dniu 26 listopada 2007roku zostały dogłębnie przeanalizowane wyniki egzaminów zawodowych w 2007 roku oraz wyciągnięte wnioski na bieżący rok szkolny w zakresie przygotowania do egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe. Dokonano także oceny realizacji stopnia nauki jazdy
kat. „B” i „T”, pracy maszynami rolniczymi, nauki jazdy i prac kombajnem zbożowym za
rok szkolny 2006/2007
W dniu 20 lutego 2008 roku na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych gościła
Władysława Scheuer, która zaprezentowała wykład na temat kelnerstwa i gastronomii. W
dalszym ciągu podejmowane były działania na rzecz poprawy wyników egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe, które sprowdzały się do motywowania uczniów do
zmiany podejścia do tych egzaminów i ukierunkowania ich na wymagania egzaminacyjne
i obowiązujące standardy.
Temu samemu celowi służyło przeprowadzenie w pierwszym półroczu roku szkolnego
2007/2008 próbnego egzaminu dla uczniów dla klay IV TMR i klasy IV TŻiGD. Wszyscy
uczniowie obydwu typów szkół przystąpili do niego. Z jednej strony miał ten egzamin zapoznać uczniów z jego organizacją i przebiegiem, a z drugiej ujawnić braki uczniów zarówno
w zakresie wiedzy teoretycznej jak i praktycznej i ukierunkować ich pracę w drugim półroczu roku szkolnego 2007/2008.
Został również zaprezentowany regulamin konkursu wewnątrzszkolnego „Najlepszy
mechanizator rolnictwa i kucharz”. Pierwszy regulamin dotyczący „Najlepszego mechanizatora rolnictwa” w imieniu zespołu przedstawił Paweł Kasprzyk. W konkursie będą
brali uczniowie klasy III Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie mechanik-operator
pojazdów i maszyn rolniczych, klasy III Technikum Mechanizacji Rolnictwa i klasy III
Technikum Rolniczego.
W zakres tego konkursu będą wchodzić dwie części: teoretyczna i praktyczna. Pierwsza część sprawdzała się będzie do rozwiązania testu o tematyce mechanizacyjnej. Na
podstawie wyniku testów wyłonione miały być najlepsze 3 osoby z każdej klasy. W drugiej
części uczniowie mieli mieć do wykonania trzy zadania odnośnie naprawy maszyn i pojazdów oraz obróbki mechanicznej.
Natomiast regulamin konkursu „Najlepszy kucharz” przedstawiła Ewa Czyrnia. Wezmą w nim udział uczniowie klasy III Technikum Żywienia i Gospodarstwa Domowego
i klasy II Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie kucharz małej gastronomii. I etap
– część teoretyczna sprowadzał się będzie do rozwiązania testu teoretycznego dotyczącego
wiedzy ogólnej o żywieniu. Uczestniczyć w niej będą chętni z wymienionych klas. Natomiast w II etapie - części praktycznej uczestniczyć będą laureaci pierwszego etapu (po 3
osoby z każdej klasy). W tej części zawodnicy będą mieli za zadnie przygotować potrawę
konkursową z listy 7 przedstawionych potraw. Najlepsza grupa w miarę możliwości funduszowych organizatorów zostanie nagrodzona.
Wstępnie postanowiono przeprowadzić te konkursy w pierwszej połowie kwietnia 2008
roku.
W roku szkolnym 2007/2008 zorganizowano kursy zawodowe, które miały na celu
poszerzenie umiejętności zawodowych potwierdzonych certyfikatami pod kątem potrzeb
rynkowych. W pierwszym tygodniu ferii odbył się kurs na kelnera, w którym wzięło udział
22 uczniów: kl. I Zasadniczej Szkoły Zawodowej w zawodzie kucharz małej gastronomii
- 4, klasy II tego samego typu szkoły - 12, klasy II Technikum Żywienia i Gospodarstwa
Domowego - 1 i klasy IV tego samego typu szkoły - 5 osób. Koszt całkowity kursu wynosił
250 zł i trwał 40 godzin. Prowadziła go Władysława Scheurer. Patronat ze strony szkoły
sprawowały Teresa Radelczuk i Małgorzata Kolbusz.
Natomiast w pierwszym tygodniu po feriach odbył się kurs „barmana”. Wzięło w nim
udział 17 osób z klasy III Technikum Żywienia i Gospodarstwa Domowego. Koszt 30-godzinnego kursu wynosił 300zł od ucznia. Prowadziła go Pani Duda. Kurs zakończył się
egzaminem, który przeprowadziła pani prowadząca przy obecności nauczyciela zawodu
235
Ewy Czyrni.
Dla chłopców został zorganizowany kurs na wózki widłowe, który obejmował 44 godziny wykładu i 15 godzin jazdy, a jego koszt wyniósł 400 zł. Wzięło w nim udział 17 uczniów,
w tym z klasy III Technikum Rolniczego - 14, z klasy III Technikum Mechanizacji Rolnictwa - 3 i z klasy III Technikum Żywienia i Gospodarstwa Domowego - 2 uczniów.
W roku szkolnym 2007/2008 planowane były praktyki zawodowe zagraniczne i praktyki krajowe. Na praktyki zagraniczne zgłosiło się 30 osób, w tym do Szwajcarii 10, do
Niemiec 7 i do Anglii 13 uczniów. Natomiast praktyki krajowe realizowane będą w tradycyjnych zakładach pracy i przedsiębiorstwach w zależności od typu szkoły i klasy: w
zakładach gastronomicznych, stołówkach oraz przedszkolach.
Uczniowie klasy III TŻiGD 2-tygodniową praktykę realizować będą w zakładach gastronomicznych - „Taurus”, „Parkosz”, „AMA” oraz 4-tygodniową nad morzem w Jastrzębiej
Górze i Krynicy Morskiej.
Z kolei klasa III TMR swoje umiejętności zawodowe doskonalić będzie w następujących
zakładach: „EKIW”, Zakładach Ślusarskich w Brzostku, „Met-Chemie”, „OMEDZE”, „AKP
i LU” w Pilźnie. Natomiast uczniowie klasy II technikum w tym samym zawodzie praktyki
zawodowe realizować będą w „AKP i LU”.
Uczniowie klasy II TR swoje umiejętności zawodowe będą sprawdzać w specjalistycznym gospodarstwie warzywniczo-ogrodniczym Grzegorza Muzyki w Gliniczku (w szklarniach i tunelach) oraz w gospodarstwie rolnym Pana Włodzimierza Gadzały w Jaśle, które
jest ukierunkowane na uprawę ekologiczną roślin ogrodniczych.
Pojawił się problem adaptacji i budowy garaży na ciągniki oraz hali maszyn. Zabierając głos w tej sprawie dyrektor szkoły Halina Nowak stwierdziła, że te pomieszczenia są
bardzo potrzebne, ale barierą w tej sprawie jest brak środków w budżecie szkoły. Wobec tej
sytuacji należy zabiegać o pozyskanie funduszy na ten cel z innych źródeł.
W dalszym ciągu, podsumowując ten problem dyrektor szkoły mówiła, że praktyczna
nauka zawodu kosztuje bardzo dużo środków finansowych nie tylko pozyskanych z tytułu
sprzedaży płodów rolnych, ale także z budżetu szkoły.
Nauczyciele otrzymali przydział czynności na wykonanie prac wiosennych w roku
2008 już w miesiącu lutym. Za naprawę i przygotowanie narzędzi i maszyn rolniczych
odpowiadać będą: Paweł Kasprzyk, Marek Święch i Paweł Machaj, natomiast za wykonanie
prac polowych Paweł Kasprzyk, Marek Święch i Paweł Machaj. Sprawą zakupu nawozów,
nasion i środków ochrony roślin zajmie się Janina Słupek.
Domeną działania kierownika szkolenia praktycznego, nauczycieli przedmiotów zawodowych i praktycznej nauki zawodu była, jest i będzie działka dydaktyczno-produkcyjna, która stanowi zaplecze i warsztat, na którym uczniowie zdobywają i doskonalą swoje
umiejętności zawodowe. Ta działka dydaktyczna stanowi także zaplecze do pozyskiwania
surowców żywnościowych na zajęcia praktyczne dla uczniów TŻiGD oraz ZSZ w zawodzie
kucharz małej gastronomii.
Zbiory buraków cukrowych wynosiły w roku 2007 123,37 tony. Cena za jedną tonę w
tym czasie była bardzo niska i wynosiła 92,68zł. Dla porównania w roku 2006 wynosiła
153,96zł. Dochody za sprzedaż płodów rolnych za rok 2007 ukształtowały się na następującym poziomie: za sprzedaż zboża uzyskano 7752,50zł, buraków i wysłodek (część za
rok 2006) 1582,29zł, za usługi kombajnowania zboża 4680,00zł i za wynajem ciągników
i maszyn rolniczych 63,00zł. Łącznie z prowadzonej działki produkcyjno-towarowej i za
świadczone usługi uzyskano 14077,79zł dochodu.
Ta sytuacja finansowa związana z prowadzeniem produkcji rolniczej wynikała z aktualnej sytuacji w rolnictwie. Płody rolne były bardzo tanie w porównaniu do środków
produkcji, paliwa, nawozów mineralnych i środków ochrony roślin. Spadek cen płodów
rolnych został zaprezentowany na przykładzie buraków cukrowych.
Dla porównania dochodów w stosunku do wydatków zobaczmy, ile wydatkowano środków na produkcję w roku 2007: części do napraw przyczep, maszyn, ciągników, kombajnu
buraczanego - 3496,12zł, paliwo do kombajnu zbożowego - 3156,34zł, części do kombajnu
zbożowego - 383,51zł, paliwo do ciągników - 509,60zł, środki ochrony roślin - 1024,00zł,
czynsz dzierżawcy za pole - 643,00zł, przegląd techniczny przyczep 52,00 zł i zakup kombajnu buraczanego.
Poważnymi pozycjami w wydatkach w roku 2007 były: wykupienie limitu buraków cu-
236
krowych i zakup kombajnu buraczanego – 9 599,20. Szkoła od wielu lat uprawiała buraki
cukrowe z tym, że gdy ziemia była dzierżawiona od rolniczej spółdzielni produkcyjnej w
Kleciach, uprawiono większą powierzchnię. Wcześniej, gdy szkoła posiadała tylko działkę
produkcyjno–towarową o powierzchni 2,32 ha to uprawiano buraki na znacznie mniejszej
powierzchni i wyprodukowano tylko 43 tony. Cukrownia właśnie przyjęła z tego okresu
czasu limit buraków cukrowych, które można wyprodukować i sprzedać cukrowni. Przez
wiele lat dzierżawiono limit od pani Bogusławy Kosztyło.
Z chwilą obniżki cen buraków cukrowych do poziomu niezbyt opłacalnego wielu rolników zrezygnowało z uprawy buraka cukrowego. W związku z tym, że pani Kosztyła podjęła
decyzję o sprzedaży swojego limitu, szkoła stanęła przed problemem jego zakupu. W rezultacie postanowiono go zakupić za wynegocjowaną cenę 6103,20zł. Szkoła może w danym
roku zakontraktować i sprzedać 150 ton buraków cukrowych, które muszą być uprawiane
ze względu na zachowanie agrotechnicznego zmianowania.
W tym roku szkolnym dyrekcja szkoły poczyniła starania o uzyskanie dotacji na dofinansowanie zakupu maszyn, narzędzi niezbędnych do praktycznej nauki zawodu. Z
otrzymanej dotacji zostały zakupione: samochód do nauki jazdy, siewnik zbożowy, agregat uprawowy aktywny, rozsiewacz nawozów, ścinacz zielonek. Koszt zakupów to kwota
103.000,00. Zakupione maszyny i urzadzenia pozwolą skutecznie wyposażać uczniów w
zawodowe umiejętności i podnieść efekt kształcenia zawodowego.
2. Działalność dydaktyczna Komisji Przedmiotów Zawodowych
Komisja Przedmiotów zawodowych skupia nauczycieli przedmiotów zawodowych i zajęć praktycznych uczących w szkole. Praca tych nauczycieli odbywa się na plenarnych posiedzeniach, a niekiedy, jeżeli nie dotyczy wszystkich nauczycieli, to obrady prowadzone są
w mniejszym składzie np. wśród nauczycieli mechanizacji czy żywienia. Główne zadania
tej komisji sprowadzają się w zasadzie do dwóch zasadniczych problemów:
- czuwania nad sprawami i efektywnym przebiegiem szkolenia praktycznego – jego
międzyklasowej koordynacji,
- doskonalenia zawodowego wewnętrznego nauczycieli zwłaszcza młodych i początkujących.
To przede wszystkim powinno odbywać się przez prowadzenie koleżeńskich lekcji i zajęć
praktycznych oraz omawianie niektórych zagadnień teoretycznych z pedagogiki i metodyki
nauczania.
Nauczyciele przedmiotów zawodowych w ramach Komisji opiniują harmonogramy
praktyk śródrocznych i wakacyjnych. Dużo czasu poświęcają omówieniu przygotowania i
przebiegu poszczególnych edycji Olimpiady Wiedzy i Umiejętności Rolniczych oraz w ostatnich latach egzaminom potwierdzającym kwalifikacje zawodowe ucznia.
Komisja Przedmiotów Zawodowych w sposób zorganizowany działa od czasu powołania do życia Technikum Rolniczego 3-letniego, tj. od r. 1975. Obejmowała ona zarówno nauczycieli szkoły bazowej, jak i filialnych. Całą pracę organizacyjną i merytoryczną
prowadzi jej przewodniczący. Każde posiedzenie jest protokołowane w Książce Protokołów
Komisji Przedmiotów Zawodowych.
Przewodnictwo było zmieniane co kilka lat. Od początku istnienia następujący nauczyciele jej przewodniczyli:
- Natalia Utorowicz - 1975 – 1985
- Eugeniusz Batycki - 1986 – 1990
- Krystyna Rak
- 1991 – 1992
- Jan Skórski
- 1992 – 1997
- Weronika Baran - 1997 – 2002
- Paweł Machaj
- 2002 –
Skład osobowy Komisji Przedmiotów Zawodowych w roku jubileuszowym 2007/2008 wygląda następująco: Paweł Machaj – przewodniczący, członkowie: Mariusz Wójtowicz, Dorota Rachowicz, Andrzej Jedziniak, Paweł Kasprzyk, Anna Rycharska, Marek Święch, Jerzy
Słupek, Janina Słupek, Józef Krzyszczuk, Danuta Wesołowska, Małgorzata Kolbusz, Teresa Radelczuk, Ewa Czyrnia, Barbara Synowiecka, Maria Stęga, Grzegorz Grzesiakowski,
237
Komisja Przedmiotów Zawodowych w Roku Jubileuszowym
Grzegorz Kolbusz i Marek Drechsler.
Komisja działa w oparciu o plan pracy, który zawsze był opracowywany i zatwierdzany
na pierwszym inauguracyjnym posiedzeniu. Z reguły odbywało się to w ten sposób, że
przewodniczący przygotowywał propozycje planu pracy, przedstawiał na pierwszym posiedzeniu, odbywała się nad nim dyskusja i po wprowadzeniu pewnych korekt przyjmowano
go do realizacji.
W sposób wybiórczy zostanie przedstawiona działalność Komisji Przedmiotów Zawodowych na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat. Wykażę, w jakim stopniu ta komisja włączała się w doskonalenie procesu dydaktyczno-wychowawczego szkoły, który miał przygotować uczniów do zawodu. Tradycją stało się, że na pierwszym posiedzeniu przypominano
wszystkim nauczycielom zasady BHP. Zwykle czynił to nauczyciel uczący przedmiotu BHP.
Przez wiele lat te wiadomości przypominała Janina Słupek, która przedstawiała zasady
bezpieczeństwa i higieny pracy na zajęciach praktycznych, w pracowniach dydaktycznych,
w gospodarstwie rolnym, na terenie szkoły, na zajęciach teoretycznych, w drodze do i ze
szkoły. Podkreślała, że analizy zagrożeń występujących w trakcie nauki należy konsekwentnie dokonywać na każdym realizowanym temacie zajęć praktycznych.
W części wstępnej każdy nauczyciel ma uczulić ucznia na występujące zagrożenia.
Przed każdymi zajęciami należy bardzo dokładnie sprawdzić pracownię dydaktyczną pod
kątem istniejących zagrożeń. Po rozpoczęciu zajęć należy przypomnieć obowiązujące przepisy BHP i stosować pouczanie młodzieży w trakcie prowadzonych zajęć. Po ich zakończeniu trzeba uporządkować stanowiska pracy, a przede wszystkim odłączyć maszyny i
urządzenia od instalacji elektrycznej. Następnie po tych czynnościach każdy nauczyciel
musi sprawdzić i zabezpieczyć pracownię. W ten proces należy włączyć uczniów.
Na większości posiedzeniach Komisji Przedmiotów Zawodowych były prowadzone lekcje otwarte w ramach samodoskonalenia. Takich lekcji czy zajęć praktycznych w roku
szkolnym organizowano 2 lub 3.
W zasadzie szkoła posiadała pięć działek dydaktycznych, na których uczniowie w
mniejszym lub większym zakresie odbywali praktyki zawodowe i prowadzono na nich zajęcia praktyczne.
W dniu 27 czerwca 1999 roku 11 nauczycieli wzięło udział w konferencji wyjazdowej w ramach Dni Otwartych Wojewódzkiego Ośrodka Dworactwa Rolniczego w Bogu-
238
chwale. Program Dni Otwartych Drzwi WODR-u obejmował Regionalną Wystawę Zwierząt
Hodowlanych; ogłoszenie wyników i prezentację nagrodzonych zwierząt, rozstrzygnięcie
konkursu „Najlepszy producent mleka”, referat szkoleniowy prof. dr hab. E. Greli z Akademii Rolniczej w Lublinie na temat: „Problemy produkcji zwierzęcej na tle wymogów Unii
Europejskiej”.
Ponadto uczestnicy wycieczki w ramach Dni Otwartych brali udział w prezentacji i
promocji WODR-u w Boguchwale oraz firm i podmiotów gospodarczych funkcjonujących w
rolnictwie i przemyśle rolno-spożywczym. Można było zwiedzić ekspozycję kolekcji nowych
odmian roślin uprawnych na poletkach doświadczalnych, wystawę maszyn, urządzeń i
środków do produkcji rolnej oraz pokaz techniki zbioru i konserwacji pasz.
Uczestnicy wycieczki obejrzeli też występy zespołów folklorystycznych. Powrót nastąpił w godzinach wieczornych. Organizatorem tej wycieczki była przewodnicząca Komisji
Przedmiotów Zawodowych Weronika Baran. Brali w niej udział nauczyciele produkcji roślinnej, produkcji zwierzęcej i mechanizacji rolnictwa.
Na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych w dniu 4 października 1999 roku
zostały opracowane kryteria ocen z zajęć praktycznych. Do każdej z ocen (celująca, bardzo
dobra, dobra, dostateczna, dopuszczająca i niedostateczna) zostały szczegółowo opracowane wymagania w postaci kryteriów. W ten sposób zostały ujednolicone wymagania przy
wystawianiu ocen. Dla przykładu przytoczę kryteria oceny najwyższej, tj. celującej i najmniejszej – niedostatecznej.
Ocena celująca – umiejętności i wiedza znacznie przekraczająca program nauczania.
Uczeń samodzielnie i twórczo rozwija swoje uzdolnienia. Potrafi zaproponować rozwiązania nietypowe. Rozwiązuje także zadania znacznie wykraczające poza program. Osiąga
punktowane miejsca w konkursach i olimpiadach przedmiotowych. Ściśle stosuje się do
regulaminu, bądź proponuje rozwiązania usprawniające organizację pracy i jej dyscyplinę
na zajęciach w szkole, także poza jej terenem. Jest obecny na wszystkich zajęciach.
Ocena niedostateczna – braki w wiadomościach i umiejętnościach określonych w minimum programowym, które uniemożliwiają dalsze zdobywanie wiedzy. Nie jest w stanie
wykonać zadania o elementarnym stopniu trudności. Nie stosuje się do regulaminu i zaleceń nauczyciela. Opuszcza zajęcia i nie jest systematyczny.
Nauczyciele zostali zobowiązani do zapoznania się z tymi kryteriami i wdrożenie ich
do codziennego stosowania.
Komisja Przedmiotów Zawodowych mogła dokonywać zmian w programach praktyk i
tak dostosowywane są praktyki jesienne do możliwości realizacji w danym zakładzie czy
przedsiębiorstwie. W tym roku szkolnym udało się pozyskać kilka podmiotów gospodarczych (państwowe przedsiębiorstwa w tym czasie masowo padały czy ograniczały swoją
produkcję).
Na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych w dniu 16 grudnia 1999 roku zaplanowano przedstawienie strategii rozwoju gminy i powiatu ze szczególnym uwzględnieniem
rolnictwa i oświaty rolniczej. Z tej okazji szkoła gościła ważnych gości: sekretarza powiatu
dr. A. Rymuta, wójta gminy Brzostek mgr. inż. L. Bieńka, pracownika Urzędu Gminy A.
Zbarażę, radną powiatu dębickiego M. Przebiędę, doradcę metodycznego Jadwigę Dąbkowską-Kriger.
Wójt gminy Brzostek Leszek Bieniek przedstawił strategiczne cele rozwoju gminy Brzostek oraz działania, jakie należałoby wykonać, aby osiągnąć zakładany kierunek rozwoju gminy. Jasne sprecyzowanie celów, jakie zamierza się osiągnąć umożliwi koordynację
działań wszystkich podmiotów, które mają znaczący wpływ na kształtowanie się przestrzeni ekonomicznej i społecznej w gminie.
Mając na uwadze daną sytuację społeczno-ekonomiczną gminy oraz wynik przeprowadzonej analizy ustalono, że rozwój gminy Brzostek powinien być skoncentrowany wokół
następujących strategicznych programów rozwojowych:
1.P rogram zwiększania atrakcyjności gospodarczej gminy i poprawy warunków socjalno-bytowych jej mieszkańców.
2.P rogram rozwoju rolnictwa, który ukierunkowany jest na:
a.konieczność poprawy warunków życia rolników.
b.tworzenie w gminie nowych miejsc pracy w otoczeniu rolnictwa, w celu ograniczenia wysokiego bezrobocia.
239
c.zapewnienie rynku zbytu dla produktów rolnych wytwarzanych na terenie gminy.
d.konieczność monitoringu zewnętrznych rynków rolnych i dostosowanie do nich
gminnego rolnictwa zgodnie z zapotrzebowaniem.
3.program rozwoju turystyki i agroturystyki.
Następnie sekretarz powiatu dębickiego dr A. Rymut przeprowadził analizę rozwoju powiatu, zwracając szczególną uwagę na „misję powiatu dębickiego”, która brzmi: „Chcemy być
najatrakcyjniejszym powiatem w Polsce dla inwestorów i mieszkańców. Dążyć będziemy do
poprawy sytuacji poprzez stworzenie dobrego klimatu inwestycyjnego, rozwój i promocję
przedsiębiorstw, czystość środowiska naturalnego oraz stworzenie atrakcyjnej bazy rekreacyjno-wypoczynkowej. Naszym celem jest stabilność ekonomiczna, poczucie bezpieczeństwa oraz dążenie do pełnego zadowolenia mieszkańców”.
Kierunki strategiczne, wokół których będzie się koncentrowała aktualnie działalność
samorządu powiatu w latach 2000-2006 to: przeciwdziałanie bezrobociu, edukacja, kultura, sport i turystyka, zdrowie i opieka społeczna, infrastruktura techniczna i drogowa,
rolnictwo, przetwórstwo i giełda rolna, ochrona środowiska i bezpieczeństwo publiczne.
Wokół przedstawionych strategii gminy i powiatu wywiązała się burzliwa dyskusja.
Między innymi zabierali głos: Andrzej Słowik, Jan Zastawny i Janina Słupek. Ta ostatnia
wyraziła swoją opinię na temat przedstawionych analiz i stwierdziła, że można w okolicznych sklepach urządzić „kącik wyrobów regionalnych” promujących rolnictwo i przetwórstwo gminy Brzostek.
Na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych prowadzono wnikliwą nie tylko
analizę realizacji zajęć praktycznych i praktyk zawodowych, ale także pozostałych składników szeroko rozumianej praktycznej nauki, w tym także nauki jazdy samochodem i
ciągnikiem oraz nauki pracy maszynami rolniczymi. Oceny dokonywano nie tylko przy
końcu roku szkolnego, ale także w trakcie nauki szkolnej. Miało to tym większe znaczenie,
że nie tylko prowadzący tę naukę informowali o ilości wyjeżdżonych godzin, ale dokonywano analizy jakościowej. Wspólnie na Komisji zastanawiali się, jakich szukać środków
zaradczych, aby podwyższyć efektywność kształcenia, a w konsekwencji poprawić zdawalność egzaminów państwowych na prawo jazdy. W roku szkolnym 1999/2000 naukę jazdy
prowadziły 4 osoby: Leszek Kaput, Jerzy Słupek, Andrzej Słowik i Stanisław Falarz.
Na tym posiedzeniu bardzo szczegółowo omówiono ilość wyjeżdżonych godzin,
uwzględniając efekty ilościowe i jakościowe. Mówiono o efektach, jak także niepowodzeniach. Zwracano uwagę na rytmiczność oraz na niezgłaszanie się niektórych uczniów na
naukę jazdy, pomimo opracowania wcześniej harmonogramu jazdy.
W dniu 10 maja 2000 roku na planowanym posiedzeniu KPZ omówiono główne założenia strategii rozwoju województwa podkarpackiego, a następnie przeprowadzono dyskusję
nad jej założeniami. W związku z tym został zaproszony przewodniczący Sejmiku Województwa Podkarpackiego Zdzisław Banał, który przedstawił założenia tej strategii.
Między innymi powiedział, że strategia obejmuje następujące kierunki działań: obszary wiejskie, przedsiębiorczość, turystykę, kulturę, ochronę środowiska, kapitał ludzki,
infrastrukturę i współpracę międzynarodową. Następnie szczegółowo omówił poszczególne kierunki działań w kontekście co do tej pory zrobiono i jakie są możliwości rozwoju w
najbliższych latach. Analizując poszczególne obszary Przewodniczący podkreślił, że na
realizację tych strategii bardzo duży wpływ będzie miała ustawa o tzw. zrównoważonym
rozwoju, która w najbliższym czasie będzie uchwalona w sejmie.
Dyskusja nad tymi założeniami była konstruktywna i twórcza. Głos zabrali m.in.: Andrzej Słowik, Jan Zastawny, Leszek Bieniek – wójt gminy Brzostek, który na to spotkanie
był zaproszony i Jerzy Bonarek. W odpowiedzi na głosy w dyskusji Przewodniczący Sejmiku powiedział, że bardzo ważna jest regionalizacja, a więc realizacja zadań na szczeblu
gminy, powiatu i województwa. Należy walczyć z marginalizacją, czyli pomniejszaniem roli
regionów. Główne problemy, którymi zajmował się Sejmik Podkarpacki w ponad rocznej
działalności to:
- doprowadzenie, aby jednostki z dawnych województw ukonstytuowały się jako wojewódzkie, co dałoby pewne oszczędności,
- przekształcenie z jednostek państwowych w wojewódzkie takich instytucji, jak Teatr,
Filharmonia,
240
- porządkowanie problemów prawnych,
- porządkowanie problemów lokalowych Sejmiku.
Ponadto w posiedzeniu uczestniczyły dwie metodyczki: U. Sienkiewicz-Kopacz i J. Dąbkowska-Krigier, które wygłosiły wykład szkoleniowy o konstrukcji testów sprawdzających.
Konstrukcję testu należy rozpocząć od etapu wstępnego, który zawiera tzw. koncepcję testu i standardy wymagań. Następnie należy wykonać plan testu, w którym rozplanowano
materiał według ważności. Materiał i pytania testowe warto podzielić na pięć poziomów:
konieczny, podstawowy, rozszerzający, dopełniający, wykraczający.
Następnie opracowano punktację i kryteria ocen, o których powinni być poinformowani uczniowie. Po przeprowadzeniu testu ocenia się jego rzetelność, czyli porównuje się
ocenę semestralną ucznia z oceną ze sprawdzianu. Jeżeli różnica ocen wynosi do 0,5 to
rzetelność testu jest wysoka, a sprawdzenie nie budzi zastrzeżeń
Wszyscy uczestnicy otrzymali kserokopię testu z ekonomiki i organizacji produkcji
wraz z analizą jego rzetelności.
W roku 2000 w kwietniu odbyła się prezentacja szkół średnich powiatu dębickiego.
Nasza szkoła została oceniona najwyżej. Zaprezentowano tam prace dyplomowe naszych
uczniów, potrawy regionalne, środki dydaktyczne i audiowizualne oraz monografię szkoły
napisaną na 40-lecie szkoły pt. „Rozwój szkoły rolniczej w Brzostku w latach 1958-1998”.
Ponadto w tym samym roku szkolnym uczeń z ZSZ Jaromir Gardziel zajął II miejsce
w powiatowym konkursie „Mistrz techniki ochrony roślin”, w którym startowali głównie
rolnicy. Uczeń ten przygotowywał się pod kierunkiem Jana Zastawnego.
W tym roku szkolnym, tj. 1999/2000 wybór przedmiotów specjalizujących pozostał w
gestii szkoły. W związku z tym na posiedzeniu KPZ w dniu 12 czerwca 2000 roku dyrektor
szkoły Halina Nowak oświadczyła, że programy z wyborem przedmiotów specjalizujących
w szkoleniu zawodowym naszej szkoły wkrótce się ukażą i zostaną zaadoptowane do naszych potrzeb. Zostały przedstawione przez nią przedmioty specjalizujące dla naszej szkoły w poszczególnych klasach dostosowane do potrzeb naszego środowiska.
Będą dominować specjalizacje: rachunkowość spółek prawa handlowego, usługi techniczne na wsi, rolnictwo ekologiczne.
W związku z wydzierżawieniem 10 ha gruntów ornych od Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej zachodziła pilna potrzeba zagospodarowania tej ziemi. Wielokrotnie ten problem
był omawiany na posiedzeniach Komisji Przedmiotów Zawodowych od chwili podjęcia starań o wydzierżawieniu tej ziemi z przeznaczeniem jej do celów dydaktycznych i możliwości
realizacji praktycznej nauki zawodu. Wątek ten Komisja Przedmiotów Zawodowych kontynuowała na posiedzeniu w dniu 13 września 2000 roku – powołano zespół w składzie:
Jan Skórski, Jan Zastawny, Józef Wadas i Grzegorz Grzesiakowski do opracowania planu i
harmonogramu zagospodarowania gruntów ornych wydzierżawionych od RSP od 20 września 2000 roku.
Na kolejnym posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych w dniu 23 października
2000 roku zorganizowano warsztaty szkoleniowe na temat „Metodyka projektów w nauczaniu przedmiotów zawodowych”, które przeprowadziła doradca metodyczny mgr inż.
Jadwiga Dąbkowska-Kriger.
Wprowadzając do tematu wyjaśniła, jak ważne są metody aktywizujące w pracy z
uczniami i jak ważne jest, by nauczyciel umiał wybrać taką metodę pracy, która ma wpływ
na kształtowanie umiejętności związanych z podejmowaniem działań począwszy od ich
planowania poprzez poszukiwanie wsparcia, aż po ich realizację i ocenę. Odpowiednią jest
metoda projektu, która polega na zdobywaniu przez uczniów pod kierunkiem nauczyciela
nowej wiedzy i umiejętności, a następnie na prezentowaniu jej kolegom.
Cechą metody projektu jest to, że uczniowie samodzielnie zdobywają informacje o jakimś szerszym zagadnieniu, opracowują je następnie w możliwie atrakcyjny sposób i prezentują innym. Celem tej metody jest rozwijanie takich umiejętności jak: współpraca w
grupie, rozwijanie samodzielnego myślenia, wykorzystanie wiadomości z różnych dziedzin,
ich zapisanie i zaprezentowanie w wystąpieniach publicznych.
Z kolei J. Dąbkowska-Kriger przeszła do II części warsztatów: części praktycznej. Nauczyciele biorący udział w warsztatach podzielili się na 4 zespoły i przystąpili do pracy w
grupach:
Faza I – wprowadzenie do tematu z zasugerowaniem problemów do rozwiązania.
241
Faza II – sformułowanie tematu i ustalenie zakresu projektów, opis dla nauczyciela,
opis dla ucznia.
Faza III – realizacja projektu.
Faza IV – prezentacja projektu – plakat. Po opracowaniu wybranych tematów liderzy
grup prezentowali swoje prace.
Faza V – ocena projektów.
Ocenę projektów i jej uzasadnienia dokonuje komisja uczniowska zgodnie z określonymi w kontrakcie (opisie) kryteriami oceny. Na warsztatach oceny dokonała doradca metodyczny wspólnie z nauczycielami.
Przewodnicząca KPZ Weronika Baran poinformowała na tym posiedzeniu, że organizuje spotkanie klas maturalnych z zastępcą dyrektora WODR-u w Boguchwale z p. M.
Fajger na temat „Organizacja WODR-u i jego zadania oraz wykład „Dostosowanie polskiego rolnictwa do wymogów Unii Europejskiej” w dniu 27 października 2000 roku o godz.
12.30.
W dniu 27 października 2000 roku w Gminnym Ośrodku Kultury w Brzostku o godzinie 14.00 odbyło się szkolenie na temat „Podatki małej przedsiębiorczości”. Wzięli w nim
udział uczniowie kl. IV LA. Weronika Baran podała również informację w sprawie wyjazdu
nauczycieli na „Wystawę maszyn rolniczych” organizowaną przez Agromę w Krakowie (Katowice) ul. Powstańców 127, w terminie do 30 października 2000 roku.
Na posiedzeniach Komisji Przedmiotów niejednokrotnie poruszano sprawę dokumentacji, która jest także bardzo ważna, bo ona niejednokrotnie odzwierciedla realizację praktycznej nauki zawodu. Pomimo ciągłego przypominania i apelowania do tych, którzy prowadzili praktyczną naukę zawodu, zdarzały się przypadki nieterminowego wypełniania
dokumentacji zarówno ze strony nauczycieli jak i uczniów.
W dniu 17 stycznia 2001 roku ówczesny kierownik szkolenia praktycznego w następujący sposób przedstawił uwagi i spostrzeżenia o prowadzonej dokumentacji szkolnej i
uczniowskiej. „Szkoła obowiązana jest prowadzić dokumentację procesu dydaktyczno-wychowawczego. Obowiązek ten dotyczy organizacji i realizacji praktycznej nauki zawodu we
wszystkich formach przewidywanych w planach i programach nauczania poszczególnych
zawodów i specjalności kształcenia. Dokumentacja dotycząca tych form obejmować powinna planowanie, realizację oraz ocenę wyników”.
Szkołę obowiązuje plan praktycznej nauki zawodu i umowy zawarte z poszczególnymi
gospodarstwami szkoleniowymi. Rozkłady materiału powinny być sporządzane dla każdej grupy przedmiotowej i każdej klasy. Do dziennika lekcyjnego wpisuje się realizowane
formy nauczania praktycznego z podaniem daty, liczby godzin, numerem grupy, tematem
zajęć i frekwencji uczniów oraz oceny. Ważny jest także podpis nauczyciela.
Inne dokumenty to: arkusz ocen ucznia, sprawozdanie z kontroli praktyk, protokoły z
przebiegu egzaminu z przygotowania zawodowego i praktycznej nauki zawodu, zaświadczenie o odbyciu praktyk, protokoły zaliczenia praktyk, ewidencja realizacji nauki jazdy,
karty drogowe zbiorcze, zestawienia realizowanych tematów zajęć praktycznych z nazwiskami uczniów, datą i oceną za każdy temat. Uczniowie prowadzą indeks praktycznej
nauki zawodu. Zwróćmy uwagę na niektóre dokumenty.
Rozkłady materiału nauczania są w zasadzie opracowane przez wszystkich nauczycieli. Były ogromne problemy z dostarczeniem ich w terminie. W 90% rozkłady opracowane
są nowymi metodami, uwzględniając cele operacjonalizacyjne. W dalszym ciągu w dziennikach niektórych klas nie są wpisywane tematy zajęć i frekwencja, co utrudnia pracę
wychowawców. Nie wszystko możemy tłumaczyć odległością i rozproszeniem zajęć praktycznych. Należy wykazać więcej zdyscyplinowania i odpowiedzialności w tym temacie.
Indeksy praktycznej nauki zawodu powinny być przez uczniów starannie i dokładnie
prowadzone. Należy przypomnieć uczniom, że w indeksach są strony na notatki, z których
należy korzystać. Ocena końcowa za półrocze ma być wpisana w zbiorczym zestawieniu
ze wszystkich form praktycznej nauki zawodu. Notorycznie się tego nie dokonuje. Z każdych zajęć do dziennika lekcyjnego wpisuje się oceny, a na zakończenie semestru ocenę
końcową. W arkuszach ocen pisze się dwie oceny, jedną z praktyk zawodowych, a drugą
z zajęć praktycznych. Również nauka jazdy powinna być wpisana jako jedna z form zajęć
indywidualnych. W prowadzonej dokumentacji jest wiele niedociągnięć np. grafiki nauki
jazdy powinny być sporządzane przed wykonaniem cyklu nauki jazdy.
242
W związku z tymi niedociągnięciami z prowadzonej praktycznej nauki zawodu nasuwają się następujące wnioski do realizacji:
1.Systematyczne opracowywanie grafiku nauki jazdy.
2.Wpisywanie na bieżąco do indeksów praktycznej nauki zawodu ocen za każdą jazdę.
3.W dziennikach lekcyjnych systematycznie prowadzić wpisy.
4.Rozkłady materiału winny być opracowane w wyznaczonym terminie.
Także na tym posiedzeniu jeden z instruktorów nauki jazdy Jerzy Słupek przedstawił
informacje ze spotkania, które odbyło się w Małopolskim Ośrodku Ruchu Drogowego w
Tarnowie. Dyrektor Małopolskiego Wydziału Komunikacji na tym spotkaniu przedstawił
samochód Tamiz przystosowany do nauki jazdy. Zwrócił uwagę na konieczność przeszkolenia instruktorów nauki jazdy w obsłudze komputera, gdyż od 1 lipca 2001 roku egzaminy teoretyczne przeprowadzane będą na komputerze. Przypomniał o prowadzeniu prawidłowej dokumentacji szkolnej w zakresie nauki jazdy.
Szkolenie z zakresu pierwszej pomocy powinna przeprowadzić osoba z kwalifikacjami
medycznymi. Na spotkaniu przedstawiono statystykę zdawalności egzaminów poszczególnych instruktorów. Wszystkie te zmiany zostały wprowadzone Rozporządzeniem Ministra
Transportu i Gospodarki Morskiej z maja 2000 roku.
Komisja Przedmiotów Zawodowych wielokrotnie omawiała organizację i wykorzystanie ogródka agrobiologicznego w procesie dydaktyczno-wychowawczym szkoły w zakresie szkolenia zawodowego. Między innymi w dniu 15 czerwca 2001 roku ten problem był
podejmowany, aby uzmysłowić i uświadomić wszystkim nauczycielom zawodu potrzeby
większego i wszechogarniającego jego wykorzystania w codziennej praktyce. Należy dodać,
że do tego roku szkolnego szkoła nie posiadała większego areału ziemi do uprawy.
Działka agrobiologiczna może szybko i skutecznie poprawić warunki realizacji celów
i zadań dydaktycznych, zwłaszcza w tych szkołach, które nie posiadają własnych gospodarstw rolnych. Przydatna jest również w szkołach rolniczych mających dobrą bazę dydaktyczną do praktycznej nauki zawodu. Duże gospodarstwa specjalizujące się w uprawie
kilku zaledwie gatunków roślin oraz działka agrobiologiczna daje możliwości zapoznania
się z wieloma gatunkami i odmianami.
Na ogródku agrobiologicznym można sprawdzić praktycznie bardzo wiele wiadomości
teoretycznych, można wykonać wiele ćwiczeń, dokonać wielu obserwacji. Jest ona źródłem
cennego materiału do wykonania własnych pomocy dydaktycznych. Nauczyciel na działce
może eksperymentować, co daje uczniom możliwość obserwacji, jak w praktyce sprawdza
się to, co poznali w trakcie nauki teoretycznej.
Ogródek agrobiologiczny ma tę zaletę, że młodzież obserwuje rośliny przez cały okres
wegetacji. Można na niej realizować następujące funkcje dydaktyczno-wychowawcze:
1.Upoglądowienie teoretycznych treści nauczania.
2.Wykonanie pomocy dydaktycznych w oparciu o ogródek agrobiologiczny: zielnik, kolekcję nasion roślin uprawnych, kolekcję roślin uprawnych z objawami chorobowymi,
szkodników roślin itp.
3.Wykazy tematów zajęć na działce agrobiologicznej: wpływ warunków klimatycznych
na wzrost roślin, badania profilu glebowego, pokaz przyrządzania cieczy roboczej
i wykonanie zabiegów ochrony roślin, opracowanie zmianowania i płodozmianów,
określenie cech morfologicznych roślin zbożowych, rozpoznawanie występujących
chorób, szkodników i chwastów, zabiegi pielęgnacyjne w zbożach i rozpoznawanie
gatunków traw pastewnych na podstawie cech morfologicznych.
Wyżej wymienione opracowanie należy wykorzystać w praktycznej działalności dydaktycznej w nauczaniu produkcji roślinnej i przedmiotów pokrewnych zarówno na lekcjach teoretycznych, jak także na praktycznej nauce zawodu. Mile byłoby widziane wiele cennych
pomocy dydaktycznych z tych przedmiotów, które pozwolą na upoglodąwienie prowadzonych zajęć w okresie jesienno-zimowym.
W ostatnich latach pojawił się problem wykorzystania niekonwencjonalnych źródeł
energii w rolnictwie i obszarach wiejskich. Ten problem został dokładnie omówiony na
Komisji Przedmiotów Zawodowych w dniu 22 listopada 2001 roku.
W dniu 16 października 2001 roku w Wojewódzkim Ośrodku Doradztwa Rolniczego w
Boguchwale odbyła się konferencja poświęcona wdrażaniu nowych technologii w zakresie
243
zastosowania niekonwencjonalnych źródeł energii w rolnictwie i na obszarach wiejskich.
Światowa strategia Rady Europejskiej przewidywała do roku 2020 wzrost udziału
energii odnawialnej w zależności od scenariusza rozwoju do 21,3% (scenariusz pozytywistyczny) lub nawet do 28,6% (scenariusz optymistyczny). Eksperci energetyczni zaproszeni
na Światowy Kongres Energii Odnawialnej w Deuter w 1996 roku prognozowali, że w 2070
roku udział odnawialnych źródeł energii wyniesie od 60% do 80%. W bliższej perspektywie
Unia Europejska do roku 2010 zakłada udział energii odnawialnej w bilansie paliwowoenergetycznym UE minimum 12%, a kraje członkowskie mają dążyć do osiągnięcia co
najmniej 12%. Dla Polski określono, że w 2010 roku w wariancie maksymalnie korzystnym udział energii odnawialnej w zużyciu energii powrotnej wyniesie 5,5%. Prognoza ta
została wykonana w 1996 roku na podstawie możliwych do uzyskania danych z 1993 roku
(wtedy udział energii odnawialnej w bilansie paliwowo-energetycznym Polski oceniano na
0,85%).
Celem strategicznym jest zwiększenie udziału energii i źródeł odnawialnych w bilansie
paliwowo-energetycznym do 7,5% w 2010 roku i do 14% w 2020 roku.
Widzimy, że przed Polską stoi ogromne wyzwanie, w którym polskie rolnictwo ma
ogromną rolę do spełnienia. Należy ciągle do tego problemu wracać i na trwale włączyć
w proces dydaktyczno-wychowawczy szkoły rolniczej. Stąd konieczność omówienia tej
kwestii na Komisji Przedmiotów Zawodowych oraz zaznajomienie nauczycieli zawodu, a
pośrednio uczniów, jakie stoją w najbliższych latach przed Polską i polskim rolnictwem
zadania w tym zakresie.
W związku z tym, że zewnętrzny egzamin potwierdzający kwalifikacje coraz bardziej
się zbliża, stąd też coraz więcej jest podejmowanych przedsięwzięć celem przygotowania do
niego młodzieży. 28 listopada 2001 roku w Rzeszowie odbyła się konferencja poświęcona
tym egzaminom zorganizowana przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną. Na tej konferencji szkołę reprezentował Paweł Machaj. Na najbliższym posiedzeniu Komisji Przedmiotów
Zawodowych, tj. 10 grudnia 2002 roku przedstawił sprawozdanie z tej konferencji.
Na wstępie przedstawił i zapoznał wszystkich nauczycieli ze standardami wymagań
egzaminacyjnych będącymi podstawą przeprowadzenia egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe. Egzamin będzie składał się z dwóch etapów.
1.Dwuczęściowego pisemnego:
A.Część pierwsza obejmuje zakres wiadomości i umiejętności właściwych dla kwalifikacji w zawodzie, a absolwent powinien umieć:
- czytać ze zrozumieniem informacje przedstawione w formie opisu, instrukcji,
rysunków, szkiców, wykresów, dokumentacji technicznej i technologicznej,
- przetwarzać dane liczbowe i operacyjne,
- bezpiecznie wykonywać zadania zgodnie z przepisami bhp, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska,
B.Część druga obejmuje zakres wiadomości i umiejętności związanych z zatrudnieniem i działalnością gospodarczą, a absolwent powinien umieć
- czytać ze zrozumieniem informacje przedstawione w formie opisu, instrukcji,
tabeli i wykresu,
- przetwarzać dane liczbowe i operacyjne,
2.Etap praktyczny egzaminu obejmuje praktyczne umiejętności z zakresu kwalifikacji
w zawodzie, ujęte w następujących tematach:
- wykonanie określonego zakresu prac polowych, z zastosowaniem maszyn lub
urządzeń rolniczych,
- wykonanie określonej naprawy wskazanej maszyny lub urządzenia rolniczego,
Absolwent w etapie praktycznym powinien umieć:
- planować czynności związane z wykonaniem zadania,
- organizować stanowisko pracy,
- wykonać zadanie egzaminacyjne zgodnie z zachowaniem przepisów BHP, ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska,
- wykazać się umiejętnościami określonymi w tematach,
- prezentować efekt wykonanego zadania,
Omówione zostało również wyposażenie stanowisk umożliwiających wykonanie zadań eg-
244
zaminacyjnych.
W dniu 10 grudnia 2002 roku została podsumowana realizacja przedmiotów specjalizacyjnych w różnych typach szkół. W Technikum Rolniczym 5-letnim przedmiotami specjalizacyjnymi są rolnictwo ekologiczne i usługi techniczne na wsi. Zasadniczym celem
wprowadzenia rolnictwa ekologicznego jest pokazanie różnic między rolnictwem konwencjonalnym i ekologicznym, tak aby absolwenci mieli możliwość wyboru sposobu prowadzenia gospodarstwa. Przedmiot teoretyczny prowadzony jest w klasie IV i V, a zajęcia
praktyczne w klasie V co trzeci tydzień.
W Zasadniczej Szkole Zawodowej w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn
rolniczych przedmiot teoretyczny eksploatacja sprzętu rolniczego prowadzony jest w klasie
II i III, a zajęcia praktyczne w klasie III z następujących działów programowych: elektrotechnika, naprawy maszyn i sprzętu rolniczego, eksploatacja maszyn i sprzętu rolniczego, obsługa techniczna maszyn i sprzętu rolniczego. Nauka odbywa się według programu
opracowanego przez Zespół Szkół Rolniczych w Rzemieniu.
W Technikum Agrobiznesu w zawodzie technik agrobiznesu przedmiotem specjalizującym jest rachunkowość spółek prawa handlowego, który realizowany jest w klasie IV w
wymiarze 4 godzin, a w klasie V w wymiarze 2 godzin.
W Liceum Zawodowym w zawodzie „rolnik” ze specjalnością wiejskie gospodarstwo
realizowany jest przedmiot – żywienie człowieka – przedmiot teoretyczny w klasie III w
wymiarze 3 godzin i zajęcia praktyczne w wymiarze 6 godzin w klasie IV. Program opracowany został przez zespół nauczycieli przedmiotów zawodowych mających odpowiednie
kwalifikacje i zaopiniowany przez Komisję Przedmiotów Zawodowych.
W dyskusji wzięli również udział zainteresowani nauczyciel, między innymi J. Zastawny, B. Synowiecka, J. Wadas, G. Kolbusz i M. Wypasek.
W dniu 7 lutego 2003 roku na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych wysłuchano informacji o stanie rolnictwa w aspekcie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej
przez pracowników Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Halina Nowak wprowadziła i przedstawiła pracowników „ODR-u” - Dorotę Szczykutowicz i Janusza Karasińskiego.
Dorota Szczykutowicz przedstawiła informacje dotyczące procesów negocjacyjnych i
ustaleń z Brukselą oraz warunków członkostwa:
1.dopłat bezpośrednich dla rolników w pierwszych trzech latach, które wyniosą kolejno
25, 30 i 35% średniej unijnej dopłaty,
2.możliwości podniesienia dopłat bezpośrednich dla rolników w pierwszych trzech latach kolejno do poziomu 55, 60 i 65% średniej unijnej dopłaty. Środki zasilające pochodzić mają z przesunięcia części pieniędzy z funduszy na rozwój wsi oraz budżetu
państwa,
3.uproszczonego systemu wypłacania dopłat bezpośrednich, tzn. że gospodarstwa rolne zostaną dofinansowane na podstawie wielkości terenu, powierzchni gospodarstwa,
4.w rozwoju rynku pracy na obszarach wiejskich poprzez rozwój przetwórstwa rolno-spożywczego, opartego na zdrowej żywności, tworzenie miejsc pracy w sektorze
związanym z ochroną środowiska i ochroną krajobrazu, w ekoturystyce. Produkcja
i przetwórstwo żywnościowe o walorach ekologicznych i zdrowotnych winno stać się
polską specjalnością na rynkach Unii Europejskiej.
Dyskusja dotyczyła możliwości pozyskania wsparcia finansowego w dostosowaniu gospodarstw gmin Brzostek – Pilzno – Dębica do standardów Unii Europejskiej dzięki walorom
krajobrazowym, a jednocześnie obszarom trudnym do gospodarowania (słabe gleby, tereny
górzyste).
Również na tym posiedzeniu Komisji kierownik PNZ Marian Szarek przedstawił analizę ankiety diagnozującej przygotowanie się uczniów do egzaminu z przygotowania zawodowego (nauki zawodu) w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Brzostku w roku szkolnym
2002/2003.
Ankieta diagnozująca przygotowanie się uczniów do egzaminu z przygotowania zawodowego (nauki zawodu) była skierowana do uczniów, którzy po zakończeniu zajęć edukacyjnych i egzaminów dojrzałości przystąpią do niego w roku szkolnym 2002/2003. Byli
to uczniowie klas V LA, V TR-5, III TR-3, IV LZ, III ZSZ. Łącznie ankietę wypełniło 126
uczniów. Miała ona charakter anonimowy i proszono uczniów o szczere i rzetelne wypeł-
245
nienie jej. Została przeprowadzona w ostatnich dniach nauki w styczniu przed feriami
zimowymi i miała na celu zgromadzenie materiału statystycznego na temat egzaminu z
przygotowania zawodowego (nauki zawodu) widzianego oczami ucznia, jego poglądy na ten
temat, zaangażowanie nauczyciela praktycznej nauki zawodu i wychowawcy klasowego,
jego odczucia i przeżywane emocje przed zbliżającym się terminem tego egzaminu.
Z przeprowadzonej wnikliwej analizy można będzie wyciągnąć wnioski do pracy dydaktyczno-wychowawczej na drugi semestr roku szkolnego 2002/2003 przy ukierunkowaniu i motywowaniu ucznia do przygotowania się do egzaminu praktycznego. Te ustalenia
dotyczyć będą nauczycieli praktycznej nauki zawodu, nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych i wychowawców tych klas.
Ankieta składała się z 15 pytań. W pierwszym z nich respondent miał określić, której
klasy jest uczniem. W kolejnych trzech pytaniach uczeń miał wykazać czy wie w jakiej
formie może zdawać egzamin oraz kiedy i gdzie może uzyskać informację na ten temat.
Następne pytanie dotyczyło formy egzaminu, którą uczeń wybiera, a uczniowie klas IV LZ
i III ZSZ mieli zakreślić podpunkt c, który mówił, że ich nie dotyczy (nie mogą pisać prac
dyplomowych). Następne dwa kolejne pytania dotyczyły wyrażenia chęci przystąpienia do
tego egzaminu i przygotowania się do niego. W kolejnym dziesiątym i jedenastym pytaniu
pojawił się nowy element tego egzaminu, tj. część pisemna, która do tej pory w naszej szkole nie była praktykowana. Zawsze część teoretyczną łączono z częścią praktyczną. Wprowadza się ten nowy element jako ewentualne przygotowanie szkoły do egzaminu według
nowej formuły (tj. egzaminów zewnętrznych). W kolejnych dwóch pytaniach uczeń miał się
wypowiedzieć, gdzie chciałby zdawać egzamin z przygotowania zawodowego (nauki zawodu) i przy jakim składzie komisji. Ostatnie dwa pytania dotyczyły przeżyć (stresów) związanych z wizją zdawania tego egzaminu i wiedzy odnośnie otrzymania odrębnego dyplomu
uzyskania tytułu zawodowego po pozytywnym zdaniu tego egzaminu.
Dane uzyskane z przeprowadzonej ankiety posłużyły do wyciągnięcia wniosków do
pracy dydaktyczno-wychowawczej na następny semestr. Są one następujące:
1.P rzeanalizować regulamin egzaminu z przygotowania zawodowego (nauki zawodu)
na godzinach wychowawczych i na zajęciach praktycznych.
2.Ukierunkować i przygotować uczniów do egzaminu pisemnego na przedmiotach teoretycznych zawodowych.
3.Motywować i ukierunkować uczniów do egzaminu praktycznego na zajęciach praktycznych w klasach programowo najwyższych, a w klasie III TR3 na lekcjach teoretycznych (nie ma w tym typie szkoły zajęć praktycznych).
Na posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych w dniu 12 grudnia 2003 roku przeanalizowano prace związane z wyborem przedmiotu specjalizującego w 4-letnim technikum w zawodzie technik mechanizacji rolnictwa i technik żywienia i gospodarstwa
domowego.
Pierwszy przedmiot specjalizacyjny w technikum w zawodzie technik mechanizacji
rolnictwa został omówiony przez kierownik PNZ Janinę Słupek. Poinformowała ona, że
zostały zamówione w Krajowym Centrum Doradztwa w Brwinowie projekty programów
przedmiotów specjalistycznych: eksploatacja maszyn rolniczych, naprawa maszyn i urządzeń rolniczych oraz urządzenia elektryczne w produkcji rolniczej. Wybrany wcześniej zespół w składzie Janina Słupek, Jan Zastawny i Jerzy Słupek proponował przyjęcie eksploatacji maszyn rolniczych. Następnie został dostosowany podział materiału nauczania do
zreformowanego technikum.
Zajęcia praktyczna będą realizowane w II półroczu kl. III i IV, razem 14 zajęć po 5 godz.
Jest przygotowana propozycja programu zajęć praktycznych. Ponadto Janina Słupek nawiązała kontakt z Centrum Kształcenia Ustawicznego w Rzemieniu w sprawie programu
5-letniego Technikum Mechanizacji Rolnictwa, który należy przekonsultować i dostosować
do 4-letniego technikum.
Natomiast przedmiot specjalizujący w Technikum Żywienia i Gospodarstwa Domowego omówiła wyczerpująco Marta Wypasek. Między innymi zasugerowała, że przedmiot dietetyka ma bardzo dobry program teorii i praktyki. Pracownia żywienia jest bardzo dobrze
wyposażona. Ostatecznie program nauczania przedmiotu specjalizującego zatwierdza dyrektor szkoły po zasięgnięciu opinii Rady Pedagogicznej i Rady Rodziców.
Również na tym posiedzeniu zastanawiano się, jakie podjąć działania zaradcze, aby
246
poprawić zdawalność egzaminów na kategorię „B” i „T”. Problem ten podjął jeden z instruktorów nauki jazdy ciągnikiem Leszek Kaput. Mówił on, że przyczyną małej zdawalności
uczniów za pierwszym razem jest zbyt późne podchodzenie uczniów do egzaminu po zakończeniu nauki jazdy. Należy wydawać zaświadczenia uczniom z kl II Zasadniczej Szkoły
Zawodowej, którzy odbyli naukę jazdy. Uczniowie mają badania lekarskie. Na podstawie
rozmów z uczniami i obserwacji doszedł do wniosku, że połowa uczniów jest zainteresowana zrobieniem prawa jazdy kategorię „T”. Należy umożliwić jazdę „Zetorem” po trasie
egzaminacyjnej w Krośnie. Jazda ciągnikiem jest systematycznie realizowana. Na dzień
12 grudnia 2003 roku wykonano 45% planowanych godzin.
Na ostatnim posiedzeniu Komisji Przedmiotów Zawodowych w dniu 18 czerwca 2004
roku dyrektor szkoły Halina Nowak zwróciła uwagę na zmianę podejścia do nauczania
przedmiotów zawodowych ze względu na nowe wymagania edukacyjne, standardy egzaminacyjne i podstawę programową dla poszczególnych zawodów.
Komisja uchwał i wniosków na ostatnim posiedzeniu w roku szkolnym 2003/2004
opracowała następujące wnioski:
1.Wyegzekwować na uczniach podręczniki z przedmiotów zawodowych.
2.Zapoznać się z dokumentacją kryteriów oceniania znajdującą się w bibliotece szkolnej.
3.Podnosić jakość kształcenia ucznia wg standardów i wymagań edukacyjnych.
4.Wzbogacić warsztat pracy nauczyciela zawodu.
5.Badania wyników nauczania przeprowadzić ze szczególnym uwzględnieniem zasadności, celowości, wskazania osiągniętych umiejętności.
Na posiedzeniu Komisji w dniu 15 grudnia 2004 roku powołano zespół do opracowania
testów do badania wyników nauczania za semestr I w roku szkolnym 2004/2005:
1.Do przedmiotu „Przedsiębiorstwo w gospodarce rynkowej” dla klasy III ZSZ w zawodzie mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych powołano zespół w składzie:
Grzegorz Grzesiakowski, Anna Fundakowska i Grzegorz Kolbusz.
2.Do przedmiotu „Eksploatacja sprzętu rolniczego” w kl III ZSZ zespół w składzie: Józef
Wadas, Jerzy Słupek i Jan Zastawny.
3.Do przedmiotu „Maszyny rolnicze” dla kl II ZSZ: Grzegorz Grzesiakowski, Józef Wadas i Jan Zastawny.
Przy opracowaniu testów należy wzorować się tematyką i zagadnieniami zawartymi w informatorach o egzaminach potwierdzających kwalifikacje zawodowe oraz tematyką egzaminów już przeprowadzonych. Testy należy opracować do końca I semestru bieżącego roku
szkolnego.
Na tym posiedzeniu informacje z kursu na temat „Kształcenia modułowego” przedstawił Paweł Machaj, który brał udział w warsztatach w dniu 13 i 14 grudnia 2004 roku w
Podkarpackim Centrum Edukacji Nauczycieli w Czudcu. Tematem była organizacja i realizacja kształcenia według modułowego programu nauczania dla zawodu. Paweł Machaj
przedstawił charakterystyczne cechy kształcenia modułowego: prymat umiejętności nad
wiedzą, brak podziału na teorię i praktykę, moduł łączy treści z różnych przedmiotów, nauczyciel pełni funkcję konsultanta, doradcy, organizatora, a nie wykładowcy. Wszystkich
uczniów dzieli się na grupy 2 lub 3-osobowe. Etapy jednostki modułowej to: zorganizowanie, budowanie, przekształcanie, prezentacja, refleksja. Do kształcenia uczniów tą metodą
potrzebne są odpowiednio wyposażone klasopracownie i laboratoria. Ta metoda nauczania
w przyszłości będzie miała coraz większe zastosowanie. Należy stworzyć warunki materialne i pozytywny stosunek nauczycieli do niej.
W dniu 23 lutego 2005 roku na posiedzeniu Komisji powołano zespoły nauczycieli do
organizowania wymagań na stopnie szkolne:
- kierunek kucharz malej gastronomii – E. Czyrnia, T. Radelczuk, J. Słupek
- kierunek technik żywienia i gospodarstwa domowego – T. Radelczuk, E. Czyrnia, B.
Synowiecka, B. Kolbusz, W. Baran, G. Grzesiakowski, A. Mazurczak.
Na drugi semestr roku szkolnego 2004/2005 zostały wypracowane następujące ustalenia,
których realizacja miała na celu usprawnienie praktycznej nauki zawodu, a w konsekwencji podniesienie efektywności przygotowania zawodowego:
- zakończyć przygotowania zestawów i zadań dla uczniów na każde zajęcia praktyczne,
247
- przeprowadzić próbny egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe w kl. III ZSZ
- mechanik operator pojazdów i maszyn rolniczych,
- zmodernizować i doposażyć pracownie żywienia i wyposażyć nowe warsztaty szkolne,
- przeprowadzić remonty obrabiarek w pracowni obróbki mechanicznej,
- poczynić starania o zakup dzierżawionych od RSP Klecie gruntów rolnych.
Na posiedzeniu Komisji Nauczycieli Przedmiotów Zawodowych w dniu 09 listopada 2005
roku wicedyrektor szkoły Anna Fundakowska przedstawiła sprawozdanie z przebiegu
XXX Olimpiady Wiedzy i Umiejętności Rolniczych, która odbyła się w dniu 21 października 2005 roku. W eliminacjach szkolnych wzięli udział uczniowie klas III i IV TMR i TŻiGD.
Uczniowie rywalizowali w dwóch blokach tematycznych: żywienie i gospodarstwo domowe
oraz mechanizacja rolnictwa. Eliminacje przebiegały dwuetapowo – składały się z części
pisemnej i praktycznej. Maksymalnie z obydwu części można było uzyskać 120 punktów. Komisja w składzie: J. Słupek, K. Rak, T. Radelczuk, E. Czyrnia, A. Fundakowska,
J. Zastawny, G. Kolbusz, P. Kasprzak i M. Dreschler wyłoniła finalistów poszczególnych
bloków.
W bloku żywienie i gospodarstwo domowe najlepsze wyniki osiągnęli następujący uczniowie:
Paulina Szczepańska z kl. IV TŻ
– 96 pkt
Urszula Orzechowska z kl. IV TŻ
– 94 pkt
Krzysztof Piasecki z kl. III TŻ
– 92 pkt
W bloku mechanizacji rolnictwa najlepsze wyniki osiągnęli:
Mateusz Misiura z kl. III TMR
– 102 pkt
Krzysztof Krajewski z kl. IV TMR
– 93 pkt
Marcin Klucznik z kl. IV TMR
– 92 pkt.
Również w dniu 13 czerwca 2006 roku przewodniczący Komisji Paweł Machaj przedstawił sprawozdanie z działalności Komisji Przedmiotów Zawodowych w roku szkolnym
2005/2006. Odbyły się 4 spotkania, na których opracowano plany wynikowe i kryteria
oceniania z uwzględnieniem korelacji między przedmiotami.
W trakcie roku szkolnego odbywało się doskonalenie pracy dydaktyczno-wychowawczej nauczycieli poprzez wspominane wcześniej lekcje otwarte czy też kontynuację studiów podyplomowych, kursów czy szkoleń, np. kursu BHP oraz kursu obsługi pakietu
biurowego. W szkole przeprowadzono konkurs pod nazwą „Najlepszy uczeń w zawodzie” z
działu mechanizacji i żywienia, zorganizowano także wycieczkę dydaktyczną na Wystawę
Maszyn w Kielcach. Teresa Radelczuk i Jan Zastawny przygotowali uczniów do Olimpiady
Wiedzy i Umiejętności Rolniczych.
Wobec funkcjonowania różnych typów szkół zachodziła potrzeba poszerzenia zakresu
konkursu wewnątrzszkolnego „Najlepszy uczeń w zawodzie”. Do tej pory realizowano go
w zawodzie technicznym i w zawodzie operator pojazdów i maszyn rolniczych, a później w
zawodzie rolnik mechanizator. W związku z rozszerzeniem zakresu konkursu szkolnego
powołano dwa zespoły do opracowania konkursu „Najlepszy uczeń w zawodzie” w następujących dyscyplinach:
1.„ Najlepszy mechanizator rolnictwa”: Paweł Machaj, Paweł Kasprzyk i Mariusz Wójtowicz
2.„ Najlepszy kucharz”: Ewa Czyrnia, Krystyna Rak, Teresa Radelczuk, Anna Rycharska.
Systematycznie na posiedzeniach Komisji Przedmiotów Zawodowych dokonywano analizy wyników egzaminów zawodowych. Polegała ona na porównywaniu wyników egzaminów naszej szkoły z wynikami krajowymi, Okręgową Komisją Egzaminacyjną w Krakowie
i województwie podkarpackim i wspólnie szukano środków naprawczych. W dniu 20 lutego 2008 roku na posiedzeniu plenarnym Komisji Przedmiotów Zawodowych Władysława
Scheuer przedstawiła prelekcję na temat zagadnień kelnerstwa i gastronomii związanych
z kulturą spożywania posiłków.
248
Rozdział VIII
Wspomnienia absolwentów umieszczone
w szkolnej gazetce „Plotka” ujętych w formie
wywiadów i sprawozdanie z wycieczki z roku 1950
Wybrane wywiady z absolwentami różnych typów szkół rolniczych w latach 1958-2008
zamieszczone na łamach gazetki szkolnej Plotka.
I. Wywiad z absolwentką naszej szkoły Panią Zofią Płaziak
- Plotka 2003 nr 3
1. W jakich latach uczęszczała Pani do naszej szkoły? Jak wyglądała wówczas szkoła?
Do szkoły rolniczej uczęszczałam w latach 1958-1960, była to wówczas Dwuzimowa
Szkoła Rolnicza. Mieściła się w budynku, w którym teraz znajduje się Urząd Gminy w
Brzostku. W pomieszczeniach na piętrze były wówczas klasy, w których prowadzono zajęcia.
2. Jakie to były lata? Jak je Pani wspomina?
Pomimo że nie było wtedy żadnych wygód lata te wspominam z sentymentem. Przede
wszystkim dlatego, że były to lata mojej młodości, a w młodości wszystko jest piękne.
3. Jak układały się wówczas stosunki między uczniami i nauczycielami?
Stosunki między nauczycielami i uczniami były bardzo dobre. Nasi nauczyciele byli
wspaniałymi ludźmi. Nigdy nie zapominamy naszego dyrektora Eugeniusza Batyckiego,
pani Jadwigi Utorowicz, pana Karola Słowika, także wielu innych osób które służyły nam
zawsze dobrą radą i pomocą.
4. Czy organizowano już wtedy w szkole jakieś wyjazdy?
Nie. To była nowa szkoła, dopiero co powstała i nie organizowano jeszcze wtedy żadnych wyjazdów.
5. Jak potoczyły się Pani losy po ukończeniu szkoły?
Po ukończeniu szkoły objęłam gospodarstwo po rodzicach na którym do dziś pracuję
- pomagam mojemu synowi.
6. Czy utrzymuje Pani kontakty ze szkolnymi przyjaciółmi?
Tak. Nadal utrzymuję kontakty z moimi koleżankami, nie tylko z tymi co mieszkają w
sąsiednich miejscowościach, ale także z tymi, które wyprowadziły się z rodzinnych miejscowości. Staramy spotykać się przy okazji różnych uroczystości, np. świąt, mamy wtedy
trochę czasu aby powspominać dawne szkolne lata.
7. Wiem, że Pani dzieci również uczęszczały do naszej szkoły. W jaki sposób one
wspominają te lata i jak się potoczyły ich losy po ukończeniu szkoły?
Tak. Do szkoły w Kleciach uczęszczali jeszcze moi dwaj synowie i córka. Pierwszy syn
przejął po mnie gospodarstwo, drugi pracuje obecnie w budownictwie, natomiast córka
pracuje w sklepie. Jak wspominam lata szkolne? Myślę, że dobrze. Mimo, że bardzo trudno
teraz o pracę, zwłaszcza z wykształceniem technik rolnik.
8. Jakiej rady mogła by Pani udzielić młodzieży naszej szkoły?
Młodzieży mogła bym udzielić zasadniczej rady: zdyscyplinowania,szacunku dla swoich nauczycieli i oczywiście nauka, nauka i jeszcze raz nauka. Kto wie, może po wejściu do
Unii Europejskiej zawód rolnika będzie jednym z najbardziej opłacalnych zawodów.
Dziękuję za rozmowę.
Renata Wołowiec
249
II. Nasi absolwenci - Ludmiła Kaput
1. W jakich latach uczęszczała Pani do naszej szkoły?
Od 1974 r. chodziłam do 2-letniej Zasadniczej Szkoły Rolniczo-Gospodarczej, a później
do nowopowstałego 3-letniego Technikum Rolniczego. Maturę zdałam w 1979 r.
2. Jak Pani wspomina naszą szkołę?
Szkołę wspominam bardzo dobrze. Chodziłam do niej 6 dni w tygodniu. W soboty miałam 4-5 lekcji. Przez dwa lata byłam przewodniczącą samorządu szkolnego Zawsze w poniedziałki odbywały się apele. Wszystkie klasy zbierały się na korytarzu. Meldowało się ilu
uczniów brakuje, gdzie odbędą się najbliższe wycieczki, czy wyjazdy na praktyki. Trwało to
zawsze około 15 minut. Przez całą naukę w szkole musieliśmy chodzić w mundurkach, mieć
zawsze białe kołnierzyki i nosić tarcze.
3. Jaka panowała atmosfera w Pani klasie?
Moja klasa była zawsze zgrana. Gdy uczęszczałam do Zasadniczej Szkoły moja klasa
składała się z samych dziewcząt. Uczyłyśmy się w budynku internatu. Najbardziej lubiłam
zajęcia z krawiectwa i żywienia. W technikum rozpoczęłam naukę w budynku w Kleciach. W
mojej klasie było kilku chłopców. Naszą wychowawczynią była pani Urszula Rusin. Bardzo
dobrze ją wspominam. Obecnie utrzymuję kontakty z koleżankami ze szkoły. W tym roku
przypada 20 rocznica ukończenia przez nas szkoły, więc planujemy z tej okazji urządzić
zjazd.
4. Mieszkała Pani w internacie. Jak wspomina Pani ten czas?
W internacie mieszkałam przez dwa lata, gdy chodziłam do Zasadniczej Szkoły. Mogłam
do domu przyjeżdżać tylko w jedną sobotę w miesiącu. Zajęcia w ciągu dnia były dokładnie
rozplanowane. Musiałyśmy przestrzegać regulaminu. Obowiązkowo oglądałyśmy w każdy
dzień dziennik, a w poniedziałki Teatr Telewizji. W pokoju mieszkałyśmy w 8 osób. Często
słuchałyśmy radia.
5. Czy odbywała pani praktyki wyjazdowe?
Tak. Najbardziej utkwił mi w pamięci wyjazd na praktykę do obozu harcerskiego, koło
Ustrzyk. Z koleżankami pracowałam tam w kuchni. Często chodziłam na wycieczki do lasu,
skąd przynosiłam borówki, z którymi robiłyśmy pierogi. Odbywały się także 3-tygodniowe
praktyki nad morzem oraz w Głubczycach, koło granicy czeskiej. Często wyjeżdżałam do
Moderówki, za Jasło, gdzie wykonywałyśmy podstawowe prace polowe w gospodarstwach.
Wszędzie dojeżdżałyśmy autobusem, w którym wszyscy śpiewali razem piosenki.
6. Jakie wydarzenia z życia szkoły szczególnie utkwiły Pani w pamięci?
Bardzo miło wspominam półmetek. Zaproszono nas do szkoły w Zbylitowskiej Górze
gdzie byli sami chłopcy. Poznaliśmy się, a następnie oni przyjechali do nas. Studniówki nigdy nie zapomnę. Odbyła się ona w GOK-u w Brzostku. Była to pierwsza studniówka w ogóle,
w szkole. Bawiliśmy się wspaniale, aż do czasu gdy naszą imprezę zakłóciło kilku chłopców
którzy chcieli wejść do środka. Nie wpuszczono ich, więc oni rzucili gałąź na linie elektryczne
i zrobiło się zwarcie. Nie było prądu, więc orkiestra nie mogła grać. Zapalono świeczki, ale po
pewnym czasie uznano, że studniówka musi zakończyć się wcześniej.
7. Po ukończeniu szkoły podjęła Pani pracę?
Tak. Najpierw pracowałam w Stacji Hodowli Roślin Ogrodniczych, jako stażystka. Po
roku wróciłam do Brzostku i podjęłam pracę w Urzędzie Gminy w dziale produkcji roślinnej.
Wiedza wyniesiona ze szkoły rolniczej była bardzo przydatna w mojej pracy. Następnie pracowałam w sekretariacie, Opiece Społecznej, a obecnie w Ewidencji Ludności.
8. Na czym polega Pani praca?
Prowadzę archiwum zakładowe i ewidencję ludności czyli rejestr wszystkich osób mieszkających w gminie.
9. Co sądzi Pani o obecnych zmianach w naszej szkole?
Szkoła się bardzo zmieniła. Ja uczyłam się w małym budynku, nie było sali gimnastycznej, więc ćwiczyliśmy na korytarzu (koło czytelni). Teraz macie dużą salę gimnastyczną, pomoce naukowe, dobrze wyposażoną klasę komputerową. Macie świetne warunki do nauki.
10. Jakiej rady udzieliłaby Pani uczniom naszej szkoły?
Musicie się uczyć, a zdobyta wiedza na pewno wam się przyda w życiu
Dziękujemy za rozmowę
Rozmawiali: M. Kawalec, B. Jędrzejczyk
250
III. Nasi absolwenci - na pytania odpowiada Maria Wilusz
- Plotka 2002- Nr 1(33) - str.10
1. W jakich latach uczęszczała Pani do naszej szkoły?
Od 1977 do 1982, najpierw chodziłam do Zasadniczej Szkoły Zawodowej, a później 3-letniego Technikum Rolniczego.
2. Jak wspomina Pani szkołę?
Wspominam ją bardzo miło, a szczególnie nauczycieli, kolegów i koleżanki. Były to początki
szkoły, bo 3 lata wcześniej została ona przeniesiona z Brzostku do Kleci.
3. Jakie wydarzenia z życia szkoły utkwiły Pani szczególnie w pamięci?
Jeśli chodzi o wydarzenia z życia szkoły, na pewno było ich wiele. Miło wspominam konkursy międzyklasowe, a najbardziej utkwił mi w pamięci fakt, że nie mieliśmy studniówki. Ogłosili
wtedy stan wojenny, my nie dostaliśmy zezwolenia na jej zorganizowanie. Byliśmy niepocieszeni. Natomiast często odbywały się dyskoteki i choinki. Organizowane w internacie w Brzostku.
4. Jaka atmosfera panowała u Pani w klasie? Czy była ona zgrana?
W czasie dwóch pierwszych lat nauki w Szkole Zasadniczej moja klasa skladała się z samych dziewcząt. Byłyśmy zgraną paczką, dobrze się rozumiałyśmy i lubiłyśmy przebywać w
swoim towarzystwie. Natomiast w 3-letnim technikum klasa była mieszana. Często dziewczyny
pomagały chłopcom w nauce, a oni odrabiali nam to podczas zajęć praktycznych.
5. Kto był Pani wychowawcą?
W Szkole Zasadniczej moim wychowawcą był pan Stanisław Synowiecki, natomiast w Technikum - pani Zofia Moskal, która już nie pracuje, a następnie pan Jan Zastawny.
6. Jak wspomina Pani koleżanki i kolegów z klasy? Czy utrzymuje Pani z nimi kontakty?
Wspominam bardzo ciepło. Niestety obecnie nie utrzymujemy ze sobą bliskich kontaktów,
gdyż większość moich kolegów pochodziła z miejscowości odległych od Brzostku. Czasami widuję się z Franciszkiem Ogrodnikiem i Wiesławem Nowickim.
7. Czy odbywała Pani jakieś praktyki wyjazdowe. Jak je Pani wspomina?
Tak. Były one obowiązkowe. Przeważnie jeździliśmy do Przyborowa, Hańczowej koło Wysowej oraz Gorajowic koło Jasła. Wspominam je bardzo milo, jednak kojarzą mi się przede
wszystkim z ciężką pracą, czasem ponad siły dziewcząt. Można było sobie podczas nich zarobić
pieniądze, gdyż płacili nam jako stażystom. Zdobyłam na nich wiele umiejętności praktycznych
i typowo zawodowych.
8. Jak potoczyła się Pani dalsza edukacja po zakończeniu nauki w naszej szkole?
Po zdaniu matury rozpoczęłam pracę w Szkole Podstawowej w Gorzejowej. Gdzie przez pięć
lat uczyłam dzieci wielu przedmiotów m.in. języka rosyjskiego, biologii. Później w czasie pierwszego roku pracy ukończyłam Studium Nauczycielskie. Niestety nie podjęłam dalszej nauki na
studiach wyższych, ze względu na to, że założyłam swoją rodzinę.
9. Czy obecnie Pani pracuje?
Prowadzę własną działalność gospodarczą na wsi, a wraz z rodziną zajmuję się gospodarstwem rolnym.
10. Czy wiedza wyniesiona ze szkoły przydatna jest Pani w obecnie wykonywanej pracy?
Ponieważ obecnie pracuję w gospodarstwie, uważam, że wiedza i umiejętności praktyczne
wyniesione ze szkoły są mi bardzo potrzebne. Korzystam z nich w życiu codziennym i sądzę, że
warto było jeździć na praktyki i zdobywać doświadczenie niezbędne mi teraz.
11. Wiem, że wiele osób z Pani rodziny uczęszczało i uczęszcza do naszej szkoły?
Tak. W latach 1979-1981 do Zasadniczej Szkoły chodził mój brat, a w latach 1976-1978
również i mój mąż. Teraz uczy się tu moja starsza córka i bratanica, a młodsza córka która jest
w trzeciej klasie gimnazjum planuje od września rozpocząć tu edukację.
12. Jakie dostrzega Pani zmiany w naszej szkole i co o nich sądzi?
Przede wszystkim widoczne są zmiany w zewnętrznym wyglądzie szkoły; przestronna sala
gimnastyczna umożliwia ćwiczenia na sprawne ćwiczenia na wychowaniu fizycznym. Podoba
mi się pracownia informatyczna gdzie każdy uczeń ma dostęp do Internetu.
13. Jakich rad, wskazówek chciałaby Pani udzielić uczniom naszej szkoły?
Przede wszystkim uczcie się języków obcych i obsługi komputerów, gdyż to będzie Wam
bardzo przydatne w przyszłości. Angażujcie się w sprawy szkoły,szanujcie swoich nauczycieli.
Dziękujemy za rozmowę.
Wioletta
251
IV. Wywiad z absolwentką naszej szkoły - Panią Teresą Białoń
- Plotka 2005 str. 2
1. W jakich latach uczęszczała Pani do naszej szkoły? Jaką nazwę nosiła wówczas
nasza szkoła?
Uczęszczałam do Szkoły Zawodowej o specjalności wiejskie gospodarstwo domowe w
latach 1994- 1997. Szkoła nosiła wówczas nazwę Zespołu Szkół Rolniczych w Brzostku.
2. Ile oddziałów działało wtedy w naszej szkole i ilu liczyła uczniów?
W zespole działały odziały takie jak: Liceum Zawodowe, 3-letnie i 5-letnie Technikum Rolnicze, Zasadnicza Szkoła Zawodowa o specjalności mechanizacja rolnictwa oraz
Zasadnicza Szkoła Zawodowa o specjalności wiejskie gospodarstwo domowe. Wszystkich
uczniów było około 450.
3. Kto był dyrektorem szkoły?
Dyrektorem szkoły była pani Halina Nowak.
4. Kto był Pani wychowawcą? A ulubionym nauczycielem?
Naszym wychowawcą był profesor Józef Wadas, a moim ulubionym nauczycielem Tadeusz Stokłosa.
5. Jak wyglądała wówczas nasza szkoła?
Szkoła wyglądała tak samo jak teraz. Raczej nic się nie zmieniło. Planowano wtedy
budowę warsztatów które teraz już są na ukończeniu.
6. Czy organizowano już wtedy praktyki wyjazdowe - jeśli tak to jakie? Czy uczestniczyła w nich Pani?
Organizowano praktyki wyjazdowe do Austrii w technikum, ale tylko dla najlepszych
uczniów.
7. Niedawno mieliśmy Turniej Klas, czy i dawniej też go organizowano? Jakie były
konkurencje?
Tak, był organizowany Turniej Klas w pierwszy dzień wiosny, aby uczniowie nie szli
na wagary. Braliśmy udział w konkurencjach takich jak: piosenka, skecz, rozpoznawanie
różnych potraw po ich smaku, reklama, przebranie, oświadczyny.
8. Czy oprócz turnieju klas organizowano wtedy inne imprezy?
Tak. Organizowano dyskoteki, półmetki, gdy byłam w pierwszej klasie zorganizowano
wybory miss szkoły, które były największym obciachem w moim życiu. Wychowawca demokratycznie zaproponował nam udział w konkursie piękności. Podczas konkursu każda
z nas musiała się przedstawić i powiedzieć kilka słów o sobie do mikrofonu. Występowaliśmy w strojach codziennych, sportowych, i wieczorowych, a do każdego stroju miałyśmy
przygotowany układ taneczny. Na końcu jury wybrało miss szkoły, wice-miss i miss publiczności.
9. W nowym roku szkolnym nasza szkoła planuje otworzyć nowe typy szkół, w tym
również policealne. Czy wtedy, gdy Pani chodziła do naszej szkoły były jakieś szkoły
policealne?
Policealne nie, ale było Technikum Zawodowe Zaoczne.
10. Czy utrzymuje Pani kontakt z przyjaciółmi ze szkoły?
Tak, czasem spotykamy się w przypadkowych okolicznościach, ale też odwiedzamy się
często.
11. Jak potoczyły się Pani dalsze losy po ukończeniu szkoły?
Będąc w ostatniej klasie wyszłam za mąż, a rok po ślubie urodziłam dziecko i zajęłam
się jego wychowaniem. Obecnie mój mąż pracuje za granicą a ja wychowuję dwoje dzieci.
252
V. Wywiad z absolwentem Panią Bożeną Markiewicz
- Plotka 2004-str. 4
1. W jakich latach uczęszczała Pani do naszej szkoły?
W latach 1993-1997.
2. Jak wspomina Pani te lata?
Wspominam bardzo mile, nie mam żadnych złych wspomnień. Gdybym musiała
jeszcze raz wybierać, wybrałabym jeszcze raz tę szkołę.
3. Jak bardzo zmieniła się szkoła od czasu kiedy Pani do niej uczęszczała?
Dawno nie byłam w waszej szkole i nie wiem jak wygląda teraz, więc nie mogę porównać. Myślę jednak, że jeśli wygląd szkoły się zmienił to tylko na lepsze. W czasie gdy ja do
niej chodziłam szkoła była zadbana, czysta i była miejscem dla każdego.
4. Jak układały się stosunki między nauczycielami a uczniami?
Relacje między uczniem a nauczycielem zależały od tego z jakim nastawieniem uczeń
podchodził do nauki. Ogólnie jednak były to relacje bardzo dobre. Zawsze można było liczyć na pomoc i radę nauczyciela.
5. Czy utrzymuje Pani kontakty ze szkolnymi przyjaciółmi?
Tak. Pomimo, że mamy już własne rodziny, to od czasu do czasu się spotykamy, czasem jest to spotkanie przypadkowe, ale bardzo miłe i wzruszające.
6. Jak potoczyły się Pani losy po ukończeniu szkoły?
Po ukończeniu szkoły, gdy zdałam maturę szukałam pracy, ale bezskutecznie. Potem
po roku czasu, trzeba tu dodać straconego czasu, chciałam dalej się uczyć. Wybrałam
studium medyczne, kierunek farmaceutyczny. Po ukończeniu szkoły założyłam własną
rodzinę i rozpoczęłam pracę w swoim zawodzie.
7. Dlaczego zdecydowała się Pani zostać farmaceutką?
Zdecydowałam się zostać farmaceutką ponieważ zawsze interesowała mnie biologia, a
biologia jest podstawą tego zawodu. Przyznam również, że bardzo lubiłam historię i język
polski - te zainteresowania pozostały dalej: czytam bardzo dużo książek. Wybrałam ten
zawód ponieważ lubię ludzi, lubię pomagać innym.
8. Czy jest to trudny zawód i czy wymaga jakiś specjalnych umiejętności?
Zawód ten jest bardzo trudny, przede wszystkim wymaga bardzo dużej odpowiedzialności, cierpliwości, umiejętności rozmawiania z chorym człowiekiem, bardzo dobrej znajomości chemii i biologii.
9. Czy lubi Pani swoją pracę?
Praca którą wykonuję i która jest zgodna z moim wyuczonym zawodem jest dla mnie
czymś bardzo ważnym i nie wyobrażam sobie, abym mogła pracować w jakimś innym
zawodzie. To jest praca czysta, przyjemna, cały czas ma się kontakt z ludźmi i cały czas
można się czegoś nauczyć - a właśnie ta praca na tym polega - na zdobywaniu nowych
umiejętności.
10. Jakich rad, wskazówek chciałaby Pani udzielić młodzieży naszej szkoły?
Pragnę życzyć jej wspaniałych wyników w nauce, nie ustawaniu w dążeniu do własnych celów. Życzę, aby każdy wykorzystywał czas spędzony w szkole najlepiej jak potrafi,
ponieważ ten czas nigdy nie wróci, a wspomnienia zostaną i aby każdy miał tak dobre jak
moje - wspomnienia do których się uśmiecham.
Dziękuję za rozmowę.
253
VI. Nasi absolwenci - Plotka
Imię i Nazwisko - p. Bogusława Kosztyło
Miejsce zamieszkania - Zawadka Brzostecka
Miejsce urodzenia - Brzostek
Data urodzenia - 16.XII.1962r
Stan cywilny - mężatka
Ulubiony kolor - biel, róż
Kwiaty - róże, mieczyki
Hobby - robótki ręczne
Po ukończeniu Szkoły Podstawowej w Brzostku, zdecydowała się uczęszczać do ZSR,
było to w 1977 roku najpierw jako uczennica WGD pod wychowawstwem prof. S. Synowieckiego. Później ukończyła technikum zaoczne prowadzone przez tego samego wychowawcę.
Jej ulubionym przedmiotem była hodowla bydła z prof. N. Utorowicz i produkcja roślinna
z prof. M. Trzeciakiem. Za najsympatyczniejszego nauczyciela uważała prof. M. Pasisza.
Zawsze na jego lekcjach było wesoło i chodziło się na nie bez stresów. Wybór tej szkoły to
była świadoma decyzja, zawsze ją interesowały prace gospodarcze. Od trzech lat prowadzi
własne gospodarstwo, które mamy okazję oglądać ponieważ pani Kosztyło udostępnia je
praktykującej młodzieży. Lubi naszą młodzież, uważa ją za sympatyczną i pracowitą. Nie
toleruje żadnych uzależnień typu narkomania. Jest bardzo zżyta z wsią i nigdy nie chciałaby zmienić miejsca zamieszkania, ceni sobie swobodę i większą bliskość z sąsiadami. Jej
rozrywką po ciężkim dniu są robótki ręczne, których nauczyła ją mama, a także słuchanie
muzyki nie tylko ludowej, ale także młodzieżowej. Chętnie jeździ na wycieczki. W ubiegłym
roku zwiedziła Licheń i Warszawę. Marzy, aby kiedyś pojechać nad nasze polskie morze.
Wycieczki zagraniczne nie interesują jej.
Zabawne wydarzenia ze szkoły to zaopatrywanie pewnego profesora przez chłopców
(oczywiście bez jego wiedzy) w cegły i butelki, a także smarowanie krzeseł klejem.
Złe wspomnienia to lekcje wychowania fizycznego na szkolnym korytarzu. Teraz z perspektywy kilkunastu lat żałuje, że nie utrzymywała bliższych kontaktów z koleżankami z
klasy. Uważa, że powinno się organizować co kilka lat zjazdy absolwentów.
Joanna Kumiega
VII. Nasi absolwenci- Plotka 5/35/strona 12
Wywiad z Danielem Furtkiem - farmaceutą,
absolwentem Zespołu Szkół Rolniczych w Brzostku.
1. Ile lat minęło od ukończenia przez Ciebie szkoły?
Było to 8 lat temu.
2. Do jakiej klasy uczęszczałeś?
Do technikum 5- letniego.
3. Jak wspominasz lata szkolne?
Bardzo miło. W szkole panowała miła atmosfera, szczególnie zapadły i w pamięci wiosenne miesiące i czas wyjazdów, wycieczek.
4. Co skłoniło cię do wyboru właśnie tej szkoły?
Oczywiście moje zainteresowania. Chodzi mi tu przede wszystkim o takie przedmioty
jak biologia czy chemia. Już od dziecka interesowałem się przyrodą.
5. Jak oceniasz pracę nauczycieli?
Bardzo dobrze. Doceniam ich zaangażowanie w nasze wychowanie i kształcenie.
6. W jakim stopniu szkoła średnia wpłynęła na wybór przez Ciebie studiów?
254
Rozwinęła ona zainteresowania o których już wspominałem. A związane są one z moim
zawodem- farmacją.
7. Jak wspominasz coroczne organizowanie Turnieju Klas?
Bardzo miło. Uważam, że to świetny pomysł. Do dziś pamiętam długie do nich przygotowania i same turnieje na których przedstawialiśmy swoje umiejętności aktorskie i nie
tylko. A poza tym zawsze to był dzień wolny od nauki.
8. Czy zapadły ci w pamięci jakieś miłe wspomnienia z tamtych lat?
Tak. Myślę że będą to kąpiele w maju i w czerwcu w pobliskich stawach i powrót do
szkoły w mokrych spodniach.
9. Czy miałeś ulubionych nauczycieli. Jakich i dlaczego właśnie oni?
Oczywiście. Profesora Szarka - za to że był świetnym wychowawcą i bardzo zależało
mu aby nas czegoś nauczyć. Profesorkę Zawiślak - za to że zawsze można było z nią pogadać. A każdemu z nas fajnie się z nią rozmawiało. Profesora Pasisza - za to, że zawsze
żartował i za lekcje języka francuskiego które nam wykładał.
10. Czy są rzeczy, które chciałbyś w niej zmienić?
Nie. Nie w niej. Uważam, że jest ona dobrze zorganizowana.
11. Czym obecnie się zajmujesz?
Jestem farmaceutą.
12. Wiem, że Twoim hobby jest numizmatyka. Jak duża jest i co obejmuje twoja kolekcja monet?
Zbieram monety już wiele lat. Mam w swoich zbiorach około 230 monet starych i obiegowych, polskich i zagranicznych. Ciągle powiększam swoja kolekcję.
13. Co najchętniej robisz w wolnym czasie?
Czytam książkę, bardzo lubię podróżować. Uwielbiam też jeździć na rowerze.
14. Jak wspominasz swoją klasę?
Bardzo miło. Niektórych nawet spotykam do dziś i za waszym pośrednictwem, jeżeli to
tylko możliwe, chciałem wszystkich serdecznie pozdrowić.
15. A tak właściwie dlaczego zdecydowałeś się studiować farmację?
Chyba dlatego, że jak już wcześniej mówiłem, od dawna interesowały mnie nauki przyrodnicze, też związane z lecznictwem czy medycyną.
16. Czy brałeś udział w wyjazdach zagranicznych i czy w ogóle takie wyjazdy były
organizowane?
W czasie mojej nauki w szkole niektórzy wyjeżdżali na praktyki wiosenne i wakacyjne
do Austrii i Niemiec. Ja jednak nie brałem w nich udziału.
VIII. Nasi absolwenci - Plotka strona 5 - Bogu zaufałem.
Wywiad z księdzem Piotrem Gąsiorem.
1. Na początku chcielibyśmy się dowiedzieć, kiedy narodziło się w Księdzu powołanie? Kiedy ksiądz zdecydował się wstąpić do seminarium?
Zawsze gdy mnie ktoś pyta o to kiedy usłyszałem głos powołania odpowiadam: Nie
wiem. Nie potrafię bowiem wskazać konkretnego momentu, ani okoliczności, w których
po raz pierwszy odkryłem w sercu pragnienie pójścia za Chrystusem. W moim przypadku
powołanie było takim procesem, który stopniowo dojrzewał. Będąc już dzieckiem nosiłem
w sobie głębsze pragnienie modlitwy, spotkania z Bogiem. Później na drodze mojego życia
spotykałem różnych kapłanów, którzy swoją gorliwością ukazywali piękno życia kapłańskiego. Ostateczna decyzja nastąpiła pod koniec szkoły średniej.
2. Jest Ksiądz absolwentem naszej szkoły. Jak więc Ksiądz wspomina szkołę średnią?
Szkoła średnia to nie tylko okres zdobywania wiedzy i praktycznych umiejętności, ale
także czas nawiązywania nowych znajomości. Pomagali nam w tym nauczyciele i wychowawcy: p. mgr A. Hudyma, a przez ostatni rok p. mgr A Mazurczak. Zawsze, kiedy sięgam
255
pamięcią do tego okresu mojego życia, mam przed oczami wiele radosnych chwil, przeżytych w gronie kolegów i koleżanek. Patrząc z perspektywy czasu na te lata spędzone w
szkole średniej mogę bez cienia przesady powiedzieć, że one w pewien sposób kształtowały
mój sposób bycia i moje odniesienia do innych ludzi, a więc to wszystko, co tak ważne w
codziennym spotkaniu z drugim człowiekiem.
3. A jak Ksiądz wspomina czas pobytu w seminarium?
Seminarium to czas na rozeznanie powołania. Nie wystarczy, że ja czuję, iż jestem powołany. To moje pragnienie musi zostać poddane weryfikacji - sprawdzeniu przez Kościół.
W tym celu młody człowiek przychodzi do seminarium, gdzie oddaje się formacji ludzkiej, duchowej, intelektualnej i duszpasterskiej. Wracając myślami do tego czasu pobytu
w szkole Jezusa muszę powiedzieć, że był to okres z jednej strony trudny, ale i piękny.
Wszystko co piękne rodzi się w trudzie. Tak jest również z kształtowaniem w sobie obrazu
Chrystusa - jedynego i wiecznego Kapłana.
4. Czy ma Ksiądz jakieś motto którym kieruje się w życiu?
Pokładam ufność w Tobie, Panie, mówię: Ty jesteś moim Bogiem, w Twoim ręku są moje
losy |Ps 31,15|. Te słowa nie bez powodu umieściłem na obrazku prymicyjnym. Wszak
rozpoczynając drogę kapłańskiego życia miałem świadomość, że moja posługa może być
owocna o tyle, o ile zaufam Bogu. Zastanawiałem się również nad tym, aby umieścić słowa, które usłyszał od Chrystusa św. Paweł: Wystarczy Ci mojej łaski. Ostatecznie te dwa
cytaty wyjęte z Pisma Świętego mówią o tym samym - konieczności zaufania Bogu. Dziś
po niespełna roku posługi duszpasterskiej mogę powiedzieć, że codzienne życie i nieraz
taka ludzka bezradność wobec problemów z którymi ludzie przychodzą do księdza, ciągle
przypominają mi o potrzebie nieustannej ufności Bogu.
5. Co Ksiądz chciałby przekazać młodzieży naszej szkoły?
Patronem, kiedyś mojej, teraz Waszej szkoły jest Sługa Boży Jan Paweł II. W jednym ze
swoich przemówień do młodych wołał: Wymagajcie od siebie zawsze, nawet wtedy, gdy inni
od Was nie wymagają. I te słowa chciałbym przekazać młodzieży zdobywającej wiedzę i doświadczenie życiowe w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Brzostku - Kleciach; z modlitwą
i pozdrowieniami ks. Piotr Gąsior.
Sprawozdanie z wycieczki do Zakopanego, Krakowa i Wieliczki odbytej przez uczniów Szkoły Specjalistów Praktyków w Kleciach, we
wrześniu 1950 roku - opracowane przez jednego z uczniów tej szkoły
Któregoś to września, nie pamiętam daty,
z gronem profesorów i swymi kamraty,
wyjechaliśmy zwiedzić nasze polskie góry,
co swymi szczytami sięgają pod chmury.
Wszyscyśmy do Jasła autem pojechali,
na stacji na pociąg chwilę poczekali,
gdy pociąg nadszedł, wsiedliśmy w wagony
i powoli jechaliśmy w zakopiańskie strony
Każdy przedsiębiorczy, w swym dziele odważny,
jechał jak prezydent, cały czas poważny.
Na pewno z nas każdy tę chwilę pamięta,
jak krzyczał i śpiewał, zaczepiał dziewczęta.
Nareszcie w Chabówce, gdzie była przesiadka,
spotkaliśmy górala dość starego dziadka
i ten nas trochę straszył, że w górach śnieg pada.
Pytlak wtrącił znowu, nie słuchajcie dziada.
Któremuś przez okno wypadła kromka chleba,
inny znów dorzucił: w oknie jeść nie trzeba.
256
Takie to przygody w czasie tej podróży,
lecz wszystko w porządku gdyż pogoda służy.
Pociąg prędko jechał i wnet Zakopane,
wysiadają chłopy, panny niewyspane.
Wszyscy postanęli, dyrektor rachuje,
stan mu się nie zgadza, znów kogoś brakuje.
I jeszcze raz liczy, dodaje i dzieli
i jeszcze brakuje. O święci Anieli.
No jeśli zaginął, idziemy, nie szkodzi,
aż tu nasz śpioch Pytlak z wagonu wychodzi.
Później do kwatery, przez kręte ulice
między domki góralskie, wille, kamienice.
Wnet po wypoczynku, każdy myje nogi,
smród się w krąg roznosi, o mój Boże drogi.
Najmniej dziesięć wieków wnet by to zawisło,
choć powietrze górskie, lecz w mieszkaniu skisło.
Na drugi dzień rano, po przespanej nocy,
każdy z ciekawością na Kasprowy kroczy.
A z Kuźnic kolejką, poprzez szczyty, skały,
jakich jeszcze oczy w życiu nie widziały.
Wjechaliśmy wreszcie na ów Wierch Kasprowy,
gdzie stoi na szczycie budynek granitowy.
Później przez Beskid, doliną i stawy,
każdy szedł z ochotą, przecież był ciekawy.
Później przy schronisku, gdyśmy odpoczęli,
coraz myśmy do góry wspinać się zaczęli.
Każdy spocony i zmęczony srodze,
spinał się do góry, po zawiłej drodze.
Na każdym kamieniu swój znak pozostawiał,
lecz dalej szedł w górę, choć ledwie nogi stawiał.
Gdyśmy do Czarnego stawu już dobrnęli,
wody się napili, trochę odpoczęli,
dalej strącać głazy w wodę do urwiska,
woda spod kamieni aż po brzegi pryska.
Już czas było wracać, trzeba w drogę ruszać,
lecz żadnemu się nie chciało nogi z miejsca ruszać.
Z wielkim w sercu żalem, kamień opuszczali,
że dyrektor z profesorami odpoczywać nie dali.
Widzieliśmy stamtąd Orlą Perć, Kościelec.
O tych pięknych górach można pisać wiele.
Lecz to tylko w skrócie tak podkreślić chciałem,
że wyście tam byli i ja też widziałem.
Mieliśmy się spinać do Morskiego Oka,
lecz nam przeszkadzała góra dość wysoka.
A choćbyśmy nawet wybrali się w drogę,
to by który kark skręcił, albo złamał nogę.
Lecz trzeba było wracać bo nogi bolały,
wody pić się chciało, kiszki marsza grały.
Szliśmy więc powoli przez kręte ścieżyny,
aż wreszcie zaszliśmy w zakopiańskie doliny.
Dziewczęta spieszyły prędko do schroniska,
już zaraz Kuźnice, z Kuźnic droga bliska.
Zaraz myśmy pod Cienistą do sal podbiegali,
po dobrej kolacji wszyscy smacznie spali.
257
Na drugi dzień znowu ciężka droga czeka,
mamy iść na Giewont, a droga daleka.
Trzy godziny drogi były do Giewontu,
ale na chwileczkę zniknął z horyzontu.
A tym lepszym asom długo się widziało,
więc jako na starszych chłopaków przystało,
z Kaligranem w przedzie, z Chochołkiem na końcu,
dalej wszyscy razem w górę do Giewontu.
Po skałach, urwiskach, po kosodrzewinie,
drapali się na raczkach jakby dzikie świnie.
A gdy wszystka wiara zmęczona, zziajana,
siadła na spoczynek, widzi stromą ścianę,
więc każda dziewczyna krokodyle łzy leje,
a nasz Kaligran z wszystkiego się śmieje.
Wydrapał się pierwszy i usiadł przy krzyżu
i wyglądał jak dawniej Franciszek z Asyżu.
Wszyscy patrzą w górę, zadzierają nosy,
a Franciszek z wierzchołka krzyczy w niebogłosy.
Powoli po klamrach, niebezpiecznej drodze,
wszyscy upoceni i zmęczeni srodze,
nareszcieśmy z trudem zdobyli wierzchołek,
na pewno każdemu przydałby się stołek.
Lecz stołków nie było, siadłszy na kamieniach,
wszyscy się zabrali ostro do jedzenia.
Mniejszy już był kłopot później na dół schodzić,
lecz każdy się musiał ze swym losem zgodzić.
Później przez urwiska, potoki i skały,
jakich jeszcze oczy w życiu nie widziały,
nareszcie zaszli do swej Siklawy,
każdy chciał zobaczyć, przecież był ciekawy.
Już czas był wracać na tęgi posiłek
i w drugi dzień skończyć swój wielki wysiłek.
Więc wszyscy czwórkami tym dawniejszym szlakiem,
z gronem profesorów i całym orszakiem,
każdy upocony z językiem na brodzie
śpieszył pod Cienistą by spocząć w ogrodzie.
Gdyśmy do schroniska doszli już nareszcie,
każdy co chciał, robił: czy chodził po mieście,
lecz tych mało było, bo każdy chciał spocząć,
by nazajutrz znowu swą wędrówkę zacząć.
Na drugi dzień znowu po dobrym posiłku,
chcieliśmy dokończyć cel swego wysiłku.
Do Muzeum Tatrzańskiego niedaleka droga,
a chociażby kogoś bolała noga,
to iść był zmuszony, bo go coś tam pchało,
wszystko było piękne chociaż tego mało.
Szczegółowo o muzeum nie będę tak pisał,
bo przecież był każdy, to widział i słyszał.
A że było jeszcze w planie zaznaczone,
że musimy Gubałówki ujrzeć drugą stronę,
a przecież kolejna droga niedaleka,
patrzymy a tu już kolejka ucieka.
Więc na drugi wagon myśmy poczekali
i na Gubałówkę w mig my pojechali.
Tam już Babią Górę widać z drugiej strony,
258
człowiek nie chciał patrzeć, przecież był znużony.
Tam na Gubałówce zeszło czasu sporo,
robiliśmy zdjęcia, we dwoje, we czworo.
Słońce zachodziło za Wierchy Czerwone,
myśmy mieli wracać już w pierwotną stronę.
Gdyśmy już z powrotem zeszli do schroniska,
znalazł się miedzy nami jakiś tam pianista,
grał chwilę, rzępolił, a nawet partaczył,
prosiliśmy dyrektora, aby zagrać raczył.
Zagrał nam kawałków nie mniej niż piętnaście,
lecz dochodzi dziewiąta, czas wyjazdu właśnie.
Wszyscy powychodzili z swymi bagażami,
poszliśmy na stację jasnymi ulicami.
Tu myśmy na pociąg chwilę poczekali,
wsiedli do pociągu, no i pojechali.
W podróży jak zwykle, bo tak często bywa,
jeden śpi lub drzemie, a inny znów śpiewa.
Żwirek szary już ziemię wokoło otoczył,
a nasz pociąg jak smok straszny po szynach nią toczył.
Cisza nawet zaległa we wszystkich przedziałach.
Chłopcy się pokładli na półkach i ławach,
tak wszyscy do rana leżeli jak ryby.
Dotąd aż wszedł promień słońca przez zamglone szyby.
Wnet zza mgieł porannych które już opadły
widać było miasto i wieże co stały,
pamiętając czasy naszych królów dawnych,
Kazimierza Wielkiego i hetmanów sławnych.
Wnet pociąg zagwizdał, hamulce zgrzytnęły,
zasyczała para i koła stanęły.
Za chwilę już wszyscy na peronie stali,
na rozkazy dyrektora cierpliwie czekali.
Wnet też wszyscy razem poszliśmy na miasto,
przez kręte ulice z tą całą hałastrą.
Poszliśmy na ryn