aktualisieren Rowerem z Danii do krajów nadbałtyckich

Komentarze

Transkrypt

aktualisieren Rowerem z Danii do krajów nadbałtyckich
Bukowo Morskie
W Bukowie możemy zobaczyć
37 były klasztor Cystersów, założony
w 1259 r. przez mnichów z Dargun w
Meklemburgii. Główny klasztor już nie istnieje, zachował się jednak mały gotycki
kościół, który służył jako kościół farny
prostym mieszkańcom klasztoru.
Darłowo => 12 km
Darłowo
Książęta Pomorscy założyli tutaj w
38 XIV/XV w. Zamek, który przeżył czasy świetności za Eryka Pomorskiego, króla
Quelle der EuroVelo-Routen/
Źródło szlaków EuroVelo
EuroVelo, the European cycle route
network, www.EuroVelo.org
Belarus
Warszawa
EuroVelo = EV
Gdańsk
Płock
Polska
Chełmno
Toruń
Olsztyn
Rossija
Klaipėda
Wienhausen
Deutschland
EV
3
Walsrode
Lüneburger
Klöster
Isenhagen
Medingen
Ebstorf
EV 7
Berlin
Stendal
Brandenburg/Havel Frankfurt/Oder
Stargard
Szczeciński
Rønne
Szczecin
Prenzlau
Parchim
Buxtehude
Lüneburg
Lüne
Travemünde
Kiel
Gedser
Schleswig
Trelleborg
Haderslev
Sassnitz
EV
RibnitzInsel
Damgarten
Rügen
Bad Doberan
Stralsund
Kamień Sławno
Greifswald
Wolgast
Neukloster
Pomorski
Wismar
Anklam Swinoujście
Güstrow
3
EV 1
Neubrandenburg
Schwerin
10
Kontakt
Europäische Route der
Backsteingotik e.V.
(Europejski Szlak
Gotyku Ceglanego)
Littenstraße 10, D-10179 Berlin
t +49 (0)30 206132555
f +49 (0)30 20613251
[email protected]
www.eurob.org
http://bricks.eurob.org
Aarhus
Danmark
3
EV
Bad
RibnitzDoberan Damgarten
Greifs- Wolgast
Neukloster
wald
Wismar
Anklam
Güstrow
Schwerin
Neubrandenburg
Parchim
Prenzlau
Sassnitz
Oslo
Insel
Rügen
Stralsund
Norge
Polen/Polska:
The General Geographic Database
(BDO) in scale of 1: 500,000, as a
source material for this elaboration, is
a part of the National Geodetic and
Cartographic Resource, managed by
the Surveyor General of Poland on the
basis of the Bill of Law on Geodesy and
Cartography (Dz. U. z 2010 r. Nr 193,
poz. 1287). Users of the source material shall not copy, reprint, sale, grant
access or by any other means distribute and disseminate either its fragments or the entire material, especially by any electronic means like computer systems and networks or other
informatics systems.
EV 3
Gedser
Deutschland/Niemcy:
© GeoBasis-DE/BKG 2012
København
Detaillierte Karte/Dokładna mapa
Dänemark/Dania:
Contains data from Geodata­styrelsen,
Kort500, June 2013
Vilnius
Lietuva
Latvija
Sverige
Karlshamn
10
aktualisieren
EV
Europäische Route der Backstein­gotik
e.V., VisitHaderslev, Martin Poley,
Doberaner Münster, Tourismuszentrale
der Hansestadt Stralsund, Hallfarth,
Stadtamt Kamień Pomorski, Dział
Promocji Urzędu Miejskiego w Sławnie,
Marek Angiel
Liepāja
Ventspils
Rīga
Eesti
Paldiski
Stockholm
Nynäshamn
Oxelösund
Bildnachweis/Zdjęcia
Kaliningrad
EV 10, EV 13
EV 11
Tallinn
Helsinki
EV 11
Suomi
EV 10
Kościół Mariacki to największy ceglany
gotycki kościół Europy. Jego budowa trwała 159 lat (1343–1502). To techniczne
mistrzostwo swoich czasów kryje dzisiaj
m.in. dużą ilość oryginalnych gotyckich
ołtarzy i jedyny w swoim rodzaju zegar
astronomiczny z XV w. autorstwa Hansa
Duringera. Majestatyczny Żuraw nad
Motławą, pochodzący z XV w. jest symbolem miasta. W średniowieczu był największym dźwigiem portowym. W jego wnętrzu można podziwiać zrekonstruowany
napęd. Kolejne kościoły gotyku ceglanego
to m.in.: kościół św. Katarzyny, kościół
św. Brygidy i dominikański kościół św.
Mikołaja oraz św. Jana.
Minsk
42
EV 3
Były klasztor Cystersów Hilda (później
Eldena) został założony w 1200 r. Do ok.
1245 r. powstały najstarsze zachowane części przyklasztornego kościoła. Po splądrowaniu w czasie wojny trzydziestoletniej
budowle popadły w ruinę. Stała się ona
znana dzięki uwiecznieniu jej na obrazie
przez Caspara Davida Friedricha po 1800 r.
Kościół św. Mikołaja (katedra) został
pierwszy raz wymieniony na piśmie ok.
1262/63 r., to najstarszy i najwyższy (wieża
ma prawie 100 m) kościół Greifswaldu.
Kościół Mariacki jest jednym z najbardziej
znaczących halowych kościołów ceglanego
gotyku Północnych Niemiec. Dom nr 11
przy Rynku – Haus Markt 11 – ma jedną z
najpiękniej zdobionych fasad tego regionu.
Kemnitz => 11 km
Iwięcino
Pochodzący z XIV w. Kościół
36 Mariacki to kombinacja z cegły i
kamienia polnego, należy on do najpiękniejszych kościołów wiejskich Pomorza
Zachodniego. Jego zewnętrzną powłokę
zdobi wspaniała wieża. We wnętrzu znajdziemy bogate barokowe wyposażenie.
Bukowo Morskie => 8 km
Gdańsk, miasto z ponad tysiącletnią
historią, kończy naszą wycieczkę rowerową. Tutaj zawsze panowała atmosfera
tolerancji i bogactwo płynące z handlu, co
było widoczne w kulturze, nauce i sztuce.
Haderslev
EV 13
Greifswald leży na lagunie pomiędzy
Rugią a Uznamem. Obok Hanzy dla rozwoju miasta decydujące znaczenie miało
założenie uniwersytetu w 1456 r.
29
Tu polecamy zjechanie z trasy do
Koszalina z Katedrą Niepokalanego
Poczęcia NMP z XIV/XV w. Kościół zamkowy znajduje się nieopodal ruin gotyckich murów miejskich i służył od 1277 r.
Cysterkom. Kolejna gotycka atrakcja to
wybudowana w 1383 r. kaplica św.
Gertrudy.
Gdańsk
Dänemark | Dania
Deutschland | Niemcy
Polen | Polska
10
Bodstedt
Dawna kaplica pielgrzymów św.
22 Ewalda została zbudowana w XV
w. jako kościół salowy. W 1786 r., po
Uniwersyteckie i Hanzea­ tyckie Miasto Greifswald
Krótki wypad do Koszalina
(z Mielna) => 13 km
Iwięcino => 55 km
41
EV 7
Wyspa Poel (objazd, ok. 27 km)
Romańsko-gotycki wiejski kościół w
14 Kirchdorf powstał w XIII w. Później,
jeszcze w XIII i w XIV w. był wielokrotnie
przebudowywany. W XIX w. dobudowano
południowy przedsionek. Wieża o wys.
Saal
Budowę wiejskiego kościoła
21 rozpoczęto w 1300 r. Ceglana gotycka
budowla halowa ma bogato zdobione
obramienia w dawnym portalu chóru i portalu północnym. Do wyposażenia należą
m.in. chrzcielnica wykonana z wapienia z
Gotlandii (XV w.) oraz nadstawka ołtarza z
godnymi uwagi zdobieniami reliefów
(XVIII w.).
Bodstedt => 12 km
Neuenkirchen k. Greifswaldu
Kościół salowy pochodzi głównie z
28 XIV w. Chór jest nieco starszy, a
szkieletowa nadbudówka wieży oraz dach
w kształcie piramidy doszły w 1694 r. Na
wschodnim szczycie chóru i zakrystii widać
ornamenty schodkowe i ząbkowe oraz zdobione blendy. Malowidła na sklepieniu (XV
w.) ukazują m.in. męskie postaci.
Greifswald => 2 km
Stralsund
EV
Oldenburg/Holsztyn
Kościół św. Jana (katedra) wybudo9 wany został w latach 1156–1160 przez
ostatniego oldenburskiego biskupa
Gerolda jako romańska bazylika. Ta trójna-
Ribnitz-Damgarten jest bramą do
20 ­nadmorskiego regionu Fischland-DarßZingst. Złoto wybrzeża, bursztyn, dał miastu drugą nazwę. Do średniowiecznych
budowli gotyku ceglanego należą m.in.
Kościół Mariacki – kościół miejski
Ribnitz, trójnawowy kościół halowy z rdzeniem z XIII w. Wewnątrz zachowały się
resztki późno barokowego wyposażenia po
1795 r. Klasztor Klarysek w Ribnitz był
jedynym klasztorem tego zakonu w całym
regionie. Kościół przyklasztorny wyświęcono w 1393 r. Wystawa o historii klasztoru i
późniejszym zakonie szlacheckim pokazuje
wspaniałe średniowieczne eksponaty.
Kościół miejski św. Bartło­mieja w
Darmgarten sięga swoim chórem do późnego XIII w. Wieża kościelna jest neogotycką
przybudówką. Ostatnia zachowana część
fortyfikacji miejskich to brama Rostocker
Tor z XV w. Saal => 11 km
Kołobrzeg
Bazylika Mariacka od wieków zdobi
35 panoramę miasta. W XIII w. była
kolegiatą, którą rozbudowywano etapami
w XIV/XV w. Baszta Lontowa z XIV w. to
jedyna zachowana cześć fortyfikacji miejskich. Ponadto zachowała się kamienica
rodziny Schliffen z XV w.
Puck
W Pucku warto zobaczyć zrewitalizowany Rynek oraz gotycki kościół farny
św. Piotra i Pawła, potężny kościół halowy z zachodnią wieżą, który kryje w sobie
wiele skarbów – m.in. kaplicę chrzcielną z
XV w.
Gdańsk => 59 km
Gdańsk
7
Szlachecki klasztor Preetz przyciąga
budynkiem kościoła (1325–40), który kryje
w sobie przepiękne tablicowe malowidła i
ołtarze.
Po Wismarze można zjechać z trasy do
Neukloster nad idyllicznym jeziorem o tej
samej nazwie. Miasteczko uchroniło się w
dużym stopniu przed wojennymi zniszczeniami, jest w nim wiele średniowiecznych
budowli. Rarytasem ceglanego gotyku jest
wspaniale zachowany kościół przyklasztorny św. Marii w Sonnenkamp z XIII w.
Ma on wspaniałe malowidła w swoim
­wnętrzu. Przepiękne witrażowe okna są
drugimi co do wieku kolorowymi oknami
kościelnymi w Europie Północnej. Kolejne
możliwości spotkania z ceglanym gotykiem oferuje teren klasztorny, z dzwonnicą, parkiem i proboszczówką. Mieszkanie
proboszcza jest obok kościoła najważniejszym zachowanym budynkiem z czasów
klasztornych. Na terenie klasztoru znajduje
się także muzeum Neukloster.
Miasto bursztynu
Ribnitz-Damgarten
Reinberg
Budowę chóru kościoła wiejskiego
27 rozpoczęto tu w XIII w. Trójnawowa
hala, wieża i zakrystia doszły w XIV i XV
w., a budynek ozdobiono pokrytym szkliwem ornamentem w kształcie okrągłego
łuku na całym obwodzie. Na chórze
zwieńczonym sklepieniem krzyżowożebrowym uwagę przyciągają bogato zdobiony portal krypty i malunki na sklepieniu
(XIV w.). Neuenkirchen => 17 km
Łeba
W Łebie możemy zwiedzać ruiny
40 kościoła św. Mikołaja, które przypominają o pierwotnym położeniu miasta: w
XIII i XIV w. leżało ono dwa kilometry
dalej na północny zachód, musiało się
przenieść ze względu na przesuwające się
ruchome wydmy.
Puck => 83 km
EV
Krótki wypad do Preetz => 15 km
Oldenburg/Holsztyn => 75 km
Krótki wypad do Neukloster => 18 km
Fährdorf (Poel) => 12 km
W tym miejscu można zjechać do
Hanzeatyckiego Miasta Rostocku. Nad
miastem góruje Kościół Mariacki, potężna
ceglana bazylika, która powstawała od
połowy XIII w. Kolejną ważną budowlą
jest kościół św. Piotra, który powstał w
XIV w. jako trójnawowa bazylika. Do kolejnych historycznych budowli należą m.in.
kościół św. Mikołaja, klasztor św.
Krzyża, brama Kröpeliner Tor, Ratusz i
wiele domów szczytowych.
W pobliżu Wyspy Wolin leży Kamień
Pomorski, jedno z najstarszych miast
Pomorza Zachodniego. Zmiany epok
­można prześledzić bardzo dobrze na
Katedrze pw. św. Jana Chrzciciela.
Budowla powstała po 1176 r. jako pierwszy ceglany kościół romański na wschód
od Odry. Nawę główną dodano w latach
1330–1385 w stylu gotyckim. Wieża
zawdzięcza dzisiejszy wygląd latom
30-tym XX w. Wewnątrz kościoła znajdziemy bogaty ołtarz główny i dębowe stalle
(XV w.). Na rynku wzrok przyciąga późnogotycki Ratusz ze wspaniałymi szczytami
po stronie wschodniej i zachodniej.
Zbudowano go w dwóch etapach w XIV i
XV w. Po zniszczeniach II wojny odbudowano go wiernie w 1969 r. Późnogotycka
Brama z Basztą Wolińską jest częścią fortyfikacji miejskich.
Kołobrzeg => 81 km
34
Kolejny zjazd ze szlaku daje możliwość
zobaczenia miasta Słupsk. Zamek
Książąt Pomorskich wybudowano tu w
1507 r. i przebudowano później w stylu
renesansowym. Na jego terenie stoi Młyn
Zamkowy. Jednonawowy długi kościół
dominikański Św. Jacka wybudowano w
1400 r. Ze średniowiecznych fortyfikacji
zachowały się Brama Nowa i Wieża
Czarownic.
10
Kilonia
Kościół św. Mikołaja powstał równocześnie z nadaniem praw miejskich
w 1242 r., a w XIV w. stał się kościołem
halowym. W latach 1877–1884 odrestaurowano go w stylu neogotyckim. Mocno
zniszczony podczas II wojny, odbudowany
w 1950 r. Wewnątrz m.in. rzeźbiony skrzydłowy ołtarz z 1460 r. i chrzcielnica z brązu
z 1344 r.
8
Wismar, od 2002 r. razem ze Stralsun13 dem na liście światowego dziedzictwa
kulturowego UNESCO, miasto znane jako
port, ale też z potężnych gotyckich ceglanych kościołów, kamieniczek i Rynku.
Centrum miasta prawie nie zmieniło swojego ­średniowiecznego obrysu. Kościół św.
Mikołaja z XIV i XV w. jest jedynym z
trzech dużych kościołów farnych, który
przetrwał II wojnę światową. Jego 37 m
nawa środkowa należy do najwyższych
pomieszczeń kościelnych gotyku ceglanego. Kościół kryje w swoim wnętrzu bogate
wyposażenie. Kościół św. Ducha z XIV w.
otrzymał dzisiejsze oblicze w XVI w. i jest
częścią zachowanego prawie w całości
­średniowiecznego szpitala. Do kolejnych
ważnych budowli gotyku ceglanego należą
domy szczytowe oraz gotycka dzielnica
wokół Rynku, z kościołami św. Jerzego i
Mariackim.
Kamień Pomorski
Krótki wypad do Słupska => 20 km
Łeba => 71 km
EV
Die Marienkirche ist die größte Backstein­
kirche Europas. Ihr Bau dauerte 159 Jahre
(1343–1502). Das technische Meisterwerk
seiner Zeit beherbergt heute u. a. eine
große Zahl originaler gotischer Altäre und
eine einzigartige astronomische Uhr von
Hans Düringer aus dem 15. Jh. Das im
15. Jh. entstandene majestätische Krantor
an der Mottlau ist das Symbol der Stadt.
Im Mittelalter galt es als größter Hafen­
kran überhaupt. Im Inneren gibt es den
rekonstruierten Antrieb zu sehen. Weitere
stattliche Back­steinkirchen sind u. a. die
Katha­r inenkirche und die Brigitten­
kirche sowie die Domini­ka­­nerkirche St.
Nikolai und St. Johannes.
Hanzeatyckie Miasto Wismar
Brandshagen
Pierwsza wzmianka o chórze Kościoła
26 Mariackiego pochodzi z 1249 r.
Trójnawowa hala i wieża doszły w XIV w.
Wewnątrz podziwiać możemy resztki
malowideł przedstawiające sceny biblijne i
statki. Ołtarz z 1707 r. jest bogato zdobiony i udekorowany pełnymi wyrazu figurami i portretami statków.
Reinberg => 6 km
Polska
Ustka
W tym małym uzdrowisku u ujścia
39 Słupii został w 1365 r. poświęcony
pierwszy kościół farny. Ponieważ budynek
w XIX w. stał się zbyt mały, wybudowano w
latach 1885–88 neogotycki kościół.
10
Es empfiehlt sich hier ein Abstecher
nach Koszalin (Köslin) mit dem Dom
St. Marien, erbaut im 14. und 15. Jh.
Die Schlosskirche befindet sich unweit der
In Danzig, einer Stadt mit tausend­
jähriger Geschichte, endet unsere
Fahrrad­tour. Hier trugen schon immer
die Atmosphäre der Toleranz und der aus
dem Handel fließende Reichtum Früchte
in der Kultur, Wissenschaft und Kunst.
42
Eckernförde
Kościół św. Mikołaja pochodzi z XIII
7 w. Z biegiem czasu z tego jednonawowego romańskiego kościoła powstała trójnawowa gotycka budowla z sygnaturką na
dachu. Godny uwagi jest tu barokowy
ołtarz. Kościół Borbyer Kirche jest późno
romańską budowlą z kamienia polnego,
która powstała w XII w. Jego krzyżowożebrowe sklepienie pochodzi z okresu późnego gotyku. Kilonia => 46 km
Meklemburgia-Pomorze Przednie
Krótki wypad do Rostocku
(z Warnemünde) => 13 km
Miasto bursztynu
Ribnitz-Damgarten => 48 km
wspaniałej przyrody oferuje wiele zabytków. W licznych miejscowościach wyspy
znajdziemy gotyckie kościoły, jak np.
Kościół Mariacki w Bergen, który budowano od 1180 r. Jest to najstarszy kościół
na Rugii. Jego malowidła ścienne należą do
najstarszych w Niemczech Północnych.
Kolejne budowle ceglanego gotyku to
kościół farny w Altenkirchen, pobudowany w 1200 r. przypuszczalnie na miejscu
słowiańskiego cmentarza, oraz wybudowana przez Cystersów w 1291 r. kaplica
Kościoła Mariackiego w Waase na
Ummanz, z gotyckim rzeźbionym dębowym ołtarzem. Kolejne malownicze gotyckie kościoły znajdą Państwo m.in. w
Schaprode, Bobbin, Poseritz, Wiek,
Landow, Lancken-Granitz, Gingst,
Middelhagen, Trent i Garz.
Etap 1: Trasa rowerowa wybrzeżem Morza Bałtyckiego
EV
Abstecher Koszalin (ab Mielno) => 13 km
Iwięcino => 55 km
Gdańsk (Danzig)
Pierwsza wzmianka o katedrze św. Piotra
pojawiła się w 1134 r., jest to jedna z najbardziej znaczących budowli w północnoniemieckiej historii kościoła. Około 1300 r.
powstał chór i trójskrzydłowy krużganek
»Schwahl«. Katedra znana jest przede
wszystkim za sprawą trójskrzydłowego
ołtarza, stworzonego w latach 1514–1521
przez Hansa Brüggemanna. Klasztor św.
Jana, były klasztor Benedyktynek, zaliczany jest do najlepiej zachowanych zespołów
klasztornych w Szlezwiku-Holsztynie. Ten
Szary klasztor powstał w 1234 r., prawdopodobnie na pozostałościach duńskiego
dworu królewskiego jako siedziba zakonu
żebraczego Franciszkanów.
Eckernförde => 29 km
Rethwisch
Wiejski kościół zbudowano na pocz.
19 XIV w. z kamienia polnego i cegły,
przy czym trójprzęsłowy i trójnawowy
budynek jest starszy niż chór i wieża.
Ostatnią zbudowano z drewna w 1707 r. i
wyposażono w dzwon z 1412 r. Do wystroju wnętrza należy nadstawka ołtarza z
ponad 40 rzeźbionymi figurami (XVI w.).
Wyspa Rugia
(objazd, ok. 264 km)
Rugia z powierzchnią prawie 1.000 km2
25 jest największą wyspą Niemiec. Obok
Rowerem z Danii do krajów nadbałtyckich
9
Greifswald liegt am Bodden zwischen
29 Rügen und Usedom. Für die Entwick­lung
der Stadt war neben der Hanse die Grün­­
dung der Universität 1456 entscheidend.
Kołobrzeg (Kolberg)
Seit jeher prägt das Westmassiv des
35 Kolberger Doms St. Marien das Stadt­
panorama. Im 13. Jh. bestand dort ein
Kollegiatsstift, dessen Kirche im 14./15. Jh.
etappenweise ausgebaut wurde. Der
Luntenturm (Pulverturm) aus dem 14. Jh.
ist der einzige erhaltene Teil des mittelalterlichen Befestigungssystems. Erhalten
hat sich zudem das Bürgerhaus der Familie
Schliffen aus dem 15. Jh.
Puck (Putzig)
In Putzig lohnt es sich, den revitali41 sierten Marktplatz sowie die gotische
Pfarrkirche St. Peter und Paul, eine
mächtige Hallenkirche mit Westturm, zu
besichtigen, welche einige Kunstschätze,
darunter eine Taufkapelle aus dem 15 Jh.,
beherbergt.
Gdańsk => 59 km
W czasach Wikingów położone w pobliżu Haithabu było jednym z najważniejszych targowisk Północy, a książęca rezydencja Gottorf uczyniła Szlezwik kulturalnym centrum Europy Północnej. Rozkwit
tych epok jest widoczny po dziś dzień.
6
Kolejny zjazd z trasy doprowadzi nas do
Hanzeatyckiego Miasta Lubeka, która od
1987 r. jest na liście światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Na Starówce
znajduje się ponad 1000 historycznych
budynków, gotyk ceglany reprezentują tu
m.in.: katedra i kościoły: Mariacki, św.
Piotra, św. Jakuba, św. Katarzyny, św.
Aegidien oraz szpital św. Ducha, brama
Holstentor i Ratusz. Przede wszystkim
kościół Mariacki, »kościół-matka gotyku
ceglanego«, ma ogromne znaczenie. Był on
bowiem wzorem dla innych kościołów
Hanzy. W 1251 r. rozpoczęła się przebudowa pierwotnego kościoła na gotycką katedrę, powstała ogromna ceglana bazylika z
dwiema liczącymi 125 m wieżami.
Najwyższe gotyckie sklepienie na świecie
wieńczyło na wys. 38 m nawę środkową.
Klasztor Doberaner Münster – »perła północnoniemieckiego gotyku ceglanego« to
przede wszystkim wybudowany pod
koniec XIII w. ogromny gotycki kościół
byłego klasztoru Cystersów. Klasztor miał
w średniowieczu ogromne polityczne i społeczne znaczenie, które widać w budowlach
i wystroju wnętrz. Wyposażenie udało się
ochronić przed zawirowaniami dziejów: w
żadnym klasztorze Cystersów w Europie
nie znajdziemy bogatszego średniowiecznego wystroju. W zespole klasztornym
kryją się inne gotyckie skarby, jak np.
ceglane domy Beinhaus i Kornhaus.
Rethwisch => 8 km
Wyspa Uznam
Na wyspie leży Koserow ze średniowiecznym kościołem, najstarszym na
bałtyckim wybrzeżu wyspy. Pochodzi z
XIII w., został rozbudowany w XV w. i
kryje w sobie m.in. rzeźbiony ołtarz z pracowni, w której powstał też ołtarz główny
kościoła św. Mikołaja w Stralsundzie.
Także poza trasą rowerową znaleźć można
budowle ceglanego gotyku, np. w miejscowościach Krummin, Liepe, Mellenthin,
Morge­nitz, Netzelkow i Usedom (miasto).
Ahlbeck do Kamienia Pomorskiego
=> 70 km
33
Etappe 1: Ostseeküsten-Radweg
EV
Universitäts- und Hansestadt Greifswald
(Cammin in Pommern)
Gegenüber der Insel Wollin liegt
Cammin, eine der ältesten Städte in West­
pommern. Der Wechsel der Epochen lässt
sich gut an der Kathedrale St. Johannes
nachvollziehen. Der Bau wurde nach 1176
als erste romanische Backsteinkirche östlich der Oder begonnen. Das Langhaus
wurde 1330–1385 in gotischem Stil hinzugefügt. Das heutige Aussehen verdankt
der Kirchturm einem Neubau in den 1930er
Jahren. Im Inneren der Kirche findet man
u. a. einen prächtigen Hauptaltar und ein
eichenes Gestühl (15. Jh.). Blickfang am
Markt ist das spätgotische Rathaus mit
prächtigen Giebeln an der Ost- und West­
seite, das in zwei Bauabschnitten im 14.
und 15. Jh. errichtet wurde. Nach den Zer­­
störungen im Zweiten Weltkrieg hat man
es 1969 originalgetreu wiederhergestellt.
Das spätgotische Wolliner Tor ist der letzte erhaltene Teil der Stadtbe­festi­gung.
Kołobrzeg => 81 km
34
Łeba (Leba)
In Leba kann die Ruine der St.-Niko­
40 laus-Kirche besichtigt werden, die an
den früheren Standort der Stadt erinnert:
Im 13. und 14. Jh. lag die Stadt ursprünglich rund zwei Kilometer weiter nordwestlich, musste jedoch wegen der Dünen­wan­
de­rungen weichen.
Puck => 83 km
Szlezwik/Holsztyn
W położonym nieopodal Altenkrempe
warto zwiedzić późno-romańską bazylikę
(1190–1240), która wykazuje wiele podobieństw m.in. do katedry w Ratzeburgu.
W 1186 r. mnisi cysterscy założyli tutaj
klasztor, który wkrótce stał się jednym
z najważniejszych w Meklemburgii. Kolejna
ważna epoka zaczęła się, gdy książę
Fryderyk Franciszek I założył w Doberan
swoją letnią rezydencję: w 1793 r. założono
pierwsze niemieckie kąpielisko Heiligen­
damm.
Liczące 750 lat miasto książęce i miejsce narodzin malarza Philippa Otto
Runge często określane jest »bramą na
Uznam«. Most nad Peene łączy miasto z
wyspą. Kościół św. Piotra, trójnawowa
bazylika z XIV w., był wielokrotnie przebudowywany, ale zawsze na wzór gotycki.
Był jednocześnie kościołem dworskim i
miejscem pochówku książąt linii PomorzeWolgast. Za wykonaną w latach 2002–
2007 restaurację sarkofagów książęcych
kościół otrzymał nagrodę Dziedzictwa
Kulturo­wego UE (Europa Nostra Award) w
2010 r. Kaplica św. Gertrudy została
wybudowana w stylu późnego gotyku w
XV w. i uchodzi za kopię Grobu Św. w
Jerozolimie. Jest jedną z 31 kaplic św.
Gertrudy na Pomorzu, zachowało się z
nich tylko kilka.
Ahlbeck (Uznam) => 38 km
32
Per Rad von Dänemark ins Baltikum
13
tener Stadtkirche St. Bar ­­tho­lo­mäus
geht mit ihrem Chor auf das späte 13. Jh.
zurück. Der Kirchturm ist eine neugo­tische Zutat. Der letzte erhalte­ne Teil
der Stadtbefestigung ist das Ros­tocker
Tor aus dem 15. Jh.
Saal => 11 km
Kamień Pomorski
Als ein weiterer Abstecher bietet sich
Słupsk (Stolp) an. Das Schloss der pommerschen Herzöge wurde hier 1507 errichtet und später im Renaissancestil umgebaut. Auf dem herzoglichen Gelände steht
auch die Schlossmühle. Die einschiffige
und besonders langgestreckte Domini­ka­ner­
kirche St. Jacek wurde um 1400 errichtet.
Von der mittelalterlichen Stadtbefestigung
haben sich das Neue Tor und der Hexen­
turm erhalten.
Flensburg
Główny kościół miasta pod wezwa5 niem św. Mikołaja ma trzynawową
halę, która powstawała w dwóch etapach
pomiędzy 1390 a 1480 rokiem. Nawa środkowa jest podwyższona i ma w pierwszej
części okrągłe filary z bogato zdobionymi
archiwoltami w arkadach. Są w niej też
pozostałości późnogotyckich malowideł.
Kolejne ważne gotyckie obiekty to Kościół
Mariacki i św. Jana oraz kaplica św.
Ducha. Szlezwik/Holsztyn => 42 km
Krótki wypad do Altenkrempe => 4 km
Krótki wypad do Lubeki
(z Travemünde) => 20 km
Hanzeatyckie Miasto Wismar => 74 km
Bad Doberan
18
Stralsund, założony w 1234 r., jest
razem z Wismarem od 2002 r. na liście
światowego dziedzictwa kulturowego
UNESCO i stanowi otwartą księgę bogatej
historii. Kościół św. Mikołaja z XIII w.
może być uważany za najstarszy z trzech
średniowiecznych kościołów farnych.
Zbudowany jako trójnawowa bazylika z
obejściem chóru ma 87 m długości i
wraz z Ratuszem tworzy jeden z najpiękniejszych zespołów budowli w Północnych
Niemczech. Założony w 1254 r. dla
Franciszkanów klasztor św. Jana należy do
najstarszych budowli regionu. Z przyklasztornego kościoła zostały tylko ruiny i mury
zewnętrzne. Kościół Mariacki ze słynnymi
barokowymi organami Stellwagena został
wspomniany na piśmie po raz pierwszy w
1298 r. W dzisiejszej formie powstał w
latach 1384–1478. Znany średniowieczny
dom szczytowy Wulflamhaus.
Brandshagen => 12 km
24
Książęce Miasto Wolgast
rg
www.eurob.o
10
, EV
Wismar, seit 2002 mit Stralsund
13 UNESCO­-Welterbe, wird von dem Hafen,
mächtigen Backsteinkirchen, Giebelhäusern
sowie dem Marktplatz geprägt. Der Stadt­
kern hat seinen mittelalterlichen Grundriss
bis heute nahezu unverändert bewahrt. Die
St.-Nikolai-Kirche aus dem 14. und 15. Jh.
ist die einzige der drei großen Stadtpfarr­
kirchen, die den Zweiten Weltkrieg heil
über­­standen hat. Ihr 37 Meter hohes Mittel­
schiff gehört zu den höchsten Kirchen­räu­
men der Backsteingotik. Die Kirche birgt in
ihren Mauern eine reiche Ausstattung. Die
Heiligen-Geist-Kirche aus dem 14. Jh. er­­
hielt ihre heutige Gestalt im 16. Jh. und ist
Teil eines nahezu vollständig erhaltenen
Eckernförde
mittelalterlichen Hospitals. Zu den weite­
Die St.-Nicolai-Kirche stammt aus
7 dem 13. Jh. Im Laufe der Zeit entstand ren wichtigen backsteingotischen Bauten
gehören die Giebelhäuser sowie das goti­
aus dem einschiffigen romanischen Bau
eine dreischiffige backsteingotische Kirche sche Viertel rund um den Marktplatz mit
der St.­- Georgen-­ und St.-­Marien- ­Kirche.
mit einem Dachreiter. Bemerkenswert ist
der hochbarocke Altar. Die Borbyer Kirche Abstecher Neukloster => 18 km
ist eine spätromanische Feldsteinkirche,
Fährdorf (Poel) => 12 km
die im 12. Jh. erbaut wurde. Das Kreuz­r ip­
pen­gewölbe entstammt der Spätgotik.
Nach Wismar bietet sich ein Abstecher
nach Neukloster am idyllischen Neu­
Kiel => 46 km
kloster­see an. Das vom Zweiten Welt­krieg
Kiel
weitgehend verschonte Städtchen ist reich
Die Kir­che St. Nikolai entstand gleich- an mittelalterlichen Bauten. Eine back­
8 zeitig mit der Verleihung der Stadt­
steingotische Rarität ist die hervorragend
rechte um 1242 und wurde im 14. Jh. als
erhaltene Klosterkirche St. Maria im
Hallenkirche fertig gestellt. 1877–1884
Sonnenkamp aus dem 13. Jh. Sie ist mit
wurde sie neugotisch restauriert. Im Zwei­
beeindruckenden Malereien ausgestattet.
ten Weltkrieg schwer zerstört, erfolgte der
Die minutiös gestalteten Kirchenfenster
Wiederaufbau 1950. Im Inneren sind u. a.
sind die zweitältesten farbigen Kirchen­
ein geschnitzter Flügelaltar von 1460 und
fenster in Nordeuropa. Weitere Möglich­
ein Bronze-Taufbecken von 1344 zu sehen.
keiten, Backsteingotik zu erleben, bietet
das Klostergelände mit dem Glockenturm,
Abstecher Preetz => 15 km
Klosterpark und Propsteigebäude. Die
Oldenburg in Holstein => 75 km
einstige Wohnung des Klosterpropstes ist
Das Adelige Kloster zu Preetz lockt
neben der Kirche das wichtigste erhaltene
mit der Klosterkirche (1325–40), die u. a.
Bauwerk aus der Klosterzeit. Auf dem
wertvolle Tafelbilder und Altäre beherbergt. Kloster­gelände befindet sich ebenso das
Museum Neukloster.
Polen
Abstecher Słupsk => 20 km
Łeba => 71 km
Szlezwik-Holsztyn
Neustadt/Holsztyn
Trójnawowy kościół miejski z dwu12 przęsłowym chórem pochodzi z okresu
zakładania miasta (1244 r.). Od 1334 r.
nawę przebudowywano na bazylikę.
Wewnątrz podziwiać można cenne malowidła (ok. 1350 r.) i rzeźbiony ołtarz (1643 r.).
Brama Kremper Tor jest jedyną pozostałą
bramą miejskich fortyfikacji. Kaplica
szpitala św. Ducha jest skromną ceglaną
budowlą z 1408 r.
Stralsund
Miasto Sławno, do którego można dotrzeć również zbaczając ze szlaku, należy do najstarszych miast Polski Północnej – miasto założono w 1317 r. na prawie lubeckim. Gotycki
Kościół Mariacki, początkowo należący do
Zakonu Joannitów, jest gotycką ceglaną
bazyliką z ogromną wieżą zachodnią. Po
wejściu Armii Czerwonej w 1945 r. kościół
został zniszczony, później odbudowany
przez Zakon Franciszkanów. Ze średniowiecznych fortyfikacji zachowały się dwie
bramy: Koszalińska i Słupska. Obie bramy
są pozostałościami dawnych obwarowań
miejskich pochodzących z początku XV w.
EV
Hansestadt Wismar
Insel Usedom
Auf der Insel liegt Koserow mit seiner
33 mittelalterlichen Kirche, die älteste an
der Usedomer Ostseeküste, auf der Strecke.
Sie stammt aus dem 13. Jh., wurde im
15. Jh. erweitert und beherbergt u. a. einen
Schnitzaltar aus der Werkstatt des Hoch­al­
tars aus der Stralsunder Nikolaikirche. Auch
abseits des Radwegs findet man backsteingotische Gebäude, so in Krummin, Liepe,
Mellenthin, Morge­nitz, Netzel­kow und
Usedom (Stadt).
Ahlbeck nach Kamień Pomorski => 70 km
Ustka (Stolpmünde)
In dem kleinen Seebad an der Mün­dung
39 der Stolpe wurde 1365 eine erste Pfarr­
kirche geweiht. Da der Bau im 19. Jh. zu
klein wurde, errichtete man 1885–88 eine
neugotische Kirche, die seit 1945 Hei­lands­
kirche genannt wird.
Niemcy
Zbaczając z trasy dojeżdżamy do klasztoru Cismar (1238–60), którego kościół
należy do najbardziej znaczących gotyckich budowli w Szlezwiku-Holsztynie poza
Lubeką.
Kühlungsborn
Kościół św. Jana pochodzi w swoim
17 rdzeniu z XIII w. Najstarsza część to
nawa zbudowana z kamienia polnego. W
1400 r. drewniany sufit zastąpiono sklepieniem i dobudowano chór. Drewniana wieża
stoi od 1680 r. Wewnątrz średniowieczne
oraz barokowe elementy wystroju.
Bad Doberan => 12 km
Hanzeatyckie
Kröslin
Gotycki kościół salowy ze sklepie31 niem krzyżowo-żebrowym powstał na
przełomie XIII i XIV w. Średniowieczna
wieża otrzymała w XVIII w. hełm w
kształcie piramidy. Wewnątrz kościoła
znajdziemy tkany dywan na ołtarz z 1948
r. oraz gotycką chrzcielnicę (XIV w.).
Książęce Miasto Wolgast => 10 km
Krótki wypad do Sławna => 23 km
Ustka => 49 km
11
Der Dom St. Petri, 1134 erstmals erwähnt,
ist eines der bedeutendsten Bauwerke
nord­deutscher Kirchengeschichte. Um 1300
entstanden der Hallenchor und der drei­
flügelige Kreuzgang »Schwahl«. Berühmt
ist der Dom vor allem für seinen dreiflü­
geligen Bordesholmer Altar, 1514–1521
von Hans Brüggemann geschaffen. Das ­St.Jo­hannis-Kloster, ein ehem. Benediktine­
rinnen­kloster in der Nähe vom »Holm«,
gilt als besterhaltene Klosteranlage in
Schles­w ig-Holstein. Das Graukloster wur­de 1234 vermutlich auf den Resten eines
dänischen Königshofes als Heimstatt der
Franziskaner-Bettelmönche gegründet.
Eckernförde => 29 km
Mecklenburg-Vorpommern
Die 750 Jahre alte Herzogstadt und
die Geburtsstadt des Malers Philipp
Otto Runge wird häufig als »Tor zur Insel
Usedom« bezeichnet. Die Peenebrücke
­verbindet die Stadt mit der Insel. Die
Kirche St. Petri, eine dreischiffige Basilika
aus dem 14. Jh., erfuhr im Laufe der Zeit
viele Veränderungen, wurde aber immer
wieder nach gotischem Vorbild aufgebaut.
Sie war gleichzeitig Hofkirche und Grab­
lege der herzoglichen Linie Pommern-Wol­
gast: Für die 2002–2007 erfolgte Restau­
rierung der Särge der Pommernherzöge
­wurde der Kirche der EU-Kulturerbepreis
(Euro­pa Nostra Award) 2010 verliehen.
Die Kapelle St. Gertrud wurde im 15. Jh.
als ein spätgotischer Zentralbau errichtet
und gilt als Nachbau des Heiligen Grabes
in Jerusalem. Sie ist eine von ursprünglich
31 St.-Gertrud-Kapellen in Pommern, von
denen nur noch wenige existieren.
Ahlbeck (Usedom) => 38 km
32
Sławno (Schlawe), ebenfalls per Ab­­ste­
cher erreichbar, zählt zu den ältesten Städ­
ten Nordpolens – der Ort wurde 1317 neu
gegründet und erhielt Lübecker Stadtrecht.
Die gotische St.-Marien-Kirche, ursprünglich dem Johanniterorden gehörend, ist
eine stattliche Backsteinbasilika mit gewaltigem Westturm. Nach dem Einmarsch der
Roten Armee 1945 wurde die Kirche zerstört, später aber vom Franziskaner­or­den
wieder aufgebaut. Von der mittelalterlichen
Stadtbefestigung haben sich zwei hohe Tor­
t­ürme erhalten, das Kösliner Tor und das
Stolper Tor. Beide Tore sind Reste der
alten Stadtmauer aus dem 15. Jh.
Sønderborg
Zamek Sønderborg powstał około
1200 r. i był w XV w. jedną z potężniejszych twierdzy w kraju. Z gotyckiego
zamku pozostały widoczne tylko północne
drzwi wejściowe i »Sala trabantów« ze sklepieniem, ponieważ przebudowano go w
latach 1549–57 w stylu renesansowym, a w
okresie 1718–26 w barokowym.
Flensburg => 37 km
4
Krótki wypad do Cismar => 7 km
Neustadt/Holsztyn => 17 km
Rerik
Kościół św. Jana zbudowano po
16 1250 r. i jest on jednym z najlepszych
przykładów wczesno gotyckich kościołów
ceglanych z cokołem z kamienia polnego
na wybrzeżu Meklemburgii. Dwuprzęsłowa,
trójnawowa hala z kwadratowym chórem i
potężną wieżą przykrytą »biskupią czapką«.
Wewnątrz godne uwagi malowidła z 1668 r.
Kühlungsborn => 15 km
Barth
Budowę halowego Kościoła
23 Mariackiego rozpoczęto w XIII w.,
rozbudowywano go w XV i XIX w. Od niedawna kryje się w nim odrestaurowana
biblioteka. Neogotyckie wyposażenie F. A.
Stülera i malowidła ścienne C. G. Pfann­
schmidta mają ogromne znaczenie. Brama
Dammtor i wieża Fangelturm są
pozostałościami średniowiecznych fortyfikacji miejskich.
Hanzeatyckie Miasto Stralsund
=> 43 km
Szwecji i Norwegii, który spędził w nim
schyłek swojego życia w latach 1449–59.
Najważniejszą sakralną budowlą miasta
jest Kościół Mariacki (XIV w.), ogromna
bazylika z potężną wieżą. Ze średniowiecznych fortyfikacji zachowała się tylko
Brama Wysoka.
EV
In der Wikingerzeit war das nahegelegene Haithabu einer der wichtigsten
Handelsplätze des Nordens, und die fürstliche Residenz der Gottorfer Herzöge
machte Schleswig zum kulturellen Zentrum
Nordeuropas. Die Blüte dieser Epochen ist
hier bis heute erlebbar.
6
Per Abstecher gelangt man auch in die
Hansestadt Lübeck, die seit 1987 auf der
UNESCO-Welterbeliste steht. In der Alt­
stadt finden sich über 1.000 historische
Gebäude: backsteingotisch sind u. a. der
Dom und die Kirchen St. Marien, St.
Petri, St. Jakobi, St. Aegidien, St.
Katharinen sowie das Heiligen-GeistHospital, das Holstentor und das Rat­
haus. Vor allem die Marienkirche, die
»Mutterkirche der Backsteingotik«, ist
bedeutsam. Sie stand Vorbild für Kirchen
im gesamten Gebiet der Hanse. 1251
begann der Umbau der Vorgängerkirche
zur gotischen Kathedrale: Eine enorme
hochgotische Basilika mit zwei rund 125
Meter hohen Türmen entstand. Die welthöchsten Backsteingewölbe überspannen
in rund 38 Metern Höhe das Mittelschiff.
Herzogstadt Wolgast
Abstecher Sławno => 23 km
Ustka => 49 km
Åbenrå
Budowa Sankt Nicolai Kirke rozpoczę3 ła się w 1250 r. Kościół św. Mikołaja
jest jednym z najważniejszych przykładów
duńskiego gotyku ceglanego. Nie miał
nigdy wieży, za to wysoką sygnaturkę na
dachu. Wewnątrz znajdziemy liczne epitafia, barokowy ołtarz oraz późnogotycką
ambonę.
Sønderborg => 40 km
Grömitz
Kościół św. Mikołaja powstał prawdo11 podobnie w 1230 r. Ten jednonawowy
prostokąt i skrzynkowy chór z głazów
narzutowych pochodzą jeszcze z czasów
zakładania kościoła, wieża i zakrystia zostały dobudowane z cegly w XV w. Wewnątrz
kościoła zobaczyć można m.in. barokowy
ołtarz, chrzcielnicę i rokokową ambonę.
Dreveskirchen (Blowatz)
Również romańsko-gotycki kościół
15 wiejski powstał w XIII i XIV w.
Zakrystia jest jego najstarszą częścią.
Szczyt od wschodniej strony jest bogato
zdobiony. Wyposażenie wnętrza pochodzi
ze średniowiecza i baroku, kościół ma organy zbudowane przez słynnego meklemburskiego budowniczego organów, Paula
Schmidta w 1754 r. Rerik => 17 km
Kemnitz
Kościół św. Krzyża to sześcioprzęsło30 wa prostokątna budowla z prostym
zwieńczeniem chóru z XIV w. Godny uwagi jest późnogotycki przedsionek i południowy portal nawy. Na szczycie wschodnim widać blendy z liśćmi koniczyny i
blendę krzyżową w towarzystwie rombów. Zakrystia ma sklepienie krzyżowe.
Kröslin => 30 km
g)
Schleswig
Im nahegelegenen Altenkrempe lohnt
ein Besuch der schönen spätromanischen
Basilika (1190–1240), die Parallelen u. a.
zum Ratzebur­ger Dom aufweist.
Stralsund, gegründet 1234, gehört seit
24 2002 mit Wismar zum UNESCO-Welt­
erbe und erweist sich als eine nicht versiegende Quelle lebendiger Geschichte.
St. Nikolai aus dem 13. Jh. kann als die
älteste der drei mittelalterlichen Pfarr­
kirchen betrachtet werden. Als dreischiffi­
ge Basilika mit Chorumgang erbaut, besitzt
sie eine Gesamtlänge von 87 Metern und
Bad Doberan
bildet mit dem Rathaus eines der städte1186 gründeten Zisterziensermönche
baulich eindrucksvollsten Ensembles Nord­
18 hier ein Kloster, das bald das bedeudeutschlands. 1254 für die Franziskaner
tendste Mecklenburgs werden sollte. Eine
errichtet, zählt das Johanniskloster heute
zweite wichtige Epoche begann, als Groß­
zu den ältesten Bauten Norddeutschlands.
her­zog Friedrich Franz I. Doberan zu seiner Von der Klosterkirche stehen nur noch
Sommerresidenz erkor: 1793 wurde das
Chor­ruine und Außenmauern. Die Kirche
erste deutsche Seebad Heiligen­damm
St. Marien mit der berühmten barocken
gegründet.
Stellwagen-Orgel wurde erstmalig 1298
erwähnt. In der heutigen Form wurde sie
Das Doberaner Münster – die »Perle der
von 1384–1478 erbaut. Das bekannteste
norddeutschen Backsteingotik« – ist die
der mittelalterlichen Giebelhäuser ist das
im späten 13. Jh. erbaute gewaltige hochWulflamhaus.
gotische Kirche des ehem. Zisterzienser­
Brandshagen => 12 km
klosters. Das Kloster hatte im Mittelalter
höchste politische und gesellschaftliche
Insel Rügen
Bedeutung, die sich in Bau und Ausstat­
(Rundweg ca. 264 km)
tung zeigt. Die Innenausstattung blieb
Rügen ist mit fast 1.000 km2 die größte
von Kriegswirren und Bilderstürmen ver25 Insel Deutschlands. Neben den heraus­
schont: So ist europaweit in keiner anderen
ragenden Naturerlebnissen hat die Insel
Zisterzienserkirche eine reichere mittelalzahlreiche Kulturdenkmäler zu bieten. Auch
terliche Ausstattung erhalten geblieben.
In der Klosteranlage befinden sich weitere beschauliche Backsteinkirchen prägen hier
viele Orte. So ist die St.-Marien-Kirche
backsteingotische Schätze, wie z. B. das
in Bergen, die ab 1180 gebaut wurde, die
Beinhaus und das Kornhaus.
älteste Kirche Rügens. Ihre Wand­malereien
Rethwisch => 8 km
gehören zu den ältesten in Norddeutsch­
Rethwisch
land. Zu den weiteren Höhe­punkten zählen
Die Dorfkirche wurde Anfang des
u. a. die Pfarrkirche Alten­k irchen, um
19 14. Jhs. aus Feld- und Backsteinen
1200 vermutlich auf einem slawischen
errichtet, wobei das dreijochige und
Be­gräbnisplatz errichtet, sowie die 1291
-schiffige Langhaus älter ist als der Chor
durch Zisterziensermönche geschaf­fene
und der Turm. Letzterer wurde 1707 aus
Kapelle der St.-Marien-Kirche in Waase
Holz ­ge­­baut und mit einer alten Glocke
auf Ummanz mit dem gotischen Schnitz­
von 1412 bestückt. Zur Innenausstattung
altar aus Eichenholz. Weitere pit­toreske
gehört u. a. ein Altaraufsatz mit über
Backsteinkirchen finden Sie u. a. in Scha­p ­
40 ge­schnitz­­ten Figuren (16. Jh.).
rode, Bobbin, Poseritz, Wiek, Landow,
Lancken-Granitz, Gingst, Mid­delhagen,
Abstecher Rostock
Trent und Garz.
(ab Warnemünde) => 13 km
Bernsteinstadt
Brandshagen
Ribnitz-Damgarten => 48 km
Der Chor der Kirche St. Marien wurde
26 erstmals 1249 erwähnt. Die dreischiffi­
Es kann auch ein Abstecher in die
ge Halle und der Turm wurden im 14. Jh.
Hanse­­stadt Rostock unternommen
hinzugefügt. Im Innern lassen sich Reste
­werden. Über der Stadt thront die St.von Wandmalereien zu biblischen Szenen
Marien-Kirche, eine gewaltige Backstein­
und Schiffsdarstellungen bewundern. Der
basilika, die ab Mitte des 13. Jhs. errichtet
Altar von 1707 ist reich dekoriert und mit
wurde. Ein weiterer Höhepunkt ist die
ausdrucksvollen Figuren und Stifter­por­
Petri­k irche, die im 14. Jh. als dreischiffi­traits verziert.
­ge Basilika erbaut wurde. Zu den weite­ren
Reinberg => 6 km
historischen Backsteinbauten gehören
u. a. die Nikolaikirche, das Kloster zum
Reinberg
Heiligen Kreuz, das Kröpe­liner Tor,
Mit dem Bau des Chors der Dorfkirche
27 wurde im 13. Jh. begonnen. Die dreidas Rathaus sowie mehrere Giebelhäuser.
schiffige Halle, der Turm und die Sakristei
kamen im 14. und 15. Jh. dazu, und das
Bernsteinstadt
Ge­­bäude wurde umlaufend mit einem glaRibnitz-Damgarten
sierten Rundbogenfries verziert. Im kreuzRibnitz-Damgarten ist das Tor zur
rippengewölbten Chor beeindrucken das
20 Küstenregion Fischland-Darß-Zingst.
reich verzierte Gruftportal und die Gewölbe­
Das Gold des Meeres, der Bernstein, gibt
malerei (14. Jh.).
der Stadt ihren Beinamen. Zu den mittel­
Neuenkirchen => 17 km
alterlichen Backsteinbauten gehört u. a.
Neuenkirchen bei Greifswald
die Ribnitzer Stadtkirche St. Marien,
Die Saalkirche stammt im Wesent­li­
eine dreischiffige Hallenkirche, im Kern
28 chen aus dem 14. Jh. Der Chor ist
aus dem 13. Jh. Im Inneren bewahrt sie
etwas älter, und der Fachwerk-Turmaufbau
Reste der spätbarocken Einrichtung nach
und das Pyramidendach wurden 1694 hin1795. Das Klarissenkloster Ribnitz
zugefügt. An Ostgiebeln von Chor und
war das einzige Kloster dieses Ordens in
Sakristei finden sich Treppen- und Zahn­
der gesamten Re­gion. Die Klosterkirche
fries sowie Blendenschmuck. Die im
wurde 1393 ge­­­weiht. Die Ausstellung
­Lang­­hausgewölbe freigelegten Malereien
zur Klosterge­schich­te und zum späteren
(15. Jh.) zeigen u. a. männliche Figuren
adligen Damenstif­t zeigt herausragende
Greifswald => 2 km
mittelalterliche Expo­nate. Die Damgar­
Løjt
Początkowo romański kościół Løjt
2 Kirke został z biegiem czasu wyposażony w poźnogotyckie dobudówki. Bogate
w detale malowidła na jego ścianach
powstały ok. 1520 r. Jedyny w swoim rodzaju rzeźbiony ołtarz jest znany w całej Danii.
Åbenrå => 8 km
Wyspa Fehmarn (objazd, ok. 63 km)
Na wyspie jest wiele historycznych
10 kościołów z kamienia polnego i cegly.
Kościół św. Piotra w Landkirchen, kościół
św. Jana w Petersdorf i w Bannes­­dorf
oraz kościół św. Mikołaja w Burg (wszystkie z XIII w.) W kaplicy św. Jerzego w
Burg zachowały się malowidła z XV w.
Grömitz => 46 km
wyburzeniu wieży zachodniej, wybudowano zachodnie przęsło z oknami zakończonymi okrągłymi łukami. Inwentarz kościoła
jest w znacznej mierze barokowy. Jedynie
granitowa chrzcielnica i filigranowe malunki ścienne pochodzą ze średniowiecza.
Barth => 8 km
un
Flensburg
Die größte Hauptkirche der Stadt,
5 St. Nikolai, ist eine dreischiffige
Stufen­­halle, die zwischen 1390 und 1480
in zwei Abschnitten errichtet wurde. Das
Mittelschiff ist stark überhöht und besitzt
im ersten Bauabschnitt massige Rund­­pfei­
ler mit reich verzierten Arkadenarchivol­
ten. Im Mittelschiff finden sich Reste
einer spätgotischen Ausmalung. Weitere
backsteingotische Höhepunkte sind die
Kirchen St. Marien und St. Johannis
sowie die Heiliggeistkapelle.
Schleswig => 42 km
Abstecher Altenkrempe => 4 km
Abstecher Lübeck
(ab Travemünde) => 20 km
Hansestadt Wismar => 74 km
Hansestadt Stralsund
Darłowo (Rügenwalde)
Die pommerschen Herzöge errichteten
38 im 14./15. Jh. hier eine Burg, die ihre
Glanzzeit unter Erich von Pommern, dem
abgesetzten skandinavischen König erlebte,
der dort 1449–59 seinen Lebensabend verbrachte. Der wichtigste Sakralbau des Ortes
ist die Marienkirche (14. Jh.), eine großzügige Basilika mit mächtigem Turm. Von der
mittelalterlichen Stadtbefestigung hat sich
das gotische Hochtor erhalten.
Jeśli chcą Państwo rozpocząć swój rajd
rowerowy żaglówką, mogą Państwo
wpłynąć przez fjord Haderslev do samego
centrum miasta. Historia żyje tu dalej w
liczących ponad 400 lat kamieniczkach i
katedrze. Purystyczna katedra Domkirke
Haderslev robi wrażenie swoimi wymiarami: jej sklepienie jest najwyższym w całej
Skandynawii. Także fantastyczna akustyka
i organy – drugie co do wielkości w kraju –
są bardzo słynne. W swojej dzisiejszej formie ten gotycki kościół powstał w 1440 r.
Początkowo wysoka wieża, która była wejściem do katedry, została zniszczona w
pożarze w 1627 r., zastąpiono ją dzisiejszym »prowizorycznym« wejściem.
Løjt => 25 km
1
47 m zwieńczona jest ośmiobocznym hełmem nazywanym »biskupią czapką«, jest
romańska. Wnętrze kryje m.in. dwa cenne
skrzydłowe ołtarze (pocz. XV w. I 1500 r.).
Dreveskirchen => 7 km
an
Schleswig-Holstein
Neustadt in Holstein
Die dreischiffige Stadtkirche mit
12 einem zweijochigen Chor stammt aus
der Zeit der Stadtgründung (1244). Ab
1334 wurde das Schiff zu einer Basilika
umgebaut. Im Inneren sind wertvolle Aus­
malungen (um 1350) und ein Schnitz­altar
(1643) zu finden. Das Kremper Tor ist das
einzige erhaltene Tor der Stadtbefesti­gung.
Die Kapelle des Hospitals zum Heiligen
Geist ist ein Backsteinsaalbau von 1408.
Kühlungsborn
Die St.-Johannis-Kirche stammt im
17 Kern aus dem 13. Jh. Der älteste Teil
ist das aus Feldstein gebaute Kirchenschiff.
Um 1400 wurde die Holzdecke durch ein
Gewölbe ersetzt und die Kirche um einen
Chorraum erweitert. Der hölzerne Turm
existiert seit 1680. Im Inneren sind mittelalterliche sowie barocke Ausstattungs­
stücke zu sehen.
Bad Doberan => 12 km
Kröslin
Die gotische Kirche wurde um die
31 Wen­de vom 13. zum 14. Jh. als kreuzrippengewölbte Saalkirche errichtet.
Dem mittelalterlichen Turm wurde im
18. Jh. ein Aufsatz mit Schweifkuppel
und Pyra­miden­helm hinzugefügt. Im
Kirchen­inneren sind der geknüpfte Altar­
teppich von 1948 sowie der gotische
Taufstein aus dem 14. Jh. Blickfang.
Herzogstadt Wolgast => 10 km
Bukowo Morskie (See Buckow)
In Buckow passiert man das ehem.
37 Zis­ter­zienserkloster, welches 1259
von Mönchen aus Dargun in Mecklenburg
ge­­gründet wurde. Das Hauptkloster ist voll­
ständig verschwunden, erhalten hat sich
noch eine kleine gotische Backstein­k irche,
die als Pfarrkirche für die einfachen Kloster­­
bewohner diente.
Darłowo => 12 km
Haderslev
wowa budowla jest jednym z najstarszych
ceglanych kościołów Europy Północnej i
znaczącym przedstawicielem ceglanych
romańskich budowli. Wyposażenie wnętrza
(po 1773 r.) i hełm wieży (1778 r.) są barokowe. Fehmarnsund => 30 km
Pl
Deutschland
Per Abstecher erreicht man das Kloster
Cismar (1238–60), dessen Kirche zu den
bedeutend­sten gotischen Kirchenbauten
Schleswig-Holsteins außerhalb Lübecks
gehört.
Barth
Die im 13. Jh. begonnene und im
23 15. und 19. Jh. erweiterte Hallenkirche
St. Marien beherbergt seit Kurzem wieder
die restaurierte historische Kirchenbib­lio­
thek. Die neugotische Ausstattung von F.
A. Stüler und die Wandmalereien von C. G.
Pfannschmidt sind von hoher Bedeu­tung.
Mit dem Dammtor und dem Fangelturm
sind Reste der mittelalterlichen Stadtbe­
festigung erhalten.
Hansestadt Stralsund => 43 km
Kemnitz
Die Heilig-Kreuz-Kirche ist ein sechsjochiger Rechteckbau mit geradem
Chor­schluss aus dem 14. Jh. Sehenswert
sind die spätgotische Vorhalle und das
­südliche Schiffsportal. Am Ostgiebel sieht
man gestaffelte Blenden mit Kleeblatt­
bogenabschluss und eine von Rhomben
begleitete Kreuzblende. Die Sakristei ist
kreuzgratgewölbt.
Kröslin => 30 km
30
Iwięcino (Eventin)
Die aus dem 14. Jh. stammende Marien­
36 ­k irche, errichtet in einer Kombination
aus Back- und Feldsteinen, zählt zu den
schönsten gotischen Dorfkirchen in West­
pommern. Das Äußere beeindruckt durch
einen stattlichen und reich gegliederten
Turm. Im Inneren befindet sich eine um­­
fang­reiche barocke Ausstattung.
Bukowo Morskie => 8 km
Dania
(in
Sønderborg
Das Schloss Sønderborg wurde um
4 1200 errichtet und war im 15. Jh. eine
der stärksten Festungen des Landes. Vom
gotischen Schloss sind nur die nördliche
Eingangstür und der gewölbte »Traban­
tensaal« sichtbar, da es von 1549–57 im
Re­naissance-Stil und von 1718–26 zum
Barockschloss umgebaut wurde.
Flensburg => 37 km
Abstecher Cismar => 7 km
Neustadt in Holstein => 17 km
Rerik
Die St.-Johannes-Kirche wurde nach
16 1250 errichtet und ist eines der besten
Beispiele einer frühgotischen Backstein­
kirche mit Feldsteinsockel an der meck­
lenburgischen Küste. Sie ist eine zweijochige, dreischiffige Halle mit quadratischem Chor und mächtigem Turm mit
einer »Bischofs­mütze«. Bemer­kens­wert
im Inneren sind die festlichen Ausma­lun­
gen von 1668.
Kühlungsborn => 15 km
Bodstedt
Die ehem. Wallfahrtskapelle
St. Ewald wurde im 15. Jh. als
Saalkirche errichtet. 1786 wurde das
mit Rundbogenfenstern ver­sehene
westliche Joch nach Abbruch des
Westturms hinzugefügt. Das Inventar
der Kirche ist größtenteils barock.
Einzig die Tauffünte aus Granit und
die filigrane Wand­­­­­malerei an der Nordseite sind mittelalterlich.
Barth => 8 km
22
Überreste der gotischen Stadtmauer und
diente als Klosterkirche der seit 1277 hier
ansässigen Zisterzienserinnen. Ein weiterer
backsteingotischer Anziehungspunkt ist
u. a. die 1383 erbaute Gertraudenkapelle.
EV 10, EV 13
Åbenrå
Mit dem Bau der Sankt Nicolai Kirke
wurde um 1250 begonnen. Sie ist
eines der bedeutendsten Beispiele dänischer
Back­steinromanik. Einen Turm hatte die
Kirche nie, aber einen hohen Dachreiter.
Im Inneren sind u. a. zahlrei­che Epitaphien,
ein barocker Hochaltar sowie eine spät­
gotische Kanzel zu sehen.
Sønderborg => 40 km
3
Grömitz
Die Kirche St. Nicolai wurde vermut11 lich um 1230 errichtet. Das einschiffige
Langhaus und der kastenförmige Chor aus
Findlingen stammen noch aus der Grün­
dungs­zeit, der Turm und die Sakristei wurden im 15. Jh. aus Backstein gebaut. Im
Inneren der Kirche sind u. a. ein barocker
Altar, eine Taufkrone und eine Rokoko­
kanzel zu sehen.
Dreveskirchen (Blowatz)
Die ebenfalls romanisch-gotische
Dorfkirche entstand im 13. und 14. Jh.
Die Sakristei ist der älteste Teil der Kirche.
Der Ostgiebel ist reich verziert. Die Innen­
aus­stattung stammt aus dem Mittelalter
und der Barockzeit, die berühm­te Orgel
(1754) von dem mecklenburgischen Orgel­
bauer Paul Schmidt.
Rerik => 17 km
15
Das ehemalige Zisterzienserkloster Hilda
(später Eldena) wurde um 1200 gegründet.
Bis ca. 1245 entstanden die ältesten erhaltenen Bauteile der Kloster­k irche. Nach
Plünderungen im Dreißig­jährigen Krieg
verfielen jedoch die Gebäude. Ihren hohen
Bekanntheitsgrad erlangte die Ruine nach
1800 durch die Gemälde Caspar David
Friedrichs. Die Nikolaikirche (Dom),
­ur­­kundlich 1262/63 erstmals erwähnt, ist ­
mit ihrem fast 100 Meter hohen Turm die
älteste und größte Kirche Greifswalds.
Die Marienkirche wiederum ist eine der
bedeutendsten Hallen­k irchen der norddeutschen Backsteingotik. Mit dem Haus
Markt 11 hat sich eine der schmuckreich­s­
ten Bürger­hausfas­saden Norddeutsch­lands
erhalten.
Kemnitz => 11 km
11
Løjt
Die ursprünglich romanische Løjt
2 Kirke wurde in der Folgezeit mit spätgotischen Anbauten versehen. Die detailreichen gotischen Wandmalereien wurden
um 1520 geschaffen. Der einzigartige
­goti­sche Schnitzaltar ist in ganz Däne­mark bekannt.
Åbenrå => 8 km
Insel Fehmarn (Rundweg ca. 63 km)
Auf der Insel gibt es vier historische
10 Feld- bzw. Backsteinkirchen: Die Kirche
St. Petrus in Landkirchen, die St.-Jo­han­­
nis-Kirchen in Petersdorf und in Bannes­
dorf sowie die St.-Nikolai-Kirche in Burg
(alle 13. Jh.). In der Kapelle des St.-JürgenStifts in Burg sind Malereien aus dem 15.
Jh. erhalten.
Grömitz => 46 km
Saal
Mit der Errichtung der Dorfkirche
21 wurde um 1300 begonnen. Der backsteingotische Hallenbau weist am ehem.
Chorportal sowie am Nordportal reiche
Gewändeprofile auf. Zur Ausstattung gehören u. a. eine aus gotländischem Kalkstein
gefertigte Taufe (15. Jh.) sowie ein Altar­
aufsatz mit sehenswerten Reliefverzierun­
gen (18. Jh.).
Bodstedt => 12 km
EV
Wenn Sie mit einem Segelboot Ihre
1 Radtour beginnen möchten, können
Sie durch den Haderslev-Fjord bis in den
Ortskern gelangen. Hier lebt die Geschich­
te der Stadt in den über 400 Jahre alten
Bürgerhäusern und dem Dom weiter. Die
puristisch gestaltete Dom­­k irke Haders­lev
(Dom zu St. Marien) beeindruckt durch
ihre Dimension: Das Decken­gewölbe ist das
höchste in Skandinavien. Auch die fantastische Akustik der Kirche und ihre Orgel –
die zweitgrößte Kirchen­orgel des Landes –
sind berühmt. In seiner heutigen Form
wurde der hochgotische Backsteinbau um
1440 fertig gestellt. Der ursprüngliche
große Turm, der den Eingang bildete,
wurde während des ­großen Stadt­brandes
1627 zerstört und durch den jetzigen
»provisorischen« Eingang ersetzt.
Løjt => 25 km
Insel Poel (Rundweg ca. 27 km)
Die romanisch-gotische Dorfkirche in
14 Kirchdorf wurde im 13. Jh. errichtet.
Später im 13. und 14. Jh. folgten mehrere
Umbauten. Im 19. Jh. kam die Südvorhalle
hinzu. Der 47 Meter hohe Turm mit einem
achtseitigen Helm, der »Bischofsmütze«,
ist romanisch. Das Innere beherbergt u. a.
zwei wertvolle Flügelaltäre (Anfang 15. Jh.
und um 1500).
Dreveskirchen => 7 km
11
Haderslev
Oldenburg in Holstein
Die St.-Johannis-Kirche (Dom) wurde
9 1156–1160 vom letzten Oldenburger
Bischof Gerold als romanische Basilika
erbaut. Der dreischiffige Bau ist eine der
ältesten Backsteinkirchen Nordeuropas und
ein bedeutender Vertreter der Backstein­
romanik. Die Innenausrichtung (nach 1773)
sowie die Turmhaube (1778) sind barock.
Fehmarnsund => 30 km
EV
Dänemark
Gefördert durch das Ministerium
für Bildung, Wissenschaft und
Kultur Mecklenburg-Vorpommern
Ministerium für Bildung,
Wissenschaft und Kultur
Europäische Route der Backsteingotik – per Rad von Dänemark ins Baltikum | Etappe 1: Ostseeküsten-Radweg
www.visithaderslev.dk
v Über Jahrhunderte prägte die Hanse das Leben entlang der Ost­
seeküsten bis weit hinein ins Binnenland. Noch heute zeugen unzählige backsteingotische Meisterwerke von Macht und Reichtum. Die
Europäische Route der Backsteingotik verbindet dieses Kultur­erbe –
35 Städte und Regionen in Dänemark, Deutschland und Polen sind
Ihre Gastgeber.
Haderslev
1
Åbenrå
2
v Neben Radwegen und verkehrsarmen Nebenstraßen wird auf dem
folgenden Abschnitt stellenweise über Sand-, Wald- oder Feldwege –
die letzten verbliebenen Originaltrassen des historischen Ochsen­
wegs – gefahren. Ab Schleswig verläuft die Strecke entlang des
Wikinger-Friesen-Wegs. Bei Götheby wird auf den lokalen Radweg
nach Eckernförde gewechselt. Nun geht es entlang des OKR nach
Kiel. Hier kann ein Abstecher in den südlich gelegenen Ort Preetz
gemacht werden, oder man folgt dem Verlauf des OKR weiter nach
Oldenburg in Holstein. Nächste Etappe ist die Insel Fehmarn, die auf
einem Rundweg erkundet werden kann. Zurück auf dem Festland
folgt man der Wegführung des OKR nach Grömitz, wo ein Verlassen
der Route für einen Abstecher nach Cismar lohnt. Das nächste Ziel
ist Neustadt in Holstein, wo sich ebenso ein Abstecher nach Alten­
krempe empfiehlt. Zurück auf dem OKR geht die Fahrt weiter Rich­
tung Süden. Bei Timmendorfer Strand muss auf den befahrenen
Straßen etwas Acht gegeben werden, bis Travemünde erreicht wird.
Hier gibt es verschiedene Möglichkeiten der Weiterreise. Es besteht
direkter Anschluss nach Lübeck, und von dort kann u. a. entlang der
»Alten Salzstraße« durch Ratzeburg und Mölln bis nach Lüneburg
gefahren werden.
v Die Europäische Route der Backsteingotik ist hervorragend für
Fahrradtouren geeignet. In der Publikation stellen wir eine
ca. 1.600 km lange Route in drei Ländern vor, die natürlich auch
in Abschnitten gefahren werden kann. Die Strecke verläuft überwiegend entlang des Ostseeküsten-Radwegs (OKR) durch eine Viel­zahl
attraktiver Städte mit imposanten backsteingotischen Bauten. Los
geht es in Haderslev auf der gut ausgebauten dänischen National­
route 5 Richtung Süden über Løjt und Åbenrå bis nach Sønderborg.
Die Strecke wechselt hier auf die Nationalroute 8 in Richtung
dänisch-deutsche Grenze. Abschnittsweise fährt man auf befestigten Waldwegen, und ab Kobbermølle (Kupfermühle) folgt man der
Beschilderung der EuroVelo-Route 10 (EV10), um nach Flensburg
zu gelangen.
Løjt
3
1
Sønderborg
4
0
v Auf dem OKR verläuft die Strecke in Richtung Hansestadt Wismar
meist auf Radwegen nahe der Küste. Von dort kann ein Abstecher ins
idyllische Neukloster unternommen werden. Die Hauptstrecke führt
weiter zur Insel Poel und anschließend durch Dreveskirchen, einem
Ortsteil von Blowatz, Rerik und Kühlungsborn. Hier wird der OKR
kurz verlassen, um nach Bad Doberan zu gelangen. Von dort aus
geht es über die Landstraße nach Rethwisch und wieder zurück auf
den OKR. In Warnemünde kann ein Ausflug nach Rostock unter­
nommen werden, wo Anschluss an den Radweg Berlin-Kopenhagen
besteht. Ansonsten geht es weiter bis nach Neuhaus, wo der OKR
erneut verlassen wird, und man gelangt in die Bernsteinstadt RibnitzDamgarten. Südlich der Darß-Zingster-Boddenkette fährt man auf
ver­kehrsarmen Landstraßen über Saal und Bodstedt nach Barth und
weiter zur Hansestadt Stralsund. Von hier aus kann zur Insel Rügen
übergesetzt werden, die auf einem teils anspruchsvollen Rundweg
erkundet werden kann, der größtenteils über Nebenstraßen verläuft.
Zurück auf dem Festland geht es vornehmlich auf einer denkmalgeschützten Kopfsteinpflasterstrecke über Brandshagen, Reinberg und
Neuenkirchen in die Universitäts- und Hansestadt Greifswald. Nah
am Wasser und vielerorts über asphaltierte Radwege führt der Weg
16,5
33
49,5
66 km
Maßstab: 1 : 825 000
über Kemnitz und Kröslin in die Herzogstadt Wolgast. Von hier aus
geht es auf die Insel Usedom.
EuRoB entlang des
Ostseeküsten-Radwegs
Weitere Radfernwege
v Auf polnischer Seite folgt man in Anlehnung an die EuroVeloRoute 10 der Beschilderung »R10«. Der erste Halt ist Kamień
Pomorski. Zumeist geht es auf Radwegen weiter nach Kołobrzeg:
Auf halber Strecke biegt die Route von der Küste ins Landesinnere
ab – dieser Abschnitt ist zum Teil stark befahren. Das nächste Ziel
ist Koszalin, dafür muss der OKR bei Mielno verlassen werden. Auf
der nächsten Etappe sind Abschnitte auf befahrenen Straßen zu
bewältigen, jedoch lohnt ein Halt in Iwięcino und Bukowo Morskie.
Von Darłowo kann ein Abstecher nach Sławno unternommen
werden oder man folgt der Route auf unbefestigten Nebenstraßen
direkt weiter bis Ustka. Von dem kleinen Seebad lohnt ein Ausflug
nach Słupsk. Das nächste Ziel über teils unbefestigte Landstraßen
ist Łeba, von wo es über Puck – und ab dort größtenteils über
Radwege – weiter nach Gdańsk, dem Ziel unserer Route, geht.
EuRoB-Städte
Weitere Städte
mit Backsteingotik
EuRoB wzdłuż trasy rowerowej wybrzeżem Bałtyku
Inne trasy rowerowe
Łeba
Miasta EuRoB
Ustka
25
41
42
39
5
Puck
40
Inne miasta z
gotykiem ceglanym
32
Gdańsk
Flensburg
42
Słupsk
Darłowo
Insel Rügen
Schleswig
6
Eckernförde
Insel Fehmarn
7
10
25
Saal
Kiel
21
8
www.ostseefjordschlei.de
22
23
Bodstedt
Cismar
Neustadt in Holstein
12
Kühlungsborn
Rerik
Grömitz
Brandshagen
17
18
Rethwisch
26
27
28
29
Rostock
Greifswald
14
31
30
15
www.slawno.pl
Abstecher nach Sławno
Kröslin
32
Kemnitz
Wolgast
34
Kamień Pomorski
Insel Usedom
33
24
Dreveskirchen (Blowatz)
Olsztyn > ca. 176 km
Kołobrzeg
Reinberg
Bad Doberan
Insel Poel
www.gdansk.pl
www.gdansk4u.pl
35
Neuenkirchen
16
36
Koszalin
19
11
Sławno
www.wolgast.de
24
Ribnitz-Damgarten
Preetz
37
Stralsund
20
9
Altenkrempe
Iwięcino
www.ruegen.de
Barth
www.neukloster.de
Abstecher nach Neukloster
Oldenburg in Holstein
Bukowo Morskie
38
34
www.kamienpomorski.pl
Anklam
13
Lübeck
6
Neukloster
Wismar
Güstrow
www.stralsundtourismus.de
Schwerin
Neubrandenburg
Szczecin
Stargard Szczeciński
Buxtehude
Parchim
Warunki na TRWB są bardzo różne.
Mimo sporej przebudowy nie mamy
na całym jej przebiegu tras rowerowych. Obok wyasfaltowanych odcinków trasa co rusz biegnie po spokojnych mniej lub bardziej drogach bocznych oraz odcinkach z niewielkimi
wzniesieniami, których jakość w
dużym stopniu zależy od warunków
pogodowych. Publikacja zaleca korzystanie z wypróbowanych map rowerowych. Liczne dworce, miejsca noclegowe i możliwości spożycia posiłków,
które leżą wzdłuż trasy, oferują
wygodne możliwości do pokonywania
trasy etapami, ale także dłuższymi
fragmentami. Dla orientacji zobacz
też m.in.: bikeline Przewodniki po trasach rowerowych TRWB 1, 2 i 3, które
były pomocne przy konstruowaniu
przebiegu tej trasy.
Chełmno > ca. 8 km
Informacje o poszczególnych etapach
i budowlach znalezione zostały w różnych mediach i zostały sprawdzone
przez nas i ekspertów Europejs­k iego
Szlaku Gotyku Ceglanego z największą
starannoscią. Jednakże wszystkie dane
podajemy bez gwarancji.
Toruń > ca. 34 km
Prenzlau
Płock > ca. 131 km
18
13
www.ribnitz-damgarten.de
www.kloster-ribnitz.de
Lüne
20
www.greifswald.info
29
Europejski Szlak Gotyku Ceglanego – rowerem z Danii do krajów nadbałtyckich | Etap 1: Trasa rowerowa wybrzeżem Morza Bałtyckiego
Skala: 1 : 825 000
Lüneburg
v Hanza przez setki lat wpływała na życie wzdłuż wybrzeża Morza
Bałtyckiego, aż po tereny będące jego zapleczem. Po dziś dzień
niezliczone budowle gotyckich mistrzów świadczą o sile i bogactwie
regionu. Europejski Szlak Gotyku Ceglanego łączy to kulturowe dziedzictwo – 35 miast i regionów z Danii, Niemiec i Polski będzie
Państwa gospodarzami na Szlaku.
Medingen
www.bad-doberan-heiligendamm.de
www.muenster-doberan.de
Ebstorf
www.kirchen-in-wismar.de
www.wismar.de
v Europejski
Szlak Gotyku Ceglanego znakomicie nadaje się na
rowerowe wycieczki. W publikacji przedstawiamy Państwu trasę
rowerową liczącą prawie 1.600 km w trzech krajach, którą oczywiście
można pokonywać odcinkami. Trasa biegnie w przeważającej części
wzdłuż Trasy Rowerowej Wybrzeżem Bałtyku (TRWB), poprzez wiele
atrakcyjnych miejscowości z imponującymi budowlami ceglanego
gotyku. Rozpoczyna się w Haderslev na dobrze utrzymanej duńskiej
trasie krajowej nr 5 w kierunku południa, przez Løjt i Åbenrå, aż do
Sønderborga. Tutaj trasa zmienia się w trasę krajową nr 8 i biegnie
w kierunku duńsko-niemieckiej granicy. Odcinkami poruszamy się
po utwardzonych leśnych drogach, a od Kobbermølle podążamy za
oznakowaniami trasy EuroVelo nr 10 (EV10), by dotrzeć do
Flensburga.
Lüneburger Klöster
Walsrode
Isenhagen
Wienhausen
Die Wegbeschaffenheit des OKR variiert stark. Trotz regen Ausbaus ist
kein durchgängiger Radweg vorhanden. Neben asphaltierten Radwegen
verläuft die Strecke immer wieder
auf ruhigen bis mäßig befahrenen
Neben­straßen sowie Abschnitten mit
kleineren Anstiegen, deren Qualität
dazu stark witterungsabhängig sein
kann. Daher erübrigt die vorliegende
Publikation nicht die Verwendung
ausge­w iesener Radkarten. Eine Vielzahl an Bahn­höfen, Unterkünften
und Versorgungs­punkten liegt an
der Strecke und bietet die bequeme
Möglichkeit, die Route etappen-
weise zu befahren und gegebenenfalls
längere Ab­schnitte zu überbrücken.
Zur Orientierung siehe u. a. bikeline
Rad­tourenbücher Ostseeküsten-Radweg 1, 2 und 3, die bei der Erstellung
der Route hilfreich waren.
Die Informationen zu den einzelnen
Etappen und Gebäuden wurden über
verschiedene Medien eingeholt und
von uns sowie von Experten aus dem
Umfeld der Europäischen Route der
Backsteingotik mit größtmöglicher
Sorgfalt geprüft. Dennoch sind alle
Angaben ohne Gewähr.
Stendal
Brandenburg/Havel
v Obok ścieżek rowerowych i bocznych dróg z niewielkim ruchem,
na tym odcinku trasy poruszamy się także częściowo po drogach
leśnych, polnych lub piaszczystych, ostatnich oryginalnych odcinkach historycznej Bawolej Drogi (Ochsenweg). Od Szlezwika trasa
biegnie wzdłuż Fryzyjskiej Drogi Wikingów (Wikinger-Friesen-Weg).
Na wysokości Götheby skręcamy na lokalną ścieżkę rowerową do
Eckernförde. Teraz jedziemy wzdłuż TRWB do Kilonii. Tutaj można
odbić do położonej na południu miejscowości Preetz albo podążać
dalej do Oldenburga/Holsztyn. Następnym etapem jest wyspa
Fehmarn, którą można objechać. Wróciwszy na stały ląd jedziemy
wzdłuż oznakowania TRWB do Grömitz, gdzie warto opuścić na
­chwilę trasę i wybrać się do Cismar. Następnym celem jest Neustadt/
Holsztyn, gdzie można zboczyć do Altenkrempe. Po powrocie na
TRWB jedziemy dalej na południe. Na wysokości plaży w Timmen­
dorf trzeba trochę uważać na wzmożony ruch, aż do Travemünde.
Tutaj mamy wiele możliwości kontynuacji podróży. Jest bezpośrednie połączenie do Lubeki, a stamtąd możemy jechać dalej wzdłuż
»Starej Trasy Solnej« (»Alte Salzstraße«) przez Ratzeburg i Mölln do
Lüneburga.
Frankfurt/Oder
v TRWB
biegnie dalej do Hanzeatyckiego Miasta Wismaru, przeważnie ścieżkami rowerowymi przy wybrzeżu. Stamtąd można zboczyć
do idyllicznego Neukloster. Główna trasa wiedzie na wyspę Poel i
następnie przez Dreveskirchen, dzielnicę Blowatz, Rerik i Kühlungs­
born. Tu na chwilę porzucamy TRWB i udajemy się do Bad Doberan.
Stamtąd możemy pojechać drogą krajową do Rethwisch i z powrotem na TRWB. W Warnemünde możemy zdecydować się na wycieczkę
do Rostocku, gdzie mamy połączenie z trasą rowerową Berlin-Kopen­
haga. Albo możemy jechać do Neuhaus, gdzie znowu opuścimy
TRWB i udamy się do miasta bursztynu, Ribnitz-Damgarten. Na południe od laguny Darß-Zingster-Boddenkette jedziemy spokojnymi
wiejskimi drogami przez Saal i Bodstedt do Barth i dalej, do Hanzea­­
tyckiego Miasta Stralsundu. Stąd możemy dostać się na wyspę
Rugię, którą można zwiedzić poruszając się wymagającą okrężną trasą rowerową, w większości przebiega ona po bocznych drogach. Na
stałym lądzie, po powrocie, jedziemy po zabytkowych kocich łbach
przez Brandshagen, Reinberg i Neuenkirchen do Uniwersyteckiego i
Hanzeatyckiego Miasta Greifswaldu. Droga prowadzi dalej blisko
wody, w wielu miejscach jest wyasfaltowana, jedziemy nią przez
Kemnitz i Kröslin do Książęcego Miasta Wolgast. Stąd możemy pojechać na wyspę Uznam.
v Po polskiej stronie poruszamy się wzdłuż oznakowania »R10«.
Pierwszym przystankiem jest Kamień Pomorski. Dalej jedziemy ­
trasą rowerową do Kołobrzegu: w połowie trasa skręca z wybrzeża
w stronę lądu – na tym odcinku panuje spory ruch. Następnym
celem jest Koszalin, żeby do niego dotrzeć musimy w Mielnie zjechać
z TRWB. W następnym etapie musimy pokonać odcinki z dużym
natężeniem ruchu, warto zatrzymać się w Iwięcinie i Bukowie
Morskim. Z Darłowa można zboczyć w kierunku Sławna albo poruszać się dalej trasą, po nieutwardzonych bocznych drogach, do
Ustki. Z tego małego nadmorskiego kurortu warto wyruszyć
na wycieczkę do Słupska. Następny cel, który osiągniemy po przejechaniu po w części nieutwardzonych wiejskich drogach, to Łeba,
stąd droga poprowadzi nas przez Puck – i od tego miejsca w większej części szlakami rowerowymi – dalej do Gdańska, celu naszej
podróży.

Podobne dokumenty