AktualnościIFiS PAN_10.15 - Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej

Komentarze

Transkrypt

AktualnościIFiS PAN_10.15 - Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej
 Aktualności
Instytutu Filozofii i Socjologii PAN
Nr 27
październik 2015
I OD DYREKCJI
Już od jutra uruchomiamy naszą nową stronę internetową, bardzo liczymy na to,
że będzie bardziej przyjazna i ciekawa.
Informacje dotyczące seminariów, konferencji czy innych ważnych dla naszego
środowiska naukowego wydarzeń proszę kierować do p. Moniki Grobelnej.
Pozwalam sobie przypomnieć o konieczności uzupełnienia danych
bibliograficznych, rzecz jest pilna, p. Grażyna Drążyk zwróci się do wszystkich w tej
sprawie.
Zakończył swe prace Zespół ds. kosztochłonności powołany przez p. Minister Nauki
i Szkolnictwa Wyższego. Najważniejszą rekomendacją jest podział dotacji na dwie
części: badawczą i płacową, gdzie tylko ta pierwsza byłaby zależna
od kosztochłonności.
Przypominam o ważnej dla Instytutu konferencji poświęconej profesorowi Stefanowi
Amsterdamskiemu, w dniu 28.10.2015, g. 15:00, Sala im. Marii Skłodowskiej-Curie
oraz o inauguracji roku akademickiego w SNS IFiS PAN w dniu 29.10.2015,
g. 17:00 Sala Lustrzana
KONFERENCJA
UPAMIĘTNIAJĄCA
PROFESORA
STEFANA
AMSTERDAMSKIEGO
1929-2005
IDEAŁY
WIEDZY
I KONFLIKTY
WARTOŚCI
FILOZOFIA – IDEAŁY WIEDZY
Moderator: prof. BARBARA TUCHAŃSKA
Paneliści – profesorowie: ADAM GROBLER, JAN WOLEŃSKI
INSTYTUT FILOZOFII I SOCJOLOGII
POLSKIEJ AKADEMII NAUK
I SZKOŁA NAUK SPOŁECZNYCH
IFIS PAN
UL. NOWY ŚWIAT 72
WARSZAWA
SALA MARII SKŁODOWSKIEJ-CURIE
PAŁAC STASZICA
28 PAŹDZIERNIKA 2015 R.
GODZ. 15.00-19.30
REFORMA NAUKI I SZKOLNICTWA
WYŻSZEGO. SZKOŁA NAUK SPOŁECZNYCH
Moderator: prof. JERZY WOŹNICKI
Paneliści – profesorowie: EWA CHMIELECKA, VOLDEMAR TOMUSK
DEMOKRACJA I KONFLIKTY WARTOŚCI
Moderator: ADAM MICHNIK
Paneliści – ANDRZEJ CELIŃSKI, prof. ALEKSANDER SMOLAR
dr JANUSZ OSTROWSKI
Informacja o nadaniu Fundacji IFiS PAN
imienia prof. Stefana Amsterdamskiego
i zapowiedź konkursu o nagrodę
imienia prof. Stefana Amsterdamskiego
na najlepszą pracę magisterską dotyczącą filozofii nauki
zaproszenie.indd 1
10/26/15 11:36 AM
IDEAŁY WIEDZY I KONFLIKTY WARTOŚCI
KONFERENCJA POŚWIĘCONA ŻYCIU I TWÓRCZOŚCI
PROF. STEFANA
AMSTERDAMSKIEGO
Pałac Staszica, Nowy Świat 72, Warszawa, Sala Marii Skłodowskiej-Curie
28 października 2015 r.
Organizator:
INSTYTUT FILOZOFII I SOCJOLOGII PAN
wraz ze SZKOŁĄ NAUK SPOŁECZNYCH IFIS PAN
Godz. 15:00
Otwarcie konferencji – dyrektor Instytutu prof. Andrzej Rychard
Wspomnienie o prof. Stefanie Amsterdamskim
(napisał prof. Krzysztof Pomian, czyta Józef Duriasz)
Godz. 15:30
Debata pierwsza: FILOZOFIA – IDEAŁY WIEDZY
Moderator: prof. Barbara Tuchańska, Uniwersytet Łódzki
Paneliści:
Ȓ3rof. Adam Grobler, Uniwersytet Opolski
Ȓ3rof. Jan Woleński, Uniwersytet Jagielloński
Godz. 16: 30 – 17:00
zaproszenie.indd 2
przerwa
Godz. 17:00
Debata druga: REFORMA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO.
SZKOŁA NAUK SPOŁECZNYCH
Moderator: prof. Jerzy Woźnicki, RGNiSzW, Fundacja Rektorów Polskich
Paneliści:
Ȓ3rof. Ewa Chmielecka, SGH, SNS
Ȓ3rof. Voldemar Tomusk, The Open Society Foundation, London, Wlk. Brytania
Godz. 18:00
Debata trzecia: DEMOKRACJA I KONFLIKTY WARTOŚCI
Moderator: Adam Michnik, „Gazeta Wyborcza”
Paneliści:
Ȓ$QGUzej Celiński, były minister, były senator
Ȓ'U-DQXV]2VWURZVNLUniwersytet Warszawski
Ȓ3rof. Aleksander Smolar, Fundacja im. S. Batorego
Godz. 19:00
Informacja o:
ȒQDGDQLXFundacji IFiS PAN imienia Stefana Amsterdamskiego
Ȓ]DSowiedź konkursu o nagrodę imienia prof. Stefana Amsterdamskiego
na najlepszą pracę magisterską dotyczącą filozofii nauki
Godz. 19.30
Zakończenie konferencji
10/26/15 11:36 AM
Inauguracja roku akademickiego 2015 – 2016.
Uroczystość odbędzie się we czwartek, 29 października, o godzinie 17.00
w Sali Lustrzanej. Wykład inauguracyjny zatytułowany Truth in Science wygłosi
profesor Josef Mitterer z Klagenfurtu. Po uroczystości zapraszamy na lampkę wina.
Mgr Teresa Żmijewska-Jędrzejczyk z Ośrodka Realizacji Badań
Socjologicznych IFiS PAN, doktorantka oraz członkini Zespołu realizującego projekt
Europejski Sondaż Społeczny w Polsce począwszy od jego pierwszej rundy, otrzymała
grant w ramach programu InGRID – Inclusive Growth Research Infrastructure Diffusion
finansowanego z siódmego programu ramowego UE. Projekt badawczy pt.: „Problem
of equivalence in cross-country and longitudinal studies: uses of contextual data from
events” będzie realizować w KU Leuven (Katholieke Universiteit Leuven).
Gratulujemy!
Andrzej Rychard
II INFORMACJE NAUKOWE – SEMINARIA, KONFERENCJE,
REFERATY, DEBATY
5 i 6 października w Brukseli dr Galia Chimiak (Zakład Społeczeństwa
Obywatelskiego) wzięła udział na zaproszenie Dyrekcji Generalnej ds. Współpracy
Międzynarodowej i Rozwoju Komisji Europejskiej (DG DEVCO), w konferencji
poświęconej edukacji rozwojowej w krajach Unii Europejskiej (Development Education
and Awareness Raising stakeholder conference). W spotkaniu wzięli udział
przedstawicieli DG DEVCO, organizacji pozarządowych z krajów członkowskich
zaangażowanych w promowanie edukacji rozwojowej, instytucji narodowych
zaangażowanych w politykę edukacji rozwojowej oraz samorządów, a także badacze
i naukowcy zainteresowani kwestiami rozwoju oraz edukacji globalnej. Celem spotkania
była ocena dotychczasowej realizacji edukacji rozwojowej przez organizacje
pozarządowe i samorządy oraz sposobu współpracy między decydentami
a interesariuszami zaangażowanymi w edukację rozwojowej w krajach członkowskich
UE. Konferencja miała ustalić przyszłe priorytety polityki edukacji rozwojowej w świetle
nowych Zrównoważonych Celów Rozwoju (Sustainable Development Goals).
Przygotowała: dr Galia Chimiak
Prof. Anna E. Kubiak i dr Rafał Smoczyński uczestniczyli w międzynarodowej
konferencji pt. SOCIO- PSYCHO-MEDICAL CHANGES IN THE LIFESTYLES OF THE
CONTEMPORARY FAMILY, organizowanej przez “Francisc I. Rainer” Anthropology
Institute of the Romanian Academy, Instytut Filozofii i Socjologii PAN (oboje uczestnicy
byli współorganizatorami) oraz State University of Medicine and Pharmacy “Nicolae
Testemiţanu”, Chisinau, Moldova Republic, w Bukareszcie, w dniach 07–08
października. Anna E. Kubiak wygłosiła referat pt. The Polish Funeral Culture. Rafał
Smoczyński przygotował wystąpienie pt. Moral regulation and moral panic studies.
Źródło: prof. Anna E. Kubiak
13 października podczas seminarium POLPAN dr Anna Kiersztyn (IS UW
oraz IFiS PAN – zespół POLPAN) przedstawiła wystąpienie pt. „Fixed-term
Employment and Occupational Position in Poland: from disposable workers to
free knowledge workers”.
Na wstępie dr Kiersztyn zaznaczyła, że sytuacja osób pracujących w oparciu o umowy
czasowe jest bardzo zróżnicowana. Zjawisku towarzyszą dwie skrajne narracje: jedna
mówi o „disposable workers” – pracownikach o niskim statusie, żyjących w niepewności
co do tego, czy i jak długo będą mieć pracę, druga zaś o „free knowledge workers” –
osobach, które zmieniają pracę według własnych upodobań i są zadowolone
z możliwości stosowania tymczasowych, elastycznych umów. Zróżnicowanie sytuacji
pracowników zatrudnionych w oparciu o umowy niestandardowe stawia pod znakiem
zapytania możliwość mówienia o wszystkich tych osobach jako o jednej kategorii
społecznej (prekariacie) oraz umiejscowienia ich – jako grupy – w strukturze
społecznej.
Autorka referatu zwróciła uwagę, że w badaniach nad rozmaitymi aspektami
zróżnicowania sytuacji pracowników zatrudnionych w oparciu o umowy niestandardowe
rzadko bierze się pod uwagę różnice związane z przynależnością do grup
zawodowych. Ten czynnik był przedmiotem analizy, przeprowadzonej przez
dr Kiersztyn na danych z polskiej edycji Survey of Income and Living Conditions – EUSILC (2005-2008) oraz z Polskiego Badania Panelowego POLPAN (2008-2013).
Autorka wyszła z założenia, że zatrudnienie o cechach „disposable work” jest bardziej
powszechne wśród grup zawodowych o najniższej pozycji na rynku pracy, natomiast
w przypadku zawodów o wysokim statusie bardziej prawdopodobne jest, że
zatrudnienie czasowe ma formę okresu próbnego przed podjęciem pracy na stałe lub
też jest wynikiem preferowania tego rodzaju kontraktu. Analizy zmierzały do odpowiedzi
na pytanie o to, w jakiej mierze pozycja zawodowa różnicuje (1) społecznodemograficzne korelaty umów niestandardowych, (2) różnicę w poziomie wynagrodzeń
w zależności od rodzaju umowy, będącą swoistą finansową „karą za pracę
tymczasową” (wage penalty), (3) prawdopodobieństwo przejścia z zatrudnienia
tymczasowego na stałe oraz (4) to, w jakiej mierze pracy na umowie czasowej
towarzyszą psychologiczny dyskomfort i problemy emocjonalne. Wyniki zasadniczo
potwierdziły, że pozycja zawodowa różnicuje sytuację osób zatrudnionych na umowy
niestandardowe: wśród pracowników usług i robotników zatrudnienie na czas określony
silniej skorelowane jest z wyznacznikami słabej pozycji na rynku pracy i na ogół
oznacza mniejsze szanse przejścia na bezterminową umowę o pracę. Z kolei
w zawodach o wyższym statusie umowy niestandardowe pociągają za sobą relatywnie
wysoką „karę finansową” oraz wyższe prawdopodobieństwo uzyskania stałego
zatrudnienia, co sugeruje, że stosowane są one częściej wobec osób zatrudnianych
na okres próbny, i przeczy istnieniu w Polsce grupy „free knowledge workers”. Związki
między niestandardowym zatrudnieniem a dyskomfortem psychicznym okazały się
jednak słabsze niż oczekiwano. Wyniki szczegółowych analiz dotyczących
poszczególnych grup zawodowych sugerują, że na kształt tych ostatnich relacji
wpływać mogą dodatkowe czynniki. Należą do nich np. przyjęte w danej grupie
zawodowej standardy dotyczące tego, jaki rodzaj zatrudnienia jest uważany za normę,
a także różnice między pracownikami zatrudnionymi w oparciu o umowy o pracę
na czas określony (chronionymi przez Kodeks Pracy), a tymi, którzy pracują w oparciu
o umowy cywilno-prawne lub w ogóle bez umów.
oprac. ZPANS
Seminarium Etyki Biznesu i Socjologii Ekonomicznej
15 października na Seminarium Etyki Biznesu i Socjologii Ekonomicznej
dr Rafał Smoczyński wygłosił referat pt. „Rola religii katolickiej w kształtowaniu
postaw polskich przedsiębiorców wobec nieformalnej gospodarki”.
W referacie przedstawiono wyniki badania, które stara się odpowiedzieć na
następujące pytanie: czy katolickie organizacje - zdefiniowane w badaniu - jako
durkheimowskie wspólnoty moralne mogą odgrywać pośredniczącą rolę (pomiędzy
rynkiem a państwem) w ograniczaniu szarej strefy w polskiej gospodarce. Badanie
pokazało, że pośrednicząca rola jest uzależniona od potencjału integracyjnego
poszczególnej organizacji katolickiej z którą dany respondent - właściciel firmy był
związany.
Przygotowała: prof. dr hab. Anna Lewicka-Strzałecka
Universität zu Köln
Philosophische Fakultät
Husserl-Archiv
MENSCHLICHE NATUR JENSEITS DER
NATURALISIERUNG
ZUR PHÄNOMENOLOGIE, ANTHROPOLOGIE UND
PSYCHOANALYSE DER HUMANEN WELT II. Internationale Konferenz am Institut für Philosophie und Soziologie
der Polnischen Akademie der Wissenschaften
in Zusammenarbeit mit dem Husserl-Archiv der Universität zu Köln
Warschau, 8. – 9. Oktober 2015
Staszic Palais, Nowy Świat 72
Raum 154
W dniach 8. – 9. października 2015 odbyła się w Warszawie (Pałac Staszica) II. Międzynarodowa Konferencja p.t. „Menschliche Natur jenseits der Naturalisierung. Zur Phänomenologie,
Anthropologie und Psychoanalyse der humanen Welt”.
Organizatorem konferencji był Zespół Badawczy Antropologii Filozoficznej i Filozofii Społecznej
IFiS PAN we współpracy z Archiwum Husserla Uniwersytetu Kolońskiego. Konferencja poświęcona była zagadnieniom natury ludzkiej i jej interpretacjom w ramach koncepcji teoretycznych
świadomie odchodzących od dominującego dziś zarówno w naukach empirycznych jak i w filozofii
naturalizmu i redukcjonizmu. Jej celem była nie tylko negatywna krytyka wiodących dziś
paradygmatów poznawczych. Filozofia fenomenologiczna jako nowoczesna i efektywna
epistemologia, ale też antropologia ludzkiego doświadczenia stoi przed wyzwaniem sformułowania
pozytywnej alternatywy dla interpretacji natury ludzkiej jako z jednej strony cieleśnie określonej
struktury doświadczenia, z drugiej zaś personalno-społecznej struktury sensotwórczej. Na tych
wymiarach koncentrowały się dwudniowe, prowadzone w języku niemieckim obrady, które miały
charakter 4 tematycznych sesji. Po uroczystym otwarciu konferencji przez dyrektora IFIS PAN
prof. Danilo Facca pierwszą sesję dotyczącą intencjonalności personalnego doświadczenia rozpoczął prof. Dieter Lohmar, dyrektor Archiwum Husserla w Kolonii i wybitny znawca husserlowskiej
fenomenologii, poświęcając swój wykład zagadnieniom wolności osoby ludzkiej. Prof. Marianinna
Failla z uniwersytetu Roma Tre w Rzymie przedstawiła w następnej kolejności wnikliwą analizę
husserlowskiej teorii postrzegania wiążąc ją z psychoanalitycznymi wymiarami ludzkiego
doświadczenia, wydobywając przy tym na jaw jej personalistyczne i prakseologiczne aspekty.
Rewizję naturalizujących interpretacji ludzkiej tożsamości podjęła także dr Michela Summa z
Uniwersytetu w Würzburgu, skupiając się w swoim referacie na funkcjach uczuć, emocji i przypomnień w procesie konstytucji ludzkiej jaźni, podkreślając zarazem fragilność i podatność na traumę
ludzkiej istoty. Drugą sesję poświęconą kontrowersji pomiędzy biologicznymi a personalnofenomenologicznymi interpretacjami ludzkiego organizmu otworzył referat prof. Sauliusa Geniusasa z Chinese University of Hong Kong prezentujący nowe interpretacje teorii wyobraźni wytwórczej u Maxa Schelera i jej funkcji w procesie konstytuowania się osoby. Również kolejne referaty
tej sesji (dr Emanuele Caminada z Research School A.R.T.E.S przy Uniwersytecie Kolońskim oraz
prof. Andrzej Gniazdowski z IFiS PAN) dotyczyły interpretacji cielesności ludzkiej w kontekście
personalistycznych stanowisk związanych z filozofią Maxa Schelera. Następną sesję poświęconą
antropologii świata przeżywanego otworzył referat prof. Stanisława Czerniaka (IFiS PAN) wnikliwie analizujący filozoficzny potencjał współczesnych rezultatów antropologii Gernota Boehme.
Prof. Alice Pugliese z Uniwersytetu w Palermo podjęła dyskusję z teoriami ekspresywności ludzkiej wychodząc od antropologicznych tez Diltheya, Plessnera i Husserla. dr Rafał Michalski z
Uniwersytetu w Toruniu przedstawił zaś historyczną analizę lingwistycznych źródeł w antropologii
A. Gehlena. Ostatnią sekcję poświęconą perspektywom fenomenologii genetycznej otworzył referat
prof. Karela Novotnego z Uniwersytetu w Pradze analizujący relację pomiędzy jaźnią a ciałem w
koncepcjach E. Husserla i E. Levinas’a. Mansooreh Khalilizand (Uniwersytet Wuppertal) naświetliła zaś aspekty dynamiki i teleologii doświadczenia cielesnego w fenomenologii Husserla
koncentrując się na intencjonalności popędu i instynktu. Konferencje zamknął referat koordynatorki
konferencji, prof. Jagna Brudzińska (IFiS PAN/ Uniwersytet w Kolonii), skupiający się na
fenomenologicznym i psychoanalitycznym znaczeniu konfliktu w procesach motywacyjnych
określających rozwój osoby jako podmiotu świata przeżywanego.
Uczestnicy konferencji jednomyślnie wyrazili chęć kontynuowania współpracy oraz opublikowania
rezultatów konferencji w formie tematycznego zbioru o charakterze antologii.
Przygotowała dr. hab. Jagna Brudzińska, prof. nadzw. IFIS PAN
SITUATING COGNITION
W dniach 15–18 października w Warszawie odbyła się druga
międzynarodowa konferencja z cyklu Trends in Interdisciplinary Studies,
zatytułowana „Situating Cognition: Agency, Affect, and Extension”. Organizatorami
tej edycji i jednocześnie gospodarzami byli: Szkoła Nauk Społecznych Polskiej
Akademii Nauk, Instytut Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego oraz Ośrodek
Badań Filozoficznych (główny organizator cyklu). Patronat naukowy nad konferencją
objął Instytut Filozofii i Socjologii PAN. Wydarzenie zrealizowano w ramach grantu
Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego DUN, a równocześnie jako jedną
z inicjatyw Projektu Avant – platformy dla publikacji, konferencji i innych aktywności
upowszechniających model interdyscyplinarności w badaniach nad poznaniem i filozofii
nauki.
Tegoroczną edycję Trends poświęcono badaniom nad usytuowaniem poznania
w kontekście sprawczości, emocji oraz rozszerzeń na otoczenie – głównie społecznokulturowe, choć kontynuowano również wątki z poprzedniej edycji (poznawcza rola
narzędzi, sprzężenie percepcji z działaniem). Powyższa tematyka w połączeniu
z założonym polemicznym charakterem konferencji znalazła adekwatne odbicie
w doborze zaproszonych wykładowców plenarnych, takich jak Kenneth Aizawa
(Rutgers University), Mark H. Bickhard (Lehigh University), Giovanna Colombetti
(University of Exeter), Shaun Gallagher (University of Memphis), Marcin
Miłkowski (IFiS PAN), Katarzyna Paprzycka (Uniwersytet Warszawski) i Andrew
Wilson (Leeds Beckett University). Na konferencję z przyczyn zdrowotnych
natomiast nie udało się dotrzeć prof. Frederique de Vignemont (Institut Jean-Nicod), co
jednak nie przeszkodziło w przedyskutowaniu wątków z jej prac badawczych przy
okazji innych wystąpień.
Sam projekt oparty został na ambitnym założeniu zrealizowania w Polsce dużej
cyklicznej konferencji (w trybie biennale), zasadniczo kognitywistycznej, o prawdziwie
międzynarodowym charakterze i międzynarodowej renomie. Na konferencję przybyło
tym razem 62 czynnych uczestników z 15 krajów, z czego 33 reprezentowało
zagraniczne ośrodki akademickie (głównie z Europy i Ameryki Północnej, a także
z Azji). Można to uznać za sukces tym bardziej, że konferencja ta jest efektem
inicjatywy oddolnej: stanowi projekt nie uczelniany, ale indywidualny i realizowany
w ramach aktywności stowarzyszenia naukowego, co przy obecnych realiach
finansowo-organizacyjnych wydaje się mocno utrudnione. W tym roku udało się
nawiązać współpracę logistyczną z SNS PAN i IF UW; nie bez znaczenia był również
nacisk na promocję wydarzenia w międzynarodowych mediach, głównie internetowych,
jak i rosnąca renoma czasopisma „Avant” (którego autorzy i czytelnicy to w dużej
części goście i uczestnicy Trends).
W ramach konferencji udało się zorganizować kilka sympozjów i paneli tematycznych,
m.in. na temat poznania ucieleśnionego, poznania społecznego, wyjaśniania
mechanicystycznego w kognitywistyce usytuowanej, roli emocji w poznaniu, psychologii
ekologicznej, enaktywizmu, sensomotorycznych aspektów poznania, badań
psychopatologicznych czy roli filozofii eksperymentalnej w badaniu sprawczości.
Więcej informacji na stronie http://trends.avant.edu.pl/
Publikację pokonferencyjną stanowić będzie tom czasopisma Avant, w którym ukażą
się starannie wyselekcjonowane teksty uczestników 2. edycji Trends.
Wykładowcy plenarni:
Mark H. Bickhard (Lehigh University)
Giovanna Colombetti (University of Exeter)
Shaun Gallagher (University of Memphis)
Andrew Wilson (Leeds Beckett University)
Informację przygotowali: Witold Wachowski i Marcin Miłkowski.
W dniach 7 i 8 października w Instytucie Antropologii Rumuńskiej Akademii w
Bukareszcie odbyła się konferencja pt. „Socio-psycho-medical changes in the
lifestyles of contemporary family in Poland and Romania“. Konferencja stanowiła
ostatni etap współpracy realizowanej w ramach trzyletniego projektu badawczego PAN
i Rumuńskiej Akademii, której kierownikiem był dr Rafał Smoczyński (razem z dr
Cornelią Rada z Rumuńskiej Akademii). W konferencji uczestniczyło 57 osób m.in.
z Bułgarii, Rumunii, Mołdawii, Włoch, Węgier, Rumunii, Polski, Ukrainy.
***
13 października w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN roku odbyła się
międzynarodowa konferencja pt. “Nobility and post-feudal legacy in Central and
Eastern Europe” organizowana przez PAN i IFiS PAN, której koordynatorem był
dr Rafał Smoczyński. Konferencja zawężała pole analizy dotyczącej środowisk postszlacheckich i dziedzictwa feudalnego do Europy Wschodniej i Centralnej. Autorzy
referatów reprezentowali następujące kraje regionu: Polskę, Węgry, Czechy i Gruzję
oraz następujące instytucje: IFiS PAN, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet
Pedagogiczny w Krakowie, Instytut Filozofii Węgierskiej Akademii Nauk, Uniwersytet
Państwowy Ilia w Tbilisi, Instytut Historii Sztuki Czeskiej Akademii Nauk a także
Uniwersytet Northumbria.
***
26 października w Institute for Social Development and Policy Research of
Seoul National University dr Rafał Smoczyński wygłosił wykład dla pracowników
i studentów pt. „Societal reactions towards Polish labour migrants in the UK.
Approaching the sociology of moral panics”.
Przygotował: dr Rafał Smoczyński
Na pierwszym powakacyjnym posiedzeniu seminarium Filozoficznych
problemów podstaw wiedzy, które odbyło się 16 października, referat pt. Od
informacji do wiedzy – propozycje własne wygłosił Prof. Andrzej Chmielecki
(Uniwersytet Gdański).
Streszczenie tego wystąpienia podajemy poniżej:
Referat jest moją próbą odpowiedzi na tytułowe pytanie seminarium, tj. na
pytanie o podstawy wiedzy.
W najszerszym rozumieniu tego słowa poznaniem jest już każda informacja
zdobyta przez organizm o jego otoczeniu, a służąca radzeniu sobie w tym otoczeniu.
Tego rodzaju poznanie – nie operujące
jeszcze kategoriami przedmiotu
i obiektywności – można nazwać ekologicznym, gdyż ograniczone jest ono do
uzyskiwania informacji o środowisku. Tak pojętym poznaniem tradycyjna teoria
poznania w zasadzie się nie zajmuje, a szkoda, bo według mnie jest ono podstawą
wszystkich innych. Niezależnie jednak od tego jak wąsko czy szeroko będziemy
określać poznanie, można stwierdzić co następuje: rodzajem nadrzędnym względem
wiedzy – mniejsza czy najbliższym – jest poznanie, zaś względem poznania informacja.
Podstawą wiedzy są tedy informacje, bo to z nich składają się wszelkie treści
poznawcze.
A co to takiego informacja? Sposobów rozumienia tego terminu jest wiele, jako
że występuje on w wielu dziedzinach i wielu naukach – np. w biologii molekularnej,
w neurofizjologii i kognitywistyce, w zagadnieniach łączności i telekomunikacji, mediach
i medioznawstwie, życiu codziennym, w każdej znacząc coś innego. Powstaje pytanie,
czy jest coś, co jest im wszystkim wspólne. Moja odpowiedź jest twierdząca. Według
mnie da się określić takie pojęcie informacji, które jest podstawą wszystkich innych,
zarówno w tym sensie „podstawy”, w jakim cząstki elementarne są podstawowym
składnikiem każdego obiektu fizycznego, jak i w tym, w jakim podstawą budynku są
jego fundamenty.
W referacie przedstawiłem tak rozumiane pojęcie informacji, następnie zaś
w oparciu o nie zdefiniowałem wiedzę – zarówno od strony syntaktycznej, jak
i semantycznej. To pierwsze wymagało wprowadzenia idei struktur informacyjnych
różnego poziomu złożoności, to drugie zaś pojęć reprezentacji i znaku, które
zdefiniowane zostały za pomocą owych struktur.
W końcowej części referatu odniosłem się do - najczęściej wiązanych z pojęciem
wiedzy - kwestii prawdziwości i uzasadnienia.
Konkluzja wywodów jest następująca: podstawę wiedzy stanowią, po pierwsze,
informacje elementarne, dzięki którym jedynie możliwe jest rozumienie znaków
stosowanych w poznawaniu (reprezentacji poznawczych). Po drugie, podstawę wiedzy
stanowią pierwsze zasady ugruntowujące twierdzenia odpowiednich dziedzin
przedmiotowych; dzięki nim możliwe jest rozumienie tego, co te reprezentacje
poznawcze reprezentują, czyli właściwości obiektów należących do tych dziedzin. Tam
gdzie teorie nie są odpowiednio ugruntowane, możemy wprawdzie mieć do czynienia
z wiedzą, ale nie jest to wiedza dająca rozumienie (vide Feynmanowskie „Nikt nie
rozumie mechaniki kwantowej”).
Prowadzący seminarium:
prof. dr hab. Alina Motycka,
prof. dr hab. Seweryn Blandzi,
dr hab. Zbigniew Król, prof. IFiS PAN
Seminarium Filozofia Kognitywistki IFiS PAN
W dniu 20 października w Pałacu Staszica odbyło się pierwsze po przerwie
wakacyjnej posiedzenie ogólnopolskiego seminarium naukowego IFiS PAN
Filozofia Kognitywistyki. Tematyka seminarium związana była z artykułem dr. Pawła
Gładziejewskiego i prof. Marcina Miłkowskiego „Mental representations as
structural representations. Developing the notion”.
W trakcie posiedzenia przedstawiono i poddano pod dyskusję tytułowe ujęcie
reprezentacji umysłowych jako reprezentacji strukturalnych (tzw. S-reprezentacji).
W szczególności dyskutowano m.in. podejście do relacji podobieństwa strukturalnego,
które zachowuje asymetryczne ujęcie podobieństwa, a jednocześnie omija problemy,
w jakie uwikłane jest definiowanie podobieństwa w kategoriach morfizmów.
Reprezentacje strukturalne przedstawione zostały w kontekście teorii wyjaśniania
mechanistycznego oraz interwencjonistycznej koncepcji przyczynowości. W szerszym
kontekście, podczas seminarium podjęto toczący się w ramach filozofii umysłu i nauk
kognitywnych spór pomiędzy zwolennikami umysłu operującego na reprezentacjach
a zwolennikami antyreprezentacjonizmu (do których zaliczają się enaktywiści
i niektórzy teoretycy ucieleśnionego poznania).
Prócz pracowników Zakładu Logiki i Kognitywistyki IFiS PAN i doktorantów
Szkoły Nauk Społecznych PAN, w seminarium udział wzięli również uczeni
z Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Uniwersytetu
Łódzkiego.
Od roku akademickiego 2014/2015 prace seminarium prowadzone są w ramach
grantu „Kognitywistyka w poszukiwaniu jedności: unifikacja i integracja badań
interdyscyplinarnych / Cognitive Science in Search of Unity: Unification and Integration
of Interdisciplinary Research” (NCN, Sonata Bis 5, DEC-2014/14/E/HS1/00803).
Przygotował: dr hab. Marcin Miłkowski, prof. nadzw. IFiS PAN
Mgr Mateusz Halawa i dr Marta Olcoń-Kubicka wygłosili referat „Społeczne
życie pieniędzy i finansów w młodych gospodarstwach domowych“ na XVI Kongresie
Badaczy Rynku i Opinii odbywającym się Warszawie w dniach 22–23 października.
Wystąpienie oparte zostało o prowadzone od roku w ramach grantu NCN badania
etnograficzne w domach młodych warszawiaków. Referat skupiony był wokół takich
zagadnień jak: zakorzenienie pieniędzy w relacjach międzyludzkich, moralny wymiar
posługiwania się pieniędzmi oraz wyłonienie się nowego typu gospodarstwa
domowego poddawanego procesowi finansjalizacji, opartego na kredycie hipotecznym
i wsparciu rodziców.
Za swoje wystąpienie Mateusz Halawa i Marta Olcoń-Kubicka otrzymali nagrodę
główną kongresu.
Gratulujemy! (Redakcja)
Przygotowała: dr Marta Olcoń-Kubicka
Na pierwszym po wakacjach seminarium Zakładu Socjologii Teoretycznej
i Zespołu Socjologii i Antropologii Kultury z cyklu „Lokalne, regionalne, krajowe
i ponadnarodowe: cztery spojrzenia na zmianę społeczną i ład społeczny", które
odbyło się 26 października Prof. dr hab.Wiesław Gumuła (UJ; NBP) wygłosił referat
pt. „Finansowe korzenie kryzysu relacji międzyludzkich w XXI wieku”.
Tezy wystąpienia:
1. Florian Znaniecki zauważa, że w historii socjologii dają się wyodrębnić trzy podejścia
do badania społeczeństwa. Jedno z nich koncentruje się na społeczeństwie
traktowanym jako swoista całość (jako system). Drugie czyni przedmiotem badań
jednostki oraz działania społeczne. Trzecie natomiast przyjmuje, że socjologia jest
nauką o relacjach międzyludzkich. To ostatnie Piotr Sztompka nazwał trzecią
socjologią. Dla Sztompki społeczeństwo jest siecią relacji społecznych. Toteż
ważnym przedmiotem socjologii (a podstawowym przedmiotem socjologii
codzienności) jest przestrzeń międzyludzka, która jest zbudowana właśnie z relacji
społecznych. Podobną ideę rozwijają Paweł Rybicki, który posługuje się pojęciem
środowiska społecznego będącego układem styczności społecznych, oraz Kazimierz
Z. Sowa w swojej teorii środowiska społecznego pierwotnego oraz środowiska
społecznego wtórnego, w której eksponuje znaczenie dwóch typów relacji, to jest
dwustronnych kontaktów oraz jednostronnych przekazów społecznych.
2. Socjologia relacji międzyludzkich zatem uwrażliwia badaczy na analizowanie
procesów zachodzących w przestrzeni międzyludzkiej. Zamierzam przyjąć tę
perspektywę do analizy przemian w światowych finansach w XXI wieku, jako że
pozwala odsłonić ważny aspekt tych przemian.
3. Twierdzę, że ewolucja światowych finansów owocuje radykalnymi przemianami
w przestrzeni międzyludzkiej. Są one tak istotne, że można mówić o kryzysie relacji
międzyludzkich. Używam słowa „kryzys” z dwóch powodów. Po pierwsze, stajemy
się świadkami głębokiej dewastacji społecznego środowiska, w którym toczy się
nasza codzienność. Po drugie, oceniam, że procesy te brzemienne są potencjałem,
który może zrodzić poważne zagrożenia cywilizacyjne (albo bardziej neutralnie się
wyrażając – może stanowić początek przełomu cywilizacyjnego).
4. Analizując przemiany relacji międzyludzkich, omawiam cztery rodzaje spoiwa więzi
społecznych: figury interakcyjne, świadomość zbiorową, kulturę normatywną oraz
interesy społeczne.
Źródło: Hanna Mokrzycka
MIĘDZYNARODOWA WSPÓŁPRACA NAUKOWO-BADAWCZA
1. MIĘDZYNARODOWY PROJEKT DISCOURSEANALYSIS.NET
Międzynarodowy projekt badawczy DiscourseAnalysis.Net, koordynowany przez prof.
Johanessa Angermuellera z University of Warwick uruchomił polską edycję narzędzia
dla badaczy dyskursu. Narzędzie powstało po projekcie badaczy niemieckich, którym
udało się opracować niemiecki słownik analizy dyskursu i sfery publicznej. Ma pomóc
w zespołowej pracy badawczej na materiałach elektronicznych oraz integrowaniu sieci
badaczy dyskursu. Obok polskiej dostępne są już wersja niemiecka, angielska,
francuska,
hiszpańska,
portugalska
i
holenderska.
Więcej
na
stronie
http://www.analizadyskursu.net/
Inicjatorem stworzenia polskiej edycji narzędzia i jednym z jego redaktorów jest Marcin
Fronia.
IFIS PAN także członkiem Konsorcjum Naukowego Analiza Dyskursu,
koordynowanego przez prof. Marka Czyżewskiego (UŁ) w ramach projektu
Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Marcin Fronia reprezentuje IFiS PAN
w kontaktach z Konsorcjum Naukowym Analizy Dyskursu.
2. BADANIE ZIELONYCH MIEJSC PRACY NA MAZOWSZU
Mazowieckie Obserwatorium Rynku Pracy przy Wojewódzkim Urzędzie Pracy
w Warszawie realizuje pierwsze Polsce badanie potencjału tworzenia zielonych miejsc
pracy na poziomie regionalnym. Mazowsze będzie pierwszym województwem, które
rozpocznie monitoring potencjału rynku pracy pod kątem przemian i oceny zdolności
regionu do generowania nowych lub unowocześniania dotychczasowych miejsc pracy
w sektorach zaliczanych do tzw. green collar jobs, tj. miejsc pracy powstałych w wyniku
włączenia zasady zrównoważonego rozwoju w procesy modernizacyjne. Miejsca
pracy w zielonej gospodarce – uwzględniającej redukcję negatywnego oddziaływania
na środowisko – stanowią coraz większy udział w światowym rynku pracy, podczas gdy
udział wielu tradycyjnych branż spada.
Badanie realizowane jest ze środków Mazowieckiego Obserwatorium Rynku Pracy przy
Wojewódzkim Urzędzie Pracy w Warszawie. Kierownikiem merytorycznym projektu
badawczego jest mgr Marcin Fronia z IFiS PAN.
3. MIĘDZYNARODOWY PROJEKT BADAWCZY POLSKO-NIEMIECKIEJ FUNDACJI
NA RZECZ NAUKI
Mgr Marcin Fronia z IFiS PAN dołączył do międzynarodowego projektu badawczego
pt. „Auf dem Weg zu einer gemeinsamen europäischen Energiepolitik?
Energiesicherheitsdebatten in Polen und Deutschland” (Ku wspólnej
europejskiej polityce energetycznej? Debaty o bezpieczeństwie energetycznym
w Polsce i w Niemczech), realizowanego z funduszy Polsko-Niemieckiej Fundacji
na rzecz Nauki (Deutsch-Polnische Wissenschaftsstiftung). Koordynatorem projektu
jest Forschungsstelle Osteuropa an der Universität Bremen, a w skład konsorcjum
badawczego wchodzą Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet
w Oslo oraz ośrodek badawczy ESPRI (Environmental Studies and Policy Research
Institute).
4. MIĘDZYNARODOWE WARSZTATY O ZRÓWNOWAŻONYM ROZWOJU NA
MORZU PÓŁNOCNYM
W dniach 26.06-01.07.2015 Marcin Fronia wygłosił referat pt. „Sustainable
development in unsustainly developing country. Renewable energy in Polish public
discourse and policy” oraz kierował grupą roboczą „Education for Sustainable
Development” podczas międzynarodowych warsztatów TEACHER’S SAIL,
zorganizowanych w trakcie rejsu badawczego polskiego żaglowca „Fryderyk Chopin”
po Morzu Północnym. Organizatorem warsztatów była sieć Baltic University
Programme, skupiająca interdyscyplinarne grono instytutów naukowo-badawczych
z krajów regionu nordycko-bałtyckiego, zajmujących się zrównoważonym rozwojem.
Tegoroczne warsztaty dotyczyły wyzwań przyszłości w zakresie zrównoważonego
rozwoju, bezpieczeństwa energetycznego i żywnościowego oraz problemu
zmniejszających się zasobów naturalnych i wpływu tych procesów na zmiany w jakości
życia społeczeństw w najbliższych dekadach. Do programu zakwalifikowało się
5 polskich badaczy. Marcin Fronia był jedynym polskim reprezentantem nauk
społecznych.
5. PROJEKT BADAWCZY NA FORUM EKONOMICZNYM W KRYNICY
W dniu 8 września 2015 r. uczestnicy projektu badawczego Baltic Visions: European
Cooperation, Regional Stability wzięli udział w konferencji podsumowującej prace w
ramach projektu finansowanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP. Projekt
miał na celu przeprowadzenie i prezentację analiz porównawczych krajów z regionu
nordycko-bałtyckiego w zakresie identyfikacji najważniejszych potencjałów
rozwojowych w regionie.
W projekcie udział wzięli eksperci ze Szwecji, Finlandii, Łotwy, Estonii, Niemiec oraz
Polski. Marcin Fronia z IFiS PAN był autorem opracowania pt. A Sea of Innovation:
How to Boost Innovation in the Baltic Sea Region?, dotyczącego analizy rozwoju
duńskiej współpracy klastrowej w zakresie innowacyjności i zrównoważonego rozwoju.
Przygotował mgr Marcin Fronia
Zespół Badawczy Socjologii Polityki, Gospodarki i Edukacji IFiS PAN
Planowane wydarzenia naukowe:
SEMINARIA
GENDER I SEKSUALNOŚĆ
W POLSKIEJ NAUCE I PRAKTYCE SPOŁECZNEJ
SEMINARIUM INTERDYSCYPLINARNE
Zespół Psychoanalizy i Badań nad Kategorią Gender w Filozofii
Współczesnej zaprasza na nową edycję Seminarium Interdyscyplinarnego
„Gender i seksualność w polskiej nauce i praktyce społecznej”. Wykład
wprowadzający pt. "Gender danger". Polska mobilizacja przeciw gender
w perspektywie porównawczej" wygłosi dr Elżbieta Korolczuk (Uniwersytet
w Göteborgu i Gender Studies w Warszawie).
Spotkanie odbędzie się w środę 28. października o godz. 12.00 w sali 200.
Zapraszamy
również
do
śledzenia
strony
facebooku:www.facebook.com/genderiseksualnosc
seminarium
na
Z pozdrowieniami,
Organizatorki:
Dr dr Marzena Adamiak i Magdalena Grabowska
Seminarium interdyscyplinarne „Gender i seksualność w polskiej nauce
i praktyce społecznej” to cykl dyskusji, których celem jest podjęcie debaty na temat
kondycji prowadzonych w Polsce badań nad kategorią „gender” i tematem
seksualności.
Współczesne polskie badania w tym obszarze sięgają i czerpią z różnych tradycji
intelektualnych i mają niejednokrotnie charakter interdyscyplinarny. Dlatego w ramach
proponowanego cyklu swoją pracę przedstawiać będą naukowcy i naukowczynie
reprezentujący rozmaite dziedziny nauk humanistycznych i społecznych, takich jak:
filozofia, socjologia, antropologia kulturowa, historia, krytyka literacka, historia sztuki,
ekonomia i nauki polityczne, czy prowadzący badania na styku tych dyscyplin.
Proponowane seminarium ma charakter zaawansowany i jest skierowane przede
wszystkim do pracowników naukowych, doktorantek/ doktorantów, oraz studentów/
studentek „gender studies”. Stanowić ma przestrzeń umożliwiającą wzajemne poznanie
się badaczek i badaczy zajmujących się tematyką gender w Polsce. Ponadto, istotnym
zamierzeniem jest zaproszenie do dyskusji osób reprezentujących rozmaite dziedziny
nauk społecznych i humanistycznych, niepodejmujących dotychczas w swoich
badaniach problematyki płci kulturowej czy seksualności, a których wiedza i ekspertyza
może pomóc w pogłębieniu prowadzonej w Polsce refleksji teoretycznej i praktycznej
w tym obszarze.
POLSKIE BADANIE PANELOWE POLPAN 1988-2013
(POLISH PANEL SURVEY, POLPAN 1988-2013)
Organizator: Prof. dr hab. Kazimierz M. Słomczyński i Zespół Porównawczych
Analiz Nierówności Społecznych
24 listopada 2015 r., godz. 14.30-16.00, sala 154
Dr hab. Michał Brzeziński (Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu
Warszawskiego) wygłosi referat pt. ‘Poverty and social exclusion by social classes
in Poland’.
Informacje o terminach i tematach kolejnych seminariów, a także abstrakty wystąpień
i inne materiały związane z seminariami zamieszczane są na stronie Polskiego
Badania Panelowego POLPAN pod adresem www.polpan.org/category/seminaria/.
FILOZOFICZNE PROBLEMY PODSTAW WIEDZY – ogólnopolskie seminarium
Organizator: Dr hab. Zbigniew Król, prof. nadzw. IFiS PAN, prof. dr hab. Alina
Motycka, dr hab. Seweryn Blandzi, prof. nadzw. IFiS PAN
Spotkania: trzeci piątek miesiąca
FILOZOFIA KOGNIWISTYKI
Organizator: Dr hab. Marcin Miłkowski, prof. nadzw. IFiS PAN
Seminarium Etyki Biznesu i Socjologii Ekonomicznej
Organizator: Prof. dr hab. Wojciech Gasparski, prof. dr hab. Anna LewickaStrzałecka, prof. dr hab. Krzysztof Jasiecki
Spotkania: trzeci czwartek miesiąca
HISTORIA FILOZOFII
Organizator: Dr hab. Danilo Facca, prof. nadzw. IFiS PAN, dr hab. Seweryn Blandzi,
prof. nadzw. IFiS PAN
Spotkania: raz w miesiącu, ostatni wtorek miesiąca, jeśli nie ustalono inaczej, sala 154
FILOZOFIA PRAKTYCZNA ARYSTOTELESA
Organizator: dr hab. Seweryn Blandzi, prof. nadzw. IFiS PAN
Spotkania: co dwa miesiące, czwartek-piątek, godz. 11.30, s. 105
LOKALNE, REGIONALNE, KRAJOWE I PONADNARODOWE: CZTERY
SPOJRZENIA NA ZMIANĘ SPOŁECZNĄ I ŁAD SPOŁECZNY
Organizator: Prof. dr hab. Joanna Kurczewska
Spotkania: ostatni poniedziałek miesiąca
SPOŁECZNO-KULTUROWE KONTEKSTY PRAKTYK JEDZENIOWYCH
Organizator: Dr Justyna Straczuk (IFiS PAN) i Renata Hryciuk (Instytut Etnologii
i Antropologii Kulturowej UW)
Spotkania: trzeci czwartek miesiąca
POLITEIA
PLATONA
–
seminarium
Zakładu
Historii
Filozofii
Starożytnej
i Średniowiecznej
Organizator: Dr hab. Dorota Zygmuntowicz, prof. nadzw. IFiS PAN
Spotkania: pierwszy poniedziałek miesiąca, godz. 17.00-18.30, sala 154
FILOZOFIA I RUCHY SPOŁECZNE
Projekt jest realizowany we współpracy Szkoły Nauk Społecznych IFiS PAN, Fundacji
Instytut Wydawniczy „Książka i Prasa” oraz Fundacji im. Róży Luksemburg
Organizator: Dr Katarzyna Bielińska-Kowalewska, absolwentka Szkoły Nauk
Społecznych IFiS PAN
http://filozofiairuchyspoleczne.pl/
KONFERENCJE
W ramach listopadowego seminarium etyki biznesu i socjologii ekonomicznej
zapraszam do udziału w konferencji „Źródła wartości firm branży finansowej. Jak
osiągać zyski i budować zaufanie”, która odbędzie się 4 listopada 2015 r. w Sali
pod Kopułą w Ministerstwie Gospodarki.
Program i rejestracja: http://2015.nienieodpowiedzialni.pl/
prof. dr hab. Anna Lewicka-Strzałecka
Katedra Etyki Biznesu Akademii Leona Koźmińskiego
ma zaszczyt zaprosić Państwa do udziału
w Konferencji nt. Etyka e-biznesu,
która odbędzie się 9 grudnia br. w siedzibie naszej uczelni.
Współcześnie działalność gospodarcza uprawiana jest zarówno w świecie realnym, jak
i w świecie wirtualnym. W świecie realnym w działalności tej korzysta się z komputerów
jako narzędzi, w świecie wirtualnym Internet służy jako środek komunikowania się.
Pojawiają się nowe, specyficzne rodzaje towaru, usługi i nowa jakość relacji
z interesariuszami.
Jak wszelkie działania człowieka, tak działalność gospodarcza w jej nowych,
wirtualnych formach ma wymiar moralny, wart eksploracji i oceny.
W programie konferencji m.in.:
Prof.Piotr Płoszajski, SGH „Hipertłumy, roje internetowe i peer-to-peer: Nowe wyzwania
odpowiedzialnych firm i technologii”;
Prof. Grzegorz Mazurek, ALK „Dane klientów i prywatność jako nowa waluta
współczesnego świata”;
Prof. Wojciech Gasparski z Zespołem, ALK „Wymiar etyczny E-biznesu”
oraz dyskusje panelowe i sesje naukowe.
Partnerem Konferencji jest Izba Gospodarki Elektronicznej eCommerce Polska
Liczymy na zainteresowanie przedstawicieli świata akademickiego oraz biznesu.
Jesteśmy przekonani, że wymiana doświadczeń zaowocuje nowymi pomysłami
i przyczyni się do rozwoju dyscypliny tak w wymiarze teoretycznym, jak i obszarze
rozwiązań praktycznych.
Osoby zainteresowane przygotowaniem referatu prosimy o przysłanie
1 stronicowych streszczeń (1500-2000 znaków), na które czekamy do
31 października 2015 r. Dla Autorów: przewidziana jest publikacja wybranych
artykułów w czasopiśmie naukowym PRAKSEOLOGIA
Bliższe informacje oraz możliwość rejestracji znajdą Państwo na stronie:
http://www.kozminski.edu.pl/index.php?id=10897
Źródło: prof. dr hab. Anna Lewicka-Strzałecka
Konferencja i warsztaty
„Longitudinal Survey Research: Methodological Challenges”
W dniach 15-18 grudnia 2015 r. w Warszawie odbędzie się międzynarodowe
wydarzenie naukowe pod nazwą „Longitudinal Survey Research: Methodological
Challenges”, organizowane przez Instytut Filozofii i Socjologii PAN i CONSIRT (CrossNational
Studies:
Interdisciplinary
Research
and
Training
Program,
www.consirt.osu.edu). Pierwszą jego częścią będzie konferencja zatytułowana „The
Present and Future of Longitudinal Cross-sectional and Panel Survey Research” (1516 grudnia), drugą natomiast warsztaty pt. „Harmonization of Survey and Non-Survey
Data” (17-18 grudnia), podczas których przedyskutowane zostaną możliwości
harmonizacji ex-post danych pochodzących z badań sondażowych, także w połączeniu
z danymi z innych źródeł. Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej:
http://new.ifispan.pl/konferencja-i-warsztaty-longitudinal-survey-researchmethodological-challenges-15-18-grudnia-2015-r/
Źródło: mgr Danuta Życzyńska-Ciołek
XI ISUD World Congress
July 4-9, 2016 Warsaw Poland
Values and Ideals
Theory and Praxis
Hosted by the Polish Academy of Sciences, the University of Warsaw, and the
Philosophy for Dialogue Foundation.
ISUD invites abstracts of papers and proposals for panels consistent with the theme
“Values and Ideals: Theory and Praxis” as well as papers addressing the core mission
of ISUD.
The deadline for submission of abstracts is December 1, 2015
Please send proposals in Word format by email to Emiliya Taysina
[email protected]
Notice of selection will arrive by February 15, 2016.
at
The opening and closing ceremonies will take place at the historic Staszic Palace
overlooking Warsaw’s iconic monument to Nicolas Copernicus. The Staszic Palace is
the home of the Polish Academy of Sciences. The chief venue for the presentation of
papers and panels will be the beloved “Old Warsaw Library” near the center of the
University of Warsaw campus. The area surrounding the Staszic Palace and the
University of Warsaw is filled with lovely shops and cafes. As an international hub of
research, scholarship, and tourism there is a distinct cosmopolitan ambiance that
embraces the academic center of Polish life as well as the near-by and majestically
restored “Old Town.
We shall explore the role of ideals and values in both theory and practice across a wide
range of philosophical concerns. As always, a primary goal of this congress is to draw
on the richness of cultural diversity and the possibility of inter-cultural dialogue in order
to imagine and articulate a path towards a better future for all humankind. We aim to
cultivate global fellowship of human beings and the larger community of life.
We are committed to sponsoring philosophical discourse intended to encourage the
emergence of a more decent and humane world order. Our aim is to promote an intercultural and universal dialogue to actualize the highest and richest human values in all
dimensions of life.
ISUD is especially interested in papers that address the following themes:
1. Dialogue on the Issues of the Contemporary World
2. Philosophical Ideals for a More Decent Human World
3. Cultures – Their Ideals and Values
4. Ecophilosophy for the Human and More Than Human World
5. Ideals and Values in Social and Political Life – from Theory to Praxis
6. Ideals and Values in Religion and Myth
7. Ideals and Values in Art
8. Cognitive Values and Ideals and the Value of Science
9. Human Values and Ideals. Their Role in Personal and Cultural Identities
10. Moral Systems and Moral Practices
Jens Jacobsen Research Prize
ISUD is pleased to announce that we will award $1500 Jens Jacobsen Research
Prizes for the ten most outstanding papers presented at the 2016 ISUD World
Congress.
CONGRESS ORGANIZER
Charles Brown – Distinguished Professor of Philosophy,
Emporia State University, U.S.A.
HONORARY COMMITTEE
Kevin M. Brien – Professor of Philosophy, Washington College, Maryland, U.S.A.
Maria Pauline Eboh – Professor of Philosophy, Rivers State University at Port Harcourt,
Nigeria.
Steven Hicks – Professor of Philosophy, Director of the School of Humanities and
Social Sciences, the Behrend College of Pennsylvania State University, former ISUD
President, U.S.A.
Victor J. Krebs – Professor of Philosophy, the Pontifical Catholic University of Peru,
Peru.
Werner Krieglstein — Professor Emeritus of Philosophy and Religious Studies, The
College of DuPage, U.S.A.
Janusz Kuczyński – Professor Emeritus of Philosophy, University of Warsaw, founder
of ISUD and Honorary ISUD president, Dialogue and Universalism Honorary Editor-inChief, Poland.
Leszek Kuźnicki – Professor of Biology, member of the Polish Academy of Sciences,
former President of the Polish Academy of Sciences, Chairman of the Dialogue and
Universalism Council, Poland.
Michael Mitias – Professor of Philosophy, University of Michigan Dearborn in Dearborn,
Michigan, former ISUD President, U.S.A.
Mogobe Ramose– Professor Extraordinarius in Philosophy, University of South Africa,
South Africa.
Józef Niznik – Professor of Philosophy, Chairman of the Institute of Philosophy and
Sociology of the Polish Academy of Sciences Council, member of Dialogue and
Universalism Council, Poland.
Vladimir Przhilenskiy – Professor of Philosophy, Moscow Academy of Law, Russia.
John Rensenbrink – Professor of Philosophy, of Political Science, Co-founder of the
Green Party of the United States, a founder of Maine Green Party, former ISUD
President, U.S.A.
Andrzej Rychard – Professor of Sociology, Director of Institute of Philosophy and
Sociology of the Polish Academy of Sciences, Poland.
Karol Henryk Toeplitz – Professor Emeritus of Philosophy, Christian Academy of
Theology, member of Advisory Editorial Council of Dialogue and Universalism, Poland.
Lech Szczucki – Professor Emeritus of Philosophy, former Chairman of Institute of
Philosophy and Sociology of the Polish Academy of Sciences Council, Laureate of the
Foundation for Polish Science Award, Poland.
ORGANIZATIONAL–PROGRAM COMMITTEE
Małgorzata Czarnocka – Professor of Philosophy, Institute of Philosophy and Sociology
of the Polish Academy of Sciences, Dialogue and Universalism Editor-in-Chief, Poland.
Stanisław Czerniak — Professor of Philosophy, Institute of Philosophy and Sociology
of the Polish Academy of Sciences, President of the Philosophy for Dialogue
Foundation, Poland.
Danilo Facca – Professor of Philosophy, Deputy Director of Institute of Philosophy and
Sociology of the Polish Academy of Sciences, Poland.
Jean Campbell – Language Specialist, Shearman & Sterling LLP, member of the ISUD
Board of Directors, U. S. A.
Leszek J. Krakowiak – Professor of Philosophy, High School of Wealth Education and
Social Sciences, Deputy Editor of Dialogue and Universalism, Poland.
Adriana Neacsu — Professor of Philosophy, the University of Craiova, member of the
ISUD Board of Directors, Romania.
Columbus Ogbujah — Philosopher, Lecturer, Institute of Foundation Studies, Rivers
State University of Science & Technology at Port Harcourt, member of the ISUD Board
of Directors, Nigeria.
Emilija Tajsina – Professor of Philosophy, State Power Engineering University in
Kazan, member of the ISUD Board of Directors, Russia.
Halina Walentowicz – Professor of Philosophy, Institute of Philosophy, University of
Warsaw, Poland.
Keqian Xu – Professor, Nanjing Normal University, Nanjing, China.
REVIEW PANEL OF THE ORGANIZATIONAL–PROGRAM COMMITTEE
COORDINATOR: Emilija Tajsina – Professor of Philosophy, State Power
Engineering University in Kazan, member of the ISUD Board of Directors, Russia.
Źródło: prof. dr hab. Małgorzata Czarnocka
STUDIA PODYPLOMOWE Z ETYKI DLA NAUCZYCIELI
Na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy IFiS PAN, IBL PAN, ISNS UW,
Krajowym Forum Oświaty Niepublicznej oraz Uniwersytetem HumanistycznoPrzyrodniczego w Siedlcach ruszają w tym roku 2 edycje studiów podyplomowych
z etyki dla nauczycieli: pierwsza, koordynowana przez ISNS UW (dzięki
dofinansowaniu MEN) oraz druga, koordynowana przez Uniwersytet HumanistycznoPrzyrodniczy w Siedlcach, w ramach oddzielnego naboru, w którym obowiązuje
czesne.
Zgodnie z zawartym porozumieniem, studia etyki dla nauczycieli mają stać się
w przyszłości jedną z filarowych inicjatyw Uniwersytetu dla Wszystkich, w ramach
którego planuje się realizować różne palące projekty edukacyjne, wychodzące
naprzeciw aktualnemu zapotrzebowaniu społecznemu.
Uruchomienie dwóch edycji studiów odpowiada na potrzebę stworzenia nauczycielom
możliwości udoskonalenia wiedzy i umiejętności, niezbędnych w procesie
przygotowywania uczniów do aktywnego uczestniczenia we współczesnych debatach
etycznych oraz kształtowania u nich postaw odpowiadających szczególnym
wyzwaniom, jakie stawia przed nami dzisiejszy świat.
Podyplomowe Studia Etyki skierowane są do nauczycieli pracujących w szkołach
podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, planujących uzyskać
kompetencje w zakresie prowadzenia zajęć z etyki.
W skład Rady Programowej obu edycji, ze strony IFiS PAN weszły następujące
osoby: dr hab. Danilo Facca prof. IFiS PAN, dr hab. Maria Gołębiewska prof. IFiS
PAN, dr Anna Michalska, dr Magdalena Grabowska, mgr Marcin Fronia.
Inauguracja Studium Podyplomowego z Etyki
planowana jest na dzień 14 listopada 2015 roku.
Wykłady inauguracyjne wygłoszą:
Dr Krystyna Starczewska (KFON) –
etyki w szkole”.
„Etyka zawodu nauczyciela, a nauczanie
Mgr Marcin Fronia (IFiS PAN) – „Fiński model edukacji: lekcje dla Polski”.
Więcej informacji o studiach: http://studiaetyczne.edu.pl/
Informację przygotowali: dr Anna Michalska, mgr Marcin Fronia
PODYPLOMOWE STUDIA SOCJOLOGII FINANSÓW
Instytut Filozofii i Socjologii PAN oraz Instytut Bankowości SGH
uruchomiły
nowy
typ
interdyscyplinarnych
studiów
ekonomicznosocjologicznych w obszarze socjologii finansów.
Studia przygotowane zostały w oparciu o współpracę wiodących polskich instytucji.
Wykładowcami są pracownicy naukowi z zakresu ekonomii, finansów oraz socjologii
związani z IFiS PAN oraz KES SGH, ponadto dołączą przedstawiciele NBP, GPW,
banków komercyjnych, agencji badawczych (Millword Brown), mediów (Bloomberg).
Zajęcia odbywają się w języku polskim. Trwają dwa semestry. Absolwent otrzyma
dyplom ukończenia studiów wydany wspólnie przez IFiS PAN oraz SGH.
Celem studiów jest kształcenie nowych umiejętności rozumienia i zarządzania
procesami społecznymi zachodzącymi we współczesnym świecie finansów. Wiedza
i umiejętności zdobyte lub pogłębione w trakcie studiów znajdują zastosowanie
w pracy współczesnych instytucji finansowych, w tym przede wszystkim banków
uniwersalnych i specjalistycznych, zakładów ubezpieczeń, towarzystw i funduszy
inwestycyjnych, a także giełdy. Studia będą także przydatne dla pracowników
mediów (dziennikarzy ekonomicznych), którzy pragną pogłębić swoją wiedzę
dotyczącą procesów gospodarczych współczesnego świata finansów.
Studia skierowane są przede wszystkim do:






pracowników instytucji finansowych różnego szczebla,
instytucji otoczenia biznesowego,
decydentów zarządzających przedsiębiorstwami, w tym dyrektorów
finansowych,
pracowników
instytucji
rządowych
wpływających
na
zarządzanie
przedsiębiorstwami skarbu państwa,
pracowników instytucji oraz organów bezpieczeństwa i kontroli,
pracowników mediów, przede wszystkim dziennikarzy ekonomicznych.
Program studiów obejmuje 200 godzin zajęć (96 punktów ETCS), podczas których
słuchacze będę mieli okazję do poznania dwóch punktów widzenia, to jest
ekonomicznego i socjologicznego, na zagadnienia przedstawione w obrębie pięciu
bloków tematycznych:
1. Instytucje finansowe i otocznieWięzi między ekonomią i socjologią. Zarys
historii kapitalizmu i finansów. Rozwój instytucji finansowych oraz ich odbiór
społeczny. Sieć bezpieczeństwa. Socjologiczne koncepcje globalizacji. Prawo
międzynarodowe i funkcjonowanie finansów. Ekonomiczna i socjologiczna
perspektywa
inwestorów
na
rynkach
finansowych.
Ekonomiczna
i socjologiczna perspektywa interesariuszy na rynkach finansowych.
Seminarium – dwa punkty widzenia: podsumowanie bloku w perspektywie
socjologicznej i ekonomicznej
2. Rynki finansowe a otoczenie społeczneGospodarka: miejsce interakcji
ekonomii i socjologii. Procesy finansjalizacji. Zakorzenienie rynków
w społeczeństwie. System społeczny a system finansowy. Badania społeczne
– źródła wiedzy, metody, analiza krytyczna. Projektowanie badań w dziedzinie
instytucji finansowych. Seminarium badawcze – na styku teorii i praktyki.
Seminarium – dwa punkty widzenia: podsumowanie bloku w perspektywie
socjologicznej i ekonomicznej
3. Jednostka, zbiorowość a świat finansówPieniądz i finanse w życiu jednostki –
perspektywa
psychologiczna,
społeczna
i
ekonomiczna.
Finanse
behawioralne. Teoria pieniądza w socjologii. Teoria pieniądza w ekonomii.
Zmiany ustrojowe i włączenie Polski w globalne rynki finansowe. Materialna
infrastruktura rynków finansowych – nowoczesne obszary finansów.
Seminarium – dwa punkty widzenia: podsumowanie bloku w perspektywie
socjologicznej i ekonomicznej
4. Zróżnicowania w świecie finansówAntropologiczne ujęcie finansów. Teoria
bogactwa, prestiżu i statusu – perspektywa socjologiczna. Teoria bogactwa,
prestiżu i statusu – perspektywa ekonomiczna. Religijne i ideologiczne
wymiary świata finansów. Nierówności materialne wytwarzane przez rynki
finansowe. Kulturowe reprezentacje finansów. Przyszłość usług finansowych.
Seminarium – dwa punkty widzenia: podsumowanie bloku w perspektywie
socjologicznej i ekonomicznej
5. Kryzys finansowy a kryzys wartościEtyka i moralność finansów.
Odpowiedzialność biznesu w finansach. Społeczne wywarzanie wartości
i praktyk wartościowania. Standardy prawne i etyczne na giełdzie. Seminarium
– dwa punkty widzenia: podsumowanie bloku w perspektywie socjologicznej
i ekonomicznej
Szczegóły
dotyczące
studiów
oraz
rekrutacja
online:
http://oferta.sgh.waw.pl/pl/SitePages/OfertaDydaktyczna.aspx?PID=226&ST=pod
yplomowe
Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN
zaprasza do lektury książek i czasopism
Obywatele wobec kryzysu
Uśpieni czy innowatorzy
Pod redakcją
Wojciecha Misztala, Artura Kościańskiego i Galii Chimiak
Wskazany w tytule pracy zbiorowej problem –
zachowawczość a innowacyjność – wzbudza
zainteresowanie kolejnego pokolenia badaczy;
innymi słowy, jako badacz historii socjologii jestem
szczególnie rada, że problem złożonych i
fascynujących powiązań między innowacyjnością,
kryzysami a różnymi formami zachowawczości
psychospołecznej, ekonomicznej i cywilizacyjnej
uzyskał w recenzowanej pracy centralne miejsce i
„zdobył” ważne dla tego klasycznego problemu
nauk społecznych oraz humanistyki
sformułowania teoretyczne i dokumentację
empiryczną.
Pragnę podkreślić, że rekomendowany tom, jest kolejnym przygotowanym przez
W. Misztala, A. Kościańskiego oraz G. Chimiak. Nie mam wątpliwości, że tom ten
stanie się nie tylko przedmiotem studiów dla wielu środowisk, tak akademików, jak
i społeczników, ale i źródłem bardzo poważnego namysłu i żywych dyskusji nad
miejscem i rolą innowacyjności w sytuacjach, społecznych i politycznych, które da
się opisać w kategoriach pasywności, bezpieczeństwa czy tradycji.
prof. dr hab. Joanna Kurczewska
Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN
zaprasza do lektury książek i czasopism
Dominik Antonowicz, Radosław Kossakowski, Tomasz Szlendak
Aborygeni i konsumenci
O kibicowskiej wspólnocie, komercjalizacji futbolu i stadionowym apartheidzie
Od końca lat osiemdziesiątych XX wieku futbol w
Europie przechodzi głębokie przemiany w wymiarze
ekonomiczno-politycznym oraz społecznokulturowym, których fascynującą złożoność przybliża
ciekawa, a przy tym krytyczna książka autorstwa
moich polskich kolegów. Lektura Aborygenów i
konsumentów nie tylko pozwala zrozumieć istotę oraz
szczególny charakter przeobrażeń zachodzących w
europejskim futbolu, ale również ulokować w ich
kontekście przemiany zachodzące w polskiej piłce
nożnej. Transformacja europejskiej piłki jest procesem
niezwykle złożonym i w jego obrębie można
wyodrębnić szereg zjawisk społecznych, których
analiza pozwala pełniej oddać oblicze tych przemian.
[…] postępująca komercjalizacja futbolu napotyka również zainteresowanie,
ale i krytykę ze strony ludzi nauki, badaczy, ale również dziennikarzy. To oni są
w stanie najlepiej wskazać i ujawnić polityczne, ekonomiczne oraz społecznokulturowe procesy kierujące współczesnym futbolem, a przede wszystkim
demaskować ich negatywny wpływ na społeczność i kulturę lokalną. Książka
Aborygeni i konsumenci jest wspaniałym przykładem tego, jak nauka może
pomóc w zrozumieniu złożoności zjawisk oraz procesów zachodzących we
współczesnym futbolu.
Richard Giulianotti
Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN
zaprasza do lektury książek i czasopism
Studia Socjologiczne nr 3/2015 (218)
SPIS TREŚCI
Michał
Pierzgalski:
Gerrymandering,
czyli
manipulowanie strukturą granic okręgów
wyborczych, s. 7–39
Bartłomiej Michalak: Czy prawa Duvergera nadal
obowiązują?, s. 41–64
Wiktor Marzec: Zorientowana na dyskurs
socjologia
historyczna.
Ruchy
masowe,
rewolucje i demokratyzacje w socjologii
historycznej Charlesa Tilly’ego a historyczne
analizy dyskursu, s. 103–126
Krzysztof Korzeniowski: Antysemityzm spiskowy.
Charakterystyka pojęcia, nowa metoda pomiaru
i uwarunkowania psychospołeczne, s. 127–148
Piotr Siuda: Negative Meanings of the Internet:
the Net Regulation from the Perspective of
Jeffrey C. Alexander’s Strong Program in
Cultural Sociolog, s. 149–167
CIAŁO – ZAPIS SPOŁECZNEJ WIEDZY I DOŚWIADCZEŃ
Dominika Byczkowska-Owczarek i Honorata Jakubowska: Badanie doświadczania ciała
jako wyzwanie metodologiczne, s. 171–172
Honorata Jakubowska: Wiedza pozadyskursywna i sposoby jej badania na przykładzie
przekazywania i nabywania sportowych umiejętności, s. 173–191
Katarzyna Kowal: Wizualne i sprawnościowe doświadczanie przez biorców przeszczepu
kończyny górnej zrekonstruowanego ciała – studium socjomedyczne, s. 193–220
Jakub
Niedbalski:
Przemiany
percepcji
własnego
ciała
z niepełnosprawnością fizyczną uprawiające sport, s. 221–240
przez
osoby
Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN
zaprasza do lektury książek i czasopism
•
K. Budzyńska, M. Kacprzak, A. Sawicka i O. Yaskorska: Dynamika
dialogów w ujęciu formalnym
•
H. Domański, A. Pokropek i T. Żółtak: Stratyfikacja społeczna a
zachowania polityczne. Kraje europejskie w latach 2002-2012
•
Filozofia 2.0. Paradygmaty i instytucje. Redakcja naukowa M. Soin i P.
Parszutowicz
•
L. Kiejzik: Sergiusz Bułgakow i filozofowie Srebrnego Wieku. Rozważania
o przyjaźni
•
M. Koszowy i K. Budzyńska: Strategie
komunikacyjno-poznawcze, błędy i sofizmaty
retoryczne,
techniki
Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN
zaprasza do lektury książek i czasopism
•
•
W. Chudoba: Kalendarium życia i dzieła Leszka Kołakowskiego
P. Binder: Młodzi a bieda. Strategie radzenia sobie w doświadczeniu
młodego pokolenia wsi pokołchozowych i popegeerowskich
•
Fenomen „Solidarności” i zmiana ustroju. Polacy 1980-2011. Pod
redakcją W. Adamskiego
•
Głosy w sprawie interdyscyplinarności. Socjologowie, filozofowi i inni
o pojęciach, podejściach i swych doświadczeniach. Pod redakcją
J. Kurczewskiej i M. Lejzerowicz
•
M. Karkowska: Pamięć kulturowa mieszkańców Olsztyna lat 19452006 w perspektywie koncepcji Aleidy i Jana Assmanów
Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN
zaprasza do lektury książek i czasopism
•
T. Kroński: Faszyzm a tradycja europejska
•
Z. Król: Platonism and the Development of Mathematics
•
A. E. Kubiak: Pogrzeby to nasze życie
•
K. Michałowski: Pojęcie uznania we współczesnej myśli filozoficzno-politycznej
•
A. Ostrowska: Niepełnosprawni w społeczeństwie 1993-2003
•
Socjologia medycyny w Polsce z perspektywy półwiecza. Nurty
poznawcze, najważniejsze osiągnięcia, perspektywy rozwoju.
Redakcja naukowa A. Ostrowska i M. Skrzypek
•
Terytoria smaku. Studia z antropologii i socjologii jedzenia. Pod
redakcją U. Jareckiej i A. Wieczorkiewicz
Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN
zaprasza do lektury książek i czasopism
CZASOPISMA
•
•
•
•
•
„Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej” t. 59/2014
„ASK. Research & Methods” 23/2014
„Prakseologia” nr 156/2014 Wyzwania współczesności – wokół myśli
społeczno-ekonomicznej Amartyi Kumar Sena
„Studia Antyczne i Mediewistyczne” 12[47]/2014
„Studia Socjologiczne” nr 3/2015
Książki i czasopisma do nabycia w Wydawnictwie IFiS PAN ul. Nowy Świat 72,
00-330 Warszawa, pok. 231, poprzez Internet e-mail: [email protected]
oraz w księgarniach internetowych i stacjonarnych w całej Polsce.
Dystrybucję i sprzedaż prowadzi OSDW Azymut.
Oferty stypendialne 2015 – nie przegap terminów!
Centrum Informacji dla Naukowców Euraxess przedstawia aktualne oferty grantów i stypendiów dla
naukowców (podane wg terminów składania wniosków):
 USA – stypendia Fundacji Kościuszkowskiej dla doktorantów i osób po doktoracie;
termin składania wniosków: 15 października 2015;
www.thekf.org/scholarships/exchange-us
 Stypendia MNiSW dla doktorantów za wybitne osiągnięcia; termin:15 października
2015; https://www.nauka.gov.pl/komunikaty/informacja-na-temat-stypendiowministra-za-wybitne-osiagniecia-dla-doktorantow-na-rok-akademicki-2015-2016.html
 Turcja - stypendia TUBITAK dla doktorantów i osób po doktoracie; 19 października;
http://www.tubitak.gov.tr/en/scholarship/postdoctoral/internationalprogrammes/2216/content-scope-of-the-support
 Włochy (Florencja) – stypendia European University Institute (nauki społ.-human.):
- dla osób do 5 lat po dr:
http://www.eui.eu/ProgrammesAndFellowships/MaxWeberProgramme/Activities/progr
ammedescription20152016.aspx;
- ponad 5 lat po doktoracie:
http://www.eui.eu/ServicesAndAdmin/AcademicService/Fellowships/JeanMonnetFellow
ships/Index.aspx – termin składania wniosków: 25 października
 FNP – START - stypendia dla wybitnych młodych naukowców; 30 października;
http://www.fnp.org.pl/oferta/start/
 Szwajcaria (CERN) – Doctoral Student Programme – 30 października;
http://jobs.web.cern.ch/join-us/doctoral-student-programme
 Iuventus Plus MNiSW – 30 października; http://www.nauka.gov.pl/aktualnosciministerstwo/mlodzi-naukowcy-na-start-po-raz-piaty-rusza-iuventus-plus.html
 Szwajcaria - stypendia rządowe dla doktorantów i po doktoracie; 31 października,
http://www.sbfi.admin.ch/themen/01366/01380/02593/02737/index.html?lang=en
 Islandia – stypendium w Árni Magnússon Institute for Icelandic Studies; 31
października: http://www.arnastofnun.is/page/styrkir_snorra_sturlusonar_en
 Niemcy – stypendia DAAD dla doktorantów i po doktoracie; termin : 15 listopada
2015; http://www.daad.pl/pl/24139/index.html#stip2
 Europa – ERC Starting Grant dla osób po doktoracie; termin: 17 listopada 2015;
http://www.kpk.gov.pl/?page_id=18630
 Konkursy NCN - Opus, Preludium, Sonata; termin: 15 grudnia;
https://www.ncn.gov.pl/aktualnosci/2015-09-15-ogloszenie-konkursow
 European Molecular Biology Organisation – max. 3-miesięczne stypendia dla
doktorantów i osób po doktoracie; należy aplikować 3 msc. przed planowanym
wyjazdem; www.embo.org/funding-awards/fellowships/short-term-fellowships#about
 Belgia – stypendia dla osób po doktoracie lub z 4-letnim doświadczeniem
badawczym; termin: 4 stycznia 2016; http://www.uclouvain.be/en-movein.html
www.euraxess.pl – granty, stypendia dla naukowców, informacje odnośnie zatrudniania naukowców
z zagranicy oraz dla zagranicznych naukowców w Polsce
Dział Obsługi Badań Naukowych
W 2016 R. WIĘCEJ OD NCN DLA POLSKICH NAUKOWCÓW
W przyjętym przez Radę Ministrów projekcie budżetu państwa na 2016 r.
zaplanowano znaczący wzrost środków rozdzielanych przez Narodowe Centrum Nauki
– po raz pierwszy od jego powstania. Całkowity budżet NCN wzrośnie o ponad 110 mln
zł i wyniesie łącznie 1 025 mln zł.
Niemalże całość dodatkowej kwoty zostanie przeznaczona na dotację celową, czyli
bezpośrednie finansowanie polskich naukowców, w 2016 r. będzie to w sumie 981 mln
zł. Koszty funkcjonowania NCN, czyli tzw. dotacja podmiotowa, właściwie nie ulegną
zmianie.
Trzeba zaznaczyć, że od 2012 r. dotacja celowa NCN na finansowanie badań
podstawowych prowadzonych przez polskich naukowców zmieniała się, ale w znacznie
mniejszym stopniu: w ciągu czterech lat wzrosła z 808 mln zł do 871 mln zł.
Jednocześnie, zainteresowanie konkursami NCN w środowisku naukowym cały czas
wyraźnie rośnie. W efekcie, współczynnik sukcesu w konkursach NCN zmalał z ok.
25% początkowo do zaledwie 16% w 2014 r. Wzrost finansowania w przyszłym roku
budżetowym pozwoli na zwiększenie tego wskaźnika do ponad 20%, a także na
przywrócenie maksymalnego limitu wysokości kosztów pośrednich dla jednostek do
30% (ostatnio obniżono ten limit do 20%).
Priorytetem budżetowym w najbliższej przyszłości będzie dla Narodowego Centrum
Nauki zwiększenie dotacji podmiotowej oraz uzyskanie zgody na zatrudnienie
dodatkowych pracowników. Jest to konieczne zarówno ze względu na stale rosnącą
liczbę zadań związanych z obsługą wniosków i projektów, jak i strategiczne kierunki
działań NCN, m.in. rozwijanie współpracy międzynarodowej. Wśród najważniejszych
celów działalności NCN na arenie międzynarodowej w 2016 r. można wymienić
rozszerzenie już trwającej współpracy bilateralnej z niemiecką Deutsche
Forschungsgemeinschaft, DFG (konkurs BEETHOVEN), a także nawiązanie nowej
z takimi krajami jak: USA, Francja czy Izrael. NCN otrzymuje wiele sygnałów
o zainteresowaniu agencji finansujących badania podstawowe z tych krajów podjęciem
wspólnych przedsięwzięć z NCN. Te inicjatywy są istotne dla rozwoju polskiej nauki,
ale w chwili obecnej są zablokowane ograniczonymi możliwościami organizacyjnymi
biura NCN.
NOWE SPOSOBY OCENIANIA JEDNOSTEK NAUKOWYCH
W nowej ocenie jednostek naukowych większą rolę będzie odgrywać jakość
badań i publikacji, innowacyjność i umiędzynarodowienie. Większy nacisk kładzie się
również na budowanie otwartej nauki. Ma to zapewnić lepszą realizację przez jednostki
badawcze swoich zadań.
W ostatnim roku oceny jednostek naukowych zostały ściśle powiązane z systemem ich
finansowania. Zasady zawarte w nowym rozporządzeniu będą obowiązywać w ocenie
od 2017 roku.
– Od początku mojej pracy w Ministerstwie ważne dla mnie było, by zasady, według
których przeprowadzana będzie ocena jednostek naukowych, zachęcały do
interdyscyplinarności,
budowania
innowacyjnej
i
otwartej
nauki
oraz
umiędzynarodowienia – mówi minister nauki i szkolnictwa wyższego, prof. Lena
Kolarska-Bobińska. – Cieszę się, że wprowadzane przez nas zmiany pozwolą na
lepszą realizację tych celów. Nowe zasady i oceny były konsultowane z różnymi
środowiskami i powstały przy ich współpracy. Mam nadzieję, że pozwolą na lepszy,
szybszy rozwój polskiej nauki i uczelni – dodała minister Kolarska-Bobińska.
Oceny jednostek, od której zależy jej poziom finansowania dokonuje Komitetu
Ewaluacji Jednostek Naukowych. Polega ona na sklasyfikowaniu danej jednostki do
jednej z czterech kategorii: od A+ dla jednostek wybitnych, do C oznaczającej poziom
niezadowalający.
Prace nad podpisanym rozporządzeniem rozpoczęły się w 2013 roku. Na podstawie
analizy wyników oraz opinii środowiska po zakończonej ocenie, stworzono projekt,
który zaprezentowano przedstawicielom środowiska w lutym 2015 roku. W dyskusji nad
dokumentem wzięło wtedy udział blisko 300 osób z różnych organizacji i środowisk
naukowych. W lipcu kolejną wersję rozporządzenia przekazano do konsultacji
społecznych.
Nowe kryteria i tryby oceny zakładają przede wszystkim uwzględnienie w ocenie różnic
między konkretnymi dziedzinami naukowymi. Ze względu na specyfikę nauk
humanistycznych i społecznych, w ocenie dorobku publikacji, stworzono dodatkową
listę czasopism naukowych (lista C), która ogłaszana będzie przez ministra nauki
i szkolnictwa wyższego. Określana będzie również liczba punktów możliwa do
otrzymania za opublikowanie artykułu w danym piśmie z listy.
Zmiany dotyczą również m.in. sposobu oceny monografii naukowej. Jej udział w liczbie
osiągnięć naukowych w naukach humanistycznych i społecznych – w których jest to
najważniejsza forma publikacji wyników badań – wynosi 40%. W innych dziedzinach
próg ten został określony między 10 a 25%. Przyjęta została również kategoria
„monografii wybitnej” proponowana wcześniej przez naukowców związanych z naukami
o sztuce. Podstawą do uznania monografii za dzieło wybitne będzie uzyskanie
prestiżowej nagrody, a wartość takiej monografii będzie równa 50 pkt czyli dwa razy
więcej niż za inną monografię.
Istotną nowością jest także opracowany odrębny tryb oceny jednostek naukowych
niejednorodnych czyli jednostek naukowych prowadzących działalność naukową
w różnych obszarach wiedzy. Jednostki takie będą oceniane w ramach odrębnych grup
wspólnej oceny GWO i dla każdej jednostki niejednorodnej będą wyznaczane jednostki
referencyjne. Rozwiązanie to wyeliminuje istniejące dotychczas problemy związane
z właściwym kwalifikowaniem jednostek niejednorodnych do grup wspólnej oceny.
Kompleksowa ocena działalności naukowej jednostek naukowych według przyjętych
zasad zostanie przeprowadzona w 2017 roku. Jednak prace nad nią toczyły się od
2013 roku, bo MNiSW chciało z dużym wyprzedzeniem poinformować naukowców,
jakie zasady oceny ich czekają.
MNISW PRZEZNACZY 5 MLN ZŁ NA WSPARCIE
DLA WSPÓŁCZESNEJ HUMANISTYKI
Rusza program Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego skierowany do
humanistów: „Pomniki polskiej myśli filozoficznej, teologicznej i społecznej XX i XXI
wieku”. Uczestnicy będą mogli ubiegać się o fundusze na badania związane
z najnowszymi dokonaniami polskiej humanistyki.
Nowy program umożliwi popularyzację dokonań wybitnych intelektualistów ostatniego
stulecia. Dofinansowane zostaną m.in. przedsięwzięcia dokumentacyjne, badawcze,
archiwalne oraz edytorskie.
– Ten nowy program to kolejna nasza inicjatywa skierowana do środowiska
humanistów – mówi minister nauki i szkolnictwa wyższego Lena Kolarska-Bobińska. –
Od kilku lat działa w Polsce unikalny na skalę europejską Narodowy Program Rozwoju
Humanistyki, na który wydaliśmy już 370 mln zł. Inną inicjatywą MNiSW jest
uwzględnienie specyfiki nauk humanistycznych i społecznych w nowej ocenie
jednostek naukowych. Wprowadzamy też edukację filozoficzną do szkół
ponadgimnazjalnych i wzmacniamy nauki podstawowe – budżet Narodowego Centrum
Nauki wzrósł aż o 110 mln zł – dodaje prof. Kolarska-Bobińska.
Uczestnicy programu będą mogli ubiegać się o środki na przygotowanie nowych,
krytycznych wydań pism polskich filozofów, teologów oraz myślicieli społecznych.
Dofinansowane zostaną również działania nastawione na rozpowszechnienie dzieł
w domenie publicznej oraz digitalizację najnowszych zbiorów.
Możliwe będzie także prowadzenie badań nad wyszczególnionymi obszarami polskiej
humanistyki oraz ich związkami z myślą europejską i światową. Dzięki programowi
interdyscyplinarne zespoły będą mogły na nowo przyjrzeć się związkom między trzema
różnymi obszarami wiedzy.
Kwota przeznaczona na realizację programu to 5 mln zł. O przyznanie środków będą
mogły ubiegać się jednostki i biblioteki naukowe oraz instytucje działające na rzecz
nauki. W ramach programu zrealizowanych zostanie 5 wniosków - maksymalne
dofinansowanie jednego projektu wynosi 1 mln zł.
Oficjalny komunikat konkursowy ukaże się w Monitorze Polskim 29 października. Nabór
wniosków ruszy w listopadzie.
SZERSZY DOSTĘP DO PRAC NAUKOWYCH I WYNIKÓW BADAŃ - NOWY
PROGRAM MNISW
wtorek, 13 października 2015
Polscy studenci i badacze będą mogli swobodnie i szeroko korzystać z otwartych
repozytoriów, cyfrowych bibliotek, bezpłatnych czasopism i publikacji naukowych.
Ministerstwo Nauki przyjęło strategię otwartego dostępu (OD) do treści naukowych.
– Otwarta Nauka oznacza otwarcie dostępu do rezultatów badań naukowych, które
dotychczas były dostępne tylko w drogich czasopismach specjalistycznych – mówi prof.
Włodzisław Duch, podsekretarz stanu w MNiSW – Nauka możliwa jest dzięki środkom
z publicznym, a więc jej rezultaty powinny być dla wszystkich dostępne. W ramach
Wirtualnej Biblioteki Nauki mamy już w Polsce dostęp do większości czasopism
specjalistycznych, gwarantujemy, dzięki finansowaniu licencji przez MNiSW,
powszechny bezpłatny dostęp do najważniejszych publikacji naukowych i wielu książek
takich wydawnictw jak Springer, Elsevier, Wiley, Nature Publishing i innych.
Projekt dokumentu o otwartym dostępie ministerstwo przyjęło we wrześniu. Powstał on
przy wsparciu Zespołu doradczego ds. otwartego dostępu do treści naukowych. W jego
skład weszli eksperci z instytucji zainteresowanych tym zagadnieniem: bibliotek,
uczelni, jednostek naukowych, redakcji czasopism naukowych i wydawnictw
naukowych.
Po konsultacjach społecznych i uwagach środowiska naukowego, ministerstwo
przygotowało dokument „Kierunki rozwoju otwartego dostępu do publikacji i wyników
badań naukowych w Polsce”. Program niesie zalecenia dla jednostek badawczych
i agencji finansujących badania, a także dla MNiSW.
Rekomendowane jest m.in. zamieszczanie w otwartym dostępie publikacji powstałych
w wyniku finansowania ze środków publicznych w otwartych repozytoriach,
udostępnianie danych badawczych w ramach OD, tworzenie repozytoriów takich
danych oraz upowszechnianie informacji i szkolenia na temat OD przez NCN, NCBR
i inne podmioty. Zgodnie z zaleceniami, instytucje finansujące badania oraz uczelnie
i jednostki naukowe powinny określić własne polityki OD, które będą zobowiązywać
naukowców do publikowania w OD.
MNiSW ma koordynować współpracę NCN, NCBR, PAN, KRASP i RGIB w zakresie
otwartego dostępu oraz przechodzenie polskich czasopism naukowych na OD.
Zgodnie z planem ministerstwa, polityka otwartego dostępu będzie wprowadzana
stopniowo – początkowo zobowiązania w zakresie OD będą zaleceniami, później
stosowanie OD powinno stać się obowiązkowe.
WARSZTATY Z PRZYGOTOWYWANIA WNIOSKÓW O FINANSOWANIE
PROJEKTÓW BADAWCZYCH
Narodowe Centrum Nauki ogłasza nabór na warsztaty poświęcone procesowi
przygotowywania wniosków o finansowanie projektów badawczych.
Oferta skierowana jest do osób prowadzących badania naukowe, które:



nie kierują i nie kierowały projektem badawczym finansowanym przez MNiSW
(w tym KBN) lub NCN,
w ciągu ostatnich 5 lat (w Naukach Ścisłych i Technicznych oraz Naukach
o Życiu) lub 10 lat (w Naukach Humanistycznych, Społecznych i o Sztuce)
opublikowały co najmniej dwie prace o zasięgu międzynarodowym,
znają język angielski.
Tematyka warsztatów obejmuje:






zasady pisania wniosków o finansowanie projektów badawczych,
cykl życia wniosku (od pomysłu do podpisania umowy o dofinansowanie),
przygotowywanie części merytorycznej wniosku,
projektowanie kosztorysów,
zasady oceny wniosków w systemie peer review,
analizę dokumentów konkursowych i wymagań formalnych.
Integralną częścią warsztatów jest samodzielna praca nad wnioskiem o finansowanie.
Szkolenie prowadzą koordynatorzy dyscyplin Narodowego Centrum Nauki.
Warsztaty odbędą się w siedzibie Centrum przy ul. Królewskiej 57 w Krakowie w dniach
8-9 grudnia 2015 r. NCN nie zapewnia noclegów ani wyżywienia.
Zgłoszenia zawierające dane kontaktowe, wykaz publikacji oraz krótki opis tematyki
prowadzonych badań (wg załączonego wzoru) należy przesłać wyłącznie drogą
elektroniczną do 8 listopada 2015 r. na adres [email protected]
Centrum poinformuje zakwalifikowane osoby do 20 listopada b.r.
Informacji dotyczących warsztatów udzielają koordynatorzy dyscyplin:
1. dr Dorota Kiebzak-Mandera, tel. +48 12 341 9153
2. dr Szymon Walczak, tel. +48 12 341 9157, e-mail: [email protected]
SPRAWOZDANIA Z DZIAŁALNOŚCI NAUKOWEJ
Zgodnie z dotychczasową praktyką do dnia 30 listopada 2015 r. Dział Obsługi Badań
Naukowych będzie zbierał sprawozdania z działalności naukowej obejmujące:
1. Sprawozdanie indywidualne wszystkich członków zespołu, czyli podpisany
wydruk z programu „Ocena”.
2. Maszynopis pracy rozliczeniowej (zgodnie z zatwierdzonym harmonogramem –
zaplanowany temat widoczny jest w programie „Ocena” w punkcie VII.
Maszynopisy prac stanowiące rozliczenie działalności statutowej – krótkie
streszczenie).
3. Sprawozdanie z działalności zlecenia (wzór zostanie przesłany mailem do
kierowników) – punkt ten dotyczy kierowników zleceń.
Przypominamy, że informacje te są niezbędne do przygotowania sprawozdań
z działalności Instytutu, które stanowią podstawę oceny placówki przez Ministerstwo
oraz Akademię. Prosimy więc o podawanie pełnych danych i przypominamy, że
kierownicy zleceń biorą odpowiedzialność za przedstawione informacje.
1 września 2015 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ogłosiło konkurs
„Iuventus Plus”. Do konkursu mogą być zgłoszone projekty badawcze młodych
naukowców, jeśli wyniki ich badań zostały opublikowane lub przyjęte do publikacji
w czasopismach naukowych, w części A lub C wykazu czasopism naukowych lub
w jednoautorskich monografiach naukowych.
Wniosek należy złożyć w systemie OSF (osf.opi.org.pl) do 30 października 2015 r.
Maksymalne dofinansowanie nie może przekroczyć 300 tys. zł. Maksymalny okres
realizacji: 36 miesięcy.
Budżet programu wynosi 15 mln zł
Szczegóły ogłoszenia: http://www.nauka.gov.pl/komunikaty/iuventus-plus-ogloszeniekonkursu-w-2015-r.html
15 września 2015 r. Narodowe Centrum Nauki ogłosiło rozpoczęcie kolejnych
edycji konkursów OPUS 10, PRELUDIUM 10, SONATA 10 i POLONEZ 1.
 OPUS 10 na projekty badawcze, w tym finansowanie zakupu lub wytworzenia
aparatury naukowo-badawczej niezbędnej do realizacji tych projektów
 PRELUDIUM 10 na projekty badawcze realizowane przez osoby rozpoczynające
karierę naukową nieposiadające stopnia naukowego doktora
 SONATA 10 na projekty badawcze, realizowane przez osoby rozpoczynające
karierę naukową posiadające stopień naukowy doktora
 POLONEZ
1 na projekty
przyjeżdżających z zagranicy
badawcze
realizowane
przez
naukowców
Termin składania wniosków w ww. konkursach to 15 grudnia 2015 r.
Przy składaniu wniosku należy zwrócić szczególną uwagę na ustalone przez Radę
Narodowego Centrum Nauki dla konkursów OPUS 10, PRELUDIUM 10 i SONATA 10:
1. ograniczenia w występowaniu z wnioskiem opisane w rozdziale VIII "Regulaminu
przyznawania środków na realizację zadań finansowanych przez Narodowe
Centrum Nauki w zakresie projektów badawczych, staży po uzyskaniu stopnia
naukowego doktora oraz stypendiów doktorskich";
2. zasady konstruowania kosztorysu, w tym dotyczące wynagrodzeń wskazane
w załączniku nr 4 do ww. regulaminu.
Konkurs POLONEZ 1 na projekty badawcze realizowane przez naukowców
przyjeżdżających z zagranicy współfinansowane z programu ramowego Horyzont
2020 w ramach działań Marie Skłodowska-Curie COFUND
POLONEZ to konkurs adresowany do naukowców przyjeżdżających z zagranicy, którzy
chcą prowadzić badania naukowe w polskich jednostkach.
Adresat konkursu: osoba posiadająca stopień doktora lub przynajmniej 4 lata
doświadczenia badawczego w pełnym wymiarze czasu pracy, która w okresie 3 lat
przed terminem ogłoszenia konkursu nie mieszkała, nie pracowała ani nie studiowała
w Polsce dłużej niż 12 miesięcy.
Naukowiec otrzymuje:
1. Wynagrodzenie (w tym mobility allowance): 4 350 EUR brutto/miesiąc (umowa
o pracę; kwota obejmuje wszystkie koszty pracodawcy),
2. dodatek rodzinny: 300 EUR brutto/miesiąc (dla osób przyjeżdżających z rodzinami
na okres co najmniej 3 miesięcy),
3. grant badawczy,
4. program szkoleń rozwijających różnorodne kompetencje stażysty.
Czas pobytu naukowca w Polsce: 12 miesięcy lub 24 miesiące
TERMIN SKŁADANIA WNIOSKÓW: 15 grudnia 2015 r.
Narodowe Centrum Nauki zaprasza wszystkich zainteresowanych konkursem
POLONEZ 1 na spotkanie informacyjne, które odbędzie się 6 października 2015 r.
w Centrum Transferu Technologii Politechniki Krakowskiej przy ul. Warszawskiej 24
w Krakowie.
Celem spotkania jest omówienie warunków konkursu POLONEZ 1 przeznaczonego dla
naukowców przyjeżdżających z zagranicy, którzy chcą prowadzić badania w Polsce.
Spotkanie będzie prowadzone w języku polskim. Zgłoszenia można dokonać
za pośrednictwem
formularza
dostępnego
na
stronie:
http://www.transfer.edu.pl/pl/szkolenie,polonez-granty-na-staze-dla-osobprzyjezdzajacych-z-zagranicy-chcacych-prowadzic-badania-naukowe-w-polsce,147.html
Ponadto 15 października 2015 r. w godzinach 14:00-16:00 odbędzie się czat
informacyjny w języku angielskim dla wszystkich osób zainteresowanych konkursem
POLONEZ. Szczegóły techniczne dotyczące uczestnictwa w czacie zostaną podane na
początku października na stronie internetowej NCN. Przed przystąpieniem należy
zapoznać
się
z
dokumentacją
https://ncn.gov.pl/polonez?language=en
konkursową
na
stronie:
Na stronie https://ncn.gov.pl/partners/polonez/ znajduje się aplikacja Partner Search
Tool ułatwiająca nawiązywanie współpracy między osobą starającą się o staż
a instytucją przyjmującą stażystę.
Więcej informacji o konkursie POLONEZ 1: www.ncn.gov.pl/polonez
Kontakt: Agata Mendrek, tel. 12 341 91 39, [email protected]
POLONEZ otrzymał dofinansowanie z programu EU Horyzont 2020 Marie SkłodowskaCurie Actions COFUND-2014 numer umowy 665778.
Harmonogram konkursów Narodowego Centrum Nauki w roku 2015
Wstępny harmonogram przeprowadzania konkursów przez Narodowe Centrum
Nauki w roku 2015. Szczegółowe informacje na temat warunków, trybu oraz terminów
rozpoczęcia poszczególnych konkursów zostaną umieszczone na stronie NCN po
zatwierdzeniu odpowiednimi uchwałami Rady Narodowego Centrum Nauki.
Rodzaj
konkursu
Rozpoczęcie naboru
wniosków
16 marca
OPUS
15 września
16 marca
PRELUDIUM
15 września
16 marca
SONATA
15 września
15 czerwca
SONATA BIS
15 czerwca
HARMONIA
15 czerwca
MAESTRO
15 grudnia
FUGA
15 grudnia
ETIUDA
15 grudnia
SYMFONIA
2015
Zakończenie naboru
wniosków
16 czerwca
15 grudnia
16 czerwca
15 grudnia
16 czerwca
15 grudnia
15 września
15 września
15 września
15 marca 2016
15 marca 2016
15 marca 2016
Rozstrzygnięcie
konkursu do
16 grudnia
15 czerwca 2016
16 grudnia
15 czerwca 2016
16 grudnia
15 czerwca 2016
15 marca 2016
15 marca 2016
15 marca 2016
15 września 2016
15 września 2016
15 września 2016
Przygotowała: mgr Grażyna Drążyk
Redakcja:
mgr Monika Grobelna-Skwiercz

Podobne dokumenty