Zasady księgowania i rozliczania prac Badawczo – Rozwojowych

Komentarze

Transkrypt

Zasady księgowania i rozliczania prac Badawczo – Rozwojowych
Zasady rozliczania i księgowania prac
Badawczo – Rozwojowych (R&D)
w innowacyjnych spółkach
technologicznych
Na podstawie MSR 38, Ustawy o Rachunkowości oraz Ustawy o Podatku
Dochodowym
1
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Cel prezentacji
Celem niniejszej prezentacji jest objaśnienie sposobów
księgowania
innowacyjnych
produktów
(w
tym
oprogramowania jako WNiP) pod następującymi względami:
1.
Sposób nabycia/ finansowanie oprogramowania
2.
Koszty wytworzenia innowacyjnego produktu i ich kapitalizacja
3.
Wartość WNiP w bilansie po początkowym ujęciu
4.
Amortyzacja – dostępne techniki i ich wpływ na wskaźniki
finansowe
5.
Prawa majątkowe do WNiP
2
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Przykłady WNiP jako oprogramowania
•
Spółka wytwarza oprogramowanie, które chce sprzedawać na zasadzie
licencji, np. antywirus, gry komputerowe, nauka języka online
•
Spółka wytwarza oprogramowanie na zamówienie klienta, który nie
zatrzymuje żadnych praw majątkowych do danego oprogramowania, np.
spółka na zamówienie sieci supermarketów wytwarza aplikację mobilną
informującą o promocjach dostępnych w danym dniu; jako że kupujący
nie zastrzegł sobie prawa majątkowego do oprogramowania, spółka
może oferować to samo oprogramowanie podobnym sieciom sklepów
•
Spółka tworzy symulator oprogramowania dla firmy ubezpieczeniowej
na podstawie materiałów ubezpieczyciela; ubezpieczyciel zachowuje
prawa majątkowe do całego symulatora
•
Spółka wytwarza lub kupuje oprogramowanie na własny użytek
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
3
www.gpventures.pl
Sposób nabycia
oprogramowania (WNiP)
4
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Wytworzenie WNiP we własnym zakresie
Zgodnie z międzynarodowymi standardami rachunkowości (MSR 38) nakłady na WNiP wytworzone we
własnym zakresie NIE powinny być kapitalizowane, chyba że spełniają wymogi definicji kosztów prac
rozwojowych (w przeciwieństwie do kosztów prac badawczych). Do prac rozwojowych zalicza się:
•
projektowanie, wykonanie i testowanie prototypów i modeli doświadczalnych;
•
projektowanie narzędzi, przyrządów do obróbki, form i matryc z wykorzystaniem nowej technologii;
•
projektowanie, wykonanie i funkcjonowanie linii pilotażowej; oraz
•
projektowanie, wykonanie i testowanie wybranych rozwiązań w zakresie nowych lub udoskonalonych
materiałów, urządzeń, produktów, procesów, systemów lub usług.
Koszty poniesione na prace rozwojowe muszą spełniać następujące kryteria:
•
Posiadać dowód na możliwość i zdolność ukończenia składnika wartości niematerialnych tak, aby
nadawał się do użytkowania lub sprzedaży;
•
Istnienie dowodu na sposób, w jaki składnik wartości niematerialnych będzie wytwarzał prawdopodobne
przyszłe korzyści ekonomiczne;
•
Dostępność stosownych środków technicznych, finansowych i innych, które mają służyć ukończeniu prac
rozwojowych oraz użytkowaniu lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych;
•
Możliwość wiarygodnego ustalenia nakładów poniesionych w czasie prac rozwojowych, które można
przyporządkować temu składnikowi wartości niematerialnych;
5
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Wytworzenie WNiP we własnym zakresie
Podstawowa różnica między pracą badawczą a pracą rozwojową polega na tym, że kluczowym
celem realizacji pracy badawczej jest przede wszystkim odkrycie czegoś nowego, podczas, gdy dla
pracy rozwojowej nacisk jest położony na zastosowanie wyników prac badawczych w działalności
gospodarczej, czyli na wdrożenie efektów prac badawczych.
W związku z zachowaniem zasady współmierności przychodu i kosztu, koszty dotyczące prac
rozwojowych dotyczą długich okresów czasu i należy je rozliczać przez kilka lat a koszty prac
badawczych powinny być od razu ujmowane w rachunku zysków i strat.
W tym kontekście zarówno projektowanie, wykonanie i wdrożenie prototypów czy działalność linii
próbnej powinno się traktować jako prace spełniające definicję prac rozwojowych.
MSR 38 "Wartości niematerialne" określa prace badawcze jako nowatorskie i zaplanowane
poszukiwanie rozwiązań podjęte z zamiarem zdobycia i przyswojenia nowej wiedzy naukowej i
technicznej, zaliczając do nich:
•
działania zmierzające do zdobycia nowej wiedzy,
•
poszukiwanie, ocenę i końcową selekcję sposobu wykorzystania rezultatów prac badawczych lub
wiedzy innego rodzaju,
•
poszukiwanie alternatywnych materiałów, urządzeń, produktów, procesów, systemów lub usług,
•
formułowanie, projektowanie, ocenę i końcową selekcję nowych lub udoskonalonych
materiałów, urządzeń, produktów, procesów, systemów lub usług.
6
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Wytworzenie WNiP we własnym zakresie
KOSZT W RZIS
prace badawcze
KOSZTY / WYDATKI
KAPITALIZACJA W BILANSIE
prace rozwojowe
koszty bezpośrednie (materiały i usługi wykorzystane w
koszty pośrednie (koszty sprzedaży i administracji, brak
procesie wytwarzania oprogramowania, wynagrodzenia osób
wydajności i straty operacyjne, szkolenia przygotowujące
pracujących bezpośrednio nad rozwojem oprogramowania,
pracowników do obsługi oprogramowania, koszty
opłaty za rejestrację tytułu prawnego, amortyzacja patentów
rozpoczęcia działalności, etc.)
i licencji wykorzystywanych w wytworzeniu oprogramowania,
etc.)
WYCENA BILANSOWA
POCZĄTKOWA
W DANYM MOMENCIE/ KONIEC OKRESU ROZLICZENIOWEGO
koszty bezpośrednie prac rozwojowych
koszty bezpośrednie prac rozwojowych lub bieżąca wartość
bilansowa pomniejszona o dotychczasową amortyzację;
PRAWA MAJĄTKOWE
SPÓŁKI - prawa majątkowe do programu komputerowego stworzonego przez pracownika w wyniku wykonywania
obowiązków ze stosunku pracy przysługują pracodawcy (nawet bez potrzeby odrębnego przyjęcia utworu; przepis art.
74 ust. 3 Prawa autorskiego)
TWÓRCY - jeżeli twórca oprogramowania nie jest zatrudniony przez spółkę na umowę o pracę i jeżeli umowa zlecenia
lub umowa o dzieło podpisane ze spółką nie stanowią inaczej, autorskie prawa majątkowe do oprogramowania posiada
jego twórca
KLIENTA - jeżeli klient kupuje oprogramowanie wraz z autorskimi prawami majątkowymi, to prawa te zostają
przeniesione ze spółki na klienta, koszt jest odliczony od przychodu w RZiS, jako że nie spełnia podstawowej definicji
WNiP – kontroli do uzyskania korzyści ekonomicznych z danego aktywa
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
7
www.gpventures.pl
Nabycie oprogramowania w drodze
transakcji
Jeżeli WNiP (oprogramowanie) zostały nabyte w drodze transakcji, to za ich koszt, który
podlega kapitalizacji (początkową wartość bilansową oprogramowania) uznaje się:
1.
cenę zakupu, łącznie z cłami importowymi i niepodlegającymi odliczeniu podatkami od
zakupu, pomniejszoną o upusty handlowe i rabaty; oraz
2.
nakłady bezpośrednie związane z przygotowaniem składnika aktywów do użytkowania
zgodnie z jego planowanym przeznaczeniem.
Do takich nakładów bezpośrednich zalicza się:

koszty z tytułu świadczeń pracowniczych (MSR 19), wynikające bezpośrednio z
przygotowania tego składnika do stanu zdolności użytkowej;

opłaty za obsługę, wynikające bezpośrednio z przygotowania tego składnika do stanu
zdolności użytkowej;

koszty testów sprawdzających prawidłowe działanie składnika.
8
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Nabycie oprogramowania w transakcji
połączenia spółek
•
Jeżeli oprogramowanie (WNiP) zostało przejęte w transakcji połączenia spółek, cena
nabycia oprogramowania (i początkowa wartość bilansowa) oparta jest na wartości
godziwej w dniu przejęcia.
•
Spółka przejmująca ujmuje w dniu przejęcia, odrębnie od wartości firmy, WNiP
(oprogramowanie) jednostki przejmowanej, jeśli można wiarygodnie ustalić ich
wartość godziwą, bez względu na to, czy zostały one już ujęte przez jednostkę
przejmowaną przed transakcją połączenia spółek.
•
Spółka przejmująca ujmuje więc trwające prace rozwojowe jednostki przejmowanej
jako składnik wartości niematerialnych oddzielnie od wartości firmy, jeśli prace
odpowiadają definicji składnika wartości niematerialnych i można wiarygodnie ustalić
ich wartość godziwą.
9
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Nabycie oprogramowania drogą dotacji
rządowej
W niektórych przypadkach WNiP mogą być przejęte nieodpłatnie lub za
symboliczną opłatę w drodze dotacji rządowych
•
Zgodnie z MSR 20 spółka może zdecydować się na początkowe ujęcie
WNiP uzyskanych poprzez dotację w:
1.
wartości godziwej lub
2.
wartości nominalnej powiększonej o wszelkie koszty, które można
bezpośrednio przyporządkować przystosowaniu WNiP do użytkowania
zgodnego z planowanym wykorzystaniem.
10
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Nabycie oprogramowania drogą
wymiany aktywów
Kiedy WNiP został nabyty w drodze wymiany (barter) za niepieniężny
składnik aktywów, to cena nabycia takiej pozycji jest ustalana w wysokości
wartości godziwej otrzymanego składnika aktywów, chyba że:
a)
transakcja wymiany nie ma znaczenia handlowego; lub
b)
nie można wycenić wartości godziwej ani otrzymanego, ani oddanego
składnika aktywów.
Jeśli nabyte aktywa nie są wyceniane według wartości godziwej, ich wartość
ustala się w wysokości wartości bilansowej.
11
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Koszt czy aktywo?
12
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Co możemy uznać za WNiP?
1.
2.
3.
4.
5.
Oprogramowanie nabyte drogą transakcji (wartość początkowa to cena zakupu +
nakłady bezpośrednie na przygotowanie oprogramowania do użytkowania/
sprzedaży);
Oprogramowanie nabyte drogą przejęcia spółki (wartość początkowa to wartość
godziwa);
Oprogramowanie nabyte drogą dotacji (wartość początkowa to wartość godziwa
lub nominalna);
Oprogramowanie nabyte droga wymiany aktywów (wartość początkowa to
wartość godziwa);
Koszty wytworzenia oprogramowania, które:
a)
b)
Są kosztami prac rozwojowych
Są kosztami bezpośrednimi przygotowania oprogramowania do użytku:
• nakłady na materiały i usługi wykorzystane lub zużyte przy wytwarzaniu składnika
wartości niematerialnych;
• koszty z tytułu świadczeń pracowniczych (zob. MSR 19) wynikające bezpośrednio z
wytworzenia składnika wartości niematerialnych;
• opłaty za rejestrację tytułu prawnego; oraz
• amortyzację patentów i licencji, które są wykorzystywane przy wytwarzaniu składnika
wartości niematerialnych
13
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Co uznajemy za koszt w RZiS?
•
•
Koszty prac badawczych (aż do momentu kiedy możemy udowodnić, że poniesione
koszty są kosztami prac rozwojowych);
Koszty pośrednie przygotowania oprogramowania do użytkowania/ sprzedaży






•
koszty sprzedaży, administracji oraz inne koszty ogólnozakładowe, chyba że można je
bezpośrednio przyporządkować do przystosowania składnika aktywów do użytkowania;
wyraźnie zidentyfikowane braki wydajności oraz początkowe straty operacyjne
poniesione przed osiągnięciem planowanej wydajności; oraz
nakłady na szkolenia przygotowujące pracowników do obsługiwania danego
oprogramowania;
nakłady na rozpoczęcie działalności (koszty rozpoczęcia), chyba że nakłady te włączone
zostały do ceny nabycia lub kosztu wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych i nakłady
na zainicjowanie nowego rodzaju działalności lub wprowadzenie nowych produktów lub
procesów;
nakłady na działalność reklamową i promocyjną;
nakłady na przemieszczenie lub reorganizację części lub całości jednostki
Jeżeli koszt został już odpisany od przychodu w RZiS nie można go ponownie
kapitalizować
14
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Wycena bilansowa
Po początkowym ujęciu
15
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Model ceny nabycia lub kosztu
wytworzenia
Po początkowym ujęciu wartość oprogramowania wykazuje
się w bilansie:
1.
w cenie nabycia lub
2.
koszcie wytworzenia (zgodnie z zasadami uznawania kosztów jako
nakładów na WNiP)
pomniejszonymi o umorzenie i łączną kwotę odpisów aktualizujących z
tytułu utraty wartości.
16
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Model oparty na wartości
przeszacowanej
Wartość przeszacowana to wartość godziwa na dzień przeszacowania, pomniejszona o późniejsze
umorzenie i łączną kwotę odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości.
Zasady ustalania wartości przeszacowanej:
1.
Dla celów przeszacowania wartość godziwą ustala się poprzez odniesienie do aktywnego rynku
(aktualna cena rynkowa oprogramowania).
2.
Przeszacowań dokonuje się na tyle regularnie, aby wartość bilansowa nie różniła się istotnie od
wartości, jaka zostałaby ustalona przy zastosowaniu wartości godziwej na dzień bilansowy (jeżeli
rynek danego oprogramowania jest zmienny, przeszacowań należy dokonywać nawet co roku).
3.
Model oparty na wartości przeszacowanej nie pozwala na:
4.

przeszacowanie wartości niematerialnych, które uprzednio nie zostały ujęte jako aktywa; lub

początkowe ujęcie wartości niematerialnych według wartości innej niż cena nabycia lub koszt wytworzenia.
Jeśli ustalanie wartości godziwej oprogramowania poprzez odniesienie do aktywnego rynku
przestało być możliwe, za jego wartość bilansową przyjmuje się wartość przeszacowaną na dzień
ostatniego przeszacowania dokonanego na podstawie aktywnego rynku, pomniejszoną o
późniejsze umorzenie i łączną kwotę późniejszych odpisów aktualizujących z tytułu utraty
wartości.
17
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Model oparty na wartości
przeszacowanej (2)
•
Jeżeli przestał istnieć aktywny rynek na przeszacowane oprogramowanie, może to oznaczać, że
oprogramowanie straciło wartość , w związku z czym istnieje potrzeba przeprowadzenia testu
(MSR 36 – Utrata wartości aktywów).
•
Jeśli określenie wartości godziwej oprogramowania poprzez odniesienie do jego ceny na
aktywnym rynku staje się możliwe na dzień następnej wyceny, od tego dnia stosuje się model
oparty na wartości przeszacowanej.
•
Jeśli wartość bilansowa oprogramowania wzrosła na skutek przeszacowania:
•
•

Wzrost ten odnosi się bezpośrednio na kapitał własny i ujmuje jako nadwyżkę z przeszacowania w
bilansie.

Natomiast w RZiS wzrost z tytułu przeszacowania ujmuje się w stopniu, w jakim odwraca on
zmniejszenie z tytułu przeszacowania tego samego oprogramowania, które wcześniej ujęto w RZiS.
Jeśli wartość bilansowa składnika wartości niematerialnych uległa obniżeniu na skutek
przeszacowania:

Spadek wartości ujmuje się w ciężar RZiS.

Natomiast spadek wartości z tytułu przeszacowania ujmuje się bezpośrednio w kapitale własnym w
pozycji nadwyżka z przeszacowania do wysokości dowolnego salda kredytowego nadwyżki z
przeszacowania odnoszącej się do tego samego oprogramowania.
Łączna nadwyżka z przeszacowania zaliczona do kapitału własnego może zostać przeniesiona
bezpośrednio do zysków zatrzymanych, gdy nadwyżka ta zostanie zrealizowana (czyli w
momencie zbycia lub wycofania z użytkowania danego oprogramowania).
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
18
www.gpventures.pl
Wartość godziwa
Wartość godziwa jest kwotą, za jaką na warunkach rynkowych dane oprogramowanie (WNiP)
mogłoby zostać wymienione pomiędzy zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi stronami
transakcji.
•
Jeżeli jest możliwa bezpośrednia obserwacja transakcji zawieranych na rynku, określenie wartości
godziwej jest sprawą stosunkowo prostą. Jeżeli takiej możliwości nie ma, stosuje się techniki
wyceny. MSSF 13 opisuje trzy techniki, które można zastosować przy ustalaniu wartości godziwej:
1)
metodę rynkową, w ramach której jednostka wykorzystuje „ceny i inne właściwe
informacje pochodzące z transakcji rynkowych dotyczących identycznych lub
porównywalnych (czyli podobnych) składników aktywów, zobowiązań lub ich grup”;
2)
metodę dochodową, która polega na przeliczaniu prognozowanych kwot (np. przepływów
pieniężnych lub dochodów i kosztów) na jedną kwotę bieżącą (tj. zdyskontowaną);
3)
metodę kosztową, w ramach której jednostka określa wartość „odzwierciedlającą kwotę
wymaganą obecnie do odtworzenia zdolności wytwórczych składnika aktywów (często
określaną mianem bieżącego kosztu odtworzenia)”.
19
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Amortyzacja oprogramowania
W ujęciu MSR
20
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Okres użytkowania
Metoda amortyzacji jest zależna od okresu użytkowania danego oprogramowania (WNiP).
Powinno się więc najpierw ocenić:
1.
czy okres użytkowania danego oprogramowania jest określony czy nieokreślony,
2.
w przypadku gdy jest określony – jaka jest jego długość lub liczba jednostek produkcji / podobnych
jednostek tworząca ten okres (wpływająca na zużycie oprogramowania).
•
Oprogramowanie o określonym okresie użytkowania podlega amortyzacji
•
Oprogramowanie o nieokreślonym okresie użytkowania nie podlega amortyzacji
•
Oprogramowanie posiada nieokreślony okres użytkowania, jeżeli z analizy wszystkich istotnych
czynników wynika, że nie istnieje żadne dające się przewidzieć ograniczenie okresu, w którym
można spodziewać się, że będzie ono generowało wpływy pieniężne netto dla jednostki.
•
Zważywszy na tempo zmian technologicznych, programy komputerowe i wiele innych wartości
niematerialnych jest podatnych na technologiczną utratę przydatności. W związku z tym
prawdopodobne jest, że ich okres użytkowania będzie krótki.
21
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Określony okres użytkowania
•
Określając długość okresu użytkowania danego oprogramowania (WNiP), należy wziąć pod uwagę
wiele czynników, obejmujących między innymi:
a)
oczekiwane wykorzystanie składnika aktywów przez jednostkę oraz to, czy składnik aktywów mógłby być
wydajnie zarządzany przez inny zespół kierowniczy;
b)
typowe cykle życia dla danego składnika aktywów oraz powszechnie dostępne informacje na temat
szacunkowych okresów użytkowania aktywów o podobnym charakterze, użytkowanych w podobny sposób;
c)
utratę przydatności z przyczyn natury technicznej, technologicznej, handlowej lub innej;
d)
stabilność branży, w której dany składnik aktywów jest wykorzystywany, i zmiany popytu na produkty
wytwarzane lub usługi świadczone z zastosowaniem tego składnika aktywów;
e)
przewidywane działania konkurentów i potencjalnych konkurentów;
f)
poziom późniejszych nakładów niezbędnych do uzyskania oczekiwanych przyszłych korzyści ekonomicznych
ze składnika aktywów oraz możliwość i zamiar zapewnienia przez jednostkę takiego poziomu tych nakładów;
g)
okres sprawowania kontroli nad składnikiem aktywów oraz ograniczenia prawne i ograniczenia do nich
podobne odnoszące się do użytkowania składnika aktywów (takie, jak data wygaśnięcia odnośnej umowy
leasingowej); oraz
h)
czy okres użytkowania składnika aktywów jest zależny od okresu użytkowania innych aktywów jednostki.
22
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Wybór metody amortyzacji
•
•
•
•
•
•
•
•
Podlegającą amortyzacji wartość oprogramowania posiadającego określony okres użytkowania
rozkłada się równomiernie na przestrzeni okresu jego użytkowania.
Amortyzację rozpoczyna się w momencie, gdy oprogramowanie (WNiP) jest gotowe do użycia, a
kończy się w dniu, w którym zostanie sklasyfikowane jako przeznaczone do zbycia, lub w dniu, w
którym oprogramowanie przestaje być ujmowane, biorąc pod uwagę wcześniejszą z tych dwóch
dat.
Stosowana metoda amortyzacji powinna odzwierciedlać sposób konsumowania przyszłych
korzyści ekonomicznych osiąganych ze składnika aktywów (oprogramowania) przez spółkę.
Przy braku możliwości wiarygodnego określenia sposobu konsumowania tych korzyści stosuje się
metodę liniową.
Odpisy amortyzacyjne za każdy okres ujmuje się w ciężar rachunku zysków i strat, chyba że inny
standard dopuszcza lub nakłada obowiązek zaliczenia ich do wartości bilansowej innego składnika
aktywów.
Wybraną metodę amortyzacji stosuje się w sposób ciągły w kolejnych okresach, chyba że nastąpiła
zmiana oczekiwanego sposobu konsumowania korzyści ekonomicznych pochodzących z danego
składnika aktywów (oprogramowania).
Rzadko, jeśli w ogóle, występują przekonujące dowody na poparcie wyboru metody amortyzacji
wartości niematerialnych z określonymi okresami użytkowania, która prowadziłaby do powstania
niższej kwoty umorzenia, niż ma to miejsce w przypadku amortyzacji metodą liniową.
Możliwe metody amortyzacji oprogramowania to:
1.
2.
3.
metoda liniowa,
metoda degresywna ,oraz
metoda oparta na jednostkach produkcji
23
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Metoda liniowa
Amortyzacja liniowa polega na równomiernym rozłożeniu wartości oprogramowania (WNiP) w
czasie, czyli zakłada, że użytkowany obiekt zużywa się równomiernie przez cały czas jego
eksploatacji - powoduje to, że stawka amortyzacyjna jest stała i wynika ze wzoru:
, gdzie : Ar – amortyzacja roczna
CN – cena nabycia lub koszt wytworzenia
WR – wartość rezydualna (końcowa)
POE – przewidywany okres eksploatacji
Głównym założeniem amortyzacji dokonywanej sposobem liniowym jest, domniemanie, że środek
trwały zużywa się w jednakowym stopniu przez cały okres jego użytkowania. Wyznaczone w ten
sposób odpisy amortyzacyjne nie będą się zmieniały przez cały okres amortyzowania środka
trwałego.
24
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Metoda degresywna
Metoda degresywna to metoda malejących odpisów amortyzacyjnych. Polega na
zastosowaniu odpowiedniego współczynnika podwyższającego, wykorzystywana w
szczególnych przypadkach. Oparta jest na założeniu, że zużycie środka trwałego (WNiP) a
zwłaszcza zmniejszenie jego wartości następuje w początkowym okresie jego używania
szybciej niż w następnych okresach. Określana jest wzorem:
, gdzie
Art – amortyzacja roczna dla roku t
w – współczynnik podwyższający stawkę amortyzacji
WNt-1 – wartość netto na koniec poprzedniego roku obrotowego
25
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Metoda oparta na jednostkach produkcji
Metoda oparta na jednostkach produkcji (metoda naturalna) zakłada, że zużycie obiektu jest
jednakowe na każdą jednostkę pracy (np. sztukę, kilogram, godzinę itp.), a więc kwota
amortyzacji jest uzależniona od ilości pracy wykonanej w danym okresie czasu. Wyliczamy ją z
formuły:
, gdzie: Pw - praca wykonana w danym okresie
Pp - praca planowana w całym okresie użytkowania
Ar - roczna stawka amortyzacji
Wp - wartość początkowa
Wr - wartość rezydualna
26
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Porównanie metod amortyzacji i ich
wpływ na wskaźniki finansowe
•
•
•
•
•
•
Im dłuższy czas użytkowania aktywa i im wyższa wartość rezydualna tym mniejsze coroczne
koszty amortyzacji
Metoda liniowa rozpoznaje koszt równomiernie, metoda degresywna rozpoznaje większość
kosztu w pierwszych latach użytkowania aktywa, metoda naturalna rozpoznaje koszty na
podstawie zużycia aktywa
Wszystkie metody skutkują taką samą łączną wartością umorzenia pod koniec okresu
użytkowego aktywa
Koszt amortyzacji będzie większy w pierwszych latach naliczony metodą degresywną niż
metodą liniową (przy metodzie naturalnej będzie to zależne od produktywności w danym roku)
Koszt amortyzacji będzie mniejszy w ostatnich latach naliczony metodą degresywną w
porównaniu do metody liniowej
W porównaniu do metody liniowej, metoda degresywna skutkuje:



•
Wyższym wskaźnikiem rotacji aktywów (ponieważ szybciej zmniejsza się wartość aktywów)
Niższą marżą zysku operacyjnego w pierwszych latach (ponieważ wyższa amortyzacja powoduje większe
koszty i niższy EBIT), wyższą w późniejszych latach (ponieważ amortyzacja w ostatnich latach
użytkowania jest niższa niż w metodzie liniowej)
Niższą stopą zwrotu z aktywów w pierwszych latach i wyższą w późniejszych latach
Zależne od wybranej metody amortyzacji są m.in. wskaźniki finansowe, których komponentami
są EBIT, aktywa, kapitał własny,
27
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Porównanie metod na przykładzie
Spółki A, B i C wygenerowały to samo oprogramowanie za PLN2.300, mają takie same
założenia co do wartości rezydualnej oraz okresu używalności oprogramowania. Spółka A
używa metody liniowej amortyzacji, spółka B metody degresywnej (podwójna degresja), a
spółka C metody naturalnej w oparciu na ilość sprzedanych licencji do oprogramowania.
• Wartość rezydualna to PLN100
• Okres używalności to 4 lata
• Szacunkowa ilość sprzedanych licencji 800, w ilości: 200 w roku pierwszym, 300 w
drugim, 200 w trzecim i 100 w czwartym
• Wszystkie trzy spółki mają następujące dane finansowe:
Rok
Przychód
EBITD
Aktywa (oprócz danego
oprogramowania)
1
300 000
36 000
30 000
2
320 000
38 400
32 000
3
340 000
40 800
34 000
4
360 000
43 200
36 000
28
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Metoda liniowa – spółka A
Rok
Początkowa wartość Koszt amortyzacji
bilansowa
Umorzenie
Końcowa
wartość
bilansowa
1
2 300
550
550
1 750
2
1 750
550
1 100
1 200
3
1 200
550
1 650
650
4
650
550
2 200
100
29
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Metoda degresywna – spółka B
Rok
Początkowa wartość Koszt amortyzacji
bilansowa
Umorzenie
Końcowa
wartość
bilansowa
1
2 300
1 150
1 150
1 150
2
1 150
575
1 725
575
3
575
288
2 013
287
4
287
187
2 200
100
30
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Metoda naturalna (ilość sprzedanych
licencji) – spółka C
Rok
Początkowa wartość Koszt amortyzacji
bilansowa
Umorzenie
Końcowa
wartość
bilansowa
1
2 300
550
550
1 750
2
1 750
825
1 375
925
3
925
550
1 925
375
4
375
275
2 200
100
31
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Wpływ na wskaźniki finansowe
Spółka A
Spółka B
Year
Asset
turnover
Profit
margin
Return on
assets
Asset
turnover
Profit
margin
1
9.67
11.48
111.04
9.76
2
9.85
11.52
113.47
3
10.02
11.54
4
10.18
11.57
Spółka C
Return on
assets
Asset
turnover
Profit
margin
Return
on assets
11.28 110.17
9.67
11.48
111.04
10.04
11.51 115.57
9.90
11.43
113.10
115.70
10.17
11.62 118.21
10.10
11.54
116.64
117.74
10.23
11.67 119.42
10.22
11.65
118.98
32
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Wpływ na wskaźniki finansowe
W podanym przykładzie:
•
Wskaźnik rotacji aktywów podniósł się we wszystkich spółkach, ponieważ sprzedaż
rosła szybciej niż aktywa
•
Spółka B miała wyższy wskaźnik rotacji aktywów od pozostałych spółek, ponieważ
wyższa amortyzacja w początkowym okresie znacznie obniżyła jej średnią wartość
aktywów
•
Spółka B miała również niższą marżę zysku operacyjnego i niższą stopę zwrotu z
aktywów w pierwszych latach, z powodu wyższej amortyzacji i wyższą marżę zysku i
zwrot z aktywów w późniejszych latach
•
Pomimo, że spółki różnią się jedynie wyborem metody amortyzacji, z analizy
wskaźników finansowych można by wyciągnąć wniosek, że spółka B jest lepiej
zarządzana od spółek A i C, ponieważ ma lepszy wskaźnik rotacji aktywów i bardziej
dynamiczny wzrost ROA i marży zysku operacyjnego
33
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Amortyzacja oprogramowania
W ujęciu Ustawy o Rachunkowości
34
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Zasady amortyzacji (UoR)
•
Odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych dokonuje się drogą systematycznego, planowego rozłożenia
jego wartości początkowej na ustalony okres amortyzacji.
•
Rozpoczęcie amortyzacji następuje po przyjęciu danego WNiP do używania, a zakończenie – z chwilą
zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych z wartością początkową, sprzedaży lub
stwierdzenia jego niedoboru, z uwzględnieniem przewidywanej przy likwidacji ceny sprzedaży netto
pozostałości aktywa.
•
Przy ustalaniu okresu amortyzacji i rocznej stawki amortyzacyjnej należy uwzględnić okres ekonomicznej
użyteczności wartości niematerialnej i prawnej, biorąc również pod uwagę: liczbę zmian, na których
wykorzystuje się tę wartość niematerialną i prawną, tempo postępu technicznego, prawne lub inne
ograniczenia czasu używania, przewidywaną przy likwidację cenę sprzedaży netto istotnej pozostałości
wartości niematerialnej i prawnej.
•
Na dzień przyjęcia aktywa WNiP do używania należy ustalić okres lub stawkę i metodę jego amortyzacji.
Poprawność stosowanych okresów i stawek amortyzacji WNiP powinna być przez jednostkę okresowo
weryfikowana, powodując odpowiednią korektę dokonywanych w następnych latach obrotowych odpisów
amortyzacyjnych.
•
W przypadku zmiany technologii produkcji, przeznaczenia do likwidacji, wycofania z używania lub innych
przyczyn powodujących trwałą utratę wartości danego WNiP, dokonuje się – w ciężar pozostałych kosztów
operacyjnych – odpowiedniego odpisu aktualizującego jego wartość.
35
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Zasady amortyzacji (UoR)
•
Odpisy, których wycena została zaktualizowana na podstawie odrębnych przepisów, zmniejszają
odniesione na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny różnice spowodowane aktualizacją wyceny.
Ewentualną nadwyżkę odpisu, nad różnicami z aktualizacji wyceny zalicza się do pozostałych kosztów
operacyjnych
•
Dla WNiP o niskiej jednostkowej wartości początkowej można ustalać odpisy amortyzacyjne lub
umorzeniowe w sposób uproszczony, przez dokonywanie zbiorczych odpisów dla grup środków
zbliżonych rodzajem i przeznaczeniem lub jednorazowo odpisując wartość tego rodzaju środków.
•
Koszty zakończonych prac rozwojowych prowadzonych przez jednostkę na własne potrzeby, poniesione
przed podjęciem produkcji lub zastosowaniem techno-logii, zalicza się do wartości niematerialnych i
prawnych, jeżeli:
•

produkt lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a dotyczące ich kosz-ty prac rozwojowych
wiarygodnie określone;

techniczna przydatność produktu lub technologii została stwierdzona i odpowiednio
udokumentowana i na tej podstawie jednostka podjęła decyzję o wytwarzaniu tych produktów
lub stosowaniu technologii;

koszty prac rozwojowych zostaną pokryte, według przewidywań, przychodami ze sprzedaży tych
produktów lub zastosowania technologii.
Okres dokonywania odpisów kosztów prac rozwojowych nie może przekraczać 5 lat.
36
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Sposoby amortyzacji (UoR)
Ustawa o Rachunkowości nie mówi jakiej metody amortyzacji należy używać, z
wyjątkiem amortyzacji wartości firmy, do której należy stosować amortyzacji
liniowej (w przypadku międzynarodowych standardów rachunkowości amortyzacja
wartości firmy – „goodwill” nie jest dozwolona, ponieważ nie da się jej oddzielić od
spółki i ustalić jej niezależnej wartości – MSSF 3).
Tak długo, jak wybrana przez spółkę metoda spełnia wszystkie zasady wymienione
w poprzednim slajdzie (art. 32 UoR), można ją stosować. Najbardziej popularne
metody amortyzacji stosowane przez spółki w Polsce to:
•
Metoda liniowa
•
Metoda degresywna
•
Metoda progresywna
•
Metoda naturalna
37
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Definicja WNiP - ujęcie podatkowe
•
•
•
•
Składnikami majątku podlegającymi amortyzacji podatkowej są środki trwałe oraz wartości
niematerialne i prawne wymienione w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych może dokonywać odpisów amortyzacyjnych od
nabytych lub wytworzonych we własnym zakresie środków trwałych, gdy spełniają równocześnie
następujące warunki:
1.
stanowią własność lub współwłasność podatnika,
2.
przewidywany przez podatnika okres ich używania jest dłuższy niż rok,
3.
są kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania
Amortyzacji podatkowej podlegają również nabyte przez podatnika wartości niematerialne i prawne:

spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu
użytkowego, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

autorskie lub pokrewne prawa majątkowe, licencje, prawa określone w ustawie z dnia 30
czerwca 2000 r.

Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.), wartość
stanowiąca równowartość uzyskanych informacji związanych z wiedzą w dziedzinie
przemysłowej, handlowej, naukowej lub organizacyjnej (know-how),
jeżeli wymienione wartości niematerialne i prawne spełniają równocześnie następujące warunki:

nadają się do gospodarczego wykorzystania w dniu ich przyjęcia do używania,

przewidywany okres ich używania jest dłuższy niż rok,

są wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego
działalnością gospodarczą albo oddane przez niego do używania na podstawie umowy
licencyjnej (sublicencji), umowy najmu, dzierżawy lub umowy leasingu.
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
38
www.gpventures.pl
Definicja WNiP - ujęcie podatkowe
Amortyzacji podatkowej, niezależnie od przewidywanego okresu używania, podlegają również:
•
wartość firmy, jeżeli wartość ta powstała w wyniku nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części
w drodze: (1) kupna, (2) przyjęcia do odpłatnego korzystania, a odpisów amortyzacyjnych dokonuje
korzystający,
•
koszty prac rozwojowych zakończonych wynikiem pozytywnym, który może być wykorzystany na potrzeby
działalności gospodarczej podatnika, jeżeli:
•

produkt lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a dotyczące ich koszty prac rozwojowych wiarygodnie
określone,

techniczna przydatność produktu lub technologii została przez podatnika odpowiednio udokumentowana i na tej
podstawie podatnik podjął decyzję o wytwarzaniu tych produktów lub stosowaniu technologii, oraz

z dokumentacji dotyczącej prac rozwojowych wynika, że koszty prac rozwojowych zostaną pokryte spodziewanymi
przychodami ze sprzedaży tych produktów lub zastosowania technologii,
składniki majątku - spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu
użytkowego, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, autorskie lub pokrewne prawa
majątkowe, licencje, prawa określone w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej,
wartość stanowiąca równowartość uzyskanych informacji związanych z wiedzą w dziedzinie przemysłowej,
handlowej, naukowej lub organizacyjnej (know -how), niestanowiące własności lub współwłasności
podatnika, wykorzystywane przez niego na potrzeby związane z prowadzoną działalnością na podstawie
umowy leasingu, zawartej z właścicielem lub współwłaścicielami albo uprawnionymi do korzystania z tych
wartości jeżeli zgodnie z przepisami rozdziału 4a ustawy, odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający.
39
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Zasady amortyzacji - ujęcie podatkowe
Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości
niematerialnych i prawnych, która ustalana jest według następujących zasad:
•
•
Gdy nabycie środka trwałego lub wartości niematerialnej następuje w drodze kupna, wartość
początkową stanowi cena nabycia, za którą uważa się kwotę należną zbywcy:

powiększoną o koszty związane z zakupem naliczone do dnia przekazania środka trwałego lub wartości
niematerialnej i prawnej do używania, a w szczególności o koszty transportu, załadunku i wyładunku, ubezpieczenia
w drodze, montażu, instalacji i uruchomienia programów oraz systemów komputerowych, opłat notarialnych,
skarbowych i innych, odsetek, prowizji, a w przypadku importu — o cło i podatek akcyzowy

pomniejszoną o podatek od towarów i usług z wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podatek
od towarów i usług nie stanowi podatku naliczonego albo podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty należnego
podatku o podatek naliczony, albo zwrot różnicy podatku w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług,

skorygowaną o różnice kursowe, naliczone do dnia przekazania do używania środka trwałego lub wartości
niematerialnej i prawnej.
Gdy środek trwały został wytworzony we własnym zakresie — wartość początkową stanowi koszt
wytworzenia, na który składają się:

wartość, w cenie nabycia, zużytych do wytworzenia środków trwałych: rzeczowych składników majątku i
wykorzystanych usług obcych,

koszty wynagrodzeń za prace wraz z pochodnymi,

inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych,

koszty operacji finansowych – odsetki i prowizje naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania,

koszty montażu,

różnice kursowe, naliczone do dnia przekazania do używania środka trwałego.
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
40
www.gpventures.pl
Zasady amortyzacji - ujęcie podatkowe
•
Amortyzacji wartości niematerialnych i prawnych dokonuje się od wartości
początkowej wartości niematerialnych i prawnych, począwszy od pierwszego
miesiąca następującego po miesiącu, w którym te wartości wprowadzono do
ewidencji, do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów
amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub w którym postawiono je w stan
likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór.
•
Okres dokonywania odpisów amortyzacyjnych od wartości niematerialnych i
prawnych nie może być krótszy niż: od licencji (sublicencji):
•

na programy komputerowe oraz od praw autorskich — 24 miesiące,

od licencji na wyświetlanie filmów oraz na emisję programów radiowych i telewizyjnych
— 24 miesiące, z tym że jeżeli wynikający z umowy okres używania tych praw
majątkowych jest krótszy niż 24 miesiące, podatnicy mogą dokonywać odpisów
amortyzacyjnych w okresie wynikającym z umowy,

od poniesionych kosztów zakończonych prac rozwojowych — 12 miesięcy,

od pozostałych wartości niematerialnych i prawnych — 60 miesięcy.
Wybrana przez podatnika metoda amortyzacji nie może być zmieniana w trakcie
używania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej.
41
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Zasady amortyzacji - ujęcie podatkowe
•
Odpisy amortyzacyjne nie stanowiące kosztów podatkowych, których nie zalicza się do
kosztów uzyskania przychodów:





zużycie samochodu osobowego,
straty w środkach trwałych oraz wartościach niematerialnych i prawnych w części
pokrytej sumą odpisów amortyzacyjnych,
straty powstałe w wyniku likwidacji nie w pełni umorzonych środków trwałych, jeżeli
środki te utraciły przydatność gospodarczą na skutek zmiany rodzaju działalności,
odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych
dokonywanych, według zasad określonych w przepisach podatkowych, od tej części ich
wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we
własnym zakresie tych środków lub wartości niematerialnych i prawnych, odliczonym
od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconym podatnikowi w
jakiejkolwiek formie,
odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej wartości niematerialnych i prawnych
wniesione do spółki w postaci wkładu niepieniężnego, stanowiące równowartość
uzyskanych informacji związanych z wiedzą w dziedzinie przemysłowej, handlowej,
naukowej lub organizacyjnej (know-how).
42
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Metody amortyzacji - ujęcie
podatkowe
Metodę amortyzacji podatnik wybiera przed rozpoczęciem dokonywania odpisów amortyzacyjnych,
którą stosuje do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego. Przedsiębiorcy, którzy nabyli
wartości niematerialne, muszą samodzielnie określić metodę ich amortyzacji, terminy dokonywania
odpisów amortyzacyjnych oraz stawkę amortyzacji. Powszechne metody amortyzacji to:
1.
Metoda jednorazowej amortyzacji dla małych podatników i podatników rozpoczynających
działalność polega na zaliczeniu do kosztów podatkowych dokonywanych jednorazowo odpisów
amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych w roku podatkowym, w którym
środki te zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i
prawnych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości kwoty 100 000
euro łącznej wartości tych odpisów amortyzacyjnych.

Z metody tej mogą skorzystać podatnicy rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej w roku
jej rozpoczęcia oraz podatnicy posiadający status małego podatnika.

Podatnicy mogą dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych nie wcześniej niż w miesiącu, w
którym środki trwałe zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i
prawnych

W przypadku spółki niemającej osobowości prawnej kwota limitu odpisów amortyzacyjnych dotyczy
spółki.

Jednorazowe odpisy amortyzacyjne stanowią pomoc de minimis udzielaną w zakresie i na zasadach
określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w
ramach zasady de minimis.
43
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Metody amortyzacji - ujęcie
podatkowe
2.
3.
4.
5.
Metoda liniowa - podatnicy przez cały okres użytkowania środka trwałego
dokonują odpisów amortyzacyjnych w równych ratach, według określonej
stawki amortyzacyjnej z Wykazu, od stałej podstawy amortyzacji.
Metoda indywidualnych stawek amortyzacyjnych - podatnicy odpisów
amortyzacyjnych dokonują od wartości początkowej w równych ratach przez
cały okres amortyzacji (zasada liniowa), przy zastosowaniu indywidualnych
(stałych) stawek w stosunku do używanych lub ulepszonych środków trwałych,
po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji, przy podstawowym warunku
zachowania minimalnych okresów amortyzacji.
Metoda degresywna i degresywno – liniowa
Podatnicy mogą nie dokonywać odpisów amortyzacyjnych od składników
majątku, których wartość początkowa nie przekracza 3500 zł, wydatki na ich
nabycie stanowią wówczas koszt w miesiącu oddania ich do używania.
44
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Porównanie amortyzacji WNiP w ujęciu
podatkowym i rachunkowym
Kryterium porównania
Podstawa obliczania odpisów
amortyzacyjnych
Metoda amortyzacji
Data rozpoczęcia odpisów
amortyzacyjnych
Data zakończenia odpisów
amortyzacyjnych
Terminy ewidencji odpisów
amortyzacyjnych
Okres dokonywania odpisów
amortyzacyjnych
Ustawa o podatku dochodowym
Wartość początkowa (art. 16g, art. 16h, ust. 1 updop, art.
22g i art. 22h, ust. 1 updof)
Podatnicy ustalają stawki amortyzacyjne dla
poszczególnych wartości niematerialnych i prawnych na
cały okres amortyzacji przed rozpoczęciem dokonywania
odpisów amortyzacyjnych
Od miesiąca następującego po miesiącu przyjęcia do
używania ( art. 16h, ust. 1 updop, art. 22h, ust. 1 udpof )
łącznie z tym miesiącem, w którym następuje zrównanie
wartości początkowej z dotychczasowymi odpisami
amortyzacyjnymi lub dokonano likwidacji czy zbycia (art.
16h, ust. 1 updop, art. 22h, ust. 1 udpof)
Co miesiąc, co kwartał lub na koniec roku
Okres dokonywania odpisów amortyzacyjnych nie może
być krótszy niż (art. 16m, ust. 1 updop, art. 22m, ust. 1
udpof):
1) od licencji (sublicencji) na programy komputerowe
oraz od praw autorskich – 24 miesiące;
2) od licencji na wyświetlanie filmów oraz na emisję
programów radiowych i telewizyjnych – 24 miesiące;
3) od poniesionych kosztów zakończonych prac
rozwojowych – 12 miesięcy;
4) od pozostałych wartości niematerialnych i prawnych –
60 miesięcy
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
Ustawa o rachunkowości
Wartość początkowa (zgodnie z definicją)
Liniowa w przypadku amortyzacji wartości firmy, dla
pozostałych wartości niematerialnych i prawnych
można stosować metody różnorodne, np. liniowa,
degresywna, naturalna
Nie wcześniej niż po przyjęciu do używania
Nie później niż z chwilą zrównania wartości
początkowej z dotychczasowym umorzeniem lub
wcześniej w dacie jej likwidacji lub zbycia
W sposób systematyczny przez poszczególne okresy
sprawozdawcze
Okresy dokonywania odpisów amortyzacyjnych są
następujące:
1) od kosztów zakończonych prac rozwojowych – nie
dłużej niż 5 lat (art. 33, ust. 3 uor),
2) od wartości firmy – nie dłużej niż 5 lat, a w
uzasadnionych przypadkach kierownik jednostki może
ten okres wydłużyć do 20 lat (art. 44b, ust. 10 uor)
3) od pozostałych wartości niematerialnych i prawnych
– przez okres ekonomicznej użyteczności
45
www.gpventures.pl
Prawa majątkowe
46
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Prawa pracownika do wytworzonego
dzieła
W przypadku programów komputerowych, jeśli umowa o pracę nie stanowi
inaczej,
prawa majątkowe do programu komputerowego stworzonego przez
pracownika w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy
przysługują pracodawcy (nawet bez potrzeby odrębnego przyjęcia utworu).
Przepis art. 74 ust. 3 Prawa autorskiego, inaczej niż art. 12 ust. 1 Prawa
autorskiego, nie wskazuje także ograniczenia praw autorskich pracodawcy ze
względu na cel umowy o pracę i zgodny zamiar stron.
47
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Prawa twórcy do wytworzonego dzieła
Majątkowe prawa autorskie do dzieła (oprogramowania) wytworzonego
na umowę o dzieło lub zlecenie, należą do twórcy (osoby fizycznej) o ile
umowa nie świadczy inaczej.
Majątkowe prawa autorskie wygasają po upływie 70 lat od śmierci
twórcy, przechodząc do domeny publicznej.
Jeżeli prawa majątkowe do oprogramowania nie należą do spółki
zamawiającej oprogramowanie to spółka ta nie może kapitalizować ich
kosztu, jako że nie spełnia podstawowych kryteriów WNiP, czyli kontroli
nad ekonomicznymi korzyściami płynącymi z aktywa.
48
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Prawa klienta do zakupionego
oprogramowania
Jeżeli prawa majątkowe do oprogramowania zostaną przekazane
kupującemu (klientowi), to spółka, która je wytworzyła nie może
kapitalizować ich kosztu, jako że nie spełnia podstawowych
kryteriów WNiP, czyli kontroli nad ekonomicznymi korzyściami
płynącymi z aktywa.
49
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl
Giza Polish Ventures I
Businessman Institute
ul. Trakt Lubelski 40a
04-870 Warszawa
e-mail: [email protected]
50
LOCAL PRESENCE WITH A GLOBAL FOOTPRINT
www.gpventures.pl

Podobne dokumenty