Kwartalnik RCRE - Regionalne Centrum Rozwoju Edukacji

Komentarze

Transkrypt

Kwartalnik RCRE - Regionalne Centrum Rozwoju Edukacji
.edu
Kwartalnik Regionalnego Centrum Rozwoju Edukacji
ISBN: 978-83-936342-1-7
Nr 1/2013
Regionalne Centrum Rozwoju Edukacji
www.rcre.opolskie.pl, [email protected]
45-315 Opole, ul. Głogowska 27, tel.: +48774579895, fax: +48774552979
45-067 Opole, ul. Dubois 36, tel.: +48774432800, fax: +48774432827
46-053 Niwki, ul. Wiejska 17, tel.: +48774219629
Kwartalnik RCRE
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Redakcja Kwartalnika RCRE w składzie:













Mieczysław Biel
Wojciech Błaszczyk
Beata Bułka
Hanna Franczak
Adam Koj
Renata Laskowska
Andrzej Migacz
Renata Najwer
Artur Nowak
Anna Patelska–Górna
Ireneusz Podolak
Stanisław Rożniatowski
Roland Zimek
Adres redakcji:
.edu – kwartalnik RCRE
Regionalne Centrum Rozwoju Edukacji
ul. Głogowska 27, 45-315 Opole
Tel. tel.: +48774579895, 774579897
fax: +48774552979
e-mail [email protected], www.rcre.opolskie.pl/kwartalnik/
2
Kwartalnik RCRE
Spis treści
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Gdzie jesteśmy......................................................................................................................................... 4
edu―Kwartalnik RCRE............................................................................................................................. 5
Rozmowa z… ............................................................................................................................................ 6
„Czarodziej na lekcji, czyli…” ................................................................................................................. 10
Nowe formy doskonalenia nauczycieli i wspomagania rozwoju szkoły ................................................ 13
Prezentacja projektu Fascynujący świat nauki i technologii ................................................................. 16
Zajęcia pozaszkolne – wyjazdy edukacyjne ............................................................................ 19
Projekt OPOLSKIE SZKOLNICTWO ZAWODOWE BLIŻEJ RYNKU PRACY ................................................. 21
Jak uczyć, żeby nauczyć… ...................................................................................................................... 27
Kompetencje nauczycieli w zakresie edukacji obywatelskiej i edukacji na rzecz praw człowieka ........ 31
Aero2 ― bezpłatny Internet .................................................................................................................. 36
Wojewódzka Wystawa Twórczości Technicznej Uczniów 2013 ............................................................ 37
Laureaci................................................................................................................................... 37
Wystawa w obiektywie ........................................................................................................... 38
Ostrzeżenia dla użytkowników witryn opartych na systemie Joomla ................................................... 40
Miejsce wychowania w szkole............................................................................................................... 42
Cinema 4D ― Wprowadzenie do tworzenia grafiki trójwymiarowej .................................................... 45
1. Główny interfejs wraz z obszarem roboczym CINEMA 4D R10/R11.5/R13 ........................ 46
1.1 Główny interfejs oraz pasek narzędziowy i menu kontekstowe poszczególnych pól ...... 47
Zasady współpracy z Kwartalnikiem ...................................................................................................... 67
3
Kwartalnik RCRE
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Gdzie jesteśmy
RCRE OPOLE
45-315 Opole, ul. Głogowska 27,
tel.: +48774579895, 774579897,
fax: +48774552979
45-067 Opole, ul. Dubois 36,
tel.: +48774432800,
fax: +48774432827
Ośrodek Szkoleniowy Niwki
46-053 Niwki, ul. Wiejska 17,
tel.: +48774219629
www.rcre.opolskie.pl, [email protected]
NIP: 754 30 63 497
REGON: 000196718
Bank Millenium S.A. O/Opole
43 1160 2202 0000 0002 1633 5541
4
Kwartalnik RCRE
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
edu―Kwartalnik RCRE
Lesław Tomczak
Edukacja staje się coraz ciekawsza, coraz bardziej intrygująca i coraz bardziej
trudna. Regionalne Centrum Rozwoju Edukacji (RCRE) jest instytucją regionalną
ukierunkowaną na zagadnienia edukacji ludzi młodych, bardzo młodych ― dzieci i ludzi
dorosłych ― mieszkańców Opolszczyzny. Realizacja tego trudnego zadania w dobie
wszędobylskiej i powszechnej informacji noszącej czasem znamiona słów powtarzanych
przez ciąg osób jest trudna i stanowi wyzwanie dla zasobu ludzkiego. Na szczęście RCRE
to ludzie, którzy zdobyli wcześniej doświadczenie zarówno w Wojewódzkim Ośrodku
Doskonalenia Informatycznego i Politechnicznego i w Wojewódzkim Ośrodku
Metodycznym. Ten fakt pozwala nam spoglądać z optymizmem w przyszłość. Jesteśmy
jedyną jednostką w kraju, która swoją bazę zarówno lokalową jak i intelektualną może
skierować w stronę szerokopojętego społeczeństwa. Oddając Państu pierwszy numer
kwartalnika RCRE chcemy pokazać naszą otwartość i umiejętność poszukiwania
rozwiązań na rzecz edukacji w dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości zarówno
edukacyjnej jak i gospodarczej. Zapraszam Państwa do otwartej dyskusji z nami oraz
zamieszczania w kwartalniku Państwa doświadczeń edukacyjnych i propozycji rozwiązań
w konkretnych sytuacjach szkolnych. RCRE poza dość powszechnie znaną realizacja
projektów unijnych realizuje każdgo dnia zadanie bezpośredniego wsparcia szkoły jako
instytucji uczącej i uczącej się. System SORE oraz oferta Pracowni RCRE powinna dać nam
efekt synergii i prowadzić do lepszego i skuteczniejszego wypełniania roli szkoły
w edukacji i wychowaniu młodych ludzi.
Każdego dnia stajemy przed codziennym
dylematem: Jak poprowadzić lekcje? Jak zarządzać ludzmi? Co robić aby nasza praca
pomagała
ludziom
w
budowaniu
przyszłości
i
znalezieniu
swojego
miejsca
w społeczności. Wszystko co czynimy w szkole ma potem ciąg dalszy w życiu społecznym,
warto więc teraz w sposób otwarty dzielić się swoją wiedzą i doświadczeniem aby Ci
którzy będą z nami pracować za chwilę ― po zakończeniu edukacji, dzisiaj byli edukowani
i wspierani najlepiej jak potrafimy. Zapraszam do budowania społeczności ludzi na rzecz
opolskiej edukacji.
5
Kwartalnik RCRE
Rozmowa z…
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Pierwszym gościem cyklu „Rozmowa z…” jest dyrektor Regionalnego Centrum
Rozwoju Edukacji pan Lesław Tomczak.
Redakcja:
1 maja 2012 roku decyzją Sejmiku Województwa Opolskiego z połączenia
Wojewódzkiego Ośrodka Metodycznego i Wojewódzkiego Ośrodka Doskonalenia
Politechnicznego i Informatycznego utworzono Regionalne Centrum Rozwoju Edukacji.
Czy nowa instytucja jest już rozpoznawalna wśród nauczycieli i mieszkańców
Opolszczyzny?
Lesław Tomczak:
Połączenie obu instytucji w Regionalne Centrum Rozwoju Edukacji spowodowało
powstanie silnego zespołu pracowników, który kontynuuje swoją dotychczasową pracę,
zachowano przydział na pracownie, realizowane są zadania statutowe. Nowa instytucja
jest więc rozpoznawalna poprzez osoby w niej pracujące. Co do nazwy - Regionalne
Centrum Rozwoju Edukacji, wnioskując po ilości naszych Klientów, po ilości zdarzeń,
które się u nas odbywają: kursów, konferencji, szkoleń, jest to nazwa dobrze wpisująca
się w regionie, przyjęła się i w mojej opinii jest kojarzona z instytucją doskonalenia
nauczycieli. Wśród mieszkańców regionu Centrum jest także znane, przede wszystkim
dzięki projektom, które realizujemy m.in. dla uczniów, a pośrednio także dla ich
rodziców. Nasza instytucja jest rozpoznawalna w wyniku różnych prac w rozmaitych
gremiach nie tylko z działań w zakresie edukacji, ale także z inicjatyw na rzecz
województwa opolskiego, w tym na rzecz Specjalnej Strefy Demograficznej. W mojej
ocenie RCRE to spadkobierca ważnych dla regionu marek WOM-u i WODIiP-u, ale także
firma, która buduje własną historię, własną markę w oparciu o potencjał pracowników
i możliwości, jakie daje Opole, region, UE.
6
Kwartalnik RCRE
Jak ocenia Pan miniony rok szkolny?
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Miniony rok szkolny to dla RCRE czas wytężonej pracy, od 1 września 2012 roku
weszliśmy do szkół jako nowa instytucja, chcieliśmy naszą działalnością przekonać, że
jesteśmy wsparciem dla oświaty, dla edukacji i funkcjonujemy po to, aby wspierać rozwój
szkół. Tworzyliśmy strukturę wewnętrzną Centrum, budowaliśmy wizerunek firmy,
realizowaliśmy zamówione szkolenia dla naszych Klientów, dobrze współpracowaliśmy
z samorządami. Uważam, że to był dobry rok.
Jakie wyzwania czekają RCRE w nadchodzących latach?
Wyzwania są definiowane poprzez odpowiedzi na pytanie, które zawsze sobie
stawiam: na ile i po co jesteśmy potrzebni opolskiej edukacji, co możemy zrobić, jako
Centrum, żeby wspierać szkoły w ich rozwoju? Wyzwania wiążą się z nowym modelem
systemu doskonalenia nauczycieli i zewnętrznym wspomaganiem pracy szkoły,
z podejmowaniem rzeczywistych problemów, które występują w konkretnej placówce.
W ramach działań Szkolnych Organizatorów Rozwoju Edukacji (SORE) chcemy
przygotowywać doskonalenie „skrojone na miarę”, bliżej nauczycieli, organizowane w ich
miejscu pracy. Będziemy wspierać Jednostki Samorządu Terytorialnego w rozwiązywaniu
problemów w dobrym prowadzeniu edukacji. Wyzwaniem jest także przygotowanie
i realizacja oferty dla mieszkańców Opolszczyzny, np. uruchomienie i prowadzenie
wolontariatu przez emerytowanych nauczycieli, studentów, uczniów szkół gimnazjalnych
i ponadgimnazjalnych na rzecz potrzebujących. Powyższe działania wymagają
przemyślenia, dobrego planowania, a część z nich jest już podejmowana w ramach
realizowanych projektów.
Wiele obszarów życia mieszkańców województwa opolskiego ma się zmienić dzięki
wdrożeniu w życie programu Specjalnej Strefy Demograficznej, mającego zatrzymać
wyludnianie naszego regionu. To pierwszy i jedyny taki projekt w Polsce. Jak w jego
zapisy wpisują się działania Centrum?
Prowadzimy trzy duże projekty, które wpisują się w Specjalną Strefę
Demograficzną, której program jest faktycznie unikatowy w skali kraju. W Polsce są
gminy, które dają, na pewien czas, darmowe mieszkanie, bezpłatne przedszkole,
7
Kwartalnik RCRE
wspierają dzieci po to, żeby rodzice chcieli w tych gminach mieszkać. W mojej ocenie
musimy podjąć kroki przeciwdziałające wyludnieniu. Tworzą się puste przestrzenie
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
infrastrukturalne, także w dużych miastach, nawet w Warszawie, która zawsze
wchłaniała ludzi. Obecnie w Polsce będzie coraz więcej przestrzeni do zamieszkania,
Polacy stają się coraz bardziej mobilni, wybierają sobie miejsce do życia. W związku z tym
musimy podjąć takie działania, które potwierdzą, że w regionie dbamy o dzieci, dbamy
o ich edukację, mamy dobrą infrastrukturę edukacyjną. Nasze projekty są konkretnym
przykładem troski o ucznia i jego wykształcenie. Z myślą o uczniu I i II etapu
edukacyjnego RCRE realizuje projekt „Fascynujący świat nauki i technologii”. Na uwagę
zasługuje fakt, że zaprosiliśmy do udziału w nim wszystkich uczniów szkół podstawowych
z całego województwa opolskiego. Każda szkoła zostanie wyposażona w materiały
i pomoce, a uczniowie będą uczestniczyli w zajęciach wyjazdowych. Zakładam, że Rodzic
nie wyjedzie z miejsca, w którym dba się o jego dziecko, otacza dobrą opieką, dobrze
przygotowuje do kolejnych etapów edukacyjnych, a jeśli kończy edukację na poziomie
szkoły zawodowej, technikum, umożliwia się podjęcie pracy. Program Specjalnej Strefy
Demograficznej składa się z czterech pakietów, jednym z nich jest pakiet „Edukacja
a rynek pracy”. Przejście od edukacji do zatrudnienia to trudny i skomplikowany proces.
Rozumiejąc to, prowadzimy projekt „Opolskie szkolnictwo zawodowe bliżej rynku pracy”.
Wsparcie w projekcie zostało skierowane do wszystkich publicznych zespołów szkół
zawodowych z terenu regionu.
Prezentujemy pierwszy numer elektronicznego wydawnictwa RCRE:
.edu
Kwartalnik Regionalnego Centrum Rozwoju Edukacji. Jakie funkcje ma spełniać, pańskim
zadaniem, nowe e-czasopismo?
Kwartalnik ma być miejscem, w którym nauczyciel znajdzie informacje na temat
propozycji RCRE, tego, co się w Centrum dzieje. Dowie się o nowych trendach w edukacji,
znajdzie wsparcie w zakresie problemów, które go nurtują, otrzyma pomoc w ich
diagnozie. Opowiadanie o szkole, jaka ona jest, o uczniach i nauczycielach, to tematy
podejmowane przez wiele czasopism istniejących na rynku. Oczekuję, że kwartalnik
będzie platformą, na której omawiane będą sposoby rozwiązywania problemów
związanych z organizacją pracy szkoły, również z efektywnym wykorzystaniem czasu
8
Kwartalnik RCRE
pracy, dotyczące stosowania nowych technologii w edukacji, w tym problem „ostatniej
mili”, czyli wsparcie nauczyciela przy tablicy i w klasie. Będziemy umożliwiali
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
nauczycielom, przedstawicielom JST i innym osobom zainteresowanym oświatą wymianę
dobrych praktyk i doświadczeń. W związku z tym zapraszam wszystkich, którzy chcą
publikować w kwartalniku Regionalnego Centrum Rozwoju Edukacji do kontaktu
z redakcją.
9
Kwartalnik RCRE
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
„Czarodziej na lekcji, czyli…”
Hanna Franczak
Nauczyciel, trener, edukator, mentor, coach – wiele terminów, które
z subtelnymi różnicami, określają pracę nauczyciela.
W tym dziale poruszane będą umiejętności i postawy nauczyciela, dzięki którym
nauczyciel może stać się jedną z najważniejszych osób w życiu dziecka. Większość z nas
zna schemat przedstawiający procentowy stopień zapamiętywania, podczas różnych
aktywności, w czasie uczenia się.
Ile Informacji zapamiętujemy? Nie jeden raz słyszeliśmy, że zapamiętujemy:
 10% tego, co czytamy
 10% tego, co słyszymy
 30% tego, co widzimy
 50% tego, co widzimy i słyszymy
 70% tego, co mówimy i piszemy
 90 % tego, co mówimy podczas wykonywania.
Im więcej wiemy tym łatwiej się uczymy, bo każda nowa informacja zostaje
umieszczona „w odpowiednie szufladce w mózgu”, czyli jest skojarzona z już istniejącymi.
Im więcej zmysłów uczestniczy w nauce, tym lepszy efekt (mów, pisz, słuchaj, dotykaj,
wąchaj...). Dzieci nie muszą czekać na pobieranie nauki w strukturach np. szkoły. Chłoną
świat i wiedzę o nim, całym swoim istnieniem w sposób naturalny, aktywny i ciekawy dla
nich. Większość nauczycieli stosując metody aktywizujące w nauczaniu, bazuje na
powyższej wiedzy.
Może warto spojrzeć na proces nauczania-uczenia się w inny sposób?
Paulo Coelho, pisarz i poeta, w powieści "Czarownica z Portobello", zaproponował
inne spojrzenie na to samo zagadnienie.
10
Kwartalnik RCRE
Ludzie uczą się:
 w 25% od Mistrza,
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI

w 25% słuchając samych siebie,
 w 25% od przyjaciół,
 a w 25% uczy ich czas.
Relacja Mistrz – uczeń jest znana od czasów „Odysei” Homera - jednego
z najsłynniejszych poematów w historii. Gwoli przypomnienia, Mentor był przyjacielem
Odysa. Odys powierzył mu wychowanie swego syna Telemacha. Czyż Mentor z czasów
Odysei nie jest pierwowzorem współczesnego nauczyciela? Oczywiście, mijały lata, całe
wieki i rola nauczyciela ulegała ciągłej zmianie. Na początku XVIII wieku nazwa MENTOR została przyswojona językowo jako słowo używane na określenie przewodnika i doradcy,
który towarzyszy mniej doświadczonej osobie. Ówczesny Mentor był równocześnie
nauczycielem, wychowawcą i głównym opiekunem.
A jak jest dzisiaj? Mentor znowu powraca do łask. Współczesny mentoring oparty
jest na partnerskiej relacji między doświadczonym mistrzem a uczniem. To proces
przekazywania wartości, umiejętności, postaw, wiedzy, kapitału społecznego i udzielanie
dojrzałego wsparcia w pracy i rozwoju osobistym. A przede wszystkim – przekazywanie
doświadczenia i kompetencji. Zwykle – w obie strony.
Według Thomasa J. DeLong, Johna J. Gabarro i Roberta J. Lees, autorów artykułu
“Why Mentoring Matters in a Hypercompetitive World”1, rolą dobrego mentora jest
przekazywanie, w zrozumiały i prosty sposób, zarówno pozytywnych jak i negatywnych
informacji. Dobry mentor pomaga uczniom w rozwoju i motywuje ich do doskonalenia.
Wie, że najlepiej uczymy się na własnych błędach, a podczas nauki błędy są nieuniknione.
Redukując strach przed błędem, powoduje, że uczeń „opuszcza” bezpieczną pozycję „nic
nierobienia” – bo tak najlepiej uniknąć porażki – i podejmuje ryzyko. Lęk blokuje naszą
kreatywność, a w konsekwencji obniża motywację do działania. Dobry mentor
upraszcza sprawy tam, gdzie wydają się nie do udźwignięcia. Pozwala spojrzeć na sprawę
1
http://hbr.org/product/a/an/R0801H-PDF-ENG
11
Kwartalnik RCRE
z dystansu, dzieląc problem na mniejsze kawałki. Pomaga i motywuje, ponieważ sam już
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
wielokrotnie przeżył podobne momenty zwątpienia.
Autorzy artykułu podkreślają, że takie podejście do wspierania młodego człowieka
pomaga mu w realizacji ambitnych celów. Jeśli młody człowiek pragnie w życiu coś
osiągnąć, to może tylko wtedy, jeśli podejmie wyzwania.
Powyższy artykuł, który został opublikowany na stronach internetowych Harwardu,
dotyczy mentoringu skierowanego do ludzi dorosłych, ale w myśl ostatnich tendencji
panujących w dydaktyce szkolnej, dzieci powinno się uczyć podobnie jak dorosłych,
bazując na ich dotychczasowej wiedzy.
12
Kwartalnik RCRE
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Nowe formy doskonalenia nauczycieli i wspomagania
rozwoju szkoły
Renata Najwer
Od kilku lat podejmowane są w Polsce działania, których celem jest
zmodernizowanie systemu oświaty. Ważnym elementem, który warunkuje otwartość
szkoły, jej dążenie do podnoszenia jakości kształcenia i stawania się coraz bardziej
efektywną, jest sposób zarządzania ludźmi. Badania przeprowadzone w tym obszarze
wykazały, że im wyższy wynik w dziedzinie zarządzania zasobami ludzkimi uzyskała dana
szkoła, tym lepsze były osiągnięcia uczniów w standardowych testach. W szkołach,
w których przeprowadzono badania, najwięcej wspólnego z wynikami uczniów miała
kultura pracy i uczenia się nauczycieli, zdolność szkoły do rozwijania umiejętności
i zatrzymania utalentowanych jednostek. Przygotowanie nauczycieli do pracy ma
ogromny wpływ na osiągnięcia i sukcesy edukacyjne uczniów.
Kształcenie i doskonalenie nauczycieli jest, dla jakości pracy każdej placówki
oświatowej, dziedziną niezwykle istotną, wręcz kluczową. Ważnym elementem, z punktu
widzenia wszystkich zainteresowanych (wychowanków, uczniów, nauczycieli, dyrekcji,
rodziców), jest kompleksowe wsparcie szkół i przedszkoli a zwłaszcza ich rad
pedagogicznych, w diagnozie oraz wskazaniu możliwych sposobów rozwiązania
zidentyfikowanych problemów. Aby wsparcie to było skuteczne, niezbędne jest
unowocześnienie dotychczasowego systemu doradztwa i doskonalenia nauczycieli.
Działaniami,
zmierzającymi
do
budowy
bardziej
efektywnego
systemu
wspomagania szkół i przedszkoli, są prace prowadzone przez Ośrodek Rozwoju Edukacji,
w ramach realizowanego projektu „System doskonalenia nauczycieli oparty na
ogólnopolskim kompleksowym wspomaganiu szkół” oraz projekty wdrożeniowe , które
będą wprowadzane przez powiaty w ramach Działania 3.5 „Kompleksowe wspomaganie
rozwoju szkół” (Priorytet III Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki). Podobne działania
podejmowane są również, poza w/w projektem, przez Regionalne Centrum Rozwoju
Edukacji w Opolu. Jednym z nadrzędnych założeń nowego systemu wspomagania pracy
13
Kwartalnik RCRE
szkół jest utożsamienie dobrej szkoły z organizacją rozwijającą się, czyli z organizacją
uczącą się. Konsekwencją tego jest odejście od postrzegania doskonalenia jako
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
interwencji czy reakcji na doraźnie pojawiające się w szkole problemy. Obecnie zwraca
się przede wszystkim uwagę na systematyczność w procesie rozwoju placówki i związany
z tym osobisty profesjonalizm jej pracowników. Ważnym elementem rozwoju szkoły jest
zespołowe uczenie się nauczycieli. Aby doskonalenie spełniało swoją rolę, powinno być
związane z autentycznym przekonaniem dyrektora i pracowników placówki o potrzebie
podnoszenia jakości pracy niezależnie od już osiągniętego stopnia rozwoju.
Podstawowe założenia nowego systemu :
1. Wspomaganie jest adresowane do szkoły,
2. Wspomaganie pomaga szkole w rozwiązywaniu własnych problemów,
3. Wspomaganie wynika z analizy indywidualnej sytuacji szkoły,
4. Wspomaganie jest procesem.
Każde działanie, prowadzone na rzecz rozwoju szkoły, jest elementem rocznego
planu wspomagania, opracowanego przez zewnętrznego konsultanta - Szkolnego
Organizatora Rozwoju Edukacji, przy współpracy z Zespołem Zadaniowym, powołanym
przez dyrektora szkoły.
Dopełnieniem i rozszerzeniem, realizowanego w szkole rocznego planu
wspomagania,
są
sieci
współpracy
i
samokształcenia
skupiające
nauczycieli
i dyrektorów z różnych szkół. Sieć jest formą współpracy dającą możliwość wymiany
doświadczeń, analizy dobrych praktyk, tworzenia innowacyjnych rozwiązań albo
poszerzenia kompetencji w trakcie regularnych spotkań.
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom organizacji nowego systemu wsparcia,
Regionalne Centrum Rozwoju Edukacji w Opolu zorganizowało wiosną 2013 roku
konferencję promującą działania nowego systemu, przedstawiając ofertę współpracy dla
organów prowadzących szkoły i przedszkola jak również ofertę skierowaną bezpośrednio
do dyrektorów placówek oświatowych. Efektem było podpisanie umów, pomiędzy
dyrektorami szkół a dyrektorem RCRE w Opolu, dotyczących wspomagania.
Zainteresowane szkoły rozpoczęły z dniem 1 września 2013 roku współpracę z RCRE
w Opolu.
14
Kwartalnik RCRE
Zapraszamy, wszystkie szkoły chętne – a nie objęte działaniami projektowymi, do
współpracy. Wszelkich informacji, na temat nowoczesnego wspomagania szkół, udziela
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Renata Najwer – kierownik Pracowni Organizacji Rozwoju Edukacji (tel. 77 404 75 75,
[email protected]).
15
Kwartalnik RCRE
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Prezentacja projektu Fascynujący świat nauki i
technologii
Wojciech Błaszczyk
Fascynujący świat nauki i technologii to
projekt
skierowany
do
uczniów
szkół
podstawowych w województwie opolskim,
zakładający wielokierunkowe wsparcie, łączące
współpracę wielu instytucji, w zakresie jego
realizacji.
Planowane są tu zajęcia realizowane we
współpracy i wsparciu instytucji kultury, ośrodków naukowych, uczelni wyższych, oraz
gospodarstw edukacyjnych. Spójne, wieloaspektowe działania pozwolą na wprowadzenie
nowej jakości w opolskiej edukacji na poziomie podstawowym. Działania projektowe
pokażą, że Opolszczyzna ma bogatą ofertę edukacyjną dla dzieci i młodzieży, a szkoły
i nauczyciele,
wykorzystując
szerokie
spektrum
metod
nauczania
i
środków
dydaktycznych, pozwalają rozwijać uczniom swoje zainteresowania i pasje. Nadrzędny cel
projektu to; dostosować edukację do możliwości każdego ucznia na miarę XXI wieku.
Projekt będzie wsparciem dla nauczycieli w realizacji podstawy programowej I i II
etapu edukacyjnego z ukierunkowaniem na rozwój umiejętności kluczowych,
kompetencji
naukowo-
technicznych,
umiejętności
uczenia
się,
inicjatywy
i przedsiębiorczości.
W zależności od potrzeb szkoły, zajęcia będą przewidywały realizację modułu
matematyczno-przyrodniczego lub humanistycznego. Mogą być one prowadzone
w formach interdyscyplinarnych lub bardziej ukierunkowanych (np. matematyka,
przyroda, fizyka, język polski, historia), jak również wybiegać poza ramy przedmiotowe
(np. umiejętność uczenia się, kompetencje osobowe i interpersonalne, kreatywność
i innowacyjność, twórcze wyrażanie idei, doświadczeń i uczuć).
16
Kwartalnik RCRE
Projekt podzielony jest na kilka głównych modułów.
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Działanie I – badania
Udział szkół w projekcie umożliwi
przeprowadzenie
przez
nauczycieli
i
specjalistów zatrudnionych w szkole
badań
przesiewowych
uczniów
szkół
wykorzystaniem
Wyniki
wszystkich
podstawowych,
platformy
badań
przeprowadzenia,
online.
posłużą
w
z
każdej
do
szkole,
pogłębionej analizy procesu uczenia się
każdego ucznia. Narzędzie diagnostyczne
będzie zróżnicowane i dostosowane do
wieku oraz poziomu nauczania od kl. I do
VI. Badanie ma na celu opracowanie
diagnozy i pomocy uczniom w zakresie:
 trudności w pisaniu, czytaniu, rozumieniu,
 trudności w uczeniu się matematyki,
 potencjału i możliwości humanistyczno-przyrodniczych uczniów.
Diagnoza online zostanie przeprowadzona w danej szkoły dwukrotnie: na początku
roku szkolnego 2013/2014 oraz we wrześniu 2014 r.
Każda szkoła uczestnicząca w projekcie, po zakończeniu projektu, będzie posiadała
profesjonalne multimedialne programy do diagnozy trudności i predyspozycji uczniów,
co w znacznym stopniu usprawni realizację zadań wynikających z podstawy programowej
oraz
rozporządzenia
profesjonalne
MEN
rozpoznanie
o
pomocy
możliwości
psychologiczno-pedagogicznej.
oraz
trudności
każdego
Wczesne,
ucznia
ułatwi
nauczycielom:
 dostosowanie programów nauczania ,
 dobór najbardziej efektywnych metod nauczania ,
17
Kwartalnik RCRE
 tworzenie klimatu motywacji, inspirowania uczniów do korzystania w pełni ze
swoich talentów,
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
 przekaz wiedzy i kształcenie umiejętności,
 efektywniejszą współpracę z rodzicami w planowaniu wsparcia dla ucznia w szkole
i w domu.
Posumowaniem, przeprowadzonych badań
przesiewowych,
predyspozycji
będzie
uczniów
wojewódzki
szkół
raport
podstawowych
w województwie opolskim.
Działanie II – zajęcia pozalekcyjne
Nauczyciele, w oparciu o zaproponowane
scenariusze, będą mieli możliwość przekazania
swoim uczniom wiedzy i umiejętności w ramach
zajęć pozalekcyjnych, prowadzonych nie tylko
w szkole, ale także w jej najbliższym otoczeniu,
w kontakcie z naturą. Zajęcia mają na celu
umożliwienie uczniom kontaktu z fascynującymi
zagadnieniami
i
doświadczeniami
na
różnych
przedmiotach i zachęcenie do pogłębiania własnej
wiedzy. Proponujemy stosowanie wielu metod
aktywizujących. Nowoczesne metody i środki nauczania pozwolą na zaciekawienie
uczniów wybranym przedmiotem lub grupą przedmiotów, jak również spowodują
zauważenie korelacji między różnymi dziedzinami życia i nauki. Zajęcia będą prowadzone
przez dwóch nauczycieli, dopełniających się wzajemnie swoją wiedzą i doświadczeniem
pedagogicznym, dając uczniom więcej możliwości nieszablonowego kontaktu z wiedzą.
Zajęcia mają na celu kreowanie u uczniów pasji do nauki i postrzegania jej w odmienny
– ciekawszy sposób.
Szkoły otrzymają także dodatkowe materiały dydaktyczne wspierające realizację
zajęć. Pozwolą one na przeprowadzenie wielu ciekawych doświadczeń, dając
18
Kwartalnik RCRE
jednocześnie uczniom możliwość praktycznego poznania wielu praw i zagadnień oraz
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
rozwijając kreatywne i twórcze podejście do wiedzy.
Zajęcia pozaszkolne – wyjazdy edukacyjne
Działanie III – zajęcia w Zaczarowanym Świecie
Aktywne podejście do nauki i przyswajania wiedzy, poprzez udział w ciekawych
zajęciach, wykorzystujących eksperyment jako podstawę zainteresowania ucznia
tematem, stoi u podstaw kolejnej formy wsparcia młodych Opolan. Zajęcia
w pracowniach eksperymentalno-doświadczalnych Regionalnego Centrum Rozwoju
Edukacji w Opolu, wyposażonych w przyrządy do doświadczeń m.in. z mechaniki, optyki,
astronomii, muzyki, techniki, nowoczesnych technologii, przyrody, badań powietrza
(stacje pogody), wody i zmysłów człowieka, będą miały za zadanie pobudzanie uczniów
do poznawczego sposobu zdobywania wiedzy i rozbudzenia ciekawości oraz kreatywnego
myślenia.
Działanie IV – zajęcia w instytucjach kultury i gospodarstwach edukacyjnych
Zajęcia, zaplanowane w ramach tego działania, będą odbywały się w formie
warsztatów w opolskich instytucjach kultury takich jak kino, teatr, filharmonia, muzeum
oraz w gospodarstwach edukacyjnych, jako rozwinięcie, dopełnienie i poszerzenie lekcji
realizowanych w klasie szkolnej.
Zajęcia będą skorelowane z
wymaganiami
podstawy
programowej w klasach I–III i IV–VI
i
ukierunkowane
na
rozwój
umiejętności kluczowych.
Celem
warsztatów
jest
rozwijanie kreatywnego myślenia, pobudzanie wyobraźni i zmysłów uczniów,
19
Kwartalnik RCRE
ukierunkowanie na rozmowę, dociekanie, analizowanie, odkrywanie, tworzenie,
eksperyment i zabawę. W ramach zajęć dzieci będą mogły lepiej poznać otaczający je
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
świat, zgłębić potencjał regionu oraz bardziej się z nim utożsamić.
W instytucjach kultury uczniowie będą toczyć dyskusję na temat przedstawionego
filmu, czy spektaklu, będą uczestniczyć w warsztatach muzycznych i teatralnych, zgłębiać
tajemnice oraz historię tworzenia filmu, czy też poznawać świat pracy aktora oraz wcielać
się w jego rolę, pod okiem pedagoga teatralnego.
W gospodarstwach edukacyjnych dzieci będą mogły samodzielnie doświadczyć jak
powstają produkty spożywcze: chleb, miód, masło, ser oraz dowiedzą się jak prowadzić
gospodarstwo ekologiczne.
Zaplanowano 6-godzinne zajęcia warsztatowe, dla wszystkich uczniów klas I–III oraz
IV–VI, w ramach których każdy uczeń będzie miał szansę odkryć swoje pasje, rozwinąć
zainteresowania.
Wszystkie zajęcia realizowane w ramach projektu w opolskich instytucjach kultury
oraz gospodarstwach edukacyjnych są dla uczniów bezpłatne. Dzieci zostaną dowiezione
na zajęcia i odwiezione do szkół, a w trakcie zajęć otrzymają posiłek.
Działanie V – zajęcia w ośrodkach akademickich
Kolejna grupa zaplanowanych zajęć realizowana będzie w ośrodkach akademickich,
dla 8000 uczniów z klas IV–VI. Będą one uzupełnieniem zajęć w pracowniach
eksperymentalnych RCRE i pokazaniem bogactwa świata nauki. Planuje się cykl
4 wykładów dla grupy uczniów w zakresie nauk matematyczno-przyrodniczych i 1 wykład
dla grupy uczniów w zakresie nauk humanistycznych. Na zajęciach tych uczniowie będą
rozwijać swój potencjał intelektualny, korzystać w pełni ze swoich talentów, wiedzy
i możliwości. Projekt realizowany jest po to, aby dzieci lepiej rozumiały świat, w którym
żyją i potrafiły w nim działać a także by odkrywały własne pasje i zainteresowania.
Okres realizacji projektu od 01.03.2013 do 30.04.2015 r.
20
Kwartalnik RCRE
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Projekt OPOLSKIE SZKOLNICTWO ZAWODOWE BLIŻEJ
RYNKU PRACY
Adam Koj
Czy mamy inne wyjście? Czy szkolnictwo zawodowe może być oderwane od realiów
lokalnego rynku pracy? Czy obecnie opolskie szkoły tworzą idealną sieć współpracy
z lokalnymi przedsiębiorcami? Odpowiedź na te pytania brzmi NIE!
Regionalne
Centrum
Rozwoju
Edukacji
w
Opolu
dzięki
dofinansowaniu
Europejskiego Funduszu Społecznego 1 sierpnia 2013 roku rozpoczęło realizację projektu
systemowego, który objął swoim zasięgiem wszystkie opolskie szkoły prowadzące
kształcenie zawodowe. Zaplanowane w projekcie działania oczywiście muszą być ściśle
związane z wytycznymi POKL, działanie 9.2 „Podniesienie atrakcyjności i jakości
szkolnictwa zawodowego”, ale są też konkretną odpowiedzią na potrzeby szkół
zawodowych naszego regionu.
Od 2009 roku realizujemy już projekty o podobnej tematyce, ale o znacznie
mniejszym budżecie i zasięgu, w ramach których dosyć ściśle współpracujemy
z dyrektorami i nauczycielami opolskich szkół zawodowych – ta ponad 4. letnia
współpraca owocuje dziś projektem szytym na miarę potrzeb szkół, którego budżet to
prawie 18,5 mln złotych. Należy wspomnieć, że na kształt projektu składa się nie tylko
doświadczenie RCRE jako instytucji wspierającej edukację, ale również wiedza i kontakty
z lokalnym biznesem jakie posiada Opolskie Centrum Rozwoju Gospodarki –
współrealizatora projektu.
Widać więc, że projekt to przede wszystkim spotkanie społeczności szkolnej
z przedsiębiorcami oraz opolskich szkół zawodowych z lokalnymi firmami. Można
oczywiście realizować świetne projekt za duże pieniądze, ale w tym przypadku liczy się
efekt, który pozostanie po jego zakończeniu: żywa, działająca i ciągle rozwijająca się sieć
współpracy opolskich szkół zawodowych i przedsiębiorców.
21
Kwartalnik RCRE
Wiele instytucji oraz urzędów prowadzi badania na temat zapotrzebowania rynku
pracy, jednak uważam że czas reakcji szkół musi być zdecydowanie krótszy, a ich oferta
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
powinna być elastyczniej dopasowywana – firmy produkcyjne i usługowe stymulowane
zasadami rynkowymi nie mogą czekać. Stąd zaplanowane w ramach projektu
bezpośrednie spotkania dyrektorów, nauczycieli i uczniów z przedsiębiorcami – odbędzie
się kilkanaście takich spotkań na terenie całego województwa. Dodatkowo uczniowie
uczestniczyć będą w wizytach studyjnych na terenie najnowocześniejszych firm naszego
regionu, zrzeszonych w KLUBIE 150 – projekcie realizowanym przez OCRG. Na terenie
tych firm multidyscyplinarne, uczniowskie zespoły „design-thinking” będą pracować nad
nowymi rozwiązaniami technologicznymi – stawiamy tutaj na młodych specjalistów
z otwartymi umysłami, którzy zainteresują swoimi pomysłami właścicieli firm. Takich
zespołów powstanie 50 i będą poza wizytami w poszczególnych firmach pracować nad
swoimi projektami w szkołach.
Projekt zakłada również powstanie 50 Szkolnych Ośrodków Kariery, miejsc rozwoju
młodych przedsiębiorców, którzy stworzą 200 wirtualnych firm, korzystając ze specjalnej
platformy internetowej (przetestowanej w ramach poprzednich projektów), a najlepsi
będą mogli przeobrazić swoje wirtualne firmy w prawdziwe – to oferta głównie dla
uczniów pełnoletnich, którzy już mają pomysł na siebie. W projekcie zaplanowano
wsparcie prawnicze, księgowe, informatyczne i marketingowe dla kilkunastu takich
młodych firm, a po zakończeniu projektu firmy prowadzone już przez absolwentów
techników i zasadniczych szkół zawodowych będą musiały działać samodzielnie na rynku.
W
ramach
projektu
zaplanowaliśmy
realizację
4
tygodniowych
praktyk
zawodowych dla 1150 uczniów, z czego około 30% odbędzie się w najnowocześniejszych
firmach zagranicznych, głównie na terenie Niemiec, Austrii, Wielkiej Brytanii, Norwegii –
trwają również rozmowy z partnerami w USA. Firmy przyjmujące naszych uczniów na
praktyki to znane marki takie jak: Mercedes, Stihl, VW, BMW, Bauer, LKW Walter,
Grohmann, Pedax, hotele 3 i 4 gwiazdkowe, nadleśnictwa na terenie NadreniiPalatynatu, znane firmy informatyczne i wiele mniejszych świetnie zorganizowanych
przedsiębiorstw praktycznie we wszystkich branżach, w których kształcą opolskie szkoły
zawodowe. To oferta dla ambitnych uczniów, którzy posługują się językami obcymi i chcą
22
Kwartalnik RCRE
po zrealizowanej praktyce przenieść swoją wiedzę i zdobyte doświadczenie na nasz
lokalny rynek, natomiast dla pozostałych 70% uczniów praktyki zostaną zrealizowane na
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
terenie lokalnych firm, które podpiszą umowy o współpracy ze szkołami. Uważam, że
tylko bardzo ścisła współpraca szkół z konkretnymi firmami pozwoli szybko reagować
dyrektorom szkół na wymagania firm pod względem zapotrzebowania na specjalistów
w poszczególnych branżach i spowoduje wzrost jakości kształcenia praktycznego
uczniów.
Dla 500 najaktywniejszych uczniów zostaną zorganizowane seminaria pt.
„Planowanie kariery zawodowej” prowadzone przez specjalistów w dziedzinie doradztwa
zawodowego i przedsiębiorczości, a dla „wirtualnych firm” działających w ramach SzOK
konkurs „Mam wizję – mam plan” z cennymi nagrodami. Formą nagrody dla ponad 500
kolejnych uczniów będą wyjazdy na targi branżowe, takie jak CeBIT Hannover, ITB Berlin,
motoryzacyjne w Genewie i inne.
Nie zapominamy również w naszych działaniach o uzdolnionej artystycznie
młodzieży z opolskich szkół zawodowych, dla nich prowadzone będą warsztaty
w profesjonalnym studiu nagrań RCRE, podczas których najlepsi będą mogli nagrać płytę
DEMO – planujemy zajęcia dla około 200 uczniów.
Wróćmy może do tego, co dzieje się w projekcie obecnie, w jego początkowej fazie,
a są to głównie działania związane z wyposażeniem szkół w pracownie kształcenia
zawodowego oraz fizyczno-chemiczne pracownie eksperymentalne. Koszt nowoczesnych
pracowni dla ponad 50 szkół to około 7 mln zł. Należy tutaj wspomnieć, że szkoły wnoszą
w projekt 15% wkład własny. O złożoności projektu świadczy fakt, iż szkoły inwestują
w różne pracownie kształcenia zawodowego od informatyki, przez mechatronikę,
gastronomię do pracowni ogrodniczych i hotelarskich. Proces wyposażenia szkół
w pracownie ruszył już pełną parą, a jego zakończenie planujemy na grudzień 2013.
Wszystkie pracownie wyposażane są zgodnie ze standardami Centralnej Komisji
Egzaminacyjnej, co pozwoli na przeprowadzanie egzaminów zawodowych dla uczniów na
terenie szkół.
23
Kwartalnik RCRE
Od stycznia 2014 zaprosimy do współpracy nauczycieli, którzy poprowadzą
w szkołach dodatkowe zajęcia dla uczniów, z czego 2 grupy to zajęcia pilotażowe
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
w nowych pracowniach kształcenia zawodowego, 4 grupy zajęć w formie projektu
edukacyjnego z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi ICT i 1 grupa rozwijająca
praktyczne umiejętności językowe z naciskiem na język obcy zawodowy. Dla ponad 500
uczniów zostaną sfinansowane kursy nadające dodatkowe kwalifikacje, takie jak np. kurs
operatora wózków widłowych, baristy, PJ kat „C” i wiele innych według zapotrzebowania
uczniów po konsultacjach z potrzebami pracodawców.
Muszę zauważyć, że w projekcie biorą również udział uczniowie z 6 opolskich szkół
zawodowych specjalnych – dla tych uczniów oczywiście dodatkowe zajęcia, doradztwo
zawodowe, konkurs, czy programy wyjazdów studyjnych i praktyk będą dostosowywane
w ścisłej współpracy z nauczycielami tychże szkół.
Działań zaplanowanych w projekcie OPOLSKIE SZKOLNICTWO ZAWODOWE BLIŻEJ
RYNKU PRACY jest wiele i w ciągu prawie 2 lat będą obejmować ponad 4500 uczniów –
mam nadzieję, że to nie tylko liczby będą efektem, ale przede wszystkim jakość. Kiedy
piszę ten krótki artykuł, pierwsza grupa praktykantów z Technikum Żeglugi Śródlądowej
w Kędzierzynie–Koźlu rozpoczyna rejs szkoleniowy na wyczarterowanym w ramach
projektu żaglowcu FRYDERYK CHOPIN, na trasie Szczecin – Amsterdam – Lisbona.
Wszystkich zainteresowanych przebiegiem podejmowanych w ramach projektu
działań zapraszam na stronę internetową www.kz.rcre.opolskie.pl, na której można
znaleźć poza aktualnościami i zdjęciami, również bazę opolskich szkół zawodowych oraz
powstającą bazę firm współpracujących aktywnie z tymi szkołami.
Zakończenie projektu planowane na maj 2015 roku będzie wielkim świętem
opolskiego szkolnictwa zawodowego, które planujemy zorganizować w opolskim
Amfiteatrze z udziałem uczniów, nauczycieli oraz mieszkańców Opolszczyzny.
Oto wszystkie działania projektowe w liczbach:
 Wyposażenie 50 szkół w specjalistyczne pracownie kształcenia zawodowego 50 x
120 000 zł = 6 000 000 zł
24
Kwartalnik RCRE
 Wyposażenie 50 szkół w pracownie fizyczno-chemiczne - 50 x 20 000 zł = 1 000
000 zł
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
 Opracowanie
materiałów
dydaktycznych
wykorzystujących
nowoczesne
pracownie w procesie nauczania (nauczyciel opiekun pracowni)
 Rozbudowa sieci współpracy szkół zawodowych i przedsiębiorców
 Utrzymanie portalu „Sieć współpracy na rzecz nowoczesnej szkoły zawodowej”
 „Dzień bezpiecznej jazdy” - zajęcia z symulatorami jazdy w trudnych warunkach 20 dni
 30 godz. zajęć pilotażowych dla uczniów w nowoczesnych pracowniach
kształcenia zawodowego - 1600 uczniów (2 grupy/szkołę)
 1150 czterotygodniowych staży i praktyk dla uczniów
 Organizacja 4 seminariów połączonych z warsztatami dla uczniów, związanych
z doradztwem zawodowym i planowaniem kariery zawodowej - 500 uczniów
 Doradztwo zawodowe dla uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych - 50
uczniów
 13 wyjazdów studyjnych dla uczniów na targi branżowe oraz do nowoczesnych
firm - 520 uczniów (średnio 1 wyjazd: 40 uczniów + 10 opiekunów)
 30
godzinne
dodatkowe
z wykorzystaniem
zajęcia
nowoczesnych
w
formie
narzędzi ICT,
„projektu
edukacyjnego”
rozwijających
u
uczniów
kompetencje kluczowe - 2000 uczniów (4 grupy/szkołę)
 30 godzinne dodatkowe zajęcia dla uczniów rozwijające kompetencje językowe
z naciskiem na języki obce zawodowe - 500 uczniów (1 grupa/szkołę)
 Organizacja na terenie szkół „Szkolnych Ośrodków Kariery” oraz konkursu „Mam
wizję - mam plan”
 Organizacja kursów podnoszących kwalifikacje zawodowe dla 500 uczniów
 16 spotkań uczniów z lokalnym biznesem oraz instytucjami rynku pracy – tzw.
Szkolna Akademia Klubu 150
 10 wizyt studyjnych w lokalnych przedsiębiorstwach - obserwacja nowoczesnych
rozwiązań technologicznych, zwiedzanie parków maszynowych, rozmowa
z technologami, menedżerami, specjalistami HR, etc.
 Zawiązanie i działalność 50 multidyscyplinarnych zespołów roboczych "design
thinking"
 Przejęcie, udoskonalenie i utrzymanie platformy „Edunawigator”, dostosowanie
narzędzia do potrzeb szkół, pracodawców oraz OCRG jako efektywnej platformy
wymiany informacji
25
Kwartalnik RCRE
 Realizacja nagrań dla zespołów muzycznych i solistów w studio nagrań RCRE dla
200 uczniów
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
 Kampania promocyjna w mediach regionalnych
 Uroczyste podsumowanie projektu w AMFITEATRZE OPOLSKIM
Łączny budżet projektu: 18 843 000 zł (w tym wkład własny szkół 15% 2 826 450 zł)
Okres realizacji: 01.08.2013 - 31.05.2015.
26
Kwartalnik RCRE
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Jak uczyć, żeby nauczyć…
Anna Patelska-Górna
Jeśli coś wyróżnia człowieka spośród innych istot żywych, to to, iż potrafimy się
uczyć i czynimy to przez całe nasze życie. Uczymy się pić, biegać, mówić, jeść, śpiewać,
czytać, jeździć na rowerze, pisać, liczyć, uczymy się angielskiego i zasad dobrego
wychowania, osiągając w tym mniejsze lub większe sukcesy 2 […] a uczenie się wcale nie
odbywa się wyłącznie w szkole. Wręcz przeciwnie: „Non scholae, sed vitae discimus” 3 –
pisze prof. Manfred Spitzer4 w swojej książce Jak uczy się mózg.
Naukowcy zajmujący się badaniem mózgu przekonują, że dzisiejsza szkoła nie
w pełni wspiera naturalne procesy uczenia się, nie jest miejscem umożliwiającym
indywidualny rozwój każdego ucznia5 i nie rozwija wszystkich kompetencji potrzebnych
na rynku pracy, o które tak bardzo dopominają się pracodawcy. Proces uczenia się
zachodzi w głowie, dlatego wyniki badań nad mózgiem są potrzebne, aby lepiej ten
proces zrozumieć. W końcu miejscem pracy nauczyciela jest mózg ucznia, jak zauważa
Manfred Spitzer.
Wychodząc naprzeciw temu wyzwaniu należałoby zgłębić fenomen procesu uczenia
się i poszukać nowych (może także poza szkolnymi murami), ciekawych metod, technik
oraz rozwiązań edukacyjnych, wypracowywać je wspólnie z uczniami, aby urozmaicać
szkolne zajęcia, pamiętając o tym, iż w jednej klasie napotykamy nie tylko różne style
uczenia się, ale także wiele ukrytych talentów, zainteresowań, pasji.
2
M. Spitzer, Jak uczy się mózg. Warszawa [ Wydawnictwo Naukowe PWN] 2007, s.11
Uczymy się nie dla szkoły lecz dla życia (Seneca Mł. Listy, 106)
4
M. Spitzer - dyrektor Transferzentrum für Neurowissenschaften und Lernen w Ulm
[tłum. Centrum Transferu Nauk Neurobiologicznych i Uczenia się w Ulm] – instytucja ta
przekazuje informacje na temat wniosków płynących z badań nad mózgiem celem
wdrożenia ich do praktyki szkolnej
5
M. Żylińska, artykuł: Nauczanie i uczenie się przyjazne mózgowi
[http://www.edunews.pl/system-edukacji/warto-przeczytac/2364-nauczanie-i-uczeniesie-przyjazne-mozgowi]
3
27
Kwartalnik RCRE
W ramach jednego z projektów systemowych Regionalnego Centrum Rozwoju
Edukacji pt. Fascynujący świat nauki i technologii, zaplanowanego do realizacji na
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
najbliższe dwa lata, powstał pomysł realizacji zajęć w opolskich instytucjach kultury
i gospodarstwach edukacyjnych, do którego zaproszono wszystkich uczniów i nauczycieli
szkół podstawowych z terenu naszego województwa.
Przewidziane działania stanowić będą wsparcie dla nauczycieli w realizacji
podstawy programowej I i II etapu edukacyjnego z ukierunkowaniem na rozwój
umiejętności kluczowych. Zajęcia będą realizowane w formach interdyscyplinarnych lub
bardziej ukierunkowanych (np. matematyka, przyroda, fizyka, j. polski, historia), jak
również wybiegać poza ramy przedmiotowe (np. umiejętność uczenia się, kształtowanie
kompetencji osobowych i interpersonalnych, rozwijanie kreatywności i innowacyjności,
twórcze wyrażanie idei, doświadczeń i uczuć).
Zajęcia te stanowić będą alternatywę do lekcji w klasie szkolnej, ponieważ będą
odbywały się w różnych instytucjach kultury, takich jak: kino, teatr, filharmonia, muzea
oraz w gospodarstwach edukacyjnych. Lekcje będą prowadzone w formie warsztatów,
z wykorzystaniem różnorodnych aktywnych metod pracy, w oparciu o realizację treści
podstawy programowej w klasach I-III oraz IV-VI.
Celem warsztatów będzie rozwijanie kreatywnego myślenia, pobudzenie wyobraźni
i zmysłów uczniów, ukierunkowanie na rozmowę, dociekanie, analizowanie, odkrywanie,
tworzenie, eksperyment i zabawę… W ramach zajęć dzieci będą mogły lepiej poznać
otaczający je świat, zgłębić potencjał regionu oraz bardziej się z nim utożsamić zgodnie
z myślą: tu jestem, tu rosnę, tu zostaję.
W instytucjach kultury uczniowie będą mogli podjąć rozmowę, dyskusję, a być
może nawet stoczyć spór intelektualny na temat przedstawionego filmu, czy spektaklu,
będą mogli uczestniczyć w warsztatach muzycznych i teatralnych, zgłębić tajemnice oraz
historię powstawania filmu, czy poznać tajniki pracy aktora oraz wcielić się w jego rolę
pod okiem pedagoga teatralnego.
W gospodarstwach edukacyjnych dzieci będą mogły samodzielnie doświadczyć jak
powstaje chleb, skąd się bierze miód, masło, ser, co nam daje las, dowiedzieć się, jak
28
Kwartalnik RCRE
prowadzić gospodarstwo ekologiczne, jak żyło się na wsi dawniej, a także w jaki sposób
wykorzystać różne źródła energii. Gospodarstwa wyposażone są w sale edukacyjne,
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
zaplecze socjalne i sanitarne, zagrody, ścieżki i szlaki edukacyjne, place zabaw oraz
miejsca odpoczynku, tak aby nauka stała się przyjemnością. Zgodnie z sentencją
chińskiego filozofa Konfucjusza6:
Powiedz mi, a zapomnę.
Pokaż mi, a zapamiętam.
Pozwól mi zrobić, a … wzbudzisz we mnie pragnienie.
W ramach zajęć warsztatowych dzieci będą zdobywać wiedzę w sposób aktywny
poprzez zaangażowanie różnych zmysłów, będą nie tylko wykonywać czynności typowe
dla danego gospodarstwa, ale także rozwiązywać zadania logiczno-matematyczne,
językowe, przyrodnicze, odkrywać tajemnice biologii, chemii, muzyki czy poznawać
prawa fizyki w przyrodzie. Wszystko to zamiast teorii z podręcznika czy pisemnej
kartkówki! Bo czyż można nauczyć się dobrze prowadzić samochód, jeździć na rowerze,
łyżwach lub nartach bez praktyki? Z samego tylko podręcznika, według choćby
najlepszych definicji?
I i II etap edukacyjny to okres kształtowania elementarnych sposobów poznawania
świata. To czas krystalizacji zainteresowań, doskonalenia myślenia konkretnego,
kształtowania postaw wobec świata. Szkoła, jako jedno z miejsc kształtowania tych
postaw i rozwijania zainteresowań, powinna zapewnić warunki do bezpiecznego
prowadzenia zajęć badawczych, terenowych, obserwacji i doświadczeń.
Wszystkie zajęcia realizowane w ramach projektu w opolskich instytucjach kultury
oraz gospodarstwach edukacyjnych są dla uczniów bezpłatne. Dzieci zostaną dowiezione
na zajęcia i odwiezione, a w trakcie zajęć otrzymają posiłek.
6
Konfucjusz - (551-479 p.n.e.) – chiński filozof.
29
Kwartalnik RCRE
Scenariusze zajęć realizowanych w ramach projektu będą niebawem dostępne na
stronie RCRE. Być może niektóre z nich staną się inspiracją dla opolskich nauczycieli do
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
opracowania własnych zajęć lub podzielenia się swoimi doświadczeniami na temat jak
uczyć, żeby nauczyć...
Czekamy na Państwa pomysły!
30
Kwartalnik RCRE
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
„Żyć i uczyć się w demokracji”
Kompetencje nauczycieli w zakresie edukacji
obywatelskiej i edukacji na rzecz praw człowieka
Renata Laskowska
Ośrodek Rozwoju Edukacji w Warszawie wraz z Regionalnym Centrum Rozwoju
Edukacji w Opolu w roku szkolnym 2013/2014 realizuje pilotażowy projekt pod nazwą
„Szkoła demokracji, szkoła samorządności”. Jest to program edukacyjny mający na celu
rozwój społecznych i obywatelskich kompetencji rad pedagogicznych.
Ogólne założenia podstawy programowej zawierają opisy kompetencji, które
powinien nabyć uczeń po zakończeniu edukacji. Należą do nich kompetencje
obywatelskie, które są jedną z pięciu kompetencji niezbędnych w promowaniu kultury
demokracji i spójności społecznej. Kompetencje te zostały opisane w dokumencie Komisji
Europejskiej, w ramach strategii lizbońskiej „Wspólne europejskie zasady dotyczące
kompetencji i kwalifikacji nauczycieli”. Reforma programowa, która weszła do naszych
szkół, odwołuje się do kompetencji opartych na umiejętności zarządzania konfliktem,
uwrażliwieniu na kwestie kulturowe, komunikacji i wrażliwości międzykulturowej,
świadomości procesów globalnych zachodzących we współczesnym świecie. W obecnym,
dynamicznie postępującym świecie jesteśmy zobligowani do kształcenia u uczniów
umiejętności życia i działania w zmieniającym się otoczeniu.
Nauczyciel/mentor współczesnej edukacji to postać, która odgrywa kluczową rolę
w promowaniu demokratycznego nauczania z uwzględnieniem aktywnych i opartych na
uczestnictwie metod. W związku z tym, rozwój kompetencji obywatelskich bezpośrednio
będzie miał przełożenie na życie i organizację środowiska szkolnego. Przyczyni się do
osiągnięcia wysokiej jakości pracy szkoły, pozytywnie wpłynie na rozwój organizacyjny
i atmosferę placówki oraz pozwoli na przygotowanie uczniów do świadomego
i aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym, w jego różnych wymiarach, od lokalnego
po globalny.
31
Kwartalnik RCRE
Początek realizacji programu przypada
w dwudziestą rocznicę istnienia
Obywatelstwa UE oraz obchodów Europejskiego Roku Obywateli 2013. Program
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
przygotowany przez Ośrodek Rozwoju Edukacji oparty jest na bogatym zbiorze
materiałów opracowanych w ramach programów edukacji obywatelskiej i edukacji na
rzecz praw człowieka realizowanych pod auspicjami Rady Europy w ciągu ostatnich 10
lat. Wpisuje się on w działania naszego kraju/Ministerstwa Edukacji Narodowej związane
z realizacją postanowień Karty Edukacji Obywatelskiej i Edukacji o Prawach Człowieka
Rady Europy.
Struktura programu realizuje założenia nowego modelu doskonalenia i wspierania
szkół. W oparciu o przeprowadzoną diagnozę rady pedagogicznej zostaną zaplanowane
działania w zakresie doskonalenia nauczycieli, które wyposażą ich w nowe umiejętności,
w zakresie kształtowania kompetencji społecznych i obywatelskich u uczniów. Przygotują
ich do edukacji obywatelskiej i edukacji na rzecz praw człowieka.
W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 maja 2013 r. w sprawie
nadzoru pedagogicznego7 jedno z wymagań stawianych szkołom wszystkich typów
sformułowane jest następująco: respektowane są normy społeczne.
Podstawowy stopień wypełnienia wymagania przez szkołę lub placówkę
scharakteryzowano w rozporządzeniu następująco:
 Działania szkoły lub placówki zapewniają uczniom bezpieczeństwo fizyczne
i psychiczne, a relacje miedzy wszystkimi członkami społeczności szkolnej są
oparte na wzajemnym szacunku i zaufaniu.
 Uczniowie współpracują ze sobą w realizacji przedsięwzięć będących wynikiem
działań samorządu uczniowskiego.
 Zasady postępowania i współżycia w szkole lub placówce są uzgodnione
i przestrzegane przez uczniów, pracowników szkoły i rodziców.
7
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 maja 2013 r.
rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz.U. 2013 poz. 560).
zmieniające
32
Kwartalnik RCRE
Wysoki
stopień
wypełniania
wymagania
przez
szkołę
lub
placówkę
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
scharakteryzowano:
 W szkole lub placówce, wspólnie z uczniami i rodzicami, analizuje się
podejmowane działania wychowawcze, w tym mające na celu eliminowanie
zagrożeń oraz wzmocnienie właściwych zachowań. Ocenia się ich skuteczność
oraz, w razie potrzeby, modyfikuje.
Współczesne podejście do nauczania powinno iść w kierunku rozwijania
kompetencji z wykorzystaniem szerokiego wachlarza metod pobudzających uczniów do
aktywności i uczestnictwa w życiu społecznym. Takie podejście do edukacji pozwoli nam
na przygotowanie młodego pokolenia do pełnienia ról życiowych.
Uczestnictwo nauczycieli w tym projekcie pozwoli im na rozwijaniu różnych
kompetencji, a w dalszej kolejności uczyni z nich nauczycieli, których uczniowie uczą się
pod ich kierunkiem, wykorzystując potencjał i zaangażowanie w nich drzemiące.
Gotowość szkół przystępujących do projektu to ich świadomość, iż mają szansę
w pełni realizować zapisy podstawy programowej oraz wymagania określone we
wszystkich obszarach ewaluacji. Szkoły te, mają szansę przez rok inicjować zadania, które
pomogą im osiągnąć wyższy poziom kompetencji w tym zakresie. Zadania będą
adekwatne do zdiagnozowanego poziomu kompetencji. Szkoła w swojej pracy wspierana
będzie przez eksperta, który poprowadzi szkolenia rady pedagogicznej i będzie z nią
w stałym kontakcie. Jest to całościowe ujęcie pracy placówki od planowania przez
działanie oraz ewaluację.
Z województwa opolskiego, w roku szkolnym 2013/2014 do programu „Szkoła
demokracji, szkoła samorządności” przystąpiły cztery szkoły:
1. Szkoła Podstawowa im. Władysława Broniewskiego w Krasiejowie
Dyrektor: Katarzyna Sokołowska - Kolonek
Koordynator szkolny: Katarzyna Sokołowska – Kolonek
2. Stowarzyszeniowa Publiczna Szkoła Podstawowa im. Henryka Sienkiewicza
w Górażdżach
33
Kwartalnik RCRE
Dyrektor: Dorota Koncewicz
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Koordynator szkolny: Ewa Faszynka
3. Publiczne Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi im. Jana Pawła II
w Baborowie
Dyrektor: Alicja Szuba
Koordynator szkolny: Elżbieta Olejnik
4. Zespół Szkół Elektrycznych im. Tadeusza Kościuszki w Opolu
Dyrektor: Dariusz Dobrowolski
Koordynator szkolny: Damian Stankowicz
Punktem wyjścia do diagnozy poziomu kompetencji będzie analiza dokumentacji
szkolnej, w szczególności pochylenie się nad programem wychowawczym szkoły, planami
wychowawczymi oraz programami nauczania.
Nauczyciele będą mogli określić swój zespołowy poziom stopnia kompetencji. Same
kompetencje, których jest 15 zostały podzielone na cztery grupy. W grupie A –
wiedza/rozumienie, znajdują się kompetencje określające cele i zadania EO/EPC;
kluczowe podstawy i zasady EO/EPC; treści programu nauczania EO/EPC oraz konteksty
wdrażania EO/EPC. Kompetencje z grupy B – nauczanie, czyli planowanie strategii
i dobór metod nauczania; EO/EPC w nauczaniu poszczególnych przedmiotów; budowanie
pozytywnego klimatu szkoły; poruszanie kwestii budzących kontrowersje oraz
stosowanie różnorodnych form i metod oceniania. Kompetencje z grupy C – działanie,
określają umiejętności korzystania z różnych źródeł informacji; współpracę ze
społecznością
lokalną
oraz
przeciwdziałanie
wszelkim
formom
dyskryminacji.
Kompetencje z grupy D – ewaluacja, to włączanie uczniów w proces podejmowania
decyzji; modelowanie postaw EO/EPC oraz ewaluacja metod nauczania i procesu uczenia
się.
Edukacja obywatelska i edukacja na rzecz praw człowieka daje uczniom możliwość
zaangażowania się w te sprawy współczesnego świata, które ich interesują. Poprzez
34
Kwartalnik RCRE
zastosowanie metod aktywnych stwarzamy środowisku szkolnemu liczne okazje do
dyskusji i debat na tematy kontrowersyjne8. Daje także całej społeczności szkolnej
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
naturalną szansę wprowadzania zmiany, jest jednocześnie związana z koncepcją
zaangażowania społecznego – mogą podejmować dialog z partnerami funkcjonującymi
w środowisku lokalnym i globalnym. Otwiera również możliwość zajmowania stanowiska
wobec negatywnych zjawisk występujących w społeczeństwie tj.: rasizm, stereotypy,
wprowadzające w błąd informacje na temat globalnej migracji powielane przez środki
masowego
przekazu.
Umożliwia
wszystkim
nauczycielom
powiązania
praktyki
dydaktycznej z aktualną sytuacją, co pomaga nadać nauczaniu i uczeniu się właściwe
znaczenie i odniesienie do świata.
Nauczyciel posiadający kompetencje społeczne, to nauczyciel, który w swojej pracy
wie, iż skuteczny proces uczenia się wymaga krytycznej analizy zajęć oraz przebiegu
i efektywności procesu uczenia się. Patrzy na siebie oczyma uczniów, którzy oceniają
swoich nauczycieli na podstawie demonstrowanych przez nich postaw, stosowanych
strategii i przeprowadzonych zajęć. To nauczyciel refleksyjny, czyli taki, który zastanawia
się nad swoim podejściem pedagogicznym i sposobem uczenia się i nauczania, stosuje
różne techniki zadawania pytań, takich które mogą poszerzać swobodę wypowiedzi
uczniów. Jest przewodnikiem dla swoich uczniów, pomagając im wkraczać z odwagą,
otwartym umysłem bez uprzedzeń w dorosłe życie.
Renata Laskowska
Nauczyciel konsultant pracowni
organizacji i zarządzania oświatą
Regionalnego Centrum Rozwoju Edukacji
Ekspert wojewódzki projektu ORE
„Szkoła demokracji, szkoła samorządności”
8
Lekcja Równości, postawy i potrzeby kadry szkolnej i młodzieży wobec homofobii w szkole,
pod red. Jana Świerszcza, Warszawa 2012
35
Kwartalnik RCRE
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Aero2 ― bezpłatny Internet
Roland Zimek
W maju 2011 roku, spółka Aero2
rozpoczęła
bezpłatne
udostępnianie
mobilnego Internetu, obejmującego swym
zasięgiem niemal całą powierzchnię Polski.
Jest on realizowany przy pomocy karty SIM
(pełnowymiarowej oraz micro SIM, brak
natomiast kart nano SIM obsługiwanych
przez iPhone 5, iPad mini itp). Dzięki temu możemy bezpłatnie korzystać z Internetu na
komputerach przenośnych i tabletach posiadających czytnik kart SIM, co najmniej do
końca 2016 roku. Prędkość transmisji nie jest duża, wynosi bowiem nie więcej niż 512
kb/s i co 60 minut jest przerywana (należy ponownie połączyć się z siecią). Wystarcza
jednak w zupełności do korzystania z poczty i przeglądania stron WWW.
Aby otrzymać kartę SIM Aero2 należy wypełnić
wniosek, przesłać skan dowodu osobistego i wpłacić 20
zł kaucji (plus 7 zł kosztów przesyłki).
Szczegółowe informacje można uzyskać pod
adresem:
http://www.aero2.pl/bdi.html
Jak podkreśla operator Aero2, najlepiej zaopatrzyć się w urządzenie kat. 10, które
obsługuje transmisję danych w technologii HSPA+ w paśmie 900 MHz (pasmo 8) lub
kategorii 3 obsługujący transmisję danych w technologii TD-LTE w paśmie 2500MHz
(pasmo 38).
36
Kwartalnik RCRE
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Wojewódzka Wystawa Twórczości Technicznej
Uczniów 2013
Wiesław Bartoszek
Choć rozpoczęliśmy już nowy rok szkolny i pewnie nauczyciele techniki i plastyki
mnożą już nowe pomysły i szukają wśród uczniów nowych talentów, proponuję miłą
chwilę wspomnień i powrót do zorganizowanej wiosną, przez Regionalne Centrum
Rozwoju Edukacji w Opolu, wystawy prac uczniowskich. W minionym roku szkolnym
prezentacja miała miejsce w Urzędzie Marszałkowskim w Opolu, na Ostrówku, w dniach
od 15 – 24.05.2013 r. Mimo znanych od lat kłopotów dokuczających nauczycielom zajęć
technicznych (mała liczba godzin, brak pracowni, brak podziału na grupy itp.), udaje się
corocznie zgromadzić na wystawie kilkaset prac, wykonanych przez uczniów na lekcjach
zajęć technicznych i zajęciach pozalekcyjnych. Zwiedzający wystawę zauważyli, że
ekspozycja była przygotowana przez nauczycieli z dużym zaangażowaniem. Eksponaty,
prezentujące różne techniki wykonania, były starannie dobrane i estetycznie wykonane.
Uczniowie tworząc swoje prace korzystali z różnych materiałów - drewno, tworzywa
sztuczne, metal, tkaniny. Komisja konkursowa, która miała trudne zadanie wyboru
najlepszych prac, oceniając prezentacje szkół, brała pod uwagę ich zróżnicowanie,
bogactwo tematyki i technik wytwórczych, estetykę wykonania. Ostatecznie ustalono
werdykt.
Laureaci
Szkoły Podstawowe
 1 miejsce: Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1 w Prudniku
 2 miejsce: Szkoła Podstawowa nr 3 w Nysie
 3 miejsce: Publiczna Szkoła Podstawowa nr 25 w Opolu
Gimnazja
 1 miejsce: Publiczne Gimnazjum nr 1 w Prudniku
 2 miejsce: Publiczne Gimnazjum w Zimnicach Wielkich
37
Kwartalnik RCRE
 3 miejsce: Publiczne Gimnazjum w Baborowie
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Nagrody indywidualne
Szkoła Podstawowa
 1 miejsce: Julia Komor, Dawid Komor, PSP nr 25 w Opolu - Skrzyżowanie dróg
 2 miejsce: Luiza Pilarska, Angela Tomaszewicz, PSP nr 1 w Prudniku - Zamek
 2 miejsce: Jagoda Bezak, PSP nr 1 w Prudniku - Dom z oświetleniem
 3 miejsce: Monika Koselek, PSP w Baborowie - Statek ze styropianu
 Wyróżnienie: Jakub Kret, PSP nr 3 w Nysie - Szopka Bożonarodzeniowa
Gimnazja
 1 miejsce: Tomasz Wójcik, PG w Zimnicach Wielkich - Kaplica
 2 miejsce: Gabriela Łaciok, PG w Baborowie - Zegar z wafli
 3 miejsce: Kamila Szadkowska, Simona Jurkowska - Latarnia morska
 Wyróżnienie: Bartosz Pudełko, PG w Zimnicach Wielkich - modele z drewna
Wszyscy nauczyciele otrzymali dyplomy i podziękowania. Mam nadzieję, że
możliwość publicznej prezentacji uczniowskich prac, wzbogacona elementem rywalizacji,
stanowi dobrą motywację zarówno dla nauczycieli jak i dla uczniów, by doskonalić swój
warsztat i tworzyć coraz ciekawsze dzieła.
Wystawa w obiektywie
38
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Kwartalnik RCRE
39
Kwartalnik RCRE
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Ostrzeżenia dla użytkowników witryn opartych
na systemie Joomla
Artur Nowak
W ostatnim czasie notujemy zwiększoną liczbę ataków na witryny internetowe
pracujące na bazie oprogramowania Joomla. Atakowane są zarówno same witryny (poprzez
próby m.in. zgadywania hasła administratora serwisu), jak również różnej kategorii
komponenty dodatkowe, tj. komponenty galerii obrazów, komponenty księgi gości oraz
komponenty zarządzania plikami.
Na bazie wiedzy zgromadzonej w Internecie oraz codziennej obserwacji incydentów
pojawiających się na serwerze RCRE, zespół informatyczny opracowuje mechanizmy
zapobiegające
nadużyciom
błędów
oprogramowania
na
witrynach
internetowych
obsługiwanych przez RCRE. Niestety w chwili obecnej nadal blisko 120 witryn internetowych
utrzymywanych w RCRE dla placówek oświatowych posiada nieaktualne oprogramowanie,
w szczególności stare wersje oprogramowania Joomla.
Część serwisów internetowych nadal obsługiwana jest przez oprogramowanie w wersji
1.0, dla którego wsparcie zakończyło się 22 lipca 2009 roku. Część osób dokonała aktualizacji
do nowszej wersji (1.5, 1.6, 1.7), która niestety również nie jest już rozwijana, gdyż oficjalne
wsparcie dla tych wersji zakończyło się w 2012 roku.
Brak wsparcia oznacza, iż w przypadku nieprawidłowego działania oprogramowania,
bądź też wykrycia nowych błędów w oprogramowaniu nie możemy już liczyć na aktualizację,
która usunie nieprawidłowość.
Oprogramowanie Joomla pracuje na bazie języka PHP, który w ostatnich latach
przeszedł znaczące zmiany. Starsze wersje oprogramowania Joomla mogą nie działać
prawidłowo z nowszą wersję języka PHP – zmianie uległy np. niektóre polecenia języka PHP,
w nowszych wersjach polecenia takie mogą już nie występować.
40
Kwartalnik RCRE
W związku z powyższym zachęcamy Państwa do bieżącej aktualizacji Państwa serwisów
internetowych, a w przypadku pytań, bądź napotkania trudności do kontaktu z naszym
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
zespołem ds. informatycznych.
41
Kwartalnik RCRE
Miejsce wychowania w szkole
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Barbara Charczuk
"Wychowanie jest uczeniem się szczególnego rodzaju – uczeniem się postaw,
rozwijaniem wrażliwości, a także odkrywaniem własnych możliwości, talentów,
mocnych stron i budowaniem na nich własnej tożsamości i siły. Jest też uczeniem się
konstruktywnego radzenia sobie z własnymi brakami, trudnościami i negatywnymi
emocjami".
Wychowanie jest więc budowaniem człowieczeństwa
Hanna Rylke
Czym jest wychowanie? To pytanie często zadają sobie zarówno nauczyciele jak
i rodzice. Niewątpliwie jest procesem właściwym dla człowieka. Człowiek to istota
społeczna co oznacza, że nie tylko żyje w społeczności lecz pełnię swoich ludzkich
możliwości osiąga w kontaktach z innymi. Wychowanie zakłada więc relacje
międzyosobowe. Jest to wpływ jaki wywiera osoba na osobę.
Ponosimy ogromną odpowiedzialność za to co włożymy w proces wychowania.
Proces to bieg zdarzeń w określonym czasie. Psychologia dowodzi, że wszystko czego się
doświadczy u początku życia i w latach późniejszych jest bagażem z którym kroczy się
w dorosłości. Trzeba więc sobie zadawać pytanie co wynika z takiego a nie innego
wychowania w dorosłym życiu rodzinnym, społecznym, zawodowym. Wychowanie, by
było skuteczne, trzeba oprzeć na jasnym, czytelnym systemie wartości, który się nie tylko
głosi lecz osobiście realizuje.
Oddziaływanie wychowawcze
Kształtuje poglądy poprzez przyjęte wartości
Wpływa na postawy czyli gotowość do działania w zakresie przyjętego systemu
wartości
Odzwierciedla się w zachowaniu
42
Kwartalnik RCRE
Wychowanie jak każde ludzkie działanie powinno czemuś służyć, mieć jakiś cel.
Celem wychowania powinien być pełny, wszechstronny rozwój człowieczych możliwości.
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Odkrywanie i rozwój szczególnych, indywidualnych uzdolnień. Pomoc w odnalezieniu
i realizacji najlepszej drogi życiowej.
Priorytet w wychowaniu młodego człowieka ma dom rodzinny. Tu przede
wszystkim kształtuje się jego charakter, dziedziczone są doświadczenia, przekazywany
jest system wartości. Rodzice mają prawo decydować o całym procesie wychowania
dziecka, również tym jego nurcie, który rozgrywać się będzie w szkole.
Rola szkoły, choć drugoplanowa, pod pewnymi względami pozostaje niezastąpiona.
To właśnie szkoła, dzięki istnieniu zbiorowości uczniowskiej, ma możliwość
wprowadzania dziecka w tajniki życia społecznego.
W niej dokonywać się mają obserwacje zachowań dziecka wprowadzonego
w szerszy krąg rówieśniczy oraz, w razie potrzeby, udzielana powinna być pomoc dla
przezwyciężenia trudności w kontaktach społecznych.
Na terenie szkoły kształtować się powinny umiejętności pracy zespołowej oraz
umiejętności organizacyjne uczniów, budowana samorządność.
W zderzeniu z poglądami rówieśników odbywają się pierwsze konfrontacje ocen
moralnych, dziecko musi dokonywać pierwszych poważnych wyborów.
Tu, w końcu, młody człowiek powinien uczyć się rzetelnej pracy i zdobywania
potrzebnej mu wiedzy.
Ogromna ilość czasu, w którym dziecko przebywa w szkole, w tym samym
otoczeniu, wymusza podjęcie funkcji wychowawczej przez tę instytucję. Przez kilka
godzin dziennie uczeń poddawany jest wpływom grupy rówieśniczej: jej prawom
i naciskom, uzależniony od jej aprobaty i dezaprobaty. Brak kontroli szkoły w tym
zakresie otwiera szerokie pole oddziaływaniom ujemnym
Szkoła, która nie podejmuje w pełni swych zadań wychowawczych, staje się
odpowiedzialną, przed rodzicami, za ujemne skutki niepożądanych oddziaływań.
43
Kwartalnik RCRE
Wychowanie jest też rodzajem sztuki, w której ważną rolę odgrywa wyczucie
potrzeb chwili, okoliczności, miejsca i czasu. W wychowaniu należy być blisko życia
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
i podejmować realne problemy uczniów. Wartości istnieją albo w osobach i ich działaniu
albo wcale. Wiele jednak zależy od stosowanych metod. Podstawą szkolnego
wychowania powinny być programy wychowawcze, realizowane według określonego
scenariusza, harmonogramu i rozpisania na role.
Jednakże najważniejszą rolę w wychowaniu odgrywa klimat wychowawczy czyli
wzajemne relacje między nauczycielem i uczniem. Nauczyciel i uczeń są osobami, które
powinny być w stałym dialogu, ogarniającym znacznie szerszy zakres zagadnień niż
przekazywanie
wiedzy.
Mówiąc
o
charakterze
relacji nauczyciel-uczeń
warto
przypomnieć, że wychowanie jest mało skuteczne, jeśli jest oparte na systemie
nakazowo-zakazowym, sankcjach i strachu, który zatruwa atmosferę wielu szkół. Wybitni
pedagodzy minionych wieków stwierdzili, że zaufanie nauczyciela do ucznia wzbudza
w uczniu zaufanie do nauczyciela. Ten szczególny mechanizm sprzężenia zwrotnego
buduje zdrową, pozytywną motywację do nauki u ucznia i do pracy u nauczyciela.
Wzajemna życzliwość i zaufanie stanowią właściwy punkt wyjścia do pracy edukacyjnej
i zarazem warunek jej powodzenia.
Nie ma wychowania bez wymagań; tych wymagań, które otwierają nowe
perspektywy, uczą jak sprostać wyzwaniom, jak nie ulegać trudnościom, jak
urzeczywistniać małe i wielkie cele. Łatwo jednak sprowadzić wymagania do ślepej
i bezdusznej dyscypliny. Z drugiej strony – nic lepiej nie służy wychowaniu, niż pogodna
atmosfera. Ale jeśli tylko na to postawić, wzajemna życzliwość bez wymagań łatwo
przekształca się w jałowe i destrukcyjne życie „na luzie”. Stąd, życzliwość i stanowczość
wymagań wobec uczniów muszą się wzajemnie uzupełniać a zrównoważenie tych dwóch
elementów postawy nauczyciela warunkuje prawidłowe wychowanie w szkole.
44
Kwartalnik RCRE
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Cinema 4D ― Wprowadzenie do tworzenia grafiki
trójwymiarowej
Przemysław Pawłowski
Grafika komputerowa w czasach obecnych ma bardzo szerokie zastosowanie,
poczynając od prostych wzorów wizytówek a kończąc na pełnometrażowych filmach
wykorzystujących wszelkie nowinki techniczne i możliwości programów graficznych.
Temat ten został wybrany z uwagi na to, iż grafika komputerowa jest bardzo
popularna i znajduje zastosowanie w życiu codziennym.
W pracy tej zostaną przedstawione oraz omówione zagadnienia zarówno
podstawowe jak i zaawansowane związane z wykorzystywaniem możliwości programów
graficznych tj. Photoshop , Cinema 4D, Corel Draw .
Zagadnienia będą dotyczyły głównie programu Cinema 4D, ze względu na to, iż
program ten jest bardzo ciekawy i oferuje wiele możliwości. Aczkolwiek nie jest tak
skomplikowany jak chociażby Blender czy 3dsMAX, a posiada możliwości nie rzadko
przewyższające Blendera czy 3dsMAX’a. Z drugiej jednak strony jest bardzo mało
materiałów instruktażowych w języku polskim.
Co skutecznie odpycha przyszłych użytkowników tego programu.
Chce także zobrazować to ,że bardzo dużo satysfakcji da nam praca z takim
oprogramowaniem jeśli po wielu trudach uda nam się osiągnąć cel jaki sobie
wyznaczyliśmy.
Trzeba pamiętać ,iż pracując z takim programem ograniczają nas 2 rzeczy. Pierwszą
z nich jest wydolność naszego komputera a drugą nasza własna wyobraźnia.
Cinema 4D R10 firmy MAXON to zaawansowany program do tworzenia animacji
trójwymiarowej, który oferuje także możliwość zaprogramowania swoich animacji
korzystając z języka C.O.F.F.E.E który jest bardzo zbliżony do C++, Java czy Perl’a.
Używając tej aplikacji można stworzyć animacje przedstawiające procesy, które można
45
Kwartalnik RCRE
spostrzec w rzeczywistości. Dla przykładu podam ze można w tym programie
odzwierciedlić pracę tłoków i zaworów, po uprzednim ich wymodelowaniu. Silnik tego
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
programu wykorzystuje możliwości procesorów wielordzeniowych, co znacznie skraca
czas potrzebny na rendering. Ilość narzędzi jest bardzo duża, umożliwiają one tworzenie
bardzo prostych brył jak i bardzo skomplikowanych kształtów. Interfejs tego programu
jest rozbudowany, lecz bardzo intuicyjny. Można go dowolnie konfigurować,
dostosowując go do własnych potrzeb i przyzwyczajeń. Do programu tego można
również doinstalować dodatkowe pluginy, które jeszcze bardziej rozszerzają zakres
i możliwości tego i tak zaawansowanego oprogramowania. Takim ciekawym dodatkiem
jest moduł, który umożliwia tworzenie realistycznie wyglądającego owłosienia czy efektu
dymu
1. Główny interfejs wraz z obszarem roboczym CINEMA 4D
R10/R11.5/R13
W tym podrozdziale przedstawię opis i wygląd interfejsu graficznego programu
CINEMA 4D R10/R11.5/R13 – interfejs wersji R11.5 oraz R13 nie różni się znacząco od
wersji R10.
Rys 1. Główny interfejs wraz z obszarem roboczym.
46
Kwartalnik RCRE
Na powyższym rysunku (Rys 1) przedstawiony jest pasek narzędziowy wraz
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
z paskiem menu.
Zaczynając od lewego górnego rogu możemy spostrzec pola takie jak:
* File ,Edit, Objects, Tools, Selection, Structure, Functions, Animation
Character, Dynamics, MoGraph, Hair, Render, Plugins, Window, Help.
Za pomocą tych pól możemy dowolnie zmieniać parametry naszego projektu.
Poniżej znajdują się ikony reprezentujące tworzenie i manipulowanie obiektami 3D,
dokładny opis przedstawię w pozostałych rozdziałach. Pola te służą do zarządzania
właściwościami obiektów umieszczonych w obszarze roboczym.
1.1 Główny interfejs oraz pasek narzędziowy i menu
kontekstowe poszczególnych pól
Każde pole na tym pasku ma swoje rozwijane menu, poczynając od pola File
a kończąc na polu Help
Rys 2 - Główny pasek narzędziowy wraz z paskiem menu
 Menu kontekstowe poszczególnych pól
Pole File - menu
Menu FILE zawiera w sobie elementy odpowiedzialne za np. zapis/odczyt pracy
którą aktualnie wykonujemy. Z tego menu korzystamy najczęściej i przeważnie używamy
praktycznie pięciu pól takich jak „save all, new, open, close all, export”.
47
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Kwartalnik RCRE
Rys. 3 Menu file
Pole export jest ciekawe, dlatego ze pozwala nam eksportować aktualny projekt do
innego formatu, tak, aby możliwe było odczytanie go np. w 3D studio.
`
Rys. 4 Pole Edit - menu
Menu EDIT:
W tym menu widzimy pola, które pozwalają nam kopiować (copy), wycinać (cut),
i kasować (delete) poszczególne elementy z naszego projektu.
48
Kwartalnik RCRE
Możemy również zaznaczyć(select all) wszystkie obiekty bądź, jeśli już mamy je
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
wszystkie zaznaczone, to możemy je odznaczyć (diselect all).
Jest również możliwość zaznaczenia tylko i wyłącznie obiektów będących „dziećmi”
(Select Children ) w hierarchii.
Bardzo interesującą opcją są takie pola jak : Use Animation, Use Expressions, Use
Generators, Use Deformers.
Zaznaczenie bądź odznaczenie tych pół powoduje wykorzystywanie bądź de
aktywowanie poszczególnych modułów w programie.
Dla przykładu: odznaczając pole „Use Deformers” program nie będzie brał pod
uwagę działania żadnych „deformerów” (narzędzi zmieniających kształt obiektów )
Pole „preference” pozwala nam na dostosowanie programu do własnych potrzeb.
Pole objects - menu
Rys 5 Menu OBJECTS
Menu pola „objects” pozwala nam tworzyć miedzy innymi tzw. obiekty prymitywne
(primitive) czyli proste bryły przestrzenne (np. sześcian). Istnieje także możliwość
tworzenia tzw. kształtów – splinów (create spline .
49
Kwartalnik RCRE
Pod polem „create spline” znajduje się pole „spline primitive”, pozwala ono na
stworzenie prostego splajnu, którym może być np. kształt przypominający sprężynę.
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Każdy taki spline można dowolnie edytować.
Poniżej znajduje się Pole NURBS oraz Modeling. Pierwsze z nich odpowiada za
narzędzia umożliwiające np. stworzenie bryły obrotowej, bądź za wygładzanie krawędzi
poprzez dokładanie wierzchołków do obiektu.
„Pole Modeling” -odpowiada natomiast za narzędzia umożliwiające zmianę
parametrów obiektu. Np. możemy stworzyć model, który będzie starał się odwzorować
łączenia atomowe.
Pole Scene” - zawiera elementy, dzięki którym możemy wpływać na oświetlenie
sceny bądź na widoczność sceny.
„Pole Sky” – umożliwia nam tworzenie praktycznie foto-realistycznego nieba.
„Pole Particle” – pole to umożliwia tworzenie generatorów cząsteczek, które mogą
odwzorowywać zjawiska występujące w naturze. Np. efekt deszczu.
“Pole Thinkink particle” – sa to tzw. „myślące cząsteczki” dzięki nim możemy
tworzyć wiarygodnie wyglądający dym czy inne zjawiska atmosferyczne.
„Pole Deformation” – odpowiada za różnego rodzaju deformatory kształtu obiektu.
„Pole Sound” – zawiera elementy umożliwiające wprowadzenie dźwięku do
naszego projektu.
„Pole Objects Libary” - tzw. Biblioteka obiektów. Przeważnie puste pole
Pole Tools – menu
50
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Kwartalnik RCRE
Rys 6 Menu TOOLS
Z menu pola „Tools” możemy wybierać sposób, w jaki ingerujemy w nasz projekt.
Może to być tylko jego poruszenie czy tez chociażby zmiana jego skali.
Dostępne są także opcje manipulacji krawędziami (edge), punktami (points) , czy
całymi poligonami (polygons) Z tego menu możemy również wybrać czy chcemy
manipulować kamera czy obiektem (camera)
Pola takie jak „X axis , Y axis, Z axis” umożliwiają nam wybór osi które maja być
uwzględniane przy poruszaniu naszego obiektu. Np. jeśli wyłączymy osie X i Y to nasz
obiekt będzie mógł być przesunięty tylko wzdłuż osi Z.
Pole Selection – menu
51
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Kwartalnik RCRE
Rys 7 Menu SELECTION
Narzędzia w tym polu służą do zaznaczania polygonów. Możemy wybrać, czy
chcemy by narzędzie zaznaczania miało kształt kwadratu, lassa czy aby zaznaczało nam
poszczególne wielokąty.
Możemy także konwertować nasze zaznaczenie.
Pozostałe nie podświetlone opcje będą dostępne wtedy, kiedy będziemy pracowali
na zaznaczonym, np. wielokącie.
Pole Structure – menu
Rys. 8 Menu Structure
52
Kwartalnik RCRE
W tym menu znajdują się opcje odpowiedzialne za modyfikacje obiektów tj.
umożliwiają one np. tworzenie mostków (bridge). Jest to bardzo użyteczna funkcja gdyż
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
pozwala nam na połączenie odległych wielokątów w naturalny sposób.
Bardzo Ciekawym narzędziem jest „brush” umożliwia ono deformacje obiektu.
Narzędzie „Iron” pozwala na „wyprasowanie” wielokąta tak, aby nie było żadnych
nienaturalnie wyglądających krawędzi. Aczkolwiek narzędzie to działa także w druga
stronę.
Narzędzie „knife” służy do „krojenia” wielokątów w taki sposób, aby odpowiadały
naszym oczekiwaniom.
Narzedzie Bevel - zmniejszenie zaznaczonego wielokąta.
Narzedzie Extrude - wytłaczanie wielokątów
Pole Animation – menu
Rys. 9 Menu ANIMATION
W tym menu znajdują się opcje umożliwiające sprawowanie kontroli nad animacja.
Pole „record” odpowiada za nagrywanie animacji.
53
Kwartalnik RCRE
Pole „record active object” odpowiada za nagrywanie animacji tylko i wyłącznie
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
zaznaczonego obiekt.
Kolejnym polem jest „autokeying” odpowiada za auto-kluczowanie klatek. Co
bardzo upraszcza kreowanie ruchu poszczególnych obiektów.
Poniżej są już pola odpowiedzialne za przewijanie cofanie a także za przechodzenie
do następnej ramki bądź klatki kluczowej.
Pole Character – menu
Rys 10. Menu CHARACTER
W menu „Character” znajdują się opcje które umożliwiają nam realistyczne
odwzorowanie ruchu ludzkich kończyn, mięśni czy skory. Istnieje także możliwość
nadania każdemu elementowi wagi.
54
Kwartalnik RCRE
Poszczególne pola w tym menu:
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
 Soft IK / Bonnes – pole to umożliwia nam zastosowanie w budowanym przez
nas modelu "kości" co tylko wpłynie na rzeczywiste odwzorowanie sposobu
poruszania np. ręka czy nogą.
 „Cloth Nurbs” – umożliwia nam stworzenie „ubrania” dla obiektu przez nas
modelowanego
 „Joint” tworzy punkt zaczepu np. dla . mięśni.
 „Skin” odpowiada za tworzenie skóry.
 „Muscule object” odpowiada za umieszczanie w obszarze roboczym
„mięśni”
 „Joint Tool” - narzędzie służące do konfiguracji pola „Joint”
 „Mirror Tool” – po wybraniu tej opcji utworzona zostanie kopia wybranego
 obiektu
 „Weight Tool” - odpowiada za nadawanie wagi obiektowi.
 „Muscule Deformer” - odpowiada za możliwość kształtowania „mięśni”
 w dowolny sposób.
 „Morph brush” - to narzędzie pozwala nam przekształcać obiekt
 „IK Chain” – Inverse Kinematik Chain, odwrócona kinematyka łańcuchowa,
dzięki temu narzędziu możemy tworzyć wiarygodnie poruszające się
kończyny.
 „Use IK”, „Use Constrains”, „Use Symmetry” gdy te nazwy są podświetlone
oznaczają wtedy ze program wykorzystuje np. odwróconą kinematykę bądź
symetrie
Pole Dynamics – menu
55
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Kwartalnik RCRE
Rys 11 Menu DYNAMICS
W tym menu są zawarte opcje, dzięki którym możemy kontrolować zachowanie się
poszczególnych obiektów na planie. Możemy sprawić, aby kulka pod wpływem grawitacji
sturlała się z pochylni, czy chociażby sprawić, aby ta właśnie kulka zaczęła się odbijać od
podłogi. To właśnie dzięki tym poszczególnym elementom zawdzięczamy takie
możliwości odwzorowywania praw fizyki.
 „Gravity” – odpowiada za grawitacje
 „Drag” – odpowiada za opór
 „Wind” – odpowiada za zjawisko wiatru w scenie
Pole Hair – menu
Rys. 12 Menu HAIR
56
Kwartalnik RCRE
W tym menu widoczne są pola, które umożliwiają nam tworzenie a zarazem edycje
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
owłosienia.
 Pole „Add hair” odpowiada za dodawanie włosów
 Pole „feather objects” odpowiada za dodawanie piór
 Pole „Mode” odpowiada za rodzaj włosów
 Pole „Edit” odpowiada za edycje owłosienia
 Pole „Selection” zawiera narzędzia odpowiedzialne za zaznaczanie włosów.
 Pola „Hair, Enabled, Symmetry, Soft Selection” odpowiadają kolejno za
możliwość używania włosów za zachowanie symetrii aby włosy równo się
rozkładały na powierzchni, oraz pole które odpowiada za zaznaczanie
poszczególnych włosów
Pole Render – menu
Rys.13 Menu RENDER
W menu pola Render znajdują się ikony, których działanie dotyczy przygotowania
sceny do renderingu. [6]
Możemy zastosować podgląd sceny, w jaki sposób zostanie wyrenderowana,
można dzięki temu sprawdzić czy wszystkie obiekty mieszczą się w kadrze.
57
Kwartalnik RCRE
Można także wyrenderować tylko interesujący nas fragment obrazu wykorzystując
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
do tego celu pole „Render Region”.
Pole „Render to Picture Vewer” odpowiada za możliwość wyrenderowania obrazu
w taki sposób, w jaki będzie on widoczny w formie, w jakiej go zapiszemy.
Bardzo ciekawa funkcję kryje pole „Interactive Render Region”, dzięki niemu
możemy w czasie rzeczywistym oglądać efekt renderingu w wybranej części przestrzeni
roboczej. „Render setings” to pole, dzięki któremu możemy dowolnie konfigurować
sposób, w jaki będzie przebiegał proces renderingu
Pole Window –menu
Rys. 14 Menu WINDOW
Menu „Window” działa na tej samej zasadzie jak w Photoshopie.
Z tego menu jest możliwość włączania bądź wyłączania poszczególnych okien, które
mogą nam ułatwić pracę.
To okno rzadko jest używane, ponieważ większość opcji, która jest zawarta w tym
menu jest dostępna w obrębie obszaru roboczego.
58
Kwartalnik RCRE
Najbardziej ułatwiającym oknem podczas synchronizacji animacji jest pole
„Timelinle”. Za jego pomocą możemy idealnie zsynchronizować ruchy czy inne efekty
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
w animacji.
Pole Help – menu
Rys. 15 Menu HELP
Menu Help jak sama nazwa wskazuje odpowiedzialne jest za informacje służące do
ratowania nas w sytuacji, kiedy nie wiadomo, co zrobić z danym obiektem.
 Pole MAXON Support - przenosi nas bezpośrednio na stronę producenta
 Pole „Help” - zawiera zbiór informacji na temat większości obiektów w tym
Programie
 Pole „Install Language” - odpowiada za możliwość doinstalowania
 dodatkowego języka. Np. polskiego. Co znacznie ułatwia pracę.
 W polu „Personalize” - możemy wpisać swoje dane osobowe, a także
uzupełnić numery seryjne poszczególnych modułów.
 Pole
„Info”
zawiera
podstawowe
informacje
o
aktualnej
wersji
oprogramowania
Główny pasek narzędziowy
Rys. 16 Główny pasek narzędziowy
59
Kwartalnik RCRE
Pasek ten bardzo ułatwia prace i skraca czas potrzebny na znalezienie
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
interesującego nas elementu.
Pracując nieraz nad skomplikowanym projektem graficznym nieraz zdążyło się nam
skasować, bądź wprowadzić złe atrybuty we właściwościach obiektu. Co w takiej sytuacji
można zrobić? Istnieją dwa rozwiązania.
Pierwsze z nich jest dość denerwujące, otóż można taki obiekt skasować i zacząć
prace nad nim od nowa. To rozwiązanie jednak jest bardzo niekorzystne.
Drugim rozwiązaniem, jakie możemy wprowadzić w życie jest po prostu cofniecie
wykonanej przez nas operacji.
Za cofanie odpowiada strzałka w prawo (pierwsza pozycja od lewej).
Znajduje się strzałka o przeciwnym zwrocie, strzałka ta działa przeciwnie do swojej
poprzedniczki.
Znajduje się ikona symbolizująca wybór zaznaczenia, mamy do wyboru zaznaczanie
„Live selection” „Rectangle selection” „Lasso selection” oraz „Polygon Selection”.
Opis narzędzi:
Zaznaczenie „Live selection:
Kursor ten ma możliwość zwiększania swojej powierzchni, to oznacza ze możemy
jednorazowo zaznaczyć pojedynczy wierzchołek czy cała mase wierzchołków.
Zaznaczenie “Rectangle selection” :
Działa na podobnej zasadzie aczkolwiek rozmiar zaznaczenia zależy od tego jak
długo trzymamy wciśnięty przycisk myszki oraz to czy poruszamy myszą w dowolnym
kierunku. Zaznaczanie odbywa się podobnie jak w Photoshopie
Zaznaczenie „Lasso Selection” :
60
Kwartalnik RCRE
Aby coś zaznaczyć musimy narysować np. okrąg , wtedy zaznaczamy wszystko to co
znajdzie się wewnątrz takiego okręgu bądź każdego dowolnego narysowanego przez nas
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
kształtu.
Zaznaczenie „Polygon Selection” : zaznaczamy poszczególne polygony.
Narzędzie to działa podobnie do „Live Selection”[6]
Narzędzie 4 od lewej jest odpowiedzialne za możliwość przesuwania obiektu
w obszarze roboczym. Musi być podświetlone, aby można było przesuwać obiekt.
Kolejnym 5 narzędziem od lewej jest narzędzie odpowiedzialne za skalowanie.
Narzędzie 6 od lewej odpowiada za możliwość obracania obiektu o dowolny kąt
w dowolnym kierunku.
 Narzędzie 7 od lewej odpowiada za włączanie bądź wyłączanie Osi X
 Narzędzie 8 od lewej odpowiada za włączanie bądź wyłączanie Osi Y
 Narzędzie 9 od lewej odpowiada za włączanie bądź wyłączanie Osi Z
 Narzędzie 10 od lewej odpowiada za uruchamianie kordynatów , co ułatwia
prace.
 Ikona 11 od lewej Podgląd wyrenderowanego obrazu
 Ikona 12 od lewej Rendering i zapis obrazu do pliku
 Ikona 13 od lewej Ustawienia procesu renderingu
 Ikona 14 od lewej Obiekty prymitywne - menu po rozwinięciu
Rys. 17 Objects Primitives
61
Kwartalnik RCRE
Każdy z tych obiektów jest w pełni edytowalny, ograniczeniem jest tylko i wyłącznie
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
nasza wyobraźnia.
Ikona 15 od lewej to - Spliny, obiekty te ułatwiają prace z tego względu , iż za ich
pomocą można stworzyć obiekt który wymagałby bardzo dużo pracy jeśli chciałoby się go
stworzyć ze zwykłych obiektów np. typu CUBE. ;
Menu po rozwinięciu
Rys. 18 Spline Primitives
Ikona 16 od lewej - HYPER NURBSY obiekty te pozwalają na modelowanie w taki
sposób aby nie były widoczne żadne „ostre” krawędzie. (nie widać miejsca łączenia
poszczególnych Polygonów ). Sprawdzają się idealnie, gdy mamy zamiar wymodelować
obiekt, który w rzeczywistości jest pozbawiony takich właśnie ostrych krawędzi czy
choćby wierzchołków.
Rys 19. HYPER NURBS’y
62
Kwartalnik RCRE
Ikona 17 od lewej - Narzędzie to umożliwia np. stworzenie odbicia lustrzanego
modelowanego obiektu. Ta opcja bardzo ułatwia i przyspiesza prace w szczególności, gdy
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
chcemy, aby modelowany obiekt był symetryczny.
Wartym uwagi modyfikatorem jest również „Boole”, Metaball” „Array?
Rys. 20 Dodatkowe modyfikatory
Boole – używając tego modyfikatora na dwóch obiektach możemy wybrać sposób,
w jaki będą ze sobą oddziaływały.
Aray – tworzy nam dowolna ilość kopii ulokowana na okręgu w pewnej odległości
od miejsca, w którym został umieszczony ten modyfikator.
Metaball- ten modyfikator jest o tyle specyficzny, dlatego, że dzięki niemu możliwe
jest odzwierciedlanie zachowania się cieczy.
Ikona 18 od lewej - Narzędzie to umożliwia dodawanie oświetlenia do sceny. Dzięki
niemu możemy również wprowadzić do sceny kamerę czy stworzyć realistycznie
wyglądające niebo.
Rys. 21 Oświetlenie, kamery, niebo
63
Kwartalnik RCRE
Możemy wybrać czy światło ma rozchodzić się we wszystkich kierunkach (typu
OMI) czy ma być skierowane w jednym kierunku (spot light). Natomiast Area light
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
odpowiada za równomierne oświetlenie całej sceny
Ikona 19 od lewej - Tutaj znajdują się wszelkiego rodzaju „deformery”, które
ułatwiają proces modelowania.
Rys 22 Modyfikatory kształtu
Ikona 20 od lewej - Emitery - deflektory narzędzie to umożliwia wprowadzenie do
sceny narzędzi, które wysyłają bądź odbijają czas teki. Cząsteczki te po odpowiednim
skonfigurowaniu i dodaniu kilku efektów świetlnych mogą bardzo realistycznie
odzwierciedlać „dym., ogień, a nawet płatki śniegu. Są także narzędzia, które obrazują,
w jaki sposób cząsteczki te reagują na działa nie grawitacji czy wiatru (odpowiednio
Gravity, Wind)
Rys 23. Emitery cząsteczek wraz z deflektorami
64
Kwartalnik RCRE
Ikona 21 od lewej - Selection filter dzięki temu narzędziu istnieje możliwość
ustawienia filtru wyboru poszczególnych obiektów. Np. program wybiera tylko spliny
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
a ignoruje inne obiekty
Rys 24 Menu Selection Filter
Na rys.24 przedstawione jest menu Selection Filter, zaznaczone pola sugerują, które
elementy będą zaznaczane przez ten filtr
Rys 25 Menu pola Select Tool
65
Kwartalnik RCRE
Na rys. 25 przedstawione jest menu Selection Tool. Pola widoczne poniżej służą do
wybierania elementów, które chcemy, aby program nam podświetlił, ułatwiając nam tym
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
samym operacje na tych właśnie obiektach.
Ikona 22 od lewej - Display Filter - jak sama nazwa wskazuje jest to filtr
wyświetlanych obiektów. Jest przydatny wtedy, gdy chcemy ułatwić sobie życie i pozbyć
się nadmiaru elementów z obszaru roboczego.[6]
Ikona 23 od lewej - Content Browser - wbudowana wyszukiwarka. Za jej pomocą
można znaleźć na dysku twardym tekstury i inne materiały potrzebne nam do nadania
odpowiedniej tekstury aktualnie modelowanemu obiektowi (modelowi).
66
Kwartalnik RCRE
Zasady współpracy z Kwartalnikiem
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
Artykuł do Kwartalnika może przysłać każdy zainteresowany.
Proponowany
do
publikacji
materiał
należy
przesłać
na
adres
e-mail
[email protected] Wysłany wiadomością e-mail materiał należy opisać
metryczką zawierającą dane autora lub autorów, przy czym każdy współautor wypełnia
swoją metryczkę oddzielnie. W metryczce należy zamieścić następujące dane: imię
i nazwisko, adres e-mailowy, tytuł publikacji, telefon kontaktowy.
Dostarczone materiały należy nadesłać w postaci dokumentów Worda (*.doc, bądź
*.docx).
Obowiązkiem autora jest dokładne sprawdzenie nadsyłanych materiałów
i dostarczanie w postaci takiej w jakiej autor chciałby je ewentualnie umieścić. Zespół
redakcyjny zastrzega sobie prawo zmian postaci nadesłanego materiału z zachowaniem
jego treści.
W przypadku wysłania przez jednego autora kilku publikacji, należy je przesłać
w odrębnych listach lub w jednym liście ale jako odrębne pliki.
Nadesłane artykuły mogą zostać spakowane do postaci archiwum w jednym
z ogólnie stosowanych formatów (rar, bądź zip) i przesłane jako załączniki do wiadomości
e-mail.
Szablon zgłaszania materiału dostępny jest na stronie:
www.rcre.opolskie.pl/kwartalnik/
Decyzje o umieszczeniu publikacji podejmuje Zespół redakcyjny Kwartalnika. Zespół
ma prawo do dokonania skrótów nadesłanego tekstu - autor proszony jest o wyrażenie
zgody na umieszczenie skróconego materiału. Zespół redakcyjny zastrzega sobie jednak
prawo dokonania korekty redaktorskiej nadesłanego materiału i umieszczenia go
w Kwartalniku bez konieczności uzyskania dodatkowej zgody autora.
67
Kwartalnik RCRE
Autorzy odpowiadają w pełni za treść i przestrzeganie praw autorskich w stosunku
REGIONALNE CENTRUM ROZWOJU EDUKACJI
do nadesłanych materiałów.
Autor materiału umieszczonego w Kwartalniku otrzymuje stosowne zaświadczenie
o dokonanej publikacji.
RCRE nie wypłaca honorarium z tytułu zamieszczonego w Kwartalniku materiału.
68

Podobne dokumenty