119 Fortuna_Layout 1

Transkrypt

119 Fortuna_Layout 1
1
ed
.
Małgorzata Fortuna1(A,B,D,E,F,G), Jacek Szczurowski2(C,D),
Anna Konieczna-Gorysz3(A,B,E)
Wydział Przyrodniczy, Karkonoska Państwowa Szkoła Wyższa, Jelenia Góra
Instytut Biologii, Zakład Antropologii, Uniwersytet Przyrodniczy, Wrocław
3
Katedra Fizjoterapii, Akademia Wychowania Fizycznego, Wrocław
1
Faculty of Natural Sciences, Karkonosze State Higher School, Jelenia Góra
2
Institute of Biology, Department of Anthropology, Wrocław University of Environmental and Life Sciences
3
Department of Physiotherapy, University School of Physical Education, Wrocław
2
tio
np
roh
ibit
Author’s Contribution
A – Study Design
B – Data Collection
C – Statistical Analysis
D – Data Interpretation
E – Manuscript Preparation
F – Literature Search
G – Funds Collection
Ocena wydolności tlenowej u starszych
kobiet i mężczyzn poddanych treningowi
rehabilitacyjnemu
Słowa kluczowe: wydolność, trening, geriatria
Key words: efficiency, training, geriatrics
ly -
STRESZCZENIE
dis
tr
ibu
Assessment of aerobic capacity in elderly women
and men subjected to rehabilitation training
rso
na
lu
se
on
Wstęp. Dobra wydolność tlenowa jest podstawą do utrzymania samodzielności w procesie starzenia się. U osób w wieku podeszłym miarą wydolności tlenowej może być określenie pośrednio maksymalnego poboru tlenu (VO2max). Celem pracy była ocena i porównanie wydolności tlenowej u starszych kobiet i mężczyzn, prowadzących aktywny tryb życia w kierunku rozwoju wydolności tlenowej.
Materiał i metody. 30 kobiet (średnia wieku 75 ± 5 lat) i 30 mężczyzn (średnia wieku 79 ± 8 lat) objęto badaniami. Badani byli poddawani systematycznie prowadzonemu treningowi rehabilitacyjnemu przez okres minimum dwóch lat, który
miał na celu poprawę ich wydolności tlenowej. Trening był dobrany do indywidualnych możliwości wysiłkowych badanych.
U badanych wykonano test Astranda – Ryhming na cykloergometrze.
Wyniki. U mężczyzn uzyskano wyższy parametr średni VO2max 22,4 [ml/min./kg. masy ciała] ± 1,7 w stosunku do uzyskanego w grupie kobiet 21,4 [ml/min./kg. masy ciała] ± 1,9. Różnica ta jest istotna na poziomie p<0,05. W badaniach uzyskano, na podstawie interpretacji VO2max w oparciu o Monark Test Report zawarty w programie Monark 818E Analysis Software Version 2.0, dobre wyniki wydolności tlenowej w odniesieniu do wieku badanych w obydwu grupach.
Wnioski. Na podstawie uzyskanych wartości VO2max w grupie kobiet i mężczyzn w danym przedziale wieku po zastosowaniu treningu rehabilitacyjnego uzyskano wyniki VO2max określane jako dobre. U mężczyzn uzyskano wyższy parametr
średni VO2max, niż w grupie kobiet, różnica ta jest istotna statystycznie.
SUMMARY
is c
op
y is
for
pe
Background. Good aerobic capacity is the basic factor responsible for self-sufficiency in elderly people. In this population maximum oxygen uptake (VO2max) is indicative of their aerobic capacity. The aim of the study was to compare and
assess aerobic fitness in elderly males and females subjected to rehabilitation training.
Material and methods. The 30 women aged 75 ± 5 and 30 men 79 ± 8 aged were subjected to a long-lasting rehabilitation training whose purpose was to improve their aerobic capacity. This training lasted for minimum two years. The
subjects were tested using the Astrand – Ryhming test on a cycle ergometer.
Results. In men the obtained average VO2max value [22.4 (ml/min./kg. body mass) ±1.7 ] was higher as compared to the
corresponding value obtained in the group of females [21.4 (ml/min./kg. body mass) ± 1.9 ]. This difference was significant
between groups (at the level p<0.05). The VO2max values obtained from both groups of subjects were good if we consider the
subjects’ age. This interpretation was based on Monark Test Report by Monark 818E Analysis Software Version 2.0.
Conclusions. The average VO2max value obtained from both groups indicated a good level of aerobic capacity in the
studied subjects. In the currently conducted research a statistically significant between gender differences in maximum
oxygen uptake were noted. The values obtained from the male subjects were significantly higher than these obtained from
the females.
Liczba słów/Word count: 3365
Tabele/Tables: 2
Ryciny/Figures: 0
Adres do korespondencji / Address for correspondence
Małgorzata Fortuna
Wydział Przyrodniczy, Karkonoska Państwowa Szkoła Wyższa w Jeleniej Górze
Jelenia Góra, ul. Lwówecka 18, tel./fax: (75) 64-53-330, e-mail:[email protected]
Th
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
-
Zaangażowanie Autorów
A – Przygotowanie projektu
badawczego
B – Zbieranie danych
C – Analiza statystyczna
D – Interpretacja danych
E – Przygotowanie manuskryptu
F – Opracowanie piśmiennictwa
G – Pozyskanie funduszy
© MEDSPORTPRESS, 2011; 2(4); Vol. 11, 169-173
Piśmiennictwo/References: 11
Otrzymano / Received
Zaakceptowano / Accepted
11.09.2010 r.
10.05.2011 r.
-
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
Fizjoterapia Polska
ARTYKUŁ ORYGINALNY / ORIGINAL ARTICLE
169
pe
MATERIAŁ I METODY
rso
na
lu
se
on
ly -
dis
tr
ibu
tio
np
roh
ibit
ed
.
BACKGROUND
Contemporary rehabilitation aims at the improvement
of aerobic capacity, physical fitness and thus, the quality of
life. Aerobic capacity denotes an ability to perform a sustained physical exercise of low or moderate intensity.
This kind of exercise involves dominant aerobic pathways.
A good aerobic capacity is the basic factor determining
self-sufficiency in ageing population [1]. In elderly people
maximal oxygen uptake (VO2max) is the measure of aerobic
capacity. VO2max, also defined as peak oxygen consumption
is a generally accepted parameter, indicative of physical
aerobic fitness [2]. Based on this parameter, we can, inter
alia, evaluate progress in rehabilitation within the range of
endurance training. The values of aerobic capacity allow
predicting the probability of disease risk, especially regarding circulatory system disorders. The lower the physical
fitness, the higher the risk of these disorders [2] . VO2max
may be measured using direct or indirect approaches. The
former require spiroergometry studies using expensive, not
always easily available equipment for geriatric centres. The
indirect approach involves application of submaximal effort
in which VO2max is estimated based on the assumption that
there is a linear correlation between effort intensity, oxygen
uptake (VO2) and heart rate (HR) [2]. Astrand – Ryhming
test is one of the standard tests indirectly evaluating VO2max
[3]. There are not many papers presenting the level of
aerobic fitness among ageing population. More studies
pertain to the stages of biological development or maturity
in humans. Therefore, presentation of aerobic capacity
level in elderly, physically active individuals in this paper
seems justifiable.
The goal of this paper was to assess aerobic capacity
in elderly females and males leading active lifestyles, related to aerobic capacity development.
is c
op
y is
for
Badaniami objęto pensjonariuszy Domu Pomocy Społecznej im. Jana Pawła II w Głownie, 30 kobiet (średnia
wieku 75 ± 5 lat) i 30 mężczyzn (średnia wieku 79 ± 8 lat),
którzy nie mieli przeciwwskazań do wykonywania wysiłku
fizycznego. Osoby objęte badaniami w sposób świadomy
wyraziły zgodę na uczestnictwo w tych badaniach. Badani
byli poddawani długoterminowemu treningowi rehabilitacyjnemu mającemu na celu poprawę ich wydolności tlenowej,
trening trwał przez okres minimum dwóch lat. Był on dobrany do indywidualnych możliwości wysiłkowych badanych.
Działania te obejmowały tygodniowo 3-5 razy około 30-minutowe wysiłki submaksymalne na cykloergometrze rowerowym oraz codzienne około 30 minutowe spacery. Obciążenie submaksymalne ustalano indywidualnie wykorzystując formułę Karvonena do wyznaczania strefy treningu 7080% HRmax za pomocą rezerwy tętna (HRR). HRR jest różnicą między tętnem maksymalnym (HRmax) a spoczyn-
Th
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
-
WSTĘP
Współczesna rehabilitacja jest działaniem mającym między innymi na celu poprawę wydolności tlenowej, sprawności fizycznej, a zarazem jakości życia. Wydolność tlenowa
oznacza zdolność do wykonywania długotrwałej pracy fizycznej o małej, bądź umiarkowanej intensywności. W tego rodzaju pracy dominują przemiany tlenowe. Dobra wydolność tlenowa jest podstawą do utrzymania samodzielności w procesie starzenia się [1]. U osób w wieku podeszłym miarą wydolności tlenowej może być określenie pośrednio maksymalnego poboru tlenu (VO2max). VO2max określany jest również inaczej pułapem tlenowym, jest on powszechnie akceptowanym parametrem oceniającym wydolność fizyczną tlenową [2]. Parametr ten między innymi
stanowi podstawę do oceny postępów rehabilitacji w zakresie treningu wytrzymałościowego. Wielkość wydolności tlenowej pozwala oszacować prawdopodobieństwo ryzyka
wystąpienia zwłaszcza tych chorób, które dotyczą układu
krążenia. Jest ono tym większe im mniejsza jest wydolność
fizyczna [2]. VO2max można ocenić metodą bezpośrednią
i pośrednią. Metody bezpośrednie wymagają zastosowania
badań spiroergometrycznych, wykorzystania drogiego nie
zawsze łatwo dostępnego sprzętu dla ośrodków geriatrycznych. Metoda pośrednia jest to zastosowanie wysiłku submaksymalnego, w którym VO2max szacuje się opierając się
na założeniu, ze istnieje liniowa zależność między intensywnością wysiłku, poborem tlenu (VO2), a częstością tętna (HR) [2]. Jednym ze standardowych testów oceny pośredniej VO2max jest test Astrand – Ryhming [3]. Nie ma zbyt
wielu opracowań przedstawiających poziom wydolności
tlenowej w populacji starzejącego się społeczeństwa. Więcej badań zwykle dotyczy okresu rozwoju biologicznego
człowieka, czy też okresu dojrzałości. Dlatego też uzasadnione wydaje się przedstawienie w pracy poziomu wydolności badanej grupy osób starszych, prowadzących aktywny tryb życia.
Celem pracy było porównanie oraz ocena wydolności
tlenowej u starszych kobiet i mężczyzn, prowadzących aktywny tryb życia w kierunku rozwoju wydolności tlenowej.
-
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
Fortuna M. wsp., Ocena VO2max u starszych osób
170
MATERIAL AND METHOD
The sample comprised the residents of the Jan Paweł
II Care Home in Glowno, including 30 females (mean age
75 ± 5years) and 30 males (mean age 79 ± 8 years) without
any contraindications for physical effort. The subjects gave
their informed consent to participate in the study. They
underwent a long-term rehabilitation training aimed at
aerobic capacity improvement; the duration of training was
minimum 2 years. The program was adjusted to the subjects’ exercise capacity. The training encompassed 3-5
weekly sessions of 30-minute submaximal effort on a cycle
ergometer and everyday 30-minute walks. Submaximal
load was individually established using Karvonen’s formula
and HR reserve (HRR) to determine training zone of 7080% HRmax. HRR is the difference between the maximal
HR value (HRmax) and the resting HR value (RHR).
HRmax is the difference between 220 and age in years.
The level of intensity is determined by multiplying selected
-
ed
.
tio
np
roh
ibit
ibu
dis
tr
ly -
RESULTS
on
WYNIKI
se
The mean VO2max values obtained from both groups are
presented in Table 1.
In the female subjects the mean value of this parameter
was 21.4 [ml/min./kg of body mass] ± 1.9 while in the male
subjects it was 22.4 [ml/min./kg of body mass] ± 1.7. Based
on the statistic calculations we may conclude that the
males obtained higher mean VO2max values as compared to
their female counterparts. This difference is statistically
significant at the level p<0.05 (Tab. 2). The results obtained
in this study based on VO2max interpretation were good if we
considered the subjects’ age in both groups.
pe
rso
na
lu
Średnie wartości VO2max w obydwu grupach przedstawiono w tabeli 1. U kobiet średnia wartość tego parametru
wynosiła 21,4 [ml/min./kg masy ciała] ± 1,9; u mężczyzn
22,4 [ml/min./kg masy ciała] ± 1,7. Na podstawie obliczeń
statystycznych można wnioskować, iż u mężczyzn uzyskano wyższy parametr średni VO2max w stosunku do uzyskanego w grupie kobiet. Różnica ta jest istotna na poziomie
p<0,05 (Tab. 2). W badaniach uzyskano, na podstawie interpretacji VO2max, dobre wyniki wydolności tlenowej w odniesieniu do wieku badanych w obydwu grupach.
Tab. 1. Statystyka opisowa dla VO2max w grupie kobiet (K) i mężczyzn (M)
Tab. 1. Descriptive statistics for VO2max in the group of women (W) and men (M)
y is
op
Th
is c
Tab. 2. Test t Studenta grupujący płeć dla VO2max
Tab. 2. Student-t test for determining between-gender differences in VO2max
-
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
intensity, e.g. 70% by the HR value and adding the result to
RHR. The obtained HR value is the limit of effort load. The
zone of physical exercise load 70-80% HRmax is based on
glucose and fat metabolism with aerobic transformations
being the main source of energy [11]. The subjects performed Astrand – Ryhming test on a cycle ergometer. The
pedalling frequency was 50 rotations per minute (rpm) with
a constant, individually adjusted load which was a moderate submaximal effort for the subject. HR values were
recorded using Polar RS 800 sport tester. The duration of
exercise was from 6 to 10 minutes. The effort was individually adjusted to the time of gaining dynamic balance
(steady state), gaining the HR values with the subsequent
minute value which was not different from the previous one
by ± 4 beats per minute (bpm). VO2max was calculated
and interpreted using Monark 818 Analysis Software
Version 2.0 Copyright 1999 HUR Labs. The significance of
between-gender differences in the mean VO2max values
were analysed using Student-t test for independent groups
at the level p<0.05. The calculations were performed using
Statistica 9.0 program.
for
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
-
kową wartością tętna (RHR). HRmax jest różnicą między
220 a wiekiem podawanym w latach. Poziom intensywności wyznacza się mnożąc wybraną intensywność np. 70%
przez HRR, a następnie wynik dodaje się do RHR. Uzyskana wartość tętna stanowi granicę obciążenia wysiłkiem.
Strefa obciążenia pracą fizyczną 70-80% HRmax opiera
się na metabolizmie glukozy i tłuszczów, gdzie głównym
źródłem energii są przemiany tlenowe [11]. U badanych
wykonano test Astranda – Ryhming na cykloergometrze.
Częstość pedałowania wynosiła 50 obrotów na minutę, przy
stałym indywidualnie dobranym obciążeniu, będącym dla
badanego wysiłkiem submaksymalnym umiarkowanym.
Wartość tętna zbierano za pomocą rejestracji wykonanej
sport testerem Polar RS 800. Wysiłek trwał od 6 do 10 minut. Był on dostosowany indywidualnie do czasu uzyskania
równowagi dynamicznej (steday state), tzn. do uzyskania
wartości tętna, gdzie kolejna wartość minutowa tętna nie różniła się od poprzedniej o ± 4 uderzenia na minutę. VO2max
wyliczono i zinterpretowano wykorzystując program Monark 818 Analysis Software Version 2.0 Copyright 1999 HUR
Labs. Istotność różnic wartości średnich parametru VO2max,
pomiędzy osobnikami płci męskiej i żeńskiej, przeanalizowano za pomocą testu t-Studenta dla grup niezależnych, zakładając istotność na poziomie p<0,05. Obliczenia wykonano
za pomocą pakietu statystycznego Statistica 9.0
-
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
Fortuna M. et al., Assessment of VO2max in elderly people
171
is c
op
y is
for
pe
rso
na
lu
se
on
ly -
dis
tr
ibu
tio
np
roh
ibit
ed
.
DISCUSSION
The adequate for subjects’ age and physical fitness
rehabilitation training improves effort capacity and the quality of life causing that elderly individuals become more selfassured. It also facilitates socialising in elderly population.
The lower the level of motor activity is, the worse the quality
of life [4]. The results of this study indicate a statistically
significant higher level of peak oxygen consumption in the
male subjects as compared to their female counterparts,
despite the fact that the mean between gender was 4 years
higher in the males. We cannot be sure that in shorter,
several years long time segments the decrease in VO2max is
always linear in old individuals. Aerobic training may increase VO2max values even by about 20%, both in young
and older persons. The changes related to the increase in
this parameter are documented by other authors who
applied systematic 6-week aerobic training [5,6]. Based on
the VO2max values obtained from the female and male subjects within a given age compartment who had undergone
rehabilitation training, the results were regarded good.
Without such factors as tobacco smoking, alcohol abuse
and obesity, VO2max reduction in the female and male patients amounted approximately to 0.54 [ml/min/kg/year]
and 0.65 [ml/min./kg/year] respectively. The lost amount
depends on this parameter level, obtained at about 20
years of age. Obviously, in a comparable age compartment,
at similar level of physical activity, men usually have higher
VO2max values than women [4,5]. According to P.O. Astrand,
the VO2max value of 21.4 [ml/min/kg] in women aged 50-65
is regarded low and the mean value of 22.4 [ml/min./kg] in
males aged 60-69 is regarded good. According to the
above assumption, as the studied females were about 20
years older and the studied males were about 10 years
older, we can estimate that the values obtained in this
study were good. The values obtained from the females
were within average VO2max values while the values obtained from the male subjects were slightly better according to
P.O. Astrand and high for their age compartment [3].
According to most of the authors, it is important to maintain
a high VO2max level for ageing individuals in order to be selfsufficient. The borderline VO2max value corresponding to
such self sufficiency in elderly individuals is 13 [ml/min/kg]
[5]. Aerobic capacity is the basis of widely understood
physical fitness [1].
Improvement of the quality of life is one of the main
goals of rehabilitation [1]. Not only endurance training but
also resistance training is believed to improve the quality of
life and decrease the risk of civilisation-related diseases in
elderly people [7,8].Apart from strength and endurance,
elderly individuals should also develop flexibility, movement coordination, balance and movement precision. Selfsufficiency requires, apart from the desirable level of physical capacity, a proper level of physical fitness [1,9]. The
results of numerous studies confirm that exercise capacity
gradually decreases in aged individuals, which is associated with a greater prevalence of chronic conditions. The
consequences include a decreased self-sufficiency, problems and limitations in everyday life. In physiotherapy for
the elderly a special attention is paid to planning movement
Th
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
-
DYSKUSJA
Odpowiedni do wieku i sprawności fizycznej trening rehabilitacyjny poprawia zdolność wysiłkową, wpływa na poziom jakości życia, a zarazem przywraca osobom starszym
pewność siebie, ułatwia kontakty integracyjne. Im niższy
poziom aktywności ruchowej, tym gorsza jakość życia [4].
W prezentowanych badaniach uwidacznia się istotny statystycznie wyższy poziom pułapu tlenowego w grupie mężczyzn
w porównaniu do grupy kobiet, mimo, iż średnia różnica wieku była o 4 lata wyższa niż u mężczyzn. Nie jest pewne, że
na przestrzeni krótszych, kilkuletnich odcinków czasu obniżanie się VO2max z wiekiem zawsze zachowuje przebieg
liniowy w okresie sędziwego wieku u człowieka. Trening tlenowy może u osób młodych, jak i starszych zwiększać wartość VO2max nawet o około 20%. Zmiany związane z podwyższeniem tego parametru są dokumentowane w przeprowadzanych badaniach innych autorów już po przeprowadzeniu systematycznego treningu tlenowego trwającego
sześć tygodni [5,6]. Na podstawie uzyskanych wartości
VO2max w grupie kobiet i mężczyzn w danym przedziale wieku. po zastosowaniu treningu rehabilitacyjnego, uzyskano
wyniki VO2max określane jako dobre. Bez występujących
czynników takich jak: palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, otyłość, redukcja VO2max u kobiet wynosi około 0,54
[ml/min/kg/rok], u mężczyzn 0,65 [ml/min./kg/rok]. Wielkość utraty zależy od poziomu tego parametru uzyskanego
około 20 roku życia. Wiadome jest, że w porównywalnym
przedziale wieku, na poziomie zbliżonej aktywności fizycznej u mężczyzn zwykle pułap tlenowy uzyskuje wyższe
wartości niż u kobiet [4,5]. Według P. O. Astranda w przedziale wieku 50-65 lat u kobiet wartość VO2max 21,4 [ml/min/
kg] określana jest jako niska, u mężczyzn wartość 22,4
[ml/min./kg], w przedziale wieku 60-69 określana jest jako
dobra. Zgodnie z powyższym założeniem, ponieważ grupa
badanych kobiet była o około 20 lat starsza, a grupa mężczyzn o około 10 lat, można szacować, że uzyskane wyniki stanowią wartości dobre. Przy czym grupa kobiet według uzyskanych wartości średnich mieści się w zakresie
przeciętnych wartości VO2max, a grupa mężczyzn uzyskała
nieznacznie lepsze wartości określane wg P. O. Astranda
jako wysokie dla ujętego w badaniach przedziału wiekowego [3]. Według większości autorów istotne jest utrzymanie
wysokiego poziomu VO2max wraz z procesem starzenia się
w celu uzyskania niezależności w zakresie samoobsługi
u osób starszych. Graniczny poziom VO2max związany z tak
pojmowaną autonomią w wieku starszym to 13 [ml/min/kg]
[5]. Wydolność tlenowa stanowi podstawę szeroko rozumianej sprawności fizycznej [1].
Poprawa jakości życia jest jednym z najważniejszych
celów rehabilitacji [1]. Sugeruje się, że nie tylko trening wytrzymałościowy jest wskazanym treningiem w celu poprawy jakości życia i zmniejszenia ryzyka najczęstszych chorób cywilizacyjnych w wieku starszym, ale również trening
oporowy [7,8]. Wskazane jest u osób starszych kształtowanie oprócz siły i wytrzymałości, również: gibkości, koordynacji ruchowej, równowagi oraz precyzji ruchów. Do samodzielnego funkcjonowania oprócz poziomu wydolności fizycznej istotny jest pewien poziom sprawności fizycznej
[1,9]. Istnieje wiele badań potwierdzających u osób star-
-
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
Fortuna M. wsp., Ocena VO2max u starszych osób
172
-
ed
.
tio
np
roh
ibit
CONCLUSIONS
Based on average values VO2max, typical for a specific
age compartment, the values obtained from the subjects
who underwent rehabilitation training developing aerobic
capacity were regarded as good.
Higher mean VO2max values were obtained from the
male subjects as compared with their female counterparts;
the difference is statistically significant.
ibu
WNIOSKI
Na podstawie uzyskanych wartości VO2max w grupie kobiet i mężczyzn w danym przedziale wieku, po zastosowaniu treningu rehabilitacyjnego kształtującego wydolność tlenową, uzyskano wyniki VO2max określane jako dobre.
U mężczyzn uzyskano wyższy parametr średni VO2max
niż w grupie kobiet, różnica ta jest istotna statystycznie.
Składamy podziękowania dla Pani Dyrektor Domu Pomocy Społecznej im. Jana Pawła II w Głownie za przychylność i udostępnienie bazy w celu przeprowadzenia powyższych badań.
Autorzy
dis
tr
We would like to acknowledge the Manager of the Jan
Paweł II Care Home for her support and making available
the database for this study.
ly -
PIŚIENNICTWO / REFERENCES:
Authors
pe
rso
na
lu
se
on
1. Deskur-Śmielecka E, Jóźwiak A, Dylewicz P. Rehabilitacja kardiologiczna u osób w podeszłym wieku. Kardiologia Polska 2008;
66 (6): 684-687.
2. Milczarczyk S, Czarkowska-Pączek B. Porównanie i ocena powtarzalności testu marszu i testu na cykloergometrze dla wyznaczania pułapu tlenowego. Przegląd Lekarski 2008; 65 (9): 367-370.
3. Zatoń M, Jastrzębska A, redd. Testy fizjologiczne w ocenie wydolności fizycznej. Warszawa: PWN; 2010.
4. Marchewka A, Jungiewicz M. Aktywność fizyczna w młodości a jakość życia w starszym wieku. Gerontologia Polska 2008; 16
(2): 127-130.
5. Legros L. Activites physiques et prevention. Juvenal Periodique de l’Inspection d’education physique 2001; 9.
6. Wilmore JH, Stanforth PR, Gagnon J, at all Cardiac output and stroke volume changes with endurance training. The heritage
family study. Medicine and Science in Sport and Exercise 2001; 33 (1): 99-106.
7. Karavirta L, Tulppo MP, Laaksonen DE, at all Heart rate dynamics after combined endurance and strenght training in older men.
Med. Sci. Sports Exerc 2009; 41 (7): 1436-1443.
8. Madden KM, Levy WC, Stratton IK. Exercise treining and heart rate variability in older adult female subjects. Clin Invest Med
2006; 29 (1) : 20-28.
9. Borowik E, Kostka T. Aktywność ruchowa starszych mieszkańców Łodzi. Medycyna Sportowa 2003; 4: 139-146.
10. Gieremek K, Nowotny J, Gaździk T, Cieśla W. Ograniczenia, utrudnienia i wymagania stawiane fizjoterapii u osób starszych.
Fizjoterapia Polska 2007; 7 (2) : 198-205.
11. Pasek T, Kempiński M, Pasek J, Mucha R, Pitsch T, Sieroń A. Postępowanie fizjoterapeutyczne w geriatrii. Fizjoterapia Polska
2007; 7 (4): 455-464.
y is
op
is c
Th
-
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
activities, aimed at the improvement of patient’s physical
fitness based on aerobic capacity [10,11] .
for
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
-
szych stopniowe obniżanie się zdolności wysiłkowej, pojawianie się coraz częściej schorzeń o charakterze przewlekłym. Powoduje to obniżenie samodzielności, utrudnienia
i ograniczenia u tych osób w życiu codziennym. Fizjoterapia
w geriatrii zwraca szczególną uwagę na planowanie zajęć ruchowych, których celem jest poprawa sprawności fizycznej
pacjentów oparta na podłożu kształtowanej wydolności tlenowej [10,11].
-
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
Fortuna M. et al., Assessment of VO2max in elderly people
173
174
-
is c
Th
op
y is
-
lu
rso
na
pe
se
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
for
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
ly -
-
ed
.
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
tio
np
roh
ibit
ibu
dis
tr
This copy is for personal use only - distribution prohibited.
on
-