DENTAL TRIBUNE

Transkrypt

DENTAL TRIBUNE
DTP0610_01-03_News 17.06.10 09:00 Seite 1
W
tym
e
erz
m
E
nu
UN
B
RI
T
DO
EN
DENTAL TRIBUNE
The World’s Dental Newspaper · Polish Edition
ISSN 1730-315X
CZERWIEC 2010
www.dental-tribune.com
VOL. 8, NR 6
CENA: 9,50 zł
Opinie
Perspektywy
Perspektywy
Wywiad z dr. Ronaldem L. Tankersleyem – Przewodniczącym ADA
Przewidywalność zabiegów
pokrywania recesji dziąseł
Opłacalność stosowania techniki
CAD/CAM w stomatologii
4Strona
6
4Strona
10
4Strona
Polska przeciwna unijnej dyrektywie
o swobodzie wyboru lekarza
12
AD
Marzena Bojarczuk, Dental Tribune Polska
Ministrowie zdrowia państw
członkowskich Unii Europejskiej
przyjęli dyrektywę o swobodzie
wyboru lekarza i korzystaniu
z usług medycznych w UE. Regulacje te spotkały się z silnym sprzeciwem Minister Zdrowia Ewy Kopacz, która starała się pomysł zablokować – okazało się to jednak
bezskuteczne.
pacjentom w kraju prawo wyboru lekarza lub świadczeniodawcy niezależnie od tego, czy ma on podpisany
kontrakt z NFZ, czy też nie. W każdym przypadku Fundusz musiałby
zwracać koszty udzielonych świadczeń, a na to nie ma wystarczających
środków.
Budżet NFZ tego nie wytrzyma
Głównym powodem sprzeciwu
polskiej Minister Zdrowia są ograniczone środki finansowe publicznego
płatnika – Narodowego Funduszu
Zdrowia. Przyjęta dyrektywa daje
„Przyjęcie dyrektywy w takim
kształcie powoduje, że każdy, kto
będzie miał ochotę pójść do
prywatnego gabinetu, będzie nakładał na płatnika obowiązek
zwrotu kosztów leczenia” – argu-
mentuje Ewa Kopacz. „A tego nie
wytrzymałby finansowany ze składek podatników budżet NFZ, którego wysokość to 57 mld zł” – dodaje.
Minister Zdrowia zwraca uwagę, że
wypływ pieniędzy z placówek kontraktowych do tych bez kontraktów
uszczupli dostępne środki publicznego płatnika, spowoduje mniejszą
dostępność usług medycznych dla
najbardziej potrzebujących i osób,
których nie stać na prywatne leczenie, a potem na czekanie na zwrot poniesionych wydatków. Zdaniem
E. Kopacz, takie regulacje zagrażają
publicznej służbie zdrowia.
nych następstw palenia tytoniu
w Polsce. Cele i zadania na lata
2010-2013”. W programie szczemarketingowych zabiegów świa- gółowo omówiono zadania, spotowych koncernów tytoniowych.
soby ich realizacji, a także wskazano instytucje odpowiedzialne
Po raz pierwszy Światowy za ich wykonanie oraz zasady moDzień bez Tytoniu został ogło- nitoringu. Kierunki działań zaszony przez Światową Organiza- warte w dokumencie są zgodne
cję Zdrowia w 1987 r., aby podkre- z programem Światowej Organiślić szkodliwość palenia tytoniu, zacji Zdrowia (Program „WHO
w wyniku którego co roku umie- Tobacco Free Europe”) i polityką
rają lub ciężko chorują setki ty- zdrowotną Unii Europejskiej
sięcy osób na całym świecie. To (Program „Europe Against Canwłaśnie palenie tytoniu jest główną cer”). Projekt uwzględnia także
przyczyną zachorowań na raka zobowiązania zawarte w Ramojamy ustnej, krtani, żołądka i płuc. wej Konwencji WHO o „Ograniczeniu użycia tytoniu”, ratyfikoNiedawno polski rząd przyjął wanej przez Polskę w 2006 r.
„Program ograniczania zdrowot- DT
Światowy Dzień bez Tytoniu
Ostatni dzień maja obchodzony
jest na świecie jako Światowy
Dzień bez Tytoniu. Tegoroczne
obchody skupiły się na ochronie
zdrowia kobiet przed wpływem
tytoniu i dymu papierosowego.
Kluczowym przesłaniem tegorocznej kampanii jest zwalczanie
epidemii palenia tytoniu wśród kobiet jako ważna część ogólnej strategii zwalczania palenia, a także
zwrócenie szczególnej uwagi na
szkodliwe efekty marketingu tytoniowego skierowanego do kobiet
i dziewcząt. WHO podkreśla, że to
właśnie one są głównym adresatem
Minister Zdrowia dba o najuboższych pacjentów
„Stanowisko Polski w sprawie
dyrektywy było bardzo radykalne, ale
zbieżne z interesami polskich pacjentów – szczególnie tych najsłabszych,
niemobilnych i najmniej zamożnych
– tłumaczyła Minister Zdrowia.
„Chcemy zadbać o najsłabszych, nie
rozregulowując jednocześnie systemu płatniczego w Polsce”. Podobny sprzeciw na forum UE, poza
Polską, wyraziły także: Portugalia,
Słowacja i Rumunia, a przedstawiciele Węgier w głosowaniu wstrzymali się od głosu. Minister Kopacz ma
nadzieję na wniesienie poprawek
w dalszych pracach legislacyjnych
w Parlamencie Europejskim.
I tak będzie łatwiej
Zasadnicze zapisy dyrektywy
dotyczące korzystania ze świadczeń
medycznych w krajach UE ułatwiają
pacjentom krajów Wspólnoty leczenie za granicą. Zmiana w porównaniu
z dotychczas obowiązującymi przepisami polega na tym, że pacjent nie
musiałby już udowadniać konieczności leczenia poza granicami swojego kraju (np. z powodu zbyt długich
kolejek oczekujących).
Obowiązującą pozostaje zasada
uiszczenia opłaty przez pacjenta za
wykonane świadczenie zdrowotne w
innym kraju UE, zwrotu kosztów dokonuje odpowiednia instytucja ubezpieczeniowa w kraju (w Polsce –
AD
NFZ). Nadal ma także obowiązywać
zasada, że ubezpieczonemu zwracane są koszty wg stawek określanych przez płatnika. Każdą różnicę
pacjent musi pokryć z własnych środków – to oznacza, że Polacy w wielu
przypadkach musieliby dopłacać, lecząc się za granicą, bowiem stawki,
wg których NFZ wycenia świadczenia są jednymi z najniższych w Europie.
Nagłe przypadki – bez zmian
Nowa dyrektywa unijna o korzystaniu z usług medycznych przez
obywateli UE nie zmienia zasad leczenia i zwrotu kosztów w nagłych
przypadkach podczas pobytu za granicą. Rozporządzenie z 1971 r. w tej
sprawie mówi o tym, że ubezpieczeni
w swoim kraju obywatele innych
państw członkowskich UE mają takie same prawa, jak ubezpieczeni w
kraju, w którym pomoc lekarska została udzielona. W takich sytuacjach
koszty pokrywane są w pełnej wysokości i nie ma mowy o dopłatach. DT
AD
Blend-a-med PRO-EXPERT
OCHRONA DZIĄSEŁ
pasta o działaniu
bakteriostatycznym
NOWE SPOJRZENIE NA OCHRONĘ
DZIĄSEŁ I NADWRAŻLIWOŚĆ
Pomaga chronić dziąsła przez działanie ograniczające rozmnażanie bakterii
i uwalnianie toksyn. Pomaga w zmniejszaniu recesji dziąseł
powodujących obnażanie kanalików zębinowych,
które prowadzi do nadwrażliwości zębów.
Redukcja płytki
Ochrona dziąseł
Zapobieganie i leczenie
nadwrażliwości zębów
‫܂‬
‫܂‬
‫܂‬
DTP0610_01-03_News 17.06.10 09:00 Seite 2
2
DENTAL TRIBUNE
News
Polish Edition
Leczenie choroby dziąseł może pomóc diabetykom
Wyniki najnowszych badań
przeprowadzonych przez naukowców z University of Edinburgh, Peninsula Dental School,
the University of Ottawa oraz
UCL Eastman Dental Institute
sugerują, że leczenie choroby
dziąseł u diabetyków może złagodzić objawy cukrzycy, a leczenie
chorób przyzębia u pacjentów
z cukrzycą typu 2 może obniżyć
poziom cukru we krwi.
Badacze analizowali losowo
wybieranych pacjentów cierpiących
na cukrzycę typu 1 i 2, u których
zdiagnozowano również choroby
przyzębia. Pomimo tego, że nie było
wystarczających dowodów potwierdzających założenia badań wśród
pacjentów cierpiących na cukrzycę
typu 1, to wyniki sugerują, że leczenie choroby przyzębia może obniżyć
poziom cukru we krwi u pacjentów
cierpiących na cukrzycę typu 2.
Kiedy jama ustna zostanie zainfekowana przez bakterie, powodu-
być doradzana jako część rutynowych badań u diabetyków”.
Fot.: Bochkarev Photography
jąc stan zapalny, zmiany chemiczne
wywołane tym procesem obniżają
efektywność insuliny, produkowanej przez organizm, przez co poziom cukru we krwi jest trudny do
kontrolowania. Przeprowadzone
badania mają ogromne znaczenie,
ponieważ wielu pacjentów i dentystów nie wiąże ze sobą obu tych
chorób. Wyniki sugerują, że efektywne leczenie choroby dziąseł
może mieć pozytywny wpływ na
cukrzycę typu 2, ponieważ dobra
kontrola poziomu cukru we krwi
O wydawcy
Wydawca :
Biuro w Polsce:
Dental Tribune Polska Sp. z o.o.
Al. Jerozolimskie 44, lok. 518
00-024 Warszawa
Tel.: (22) 433 63 63
Fax: (22) 433 63 64
[email protected]
www.dental-tribune.com
Zespół redakcyjny:
Konsultacja naukowa:
Prof. zw. dr hab. med.
Leszek Kryst
Redaktor naczelna:
Magdalena Wojtkiewicz
[email protected]
Tłumacze:
Ewa Aleksińska, Marcin Aleksiński,
Ewa Ganowicz
Redakcja i korekta tekstów:
Marzena Bojarczuk
Marketing i reklama:
Grzegorz Rosiak, [email protected]
Tel.: (22) 433 63 62
Informacje w sprawie prenumeraty:
Dental Tribune Polska Sp. z o.o.,
[email protected], Tel.: (22) 433 63 62
Nakład: 10.000 egz.
Wydawca i redakcja nie ponoszą odpowiedzialności za treść reklam i ogłoszeń. Publikacja ta jest przeznaczona dla osób uprawnionych do wystawiania recept oraz osób prowadzących obrót produktami leczniczymi
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. Nr 126, poz. 1381,
z późn. zmianami i rozporządzeniami).
Redakcja Dental Tribune dokłada wszelkich starań, aby publikować artykuły kliniczne oraz informacje
od producentów jak najrzetelniej. Nie możemy odpowiadać za informacje, podawane przez producentów.
Wydawca nie odpowiada również za nazwy produktów oraz informacje o nich, podawane przez ogłoszeniodawców. Opinie przedstawiane przez autorów nie są stanowiskiem redakcji Dental Tribune.
Dental Tribune makes every effort to report clinical information and manufacturer’s product news accurately, but cannot assume responsibility for the validity of product claims, or for typographical errors. The publishers also do not assume responsibility for product names
or claims, or statements made by advertisers. Opinions expressed by authors are their own and may not reflect those of
The World’s Dental Newspaper
Dental Tribune International.
DENTAL TRIBUNE
Licensing by
Dental Tribune International
Publisher
Torsten Oemus
Group Editor/Managing Editor
DT Asia Pacific
Daniel Zimmermann
[email protected]
Tel.: +49-341/4 84 74-107
Editorial Assistant
Claudia Salwiczek
[email protected]
Copy Editors
Sabrina Raaff
Hans Motschmann
President/CEO
Torsten Oemus
VP Marketing & Sales
Peter Witteczek
Marketing & Sales Services
Nadine Parczyk
License Inquiries
Jörg Warschat
Accounting
Manuela Hunger
Business Development Manager
Bernhard Moldenhauer
International Editorial Board
Dr Nasser Barghi, Ceramics, USA
Dr Karl Behr, Endodontics, Germany
Dr George Freedman, Esthetics, Canada
Dr Howard Glazer, Cariology, USA
Executive Producer
Gernot Meyer
Production & Ad Disposition
Jens Lindenhain
Project Manager Online
Alexander Witteczek
Designer
Matthias Abicht
Dental Tribune International
Holbeinstr. 29, 04229, Leipzig,
Germany
Tel.: +49-341-4 84 74-302
Fax: +49-341-4 84 74-173
[email protected]
www.dental-tribune.com
Regional Offices
Asia Pacific
Dental Tribune Asia Pacific Limited
Room A, 26F, 389 King’s Road
North Point, Hong Kong
Tel.: +852-3118-7508
Fax: +852-3118-7509
The Americas
Dental Tribune America, LLC
213 West 35th Street, Suite 801
New York, NY 10001
Tel.: +1-212-244-7181
Fax: +1-212-244-7185
Prof. Dr I. Krejci, Conservative Dentistry, Switzerland
Dr Edward Lynch, Restorative, Ireland
Dr Ziv Mazor, Implantology, Israel
Prof. Dr Georg Meyer, Restorative, Germany
Prof. Dr Rudolph Slavicek, Function, Austria
Dr Marius Steigmann, Implantology, Germany
© 2010, Dental Tribune International GmbH. All rights reserved
zmniejsza ryzyko takich powikłań,
jak zawał serca i problemy ze wzrokiem.
Terry Simpson – naukowiec
prowadzący badania (Edinburgh
Dental Institute) powiedział: „Dentyści powinni informować pacjentów o tym powiązaniu oraz możliwości zmniejszenia zawartości
cukru we krwi. Ponadto, kontrola
stanu zdrowia jamy ustnej powinna
David Moles – profesor Oral
Health Research oraz Dyrektor
Postgraduate Education and Research w Peninsula Dental School
dodaje: „Badanie to pomogło w potwierdzeniu związku między cukrzycą typu 2 a efektywnym leczeniem dentystycznym. Na tym
etapie potrzebujemy więcej przypadków do analizy oraz ich długoterminowych wyników u diabetyków. Musimy mieć także możliwość połączenia obu dziedzin
i współpracy lekarzy innych specjalności z dentystami w celu zapewnienia lepszej pomocy diabetykom” – podkreśla D. Moles. DT
Bakteria wywołująca chorobę
dziąseł może być pomocna
w leczeniu choroby Alzheimera
Badania przeprowadzone przez
Amerykańskich naukowców,
opublikowane na 110 Spotkaniu
American Society for Microbiology w San Diego dowiodły, że
kombinacja szczepów bakterii,
wywołujących chorobę dziąseł
może być pomocna w leczeniu
choroby Alzheimera.
„Samozjadanie” tkanek jest
niezbędnym elementem procesu
przetrwania komórek oraz obrony
organizmu. To metoda, dzięki której komórki degradują i przetwarzają materiał w aminokwasy, które
mogą być użyte ponownie. Niektóre aspekty chorób neurologicznych, w tym choroby Parkinsona
i Alzheimera zostały powiązane
z tworzeniem się polipeptydów wewnątrz neuronów. Zdolność aktywacji procesu samounicestwiania
się komórek może dostarczyć bezcennych rozwiązań i elementów terapii niektórych chorób neurologicznych.
Badaczka Ann Progulske-Fox –
prof. Oral Biology University of
Florida College powiedziała: „Po-
bezpośrednio umiejętność samozniszczenia, potencjalnie moglibyśmy wykorzystać te zjawiska,
Fot.: CREATIVISTA
mimo, że jeszcze nie do końca
znany jest sposób, w jaki te choroby
rozwijają się w organizmie, to
wiemy z pewnością, że proteiny łączą się, tworząc kamień nazębny
oraz działając na neurony chorych
pacjentów. Jeśli możemy połączyć
używając ich w walce z różnymi
chorobami. Amerykańskie badania
to próba zrozumienia i odkrycia nowych strategii i sposobów jednoczesnej walki ze współwystępującymi chorobami.
DT
Dentystyczne
zwyczaje Brytyjczyków
Wg ankiety przeprowadzonej
w Wielkiej Brytanii, najczęściej
używanym narzędziem do pozbycia się resztek jedzenia z przestrzeni
międzyzębowych są... zapałki.
Dr Nigel Carter – dyrektor British
Dental Health Foundation jest zaskoczony odpowiedziami Brytyjczyków w ankiecie przeprowadzonej
przez National Dental Survey. Pytanie zawarte w ankiecie brzmiało:
„Czego pan/i używa do pozbycia się
resztek jedzenia z przestrzeni pomiędzy zębami?”. Wśród osób biorących
udział w ankiecie, 1 na 4 mężczyzn
przyznaje, że używa zapałek do pozbycia się resztek jedzenia, które
utknęły między zębami.
Inne powszechnie stosowane
w tym celu przedmioty to np. karty
bankowe lub banknoty. Mniej niż
6% ankietowanych przyznało, że
używa wykałaczki albo nici dentystycznej. Dr Carter powiedział:
„Nie mogłem uwierzyć w wyniki tej
ankiety! Widok kogoś, kto używa
zapałki do pozbycia się resztek jedzenia z przestrzeni międzyzębowych może wydawać się zabawny,
jednak jest to niepokojąca sytuacja
potwierdzająca, że ludzie są zdolni
sięgnąć po wszystko, co mają w danym momencie w zasięgu ręki, nie
zdając sobie sprawy z tego, jak bardzo mogą sobie zaszkodzić”.
Inne przedmioty wskazane
przez Brytyjczyków to m.in.
szpilki, pineski, karty i kolczyki. Dr
Carter dodaje: „Kolczyk jest twardym, mało giętkim przedmiotem,
a poza tym jest ostry i może z łatwo-
ścią uszkodzić powierzchnię zęba
lub dziąsła”. Częstą odpowiedzią
było również używanie paznokci,
co stanowi ok. 1/3 odpowiedzi, jednak i ta metoda jest niebezpieczna,
ponieważ zanieczyszczenia znajdujące się pod paznokciem mogą
roznosić bakterie po całej jamie
ustnej, a ostre paznokcie uszkodzić
dziąsła. Dr Carter mówi: „Najlepszym sposobem pozbycia się resztek pokarmu spomiędzy zębów
jest użycie szczoteczki lub drewnianej wykałaczki dentystycznej,
ukształtowanej specjalnie do tego
celu”. Wyniki ankiety, poza zaskakującymi wnioskami, pokazują
także pilną potrzebę działań ukierunkowanych na poprawę edukacji
i świadomości społeczeństwa w zakresie dbałości o higienę jamy
ustnej. DT
DTP0610_01-03_News 17.06.10 09:01 Seite 3
AD
DENTAL TRIBUNE
News
Polish Edition
Angażuj się we własny biznes!
Z Teresą Duncan z USA rozmawiamy na temat oszustw i defraudacji w stomatologii
Teresa Duncan jest dyrektorem
Odyssey Management – firmy
konsultingowej działającej w obszarze medycyny w Aleksandrii
(USA). W ramach seminarium
pt.: „Porozmawiajmy o biznesie”
podczas tegorocznego IDEM
w Singapurze Duncan przedstawiła wykład na temat defraudacji i oszustw w stomatologii. Dental Tribune Asia Pacific rozmawiał z Teresą Duncan o zagadnieniach poruszanych w wykładzie,
a także strategiach zapobiegawczych dla lekarzy dentystów.
Oszustwa i defraudacje to częste
zjawisko w gabinetach stomatologicznych?
Tak, przypadki defraudacji zdarzają się w tym obszarze coraz
częściej. Jeszcze zanim naszą ekonomię dotknęła recesja, ok. 1/3
o kradzież gotówki. Malwersanci
w USA są pod tym względem
znacznie ostrożniejsi. W większości krajów azjatyckich odsetek
zgłaszanych przypadków jest także
mniejszy niż w USA. Wiele takich
problemów jest raczej rozwiązywanych na bieżąco i we własnym
zakresie. Ponadto malwersanci
mogą bardzo łatwo zmieniać pracę.
Mam nadzieję, że wobec tak szybkiego podnoszenia się poziomu
świadomości ekonomii Singapuru
liczba przypadków defraudacji będzie się zmniejszać.
Teresa Duncan
W swoim wykładzie przedstawiła Pani także przykłady z Azji.
Czy zauważa się tam wyraźne
różnice w porównaniu do USA?
tFot.: Rudyanto Wijaya
dentystów w USA doświadczyła
różnych form defraudacji. Wkrótce
ukaże się nowy raport na ten temat
i sama jestem ciekawa, jakie będą
jego wyniki. Spodziewam się, że
liczby będą znowu wyższe, ponieważ nieustannie kontaktują się ze
mną nowi klienci.
Liczba takich przypadków jest
duża nawet w Azji, chociaż nie tak
duża, jak w USA. W Azji znacznie
więcej i częściej dokonuje się kontroli i bilansów, a ponadto jest tam
większa świadomość tego problemu. Główną różnicę stanowi
forma defraudacji, np. jeśli chodzi
Jakie są najczęstsze metody defraudacji?
Najczęstszą metodą jest kradzież czeków, malwersant deponuje pieniądze na własnym koncie.
Ponadto w wielu przypadkach lekarz pobiera pieniądze od pacjenta,
ale nie ujawnia ich w systemie zarządzania gabinetem. Często dentyści nie są świadomi prowadzonych rejestrów lub nie zwracają
uwagi na finansową stronę praktyki. Dlatego nie zauważają tego,
co dzieje się dosłownie na ich
oczach. Często słyszę od klientów,
że pracują z bardzo wysoką wydajnością, a mimo to nie mają dość
środków na pokrycie podstawowych kosztów.
Jakie postępowanie może Pani
zalecić w ramach zapobiegania
defraudacjom?
Lekarze powinni mieć świadomość istnienia dziennych raportów,
które można generować z użyciem
systemów zarządzania gabinetem.
Muszą kontrolować codzienną
księgę depozytową lub podsumowania wpłacanych kwot. Najważniejsze jest zaangażowanie w codzienną pracę swojej praktyki.
DT
Czy wziewne środki znieczulające
zastąpią iniekcje?
Wyniki najnowszych badań sugerują, że wziewne środki znieczulające przyjmowane donosowo mogą w niektórych przypadkach już w niedalekiej przyszłości zastąpić iniekcje.
Naukowcy sugerują, że to odkrycie może prowadzić do wytworzenia nowej generacji leków donosowych do stosowania w nieinwazyjnych zabiegach jako
metoda walki z bólem, migrenami
i innymi schorzeniami. Przyjmowana w postaci kropli lub sprayu do
nosa substancja przechodzi przez
główne ośrodki nerwowe w obrębie twarzy i skoncentrowana gromadzi się w jamie ustnej.
Badacz William H. Frey wraz ze
współpracownikami zaobserwowali, że leki przyjmowane przez
nos, przechodząc przez
nerwy, działają
Fot.: Stefanie Leuker
bezpośrednio na mózg. Jednym
z takich nerwów jest nerw trójdzielny odpowiedzialny za wyraz
twarzy, nosa i ust. Do tej pory naukowcy nigdy nie sprawdzili, czy
wziewne środki znieczulające
przyjmowane przez nos, przechodzące przez nerwy, mogą oddziaływać na zęby, dziąsła i inne obszary
twarzy i jamy ustnej w celu redukcji odczuwalnego bólu.
Neil Johnson, który pracował
w laboratorium wspólnie z Frey’em
oraz Leah R. Hanson’em w Regions Hospital w St. Paul odkrył, że
lidokaina wprowadzona do nosów
szczurów laboratoryjnych przemieszcza się szybko do nerwu trójdzielnego oraz zbiera się w szczękach w ok. 20-krotnie większym
stężeniu niż we krwi lub mózgu.
Badania mogą zapoczątkować
prace nad bardziej efektywnymi
metodami walki z bólem, migreną,
nerwobólem nerwy trójdzielnego,
który objawią się ostrym bólem
twarzy, a także innymi dolegliwościami. DT
DTP0610_04-05_FDI 16.06.10 10:42 Seite 4
FDI i OSAP dla poprawy standardów
bezpieczeństwa pacjentów
Światowa Federacja Dentystów
(FDI) wraz z Organizacją na Rzecz
Bezpieczeństwa i Procedur Aseptycznych (Organization for Safety
and Asepsis Procedures – OSAP),
Międzynarodową Federacją Stowarzyszeń Edukacyjnych w Stomatologii (International Federation of Dental Educators and Associations – IFDEA) i innymi wiodącymi światowymi towarzystwami
medycznymi bierze udział w oficjalnej aktualizacji wytycznych
dotyczących nauczania o bezpieczeństwie pacjentów pod auspicjami WHO (WHO Patient Safety
Curriculum Guide).
Bezpieczeństwo pacjentów to
nowa dziedzina medycyny, która ma
na celu minimalizowanie szkód, jakie
pacjenci ponoszą w związku z leczeniem oraz określenie możliwości poprawy efektów terapii. Wg grupy roboczej WHO Research Priority Setting Working Group on Patient Safety,
wiele milionów pacjentów na całym
świecie cierpi każdego roku z powodu poważnych strat zdrowotnych
lub zgonu w związku ze stwarzającą
zagrożenie opieką medyczną”.
Interdyscyplinarne wytyczne
WHO Patient Safety Curriculum Guide zostały po raz pierwszy opublikowane w 2009 r. Zawierają one wskazówki dotyczące nauczania o bezpieczeństwie pacjentów, przeznaczone
dla uczelni medycznych. Od czasu
pierwszej publikacji dokument został
pobrany ze strony internetowej przez
ponad 1.000 instytucji ze 100 krajów
całego świata. Światowa Organizacja
Zdrowia (WHO), świadoma rosnącej
częstości występowania zagrożeń
związanych z opieką medyczną, zainicjowała aktualizację wytycznych
i zaprosiła Światową Federację Dentystów (FDI) do udziału w tym projekcie na prawach strategicznego
partnera wraz z Międzynarodową
Radą Położnych (International Council of Midwives) i innymi członkami Światowej Federacji Pracowni-
(DTI/Fot.: Mike Liu)
ków Ochrony Zdrowia (World Health Professions Alliance, WHPA),
Międzynarodową Radą Pielęgniarek
(International Council of Nurses),
Międzynarodową Federacją Farmaceutyczną (International Pharmaceutical Federation) oraz Światowym
Stowarzyszeniem Lekarzy (World
Medical Association). W pracach aktualizacyjnych udział wezmą prof.
Takashi Inoue i prof. Nermin Yamalik
z Komisji Edukacji FDI (FDI Education Committee). FDI
FDI o profilaktyce stomatologicznej
podczas AEEDC 2010 w Dubaju
Światowa Federacja Dentystów (FDI) w ramach projektu światowych konsultacji wprowadza w prowincji Gulf
Globalną Inicjatywę przeciw Próchnicy (Global Caries Initiative).
Przedstawiciele Światowej Federacji Dentystów (FDI), w tym
przewodniczący FDI – dr Roberto
Vianna, odwiedzili Dubaj z okazji
Międzynarodowej Konferencji
Stomatologicznej i Arabskiej Wystawy Stomatologicznej (2010
UAE International Dental Conference & Arab Dental Exhibition,
AEEDC Dubai). Brali tam udział
w odbywającej się w ramach
AEEDC konferencji dotyczącej
profilaktyki stomatologicznej w
prowincji Gulf (Gulf Cooperation
Council Preventive Dentistry
Conference) oraz VII dorocznym
Zjeździe Naukowej Federacji Stomatologicznej (7. Annual Arab
Asian Scientific Dental Alliance),
przedstawiając najważniejszym
opiniotwórcom prowincji Gulf
Globalną Inicjatywę przeciw
Próchnicy FDI.
Projekt Globalnej Inicjatywy
przeciw Próchnicy (Global Caries
Initiative – GCI) powstał podczas
konferencji Rio Caries Conference
w czerwcu 2009 r. Uczestnicy tego
spotkania, w tym najlepsi eksperci
w dziedzinie epidemiologii, kariologii, edukacji stomatologicznej, profilaktyki i zarządzania ryzykiem
zgodzili się, że istnieje potrzeba powołania federacji najważniejszych
opiniotwórców i decydentów, która
dzięki szerokiemu zasięgowi mo-
głaby wpływać na podstawowe
zmiany w systemach zdrowotnych
oraz zachowaniach indywidualnych
w celu eradykacji próchnicy na całym świecie do 2020 r.
Światowa Federacja Dentystów
(FDI) rozpoczęła globalny proces
konsultacji w celu oceny potencjalnych wyzwań i wpływu wprowadzenia modelu profilaktyki na już istniejące systemy walki z próchnicą.
Ostatnie seminarium w tej sprawie
odbyło się podczas konferencji
AEEDC 2010. Dr Julian Fisher – zastępca przewodniczącego FDI do
spraw edukacji i nauki opisał istotę
GCI w prezentacji pt.: „Global Caries Initiative: wezwanie do działania pod kierunkiem specjalistów”.
Dr Nigel Pitts z Uniwersytetu w
Dundee (Szkocja) w wystąpieniu pt.:
„Nowe podejście do klasyfikacji,
wykrywania i oceny próchnicy: doświadczenia z ICDAS” przedstawił
wyniki swoich badań. Poruszył
ważny temat, który został już zainicjowany w czasie konsultacji GCI,
tzn. potrzebę stworzenia dla wszystkich lekarzy wspólnego języka dyskusji o próchnicy. Dr Pitts współpracował ze Światową Federacją Dentystów (FDI), badając w ramach GCI
międzynarodowe systemy klasyfikacji próchnicy.
Dr Roberto Vianna podkreślił zaangażowanie FDI w kwestie zdro-
Spotkanie partnerów
korporacyjnych FDI w Chicago
wia jamy ustnej, zwracając się do
uczestników Gulf Cooperation Council Preventive Dentistry Conference i składając szczególnie podziękowania prof. Abdullahowi Al
Shammery, dziekanowi Riyadh Colleges of Dentistry and Pharmacy
oraz członkowi międzynarodowego
Dr Julian Fisher – zastępca przewodniczącego FDI do spraw edukacji i nauki.
naukowego komitetu doradczego
AEEDC. Dr Vianna powiedział, że
Światowa Federacja Dentystów
(FDI) „z przyjemnością bierze
udział w tej konferencji i z niecierpliwością oczekuje współpracy z Gulf
Cooperation Council oraz członkami FDI nad profilaktyką na szczeblu krajowym”. FDI
Podczas 145. Zimowego Spotkania Społeczności Stomatologicznej Chicago (145. Chicago Dental
Society Midwinter Meeting) w
lutym br. odbył się doroczny
zjazd partnerów korporacyjnych FDI. Przewodniczący FDI –
dr Roberto Vianna otworzył
spotkanie, witając i dziękując
partnerom korporacyjnym FDI
za ich nieustanne wsparcie,
szczególnie w obliczu problemów
ekonomicznych, jakie wciąż dotykają przedsiębiorców na całym
świecie.
Podczas spotkania przewodniczącemu towarzyszyli: dr Orlando
Monteiro da Silva – przewodniczący-elekt FDI, dr Kathryn Kell –
radca, dr David Alexander – dyrektor wykonawczy oraz inni pełnoetatowi pracownicy FDI z działów
finansów, komunikacji i organizacji kongresów.
Dr David Alexander przedstawił szczegółowy raport dotyczący
trwających działań i osiągnięć FDI
w r. 2009. Zaprezentował m.in.
nową stronę internetową FDI,
omówił przygotowania do Dorocznego Światowego Kongresu Stomatologicznego 2010 w Salvador
da Bahia w Brazylii, przedstawił lokalizację kolejnych kongresów,
postęp prac Globalnej Inicjatywy
przeciw Próchnicy (Global Caries
Initiative) i podsumował udoskonalenia dotyczące wewnętrznych
spraw organizacji. Dr Alexander
przypomniał uczestnikom, że
współpraca między Światową Federacją Dentystów (FDI) a przemysłem stomatologicznym ma kluczowe znaczenie i zachęcił do
„otwartego dialogu, który wzmacnia współpracę i przynosi korzyści
wszystkim stronom”. W ramach
spotkania wysłuchano także prezentacji raportu finansowego Jerome Estignarda – dyrektora finansowego FDI, który podsumował
wyniki organizacji za 2009 r. i prognozy dotyczące budżetu na r. 2010
i lata kolejne.
Doroczne spotkanie partnerów
korporacyjnych FDI odbywa się w
pierwszym kwartale każdego roku,
na zmianę podczas Zimowego
Spotkania Społeczności Stomatologicznej Chicago (Chicago Dental
Society Midwinter Meeting) oraz
Międzynarodowej Wystawy Stomatologicznej (International Dental Show) w Kolonii (Niemcy). FDI
W FDI:
Przygotowania do kongresu
Ndolo Moka Lisette
Zegary nieustannie odliczają czas,
a dla zespołu zajmującego się kongresami w siedzibie głównej Światowej Federacji Dentystów (FDI) w
Genewie są znakiem, że zbliża się
Doroczny Światowy Kongres Stomatologiczny 2010. Planowanie
kongresu to złożony proces, a prace
z nim związane weszły w kolejny
etap zaawansowania.
W miarę postępu prac organizacyjnych zespół etatowych pracowników pod kierownictwem Neila Kirkmana – zastępcy dyrektora FDI do
spraw konferencji i wystaw uzgadnia
szczegóły kongresu 2010, aby nic nie
zakłóciło pobytu osobom, które w
tym roku przyjadą do Brazylii.
Wydarzenie o tak szerokim zakresie musi opierać się na solidnych podstawach. Neil Kirkman sugeruje, że
kluczem do sukcesu jest ścisła współpraca pomiędzy organizacjami, ze
szczególnym uwzględnieniem licznych wystawców – zrozumienie ich
potrzeb i oczekiwań, wypracowanie
odpowiedniej formuły, która zadowoli uczestników i praca z takim nastawieniem, aby w tej sytuacji każdy
był na wygranej pozycji. Kirkman dołączył do Światowej Federacji Dentystów (FDI) w lutym 2010 r. Odpowiada za rozwój strategiczny i prowadzenie Dorocznego Światowego
Kongresu Stomatologicznego FDI,
ściśle współpracując z członkami
z wyboru i pracownikami etatowymi,
a także stowarzyszeniami członkowskimi w celu przygotowania międzynarodowej konferencji stomatologicznej na najwyższym światowym
poziomie.
Przez niemal 20 lat Kirkman organizował i koordynował konferencje
międzynarodowe, seminaria, wystawy i festiwale dla takich organizacji, jak: Europejskie Towarzystwo
Kardiologiczne (European Society of
Cardiology), Międzynarodowa Unia
do Walki z Rakiem (International
Union Against Cancer) i Organizacja
Młodych Prezesów (Young Presi-
DTP0610_04-05_FDI 16.06.10 10:42 Seite 5
DENTAL TRIBUNE
Asia Pacific Edition
Worldental Communiqué
Kącik członków:
Dr Michael Glick – wyjątkowy naukowiec i lekarz
Dr Michael Glick
W wywiadzie dla WDC dr Michael Glick opowiada o swojej
współpracy ze Światową Federacją Dentystów (FDI) oraz o swoich
poglądach dotyczących wpływu
zawodu dentysty na zdrowie
ogólne i zdrowie jamy ustnej.
W październiku 2009 r. został Pan
dziekanem Szkoły Stomatologii
Uniwersytetu w Buffalo. Co skłoniło Pana do przyjęcia tego stanowiska i co chciałby Pan jako dziekan osiągnąć?
To stanowisko jest szansą na wywieranie wpływu na kształt edukacji
stomatologicznej, a w efekcie na
przyszłość stomatologii – na budowanie jej najlepiej, jak umiemy i
podnoszenie jej poziomu. Jestem
dumny z tego, że jestem dentystą, ale
przede wszystkim uważam się za
przedstawiciela służby zdrowia.
Obserwujemy niewielki, ale stopniowo nasilający się trend wpływania na poprawę ogólnej sytuacji
zdrowotnej za pomocą badań przesiewowych prowadzonych w gabinetach stomatologicznych. W ubiegłym roku, podczas dorocznej sesji
ADA, prowadziłem seminarium
praktyczne dla lekarzy dentystów,
dotyczące prowadzonych w gabinetach stomatologicznych medycznych badań przesiewowych. Jest
w społeczeństwie niewielka, ale
ważna grupa, której zależy na poprawie jakości opieki stomatologicznej. A wszystko zaczyna się od
edukacji.
Jako przewodniczący Komisji
Naukowej poświęca Pan wiele
czasu Światowej Federacji Dentystów (FDI). Co motywuje Pana do
działań w organizacjach stomatologicznych na szczeblu międzynarodowym?
Współpraca ze Światową Federacją Dentystów (FDI) oznacza dla
mnie okazję do odmiany. Z przyjemnością poświęcam czas na dążenie do poprawy sposobu postrzegania zawodu dentysty, np. na
ocenę tego, czy i jak obejmujemy
swoimi działaniami tych ludzi,
którzy nie mają dostępu do opieki
stomatologicznej. Struktura systemów opieki medycznej, w tym
także dentystycznej bywa skomplikowana. To kolejny powód, dla
Nowości w skrócie
Developing Dentistry – nabór
którego konieczne jest ujednolicenie standardów w skali międzynarodowej zanim przejdziemy do bardziej szczegółowych działań.
Co FDI robi dla światowej stomatologii?
FDI to największa organizacja
stomatologiczna na świecie, skupiająca przedstawicieli z różnych krajów, mówiąca wspólnym, globalnym głosem środowiska stomatologicznego. Za jej pośrednictwem
mamy zaszczyt i możliwość wywierania wpływów i ułatwiania wprowadzania zmian. I tak np. w zakresie
profilaktyki próchnicy FDI prowadzi Global Caries Initiative – projekt
pod kierunkiem specjalistów, który
ma do 2020 r. znacząco zmniejszyć
występowanie próchnicy na świecie. Inne prowadzone w ostatnim
czasie projekty, takie jak Atlas Zdrowia Jamy Ustnej (Oral Health Atlas)
oraz Podręcznik Etyki Stomatologicznej (Dental Ethics Manual) to
kolejne przykłady praktycznych
efektów działań FDI, które lekarze
dentyści mogą wykorzystywać w
swoich krajach do zwiększania
świadomości w dziedzinie zdrowia
jamy ustnej.
W ostatnim czasie uczestniczył
Pan w spotkaniach komisji FDI
w Genewie. Czym zajmuje się
Komisja Naukowa w tym roku?
Obecnie Komisja Naukowa
chce skoncentrować się na stworzeniu sekcji nauki, która mogłaby odpowiadać na główne problemy dotyczące zdrowia jamy ustnej na
świecie. Chcemy także w aktywny
sposób budować współpracę pomiędzy badaczami z różnych części
świata i współdziałać z innymi organizacjami, które próbują osiągnąć te same cele, np. Międzynarodowym Towarzystwem Badań Stomatologicznych (International Association for Dental Research –
IADR). Uważam, że jako przewodniczący powinienem wiele spraw
ułatwiać. Czy praca Komisji odpowiada misji i wizji FDI? To pytanie
zadaję sobie za każdym razem,
kiedy rozpoczynam prace nad nową
inicjatywą. Ważnym obszarem, wo-
kół którego skupia się praca komisji
jest też nauka i dowody naukowe
poza polityką. W tym celu pracujemy nad oświadczeniami naukowymi FDI, które mogą stanowić
wsparcie dla polityki i zapewniać
członkom FDI wartościowe źródło
wiedzy naukowej.
Jak odnoszą się Pana liczne obowiązki do osobistej wizji zdrowia
jamy ustnej?
Wszystko co robię – zarówno
jako dziekan szkoły stomatologicznej, redaktor JADA, jak i przewodniczący Komisji Naukowej odzwierciedla moje spojrzenie na zagadnienia zdrowia. Mam to szczęście, że mogę zabierać głos, dzieląc
się swoimi przekonaniami z większą grupą osób. Widzę jednocześnie
wiele przykładów na to, jak lekarze
dentyści zmieniają swoje środowiska na wielu poziomach, np. poszerzając zakres bezpłatnej opieki.
Każdy, nawet najmniejszy gest jest
ważny! FDI
Dr Michael Glick jest dziekanem
Szkoły Stomatologii Uniwersytetu w
Buffalo w USA. Obecnie pełni funkcję przewodniczącego Komisji Naukowej Światowej Federacji Dentysttów (FDI).
AD
FDI Annual World Dental Congress
2-5 September 2010
Salvador da Bahia, Brazil
Kolegium redakcyjne czasopisma Developing Dentistry – rocznika dotyczącego zdrowia i rozwoju publicznego wydawanego przez
Światową Federację Dentytsów (FDI), ogłosiło otwarty nabór. Więcej informacji można
uzyskać na stronie internetowej: www.fdiworldental.org.
dents Organisation). „W przypadku
zarządzania spotkaniami o tak dużej
skali, istotną rolę odgrywa zarówno
planowanie doraźne, jak i długofalowe” – mówi Neil Kirman. Trwają
już przygotowania do przyszłych
kongresów FDI w Meksyku (2011)
i Genewie (2012), a także poszukiwania miejsc, w których miałyby się odbyć ich kolejne edycje, aż do r. 2016.
Nawiązując do tzw. wielkiego
dnia, Kirkman mówi: „Prawdziwą radość odczuwa się wtedy, kiedy wszyscy są już na miejscu i rozpoczyna się
kongres. Zawsze towarzyszy temu
About the publisher
Publisher
FDI World Dental Federation
Tour de Cointrin, Avenue Louis Casai 84,
Case Postale 3
1216 Cointrin – Genève, Switzerland
Phone: +41 22 560 81 50
Fax: +41 22 560 81 40
E-mail: [email protected]
Web site: www.fdiworldental.org
FDI Communications Manager
Aimée DuBrûle
FDI Worldental Communiqué is published by
the FDI World Dental Federation. The newsletter and all articles and illustrations therein are
protected by copyright. Any utilisation without
prior consent from the editor or publisher is
inadmissible and liable to prosecution.
ogromne napięcie i zadania wykonywane w ostatniej chwili, aby wszystko
przebiegało zgodnie z planem i na najwyższym możliwym poziomie”.
W miarę przygotowań do kongresu rosną też emocje przedstawicieli, członków i delegatów FDI, którzy zjeżdżają raz do roku z całego
świata na to międzynarodowe spotkanie przedstawicieli branży stomatologicznej. „Jestem dumny z tego, że jestem przewodniczącym FDI w roku,
w którym kongres odbywa się w
moim ojczystym kraju” – powiedział
przewodniczący FDI, dr Roberto
Vianna. „Podczas kongresu FDI prezentowany jest zgodny z najnowszymi trendami program naukowy.
Uczestnicy mają wyjątkową możliwość wymiany wiedzy z kolegami
z całego świata, poznając przy tym
uroki stomatologii w różnych jego zakątkach. Z niecierpliwością oczekuję
spotkania z nowymi i znajomymi osobami we wrześniu tego roku w słonecznej krainie Bahia”.
Doroczny Światowy Kongres
Stomatologiczny 2010 odbędzie się w
dn. 2-5. września w Salvador da Bahia
w Brazylii. Szczegóły dotyczące rejestracji i programu spotkania można
znaleźć na stronie internetowej
FDI. FDI
5
[email protected]
www.fdiworldental.org
DTP0610_06-07_News_Opinie 16.06.10 10:44 Seite 6
6
DENTAL TRIBUNE
Opinie
Polish Edition
Ustawa reformująca opiekę zdrowotną w USA nie
poprawia dostępu do leczenia stomatologicznego
Wywiad z dr. Ronaldem L. Tankersleyem – Przewodniczącym ADA
Reforma systemu opieki zdrowotnej, przyjęta przez amerykański Kongres ma poprawić dostęp do opieki medycznej ponad
30 mln Amerykanów. Stowarzyszenia stomatologiczne twierdzą
jednak, że nowa ustawa w znacznym stopniu zaniedbuje kwestie
zdrowia jamy ustnej. Redaktor
Dental Tribune Group Daniel
Zimmermann rozmawia z dr. Ronaldem L. Tankersleyem – Przewodniczącym Amerykańskiego
Towarzystwa Stomatologicznego (American Dental Association) o tej historycznej decyzji
oraz jej wpływie na stomatologię
w USA.
Amerykańskie Towarzystwo
Stomatologiczne nie popierało
reformy opieki zdrowotnej przyjętej przez Kongres. Dlaczego?
Jako najważniejszy głos w
Ameryce, przemawiający w obronie zdrowia jamy ustnej, opieraliśmy swoją decyzję głównie na zapisach ustawy dotyczących tego obszaru. Nie mogliśmy poprzeć tej reformy opieki zdrowotnej, ponieważ
nie obejmuje ona zapisów, które
mogłyby znacząco poprawić dostęp
do leczenia stomatologicznego milionów amerykańskich dzieci, dorosłych i osób starszych poprzez odpowiednie finansowanie usług stomatologicznych świadczonych w
ramach programu Medicaid.
Waszym zdaniem reforma w niedostatecznym stopniu zapewnia
rodzinom o niskich dochodach
odpowiednią opiekę w zakresie
zdrowia jamy ustnej. Z drugiej
jednak strony, miliony osób będą
wreszcie mogły wykupić ubezpieczenie zdrowotne, niezależnie
od statusu społecznego lub występujących chorób.
Liczne i zróżnicowane grupy
analizują ogólne wady i zalety reformy opieki zdrowotnej. Ludzie
oczekują z kolei od ADA określenia
jej wpływu na leczenie stomatologiczne. Jeśli rząd planuje wydać
w ciągu najbliższych 10 lat niemal
bilion dolarów, nie przeznaczając
nawet centa na poprawę dostępu
do świadczeń Medicaid dla najbardziej potrzebujących w zakresie
stomatologii, to ktoś musi się temu
sprzeciwić! Jeśli nie zrobimy tego
teraz, to jak moglibyśmy oczeki-
AD
Bezstresowa
technologia
kompozytowa
wać, że w przyszłości prawodawcy
potraktują poważnie nasze uwagi?
Stąd właśnie nasza decyzja.
Odrzucacie także ideę pilotażowych programów dotyczących
pracowników...
Sprzeciw ADA wobec programu pilotażowego alternatywnego modelu stomatologicznego
miał charakter ograniczony i opierał się na naszych niezmiennych
przekonaniach, że zabiegi w obrębie jamy ustnej mogą być wykonywane tylko przez dyplomowanych
lekarzy dentystów.
Wielkimi przegranymi tej reformy będą firmy ubezpieczeniowe. Czy Pana zdaniem będzie
ona miała także wpływ na zawód
dentysty?
Chociaż ADA nie mogło poprzeć ostatecznej ustawy, zgadzamy
się, że zawiera ona wiele cennych
rozwiązań dotyczących zdrowia
jamy ustnej. Są to np.: zwiększenie
funduszy na infrastrukturę zdrowia
publicznego (w tym centra progra-
mów kontroli i profilaktyki chorób),
dodatkowe finansowanie ośrodków
opieki zdrowotnej w szkołach i federalnych centrów medycznych.
Doceniliśmy także większe możliwości dla lekarzy dentystów ogólnych, pedodontów i dentystów zajmujących się zdrowiem publicznym
w zakresie korzystania z programu
grantu Title VII, a także dofinansowanie programów refundacji National Health Services Corps. Te postanowienia, wspierane przez ADA
przyniosą wymierne, korzystne
efekty dla pacjentów i sytuacji stomatologicznej w kraju.
L=Kbgm^eb`^gmgrfZm^kbZõh][n]hpncĵ\rsŋ[bgŋbh`kZgb\sZcĵ\rldnmdbldnk\snihebf^krsZ\rcg^`h'
C^]ghkZshpZZiebdZ\cZpZklmp`kn[hİ\b-ff
=hldhgZõZlZfhblmgZZ]ZimZ\cZ]hİ\bZgn[rmdngb^prfZ`Zcĵ\Znir\aZgbZ
DhfiZmr[beghİăs^plsrlmdbfblrlm^fZfbpbĵĸĵ\rfbbdhfihsrmZfb
Co należy zmienić w reformie,
aby była ona akceptowalna dla
lekarzy dentystów i poprawiała
jakość opieki nad pacjentem?
Jeśli chodzi o poprawę dostępu
do leczenia stomatologicznego,
konsekwentnie powtarzamy: należy
odpowiednio finansować programy
Medicaid, Children’s Health Insu-
Dr Ronald L. Tankersley
rance Program i inne stomatologiczne projekty z dziedziny zdrowia
publicznego. Programy te mogą
spełniać swoją rolę wyłącznie pod
warunkiem uzyskiwania odpowiednich funduszy. W wielu stanach na
opiekę stomatologiczną wydaje się
mniej niż 0,5% budżetu Medicaid –
odsetek zaskakująco niski, jeśli
weźmiemy pod uwagę wpływ zdrowia jamy ustnej na ogólny stan zdrowia. Ponadto niedostateczna refundacja kosztów leczenia oznacza, że
wielu lekarzy nie może przystąpić
do Medicaid. Jest to jedna z przyczyn, dla których w wielu stanach
nie można zapewnić leczenia stomatologicznego nawet połowie
uprawnionych do tego dzieci! Władze federalne mogą i muszą zrobić
więcej, aby zapewnić poszczególnym stanom możliwość wykorzystania ich udziału w tych funduszach.
Także republikanie i inne grupy
ogłosiły, że będą protestować
przeciwko tej reformie. Jaką
ADA przyjmie postawę, kiedy te
przepisy wejdą w życie?
ADA będzie nadal wywierać nacisk na poprawę możliwości korzystania z opieki stomatologicznej w ramach Medicaid i obserwować, jak
agencje rządowe będą wprowadzały
to prawo w praktykę. Chcemy mieć
pewność, że popierane przez nas postanowienia są we właściwy sposób
wprowadzane w życie. Będziemy
także pracować nad zmianą ustaleń,
z którymi się nie zgadzamy. DT
DTP0610_06-07_News_Opinie 16.06.10 10:44 Seite 7
DENTAL TRIBUNE
News
Polish Edition
7
Reforma systemu opieki zdrowotnej
w USA kosztem dentystów?
matologicznych świadczonych w
ramach Medicaid – programu
opieki zdrowotnej finansowanego
na poziomie stanowym i krajowym, ukierunkowanego na zaspokojenie potrzeb rodzin o niskich
dochodach w tym zakresie.
Daniel Zimmermann, Dental Tribune International
ADA sprzeciwia się także programom pilotażowym obejmującym pracowników, obawiając się,
że w efekcie procedury stomatologiczne mogą wykonywać osoby,
które nie posiadają dyplomu lekarza dentysty. DT
Po trwających prawie rok negocjacjach politycznych Kongres
amerykański przyjął ustawę,
która ma na celu zrewolucjonizowanie systemu opieki zdrowotnej
w USA.
popchnie nas w dobrym kierunku”
– dodał.
Organizacje stomatologiczne,
jak np. Amerykańskie Towarzy-
stwo Stomatologiczne (American
Dental Association – ADA) zdecydowanie sprzeciwiały się ustawie,
która wejdzie w życie w 2012 r.
W oświadczeniu wydanym na kilka
dni przed głosowaniem organizacja skrytykowała propozycję Białego Domu za to, że nie zapewnia
ona dodatkowych środków, które
poprawiłyby dostęp do usług sto-
AD
Reforma, która została przyjęta
w Izbie Reprezentantów zaledwie
6 głosami, była jednym z priorytetów prezydenta Obamy i centrum,
wokół którego skupiała się debata
polityczna odkąd nowe regulacje
trafiły do Kongresu w 2009 r.
Ustawa zwiększa grupę beneficjentów opieki zdrowotnej o ponad
30 mln Amerykanów, którzy obecnie nie są objęci ubezpieczeniem
zdrowotnym ze względu na obciążenie niektórymi chorobami lub
brak środków finansowych.
14. Zjazd Polskiego
Towarzystwa Ortodontycznego
Decyzją o tak gruntownych
zmianach w systemie opieki zdrowotnej USA stały się ostatnim
z krajów rozwiniętych, który wprowadził model równego dostępu do
świadczeń medycznych. W dotychczasowym systemie, który
kształtował się na początku lat 70.
XX w. koszty opieki zdrowotnej
były w większości pokrywane
przez sektor prywatny.
„To była właściwa decyzja” –
powiedział prezydent Obama podczas konferencji prasowej w Białym Domu. „Reforma nie usunie
wszystkich problemów dotyczących publicznego systemu opieki
zdrowotnej, ale zdecydowanie
Implanty
SLActive
wykazują lepszą
stabilizację
Podczas 25. Jubileuszowego
Spotkania Akademii Osteointegracji, jakie odbyło się w marcu
br. w Orlando w USA przedstawiono wyniki nowego badania.
Wynika z niego, że implanty
z powierzchnią SLActive
(Straumann) wykazują lepszą
stabilizację niż 5 innych powszechnie stosowanych systemów implantologicznych.
Badanie przeprowadzono
przy użyciu kości królika. Stabilizację implantów oceniano,
mierząc moment obrotowy podczas usuwania implantów po 3 i 6
tygodniach od chwili wszczepienia. Stwierdzono znamienną statystycznie różnicę pomiędzy implantami SLActive i innymi. Badacze dodają, że obecnie podjęto
badania mające na celu histologiczną ocenę procesów gojenia
kości.
Implanty SLActive wprowadzono na rynek chiński i koreański w 2009 r. Są one także dostępne na wszystkich pozostałych dużych rynkach azjatyckich. DT
ZU]HĂQLD
ļSDěG]LHUQLNDU
Centrum Kongresowe, Hotel Hilton w W
Warszawie,
arszawie, ul. Grzybowska 63
:DĝQHGDW\LWHUPLQ\
VWDWHF]Q\WHUPLQQDGV\ïDQLD
2
VWDWHF]Q\WHUPLQQDGV\ïDQLD
VVWUHV]F]Hñ
WUHV]F]Hñ
IRUPDHOHNWURQLF]QDQDDGUHV
IRUPDHOHNWURQLF]QDQDDGUHV
HHPDLOELXUR#SWRZDZSO
PDLOELXUR#SWRZDZSO
DZLDGRPLHQLHRDNFHSWDFML
= DZLDGRPLHQLHRDNFHSWDFML
VWUHV]F]HQLDSU]H].RPLWHW
VWUHV]F]HQLDSU]H].RPLWHW
1DXNRZ\
1DXNRZ\
2
VWDWHF]Q\WHUPLQUHMHVWUDFML
VWDWHF]Q\WHUPLQUHMHVWUDFML
]REQLĝRQÈRSïDWÈ]MD]GRZÈ
]REQLĝRQÈRSïDWÈ]MD]GRZÈ
VWDWHF]Q\WHUPLQUHMHVWUDFML
2
VWDWHF]Q\WHUPLQUHMHVWUDFML
. XUV\SU]HG]MD]GRZH
XUV\SU]HG]MD]GRZH
'U0RQLFD3DOPHU
'U0RQLFD3DOPHU
3URI+XJR'H&OHUFN
3URI+XJR'H&OHUFN
8
URF]\VWHRWZDUFLH=MD]GX372
URF]\VWHRWZDUFLH=MD]GX372
LLPSUH]DWRZDU]\VND
PSUH]DWRZDU]\VND
ķķ6SRWNDMP\VLÚĵ
6SRWNDMP\VLÚĵ
6
HVMHQDXNRZHZ\VWDZDğUP
HVMHQDXNRZHZ\VWDZDğUP
VWRPDWRORJLF]Q\FK
VWRPDWRORJLF]Q\FK
3
3U]HZRGQLF]ÈFD.RPLWHWX1DXNRZHJR
U]HZRGQLF]ÈFD.RPLWHWX1DXNRZHJR
'
'UQPHG(ZD&]RFKURZVND
UQPHG(ZD&]RFKURZVND
:\NïDG\ZSURZDG]DMÈFH
Prof. zw
Prof.
zw.. dr hab. Anna Komorowska (P
(Polska)
olska)
P
rof. Hugo De Clerck (Belgia)
Prof.
Prof.
P
rof. Anne Marie Kuijpers
Kuijpers-Jagtman
-Jagtman (Holandia)
Prof.
P
rof. Arild Stenvik (Norwegia)
Dr Tiziano Baccetti :ïRFK\
:ïRFK\
:ïRFK\
Dr V
Veronica
eronica
e
Giuntini :ïRFK\
Dr Gundega Jak
Jakobsone
obsone ’RWZD
’RWZD
Dr Monica P
Palmer
almer 1LHPF\
1LHPF\
Dr David Sarver (USA)
Dr n. med. Beata W
Walawska
alawska (P
(Polska)
olska)
Dr n. med. Barbara W
arych (P
olska)
Warych
(Polska)
HVMHQDXNRZHGOD
6
HVMHQDXNRZHGOD
WHFKQLNöZRUWRGRQW\F]Q\FK
WHFKQLNöZRUWRGRQW\F]Q\FK
XUVGODDV\VWHQWHNRUWRGRQ
. XUVGODDV\VWHQWHNRUWRGRQ
W\F]Q\FKļ'U0DULH§WHINRYÁ
W\F]Q\FKļ'U0DULH§WHINRYÁ
. XUV\SR]MD]GRZH
XUV\SR]MD]GRZH
'U'DQLHO5ROOHW
'U'DQLHO5ROOHW
3URI'DYLG6DUYHU
3URI'DYLG6DUYHU
7HPDW\SU]HZRGQLH
ľ
ľ=DEXU]HQLDV]F]ÚNRZRWZDU]RZH
=DEXU]HQLDV]F]ÚNRZRWZDU]RZH
ľ
ľ/HF]HQLH]HVSRïRZHRUWRGRQW\F]QRFKLUXUJLF]QH
/HF]HQLH]HVSRïRZHRUWRGRQW\F]QRFKLUXUJLF]QH
ľ
ľ(VWHW\NDZRUWRGRQFML
(VWHW\NDZRUWRGRQFML
ľ
ľ3UREOHP\HW\F]QRSUDZQHZRUWRGRQFML
3UREOHP\HW\F]QRSUDZQHZRUWRGRQFML
ľ7HPDW\ZROQH
ľ
7HPDW\ZROQH
www.pto.waw.pl
www
.pto.waw.pl
DTP0610_08_News 16.06.10 10:48 Seite 8
8
DENTAL TRIBUNE
News
Polish Edition
Prozone potwierdza skuteczność ozonu w leczeniu stomatologicznym
Anja Worm, Dental Tribune International
Badania kliniczne przeprowadzone w Zakładzie Biologii Molekularnej Uniwersytetu w Salzburgu (Austria) potwierdziły, że
leczenie stomatologiczne z wykorzystaniem urządzenia Prozone
– generatora ozonu nowej gene-
cje jamy ustnej i rozwój próchnicy zębów.
W ramach badania kontrolnego,
przeprowadzonego w 2009 r. próbki
Streptococcus mutans i Escherichia
colikilkakrotnie poddawano działa-
przez 24 s wywierało widoczny
efekt w obszarze jego zastosowania.
We wszystkich przeprowadzonych
badaniach leczenie natychmiastowe było bardziej skuteczne niż leczenie po upływie 1,5 godz. Po wydłużeniu czasu działania ozonu
uzyskiwano także zwiększenie obszaru wolnego od bakterii lub zasiedlonego przez nieliczne bakterie.
Zastosowanie ozonu – reaktywnej
trójatomowej cząsteczki tlenu, występującej także w atmosferze ziem-
skiej to stosunkowo nowy pomysł
w stomatologii.
Wcześniejsze badania wykazują, że wystarczy kilkusekundowa
aplikacja, aby zabić 99% bakterii.
Jest to więc metoda 1.000 razy bardziej skuteczna niż stosowanie innych środków bakteriobójczych.
Nowe badanie wykazało, że dla
osiągnięcia najlepszych efektów leczenie powinno zostać przeprowadzone tak szybko, jak to możliwe.
Choć opóźnione leczenie także prowadziło do zmniejszenia liczby bakterii, to widoczne efekty nie były już
tak spektakularne.
Urządzenia takie jak Prozone,
emitujące ozon, poddają przefiltrowane powietrze działaniu wysokonapięciowych wyładowań. Uzyskany gaz jest aplikowany bezpośrednio na pole zabiegowe, gdzie prowadzi do niszczenia bakterii i wirusów
poprzez reakcje utleniania. DT
Akupunktura likwiduje strach pacjentów
Ryciny przedstawiają płytki z podłożem agarowym i szczepem bakterii Escherichia coli. Płytka
po lewej stronie została poddana działaniu urządzenia Prozone przez 24 s – widoczne są obszary wolne od bakterii (DTI; fot. dzięki uprzejmości Uniwersytetu w Salzburgu, Austria).
racji austriackiej firmy W&H,
skutecznie działa na szczepy bakterii odpowiedzialnych za infek-
niu ozonu przez okres 24 s, stosując
go natychmiast lub po 1,5 godz. Wyniki wskazują, że działanie ozonem
Claudia Salwiczek, Dental Tribune International
Wyniki nowego badania przeprowadzonego w Danii i w Wielkiej Brytanii sugerują, że akupunktura może ułatwić dentystom leczenie pacjentów odczu-
AD
wających w gabinecie silny
strach.
W ramach badania, którego wyniki opublikowano w British Medical Journal, naukowcy z uniwersytetów w Kopenhadze i Sheffield
stwierdzili, że stosowanie akupunktury w 2 punktach na szczycie
głowy zmniejsza wartości uzyskiwane przez dorosłych w skali
strachu Becka (Beck An-
Zgodnie z wynikami ostatnich
badań, nawet 1/3 pacjentów gabinetów stomatologicznych w krajach wysoko rozwiniętych odczuwa w różnym stopniu strach
przed dentystą. 1 na 10 pacjentów
tak bardzo boi się dentysty, że całkowicie rezygnuje z leczenia
stomatologicznego.
Konkurs
-DNLHFHFK\Sā\QQHJRNRPSR]\WX
VÇGOD&LHELHQDMZDĹQLHMV]H"
Fot. Yanik Chauvin
xiety Inventory, BAI) o ponad połowę.
Wyniki oparto na badaniu 16 kobiet i 4 mężczyzn z 8 gabinetów dentystycznych w Wielkiej Brytanii.
Jak podano w artykule, wszyscy badani to osoby w wieku 40-50 lat,
walczący ze strachem przed dentystą od 2-30 lat. Zabieg akupunktury przeprowadzali lekarze dentyści, którzy są członkami Brytyjskiego Towarzystwa Akupunktury
Stomatologicznej (British Dental
Acupuncture Society).
FHQD:
578 PLN
&KDULVPD[J
&KDULVPD2SDO)ORZ[J
FHQD: 648 PLN
FHQD: 888 PLN
FHQD: 299 PLN
FHQD: 370 PLN
&KDULVPD2SDO%DVLF[J
&KDULVPD2SDO)ORZ[J
&KDULVPD2SDO0DVWHU[J
&KDULVPD2SDO)ORZ[J
)OH[LWLPH(DV\3XWW\
&RUUHFW)ORZ
)OH[LWLPH(DV\3XWW\
&RUUHFW)ORZSLVWROHW
wygraj 6]NROHQLH,VWRSQLDZ6]NROH-D]G\6XEDUX
6]F]HJµā\QDZZZKHUDHXVGHQWDOSORUD]SRGQUWHO (33) 496 35 39
Autorzy badania stwierdzili,
że środki uspokajające, techniki relaksacyjne i hipnoza, a także inne
metody są pomocne w przezwyciężaniu strachu, ale często są zbyt
czasochłonne i wymagają odpowiednich umiejętności psychoterapeutycznych. Zaznaczają, że dla
potwierdzenia przydatności akupunktury w kontrolowaniu lęku konieczne są badania na większą
skalę. Sugerują jednak, że może to
być prosta i niedroga metoda zwalczania strachu pacjentów przed
dentystą. DT
Ludzki mózg nie rozróżnia bólu
poszczególnych zębów
3URPRFMDWUZDRG,9GR9,
Biuro –WHOID[HPDLOELXUR#KHUDHXVNXO]HUSO www.heraeus-dental.pl
3URVWRWD8Ĺ\WHF]QRĘÉ 3LÛNQR
Nowe badanie przeprowadzone
w Niemczech wykazało, że
ludzki mózg nie jest w stanie odróżnić bólu zęba górnego od dolnego. Wg naukowców, uzyskane
wyniki mogą pomóc w opraco-
waniu lepszych wytycznych dotyczących leczenia ostrego bólu
zębów, a także bólu przewlekłego, jak np. ból fantomowy po
usunięciu zęba.
DT
DTP0610_09_News 16.06.10 12:00 Seite 9
DENTAL TRIBUNE
News
Polish Edition
9
Jogurt sposobem na ograniczenie występowania
ubytków w zębach dzieci
Wyniki badania przeprowadzonego przez japońskich naukowców potwierdzają, że regularne
spożywanie jogurtów przez
dzieci zmniejsza ryzyko rozwoju
ubytków w ich zębach.
Badania przeprowadzone w
grupie 3-latków dowodzą, że rozwój próchnicy jest o 22% mniejszy
wśród dzieci spożywających jo-
gurty 4 razy w tygodniu, w porównaniu z tymi, które jedzą jogurt
tylko 1 raz w tygodniu. Naukowcy
podkreślają wagę zawartości protein w jogurtach, które chronią powierzchnię zębów przed działaniem szkodliwych kwasów.
Obserwację prowadzili eksperci z Fukuoka University oraz
University of Tokyo, którzy anali-
Nocne przekąski
niebezpieczne dla
zębów i dziąseł
Eksperci ostrzegają, że spożywanie przekąsek w godzinach nocnych może uszkadzać zęby i dziąsła.
Duńscy i amerykańscy naukowcy zbadali ponad 2.000 przypadków, stwierdzając negatywny
wpływ nocnych przekąsek na stan
zdrowia jamy ustnej. Spośród
2.217 uczestników, 8% zostało
śliny, a to właśnie ona pomaga usuwać szczątki jedzenia z jamy
ustnej. W nocy jama ustna jest bardziej sucha, przez co usunięcie jedzenia jest trudniejsze.
Badacze apelują o podjęcie
działań ukierunkowanych na
zmianę nawyków podkreślając, że
ludzie powinni być świadomi ryzyka, a dentyści chętniej informo-
Fot.: Julien
zdiagnozowanych jako „nocni
podjadacze”, co oznacza spożycie
dziennej porcji kalorii późnym popołudniem lub wczesnym rankiem.
Badania dowiodły, że wśród tych
pacjentów utrata zębów jest bardziej prawdopodobna niż wśród
pacjentów spożywających posiłki
w ciągu dnia.
Naukowcy połączyli te wyniki
z faktem, że w nocy w jamie ustnej
wywarzana jest bardzo mała ilość
wać pacjentów o tego rodzaju zagrożeniach. Prof. Damien Walmsley – doradca British Dental
Health Foundation podkreśla wagę
informacji przekazywanych przez
dentystów i ich rolę w edukacji pacjentów. Apeluje także, aby przypominać pacjentom o elementarnych zasadach higieny, tj. konieczności mycia zębów przynajmniej
2 razy dziennie, w tym 1 raz bezpośrednio przed snem.
DT
zowali związek pomiędzy spożyciem produktów mlecznych a występowaniem próchnicy i ubytków
wśród dzieci. Badacze sugerują, że
wysokie spożycie jogurtów może
być powiązane z rzadszym występowaniem próchnicy wśród najmłodszych.
Badania epidemiologiczne
pokazują że mleko i jego komponenty mają właściwości przeciwpróchnicze, jednak powiązanie
pomiędzy spożyciem produktów
mlecznych a próchnicą nie
zostało na razie jednoznacznie potwierdzone. Badania
przeprowadzono za pomocą ankiety z udziałem 2.058 japońskich
dzieci w wieku 3 lat, pytania dotyczyły codziennej
diety. Spożycie produktów
mlecznych zostało podzielone na
3 poziomy, a próchnica i ubytki
oceniane na postawie krótkiego badania dentystycznego.
Grupy dzieci zostały podzielone przy uwzględnieniu m.in. płci,
nawyków dotyczących szczotkowania zębów, używanie fluoru,
przebywania w środowisku palaczy i poziomu wykształcenia rodziców. Naukowcy sugerują, że w porównaniu z najmniejszym stopniem spożycia jogurtów (mniej niż
1 raz w tygodniu), spożycie w najwyższym stopniu (4 razy w
tygodniu lub więcej)
znacznie wpływa na
różnice stanu zdrowia jamy ustnej oraz
przypadki występowania próchnicy.
W badaniach nie
uwzględniono
związku pomiędzy spożyciem
chleba, sera,
masła i mleka
a występowaniem ubytków próchniczych. DT
AD
DTP0610_10-13_Hoexter 17.06.10 09:08 Seite 10
DENTAL TRIBUNE
10 Perspektywy
Polish Edition
Resorbowalne błony zaporowe zapewniają
przewidywalność zabiegów pokrywania recesji dziąseł
David L. Hoexter, Nikisha Jodhan, Jon B. Suzuki, USA
Recesja dziąsła to położenie lub
przesunięcie brzegu dziąsłowego
w kierunku dowierzchołkowym
od granicy szkliwno-cementowej
(cemento-enamel junction – CEJ).
Recesja oznacza odsłonięcie powierzchni korzenia, przez co ząb
wydaje się dłuższy niż w rzeczywistości. Z punktu widzenia pacjenta recesja to nieestetyczny wygląd, kojarzony także ze starzeniem się.
Makroskopowo można podzielić dziąsło na dziąsło wolne oraz
związane. Wolny brzeg dziąsłowy,
położony w kierunku dokoronowym od dziąsła związanego (attached gingiva – AG) otacza ząb dookoła, ale nie jest związany z jego
powierzchnią. Dziąsło związane
stanowi zrogowaciały odcinek
AD
dziąsła (keratinised gingiva – KG).
Jest ono zbite, ma groszkowaną powierzchnię i jest mocno przyczepione do leżących poniżej tkanek
kości przyzębia i zęba. W stanie
idealnego zdrowia najbardziej dokoronowa część dziąsła związanego leży na poziomie granicy
szkliwno-cementowej, a część najbardziej dowierzchołkowa sąsiaduje z linią śluzówkowo-dziąsłową
(muco-gingival junction – MGJ).
Linia śluzówkowo-dziąsłowa stanowi granicę pomiędzy dziąsłem
związanym (rogowaciejącym) i
luźną błoną śluzową wyrostka zębodołowego (nierogowaciejącą).
Recesja może powstawać na
skutek występowania różnych
czynników przyczynowych. Czynniki etiologiczne recesji można ge-
PRZED
neralnie podzielić na mechaniczne
oraz wynikające z postępu choroby
przyzębia. Recesje powstają najczęściej wskutek nieprawidłowego
ustawienia zęba w łuku, zaniku kości wyrostka zębodołowego, wysokiego przyczepu mięśni i pociągania przez wędzidełka oraz czynników jatrogennych, związanych z
leczeniem zachowawczym i periodontologicznym.
Niekorzystne skutki recesji
obejmują pogorszenie wyglądu,
większą wrażliwość zęba na temperaturę i bodźce dotykowe oraz
zwiększoną podatność na próchnicę korzeni związaną z obnażeniem powierzchni cementu, dlatego najważniejszym celem terapeutycznym leczenia recesji jest
pokrycie korzenia dziąsłem dla
Ryc. 1
Ryc. 2
Ryc. 3
Ryc. 4
Ryc. 1: Widok zębów przednich od strony warPO
gowej przed leczeniem: recesja w obrębie
zęba 13, ząb 12 otoczony wąską, ale dostateczną strefą dziąsła zrogowaciałego w kierunku dowierzchołkowym od recesji.
Ryc. 2: Odpreparowano płaty z zachowaniem
tkanek w przestrzeniach międzyzębowych, co
zapewnia zaopatrzenie w krew i zapobiega
powstawaniu „czarnych trójkątów” (nieestetycznego efektu w obrębie przestrzeni międzyzębowych).
Ryc. 3: Błona do GTR przycięta i nałożona na
Ryc. 5
powierzchnię korzeni zębów 13 i 12.
Ryc. 4: Przemieszczono dokoronowo tkanki
dziąsła, pokrywając błony i korzenie zębów 13 i 12, a następnie przyszyto płaty w nowym
położeniu.
Ryc. 5: Stan po leczeniu: korzenie zębów 13 i 12, poprzednio obnażone, pokrywa różowe, rogowaciejące dziąsło związane, zgłębnikowanie nie wykazało obecności patologicznych kieszonek.
spełnienia oczekiwań estetycznych
i zniesienia nadwrażliwości korzenia. Miller dzieli recesje dziąseł na
4 kategorie:
• klasa I: recesja tkanek nie dochodząca do linii śluzówkowo-dziąsłowej;
• klasa II: recesja tkanek sięgająca
do linii śluzówkowo-dziąsłowej,
bez utraty kości w przestrzeniach
międzyzębowych;
• klasa III: recesja tkanek sięgająca
do linii śluzówkowo-dziąsłowej
lub ją przekraczająca; utrata kości
w przestrzeniach międzyzębowych – poziom kości leży dowierzchołkowo od granicy
szkliwno-cementowej, ale nie
sięga poza granicę dowierzchołkową recesji;
• klasa IV: recesja tkanek sięgająca
poza linię śluzówkowo-dziąsłową; poziom kości w przestrzeniach międzyzębowych leży dowierzchołkowo w stosunku do zasięgu recesji.
Dostępne możliwości leczenia
recesji zawierają m.in. pokrycie
materiałem wypełniającym, np.
wykonanie wypełnienia przyszyjkowego z kompozytu. Ta metoda
skutecznie znosi nadwrażliwość
korzenia i zapobiega próchnicy,
oznacza jednak długoterminowy
kompromis w zakresie estetyki.
Wypełnienia z materiałów kompozytowych ulegają z czasem przebarwieniom. Ewentualna nieszczelność brzeżna może prowadzić do próchnicy wtórnej, nawrotu
nadwrażliwości i/lub miejscowych
zmian zapalnych. Ponadto trudności może sprawiać dobór koloru.
Wypełnienia mogą także wymagać
usuwania tkanek żywego zęba w
celu stworzenia odpowiedniego
kształtu retencyjnego ubytku. Dlatego lekarz musi podjąć decyzję,
czy korzyści związane z odbudową
przeważają nad ograniczeniami estetycznymi i czy możliwe jest znalezienie innej metody terapii, która
posiada nieliczne (o ile w ogóle jakiekolwiek) wady z punktu widzenia czynnościowego i estetycznego.
Inną możliwością leczenia recesji są chirurgiczne zabiegi śluzówkowo-dziąsłowe. Chirurgia
śluzówkowo-dziąsłowa obejmuje
zabiegi operacyjne na przyzębiu,
które ukierunkowane są na korektę
nieprawidłowej budowy, położenia
i/lub ilości oraz rodzaju dziąsła otaczającego ząb.
Na wczesnych etapach rozwoju
chirurgii śluzówkowo-dziąsłowej
lekarze wierzyli, że dla zachowania
zdrowia przyzębia musi być utrzymana pewna określona minimalna
ilość dziąsła związanego w wymiarze koronowo-wierzchołkowym.
Późniejsze badania kliniczne i eksperymentalne wykazały jednak, że
nie jest konieczna obecność dziąsła
związanego o określonej szerokości bezwzględnej. Obecność dziąsła związanego o jednorodnym kolorze i strukturze pomiędzy sąsiadującymi zębami jest natomiast pożądana ze względów estetycznych.
Niektóre wczesne techniki korekty recesji obejmowały pogłębianie przedsionka jamy ustnej. Gojenie po takim zabiegu zwykle prowadziło do zwiększenia szerokości
dziąsła związanego. Jednak w
ciągu 6 miesięcy dochodziło do powrotu tkanek miękkich do wcześniejszej pozycji aż w połowie przypadków – zatem te techniki nie pozwalają na skuteczne rozwiązanie
problemu recesji.
Współczesne sposoby chirurgicznego leczenia tkanek przyzębia, ukierunkowane na poprawę es-
DTP0610_10-13_Hoexter 17.06.10 09:09 Seite 11
DENTAL TRIBUNE
Perspektywy 11
Polish Edition
sując przeszczep tkanki łącznej,
umieszcza się go podnabłonkowo,
a następnie pokrywa przemieszczoną dokoronowo warstwą dziąsła
rogowaciejącego. W ostatnim czasie rozwijano także możliwość
wykorzystania technik sterowanej
regeneracji tkanek. W 1992 r. Pino
Prato i wsp. opisali kombinowaną
technikę podnabłonkowego umieszczenia błony zaporowej, np. wykonanej z e-PTFE z dokoronowym
przemieszczeniem płata. Błona ma
utrzymać przestrzeń w okresie gojenia, co umożliwia regenerację
tkanek. Z punktu widzenia pacjenta
preferowane może być wykorzystanie do sterowanej regeneracji tkanek błon resorbowalnych, co pozwala uniknąć drugiego zabiegu
w celu usunięcia membrany.
PRZED
Ryc. 6
Ryc. 7
Ryc. 8
Ryc. 9
Ryc. 6: Widok zębów przednich od strony wargowej przed leczeniem.
Ryc. 7: Ubytek przyszyjkowy zęba 13 – dno
twarde i wolne od próchnicy.
Ryc. 8: Błona do GTR założona tylko w obrębie korzenia zęba 13, na powierzchni recesji
na poziomie zęba 14 nie zastosowano błony
zaporowej.
Ryc. 9: Tkanki dziąsła przemieszczone dokoronowo, pokrywające błonę zaporową na zębie 23 oraz ząb 24.
Ryc. 10: Stan po leczeniu.
tetyki i zwiększenie ilości dziąsła
rogowaciejącego w ramach pokrywania recesji, szeroko wykorzystują przeszczepy dziąsłowe. Opracowano wiele technik chirurgicznych, które można klasyfikować
w zależności od relacji pomiędzy
miejscem pobierania i przenoszenia
tkanek. Zabiegi z wykorzystaniem
przeszczepu dziąsła można podzielić na: z płatem uszypułowanym,
który jest ukrwiony za pośrednictwem szypuły oraz z wolnym płatem tkanek miękkich. Techniki
przeszczepu płata wolnego wymagają pracy w 2 polach zabiegowych:
jednym, z którego pobierane są
tkanki i drugim, w którym należy
przygotować łoże dla przeszczepu.
W tym przypadku autogenny przeszczep tkanek miękkich ma niezależne źródło ukrwienia w postaci
miejsca biorczego. Opisywano
także techniki łączące obie metody.
Uszypułowane płaty tkanek
miękkich opisali po raz pierwszy
Grupe i Warren w 1956 r. Użyta przez
nich metoda obejmowała preparację
płata pełnej grubości i jego boczne
przesunięcie, a następnie przyszycie
przeszczepu w sąsiedztwie z zachowaniem ukrwienia za pośrednictwem szypuły. Ta technika i jej późniejsze modyfikacje miały na celu
zwiększenie szerokości dziąsła
związanego. Późniejsze jej modyfikacje obejmowały preparację płata
Autor
Dr David L. Hoexter jest redaktorem
naczelnym amerykańskiego wydania Dental Tribune. Prowtadzi prywatny gabinet w Nowym Jorku w
USA. Można się z nim skontaktować, pisząc na adres e-mail: [email protected]
PO
Ryc. 10
wraz z brodawkami międzyzębowymi – opisaną przez Cohena i
Rossa w 1968 r. – płat skośny zrotowany oraz płat zrotowany. Inny typ
płata dziąsłowego uszypułowanego
opisano później jako płat przemieszczany dokoronowo. Technika ta
obejmuje mobilizację płata pełnej
grubości i przeniesienie tkanek do
poziomu granicy szkliwno-cementowej przy jednoczesnym pokryciu
recesji.
Wykorzystanie wolnych przeszczepów dziąsłowych opisali w
latach 60. XX w. Sullivan i Atkins.
Wolne przeszczepy autogenne
mogą składać się z dziąsła rogowaciejącego lub z tkanki łącznej. Początkowo celem leczenia było
zwiększenie szerokości dziąsła rogowaciejącego. Obecnie główny
cel stanowi pokrycie obnażonego
korzenia warstwą zrogowaciałego
dziąsła związanego. Można to
osiągnąć jedno- lub dwuetapowo.
Sullivan i Atkins opisali najpierw
w r. 1968 postępowanie jednoetapowe. Miało ono na celu poszerzenie strefy dziąsła związanego bez
koncentrowania się na pokryciu
obnażonej powierzchni korzenia.
W latach 80. XX w. zaproponowano modyfikację tej metody i postępowanie dwuetapowe w celu pokrycia recesji. Ta metoda okazała
się bardziej skuteczna i przewidywalna. Leczenie rozpoczyna się od
umieszczenia wolnego przeszczepu dziąsła lub tkanki łącznej
dowierzchołkowo od obszaru recesji. Po jej wygojeniu przeprowadza się kolejny zabieg dokoronowego przemieszczenia płata.
Materiał do wolnego przeszczepu autogennego pozyskuje
się najczęściej z podniebienia.
W ostatnich latach badane są możliwości wykorzystania innych materiałów niż przeszczep dziąsła.
Korzystne efekty w zabiegach pokrywania korzenia uzyskiwano
przy użyciu techniki sterowanej regeneracji tkanek i bezkomórkowej
matrycy skóry. Ten materiał to dla
pacjenta alternatywa mniej inwazyjna niż pobieranie tkanek do pokrycia korzenia z podniebienia.
Opisywano także postępowanie
łączące przeszczepy wolne z techniką płata uszypułowanego, np. sto-
Celem leczenia jest odtworzenie zdrowia, koloru i estetycznego
wyglądu dziąsła poprzez przewidywalne pokrycie obnażonego korzenia zdrową tkanką dziąsłową, co
pozwala jednocześnie na zmniejszenie nadwrażliwości korzenia.
Wykorzystując techniki sterowanej regeneracji tkanek i dokoronowego przemieszczenia płata,
można uzyskać przewidywalny
efekt pokrycia korzeni.
estetycznego zabiegu pokrycia korzenia i obejmuje porównanie techniki sterowanej regeneracji tkanek
(GTR) i leczenia bez GTR, zastosowanych w różnych odcinkach łuku
zębowego u tego samego pacjenta.
Opracowano różne warianty zabiegów z zakresu chirurgii śluzówkowo-dziąsłowej, obejmujące np.
biomodyfikację powierzchni korzeni poprzez poddanie ich działaniu
różnych substancji. Takie postępowanie sprzyja regeneracji nowego
przyczepu łącznotkankowego. Odtworzenie klinicznego przyczepu
jest konieczne dla zwiększenia pokrycia korzenia. Biomodyfikacje powierzchni korzenia obejmują poddawanie jej działaniu kwasu cytrynowego, tetracyklin lub EDTA. Ma to
na celu usunięcie warstwy mazistej
i odsłonięcie kanalików zębinowych,
co sprzyja powstaniu nowych włókien przyczepu łącznotkankowego.
Wśród materiałów przeznaczonych
do biomodyfikacji powierzchni korzeni można znaleźć pochodne matrycy szkliwa, które mają nasilać działanie białek matrycy, indukując
powstawanie cementu bezkomórkowego, więzadła ozębnej i kości wyrostka zębodołowego.
Opis przypadku
Młody mężczyzna zgłosił się do
gabinetu z powodu obustronnych recesji dziąseł w obrębie szczęki. Po
prawej stronie w szczęce występowały rozległe recesje na poziomie
zębów 13 i 12 (Ryc. 1). Po lewej stronie w szczęce także obecne były recesje na poziomie zębów 23 i 24.
Poza tym w zębie 23 był ubytek przyszyjkowy – przebarwiony i twardy,
ale wolny od demineralizacji.
Po wykonaniu znieczulenia
miejscowego z lidokainy, nacięto
odpowiedni płat. Przed leczeniem
dostępna była dostateczna szerokość dziąsła rogowaciejącego,
które przemieszczono dokoronowo. Po uniesieniu tkanek ukazała się w całości leżąca pod nimi
recesja (Ryc. 2). Po odsłonięciu
pola zabiegowego i recesji oczyszczono operowaną okolicę i usu-
Prezentowany opis przypadku
dotyczy przewidywalności efektu
Ë
AD
#
!!
$"'"
)7'"6" $$ )'"" +$
'" '" ")''" & ""
*" "&$3 &+ && " $
)' )" &" && )"5&&" &&$ 0 &$ '" ")''"
)+%),-"*()(&
%)&"3&$",
*+-)""'"
'$" 5+
$$ "
$ 1 " -)$ '"" !
& '$ '"
)
)& )'""
"'"$"$
#$),
&"&"" '")'"$
"&""'"4 "1&'$
"")'
"&""'"'"
*+-'$&"
-"4 .%-)" )'" $2 '&"/
*6+&-+,
"(1'"
2
"1*- %"
"1*5
#1'"
&'1 2'*"'1")
DTP0610_10-13_Hoexter 17.06.10 09:09 Seite 12
DENTAL TRIBUNE
12 Perspektywy
Polish Edition
Opłacalność stosowania techniki CAD/CAM
w stomatologii
Wywiad z prof. dr. Albertem Mehlem z Uniwersytetu w Zurychu w Szwajcarii.
Międzynarodowa Wystawa i Zjazd
Stomatologiczny (International
Dental Exhibition & Meeting –
IDEM) w Singapurze były okazją
do przedstawienia imponujących
postępów w dziedzinie technologii
CAD/CAM w stomatologii. Lekarze praktykujący prywatnie wciąż
jeszcze cechują się wyraźną niepewnością co do tego, jak zareagować na te udoskonalenia. Czy
i komu opłaca się inwestować
w technologię CAD/CAM? Redaktor naczelny DT Switzerland – Johannes Eschmann rozmawia na
ten temat z prof. dr. Albertem Mehlem – profesorem wizytującym w
Centrum Stomatologii i Zdrowia
Jamy Ustnej Uniwersytetu w Zurychu.
W przypadku konwencjonalnego
sposobu postępowania większość
niepowodzeń powstaje na etapie
pobierania wycisku. Dzięki technikom automatycznego mieszania
rzadko przyczyną błędów jest
użyty materiał. Idealny wycisk
oznacza doskonale dopasowane
uzupełnienie, nawet w przypadku
technologii konwencjonalnej. Jakie zalety oferuje technika CAD/
CAM z punktu widzenia standardowego gabinetu stomatologicznego?
Największe znaczenie ma skrócenie czasu leczenia, ponieważ możliwe jest wyfrezowanie uzupełnienia
podczas tej samej wizyty, w trakcie
której zostaje opracowany ubytek
(metoda przy fotelu pacjenta). Uzupełnienia tymczasowe przechodzą
już do przeszłości, pozwalając nam
zapomnieć o okresie niewygody i
braku estetyki – kiedyś typowych dla
procesu leczenia. Stosowanie technologii adhezyjnej sprawia, że w niektórych przypadkach nie sposób zapewnić odpowiednią retencję uzupełnień tymczasowych ze względu
na minimalnie inwazyjną preparację.
Co więcej, ostatnie badania wykazały, że siła wiązania jest większa
w przypadku zębów o świeżo opracowanej powierzchni szkliwa i zębiny.
Á
nięto tkankę ziarninową. Przycięto
resorbowalną błonę zaporową i
przykryto odsłonięte korzenie.
Najpierw położono membranę na
powierzchni zęba 12. Jest ona w
tym miejscu nieco ciemniejsza, ponieważ nasiąknęła krwią. Błona na
powierzchni zęba 13, założona
później, w chwili wykonywania fotografii nie zdążyła jeszcze zaabsorbować krwi – z tego wynika zauważalna różnica kolorów.
Płat dziąsłowy przemieszczono
dokoronowo i przyszyto w taki sposób, aby pokrył założone błony zaporowe i leżące pod nimi recesje
(Ryc. 3 i 4). Założono opatrunek periodontologiczny (Coe-Pak, GC),
który osłaniał, pokrywając pole zabiegowe. Opatrunek usunięto po
7 dniach razem ze szwami. Polecono pacjentowi przepłukanie ust i
powrót do codziennych zabiegów
higienicznych wykonywanych po-
Frezowanie i polerowanie sterowane
komputerowo pozwala stosować materiały wysokiej jakości, produkowane na skalę przemysłową w optymalnych warunkach. Zapewnia to
większą trwałość uzupełnień w porównaniu do wytwarzanych ręcznie –
potwierdzono to już w wielu badaniach naukowych. Dzięki oszczędności czasu, redukcji kosztów i lepszej
jakości metoda pracy przy fotelu pacjenta to interesująca perspektywa
w nowoczesnej stomatologii. Dotyczy to głównie uzupełnień pojedynczych braków zębowych. Możemy
jednak oczekiwać, że nowe możliwości zostaną także w najbliższej przyszłości wykorzystane w produkcji
wielopunktowych stałych uzupełnień częściowych o krótkich przęsłach.
Czas potrzebny do wykonania wycisku cyfrowego jest taki sam, niezależnie od techniki. Proces preparacji jest równie skomplikowany,
a na niektórych etapach wymaga
dodatkowo takich czynności, jak
pokrywanie proszkiem lub nieprzezierną warstwą. Jak to możliwe, że tak znaczna inwestycja w
technologię wykonywania cyfrowych wycisków jest opłacalna?
Jeśli mówimy o tych systemach,
w których wysyła się dane w postaci
wycisku cyfrowego do miejsca produkcji za pośrednictwem Internetu,
to można powiedzieć, że ramy czasowe są takie same jak w przypadku
konwencjonalnych technik wyciskowych. Nie określono jak dotąd, w jakim stopniu precyzja technologii cyfrowej jest porównywalna z tradycyjnymi metodami pobierania wycisków (z uwzględnieniem tworzenia
modeli), szczególnie w przypadkach
dłuższych przęseł. Trwają badania
porównawcze w tym zakresie. To od
ich wyniku zależy dalsze upowszechnianie tej metody. Pierwsze doświadczenia sugerują jednak, że jest to faktycznie możliwe. Wprowadzenie
technologii cyfrowej miałoby te same
zalety co w innych dziedzinach. Wirtualny trójwymiarowy model jest
czątkowo delikatnie, a z czasem coraz bardziej intensywnie. Po wygojeniu stwierdzono pokrycie recesji
i przywrócenie zdrowia przyzębia.
Przy zgłębnikowaniu nie odnotowano obecności patologicznych
kieszonek (Ryc. 5). Efekt ostateczny to wizualna symetria i trwałe
przywrócenie zdrowia oraz prawidłowej kolorystyki.
Recesje były także obecne po lewej stronie szczęki (zęby 23 i 24,
Ryc. 6). Po miejscowym znieczuleniu okolicy, w której występowały,
wypreparowano płaty śluzówkowo-okostnowe pełnej grubości.
Ten etap uwidocznił w pełni zasięg
recesji (Ryc. 7). W obrębie zęba 23,
podobnie jak po przeciwnej stronie
jamy ustnej, zastosowano technikę
sterowanej regeneracji tkanek
z użyciem bezkomórkowej błony
łącznotkankowej w celu utrzymania przestrzeni dla umożliwienia regeneracji tkanek. Na poziomie zęba
Prof. Albert Mehl
(DTI; fot. dzięki uprzejmości Sirona)
ważny nie tylko na etapie wspomaganego komputerowo wytwarzania
uzupełnień protetycznych, ale także
we wszelkich procesach diagnostycznych. Można np. precyzyjnie
i w 3 wymiarach określać przesunięcia zębów, archiwizować wirtualne
modele i dokumentować trójwymiarowe zmiany dotyczące zębów i otaczających je tkanek miękkich. Zdaniem przedstawicieli branży, wydatki
mogą być szybko zamortyzowane
dzięki oszczędności związanej ze
wspomaganą komputerowo produkcją uzupełnień w centrach frezowania, aktualizacjom oprogramowania
i systemom do wytwarzania uzupełnień pojedynczych braków przy fotelu pacjenta. Zależy to także od zakresu oprogramowania do diagnostyki i planowania leczenia (w tym
obrazowania cyfrowego, planowania
leczenia implantologicznego oraz
wymiany informacji pomiędzy specjalistami za pośrednictwem Internetu). Przemysł docenił już ogromny
potencjał skanowania cyfrowego, a w
związku z tym trwa intensywny rozwój w tej dziedzinie. Kiedy jakość
i praktyczny aspekt leczenia zostaną
potwierdzone przez środowiska lekarzy praktyków, amortyzacja przestanie być problemem.
zdecyduje się prawdopodobnie na
ręczne nakładanie kolejnych warstw
materiału licującego. Można uzyskać
efekty zadowalające z estetycznego
punktu widzenia, stosując wielokolorowe bloczki. Można się spodziewać
trwałej optymalizacji kształtu i ułożenia warstw materiału w bloczkach,
a oprogramowanie będzie określało
najlepsze położenie uzupełnienia w
obrębie bloczka dla uzyskania optymalnego efektu kolorystycznego.
Dla standaryzacji tego procesu istotne może być także stosowanie systemów oceny koloru zębów.
Jak można w przyszłości rozwiązać
estetyczne niedoskonałości uzupełnień wykonywanych w leczeniu
jednoetapowym (CEREC/E4D)?
Wyszukane, estetyczne uzupełnienia pojedynczych braków w
przednim odcinku uzębienia są
trudne do wykonania i osiągalne
tylko dla osób z dużym doświadczeniem. Dlatego większość lekarzy
24 zastosowano tę samą metodę z
wyjątkiem użycia błony zaporowej
(Ryc. 8 i 9), w obrębie zęba 24 nie
można więc mówić o technice sterowanej regeneracji tkanek. Na
poziomie każdego z zębów wypreparowano płat, który przemieszczono w kierunku dokoronowym
i przyszyto na poziomie granicy
szkliwno-cementowej, pokrywając
w ten sposób obnażoną powierzchnię korzenia. Po obu stronach zastosowano opatrunek periodontologiczny. Pacjentowi przepisano antybiotyk (tetracyklinę) do stosowania przez pierwszy tydzień po
zabiegu i środek przeciwbólowy
(Tylenol-Codeine).
Po 7 dniach od przeprowadzenia fazy chirurgicznej usunięto
opatrunek i szwy, po czym zastosowano płukanie jamy ustnej. W czasie kolejnych 2 miesięcy, stanowiących fazę gojenia pacjent zachowywał dobrą higienę jamy ustnej.
Czy ma Pan na myśli integrację systemów cyfrowej oceny koloru z systemami CAD/CAM?
To ciekawa kwestia. Prawdopodobnie wkrótce będzie możliwa taka
integracja. Moim zdaniem, jest to kolejna istotna zaleta technologii
CAD/CAM. Poprzez zastosowanie
standaryzowanych obliczeń można
indywidualnie określić idealną grubość warstwy podbudowy i warstwy
licowej, zależnie od pożądanego odcienia dla każdej kombinacji materiału i typu uzupełnienia. Kluczowe
znaczenie ma jednak systematyczna
analiza tych kombinacji i uzyskanych
efektów kolorystycznych w dużych
próbach. Jak dotąd, nie było możliwe
przeprowadzenie takich badań.
Czy bardziej złożony przepływ
pracy z gabinetu do centrum, do
pracowni protetycznej i z powrotem do gabinetu jest równoważony
przez oszczędność czasu?
Jest to problem i niewątpliwa
wada scentralizowanego procesu
produkcji. Centra frezowania mogą
W badaniach kontrolnych stwierdzono, że w obrębie zęba 23, wokół
którego zastosowano błonę do
GTR doszło do odtworzenia zdrowego przyczepu, nie było jednak
możliwe wprowadzenie pod dziąsło sondy periodontologicznej.
Udało się pokryć recesję w obrębie
korzenia i przebarwiony ubytek
przyszyjkowy. Tymczasem na poziomie zęba 24, w obrębie którego
nie zastosowano błony do GTR
obecna była taka sama recesja jak
przed zabiegiem chirurgicznym
(Ryc. 10).
Zastosowanie 2 technik u tego
samego pacjenta wykazało, że zastosowanie bezkomórkowej resorbowalnej błony zaporowej zapewnia bardziej przewidywalny efekt
zabiegu pokrywania recesji niż
przeprowadzenie zabiegu bez użycia takiej błony. DT
Piśmiennictwo dostępne u wydawcy.
jednak inwestować w bardzo precyzyjne technologie produkcji wysokiej jakości. Urządzenia te są obsługiwane przez specjalistów i zapewniają
wysoką wydajność. Także przechowywanie wielu różnych materiałów
w szerokim wyborze kolorów oraz
systemów implantologicznych jest
prostsze i bardziej ekonomiczne.
Ogólne koszty produkcji są bardzo
niskie i zapewniają jednocześnie doskonałą jakość. Tę kwestię należy
uwzględniać, mówiąc o czasochłonności. Przewiduję, że zdecentralizowana produkcja będzie odgrywała
zasadniczą rolę w stomatologii w
przypadku wykonywania większych
uzupełnień, takich jak stałe korony
częściowe i uzupełnienia oparte na
implantach.
Pierwsze systemy informatyczne
dostępne na rynku stomatologicznym w latach 70. i na początku lat
80. XX wieku były kosztownymi
minikomputerami (VAX), które
nigdy się nie zamortyzowały. Czy
tak samo będzie z systemami
CAD/CAM? Jakiego trendu cenowego się Pan spodziewa?
Amortyzacja systemów CAD/
CAM nie zależy wyłącznie od możliwości i zakresu wskazań, ale także od
rozwiązań klinicznych i liczby pacjentów (np. liczby wykonywanych
uzupełnień pełnoceramicznych i potencjału stosowania tej metody leczenia). Należy analizować każdy przypadek indywidualnie. Można powiedzieć, że przeszliśmy już przez fazę
wstępną. Wiele gabinetów stosujących technologię CAD/CAM już teraz stanowi przekonujący dowód na
to, że te systemy mogą się bardzo dobrze amortyzować. Wiele firm
uważa, że metoda CAD/CAM jest
jedną z najważniejszych technologii
we współczesnej stomatologii. Inwestują duże sumy w badania i postęp
w tej dziedzinie, co przyspieszy proces rozwoju. Wiele z tych ulepszeń
można później dołączyć do systemu,
ponieważ oprogramowanie czerpie
wiele z doświadczeń. Prawdopodobnie będą także następowały zmiany
w samych urządzeniach, ale to zajmie
więcej czasu. Lekarze planujący inwestycję w systemy CAD/CAM nie
powinni uzależniać od tego swoich
decyzji. Jeśli przeanalizujemy
wszystkie czynniki – zakres zastosowań, korzyści dla użytkownika, opinie innych kolegów, wydajność ekonomiczną i zaplecze naukowe – zasadność wstąpienia do świata CAD/
CAM będzie oczywista. W najbliższym czasie nie spodziewamy się
znaczącego spadku cen. Jednak jako
naukowiec zawsze patrzę daleko
w przyszłość i jestem pewien, że
kiedy zamortyzują się wysokie
koszty rozwoju tej technologii, ceny
DTP0610_10-13_Hoexter 17.06.10 09:09 Seite 13
DENTAL TRIBUNE
zaczną wykazywać tendencję spadkową. Wyobrażam sobie, że przyjdzie czas, kiedy ten system będzie
można znaleźć w każdym gabinecie.
Technologia IT jest tego dobrym
przykładem. Z systemami CAD/
CAM opartymi na rozwiązaniach
komputerowych będzie tak samo!
iTero, 3M ESPE Lava COS, CEREC, E4D – ile wiązek światła laserowego jest niezbędnych z technicznego punktu widzenia?
W przypadku uzupełnień protetycznych w stomatologii konieczna
jest dokładność rzędu 50 μm. Zaskakujący jest brak pewności co do tego
poziomu. Stosujemy się jednak do
tego standardu, a w związku z tym należy skanować powierzchnie z zachowaniem co najmniej porównywalnej
siatki. Jeszcze lepiej byłoby dwukrotnie poprawić rozdzielczość (25 μm).
Dla przykładu: średnia powierzchnia
zęba trzonowego, wynosząca 2 cm2,
wymagałaby 320.000 punktów pomiarowych. Idealna ich liczba zależy
Perspektywy 13
Polish Edition
kontrolą grubości materiału, można
także przeanalizować schemat kontaktu zębów. Można wizualizować
dwuwymiarowe przekroje w różnych
odcinkach, a także ruchy podczas artykulacji. Oprogramowanie umożliwia także symulację sprężystości zębów, otwierając nowe możliwości
diagnostyki w odniesieniu do sytuacji
zwarciowej.
iTero oraz E4D nie wymagają pokrywania proszkiem. Dlaczego jest
to niemożliwe w systemach CEREC i 3M ESPE?
Wyciski, które nie wymagają
pudru to preferowane rozwiązanie.
Jednak cały czas jest to duże wyzwanie dla technologii skanowania
wnętrza jamy ustnej. Na podstawie
moich doświadczeń nie jestem w stanie stwierdzić, czy na obecnym etapie jest możliwe zapewnienie w ten
sposób dostatecznej dokładności.
Można na różne sposoby podchodzić do kwestii analizy światła odbijającego się od powierzchni zębów
bez użycia proszku. Dokładność takich pomiarów jest jednak znacznie
obniżona. Ostatecznie liczą się tylko
efekty. To my musimy się im dokładnie przyjrzeć.
Czy wierzy Pan, że możliwe jest wykonywanie w gabinecie estetycznych uzupełnień protetycznych
bez pomocy technika dentystycznego, przy użyciu technik szybkiego prototypu, np. wypalania laserowego lub techniki Fused Deposition Modelling?
Trwają dyskusje na ten temat. Ten
sposób postępowania jest powszechnie stosowany w niektórych centrach
frezowania w odniesieniu do metali
i żywic akrylowych. Jednak materiały estetyczne, takie jak porcelana i
materiały kompozytowe wiążą się z
występowaniem pewnych podstawowych i nie rozwiązanych jak dotąd
problemów. Niezbędne jest prowadzenie w tej dziedzinie badań podstawowych. Kolejnym etapem powinno
być tworzenie kompaktowych urządzeń produkcyjnych tak, aby tbyły
one bardziej ekonomiczne z punktu
widzenia gabinetów stomatologicznych. Myślę, że technologia ta nie
przejdzie raczej w najbliższym okresie znaczących zmian. DT
ANZEIGE
EMS-SWISSQUALITY.COM
1+1=3
(DTI; fot. dzięki uprzejmości prof. dr. Mehl)
od sposobu przetwarzania danych.
Scalając ze sobą kilka skanów, można
uzyskać znaczący wzrost tych wartości. Oprogramowanie może obliczać
optymalną dystrybucję punktów pomiarowych, co dodatkowo poprawia
osiągane efekty.
Systemy LED (CEREC) a systemy
laserowe (3M ESPE, iTero, E4D),
obrazowanie równoległą wiązką
konfokalną (iTero) i metody triangulacji (CEREC, 3M ESPE, E4D) –
jakie są ich wady i zalety? Jaki zakres interpolacji można uznać za
akceptowalny?
Te szczegóły techniczne wpływają zasadniczo na dokładność i
możliwość adaptacji klinicznej. Nie
możemy jednak w pełni określić jakości wewnątrzustnych skanerów w
oparciu o te szczegóły, ponieważ jest
to tylko niewielki ułamek całego złożonego systemu pomiarów. Ponadto
kluczowe znaczenie ma dobór oprogramowania. Znacznie większą wartość mają doświadczenia kliniczne
i naukowe związane z każdym systemem pomiarów.
Jakie są zalety i wady cyfrowej rejestracji zwarcia w porównaniu do
tradycyjnych kęsków zwarciowych i późniejszych ręcznych poprawek? Np. iTero umożliwia natychmiastowe obliczenie pożądanej grubości materiału i dodatkową preparację, jeśli nie została
ona dostatecznie zredukowana.
Oprogramowanie to pozwala na
bardziej precyzyjne ustawienie
względem siebie szczęki i żuchwy
oraz pełniejszą analizę zwarcia w porównaniu z postępowaniem ręcznym
na podstawie modelu gipsowego –
pod warunkiem jednak, że wycisk
cyfrowy jest dostatecznie zgodny
z wyciskiem łuku zębowego. Poza
NOWY AIR-FLOW MASTER PIEZON –
6.$/,1*25$=1$',32''=,Ą6à2:(
PIASKOWANIE – LIDER W PROFILAKTYCE
1DGLSRGG]LąVáRZHSLDVNRZDQLH
MDN Z $LU)ORZ 0DVWHU $ GRGDWNRZR VNDOLQJ MDN Z 3LH]RQ
0DVWHU : VXPLH $LU)ORZ
0DVWHU 3LH]RQ ± QDMQRZV]H
RVLąJQLĊFLHWZyUFyZ2U\JLQDOQ\FK
0HWRGWRWU]\DSOLNDFMHZMHGQ\P
5Ċ NRMH Ğ F L D P L 3 LH ] R Q / ( '
3U]\VáRZLRZDV]ZDMFDUVNDMDNRĞü
S R á ą F ] R Q D ] L Q W H O L J H Q W Q ą
WHFKQRORJLąL3LH]RQ
PIEZON BEZ BÓLU
3UDNW\F]QLHEH]EyOXGODSDFMHQWDL
QLH]Z\NOHáDJRGQ\GODQDEáRQND
PDNV\PDOQ\NRPIRUWSDFMHQWDMHVW
JáyZQ\PZ\UyĪQLNLHP2U\JLQDOQHM0HWRG\3LH]RQ1LHPyZLąFMXĪ
RXQLNDOQLHJáDGNLFKSRZLHU]FK
QLDFK]ĊEyZ7HGRGDWNRZH]DOHW\
Vą Z \ QL N LHP SURVWROLQLMQ\FK
UXFKyZZ]GáXĪSRZLHU]FKQL]ĊEyZ
2 U \J L QDO Q\FK 6] ZDMFD UVN LFK
.RĔFyZHN(06ZVSyáSUDFXMąF\FK
SHUIHNF\MQLH ] 2U \JLQDOQ\PL
> 2U\JLQDOQD5ĊNRMHĞü3LH]RQ/('
]H6]ZDMFDUVNą.RĔFyZNą36
> 2U\JLQDOQH5ĊNRMHĞFL$LU
)ORZL3HULR)ORZ
AIR-FLOW NISZCZY
BIOFILM
8VXZDQLHV]NRGOLZHJRELR¿OPXDĪ
GRVDPHJRGQDNLHV]RQHN7RLVWRWD
2U\JLQDOQHM0HWRG\$LU)ORZ3HULR
3RGG]LąVáRZDUHGXNFMDEDNWHULL]DSRELHJDXWUDFLH]ĊEDSHULRGRQWLWLV
OXEXWUDFLHLPSODQWXSHULLPSODQWLWLV5HJXODUQH]DZLURZDQLDVWUXPLHQLDPLHV]DQNLSRZLHWU]DLSLDVNX
RUD] ZRGD ]DSRELHJDMą RGPLH ±
QDZHWJG\GRFLHUDMąGRJUDQLFSUR¿ODNW\NL±G]LĊNLG]LDáDQLXNRĔFyZNL
3HULR)ORZ
$NLHG\FKRG]LRNRQZHQFMRQDOQH
SLDVNRZDQLHQDGG]LąVáRZHQLFQLH
MHVW ZDĪQLHMV]H RG QLH]UyZQDQHM
MDNRĞFL2U\JLQDOQHM0HWRG\$LU
)ORZ 6NXWHF]QRĞü V]\ENRĞü
SHZQRĞüLEH]VWUHVRZRĞü]DELHJXEH]
XV]NDG]DQLDWNDQNLáąF]QHMEH]U\
VRZDQLDSRZLHU]FKQL]ĊEyZ']LĊNL
áDJRGQHPX]DVWRVRZDQLXHQHUJLLELR
NLQHW\F]QHM
: XU]ąG]HQLX $LU)ORZ 0DVWHU
3LH]RQZV]\VWNRWRMHVWSRáąF]RQH±
RGGLDJQR]\LOHF]HQLDZVWĊSQHJRDĪ
SR NROHMQH ZL]\W\
=DSUDV]DP\ SURIHVMRQDOLVWyZSURI LODNW \NL DE\
VSUDZG]LOLVDPL
&RĞZLĊFHMRSUR¿ODNW\FH!
ZZZHPVVZLVVTXDOLW\FRP
DTP0610_14-16_Produkty_Wydarzenia 16.06.10 11:42 Seite 14
DENTAL TRIBUNE
14 Produkty
Polish Edition
PROMOCJA
Koncepcja ergonomii wg A-dec
fotela, nalewanie wody do kubka,
spłukiwanie misy spluwaczki, włączenie i wyłączenie oświetlenia).
Ergonomia pracy lekarza dentysty i organizacja pracy w gabinecie to zagadnienia istotne dla efektywnego prowadzenia i rozwijania
praktyki.
Firma A-dec jako pierwszy na
świecie producent zastosowała rozwiązanie gwarantujące ergonomiczną pracę całego zespołu stomatologicznego (lekarz i asysta).
Wprowadzenie nowego stolika asysty zmienia również podejście do
organizacji pracy gabinetu. Przy
wykorzystaniu systemu kolorowych tac i boksów możliwe jest
wcześniejsze przygotowanie po-
czas znanych rozwiązań pokazano
nowy stolik asysty 545. Zasadniczą
część stolika stanowi okrągły blat
obrotowy we wszystkich kierunkach, mocowany na stabilnej ruchomej podstawie. Taki mobilny
stolik można przymocować do każdej szafki lub innego mebla, który
stanowi wyposażenie gabinetu.
Korzyści funkcjonalne dla zespołu
stomatologicznego to m.in.:
Czerwcowy lunch z Amadarem
poświęcony wspomnianym tematom, zorganizowany w warszawskiej siedzibie firmy, rozpoczął się
pokazem przeprowadzonym przez
Simona Baxtera i Pawła Dominiaka – pracowników firmy A-dec.
Pokaz dotyczył rozwiązań funkcjonalnych unitów A-dec pozwalających na ergonomiczną pracę.
A-dec jako jeden z największych producentów unitów stomatologicznych (ponad 16.000 unitów rocznie) w skali światowej wyjątkową uwagę poświęca zagadnieniom organizacji pracy w gabinecie
oraz ergonomii. Oprócz dotych-
Prezentacja ergonomicznego stanowiska pracy.
AD
Transfer instrumentów lekarz-asysta. Na zdjęciu: Simon Baxter i Paweł Dominiak z firmy
A-dec.
– działanie zespołu stomatologicznego na 4 ręce,
– zmniejszenie liczby wykonywanych ruchów,
– włączenie asysty do czynności
wykonywanych bezpośrednio
przy pacjencie,
– ustawianie i pobieranie w logiczny sposób boksów organizacyjnych i tacek.
trzebnych do zabiegu narzędzi i materiałów. Skraca to w zauważalny
sposób czas zabiegu. Zastosowanie
tac i boksów pozwala na stworzenie
procedury obiegu narzędzi w gabinecie – są one przenoszone na tacach do strefy narzędzi brudnych,
gdzie po myciu i dezynfekcji trafiają do sterylizacji. Potem przechowywane są w strefie czystej.
Stolik – mimo, że nie jest częścią unitu – jest z nim zintegrowany. Przy blacie znajduje się ślinociąg i ssak, a w razie potrzeby
można umieścić tam lampę polimeryzacyjną. Jest tam również panel
sterowania funkcjami unitu (ruchy
Po prezentacji przy sprzęcie
wszyscy uczestnicy spotkania przeszli do restauracji, gdzie w sympatycznej atmosferze można było dowiedzieć się więcej na temat innowacyjnych rozwiązań sprzętowych
oferowanych przez firmę A-dec.
System S5 Endo Rotary Files
Pilniki S5 Endo Rotary Files to
prosty, logiczny, łatwy w stosowaniu oraz bardzo ekonomiczny system pilników niklowo-tytanowych o zwiększonej stożkowatości (Big Taper) do łatwiejszego
i szybszego mechanicznego opracowania kanału.
Elastyczne, efektywne pilniki
z różną stożkowatością przeznaczone są przede wszystkim do
pracy metodą crown down. Zestaw wprowadzający systemu S5
Endo Rotary Files składa się z 5
narzędzi niklowo-tytanowych,
ponumerowanych od 1 do 5 i oznaczonych na uchwycie paskami.
Pilniki systemu S5 z bardzo bezpiecznym zakończeniem łatwo
dopasowują się nawet do bardzo
zakrzywionych kanałów, minimalizując ryzyko perforacji kanału.
Pilniki systemu S5 mają kształt
zmodyfikowanych pilników NiTi
S z 2 kątami 90° cięcia, co ułatwia
i przyspiesza opracowanie części
wierzchołkowej kanału. Wszystkie pilniki mają płytsze nacięcia,
znacznie wydłużony splot oraz
bezpieczną, zaokrągloną końcówkę, która zmniejsza agresywność instrumentu.
Pilniki systemu S5 mogą pracować z dowolnymi kątnicami o
szybkości obrotowej 150-300
obrotów/min. Są specjalnie dopasowane do kątnicy S5 Endo Motor, której ustawienia są także ponumerowane od 1 do 5 i odpowiadają parametrom pracy poszczególnych instrumentów.
POLDENT
www.poldent.pl
DTP0610_14-16_Produkty_Wydarzenia 16.06.10 11:42 Seite 15
DENTAL TRIBUNE
Produkty 15
Polish Edition
PROMOCJA
Nowy wymiar obrazowania cyfrowego – rewolucyjne
rozwiązania aparatów Kodak serii 9000 i 9500
Kodak 9000 – kompleksowe
rozwiązania dla wymagających.
Aparaty pantomograficzne z możliwością pełnej rozbudowy o
wersję cefalo (Kodak 9000 C) i tomograficzne obrazowanie 3D (Kodak 9000 3D lub Kodak 9000 C 3D
– tomografia z cefalo)
– high-endowy, najbardziej precyzyjny na rynku aparat pantomograficzny,
– dopasowanie położenia ogniska
do kształtu twarzy (maksymalnie
uproszczona procedura pozycjonowania),
– obrazowanie cefalometryczne w
technologii „one shot”,
– liczne programy badań cefalometrycznych,
– oddzielny sensor dla każdego rodzaju obrazowania,
– najnowsze innowacyjne rozwiązanie technologiczne,
– unikalny system autotracingu
punktów referencyjnych i automatyczne programy do planowania leczenia,
– krótki czas rekonstrukcji 3D, łączenie badań trójwymiarowych, tzw.
stitching,
– zapis badania w formacie DICOM 3.0
i integracja z systemem DICOM,
– oprogramowanie
pozwalające
na
przeglądanie badań
3D i projektowanie
zabiegów implantologicznych,
– system szkoleń, wsparcie inżynierów oraz pełna 2-letnia gwarancja.
Dzięki unikalnej możliwości
łączenia 3 technologii: pantomografii, cefalometrii i obrazowania
w trójwymiarze, System Kodak
9000 jest doskonałym i kompletnym narzędziem do diagnostyki zewnątrzustnej. Najwyższa na rynku
jakość badań została połączona z
wszechstronnością produktu. Apa-
System S5 Endo Motor
Mikrosilnik endodontyczny
Sendoline S5 Endo Motor jest bezprzewodowym systemem do maszynowego opracowywania kana-
łów korzeniowych z funkcją kontroli momentu obrotowego i autorewersem, przeznaczonym do
pracy z większością rotacyjnych
systemów instrumentów niklowotytanowych.
S5 Endo Motor:
– umożliwia bezpieczne opracowanie kanału korzeniowego,
– minimalizuje ryzyko złamania
narzędzia w kanale dzięki kontroli bieżącego momentu obro-
towego oraz funkcji autorewesu.
Cechy użytkowe:
– lekkie, mobilne, bezprzewodowe urządzenie, z zasilaniem
akumulatorowym
– czytelny, przyjazny,
bardzo prosty i łatwy
w obsłudze panel sterowania
– szybkość obrotowa
300 obr./min, zalecana dla większości
systemów instrumentów do pracy mechanicznej,
– 5 różnych ustawień
momentu obrotowego (0,5-4 Ncm),
– wskaźnik momentu
obrotowego sygnalizujący osiągnięcie
wartości 75% maksimum,
– funkcja autorewersu
zwiększająca bezpieczeństwo pracy,
– mała, lekka główka
kątnicy zapewniająca
dobrą widoczność
pola zabiegowego, do
sterylizacji w autoklawie,
– mały i lekki mikrosilnik (tylko
120 g),
– akumulator Li-IO, pozwalający
na 2,5 godz. pracy przy pełnym
naładowaniu,
– współpraca z niemal wszystkimi
systemami instrumentów rotacyjnych dostępnymi na rynku.
POLDENT
www.poldent.pl
dak technologia pojedynczej ekspozycji
„one shot” optymalizuje jakość zdjęcia
głównie przez likwidację zniekształceń
charakterystycznych
dla innych technik.
Akwizycja trwa krócej niż 1 s, zmniejszając ryzyko konieczności powtórzenia
zdjęcia z powodu poruszenia się pacjenta.
rat może być w każdej chwili rozszerzony o funkcję cefalo lub bezpiecznej dla pacjenta tomografii
komputerowej, tworząc zunifikowaną platformę diagnostyczną.
Opracowana w laboratoriach Ko-
Kodak 9000 C oferuje szeroką
gamę formatów cefalometrycznych: od zdjęć całej czaszki
(30 cm x 30 cm), poprzez standardowe (18 cm x 24 cm) i radiogramy
małego pola minimalizujące
dawkę promieniowania. W rozszerzonej wersji 3D System Kodak
9000 staje się wszechstronnym tomografem idealnym dla implantologów (symulacja pozycjonowania
implantów) i ortodontów (autotracing i automatyczne programy do
planowania leczenia). Regulowana
ogniskowa doskonale pomaga w
pozycjonowaniu, dostosowując się
automatycznie do budowy morfologicznej pacjenta. Wyjątkowo
proste, ale w pełni funkcjonalne
oprogramowanie pozwala szybciej
i bardziej precyzyjnie postawić
diagnozę i opracować plan leczenia.
Optident
www.optident.pl
AD
DTP0610_14-16_Produkty_Wydarzenia 16.06.10 11:42 Seite 16
DENTAL TRIBUNE
16 Wydarzenia
„Implant Concilium” firmy Implacore
W ostatnich dniach maja br. (2930.05.) w Poznaniu odbyło się
spotkanie implantologiczne „Implant Concilium” zorganizowane przez firmę Implacore.
Uczestniczyło w nim ponad 120
dentystów, którzy wysłuchali wykładów znakomitych implantologów z kraju i zagranicy oraz
wzięli udział w zajęciach praktycznych.
rodniczego. Przy lampce szampana
powitano przybyłych gości, po
czym prezes firmy Implacore –
Piotr Biegała dokonał inauguracji
spotkania.
– „ABC fotografii we współczesnej stomatologii”
dr François Grossetti, Francja
– „Planowanie i procedury kliniczne w implantoprotetyce”
dr Paweł Witek, Polska
Sobotnie wykłady, pomimo
bardzo napiętego programu, cieszyły się ogromnym zainteresowaniem. Uczestnikom zaprezentowano następujące wykłady:
– „Podłoże kostne jako warunek satysfakcjonującej implantoprotetyki”
dr Dariusz Pituch, Polska
– „Membrane free GBR a future
with new synthetic graft materials”
dr Peter Fairbairn,
Wielka Brytania
– „Augmentative procedures with
bone management especially
Spotkanie odbyło się w Collegium Rungego – zabytkowym
obiekcie znajdujący się na terenie
Poznańskiego Uniwersytetu Przy-
– „Factors for crestal bone maintenance and implication for relevance of implant design”
dr Frederic Hermann, Szwajcaria
bone splitting, bone spreading as
well as tunnel technique”
dr Mario Kirste,
Niemcy
można było zapoznać się z bogatą
ofertą wystawców. W drugim dniu
„Implant Concilium” odbyły się
zajęcia praktyczne. W czasie 2 sesji
(porannej i popołudniowej) przeprowadzono zróżnicowane tematycznie warsztaty, by każdy z
uczestników mógł znaleźć coś interesującego dla siebie.
AD
www.chifa.com.pl/sklep
1DU]ïG]LDLPSODQWRORJLF]HILUP\$HVFXODSRQOLQH
‡3HÓQDJDPDQDMZ\÷V]HMMDNRóFLQDU]ïG]LVWRPDWRORJLF]Q\FKGRVWïSQD
SU]H]LQWHUQHW
‡&HQ\]HV]ÓRURF]QH]GRGDWNRZ\PUDEDWHP
‡%Ó\VNDZLF]Q\WHUPLQGRVWDZ\
‡*ZDUDQFMDMDNRóFL
B.Braun · XO7\VLíFOHFLD · 1RZ\7RP\óO · WHO · ID[ · VWRPDWRORJLDDFS#EEUDXQFRP · ZZZFKLIDFRPSOVWRPDWRORJLD
Wykładom towarzyszyła prezentacja materiałów, narzędzi i
urządzeń stomatologicznych oraz
prasy branżowej – w czasie przerw
Dr Paweł Witek w ramach warsztatu pt.: „Implantoprotetyka dla każdego” wielokrotnie podkreślał znaczenie partnerskiej i ścisłej współpracy lekarza z technikiem dentystycznym w celu uzyskania jak
najlepszych rezultatów leczenia.
Zwrócił także uwagę na istotę zapoznania się z sytuacją kliniczną, a
zwłaszcza z ograniczeniami terapii,
czynnikami ryzyka i możliwościami
powikłań. Dr Dariusz Pituch poprowadził szkolenie na temat kwalifikacji i planowania leczenia stałymi uzupełnieniami implantoprotetycznymi
w warunkach natychmiastowej implantacji, obciążenia i odbudowy.
Polish Edition
Dużym zainteresowaniem cieszył się warsztat dr. Mario Kirste.
Zabiegi rozszczepiania wyrostka
oraz technika tunelowa, przeprowadzane na modelach zwierzęcych, wzbudziły entuzjazm uczestników, którzy mieli okazję wypróbować narzędzia firmy Meisinger.
Kolejną propozycją był warsztat fotograficzny prowadzony
przez dr François Grossetti. Podczas zajęć zaprezentowano teoretycznie i praktycznie kwestie związane z optymalnym wykorzysta-
niem fotografii we współczesnej
stomatologii i technice dentystycznej – od doboru odpowiedniego
aparatu i obiektywu, poprzez prawidłową ekspozycję i sposób
oświetlenia jamy ustnej pacjenta.
„Implant Concilium” spotkało
się z dużym uznaniem zarówno
uczestników, jak i zaproszonych
gości. Powszechnie chwalono wysoki poziom wykładów i warsztatów, dobór tematów oraz doskonałą
organizację spotkania. Dodatkową
okazją do wymiany wrażeń i doświadczeń, ale już w mniej naukowej atmosferze, był sobotni bankiet
w restauracji Metro, słynącej z oryginalnego menu i profesjonalnej
obsługi.
Firma Implacore serdecznie
dziękuje wszystkim uczestnikom
oraz sponsorom za udział w „Implant Concilium” i zapowiada kolejne spotkania z tego cyklu.
DT
DTP0610_17_ET01 16.06.10 11:08 Seite 1
ENDO TRIBUNE
The World’s Endodontic Newspaper · Polish Edition
CZERWIEC 2010
VOL. 3, NR 2
Praktyka
Praktyka
Opinie
Leczenie zębów
trzonowych szczęki
Całościowa ocena pierwotnego
leczenia endodontycznego
Być Dawidem
w kraju Goliatów...
4Strona
3
4Strona
4
4Strona
6
Naczelna Rada Lekarska pomoże lekarzom,
którzy ucierpieli w wyniku powodzi
Prezydium Naczelnej Rady
Lekarskiej przeprowadziło
głosowanie w sprawie złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na zorganizowanie
i przeprowadzenie zbiórki
publicznej na rzecz dentystów-powodzian.
W związku z sytuacją powodziową w kraju, Prezes
NRL Maciej Hamankiewicz zwrócił się z prośbą o przesyłanie do Naczelnej Izby Lekarskiej wszelkich
informacji o lekarzach i lekarzach
dentystach, którzy ucierpieli w wy-
Fot.: Ronfromyork
Badania „Simplyhealth” pokazują, że 43% Brytyjczyków opóźnia leczenie dentystyczne z obawy
przed wysokimi kosztami. Spośród
tej grupy u 35% osób wykryto komplikacje powiązane z zaniedba-
konieczności niesienia pomocy
i wsparcia innym, szczególnie
tym lekarzom, którzy utracili
wszystko: swój dom, dobytek,
pracę” – podkreśla szef samorządu
lekarskiego.
Niektóre okręgowe izby lekarskie pomagają lekarzom, organizując zbiórki sprzętu i pomoc fi-
AD
Sukces wymaga innowacji!
Kodak 3D - najchętniej wybierana tomografia w Polsce
System Kodak 9000
Kompleksowe rozwiązanie dla najbardziej
wymagających. Pantomografia, Tomografia
i Cefalometria – 3 rozwiązania w jednym
plus możliwość obrazowania całej szczęki
lub żuchwy.
niami w zakresie jamy ustnej, np.
26% cierpi na przewlekłą próchnicę, a 19% z nich usunięto co najmniej 1 ząb.
Ankieta wykazała również, że
39% Brytyjczyków zapłaciło
za leczenie dentystyczne
więcej niż £ 50, używając
karty kredytowej, a 2%
zaciągnęło na ten cel pożyczkę albo kredyt. James
Glover – sekretarz „Simplyhealth” podkreśla pozytywne
aspekty nowego planu zdrowotnego, który pozwoliłby
pacjentom na rozłożenie w czasie kosztów leczenia. „To bardzo
niepokojące, że pacjenci pożyczają
pieniądze, aby zapłacić za leczenie,
a niektórzy je opóźniają, co skutkuje bólem i często długotrwałymi
zaniedbaniami w zakresie zdrowia
jamy ustnej” – podkreśla Glover. ET
Aparat Kodak 9500
Niezrównany Tomograf Wiązki Stożkowej.
Trójwymiarowe obrazowanie w średnim
i WIELKIM formacie.
Pole obrazowania:
184 x 206 mm
ra –
e
i
m
Pre
ie lk
ww
Pacjenci specjalnych potrzeb
Suffolk Community Healthcare
(SCH) to pierwsze miejsce we
wschodniej Anglii, które zatrudnia dentystów zajmujących się
opieką nad pacjentami ze specjalnymi potrzebami.
Dr Ganga Allen jest jednym ze
specjalistów, którzy zapewniają leczenie dorosłym pacjentom, niepełnosprawnym fizycznie lub psychicznie, mającym problemy psychiczne lub skomplikowane warunki choroby. Dr. Allen posiada
wieloletnie doświadczenie w zakresie leczenia najbardziej skomplikowanych przypadków, w któ-
nansową. „Będziemy na bieżąco
koordynować napływ informacji
z izb okręgowych i wystąpimy do
odpowiednich instytucji o możliwość udzielenia poszkodowanym
pomocy finansowej. Zrobimy
wszystko, co w naszej mocy, aby
lekarze potrzebujący pomocy,
otrzymali ją jak najszybciej” – zapowiada Hamankiewicz. ET
niku powodzi. „Prosimy o wszelkie informację dotyczące lekarzy,
którzy w wyniku powodzi utracili
możliwość prowadzenia praktyki
lekarskiej, a ich gabinety zostały
Brytyjczycy odkładają
swoje wizyty u dentysty
Wg przeprowadzonej niedawno
wśród Brytyjczyków ankiety,
obywatele tego kraju odkładają
wizyty u dentysty, ponieważ ze
względów finansowych nie mogą
sobie na nie pozwolić.
zniszczone. W tych przypadkach powinniśmy reagować
natychmiast, udzielając niezbędnej pomocy. Nie wolno
nam pozostać obojętnym wobec lekarzy, którzy nie mają
gdzie wrócić” – powiedział
Hamankiewicz. „W sytuacji,
kiedy kraj dotyka taka tragedia,
nie wolno nam zapominać o
rych pacjent może potrzebować leków uspokajających albo akupunktury, aby się zrelaksować i zredukować poziom odczuwanego stresu,
co ułatwi dentyście wykonanie
czynności profilaktycznych, diagnostyki i leczenia.
• Kodak - najczęściej kupowane pantomografy cyfrowe
• Najłatwiejsze w obsłudze aparaty pantomograficzne
• Najbardziej kompletna oferta aparatów
pantomograficznych na rynku
– rata już od 1580 pln miesięcznie
• Polskie oprogramowanie
KODAK 8000 C
ie
• Komfortowy program finansowy
• Najniższa dawka promieniowania
KODAK 8000
Jill Scutt – kierownik kliniczny
SCH powiedział: „Tego rodzaju
wyspecjalizowanie prowadzonej
praktyki to pomysł nowy, który został wprowadzony stosunkowo niedawno. Wiele jednak wskazuje na
to, że to pomysł niezwykle potrzebny i ceniony przez pacjentów”. ET
im
ac
fo r m
KODAK 9000
KODAK 9000 3D
Optident S. J., 53-032 Wrocław, ul. Jeździecka 12
tel. 071 781 84 62, 0501 242 101, www.kodakdental.pl
Optident Wyłączny Dystrybutor Kodak Dental Systems Equipment w Polsce.
KODAK 9000 C
KODAK 9000 C 3D
KODAK 9500
DTP0610_18_ET02 16.06.10 11:28 Seite 2
2
Opinie
ENDO TRIBUNE
Polish Edition
Wybór narzędzi kanałowych –
dlaczego najważniejsza jest geometria?
L. Stephen Buchanan, USA
Po wprowadzeniem pilników
maszynowych nowym obszarem
badań w dziedzinie opracowywania kanałów korzeniowych stało
się przyspieszenie tempa skrawania.
Doświadczeni klinicyści zaczęli obserwować przypadki przepełnienia kanałów na skutek transportacji, ich skrócenia, nadmiernego poszerzenia otworów wierzchołkowych, zbyt szerokiego
opracowania w okolicy koronowej i złamań związanych z cyklicznym zmęczeniem
materiału, które nie
zdarzały się podczas
pracy z bezpieczniejszymi, choć wolniejszymi pilnikami. Podstawowym problemem, jaki pojawiał się
przy wyborze narzędzia, stawał się dylemat: bezpiecznie czy
szybko? Narzędzia o
ściętych krawędziach
i zaokrąglonym wierzchołku były znacznie
bezpieczniejsze pod
względem
ryzyka
transportacji, jednak
pilniki o ostrych krawędziach i wierzchołkach tnących zapewniały szybsze skrawanie.
Pojawienie się pilników GTX z technologią M-Wire wyeliminowało konieczność dokonywania
trudnego wyboru między bezpieczeństwem
i szybkością. Były to
pierwsze maszynowe
narzędzia kanałowe,
zapewniające szybką
preparację przy jednoczesnej eliminacji ryzyka transportacji i
złamania
narzędzi
(Ryc. 1).
Ryc. 1: Pilnik GT Series X. Należy zwrócić uwagę na maksymalną średnicę trzonka wynoszącą 1 mm, zaokrąglony wierzchołek, większy kąt krawędzi tnącej i zmienną szerokość
ścięcia. Szerokość ścięcia krawędzi w okolicy wierzchołka
i trzonka jest o połowę mniejsza niż w środkowym odcinku krawędzi tnących, co pozwala na szybkie cięcie bez zjawiska
transportacji.
M-Wire – nowy
romboedryczny stop
NiTi wykorzystywany
w pilnikach GTX pozwolił na radykalne
zwiększenie odporności narzędzi na zmęczenie cykliczne. Faza
R (optymalny obszar
pomiędzy fazą austenitu i fazą martenzytu stopu NiTi) stanie się zapewne nowym standardem przemysłowym pod względem problemu zmęczenia cyklicznego materiałów. Nie rozwiąże to jednak
nigdy dylematu budowy geometrycznej pilników endodontycznych.
Ścięcie krawędzi tnących pilników GTX zoptymalizowano w ten
sposób, że szerokość ścięcia nie jest
stała na całej długości narzędzia. Ta
geometryczna zmiana znacznie poprawia wydajność preparacji bez
zmiany przebiegu kanału, czego
nie można uzyskać, stosując pilniki
bez ścięcia krawędzi (Ryc. 2). Ponadto zmniejszony kąt nachylenia
Wynalazek jest rezultatem
wspólnej pracy naukowców z Uniwersytetu Showa pod przewodnictwem pioniera kreacji humanoidów – Atsuo Takanishi, profesora
Uniwersytetu Waseda. „Mecha-
niczny pacjent” jest kobietą, potrafi
rozmawiać z dentystą, wydzielać
ślinę, kichać, otwierać i zamykać
usta. Mająca 157 cm wzrostu Hanako to efekt pracy Tmsuk, a
wszystkie jej cechy medyczne
opracowano w laboratoriach uniwersytetu uczestniczącego w projekcie.
Zęby robota wykonano z żywicy i zaprojektowano tak, aby
możliwe było ich wyjęcie i ocenienie umiejętności studenta. Robot
zwalnia również mięśnie szczęki,
Kolejnym ważnym aspektem
dotyczącym budowy pilników
GTX jest ograniczenie maksymalnej średnicy rowków. Średnica
rowków tnących nie przekracza
1 mm. Pozwala to na kontrolę stopnia poszerzenia części koronowej
podczas preparacji, co ma kluczowe znaczenie dla zachowania
Ryc. 2: Rekonstrukcja zakrzywionych kanałów korzenia mezjalnego zęba trzonowego
żuchwy, wykonana przy użyciu mikro-CT.
Porównanie efektu uzyskanego w wierzchołkowej 1/3 kanałów przy użyciu pilników
o zaokrąglonym lub tnącym końcu. W kanale
po prawej stronie (końcówka tnąca) widoczna jest znaczna transportacja, a w kanale po lewej stronie w okolicy wierzchołka
zachowano naturalny przebieg kanału (końcówka zaokrąglona).
Ryc. 3 i 4: Zęby trzonowe szczęki i żuchwy, opracowane przy pomocy 1-3 pilników GTX na każdy kanał. Zwraca uwagę wierne zachowanie
oryginalnego przebiegu kanału.
ET
Autor
Dr L. Stephen
Buchanan –
czołowy ekspert w dziedzinie endodoncji jest znany
ze swych multimedialnych
prezentacji, badań nad trójwymiarową budową anatomiczną, prac dotyczących technik preparacji oraz
narzędzi o rewolucyjnych kształtach. Można się z nim kontaktować,
pisząc na adres: [email protected] lub odwiedzając stronę internetową:
www.endobuchanan.com
Japoński wynalazek
dla studentów stomatologii
W Japonii wynaleziono robota,
który potrafi symulować ludzką
reakcję na ból. Humanoid – robot
o cechach człowieka, nazwany
Hanako został skonstruowany
w celu wykorzystania przez studentów w czasie dentystycznej
praktyki.
rowków powoduje znaczące
zwiększenie elastyczności pilników GTX w porównaniu do innych
narzędzi o ściętych krawędziach
tnących. Jednocześnie oznacza
to dwukrotne zwiększenie przestrzeni na opiłki w obrębie rowków,
a więc dłuższy czas skrawania do
momentu zaczopowania narzędzia.
aby symulować stopniowe zmęczenie prawdziwego pacjenta.
Wg naukowców z uniwersytetu
Showa, Hanako jest pierwszym na
świecie robotem, który na tak
ogromną skalę został stworzony
w celu oceny umiejętności studenta. Koutaro Maki – wicedyrektor szpitala dentystycznego przy
Uniwersytecie Showa powiedział,
że użycie humanoida jest ogromnym postępem wobec tradycyjnych metod szkolenia młodych
dentystów. ET
strukturalnej integralności korzeni
i uniknięcia perforacji wzdłuż
bocznej ściany kanału (tzw. strip
perforation).
Wszystkie te innowacje dotyczące geometrii narzędzia pozwo-
liły na stworzenie pilnika, który
daje możliwość uzyskania idealnego kształtu większości kanałów
przy użyciu 1-3 narzędzi i zaledwie
30-45 s (Ryc. 3 i 4). Właśnie dlatego
najważniejsza jest geometria!
ET
Stomatologia sądowa
w Indiach nie spełnia swej roli
Podczas krajowej konferencji
w Indiach, członkowie Indyjskiego Towarzystwa Stomatologii Sądowej (Indian Association
of Forensic Odontology – IAFO)
zaapelowali o nowe regulacje
prawne, które nakładałyby na
lekarzy dentystów w tym kraju
obowiązek zabezpieczania dokumentacji pacjentów gabinetów stomatologicznych.
Członkowie IAFO stwierdzili,
że obecnie nie ma żadnych aktów
prawnych zobowiązujących dentystów do archiwizowania dokumentacji medycznej pacjentów,
która mogłaby ułatwić identyfikację ofiar masowych katastrof, jak
np. wypadki lotnicze, zamachy
bombowe lub klęski żywiołowe.
Mogłaby także być wykorzystywana jako dodatkowy dowód
w sprawach wykorzystywania
seksualnego dzieci lub zabójstw.
Organizacja IAFO z siedzibą
znajduje się w Chennai w Płd. Indiach żąda również włączenia stomatologii sądowej do programu
studiów dentystycznych w całym
kraju. Miałoby to zachęcić większą liczbę studentów do związania
swojej kariery zawodowej z tą
dziedziną stomatologii. Wg danych IAFO, obecnie w Indiach
pracuje mniej niż 100 dentystów
sądowych. ET
DTP0610_19_ET03 16.06.10 11:12 Seite 1
AD
ENDO TRIBUNE
Praktyka
Polish Edition
Leczenie zębów
trzonowych szczęki
Mark Dreyer, USA
Pierwsze zęby trzonowe szczęki
charakteryzują się są złożoną
morfologią systemu kanałów korzeniowych. Korzenie policzkowe mezjalne (mesio-buccal –
MB) mają nieregularny, jajowaty kształt, z przewężeniem lub
cieśnią tkanki miazgi biegnącą
w kierunku podniebiennym od
głównego kanału MB.
leży podkreślić, że nie wolno wprowadzać do kanałów pilników zanim
nie zostanie uzyskany odpowiedni
kształt ubytku. W przeciwnym razie
może łatwo dojść do tworzenia
stopni i blokowania narzędzi, co powodowałoby wikłanie przebiegu
leczenia. Miazga w kanale podniebiennym była zwapniała i została
ekstyrpowana in toto (Ryc. 4).
W opisie przypadku zamieszczonym w niniejszym artykule
przedstawiono etapy postępowania
uwzględniającego wspomniany
aspekt budowy anatomicznej w
celu maksymalnej dezynfekcji i
oczyszczenia systemu kanałów korzeniowych. Pominięcie tej okolicy
anatomicznej może prowadzić do
utrzymywania się lub nawrotów
choroby miazgi.
Końcówki ultradźwiękowe
Do wyrównania dna komory
miazgi i poprawy widoczności
użyto końcówek ultradźwiękowych. Narzędzia te są produkowane przez wiele firm w różnych
rozmiarach i kształtach, przeznaczonych do rozwiązywania tych
problemów. Ujście kanału MB2
znajdowało się w kierunku ujścia
bów trzonowych szczęki. Chcąc lepiej poznać jego budową anatomiczną, warto przyglądać się usuniętym zębom lub obejrzeć Tooth
Atlas Browna i Herbransona, który
stanowi bogate źródło trójwymiarowych zdjęć. Ostatnie zdjęcia rtg
przedstawiają stan po uszczelnieniu ujść kanałów, zaopatrzeniu
tymczasowym i skierowaniu do lekarza zajmującego się leczeniem
odtwórczym.
Złożony system
W niniejszym artykule opisano
przypadek złożonej budowy anatomicznej systemu kanałów korzeniowych, z jaką można się spotkać w zębach trzonowych szczęki. Użycie
mikroskopu zabiegowego podczas
ostrożnej preparacji ubytku w obrę-
Badanie endodontyczne
58-letnia pacjentka zgłosiła się
w celu badania endodontycznego
i leczenia górnego lewego kwadrantu. Przez kilka dni poprzedzających wizytę pacjentka odczuwała
umiarkowany ból. Wywiad ogólnomedyczny był małoznaczący.
Ryc. 1
Ryc. 2
Ryc. 3
Ryc. 4
Ryc. 5
Ryc. 6
Ryc. 7
Ryc. 8
W wywiadzie stomatologicznym
stwierdzono wiele dużych wypełnień amalgamatowych (Ryc. 1-3).
Badaniem klinicznym i diagnostyką objęto wszystkie zęby odcinka bocznego po prawej stronie;
przeprowadzono m.in. ocenę reakcji na zimno i opukiwanie, badanie
palpacyjne, badanie periodontologiczne przy użyciu sondy oraz analizę zwarcia. Na podstawie badania
postawiono rozpoznanie wstępne:
nieodwracalne zapalenie miazgi
zęba 16 z prawidłowym obrazem
tkanek okołowierzchołkowych.
Po znieczuleniu i odizolowaniu
pola przy pomocy koferdamu,
otworzono zwapniałą komorę
miazgi. Stomatologiczny mikroskop zabiegowy (operating microscope – OM) bardzo poprawia
oświetlenie i widoczność, pozwalając na ostrożne i precyzyjne usunięcie zębiny reparacyjnej, zębiniaków i innych potencjalnych przeszkód utrudniających dotarcie do
ujść kanałów korzeniowych. Na-
kanału podniebiennego od kanału
MB, w nietypowym miejscu (Ryc.
5 i 6), co wymaga ciągłej obserwacji dna komory w mikroskopie zabiegowym przez cały czas trwania
leczenia. Z kolei płyny stosowane
do płukania oraz preparacja tkanek
mogą zacierać subtelne wskazówki
dotyczące położenia ujść kanałów.
Po zlokalizowaniu ujścia kanału, udrożniono go i opracowano.
W prezentowanym przypadku wypełniono kanały ciepłą gutaperką
z użyciem uszczelniacza na bazie
ZnO. Po wypełnieniu uwidoczniła
się morfologia kanałów (Ryc. 7 i 8).
Kanał MB2 okazał się całkowicie
niezależny.
W próbie, w której przebadano
ponad 1.700 zębów, w tym ponad
1.000 pierwszych zębów trzonowych, wykazano obecność kanału
MB2 w 93% przypadków. Wyniki
te nie są niczym zaskakującym, jeśli uwzględnimy morfologię korzenia policzkowego mezjalnego zę-
bie korony zęba i dostępu do kanałów zapewnia najlepsze warunki do
ich dezynfekcji i oczyszczania.
Preparacja z użyciem ultradźwięków umożliwia usunięcie zębiny w stopniu niezbędnym do zapobiegania niefortunnym działaniom jatrogennym i zbędnemu
osłabianiu zęba. Dokładne leczenie
kanałowe stanowi bazę dla długotrwałego utrzymania zęba i leczenia odtwórczego u pacjentów z chorobami miazgi. ET
Piśmiennictwo dostępne u wydawcy.
ET
Autor
Dr Mark Dreyer uzyskał dyplom College of Dentistry Uniwersyttu Florida
w 1986 r. Pracuje jako lekarz dentysta,
zajmując się wyłącznie leczeniem
kanałowym w Orlando oraz w Kissimmee w stanie Floryda. Można się
z nim skontaktować, pisząc na adres:
[email protected]
DTP0610_20-21_ET04-05 17.06.10 09:03 Seite 4
4
Praktyka
ENDO TRIBUNE
Polish Edition
Całościowa ocena pierwotnego leczenia
endodontycznego
Richard E. Mounce, USA
Od dentysty ogólnego otrzymałem
list ze zdjęciem zęba 15 (Ryc. 1).
W liście poproszono o opinię na temat konieczności rewizji leczenia
i napisano: „Jest to zdjęcie rtg zęba
15 naszego syna, który był leczony
endodontycznie 5 lat temu. Syn
zgłasza dolegliwości bólowe”. Nie
było żadnych dodatkowych informacji.
Po przeczytaniu tego listu miałem wiele dodatkowych pytań. Dotyczyły one bezpośrednio i pośrednio kilku podstawowych zasad postępowania klinicznego i planowania leczenia. Najważniejsze z pytań
to:
1. Które zęby wcześniej poddane
leczeniu mogą i powinny być
AD
poddane rewizji leczenia lub zabiegowi chirurgii endodontycznej, a które należy usunąć?
2. Jeżeli zabieg rewizji leczenia jest
najlepszą opcją w tym przypadku, to jak powinien być wykonany?
3. Jeżeli zabieg chirurgiczny jest
najlepszym natychmiastowym
rozwiązaniem, czy jest on również najlepszą decyzją długofalową?
4. Jakie cechy kliniczne i radiologiczne kanału korzeniowego są
konieczne do podjęcia decyzji
i odpowiedzi na wcześniejsze
pytania?
5. Jakie dodatkowe informacje –
subiektywne i obiektywne – są
niezbędne do udzielenia pełnej
odpowiedzi na pytanie zadane
przez ogólnego dentystę?
Niniejszy artykuł powstał w
celu odpowiedzi na zadane pytania
w sposób odpowiedni z punktu widzenia klinicznego w odniesieniu
do zagadnień koniecznych do opracowania planu leczenia oraz strategii postępowania klinicznego.
Nie podano ważnych informacji, które mają bezpośrednie znaczenie w ustalaniu sposobu leczenia, np. pomocne byłoby wyjaśnienie, z jakiego powodu ząb nie został odbudowany po leczeniu
kanałowym. Odpowiedzi nie
znamy. Wśród istotnych pytań
znajduje się m.in.:
1. Czy pacjent odczuwał znaczny
ból po zabiegu i to doprowadziło
do opóźnienia decyzji o odbudowie korony?
2. Czy pacjent nie współpracuje?
3. Czy pacjent przeprowadził się i z
tego powodu zaniedbał konieczność odbudowy korony?
4. Czy jest inny powód niepowodzenia niż mikroprzeciek bakteryjny od strony koronowej?
5. Czy powodem może być inny
ząb?
Te pytania (i wiele innych) mają
wpływ na postępowanie kliniczne.
Warto wiedzieć, czy pacjent zgłosi
się w celu odbudowy zęba do dentysty ogólnego, jeżeli zostanie
przeprowadzona rewizja leczenia.
Z drugiej zaś strony, jeżeli pacjent
nie współpracuje, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności
wskazana jest ekstrakcja.
Całkowicie bezzasadne byłoby
wykonanie rewizji leczenia zęba,
aby później przekonać się, że pacjent po raz drugi nie zgłosił się do
jego odbudowy. Dobrze byłoby posiadać również więcej zdjęć cyfrowych w różnych projekcjach oraz
stożkową tomografię komputerową (Cone-beam Computed Tomography) zęba, aby przekonać
się, czy nie ma w tym przypadku
pionowego złamania korzenia i/lub
perforacji. Lekkomyślnym byłoby
dokonywanie osądów na temat sytuacji klinicznej bez wnikliwego
poznania jej na podstawie zdjęć
w różnych projekcjach i bez skorelowania badania klinicznego z objawami. Postawienie prawidłowej
diagnozy wymaga połączenia zdobytych informacji po badaniu na
opukiwanie, dotyk, ruchomość,
zgłębnikowaniu i interpretacji
zdjęć radiologicznych razem z badaniem podmiotowym. Staranność
taka może dać pewność co do konieczności przeprowadzenia leczenia, a pacjent zrozumie, na czym
polega zabieg, otrzyma informacje
na temat metod alternatywnych
i ryzyka oraz uzyska odpowiedzi na
swoje pytania po to, by jego oczekiwania mogły być realistyczne
w aspekcie prawdopodobieństwa
sukcesu i porażki. Kierując się tymi
standardami, nie ma możliwości
oceny wyniku leczenia jako niepowodzenie i podjęcia decyzji dotyczącej dalszego postępowania na
podstawie tylko jednego zdjęcia
bez informacji na temat historii klinicznej oraz badania podmiotowego i przedmiotowego.
Mimo to, przesłane zdjęcie dostarcza pewnych istotnych informacji. Jego interpretacja radiologiczna potwierdza następującą sytuację:
1. Nie ma uszczelnienia koronowego. W literaturze endodontycznej przeciek koronowy jest
ściśle związany z niepowodzeniami w leczeniu endodontycznym. Na ząb nie została założona
korona, nie wypełniono również
komory zęba. Na podstawie ob-
Ryc. 1: Przypadek kliniczny (ząb 15).
razu na zdjęciu rtg można zdiagnozować mikroprzeciek koronowy. Po stworzeniu dojścia do
kanałów niemalże na pewno widoczne byłyby wyraźne dowody
takiego przecieku. Objawiałby
się on m.in. nieprzyjemnym zapachem, przebarwioną gutaperką i wilgocią, możliwy byłby
także wysięk ropny. Z punktu widzenia mikrobiologii, wzdłuż
obecnych w kanałach ćwieków
gutaperkowych w zachyłkach,
ślepych zaułkach i innych niedostępnych okolicach w przestrzeni kanałowej z pewnością
odnaleziony byłby biofilm bakteryjny.
2. Brak kontynuacji opracowywania i wypełnienia w zakresie
zmiany stopnia rozbieżności od
części koronowej do wierzchołka korzenia we wszystkich
3 korzeniach. Części koronowe
kanału dystalnego (DB), mezjalnego (MB) oraz podniebiennego
posiadają większy stopień rozbieżności niż części korzeniowe.
Wydaje się, że części koronowe
kanałów zostały opracowane
przy pomocy wierteł Gates Glidden. Bardziej przewidywalny
kształt kanałów można uzyskać
przy pomocy instrumentów, takich jak Twisted File (TF; Sybron
Endo). W omawianym zębie,
przy pomocy TF kanał podniebienny mógłby być opracowany
do 0.10/25 po 2- lub 3-krotnym
wprowadzeniu do kanału instrumentu po uzyskaniu drożności.
Kanały MB i DB (oraz MB2, jeżeli jest obecny) mogą być również opracowane do 0.08/25 po
3- lub 4-krotnym wprowadzeniu
instrumentu po uzyskaniu drożności. Zastosowanie TF w tym
przypadku klinicznym pozwoliłoby uzyskać optymalny stopień
rozbieżności przy stosunkowo
niewielu wprowadzeniach instrumentu i pozwoliłoby zachować strukturę korzenia (szczegółowe omówienie narzędzi TF
wykracza poza zakres niniej-
Ryc. 2: Twisted Files (0.12/25, 0.10/25,
0.08/25, 0.06/25, 0.04/25; SybronEndo).
DTP0610_20-21_ET04-05 17.06.10 09:04 Seite 5
ENDO TRIBUNE
Praktyka
Polish Edition
szego artykułu). Zminimalizowałoby to również prawdopodobieństwo złamania pionowego
i perforacji. Stopień usunięcia
zębiny w części dystalnej korzenia MB i mezjalnej części DB
oznacza, że pozostająca ściana
korzenia jest bardzo cienka. Wydaje się, że nie ma w tym przypadku perforacji, jednak informacje możliwe do uzyskania na
podstawie zdjęcia rtg nie są pełne
i nie ma możliwości określenia,
czy perforacja istnieje. Takie
nadmierne usuwanie zębiny
związane jest w dalszej perspektywie z ryzykiem złamania pionowego.
3. Widoczna jest zmiana w obrazie
radiologicznym na wysokości
wierzchołka korzenia podniebiennego. Nie da się stwierdzić
na podstawie tego zdjęcia, czy
obecne są zmiany również przy
wierzchołkach korzeni MB i DB.
4. Widoczne są niewypełnione
miejsca w kanale podniebiennym i MB. Przestrzeń kanału
korzeniowego nie została wypełniona w 3 wymiarach. Takie puste miejsca pozostające
po wypełnieniu (niezależnie
od braku uszczelnienia koronowego) prowadzą do kolejnej
wątpliwości dotyczącej jakości
oczyszczenia i opracowania kanału.
czas badania klinicznego, że ząb 15
(na podstawie obrazu radiologicznego) będzie wrażliwy na opukiwanie, a ząb 14 będzie reagował
prawidłowo. W istocie, zanim
określimy, czy leczenie endodontyczne zęba 15 zakończyło się niepowodzeniem, należy ocenić objawy, które daje ząb 14. Badanie
zęba 14 na opukiwanie, dotyk, ruchomość i zgłębnikowanie oraz
wykonanie testu na zimno, może
informować klinicystę o występujących nieprawidłowościach w zębie 14.
Lekarz musi przeanalizować
główne dolegliwości pacjenta, aby
upewnić się, że przed postawieniem diagnozy rozpatruje właściwy ząb. Istotna będzie informacja, czy pacjent odczuwa ból pod
wpływem bodźców gorących lub
zimnych. Niestety, nie poinformowano nas o tym. Jeżeli główną dolegliwością pacjenta jest tępy, przedłużający się ból w reakcji na zimno
lub ciepło, najprawdopodobniej
przyczyną tego objawu jest ząb
żywy, którego leczenie endodontyczne zakończyło się niepowodzeniem. Wartościowe
byłoby informacje na temat
lokalizacji bólu w zębie 15.
Ból zlokalizowany w zębie
15, którego oznaką jest dodatni test na opukiwanie,
prowadzi do potwierdzenia diagnozy.
Postępowanie kliniczne
Ryc. 3: Elements Obturation Unit
(SybronEndo).
5. Chociaż nie jest to oparte na empirycznych obserwacjach radiologicznych, długość robocza, na
którą kanał został oczyszczony,
opracowany i wypełniony, a
także największa średnica wierzchołkowa wydają się być odpowiednie. Może to mieć jednak
niewiele wspólnego z rzeczywistością kliniczną, idealną rzeczywistą długością roboczą i/lub
największą średnicą wierzchołkową.
Rozważania kliniczne
Z klinicznego punktu widzenia
ząb 15 jest zębem przyczynowym
i wymaga leczenia, ponieważ pacjent zgłasza dolegliwości bólowe.
Możliwości kliniczne, jakimi dysponujemy to: ekstrakcja, resekcja
wierzchołka korzenia z wypełnieniem wstecznym lub rewizja leczenia. Część niekompletnej historii
klinicznej potwierdza, że ząb 15
jest zębem przyczynowym, ale
może nim jednak nie być. W celu interpretacji objawów, które prezentuje pacjent, konieczne jest przeprowadzenie badania na opukiwanie, dotyk, ruchomość i zgłębnikowania zęba 14 i 15, a także innych
zębów. Gdy pacjent zgłasza dolegliwości (np. podczas żucia w górnej
lewej ćwiartce), oczekuje się pod-
Mimo ograniczenia,
jakim było posiadanie
zdjęcie rtg tylko w jednej projekcji, wydaje
się, że głównym
źródłem niepowodzenia jest przeciek koronowy. Rewizja
leczenia endodontycznego
byłaby najbardziej praktycznym, efektywnym i ekonomicznym rozwiązaniem. Ząb wydaje się mieć odpowiednie podparcie kostne. Przy
braku uszczelnienia koronowego
przy założeniu, że prawidłowa
diagnostyka radiologiczna oraz
badanie kliniczne nie doprowadzą
do innego rozpoznania, preferowanym postępowaniem jest rewizja.
Klinicznie podczas przeprowadzania rewizji leczenia, należy unikać
nadmiernego usuwania zębiny,
aby zmniejszyć ryzyko perforacji
w okolicy furkacji (strip perforation). Agresywne usuwanie gutaperki znajdującej się w kanale
może łatwo doprowadzić do perforacji i/lub usunięcia nadmiernej
ilości zębiny, co w efekcie w perspektywie długoczasowej może
doprowadzić do złamania pionowego korzenia. Korzystanie na
pierwszym etapie usuwania gutaperki ze źródła ciepła, takiego jak
Elements Obturation Unit (SybronEndo), zminimalizuje ryzyko
nadmiernego usuwania zębiny i
ET
zapewni pasywny sposób eliminacji materiału wypełniającego
przed zastosowaniem rozpuszczalników i/lub przyrządów mechanicznych. Mimo, że etap wypełniania kanałów nie jest bezpośrednio związany z rewizją leczenia, przypadek ten szczególnie
przemawia za zastosowaniem bonded obturation. W porównaniu do
gutaperki, zarówno in vitro, jak i in
vivo, zastosowanie bonded obturation spowodowało zmniejszenie
przepływu bakterii w kierunku
od korony do wierzchołka i/lub
zmniejszenie stanu zapalnego i zakażenia części wierzchołkowej
spowodowanego brakiem uszczelnienia koronowego. W tym przypadku klinicznym można dowodzić, że wykonanie bonded obturation zapewniłoby dodatkową
ochronę w przypadku utraty
uszczelnienia koronowego. Zarówno ćwieki główne RealSeal
(SybronEndo), jak i/lub RealSeal 1
Bonded Obturator (SybronEndo)
stanowiłyby dosonały wybór przy
wykonaniu bonded obturation
podczas pracy klinicznej.
Warto też wspomnieć, że chirurgia wierzchołkowa jest przeciwwskazana w tym przypadku z kilku
powodów:
Ryc. 4a, b: Rewizja leczenia zęba, którego pierwotne leczenie zakończyło się niepowodzeniem
z zastosowaniem strategii omówionych w niniejszym artykule.
1. Stosunek długości korzenia do
komory jest niefortunny. Usunięcie kilku milimetrów z części
wierzchołkowej każdego korzenia spowoduje, że i tak krótki ząb
15 stanie się jeszcze krótszy i w
perspektywie zwiększy się ryzyko złamania pionowego.
2. W literaturze endodontycznej
spotykamy stwierdzenia, że chirurgia endodontyczna jest skuteczniejsza w krótszej niż dłuższej perspektywie czasowej. Jednym z powodów jest – ewidentny
w tym przypadku – przeciek koronowy. Usunięcie wierzchołków i wypełnienie wsteczne
może spowodować wygojenie na
krótko, ale w dłuższej perspektywie inwazja bakteryjna spowodowana nieprzerwanym przeciekiem koronowym zmniejszy
prawdopodobieństwo sukcesu
klinicznego.
3. Ząb powinien być najpierw poddany rewizji leczenia endodontycznego (jeżeli ma być zachowany) i jeżeli będzie to konieczne, później można przeprowadzić m.in. zabieg chirurgii
wierzchołkowej.
W niniejszym artykule zaprezentowano kliniczne spojrzenie na
leczenie endodontyczne zakończone niepowodzeniem w odniesieniu do planu leczenia i wielu rozważań klinicznych. Nacisk położono na wnikliwe badanie, które
porównuje wnioski z badania podmiotowego i przedmiotowego w
celu ustalenia prawidłowego rozpoznania klinicznego i wyboru najlepszych sposobów leczenia. ET
AD
TOOLS
TO KEEP SMILING
1LHPQLHMQLĪ
QRZRĞFL
ISO 10
8GUDĪQLDQLHVWDáRVLĊSURVWH
0HFKDQLF]QHWZRU]HQLHGURJL
ZSURZDG]DQLD
2%
4%
www.d-race.ch
6%
Spreader 4%
SMG Handle
1L7LSROHURZDQLHHOHNWUR
FKHPLF]QH
:VNDĨQLNOLF]E\XĪ\ü
Autor
Dr Richard E. Mounce
12503 S.E. Mill Plain Blvd.,
Suite 215
Vancouver, WA 98684, USA
Tel.: +1 360 891 9111
[email protected]
www.mounceendo.com
www.deadstuck.com
5
Dla pilników: K/H/R
DTP0610_22_24_ET06_08 16.06.10 11:21 Seite 6
6
Opinie
ENDO TRIBUNE
Być Dawidem w kraju Goliatów...
Barry Lee Musikant, USA
Kiedy walczysz z gigantami w obszarze, który stał się dla nich
źródłem znacznych dochodów,
możesz czuć się zagubiony i zdezorientowany – wszyscy wszak
podlegamy prawom rynku.
Tzw. giganci mogą zdominować sferę edukacji endodontycznej
na uczelniach (zarówno na
szczeblu dyplomowym, jak i podyplomowym), komercyjne wystawy
i wykłady podczas wszystkich
większych spotkań, a także większość artykułów publikowanych
w czasopismach branżowych. Nie
wolno też zapominać przy tej okazji
o dużej rzeszy sprzedawców, którzy przedstawiają dentystom wyszukane oferty, aby zachęcić ich do
zakupu drogiego systemu maszynowych narzędzi NiTi.
Tymczasem my pracujemy
zgodnie z prostym, ale silnym przekonaniem, że dysponujemy bezpieczniejszym, znacznie bardziej
ekonomicznym i wydajnym sposobem leczenia endodontycznego,
opartym w tak dużym stopniu na
zdrowym rozsądku, że zapoznający się z tym alternatywnym sposobem postępowania, w większości przypadków się z nim zgadzają.
Takie podejście dobrze sprawdzało się w ostatnich latach. Stworzyliśmy system endodontyczny,
który zaspokaja nasze potrzeby, ponieważ produkty promowane na
rynku w sposób agresywny temu
nie sprostały. Najważniejsze jest
dla nas to, aby narzędzia się nie łamały. Pod tym względem nie uznajemy żadnych kompromisów. Nie
przyjmujemy argumentów mówiących o tym, że narzędzia nie złamią
się, jeśli użyjemy ich tylko raz,
będziemy pracować delikatnie,
często powtarzając rekapitulację
i nie będziemy używać ich w obrębie znacznie zakrzywionych, rozdwojonych, rozgałęzionych lub
złanych kanałów.
Chcemy mieć pewność, że narzędzia te, stosowane zgodnie z zaleceniami nie ulegną złamaniu.
Problem ten praktycznie nie istniał,
dopóki nie pojawiły się maszynowe pilniki NiTi, ponieważ
wcześniej złamania wprawdzie się
Ryc. 1: Leczenie bez zniekształcenia budowy kanału nawet w przypadku długich, zakrzywionych korzeni.
zdarzały, ale były rzadkością. Od
kiedy zacząłem stosować maszynowe pilniki NiTi, doceniłem ich
większy stopień zbieżności, ale ta
AD
[email protected]
9:CI6A
96NH
&&i]:M=>7>I>DCD;HIDB6IDAD<N
6C99:CI6A I:8=C>8H
'(#"'*#.#'%&%
>C8=:76!V#h#!K^ZYZch`{XZhiV(",!-*&%&7gVi^haVkV
I )'&"'"+,','&(-™; )'&"'"+,',''%&™:hYY5^cX]ZWV#h`
lll#^cX]ZWV#h`
SLOVENSKÁ KOMORA
ZUBNÝCH LEKÁROV
zaleta nie równoważyła obaw, z jakimi wiązała się praca z nimi.
Wprowadziliśmy na rynek system,
który wykorzystuje kształt typowy
dla narzędzi NiTi, ale nie zagraża
złamaniem pilnika. Kiedy podczas
dużych targów stomatologicznych
Polish Edition
narzędzia. Nie znam żadnego innego nowatorskiego rozwiązania
w stomatologii, do którego stosowałaby się ta zasada, że im więcej osób
je stosuje, tym rzadziej są one używane. Można uznać, że wybiórcze
stosowanie tych narzędzi jest drogą
do doskonałości. Bezpieczna praca
z pilnikami jest możliwa tylko
w przypadku najlepszych i najbardziej doświadczonych lekarzy, co
można uznać za swego rodzaju zaletę. Nauka pracy z systemem,
który z definicji rzadko pozwala
osiągnąć sukces, może wydawać
Ryc. 2: Kanały zagięte pod kątem większym niż 90º można opracować
bez ryzyka złamania narzędzia.
prowadziłem wykład na ten temat,
jeden z lekarzy zapytał młodszego
kolegę, czy system go zainteresował. Lekarz powiedział, że nie jest
nim zainteresowany, ponieważ z
pewnością to, o czym mówiłem nie
może być prawdą. Gdyby tak było,
omawiany system stosowaliby
wszyscy. Na tej podstawie wywnioskowałem, że:
1. Jeśli coś brzmi zbyt pięknie, aby
mogło być prawdą zakładamy, że
prawdopodobnie rzeczywiście
nią nie jest. Mało kto dalej docieka, czy przypadkiem dany
produkt nie spełnia składanych
obietnic. Większość osób czuje
się bardziej komfortowo, ignorując takie sygnały. Taka reakcja
jest szczególnie prawdopodobna, jeśli dentysta, skuszony
przez producenta kosztownych
rozwiązań, zdążył się już zainteresować nowymi systemami endodontycznymi. Mój pojedynczy wykład na temat endodoncji
trafia do lekarzy, którzy słyszeli
już o maszynowych systemach
NiTi w innych wykładach, czytali o nich w artykułach i materiałach promocyjnych, przygotowanych przez znanych i popularnych autorów, a także widzieli je
w ofercie sprzedawców. Czasem
trudno nie wierzyć informacjom,
które zdają się napływać z różnych źródeł, choć w rzeczywistości niemal pewne jest, że są one
centralnie sterowane.
2. Kiedy już kupimy drogi system,
w naturalny sposób staramy się
bronić swojej decyzji i utwierdzać się w przekonaniu, że dokonaliśmy dobrego wyboru, starając się, aby nasza praca była bardziej wydajna i dawała lepsze
efekty. Wielu lekarzy w miarę intensywnego stosowania coraz lepiej poznaje ograniczenia narzędzi maszynowych. Stopniowo
uczą się oni przestrzegania środków ostrożności zapewniających bezpieczną pracę. W przypadku narzędzi maszynowych
ze stopu NiTi obserwujemy ciekawe zjawisko: im więcej lekarzy uczy się ich używać, tym bardziej wybiórczo są stosowane.
Dobór przypadków stał się niezwykle istotny dlatego, że w wielu
z nich może dochodzić do złamania
się drogą do rozwoju zawodowego.
Ja patrzę na to nieco inaczej: widzę
konieczność poświęcenia dużej
energii na opanowane systemu,
który daje efekty w najlepszym
przypadku takie same jak te, które
można osiągnąć przy użyciu prostszych, znacznie tańszych i znacznie bezpieczniejszych metod.
Uczę wielu dentystów. Każdego z nich zawsze pytam o narzędzia, których używa. Kiedyś uczyłem lekarkę z Wirginii, która przyjechała do mojego gabinetu endodontycznego w Nowym Jorku.
Pracowała z maszynowym systemem pilników GT ze stopu NiTi.
Na moje pytanie o obawę związaną
z ryzykiem złamania pilnika odpowiedziała, że w ciągu kilku lat
pracy tylko raz zdarzyło jej się złamać narzędzie. Choć był to tylko jeden epizod, obecnie stosuje bardzo
rygorystyczne środki ostrożności,
aby nie dopuścić do złamania kolejnego narzędzia. Zapytałem wówczas, jak radzi sobie w przypadku
zakrzywionych kanałów. W kanałach o umiarkowanym stopniu zakrzywienia stosuje podwójną sekwencję narzędzi GT (z ponowną
kontrolą drożności, nazywaną rekapitulacją) po opracowaniu kanału do rozmiaru ISO 15 lub 20 za
pomocą pilników typu K. Jeśli kanały są mocniej zakrzywione, odsyła pacjenta do specjalisty.
Jestem endodontą i nie martwi
mnie to, że ktoś kieruje do mnie pacjentów. Jednak z akademickiego
punktu widzenia nie lubię systemów, których wady są tak oczywiste, że zmuszają dentystów do
kierowania pacjentów do specjalistów – decyzja o odesłaniu pacjenta
nie powinna wynikać ze słabości
stosowanego systemu! Właściwym powodem kierowania pacjenta do specjalisty jest brak możliwości udrożnienia zwapnionych
Ë
ET
Autor
Dr Barry Lee Musikant
Essential Dental Systems, Inc.
89 Leuning Street
S. Hackensack, NJ 07606, USA
E-mail: [email protected]
Anschnitt_DIN A3_Anschnitt_DIN A3 16.06.10 11:03 Seite 1
Dzięki GXCB-500™, stworzonemu na bazie i-CAT®,
planowanie wszelkich zabiegów w Twoim gabinecie
stało się łatwiejsze. Perfekcyjny dla implantologii,
GXCB-500 obrazuje struktury tkankowe w postaci
wirtualnej, eliminując ryzyko błędnej oceny przebiegu
kanału żuchwy lub osłabionej kości.
GXCB-500 oferuje kompletne trójwymiarowe zdjęcia
i z łatwością daje się przełączyć
w tryb panoramicznych zdjęć 2D,
bez konieczności zmiany sensora.
Towarzyszy temu niespotykana
jakość skanów i rewelacyjnie krótki
czas rekonstrukcji obrazu.
Nowy wymiar diagnostyki
w przystępnej cenie…
tylko od firmy Gendex.
Aby dowiedzieć się więcej odwiedź www.GXCB500.com
GENT s.c.
ul. Gr
Grzegórzecka
zegórzecka 104
31-559 Kraków
tel +48 12 294 40 15
fax +48 12 292 17 18
[email protected]
www.gendex.pl
www
.gendex.pl
KaVo
Polska
KaV
Vo Polska
Polska Sp.
KaVo
Sp.z zo.o.
o.o.
Ul.
251p.405
ul. Pomorska
Pomorska
Pomorska 251
92-213
Łód
92-213 Łódź
Tel.
0
42
36
tel +48 42675
67575
75 36
Fax.
0 4242675
35
fax +48
675 75
75 35
[email protected]
[email protected]
www.kavo.pl
www.kavo.pl
www.kavo.pl
Odkryj nowy GXCB-500
- najnowszą technologię
w obrazowaniu 3D
Standardowy skan
- 8x8 cm
Rozszerzona średnica
skanu (EDS) – 14x8 cm
Czas skanowania
- 8,9 sekundy
Czas rekonstrukcji 3D
- mniej niż 20 sekund
Małe rozmiary plików dla
łatwego przesyłania danych
Łatwa instalacja,
małe wymiary
DTP0610_22_24_ET06_08 16.06.10 11:51 Seite 8
8
Wydarzenia
ENDO TRIBUNE
Polish Edition
IX Gdańskie Forum Stomatologiczne i IX Bałtycka Wystawa
Materiałów i Sprzętu Stomatologicznego BALTDENTICA2010
W dniach 11-12. czerwca br.
odbyło się IX Gdańskie Forum
Stomatologiczne wraz z towarzyszącą mu IX Wystawą Materiałów i Sprzętu Stomatologicznego BALTDENTICA. Forum i wystawa mają ugruntowaną pozycję popularnego
spotkania stomatologicznego,
odbywającego się na północy
Polski.
Zakres tematyczny tegorocznego Forum obejmował następujące tematy:
– Nowoczesne możliwości adhezyjnej stomatologii odtwórczej,
– „Pięciogwiazdkowa” praktyka –
od wizji do rzeczywistości,
– Pierwsza pomoc w nagłych przypadkach w gabinecie stomatologicznym,
– Stomatologia estetyczna: harmo-
nia uśmiechu – współczesne
możliwości stomatologii i medycyny estetycznej.
Sesję dotyczącą adhezyjnej stomatologii odtwórczej poprowadził
prof. Marco Ferrari, przedstawiając estetyczne koncepcje leczenia
stomatologicznego, poparte ciekawymi przypadkami z własnej praktyki. Interesującą sesję z pograni-
AD
18th INTERNATIONAL DENTAL FAIR
Prague Exhibition Grounds Holesovice
Professional partners
www.pragodent.eu
cza psychologii i marketingu poprowadził Mariusz Oboda, który
tłumaczył, w jaki sposób można
zmienić wizję w rzeczywistość –
nie jest do tego potrzebny cud, a jedynie odpowiednia wiedza.
W drugim dniu Forum odbyła
się bardzo ważna sesja, której przewodnim tematem była konieczność
posiadania praktycznej wiedzy w
czasie udzielania w gabinecie stomatologicznym pierwszej pomocy
pacjentowi w nagłych przypadkach
– w oparciu o warsztaty praktyczne
wraz z algorytmem postępowania,
zastosowaniem sprzętu i podziału
zadań zespołu. Sesję nt. pierwszej
pomocy w gabinecie poprowadził
Lek. med. Andrzej Nabzdyk.
Á
kanałów lub trudności w ich znalezieniu. Strach przed złamaniem narzędzia nie powinien prowadzić do
takiego kroku. To właśnie z powodu obawy przed złamaniem maszynowych narzędzi ze stopu NiTi
pacjenci są odsyłani najczęściej,
ale lekarz endodonta także się tego
boi. Dlatego do opracowania zakrzywionej części kanału – przynajmniej do momentu, w którym
minie niebezpieczeństwo złamania
– użyje on innych metod. Skoro
specjalista jest bezpieczniejszy,
stosując bardziej ostrożną technikę
opracowywania kanału, z całą pewnością lekarz ogólny mógłby postąpić tak samo. My uczymy znacznie
bezpieczniejszych metod. Ci, którzy będą je stosować, będą nie tylko
bardziej bezpieczni, ale jednocześnie ich postępowanie będzie na tyle
wydajne, że nigdy nie będzie potrzeby przejścia na maszynowy
system pracy.
Przeczytałem wiele artykułów
na temat mniej zmienionego
kształtu kanałów po zastosowaniu
maszynowych pilników NiTi.
Grupę porównawczą stanowiły
jednak zawsze pilniki typu K, stosowane metodą „obrót i wysunięcie”. Praca z pilnikami typu K techniką zrównoważonych sił powoduje, że największą wierność
kształtu wykazują kanały opracowane właśnie tymi pilnikami. Narzędzia ze stali nierdzewnej pozwalają uzyskać jeszcze lepsze efekty,
jeśli zamiast tradycyjnych pilników typu K użyjemy poszerzacza
o zmniejszonej powierzchni kontaktu ze ścianami kanału. Poszerzacz wprowadza się na całą długość aż do wierzchołka, wykonując
mocne ruchy jak podczas nakręca-
Ostatnie wykłady dotyczyły
współczesnych możliwości stomatologii oraz medycyny estetycznej
uzupełniającej zabiegi stomatologiczne. Podczas tej sesji wystąpili:
lek. specj. stom. zach. Marcin
Aluchna, dr n. med. Jacek Iracki,
lek. stom. Grzegorz Witkowski, dr
n. med. Piotr Okoński oraz dr n.
med. Elżbieta Podgórska. Wszyscy
wykładowcy omówili ciekawe
przypadki z własnych praktyk, rozwiewając wiele wątpliwości dotyczących m.in. wybielania zębów
i estetyki uśmiechu.
W imieniu organizatorów już
dziś zapraszamy na przyszłoroczne
spotkanie w Gdańsku.
ET
nia zegarka albo zakładając na końcówkę wykonującą ruch oscylacyjny do 30°. Jeśli zrozumiemy, że
zarówno mocne ręczne ruchy, jak
i mikrosilnik o ruchu oscylacyjnym
do 30°, praktycznie eliminują naprężenia skręcające oraz cykliczne
zmęczenie, odpowiadające za pękanie maszynowych narzędzi ze
stopu NiTi (a także ze stali nierdzewnej), znajdziemy odpowiedź
na zasadnicze pytanie lekarzy dentystów.
Rozwiązanie tych podstawowych problemów umożliwi dentystom uzyskanie większej wydajności, zapewniając osiągnięcie doskonałych efektów w większym
zakresie przypadków niż dawniej.
Postęp polega na poszerzaniu możliwości lekarza poprzez tworzenie
takich systemów, które spełniają
pokładane w nich oczekiwania. Nawet będąc Dawidem, warto walczyć z Goliatami!
Jeśli chcecie nauczyć się stosowania poszerzaczy o zmniejszonej
powierzchni kontaktu na mikrosilniku o ruchu oscylacyjnym oraz
wypełniać trójwymiarowo kanały
korzeniowe bez konieczności zakupu kosztownych systemów termoplastycznych, proszę o kontakt
pod nr tel.: +1 212 582 8161 w celu
umówienia się na bezpłatne 2-3godzinne indywidualne warsztaty
w moim gabinecie. Warsztaty te
z pewnością powiększą wasze możliwości w zakresie bezpieczniejszych, tańszych i bardziej wydajnych metod doskonałego leczenia
endodontycznego. Informacje na
temat dodatkowych kursów można
także znaleźć na stronie internetowej: www.essentialseminars.org.
ET

Podobne dokumenty

DEN TALTRI BU NE Po lish Edi tion

DEN TALTRI BU NE Po lish Edi tion Wydawca i redakcja nie ponoszą odpowiedzialności za treść reklam i ogłoszeń. Publikacja ta jest przeznaczona dla osób uprawnionych do wystawiania recept oraz osób prowadzących obrót produktami lecz...

Bardziej szczegółowo