Cykliczne spotkania o Ewangelii wg św. Jana

Transkrypt

Cykliczne spotkania o Ewangelii wg św. Jana
Cykliczne spotkania o Ewangelii wg św. Jana
„Zmartwychwstanie…” (po wyjściu z grobu - cz. I) – rozdział XX
Struktura XX rozdziału:
Piotr i Jan przy grobie (J 20, 1-10)
Spotkanie z Marią Magdaleną (J 20, 11-18)
Zmartwychwstały ukazuje się Apostołom (J 20, 19-23)
Niewierny Tomasz (J 20, 24-29)
Pierwszy epilog - Ewangelisty (J 20, 30-31)
Analiza XX rozdziału:
a) Piotr i Jan przy grobie (J 20, 1-10)
Tekst
Komentarz
- opisy wydarzeń paschalnych dotyczą pustego grobu i chrystofanii (ukazania się Jezusa);
- podobieństwa z pozostałymi Ewangeliami świadczą, że wszyscy czerpali z jednego źródła
pierwotnego, słownego nauczania, które później zostało spisane;
- wydarzenia w Ewangelii Jana mają jednak własny, specyficzny charakter: nie pomija aspektu
historycznego wydarzenia, ale zatrzymuje się na aspekcie teologicznym (przekazywania ukrytej
myśli) i apologetycznym (obrona wiary);
- chodzi przede wszystkim o ukazanie wiary w jej aspekcie jednostkowym (spotkanie z Marią
Magdaleną i Tomaszem) i wspólnotowym (z uczniami);
- podstawą podwójne świadectwo: Pisma i uczniów.
- na początku znajduje się Maria Magdalena, podobnie jak u innych Ewangelistów (por. Mt 28,
20, 1-10
1-8; Mk 16, 1-8; Łk 24, 1-11), choć tam pojawia się w otoczeniu innych kobiet, a tu sama;
- Maria Magdalena staje się zatem pierwszym świadkiem zmartwychwstania;
- kolejne wydarzenia niejako przerywają przyjście Marii Magdaleny do grobu i jej spotkanie z
Jezusem – odnoszą się do dwóch najważniejszych osobistości pierwotnego Kościoła: Piotra i
„drugiego ucznia” czyli Jana;
- obecność dwóch świadków była konieczna, aby można było uznać prawdziwość wydarzenia
(por. J 8, 17; Pwt 19, 15; Mt 18, 16), co wskazuje na wiarygodność tego wydarzenia;
- szczególne w opisie jest to, że Jan, choć przybywa do grobu jako pierwszy i nie potrzebuje
świadectwa anioła, aby przyjąć z wiarą to wydarzenie, to jednak bardzo wyraźnie oddaje
pierwszeństwo Piotrowi, który pierwszy wchodzi do grobu;
- w. 8 mówi, że „ujrzał i uwierzył”, co wskazuje na ważność nie tylko osobistego świadectwa
wydarzenia paschalnego, ale także na Pisma, które zapowiadały te wydarzenia i w tym
momencie stały się zrozumiałe (por. 1 Kor 15, 3-n; Łk 24, 25-28; Dz 2, 24-36; Mk 8, 31);
- jednak nie one są u początków wiary, ale widzenie, spotkanie ze Zmartwychwstałym Panem.
b) Spotkanie z Marią Magdaleną (J 20, 11-18)
Tekst
Komentarz
- jest to niejako kontynuacja pierwszej części spotkania z w. 1, gdzie pojawia się już postać
Marii Magdaleny.
20, 11-18 - obraz przejścia od smutku Wielkiego Piątku do radości Wielkanocy czyli tzw. Paschalnego
Chrześcijaństwa (szczególnie pisze o tym o. Wacław Hryniewicz OMI w swojej „Trylogii
Paschalnej”);
- podobnie jak u pozostałych apostołów można zauważyć obecność aniołów (por. Mt 28, 9-10;
Mk 16, 9-11);
- Maria Magdalena podobna jest początkowo do uczniów z Emaus, gdyż nie rozpoznaje
Zbawiciela: rozpoznaje Jezusa Dobrego Pasterza, gdy wzywa ją po imieniu i wtedy otwierają się
jej oczy na Jego obecność;
- musiała objąć nogi Mistrza, gdyż słowa z w 17, które wyraźnie na to wskazują;
- dla Łukasza wniebowstąpienie jest końcem ukazywania się Zmartwychwstałego i
rozpoczęciem się dzieła wspólnoty Kościoła (Ewangelie i Dzieje Apostolskie), a dla Jana
stanowi ono kulminacyjny punkt rozpoczętego męką i śmiercią dzieła – tzw. „godzina Jezusa”
(było o tym już we wcześniejszych rozdziałach, kiedy sam Jezus mówił o swojej godzinie);
- Jezus nie powrócił do tego życia, które miał przed swoją śmiercią, ale otrzymał nowe życie, na
co wskazuje też sposób objawiania się Jezusa w. 19;
- Jezus przekazuje też orędzie dla swoich uczniów, które poleca zanieść tej kobiecie: pierwszej
misjonarce i głosicielce słów Jezusa (por. J 20, 18; Łk 24, 34; 1 Kor 9, 1).
c) Zmartwychwstały ukazuje się Apostołom (J 20, 19-23)
Tekst
Komentarz
- ta część stanowi znów kontynuacje historii Piotra i Jana – wszystkie one się przeplatają.
20, 19-23 - wydarzenie ma miejsce tego samego dnia, co w wypadku Marii Magdaleny (por. J 20, 19);
- celem tego spotkania w Jerozolimie jest przekazanie upomnień i zadania oraz posłanie uczniów
- jest to najważniejsza chrystofania Jezusa wobec uczniów (znowu w Wieczerniku);
- to spotkanie przełamuje w uczniach izolację i poczucie lęku, daje radość i pozwala
doświadczyć bliskości Zmartwychwstałego, jak wtedy na Ostatniej Wieczerzy;
- skoro następne spotkanie z Tomaszem będzie po 8 dniach (por. J 20, 26), widać, że Kościół
Janowy (jego czasów) obchodził pamiątkę Zmartwychwstania w „dniu Pańskim”;
- Zmartwychwstały Jezus jest tym samy, który cierpiał i poniósł śmierć, a Jego pierwszym
darem jest pokój dany uczniom (por. J 14, 27) oraz ich posłanie z misją (por. J 15, 16);
- uczniowie mają czynić w świecie obecnym ukrzyżowanego i zmartwychwstałego Jezusa;
- siłą tej misji będzie przekazany Duch święty, który dano nowe tchnienie, jak w wypadku
ożywienia człowieka (por. Rdz 2, 7) czyli „nowe stworzenie”, gdyż tylko stworzenie nowego
człowieka umożliwia głoszenie orędzia Jezusa z mocą (darem odpuszczania grzechów).
d) Niewierny Tomasz (J 20, 24-29)
Tekst
Komentarz
- uzupełnieniem poprzedniego fragmentu jest niejako świadectwo wspólnoty wobec Tomasza.
20, 24-29 - Jan, jak pozostali ewangeliści, pokazuje na przykładzie Tomasza osobiste wątpliwości uczniów
(schemat zamknięcia się człowieka wobec misterium zbawienia);
- nie przyjmuje on świadectwa wspólnoty, ale stawia konkretne i dokładne warunki wiary;
- Jezus wykorzystuje słowa Tomasza jako punkt wyjścia dla pouczenia skierowanego do
wszystkich uczniów i całego Kościoła;
- Ewangelia nie informuje czy Tomasz spełnił swoje postanowienie, ale raczej wskazuje, że
samo spotkanie z Panem stało się już przemieniające – radykalna zmiana myślenia (nawrócenie)
niosące ze sobą najbardziej wyraźne i uroczyste wyznanie wiary w Bóstwo Jezusa, których całą
serię znajdziemy u Jana (por. J 1, 49; J 4, 42; J 6, 69; J 9, 38; J 11, 27; J 16, 30; J 20, 16), a to
stanowi ich kulminację;
- błogosławieństwo Jezusa odnosi się do tych, którzy z wiarą wyznają tę samą wiarę, która
została przekazana Apostołom (nie dane im było oglądać tego, co widzieli na własne oczy
pierwsi świadkowie i czego doświadczali w spotkaniach ze Zmartwychwstałym Jezusem) i którą
oni zanieśli wszystkim narodom i czynią to przez swoich następców do dnia dzisiejszego.
e) Pierwszy epilog - Ewangelisty (J 20, 30-31)
Tekst
Komentarz
- jest to jedno z 2. podsumowań, jakie znajdujemy u Jana, zwane epilogiem Ewangelisty.
20, 30-31 - jako jedyny Ewangelista Jan wskazuje cel swojej pracy i ją podsumowuje;
- zadanie to polegało na pokazaniu tego, co uczynił swoim słowem i znakami Jezus, a co
pozwala każdemu człowiekowi, który z tą Dobrą Nowina się zetknie dostrzec ten znak, dojść do
wiary i osiągnąć życie wieczne;
- Jan wskazuje też, że tych znaków jest o wiele więcej, ale podczas swojej pracy wybrał akurat
te i taką ilość, która wystarczy do zrealizowania wyznaczonego celu czyli obudzenia i
umocnienia wiary w Jezusa, Mesjasza i Syna Bożego.
Opracowanie o. Robert Wawrzeniecki OMI na podstawie:
Komentarz historyczno-kulturowy do Nowego Testamentu; David H. Stern, Komentarz Żydowski do Nowego Testamentu, Warszawa 2005;
Międzynarodowy Komentarz do Pisma Świętego, Warszawa 2001; Pismo Święte Nowego Testamentu i Psalmy – przekład ekumeniczny, Warszawa 2001;
Nowy Testament. Przekład na Wielki Jubileusz 2000 – ks. Remigiusza Popowskiego SDB, Warszawa 2000; Biblia Jerozolimska, Poznań 2006;
Ks. Antoni Paciorek, Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych: Ewangelia wg św. Jana, Lublin 2000;
René Laurentin, Prawdziwe życie Jezusa Chrystusa, Kraków 1999; Ks. Remigiusz Popowski SDB, Lyman Coleman, Nowy testament dla moderatorów, Warszawa 2007;
Ks. bp Romaniuk Kazimierz, o. Augustyn Jankowski OSB, ks. Lech Stachowiak, Praktyczny Komentarz do Nowego Testamentu, tom 1, Poznań-Kraków 1999;
Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Najnowszy przekład z języków oryginalnych z komentarzem, Częstochowa 2008;
Hugolin Langkammer OFM, Passio Domini nostri Jezu Christi. Nowy Testament o męce i śmierci Jezusa, Wrocław 1994.
Ks. Stanisław Czerwik, ks. Józef Kudasiewicz, ks. Henryk Witczyk, Święte Triduum Paschalne. Komentarze biblijno-liturgiczne i medytacje, Kielce 2001.
Strona internetowa warta polecenia „Dzieło Biblijne im. Jana Pawła II”: www.biblista.pl