Informator turystyczny województwa podlaskiego

Komentarze

Transkrypt

Informator turystyczny województwa podlaskiego
INFORMATOR
TURYSTYCZNY
województwa podlaskiego
Białystok 2011
Spis treści
HISTORIA W ZARYSIE
BIAŁYSTOK – STOLICA WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO
5
7
Spacer po Białymstoku
7
Białystok − kolebka esperanto13
Gościnny Białystok 14
Rowerowy Białystok16
Podlaskie z nieba17
RÓŻNORODNOŚĆ NARODOWOŚCIOWA, RELIGIJNA I KULTUROWA20
KUCHNIA REGIONALNA − ZAPRASZAMY DO STOŁU!!!22
SUWALSZCZYZNA I ZIEMIA SEJNEŃSKA26
Wigierski Park Narodowy 26
Ścieżki edukacyjne26
Muzeum Wigier batyskafem w ciemne głębiny28
Klasztor w Wigrach29
Punkty i wieże widokowe
30
Wigierska Kolej Wąskotorowa i Statek „Kameduła” - z lądu i wody
30
W zgodzie z naturą i przepisami WPN - raj dla wodniaków
31
Imprezowe Suwałki blues i nie tylko
31
Zima: białe szaleństwa - nie tylko na stoku
33
Sposób na LATO
34
Zaginiony świat Jaćwingów
34
Litewska stolica Polski Połączeni ponownie przez Unię
36
Sejny miasteczko na pograniczu
36
Transgraniczny Szlak Dominikański
38
Spływy i regaty okrągłych żaglówek meandry leniwej Marychy
38
Najdłuższe szlaki rowerowe w regionie
39
Dolina Rospudy – przyrodniczo i historycznie 40
AUGUSTÓW – MIASTO KRÓLEWSKIE
43
45
46
47
Wieże i punkty widokowe
Muzeum i trasy turystyczne Twierdzy Osowiec
Na wybranych szlakach turystycznych Tratwa biebrzańska Spływ kajakowy rzeką Biebrzą Szlaki piesze
Szlaki rowerowe
Kultura i natura
49
50
52
53
53
54
54
55
Kładka przyrodnicza Śliwno–Waniewo (w wieku XV Korona–Litwa)
Szlaki wokół parku narodowego Ciekawe Miejsca
58
58
61
Pierwszy skansen niepodległej Polski
65
Dwa ogrody leśne...Kopna Góra – Aboretum z klimatem
Silvarium
Supraśl – sztuka, kultura i ... zdrowie
Krynki – miasto z historią Szlak Tatarski – Polski Orient 69
70
72
74
75
DOLINA BIEBRZY
Radziłów
NAREW – „POLSKA AMAZONIA”
TYKOCIN – PODLASKA PERŁA BAROKU
ZIEMIA ŁOMŻYŃSKA
Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi
PUSZCZA KNYSZYŃSKA
41
Mistrzostwa Polski w Pływaniu Na Byle Czym – „Co ma pływać nie utonie”
Z perspektywy roweru Szlak Konny Puszczy Augustowskiej i Mazur Rajgród – lato na żaglach
48
56
57
62
64
66
68
Kuchnia tatarska
Szlak Rękodzieła Ludowego
77
78
Wokół Narewki 89
Bunkry nad Bugiem - Linia Mołotowa
99
PUSZCZA BIAŁOWIESKA – KRÓLESTWO ŻUBRA PODLASKI SZLAK BOCIANI
KRAINA BUGU – DROHICZYN, SIEMIATYCZE, MIELNIK
79
90
95
CIECHANOWIEC I JEGO MUZEUM100
CZŁONKOWIE PODLASKIEJ REGIONALNEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ102
ZABYTKI106
PRZYRODA120
Parki Narodowe120
Parki Krajobrazowe120
Ogrody leśne121
KULTURA121
Muzea, skanseny121
Teatry, filharmonie127
Wybrane Ośrodki Kultury i Izby Regionalne127
Galerie130
Pracownie na Szlaku Rękodzieła Ludowego133
KALENDARZ CYKLICZNYCH IMPREZ KULTURALNO-TURYSTYCZNYCH133
OBSŁUGA RUCHU TURYSTYCZNEGO141
Punkty informacji turystycznej141
Stowarzyszenia turystyczne145
Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze146
Polska Izba Turystyki Oddział podlaski146
Biura podróży146
TURYSTYKA WODNA150
Żegluga150
Wypożyczalnie jachtów i łodzi żaglowych151
Kajaki, sprzęt wodny152
Spływy tratwami i pychówkami157
Gondole i katamarany158
Nurkowanie158
Kryte pływalnie159
Wodne ochotnicze pogotowia ratunkowe159
Inne atrakcje wodne160
TURYSTYKA ROWEROWA - WYPOŻYCZALNIE160
TURYSTYKA ZIMOWA163
Wyciągi narciarskie163
Sprzęt zimowy163
Lodowiska164
TURYSTYKA KONNA164
BALONIARSTWO I LOTY SPADOCHRONOWE167
KOLEJKI WĄSKOTOROWE167
WIEŻE I PLATFORMY WIDOKOWE168
OŚRODKI SPORTU I REKREACJI169
INNE ATRAKCJE TURYSTYCZNE169
BAZA NOCLEGOWA170
Obiekty skategoryzowane170
Wybrane Obiekty Nieskategoryzowane171
KOMUNIKACJA186
PKP186
PKS186
TAXI186
Wypożyczalnie samochodów186
Pomoc drogowa 187
Numery alarmowe w Polsce 188
Marta Cywińska – poetka, pisarka:
Białystok jest miejscem moich nieustannych
powrotów (...).
W archiwum moich białostockich wspomnień
zachowałam nieistniejący, odebrany mojej rodzinie
już Stary Dom z Ogrodem, opowieści mojej Babci
o niezwykłych ludziach, którzy odeszli, szkolne
przyjaźnie, które przetrwały do dziś, pracowite praczki
na Plantach, ostatni odpust pod kościołem Rocha,
dzielnicę Mickiewicza, w której spędziłam całe
dzieciństwo. Dokonałam selekcji wspomnień
zachowując w myślach tylko portrety szlachetnych
ludzi i emocjonalnych miejsc Podlasia.
W snach widzę lot stęsknionego bociana, ścieżki
wiodące do Białowieży, Muzeum Kresowego Domu
w Białostoczku, Festiwal Celtycki w Dowspudzie.
Nieustannie tęsknię, wspominam, powracam.
Obszar dzisiejszego województwa podlaskiego to historyczna – niegdyś kraina graniczna – położona wzdłuż środkowego Bugu i górnej Narwi. To tu przenikały i ścierały się wpływy polskie, ruskie,
jaćwieskie i krzyżackie. Później także litewskie. Ziemie te w XI w. należały w przeważającej części do
Rusinów, a w pozostałej do książąt mazowieckich i Jaćwingów. W wieku XIII głównym ośrodkiem był
Drohiczyn. Dopiero w XV w. ustalona została granica między Litwą i Mazowszem, którą wyznaczały
rzeki: Ełk, Biebrza, Narew, Ślina i dalej Bug u ujścia Nurca.
Województwo podlaskie utworzono w 1517 r., a jego stolicą został Drohiczyn.
Wiek XV to czas kolonizacji mazowieckiej, ruskiej i litewskiej. Dzięki rozwojowi osadnictwa prawa miejskie uzyskały wówczas m.in.: Łomża, Tykocin, Nowogród, Radziłów, Ciechanowiec, Wąsosz, Kolno,
Zambrów, Bielsk Podlaski, Mielnik, Drohiczyn, Brańsk. W owym czasie istniał też podział na miasta
królewskie (Berżniki, Kleszczele, Narew, Knyszyn, Augustów, Krynki) oraz prywatne miasta magnatów
(Choroszcz, Siemiatycze, Goniądz, Sejny, Grajewo, Raczki, Rajgród).
Wiek XVII zapisał się w historii tego obszaru jako czas wojennej pożogi i wielkich zniszczeń („potop
szwedzki”, wojny kozackie, wojny z Rosją), które doprowadziły do upadku wielu miast. Wiele dobrze
prosperujących ośrodków produkcji przemysłowej i rzemieślniczej przestało istnieć. Inne musiały się
przekształcić w osady typowo rolnicze.
Pod koniec XVII i w XVIII w. na mapie pojawiły się nowe miasta, takie jak: Szczuczyn, Jedwabne, Czyżewo, Śniadowo, Suwałki i Białystok. Ale tylko Białystok, pozostający na pograniczu Korony i Wielkiego
Księstwa Litewskiego, rozwijał się dynamicznie stając się ważnym centrum kulturalnym.
Po rozbiorach Polski województwo podzielono wzdłuż Bugu pomiędzy Prusy i Austrię. W roku 1807
i 1809 weszło w skład Księstwa Warszawskiego. Jedynie tzw. obwód białostocki został wówczas przyłączony do Rosji. W 1815 r. utworzono Królestwo Polskie (kongresowe), które na przełomie 1918/19
r. powróciło do Polski.
I wojna światowa – to kolejne, ogromne zniszczenia i upadek wielu miast, a także niepowetowane
straty w kulturze. Bezpośrednie, militarne operacje II wojny światowej zarówno ze strony okupanta
niemieckiego, a później sowieckiego też zebrały krwawe żniwo. Było to pasmo zsyłek na Sybir, eksterminacji, rusyfikacji i germanizacji.
Województwo podlaskie w dzisiejszym kształcie administracyjnym powstało 1 stycznia 1999 roku.
Dzisiaj to obszar w którym znajdują się wielkie kompleksy leśne, cztery parki narodowe, trzy parki
krajobrazowe, czyste rzeki i jeziora. Wielkie obszary bagienne w dorzeczach Biebrzy i Narwi sąsiadują
z kuszącą do pieszych wędrówek Puszczą Augustowską, a bardziej na wschód – Puszczą Białowieską.
Spływ kajakowy Czarną Hańczą, Narwią, czy tratwami po Biebrzy – to niekwestionowana atrakcja
tego regionu.
Zapraszamy więc do wędrówki po
Podlaskiem, bo jest to piękne miejsce dla wszystkich, którzy chcą
odpocząć, wyciszyć się i zwolnić
tempo. Zasłuchać się w odgłosy
przyjaznej przyrody. Poczuć zapach
puszczy i doświadczyć gościnność
ludzi, niezależnie od ich narodowości i wyznania.
Historia w zarysie
Historia w zarysie
„Polska stolica tańca”, „Polski Broadway” - od kilku lat Białystok skutecznie pracuje na te
tytuły. Finaliści popularnego programu YOU CAN DANCE i tancerze prezentujący się
w programie MAM TALENT sprawili, że na Białystok zwróciły się oczy wszystkich miłośników
nowoczesnego tańca.
Miasto stało się areną odbywających się regularnie prestiżowych festiwali i konkursów tanecznych. Festiwal Kalejdoskop, Hip Hop Groove Festival, Międzynarodowy Festiwal Tańca Złote
Pantofelki i Over The Top każdego roku przyciągają tu światową elitę tańca.
Miasto włącza się w promocję tej aktywności. Imprezom nieodmiennie towarzyszy charakterystyczne logo Wschodzącego Białegostoku.
Słowo „stok” oznaczało niegdyś strumień. W miejscu, w którym dziś tętni życiem kolorowe
centrum miasta, przed wiekami rosła puszcza. Sześćset lat temu było to miejsce łowów
księcia litewskiego Gedymina. Legenda mówi, że pewnego dnia ścigał on pięknego jelenia
tak długo, aż zapadła noc. Ciemność otulała las. Było zbyt późno, by szukać drogi powrotnej. Postanowił więc spać pod gwiazdami. Rano, gdy opadła mleczna mgła, ujrzał niezwykły
widok. Przed nim lśniła w słońcu rzeka o krystalicznie czystej wodzie.
Biała rzeka. Biały stok.
Samorząd Miasta Białystok (Członek PROT)
ul. Słonimska 1, 15-950 Białystok
tel. 85 869 60 00
www.bialystok.pl
Spacer po Białymstoku
Jednym z najbardziej urokliwych miejsc w Białymstoku jest pałac i okalający go ogród – pamiątka po kimś, kto kochał to miasto. Człowiek ten, wielki miłośnik piękna i natury, żył w XVIII
wieku. Jego dzieło istnieje do dziś. Jan Klemens Branicki, bo o nim mowa, obejmując
w posiadanie Białystok, postanowił zmienić surowy charakter siedziby poprzednich właścicieli miasta. Właściwie swój obecny kształt pałac zawdzięcza dwóm pokoleniom Branickich.
Przebudowę pod nadzorem holenderskiego mistrza Tylmana z Gameren rozpoczął Mikołaj,
a zakończył w I połowie XVIII wieku jego syn - Jan Klemens. On też zatrudnił wybitnych architektów baroku: Jana Zygmunta Deybla, Jakuba Fontanę i Jana Henryka Klemma, by na fundamentach XVI-wiecznego zamku
powstała rezydencja magnacka.
Powstał prawdziwy Wersal Północy. Najbardziej eleganckie komnaty
pałacu, nazywano królewskimi, bo
iście królewski panował tu przepych. pałacu istniał pokój „chiński”, „złoty”, biblioteka, kaplica modlitewna,
sala balowa, jadalnia, akwarium,
pokoje „paradne”, „paryskie”, „łazienkowe”. Wszystkie były starannie dekorowane najmodniejszymi
pięknymi meblami, dziełami sztuki
i cennymi bibelotami.
Dziś w budynku pałacu ma siedzibę Uniwersytet Medyczny. Budynek
jest częściowo udostępniony zwiedzającym.
Pałac Branickich
Białystok - stolica Województwa Podlaskiego
Białystok – stolica
województwa podlaskiego
Planty
Tuż za nim stworzono dwa ogrody. Pierwszy, w stylu angielskim, sprawia wrażenie niewielkiego lasu kipiącego zielenią. W drugim, w stylu francuskim, wszystkie krzewy są starannie
przycięte i tworzą zielone labirynty i geometryczne wzory. Warto wejść do pałacu, by zobaczyć, jak wygląda to z tarasu. Za ogrodem pałacowym rozciągają się Planty, (prawidłowa nazwa to Bulwary im. M. Zyndrama-Kościałkowskiego, wojewody białostockiego 1934-1939),
park w centrum miasta, ze słynną Aleją Zakochanych, rzeźbą psa Kawelina i tańczącymi
fontannami.
Najprawdopodobniej
z myślą o swojej żonie – Izabeli z Poniatowskich – Branicki
zbudował w 1771 r.
Pałacyk
Gościnny.
Dziś w pięknie odrestaurowanym budynku
znajduje się reprezentacyjna siedziba prezydenta miasta. Często
też z ogrodowych pokoi na parterze słychać
marsz Mendelssohna
i huk otwieranego
szampana. Mieszkańcy miasta zawierają tu
związki małżeńskie.
Pałacyk Gościnny
Magazyn fabryki E. Beckera
Więcej o dokonaniach znakomitego rodu znajdziemy na nowym Szlaku rodu Branickich.
To jeden z pięciu szlaków kluczowego produktu turystycznego pn. Białystok wielu kultur, do
którego zaliczają się także: Szlak białostockich świątyń, Szlak architektury drewnianej, Szlak białostockich fabrykantów, Szlak esperanto i wielu kultur.
Szczegóły na www.odkryj.bialystok.pl.
Strona całościowo odnosi się do tego
produktu, opisując poszczególne szlaki.
Ze wspomnianego pałacyku blisko już
do najstarszego kościoła w mieście,
zbudowanego w latach 1617-1621.
Stary Kościół Farny tzw. biały kościółek urządzony jest w stylu barokowym. W podziemnej krypcie pochowana jest żona Branickiego, Izabela.
W połowie XIX wieku, gdy liczba mieszkańców Białegostoku znacznie się zwiększyła, świątynia nie mogła pomieścić
wszystkich wiernych. Zwrócono się więc
do władz carskich z prośbą o zgodę na
zbudowanie nowego kościoła. Uzyskano
ją ...po czterdziestu latach! Niestety, jedynie na stworzenie przybudówki. W 1900
r. ruszyły prace. Dziś „przybudówka” jest
wielokrotnie większa od samego kościoła. Piękna i dumna, pełni rolę bazyliki
katedralnej.
Kościół pw. Wniebowzięcia NMP
Białystok - stolica Województwa Podlaskiego
Na szlaku architektury drewnianej
Ratusz siedziba Muzeum Podlaskiego
Stojąc u stóp katedry widzimy ratusz wzniesiony dzięki J. K. Branickiemu w 1745 roku.
Pełnił on funkcję dzisiejszej galerii handlowej. Mieścił w sobie kramy kupieckie, często należące do Żydów, którzy w tamtych latach stanowili niemal połowę mieszkańców miasta. Dziś
w budynku ratusza mieści się siedziba Muzeum Podlaskiego.
W ostatnich latach Rynek Kościuszki przeszedł transformację i jest wizytówką Białegostoku.
Zniknął zadrzewiony skwer, przesunięto fontannę dzięki czemu plac aż do kościoła farnego
zmienił się w deptak. Rynek zachował jednocześnie swój nietypowy, trójkątny kształt, jaki
nadało mu rozwidlenie dróg traktów do Suraża i Choroszczy w XVII wieku.
Białostocki Rynek Kościuszki urbaniści z całej Polski w 2010 roku uznali za najlepiej odnowioną przestrzeń miejską w kraju.
Rynek Kościuszki ożył na nowo.
Prawie w każdy
weekend coś się tu
dzieje. Zimą montowane jest lodowisko
pod zadaszeniem,
a latem instytucje kultury oferują
szeroki zakres tematów dla białostoczan i turystów.
10
Cerkiew św. Mikołaja
11
Białystok - stolica Województwa Podlaskiego
Tu też zaczyna się najpopularniejsza ulica Białegostoku, Lipowa, którą niegdyś Branicki
polecił wysadzić lipami. To pasmo kafejek, restauracji, butików, pizzerii, ogródków kawiarnianych. Przed świętami Bożego Narodzenia ulica dekorowana kolorowymi światłami, zielonymi gałązkami wygląda bajkowo.
Przeszłość Białegostoku cechowała różnorodność narodowościowa, kulturowa i religijna
jego mieszkańców. W XVIII i XIX wieku mieszkali tu obok siebie Polacy, Żydzi, Rosjanie
i Niemcy. Sąsiadowały ze sobą kościoły katolickie, synagogi, cerkwie prawosławne i świątynie ewangelickie. Różnorodne kultury współistniały na jednym obszarze, a wielojęzyczny
gwar unosił się nad Białymstokiem tworząc niezwykły klimat miasta.
Społeczność żydowska, która do II wojny światowej stanowiła połowę mieszkańców miasta,
dziś praktycznie nie istnieje. Nie słychać już jidisz, nie ma czynnych synagog, żydowskich
kupców w ratuszu, dzielnicy Chanajki. Pozostał jeden cmentarz żydowski - kirkut, tablice
pamiątkowe i kamienice żydowskie. W jednej z nich, przy ulicy Warszawskiej mieści się Muzeum Historyczne. W dawnej bożnicy ma swą siedzibę Galeria im. Sleńdzińskich, a nazwiskiem żydowskiego bohatera z czasów wojny – Icchoka Malmeda nazwano ulicę w centrum
miasta, przy której znajduje się siedziba Centrum Informacji Turystycznej.
Pięknie i wnikliwie o społeczności żydowskiej opowiada pieszy, znakowany Szlak Dziedzictwa Żydowskiego. Ukazuje ponad 50 miejsc związanych z białostockimi Żydami.
www.szlak.uwb.edu.pl
Obecnie o wielokulturowości miasta świadczą cerkwie prawosławne, istniejące w niedalekim
sąsiedztwie kościołów katolickich. Przy ulicy Lipowej, vis-à-vis najstarszego hotelu w mieście
Cristalu, bieli się cerkiew św. Mikołaja z 1846 roku. Charakterystyczna budowla na planie krzyża greckiego zwieńczona jest kopułą. Warto tu wejść. Wewnątrz feeria barw malowanych ikon - błękity, czerwienie, biel i złoto, blask świec i niezwykła, pełna dostojeństwa cisza.
W prawym skrzydle świątyni relikwie świętego Gabriela – dziecka urodzonego we wsi Zwierki
za Białymstokiem. Jak mówi historia, kilkuletni święty leczył chorych samą swą obecnością.
Nie ma tu organów, jedyna muzyka to śpiew chóralny. Nabożeństwa wypełnione pieśniami
przy blasku zapalonych świec i woni
kadzideł mają w sobie magię i urok
obrazów Rembrandta. W 1991 roku złożył tu wizytę papież
Jan Paweł II mówiąc
do wiernych prawosławnych: „Dziś
widzimy jaśniej i lepiej rozumiemy, że
nasze Kościoły są
Kościołami siostrzanymi”.
www.cerkiew.pl
W Białymstoku i całym województwie podlaskim mieszka największa grupa wyznawców prawosławia w Polsce. Nikogo nie dziwią małżeństwa mieszane. Katolik zakochuje się w dziewczynie wyznania prawosławnego, pobierają się w wybranej przez siebie świątyni i wychowują dzieci w poszanowaniu różnic kulturowych i religijnych. Przyjaciele
różnych wyznań składają sobie życzenia przy okazji świąt katolickich
i prawosławnych, katolicy są zapraszani na śluby prawosławne i vice
versa. W województwie podlaskim dwie religie: katolicka i prawosławna,
jak dwie komory serca, istnieją tuż obok siebie.
Na wylocie ulicy Lipowej, na wzgórzu wznosi się kościół katolicki św.
Rocha zbudowany w pierwszej połowie XX wieku. Modernistyczny, o potężnej bryle nie ma wielu sobie podobnych w Europie. Jasne, ascetyczne wnętrze mieści
osiem tysięcy wiernych. Ze wzgórza można podziwiać panoramę miasta.
Gorąco polecamy, wspomniany wyżej Szlak białostockich świątyń – tu obok siebie promowane są kościoły, cerkwie, dawne synagogi, kircha i ... muzułmański dom modlitwy
(w Białymstoku mieszka ok.1800 Tatarów).
Drewnianą architekturę miasta z jej unikatowymi konstrukcjami, na Bojarach, Młynowej,
Mazowieckiej przybliży nam Szlak architektury drewnianej. Ciekawą ofertą proponowaną turystom jest też Szlak białostockich fabrykantów. Poprowadzony został między zachowanymi do dziś reliktami zakładów świadczących o Manchesterze Północy i pałacami
fabrykantów. Stąd są tu obok siebie np. Magazyny Steina na Poleskiej, stara elektrownia, fabryka Nowika i Beckera w Dojlidach oraz mało znany dwór Weltera przy ulicy Mickiewicza.
O niedalekiej przeszłości miasta opowiada unikatowy w skali kraju Szlak Architektury
PRL.
Składa się z dwóch ścieżek na których
umieszczono łącznie 71 istotnych
punktów związanych z architekturą
okresu PRL w Białymstoku.
www.fundacja.uwb.edu.pl
Od 2010 roku turyści mają możliwość
wędrówki Białostockim Szlakiem
Pielgrzymkowo-Tur yst ycznym
„Śladami Błogosławionego Ks. Michała Sopoćki”.
Ks. Michał Sopoćko ostatnie lata swego życia, obejmujące okres od 1947
do 1975 roku spędził w Białymstoku.
Pozostały tu ślady jego apostolskiej
obecności, które wyznaczają nam
szlak pielgrzymi. Szczątki kapłana
spoczęły w specjalnej urnie w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w dzielnicy
Białostoczek.
Więcej na www.sopocko.pl
12
Kościół św. Rocha
W plebiscycie na białostoczanina XX wieku wygrał lekarz, twórca sztucznego międzynarodowego języka esperanto, Ludwik Zamenhof. Urodził się w stolicy regionu - Białymstoku
15 grudnia 1859 r. w rodzinie żydowskiej. W jego domu rodzinnym mówiono w jidisz oraz
prawdopodobnie po polsku. Mały Ludwik słyszał więc różne języki – był częstym bywalcem
Rynku Kościuszki, gdzie mieszały
się i plątały różne języki żyjących
razem narodów, nakładały na siebie odmienne zwyczaje i religie,
różnorodne kultury istniejące obok
siebie.
Jako dziesięcioletni chłopiec stwierdził, że prawdopodobnie głównym powodem ludzkich nieporozumień
jest bariera językowa. Wielki mały marzyciel, pragnący zjednoczenia
ludzkości w duchu przyjaźni i pokoju, postanowił zatem wynaleźć język łączący narody.
Wierny swym dziecięcym pragnieniom w 1885 roku stworzył język esperanto, logiczny
i prosty.
Dziś w Białymstoku
istnieje szkoła, w której Ludwik Zamenhof
przygotowywał się
do nauki w gimnazjum. Od 1919 roku
jego imię nosi jedna
z miejskich ulic, a
w centrum miasta,
tuż obok Centrum
Informacji
Turystycznej
przy
Podlaskiej Regionalnej Organizacji
Turtstycznej, stoi
pomnik poświęcony
jego pamięci. Działa
też Białostockie Towarzystwo Esperantystów (BTE).
Białostockie Towarzystwo Esperantystów i Centrum im. Ludwika Zamenhofa organizuje co roku w grudniu obchody rocznicy urodzin twórcy esperanto Ludwika Zamenhofa
w Białymstoku.
W rodzinnym mieście Zamenhofa można się uczyć esperanto m.in. na kursach organizowanych przez BTE, a także na Politechnice Białostockiej. Grono aktywnych esperantystów
liczy około pięćdziesięciu osób.
13
Białystok - stolica Województwa Podlaskiego
Białystok − kolebka esperanto
W roku 2009, dokładnie w 150. rocznicę urodzin twórcy esperanto odbył się w Białymstoku
Światowy Kongres Esperanto z udziałem kilku tysięcy gości ze wszystkich kontynentów.
Dużym zainteresowaniem cieszył się powołany do życia Szlak Esperanto i Wielu Kultur,
(produkt nagrodzony wyróżnieniem Podlaskiej Marki Roku w 2009), którego trasa skupia
się na miejscach związanych z esperanto w tle wielokulturowej mozaiki zabytków miasta.
Miejsca, którymi prowadzi, wiążą się przede wszystkim z twórcą esperanto – Ludwikiem
Zamenhofem – a także z materialnymi świadectwami wielokulturowej i wieloreligijnej tradycji miasta.
Także w 2009 roku powstało Centrum Ludwika Zamenhofa. Poza stałą ekspozycją zaprasza
na często zmieniające się różnorodne tematycznie i stylistycznie wystawy czasowe. Posiada
szereg pozycji wydawniczych związanych z życiem i twórczością Patrona. Proponuje też
szereg działań edukacyjnych adresowanych do różnych grup wiekowych.
www.centrumzamenhofa.pl www.esperanto.pl www.odkryj.bialystok.pl
Gościnny Białystok
Dobrą ofertą na weekend w Białymstoku i okolicach jest nagrodzony Certyfikatem POT „Gościnny Białystok”, uznany za Najlepszy Produkt Turystyczny 2007. Oferta nawiązuje do gościnności mieszkańców miasta, a jej symbolem pozostaje osoba J. Klemensa Branickiego.
Tak więc pobyt rozpoczyna się od hotelu Branicki.To obiekt klasy boutique z aurą przedwojennego eleganckiego hotelu Ritz. Hotel położony w zacisznej części centrum miasta, ma
stylowy wizerunek, kameralną atmosferę i wysoki poziom usług.
Po południu - spacer w Białymstoku. Chwila relaksu w jednej z licznych kawiarni lub w pijalni czekolady Wedla. Pijalnia jest miejscem z duszą - niebanalna, artystyczna, inspirująca.
W eleganckich salach w kolorach czerwonej róży i wanilii są organizowane koncerty, wystawy, projekcje, stoi biblioteczka z ciekawymi książkami i prasą.
Vis-a-Vis – Esperanto Cafe. To wyjątkowa restauracja położona w sercu Białegostoku, przy
Placu Miejskim. Mieści się w zabytkowych wnętrzach Ratusza, co jest nie lada atrakcją dla
odwiedzających nas turystów. W Esperanto Cafe będziecie Państwo obcować z ekspozycjami i wystawami nawiązującymi do życia i dorobku twórcy języka esperanto – Ludwika
Zamenhofa, wyglądu starego Białegostoku oraz z wieloma innymi prezentacjami dorobku
artystów sztuki współczesnej i dawnej. Tu skosztować można przedwojennych białostockich
przysmaków, takich jak buza i bialys.
Casablanca Catering Sp. z o.O (Członek PROT)
Rynek Kościuszki, 10 15-426 Białystok
tel./fax 85 742 60 31
www.esperanto-cafe.pl
14
Buza
Białys
Folwark Nadawki (Członek PROT)
ul. Nadawki 23, 16-010 Wasilków
tel. 85 743 88 33
www.folwarknadawki.pl
Tu nawiązujemy do kluczowego produktu turystycznego, jakim jest Białostocki Szlak Kulinarny. Szlak tworzy 29 wyspecjalizowanych restauracji , które w większości zlokalizowane
są w centrum miasta! Jest jeden wyjątek - to Folwark Nadawki, który mimo, że oddalony
o 5,5 km od centrum, ze względu na regionalny charakter wystroju i menu nie mógł zostać
pominięty.
Restauracje, które tworzą szlak są różnorodne. Są wśród nich zarówno te serwujące kuchnię regionalną i polską, a także europejską i światową. Wszystkie lokale są autorskimi pomysłami na świetną kuchnię i niepowtarzalny wystrój, a ich właścicieli łączy jedna idea
- fascynacja kulinariami!
Szlak Kulinarny to fascynująca podróż po smakach Podlasia, kresów i świata. W tutejszej
kuchni spotykają się wpływy białoruskie, litewskie, tatarskie i polskie. Białysy, buza, bliny,
kartacze, sękacze, kiszki i babki ziemniaczane, wyborny kindziuk i kumpiak – tradycyjne
i smaczne. A dla szukających światowych smaków... przysmaki kuchni europejskiej, azjatyckiej i amerykańskiej.
Więcej na www.bialostockiszlakkulinarny.pl
Następnego dnia wędrówka Szlakiem rodu Branickich (wyróżnienie w 2006 r w Podlaskiej Marce Roku, w kategorii Miejsce). Przejazd do Supraśla. Zwiedzanie miasteczka leżącego pośród zielonych borów Puszczy Knyszyńskiej. Wizyta w niezwykłym Muzeum Ikon,
które w 2006 r. zdobyło nagrodę w Podlaskiej Marce Roku w kategorii Miejsce.
Po południu przejazd do miejsca niezwykłego, pełnego bajkowych atrakcji. To Lipowy Most
Golf Park. Wtopione w krajobraz Puszczy Knyszyńskiej stanowi jej nierozerwalną część, tworząc urokliwą całość. Pomimo, że jest to obiekt nowy już teraz przyciąga turystów krajowych
15
Białystok - stolica Województwa Podlaskiego
Na kolację i relaks w biesiadnej atmosferze uczestnicy przenoszą się do Folwarku Nadawki, położonego na obrzeżach miasta, na skraju Puszczy Knyszyńskiej, kilka kilometrów od
centrum Białegostoku w kierunku Augustowa. Jest to kompleks wiejskich budynków z klimatem w cichej okolicy nad rzeką Supraśl, królestwo dobrego, kresowego jadła. W ofercie:
konferencje, spotkania biznesowe (dla 200 osób); imprezy także w plenerze, Ruska Bania (sauna), nocleg w Domku Baniowym. Z myślą o najmłodszych stworzono plac zabaw
z huśtawkami. Obok Folwarku „tuż za płotem” znajduje się Skansen Muzeum Wsi, otwarty
do zwiedzania przez cały rok.
i zagranicznych. Nieopodal bowiem znajdują się osobliwe atrakcje krajoznawcze przyciągające zarówno miłośników sztuki sakralnej jak i pasjonatów osobliwości przyrody. Sam obiekt
to 42 pokoje, stylowa restauracja, staropolski dworek oraz pole golfowe. Zapraszamy
Lipowy Most Golf Park & SPA (członek PROT)
Borki 29, 16-030 Supraśl
gsm. 693 632 407,693 931 944, 502 023 868
www.lipowymost.pl
Ostatniego dnia zapraszamy do Białostockiego Muzeum Wsi. Odtwarza ono zabudowę wsi,
charakterystyczną dla części Wschodniego Podlasia i Mazowsza. Zebrano w nim ok 4 tys.
eksponatów: krzyże, kapliczki, budynki i dwór przeniesiony z Bobry Wielkiej.
Rowerowy Białystok.
Miłośnicy dwóch kółek – a jest ich w Białymstoku liczne i aktywne grono – twierdzą, że
z roweru więcej widać. Aby ich głos był lepiej słyszalny powołali Stowarzyszenie „Rowerowy Białystok”, które zgłasza uwagi do inwestycji rowerowych od projektu po oddanie ich
do użytku. W 2009 r. Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna wydała przewodnik
„Rowerem przez Podlaskie”, w którym znajduje się 21 tras rowerowych o różnym stopniu
trudności. Najwięcej z nich prowadzi przez pobliskie okolice Białegostoku. Na wycieczkę do
Białostockiego Muzeum Wsi i Jurajskiego Parku Dinozaurów w Nadawkach można się wybrać nawet z dziećmi. Podobnie na przejażdżkę po miejskim lasku Pietrasze. Ale już wyprawę na wzgórza Puszczy Knyszyńskiej można polecić tylko bardzo wytrawnym rowerzystom,
fanom kolarstwa górskiego. Trasa wiedzie przez rezerwat „Krzemienne Góry” pomiędzy
rzekami Supraśl i Sokołda. Podjazdy i zjazdy mają tu miejscami od 40 do 50 metrów różnicy poziomu wysokości.
Ulubiona weekendowa trasa białostoczan wiedzie z Białegostoku do Supraśla (18 km
w jedną stronę). Jedziemy bezpieczną ścieżką rowerową wzdłuż szosy, mijając po drodze
urozmaicony krajobraz: las, stawy, kilka wzniesień. W Supraślu jest co zwiedzać i co zjeść
po ciężkim wysiłku – miasteczko słynie ze znakomitej babki i kiszki ziemniaczanej.
W miejscowości Nowodworce, 1 km od szosy ścieżki rowerowej do Supraśla znajduje się
Davis & Kryjan-Gardens ART GALLERY. Galeria mieści się przy centrum ogrodniczym, jej
ideą jest zintegrowanie piękna natury ze sztuką. Prezentowane są w niej prace regionalnych
16
Davis&Kryjan-Gardens (Członek PROT)
ul. Kwiatowa 7, 16-010 Nowodworce
tel. 85 744 15 95, gsm. 695 389 080
www.dkgardens.pl
Podlaskie z nieba
Firma Benkowski Balloons Team Poland organizuje różne formy lotów balonowych i sterowcem - indywidualne, jak i dla firm (m.in. reklamowe). Ta interesująca forma zwiedzania
regionu jest aktywną formą spędzania urlopu, wakacji. Województwo podlaskie jest jednym
z najpiękniejszych i najdzikszych regionów Polski. Ale by zobaczyć tak dużą przestrzeń regionu należy wzbić się w powietrze. Bez dwóch zdań widok z lotu ptaka na podlaską i mazurską ziemię zapiera dech. Lasy, zielone łąki, błękitne jeziora, rzeki i dzika przyroda stwarzają
wspaniałe doznania, napawają najlepszymi wspomnieniami, siłą do dalszych działań.
Grupy od jednej do kilkuset osób.
Firma Benkowski Balloons Team Poland (Członek PROT)
ul. Kombatantów 4/114, 15-102 Białystok
tel. 85 745 52 45 gsm. 603 70 23 23
www.benkowski.pl
17
Białystok - stolica Województwa Podlaskiego
artystów: malarstwo, rysunek, grafika, fotografia, rzeźba, sztuka witrażowa. Turyści mogą
kupić tu ciekawe i oryginalne upominki. W tym samym miejscu znajduje się także wypożyczalnia rowerów. W ofercie rowery turystyczne oraz górskie dla całych rodzin. Możliwość
dowozu rowerów na wskazane miejsce.
Atrakcyjną gotową ofertę pobytową w rejonie podlaskim oraz w krajach ościennych: na
Litwie, Ukrainie, Białorusi oferuje Polska Izba Turystyki Oddział Podlaski w Białymstoku.
Biura podróży oraz obiekty hotelarskie zrzeszone w PIT działają na rynku turystycznym od
wielu lat. Mają ustaloną markę i pozycję; gwarantują klientom wysoki poziom usług.
Polska Izba Turystyki Oddział Podlaski w Białymstoku
(Członek PROT)
ul. Jana Pawła II 77, 15-950 Białystok
tel./fax 85 651 99 03, 85 653 76 87
www.pit.org.pl
Usługowo na rzecz turystyki działa Regionalny Oddział PTTK w Białymstoku – organizator
imprez turystycznych po regionie oraz wycieczek objazdowych po Polsce i krajach sąsiednich. Grupa wykwalifikowanych pilotów i przewodników jest gwarantem jakości i niesztampowego świadczenia usługi.
Regionalny Oddział PTTK w Białymstoku
(Członek PROT)
ul. Waryńskiego 30, 15-461 Białystok
tel./fax 85 745 56 50
www.bialystok.pttk.pl
A gdy na koniec dnia, pod ciężarem wrażeń, dojdą do głosu zmęczenie i senność – serdecznie zapraszamy do nowoczesnego i komfortowego Hotelu 3 Trio w Białymstoku. Doskonale
zlokalizowany, zaledwie 5 minut od centrum w cichej i spokojnej dzielnicy miasta. Polecamy
szczególnie w podróżach służbowych, gwarantując wygodę, subtelny wystrój wnętrz, bezpłatny parking oraz profesjonalną obsługę.
Hotel 3 Trio*** (Członek PROT)
ul. Hurtowa 3, 15-399 Białystok
tel. 85 745 40 50, 85 745 54 22
www.hotel3trio.pl
Alternatywą może być Hotel Podlasie. Dogodne położenie sprawia, że jest to idealne miejsce zarówno do wypoczynku, ale i prowadzenia szkoleń. Profesjonalna obsługa, doskonała
kuchnia i niezwykła atmosfera Hotelu sprawi, że znajdą tu Państwo wygodę i komfort domowego zacisza. Oferujemy szereg usług dodatkowych: bezpłatny parking strzeżony, prasa,
bezprzewodowy Internet, pralnia i prasowalnia. Na terenie obiektu znajduje się restauracja
„Lipcowy Ogród”, oferująca dania kuchni regionalnej.
18
Białystok - stolica Województwa Podlaskiego
Hotel Podlasie **
27 lipca 24/1, 15-182 Białystok
tel. 85 67 56 600, 85 67 56 606
www.hotelpodlasie.pl, www.lipcowyogrod.pl
Gościnna Kamienica
ul. Sienkiewicza 24, 15-090 Białystok
tel. 85 831 15 55, fax 85 674 92 97 gsm. 504 035 885
www.goscinnakamienica.pl
To kultowy obiekt hotelarski
w centrum Białegostoku. Swoim
wystrojem nawiązuje do ducha
wielokulturowości miasta, stawia przy tym na nowoczesność i
komfort. Oprócz miejsc noclegowych dysponuje wypożyczalnią
rowerów oraz bogata ofertą specjalną: Majówka, Babskie wieczory, konferencje, szkolenia, wieczory kawalerskie i rabaty
podczas weekendów. Pracownicy sugerują gościom trasy i obiekty godne uwagi oraz lokale
gastronomiczne i ogródki letnie, letnie kino. Tu zaczyna się wiele szlaków rowerowych. Dla
osób korzystających z tej formy zwiedzania Kamienica oferuje zniżki do muzeów, Skansenu
Wsi Białostockiej, wybranych lokali gastronomicznych oraz przewodnika na życzenie.
Punkt Informacji Turystycznej *
Szkolne Schronisko Młodzieżowe „Podlasie”
Al. J. Piłsudskiego 7B, 15-443 Białystok
tel. 85 876 78 60
www.ssm.bialystok.ids.pl
Profesjonalną obsługę ruchu turystycznego w regionie prowadzi
Centrum Informacji Turystycznej***
Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna
ul. Malmeda 6, 15-440 Białystok
tel./fax 85 732 68 31, tel. 85 653 77 97
www.podlaskieit.pl www.odkryjpodlaskie.pl
19
Różnorodność narodowościowa,
religijna i kulturowa
Polacy znani są z gościnności, którą odzwierciedlają nawet przysłowia: „Czym chata bogata, tym rada”, „Gość w dom, Bóg w dom”.
Zaproszeni do domu goście mogą się spodziewać poczęstunku i przyjaznej atmosfery.
Chcąc zaprzyjaźnić się z Polakami, należy
pamiętać, że przyjaźnie dla nas są ważne,
i jeśli rodzą się czasem powoli, to często trwają latami.
Mieszkańcami województwa podlaskiego są
oczywiście Polacy, ale także Białorusini, Litwini (raczej na północy regionu), Ukraińcy, Rosjanie, czasem Muzułmanie i Żydzi. Żyją więc
obok siebie ludzie różnych wyznań: katolicy,
prawosławni, staroobrzędowcy oraz wyznawcy
judaizmu i islamu. Różnorodność narodowościowa i religijna wynikająca z położenia i historii regionu była i jest jego piękną cechą.
Współistnienie narodów, kultur i religii na obszarze Regionu ma wpływ na wyższy poziom
tolerancji i otwarcie na dialog.
I tak, najwięcej jest wyznawców religii katolickiej. W regionie, istnieją sanktuaria
przyjmujące przez cały rok pielgrzymów:
w Różanymstoku, Hodyszewie, Sanktuarium
w Studzienicznej. Wiele kościołów to cenne
zabytki pamiętające dawne losy lokalnej społeczności.
Podlaskie, to największe w Polsce skupisko
wyznawców prawosławia. W samym Białymstoku – stanowią około 1/3 jego mieszkańców. Największe skupisko społeczności
białoruskiej – to okolice Hajnówki i Bielska
Podlaskiego. Jej przedstawiciele wydają książki w języku białoruskim, organizują chóry –
często cerkiewne, mają swych przedstawicieli
w życiu politycznym regionu. W Białymstoku
funkcjonuje Ambasada Republiki Białoruś.
Studenci z Białorusi studiują w Białymstoku.
Sanktuarium w Hodyszewie
Grabarka
20
Molenna w Wodziłkach
21
Różnorodność narodowościowa, religijna i kulturowa
W województwie podlaskim jest około 150 cerkwi, w tym najważniejsze sanktuarium prawosławne na terenie Polski - Święta Góra Grabarka. W maju każdego roku odbywają się tu
spotkania prawosławnej młodzieży z całego świata.
Mniejszość litewska w Polsce zamieszkuje północny wschód kraju. Najwięcej Litwinów
mieszka w gminie Puńsk i stanowią około 80 % jego mieszkańców.
Radio i Telewizja Białystok w wydzielonych pasmach emitują audycje w językach mniejszości, w tym także w języku litewskim.
W Tykocinie, niedaleko Białegostoku jest synagoga – pamiątka po społeczności żydowskiej
regionu, która do II wojny światowej stanowiła połowę mieszkańców tego miasta oraz znaczącą część wielu innych. W zabytkowych wnętrzach Wielkiej Synagogi z 1642 r. i Domu
Talmudycznego z końca XVIII mieści się Muzeum. Prezentuje pamiątki bogatej historii
Tykocina, a także zabytki kultury żydowskiej.
W regionie zachowały się cmentarze żydowskie - kirkuty, tablice pamiątkowe po jego dawnych mieszkańcach, a jedną z ulic w centrum Białegostoku nazwano nazwiskiem żydowskiego bohatera z czasów II wojny światowej – Icchoka Malmeda.
Ciekawostką regionu jest szczególne przenikanie się kultury polskiej i tatarskiej. Dbając o
pamiątki osadnictwa tatarskiego został stworzony Szlak Tatarski, dzięki któremu turyści
mogą poznać tradycje i zwyczaje polskich Tatarów, a także spróbować tradycyjnej kuchni
tatarskiej.
Północ regionu zamieszkują także staroobrzędowcy, zwani starowierami. Są potomkami
Rosjan, którzy w XVII wieku nie uznali reform
w tamtejszej Cerkwi i uciekając przed prześladowaniami osiedlili się m.in. w Polsce i Prusach
Wschodnich. Staroobrzędowcy nie uznają duchownych, zastępują ich osobami świeckimi,
tzw. nastawnikami. Z sakramentów respektują
tylko chrzest dokonywany przez trzykrotne zanurzenie w wodzie, pokutę i od niedawna małżeństwo. Nie wolno im pić alkoholu i herbaty ani
palić papierosów. Zmarłych chowają w białych
strojach. W Polsce mieszka około półtora tysiąca staroobrzędowców. Na Suwalszczyźnie są Synagoga w Tykocinie
trzy świątynie, zwane molennami: w Gabowych
Grądach k. Augustowa, Suwałkach i Wodziłkach
w Suwalskim Parku Krajobrazowym.
Województwo podlaskie to przestrzeń otwartego
dialogu i twórczej współpracy pomiędzy narodami, grupami etnicznymi i wyznaniowymi zamieszkującymi poszczególne części regionu. Tradycje
pogranicza, współistnienia i harmonijnego przenikania się kultur od stuleci stanowią o tożsamości
i wyjątkowości tej ziemi.
Kuchnia regionalna
− zapraszamy do stołu!!!
Niepowtarzalny smak tutejszej kuchni wynika ze swoistej mieszanki kultur oraz różnorodności tradycji kulinarnych skupionych w województwie podlaskim. Próżno by szukać drugiego
takiego regionu w Polsce, w którym mieszkałoby tyle różnych narodów. Sam Białystok, aż
do II wojny światowej był mozaiką kultur. W mieście i regionie oprócz Polaków zamieszkiwali
Żydzi, Rosjanie, Litwini, Białorusini, Ukraińcy, Tatarzy, Niemcy, Romowie oraz Macedończycy. Każda nacja wzbogacała lokalną kuchnię o swoje przysmaki. W regionalnym menu
pojawiły się potrawy, które na trwałe zapisały się jako charakterystyczne dla tego obszaru
i dziś są symbolem regionu.
Podobnie jak w stolicy województwa – także w regionie – nie ma już tamtej społeczności,
a przynajmniej nie w takiej ilości jak kiedyś, która tworzyła ów wielokulturowy kalejdoskop
narodów. Na szczęście powstała po nich bogata spuścizna kulinarna w postaci przepisów.
I tak w spadku po Litwinach, a także dzięki dobrodziejstwu sąsiedztwa, Podlaskie ma kartacze (po stronie litewskiej – cepeliny), chłodnik po litewsku, soczewiaki, kindziuk, kumpiak,
a także oryginalny sękacz (ciasto przypominające kształtem niewielki pień drzewa pełen
sęków) – symbol kuchni pogranicza polsko-litewskiego. Dzięki Rosjanom w naszej kuchni
są bliny i kwas chlebowy. Potrawy kuchni tatarskiej zadomowione w naszym regionie to: pierekaczewnik, czebureki i kołduny – czyli pierożki nadziewane mięsem z dodatkiem cebuli,
czosnku, pachnącego majeranku, soli oraz odrobiny cukru. Podane w rosole na długo zostają w pamięci. Kiszkę ziemniaczaną „otrzymaliśmy” od Niemców, a babkę od Żydów (do
startych ziemniaków dodajemy drobne kawałki ulubionej kiełbasy, szynki i cebuli oraz przyprawy i pieczemy; najlepiej smakuje podawana na gorąco). Do łask wrócił także wypiekany
przez Żydów białas – drożdżówka z cebulką posypana makiem – dawniej hit obnośnych
handlarzy. Kaloryczną kuchnię mamy od Białorusinów – to wszelkiego rodzaju pierogi (popularne są pierożki: z serem, z grzybami, z mięsem i na słodko z jagodami. Farsz mięsny
– mięso z dziczyzny, cebula, przyprawy; farsz grzybowy – kapusta
kiszona, grzyby suszone, cebula,
przyprawy; pierogi ruskie – ziemniaki gotowane, twaróg, cebula,
masło, sól i pieprz. Ciasto: 1 kg
mąki, 1 jajko, 600 ml ciepłej
wody, szczypta soli, trochę oleju.), także wareniki oraz potrawy
gdzie bazą pozostają ziemniaki
– tu królują placki ziemniaczane.
Biały, musujący (bezalkoholowy)
napój z kaszy jaglanej zwany
białysem – pozostawili nam Macedończycy.
22
23
Kuchnia regionalna - zapraszamy do stołu!
Kuchnia podlaska – to także wyśmienite dania z ryb. Polecamy szczególnie wędzoną sieję i
sielawę z dodatkiem soku z cytryny, czy lina w sosie śmietankowym (rybę oczyścić, usmażyć. Podawać ze śmietaną zmieszaną z sosem koperkowym i ziemniakami opiekanymi w
ziołach). Tu trzeba też wspomnieć o białostockim śledziku, który wyszedł już poza ramy
kulinarne i stał się gadżetem promującym
Podlaskie.
Kulinarną wizytówką regionu jest także ciemny, pachnący, przygotowany na zakwasie
chleb pieczony na liściu chrzanu. Specjałem
są także leśne skarby, przetwory z grzybów no
i wyśmienite miody.
A w upalne dni po obiedzie polecamy Państwu chłodne piwo „Żubr” lub „Łomża”, które
są nasycone słońcem, jasne pełne, pasteryzowane, warzone na skraju dzisiejszych terenów Puszczy Białowieskiej, biebrzańskich łąk i doliny
Narwi.
Podlaskie smaki wybierane są i nagradzane w prestiżowym plebiscycie − Podlaskiej Marki Roku i konkursie
„Teraz Polska”. Zwycięskie potrawy wyłonione w konkursie to m.in. kiełbasa biebrzańska, kindziuk, kumpiak podlaski, miód Lipiec Białowieski, karp pieczony
z borowikami, szynka puńska, kołduny tatarskie, kwas
chlebowy, twaróg hajnowski, ser koryciński, a nawet nalewka “biebrznięta”.
Warsztaty kulturalne organizuje Wigierski Park Narodowy. www.wigry.win.pl.
Warsztaty przetwórstwa mleka tradycyjnymi metodami,
wypieku chleba, przyrządzania kartaczy oraz biesiady z
potrawami regionalnymi można zamówić w wielu gospodarstwach agroturystycznych regionu.
Każdego roku przybywa też imprez kulinarnch
z poważnym programem i ogromną frekwencją
zainteresowanych konsumentów. Organizowane
w okresie letnim w całym województwie, w dużych i małych miejscowościach. Niektóre już na
stałe wpisały się w rytm życia tychże miejsc.
W 2010 roku zadebiutował Białostocki Szlak
Kulinarny. To inicjatywa Urzędu Miejskiego w
Białymstoku oparta na kilku filarach, wydarzeniach i imprezach, stronie internetowej, Klubie
białostockiego smakosza i wydawnictwach.
www.bialostockiszlakkulinarny.pl
Do Kurowa serdecznie zapraszamy Państwa szczególnie latem. W ostatni weekend sierpnia każdego roku na terenie Siedziby Narwiańskiego Parku Narodowego organizowana jest
Biesiada Miodowa. To świetna okazja, by zaopatrzyć się w zapasy miodów, które nas doskonale rozgrzeją w długie, zimowe wieczory, inne lokalne przysmaki – narwiańskie ogórki,
kapusta, wyborne sery i pieczywo, ale też zrelaksować nad brzegiem rzeki Narew. W ciągu
dwóch dni przybywa tu 15-20 tysięcy osób. www.biesiadamiodowa.pl
Jarmark Żubra w Hajnówce organizowany już
od kilku lat na przełomie lipca i sierpnia jest dobrą okazją by poznać wielokulturowość i tradycje
regionu Puszczy Białowieskiej. Swoje stoiska mają
też goście zza wschodniej granicy. Prezentacje
odbywają się w ramach obchodów Dni Hajnówki.
www.hdk.hajnowka.pl
Kuchnia Pachnąca Tradycją to projekt realizowany przez Urząd Miejski w Augustowie oraz Centrum Informacji Turystycznej i Biznesowej w Druskiennikach. Działania przewidziane w ramach
projektu to m.in.: certyfikacja obiektów gastronomicznych serwujących dania regionalne w Augustowie i Druskiennikach, warsztaty i festyn
kulinarny w Augustowie oraz promocja obu miast i kuchni regionalnej. www.augustow.eu
Smaki Podlasia – Uczestnicy imprezy mogą posmakować tradycyjnych potraw regionalnych oraz wziąć udział np. w: pokazach tłoczenia oleju w prasie, wypieku sękacza czy też
wędzenia wędlin. www.bialostockiemuzeumwsi.pl
Międzynarodowy Festiwal Kuchni nawiązuje do dziedzictwa kulturowego Białegostoku
oraz wielokulturowości północno-wschodniej Polski, znajdującej swe odbicie w kuchni regionu Podlasia. www.podlaskieit.pl
Mistrzostwa Świata w Pieczeniu Kiszki i Babki
Ziemniaczanej w Supraślu – to jedna z głównych
atrakcji Spotkania z Natura i Sztuką “Uroczysko”.
Każdego roku wyłania się Mistrza Pieczenia, a dodatkowo ma tu miejsce organizowany od kilku lat
Konkurs Nalewek Puszczańskich. www.uroczysko.pl
Ogólnopolski Dzień Ogórka w Kruszewie – doroczna impreza tematyczna promująca kruszewskie
ogórki herbowe – regionalny produkt zyskujący coraz większa popularność w regionie i całej Polsce.
www.kultura.choroszcz.pl
Ogólnopolskie Dni Truskawki w Korycinie – organizowane od 1995 roku - jedna z konkurencji to:
„Najsmaczniejsze ciasto truskawkowe “– wystawa
dzieł sztuki domowego wyrobu i uczta dla smakoszy. www.goksitkorycin.pl
W Tykocinie organizowana jest Biesiada Miodowa. W programie: Konkurs na Najsmaczniejszy Miód Podlasia, Turniej Nalewek Miodowych, prezentacja i sprzedaż miodów z najlep24
Kuchnia, to nie tylko zbiorek, menu, to także poezja dnia codziennego. Pani B. Wiatr z Tarnowa wśród starych przepisów babci wygrzebała i taki dla humoru:
Weź pół kopy spojrzeń, a samych czułych! Dwie kopy westchnień najgłębszych i łut rozumu!
Mendel uśmiechów serdecznych! Uformuj serce, polukruj słodkim słówkiem! Przybierz niebieskimi migdałami, ustaw Gwiazdkę z nieba, dla ozdoby. I dawaj póki świeże!
25
Kuchnia regionalna - zapraszamy do stołu!
szych pasiek, Aleja Produktów tradycyjnych i Regionalnych Podlasia, Kurpi, Litwy i Białorusi.
www.biesiadamiodowa.org
Każdego roku, w lipcu zapraszamy na Suwalski Jarmark Folkloru podczas którego gościom proponuje się specjały kuchni pogranicza polsko-litewskiego i polsko-białoruskiego.
Jest to święto kultury ludowej sąsiadujących ze sobą kresów trzech państw i narodów: Polski, Litwy i Białorusi. Program obejmuje m. in.: Kiermasz potraw regionalnych Suwalszczyzny, Podlasia, Białorusi i Litwy, rękodzieła i sztuki ludowej polskiej, białoruskiej i litewskiej,
oraz pokazy warsztatowe (tkactwo, kowalstwo, garncarstwo, plecionka ze słomy) twórców
z Polski i Białorusi
www.rokis.suwalki.pl
Podlaskie Święto Chleba obchodzone
jest w drugą niedzielę sierpnia. Na terenie skansenu w Ciechanowcu ustawiają
się stoiska z wyrobami piekarniczymi.
Wybierany jest najładniejszy chleb okolicznościowy. Posmakować też można
innych regionalnych potraw. To wyjątkowa
uroczystość, bo związana ze specyfiką
i rolniczym charakterem powiatu wysokomazowieckiego.
www.muzeumrolnictwa.pl
Święto Sera to impreza plenerowa nad zalewem w Korycinie. Impreza jest zaproszeniem
do prezentacji i degustacji produktów ekologicznych wytwarzanych wg tradycyjnej receptury,
w tym sera korycińskiego swojskiego, który jest wizytówką gminy i regionu. Warto wiedzieć,
że trwa procedura rejestracji tego sera w UE.
www.goksitkorycin.pl
Święto Ziemniaka – Jarmark Kresowy w Mońkach (reaktywowane po prawie 20 latach)
przyjęło formułę Kresowego Jarmarku Produktów. Duże zainteresowanie wzbudzają m.in.
Konkurs w jedzeniu babki ziemniaczanej oraz pokazy gotowania na żywo.
www.swietoziemniaka.pl
Suwalszczyzna i Ziemia Sejneńska
„Kraina jak baśń” to aktualne hasło promocyjne Suwalszczyzny. Krajobraz łączy tu cechy terenów podgórskich z nizinnymi pojezierzami. Wyjątkowo urozmaiconą rzeźbę terenu
mamy w północnej części, ukształtowanej przez najmłodsze zlodowacenie – głębokie rynny lodowcowe, kręte wały ozów i wysokie pasma wzgórz morenowych, czy też największe
w Polsce nagromadzenie głazów narzutowych. Właśnie tutaj w 1976 r. powstał pierwszy
park krajobrazowy w Polsce (Suwalski Park Krajobrazowy). Pośród tej bogatej rzeźby polodowcowej jest wielka osobliwość – najgłębsze w Polsce jezioro – Hańcza.
Wigierski Park Narodowy
Z kolei największe w województwie jezioro Wigry wraz z przyległymi,
mniejszymi (łącznie 42) jest chronione przez park narodowy. Jest
to jedyne w Polsce tak duże jezioro o krętej linii brzegowej, urozmaicone wyspami, zatokami, głębinami, śródjeziornymi górkami i przybrzeżnymi obszarami płycizn. Wigierski Park Narodowy położony jest
na północnym skraju Puszczy Augustowskiej, największego zwartego
kompleksu leśnego na Niżu Środkowoeuropejskim.
Suwalszczyzna to kraina bogata również pod względem historycznym. Znaleźć tu można
pojaćwieskie kurhany i grodziska, a także ślady krzyżackiej działalności. Perłą w koronie jest
klasztor Kamedułów na jeziorze Wigry.
„Zespół jezior wigierskich stanowi jeden z najciekawszych krajobrazów naszego kraju. Krajobraz ten niepowtarzalny i bezcenny uznaje się za konieczne objąć szczególną ochroną dla
potrzeb dydaktyczno-naukowych i krajobrazowych” – tak uzasadniano utworzenie Wigierskiego Parku Krajobrazowego w połowie lat 70. XX w. Po kilkunastu latach, w 1989 roku,
postanowiono zwiększyć ochronę Wigier, drugiego co do głębokości jeziora w Polsce (73 m)
i utworzono Wigierski Park Narodowy. W północnej części WPN krajobraz jest pagórkowaty,
z licznymi formami polodowcowej rzeźby terenu. Południowa część jest bardziej płaska,
położona na piaszczystych glebach sandru augustowskiego, porośniętego rozległymi borami i borami mieszanymi. W otaczających Wigry lasach kryje się jedna z głównych atrakcji
Parku: 20 śródleśnych jezior dystroficznych, zwanych sucharami. Herbaciany kolor wody
nadają im kwasy humusowe.
Park leży w północnej części Puszczy Augustowskiej, porośniętej przeważnie sosną i świerkiem. Występują tu rzadkie i chronione gatunki storczyków. Różnorodność porostów świadczy o czystości powietrza. Równie bogaty jest świat zwierząt. W WPN ponad 2000 gatunków, ale „rządzi” bóbr - herbowe zwierzę parku.
Przez Wigry przepływa Czarna Hańcza, najdłuższa rzeka w Parku i jedna z najpopularniejszych tras kajakowych w Polsce.
Ścieżki edukacyjne
By lepiej poznać WPN warto wybrać się na przynajmniej jedną ze ścieżek edukacyjnych: „Las”
(1,5 km), „Suchary” (2,5 km), „Płazy” (0,5 km), „Jeziora” (6,2 km), „Puszcza” (3,3 km).
Wiodą one przez tereny bardzo atrakcyjne przyrodniczo i kulturowo, łączą się ze szlakami tury26
Suwalszczyzna i Ziemia Sejneńska
stycznymi, prowadzącymi w różne rejony Parku, dlatego też zwiedzanie powinniśmy zacząć
właśnie od nich. Wzdłuż ścieżek umieszczone zostały tablice informacyjne, kładki, platformy
widokowe i miejsca odpoczynku. Sieć ścieżek edukacyjnych WPN otrzymało Wyróżnienie
Prezesa PROT w konkursie „Najlepszy produkt turystyczny – Certyfikat POT 2010”.
Zanocować w parku
Oprócz kilkudziesięciu gospodarstw agroturystycznych i małych pensjonatów, położonych
w otulinie WPN, zwracamy uwagę na możliwość zakwaterowania na terenie Parku w obiektach pozostających w zarządzie WPN.
Czynne w dni robocze od 700 do 1500, w sezonie od 1 maja do 31 sierpnia, także w soboty
i niedziele w godz. 9:00-16:00.
Centrum Informacji Turystycznej ****
Wigierski Park Narodowy
Krzywe 82, 16-400 Suwałk
tel. 87 56 32 562, gsm. 510 992 672
www.wigry.win.pl
27
Muzeum Wigier batyskafem w ciemne głębiny
Muzeum Wigier mieści się w dawnej stacji hydrobiologicznej, w Starym Folwarku. W okresie
międzywojennym, dzięki jej twórcy dr. Alfredowi Lityńskiemu, stała się ona silnym ośrodkiem naukowym, a jezioro Wigry najlepiej poznanym akwenem w Polsce. Muzeum stanowi
świetną kontynuację jego pracy – udostępnia jedną z najciekawszych ekspozycji w regionie
dotyczącą przyrody i historii Wigier.
Zwiedzanie Muzeum jest wycieczką w czasie i przestrzeni. Zwiedzanie rozpoczyna się od
wystawy poświęconej działalności Stacji Hydrobiologicznej przed wybuchem II wojny światowej. Potem „przeskakujemy” w epokę lodowcową na Suwalszczyźnie, by obejrzeć makietę
fragmentu lodowca z trójwymiarowymi zdjęciami śnieżnych pustyń.
Następnie czeka nas skok na głęboką wodę – wirtualna podróż batyskafem na dno jeziora Wigry. Najpierw na monitorach widzimy życie na powierzchni, później zanurzamy
się w ciemne i zimne głębiny – mijamy rośliny, ryby. Przez „peryskop” można podglądać
wigierskie pejzaże z różnych okresów historycznych. Z pomostu w kolejnej sali widać panoramę jeziora, słychać ptaki. Kontynuując wirtualną wędrówkę możemy wejść na miękkie
torfowisko otaczające leśne jeziorko, zajrzeć do dziupli drzewa, poczuć się odkrywcą...
Punkt Informacji Turystycznej ***
Muzeum Wigier WPN
Stary Folwark 50, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 01 52
www.wigry.win.pl/mw
28
Mało jest osób niewrażliwych na widok barokowych wież kościoła Niepokalanego Poczęcia
NMP i czerwonych dachów klasztoru Kamedułów, majestatycznie wznoszących się nad jeziorem Wigry. Zespół klasztorny położony na wigierskim półwyspie to najcenniejszy zabytek
Suwalszczyzny. Kameduli przybyli tu w 1667 r. i przez pół wieku wznosili klasztor, który stał
się jednym z największych i najbogatszych w Polsce. To zakonnicy założyli miasto Suwałki.
Po kasacji zakonu w 1800 r. władze pruskie wysiedliły mnichów na podwarszawskie Bielany, a obiekt ulegał stopniowej dewastacji. Dopiero powojenna rekonstrukcja przywróciła
mu dawny blask.
W skład zespołu wchodzą m.in.: dom furtiana, bramy na taras dolny i górny, eremy, dom królewski,
pałac biskupi, kościół, dawny refektarz i wieża zegarowa. Dla wielu to duże zaskoczenie, że eremy,
czyli domki mnichów, to nie ponure pustelnie, ale
ukwiecone malutkie, ozdobne kamieniczki, w których można zatrzymać się na nocleg. Przełomowym momentem w powojennej historii klasztoru
była wizyta Jana Pawła II w 1999 roku. Papież
Klasztor pokamedulski w Wigrach
znał tutejsze okolice z młodzieńczych wypraw. Tak je wspominał po latach: „Ta ziemia była
dla mnie zawsze bardzo gościnna, kiedy tu przybywałem, szukając tu także odpoczynku,
zwłaszcza na wspaniałych jeziorach (....)”. Dzisiaj można zwiedzać apartamenty, w których
gościł Papież podczas swojej najdłuższej pielgrzymki po Polsce.
www.wigry.pro
29
Suwalszczyzna i Ziemia Sejneńska
Klasztor w Wigrach
Punkty i wieże widokowe
Dostępna dla turystów wieża klasztoru w Wigrach to najlepszy punkt widokowy w całym
Wigierskim Parku Narodowym. Z kolei na jezioro z klasztorem w tle warto popatrzeć z platformy w Starym Folwarku i Leszczewie (dojazd od drogi Suwałki– Sejny) lub po południu
przy spokojnej powierzchni jeziora uchwycić w Cimochowiźnie lustrzane odbicie klasztoru
w wodzie. Jednak najlepszą panoramę klasztoru wraz z jeziorem Wigry zobaczymy z wieży
widokowej na Łysej Górze w Starym Folwarku, na terenie suwalskiego Ośrodka PTTK. Rozwiniętą, pełną zatok linię brzegową Wigier najlepiej podziwiać w Bryzglu z wieży widokowej
przy leśniczówce lub gospodarstwa agroturystycznego Widok.
Wigierska Kolej Wąskotorowa
i Statek „Kameduła” - z lądu i wody
Wigierska Kolej Wąskotorowa to kontynuacja leśnej wąskotorówki w Puszczy Augustowskiej
z czasów I wojny światowej, rozbudowanej w latach 1923-26. Kolejka, której trasa biegła
z Płociczna w okolice Zelwy, stanowiła uzupełnienie powstałego w latach 1824-39 Kanału Augustowskiego, głównego środka transportu drewna do Europy i tartaków położonych
wzdłuż tego szlaku wodnego. W latach 80. XX w. kolejka uległa likwidacji i dopiero kilka lat temu wznowiła przewozy już jako kolejna atrakcja turystyczna Wigierskiego Parku
Narodowego. Na trasie kolejka zatrzymuje się na tzw. fotostopy. Na głównej stacji kolejki
w Płocicznie znajduje się Muzeum-Galeria Fotografii Kolejowej.
30
W zgodzie z naturą i przepisami WPN - raj dla wodniaków
Turystyka wodna na Suwalszczyźnie ma wspaniałe tradycje. W 1928 roku suwalscy harcerze na własnoręcznie wykonanych kajakach dopłynęli do Poznania na Powszechną Wystawę
Krajową. Jan Paweł II jako młody kapłan brał udział w spływach kajakowych Czarną Hańczą.
Już w 1938 roku zorganizowano nad Wigrami pierwsze kursy żeglarskie, zaś Regaty o Błękitną Wstęgę Jeziora Wigry odbywają się od ponad 50 lat.
Czym Zakopane było dla turystyki górskiej, tym szlak kajakowy z Wigier przez Czarną Hańczę i Kanał Augustowski dla rozwoju turystyki na nizinach. Spływ poniżej Wigier to zapewne
najbardziej znany kajakowy szlak w Polsce. Klasyka to tzw. mała i duża pętla. Pierwsza
(6 dni) prowadzi przez jeziora Białe, Studzieniczne i Kanał Augustowski do jeziora Serwy,
stamtąd trzeba przewieźć kajaki do Bryzgla, dalej jeziorem, Czarną Hańczą i od Rygola powrót Kanałem. Duża pętla (8-9 dni) wypływa z Augustowa w rzekę Rospudę, dalej pod prąd
w rzeczkę Bliznę do jeziora Blizno (przy niskim stanie wody odcinek Powstańce - jezioro Blizno często nie do przepłynięcia!), kajaki przewozimy na Wigry i dalej tak przy małej pętli.
Od wiosny 2011 roku w Wigierskim Parku Narodowym czeka na turystów nowa atrakcja
– rejsy po jeziorze Wigry specjalną łodzią. „Leptodora II”, bo tak nazywa się łódź, która służy do obserwacji życia w wodzie przez szklane okna w dnie łodzi. Łódź wyposażona
jest w nowoczesny sprzęt badawczy – zestawy do pomiaru chemizmu wody oraz sondę
termiczno-tlenową.
Imprezowe Suwałki blues i nie tylko
Suwałki tętnią życiem, szczególnie latem, kiedy zjawia się tu więcej turystów. Dlatego miasto dba o ciekawą ofertę imprez kulturalnych.
Suwałki Blues Festival to jeden z największych festiwali bluesowych w kraju, który wpisał się
już w kalendarz imprez odbywających się cyklicznie w połowie lipca w Suwałkach. Z roku
na rok przyciąga coraz większą liczbę miłośników bluesa. Podczas dotychczasowych edycji
festiwal gościł znanych artystów z kraju i świata. Ich nazwiska mówią same za siebie: Joe
Bonamassa, Jemery Spencer & Trond Ytterbø Band, Nina van Horn, Sławek Wierzcholski
i Nocna Zmiana Bluesa, Ten Years After, Canned Heat, Mick Taylor Band, Jan Błędowski
31
Suwalszczyzna i Ziemia Sejneńska
Statek „Kameduła”, którego nazwa nawiązuje do klasztoru wigierskiego, pływa trasą papieską – szlakiem, którym w 1999 roku płynął podczas swojej pielgrzymki papież Jan Paweł
II. Żegluga na jeziorze Wigry rozpoczyna się 1 maja i trwa do 31 października. Główna
przystań znajduje się przy zespole poklasztornym w Wigrach. Rejs trwa około 1 godziny i 10
minut. Statki odpływają codziennie o godz. 1000 1100, 1300, 1430 i 1600. Bilety w cenie 20
zł – osoby dorosłe i 15 zł – dzieci do lat 14 (dzieci do lat 5 bezpłatnie) są do nabycia po
uprzedniej rezerwacji lub bezpośrednio na statku. Rejs odbywa się przy minimum 5 dorosłych pasażerach.
Wigierska Kolej Wąskotorowa
www.augustowska.pl
Dojazd od drogi Augustów–Suwałki w kierunku na Płociczno.
Statek „Kameduła” www.statekwigry.pl
i wielu innych. Festiwal co roku jest prowadzony przez uznanych w środowisku bluesowym
ekspertów. Dotychczas był to Sławek Wierzcholski, Jan Chojnacki oraz Andrzej Jerzyk.
Na czas trwania festiwalu Suwałki zmieniają się w stolicę bluesa. W centrum miasta stoją
dwie duże sceny, na których odbywają się koncerty główne oraz kilka mniejszych scen
– gdzie prezentują się młodzi artyści. Festiwalowi towarzyszą seminaria, warsztaty muzyczne, pokazy sprzętu muzycznego połączone z prezentacją wydawnictw bluesowych oraz
śniadania bluesowe i wieczorne koncerty akustyczne w restauracjach i barach, które kończą się wspólnym muzykowaniem – jam session.
Suwałki Blues Festival został odznaczony wieloma nagrodami: dwukrotnie zyskał miano
Najlepszego Produktu Turystycznego Województwa Podlaskiego 2009 i 2010 r., Wyróżnienie Prezesa PROT, w 2010 r. Wyróżnienie POT. Fesival otrzymał też główną nagrodę
w kategorii Wydarzenie Roku 2008 podczas Gali Blues Top 2008 oraz wyróżnienie w kategorii Przedsięwzięcie Roku 2008 w konkursie Podlaska Marka Roku.
W wakacje odbywają się suwalskie Teatr-Akcje. Można na nich zobaczyć znakomite spektakle z Polski i z zagranicy. W Suwałkach na uwagę zasługuje suwalskie Muzeum Okręgowe
– od kilku lat organizuje dwie letnie imprezy plenerowe: Jaćwieski Festyn Archeologiczny
w Szwajcarii i Piknik Kawaleryjski. Suwalskie Muzeum posiada dwa oddziały: Muzeum im.
Marii Konopnickiej (pisarka urodziła się w Suwałkach) oraz Centrum Sztuki Współczesnej
– Galeria Andrzeja Strumiłły (artysta mieszka nieopodal Suwałk – w Maćkowej Rudzie).
32
ZIMA: białe szaleństwa - nie tylko na stoku
Na Suwalszczyźnie świetnie spędza się czas także zimą. Kuligi ośnieżonymi leśnymi traktami ciągle mają tu coś z klimatu Rzeczpospolitej szlacheckiej. Z drugiej strony - wyciągi
narciarskie nie ustępują nowoczesnym ośrodkom w górach.
Od ponad 40 lat suwalski Oddział PTTK organizuje Ogólnopolski Rajd Narciarski „Wędrówki
Północy” – to gratka dla miłośników narciarskiego włóczęgowania. Dodatkowo od 3 lat
podczas Rajdu, dzięki współpracy z powiatem suwalskim, można pod okiem instruktorów
skorzystać z nauki narciarstwa klasycznego.
Przy siedzibie dyrekcji Wigierskiego Parku Narodowego w Krzywem wyznaczono turystyczne
trasy narciarskie. Prowadzą po pagórkowatym terenie pośród lasów Obwodu Ochronnego
Krzywe i tworzą sieć o łącznej długości 8 km. W trzynastu węzłowych punktach ustawiono
tablice informacyjne z numerem miejsca, trasy oznakowane są też specjalnymi drogowskazami, by ułatwić orientację w terenie. Ze względu na uwarunkowania terenu trasy przeznaczone są głównie dla średniozaawansowanych narciarzy.
Poza leśnymi trasami dla biegających na nartach znajduje się tu profesjonalny Wojewódzki Ośrodek Sportu i Rekreacji „Szelment”w Szelmencie k. Jeleniewa i wyciąg narciarski
33
Suwalszczyzna i Ziemia Sejneńska
Centrum Międzynarodowej Informacji Kulturalno-Turystycznej ***
ul. Ks. K. Hamerszmita 16, 16-400 Suwałki
tel. 87 563 05 38
www.cmikt.pl
www.suwalkiblues.com
w Dąbrówce. W „Szelmencie” na miłośników „białego szaleństwa” czeka 6 tras zjazdowych. Stoki są sztucznie dośnieżane i ratrakowane. Lampy pozwalają na bezpieczną
jazdę po zmroku. Goście mogą skorzystać
z pięciu wyciągów narciarskich o długości
300-400 m, stumetrowego wyciągu dla
dzieci oraz z wyciągu taśmowego. Trasy
narciarskie mają różny stopień trudności.
Doświadczeni instruktorzy prowadzą szkolenia narciarskie i snowboardowe dla dzieci
i dorosłych oraz kursy jazdy sportowej na
tyczkach i bojach carvingowych. Każdego
roku organizowany jest też snowpark. Na polu treningowym można konkurować w slalomie,
slalomie gigancie i slalomie carvingowym. Rodzice mogą bez obaw posłać pociechy do
narciarskiego przedszkola. Na terenie ośrodka znajduje się też krótka trasa biegowa.
Wojewódzki Ośrodek Sportu I Rekreacji Szelment
Szelment 2, 16 - 404 Jeleniewo
tel./fax 87 568 30 07 www.wosir.home.pl
Wyciąg narciarski w miejscowości Dąbrówka położony jest 5 km od centrum Suwałk, na
łagodnym wzgórzu nad jeziorem o tej samej nazwie. Stok jest sztucznie naśnieżany, ratrakowany i oświetlony. Długość zjazdu wynosi 300 m. Do dyspozycji narciarzy i snowboardzistów dostępni są instruktorzy jazdy. Na miejscu można skorzystać z wypożyczalni sprzętu
narciarskiego.
Sposób na LATO
Niespełna po półtora roku od otwarcia, WOSiR „Szelment” odwiedziło ok. 180 tysięcy osób,
w tym wielu z państw ościennych: Litwy, Rosji i Białorusi. Wielu zachęca możliwość wykupienia noclegów i wyżywienia przy samym stoku.
Równolegle z rozwojem bazy zimowej ośrodek wzbogaca ofertę na lato. W lipcu 2010 r.
zostało otwarte minipole golfowe o powierzchni 3 tys. m² z 18 dołkami z wypożyczalnią
sprzętu (kije i piłeczki golfowe). Jest też pole i sprzęty do paintballa. W planach: park
linowo-wspinaczkowy – 5 tras o różnych skalach trudności, budowa wyciągu wodnego
o długości 1500 m wraz z nowoczesną plażą o stumetrowej linii brzegowej oraz windą dla
niepełnosprawnych.
www.wosir-szelment.pl
Zaginiony świat Jaćwingów
Suwalski Park Krajobrazowy jest najstarszym parkiem w Polsce, a przyrodnicy i lokalni patrioci uważają, że także najpiękniejszym. Warto go zobaczyć w trzech szatach: wiosennej,
zimowej, a przede wszystkim najbogatszej – jesiennej.
34
Suwalszczyzna i Ziemia Sejneńska
Najlepiej jego walory docenimy spoglądając nań z Cisowej Góry, zwanej „suwalską Fudżijamą”. Widać stamtąd zagłębienie rzeki Szeszupy i kilkanaście malowniczych jezior. Punkt widokowy w Smolnikach wziął swoją nazwę od Mickiewiczowskiej epopei „Pan Tadeusz”, którą
kręcił w tym miejscu znakomity polski reżyser Andrzej Wajda. Niezliczone głazy (rezerwaty:
„Głazowisko Bachanowo” oraz „Głazowisko Łopuchowskie”, „Rutka”) i srebrzące się „oczka” uzupełniają polodowcowy krajobraz, który jest żywą ilustracją podręcznika geografii.
W Parku znajduje się ciekawy kompleks (zespół) archeologiczny – wczesnośredniowieczne
grodzisko w Szurpiłach, zwane Górą Zamkową, a w jej sąsiedztwie Góra Kościelna i Cmentarna. Na przełomie V i VI w. zamieszkujący te ziemie Jaćwingowie zbudowali tu warownię,
umocnioną w XI wieku. Do dziś – przyglądając się zboczom Zamkowej Góry – dostrzec
można trzy pierścienie ziemnych wałów obronnych, umocnionych głazami.
Punkt Informacji Turystycznej **
Suwalski Park Krajobrazowy
Malesowizna 24, 16-404 Jeleniewo
tel. 87 569 18 01
www.spk.org.pl
Najczystsza, najgłębsza jest Hańcza polska stolica płetwonurków.
O walorach Suwalszczyzny można opowiadać długo, i to używając samych „naj”. Są tu
najgłębsze i najczystsze jeziora, a także największy na całym Niżu Środkowoeuropejskim
kompleks leśny, najpiękniejsze księżycowe krajobrazy polodowcowe z największym nagromadzeniem głazów narzutowych, najsurowszy w kraju klimat, przez który okolice te zyskały
przydomek „polskiego bieguna zimna”.
Unikatem na skalę światową jest jezioro Hańcza, najgłębsze w Polsce, a nawet w środkowej
części kontynentu. Powstało z roztopu wód polodowcowych w głębokiej rynnie, stworzonej
przez lodowiec. Do tej pory podawało się, że jego maksymalna głębokość to 108,5 m, ale
ostatnie badania wykazały, że ma o trzy metry więcej – 111,5 m. Akwen ma cechy jeziora
35
wysokogórskiego z bardzo czystymi, przejrzystymi, dobrze natlenionymi wodami. Od wielu
lat jest ono modne wśród płetwonurków, którzy w Błaskowiźnie mają swoją stałą bazę.
Na brzegach Hańczy rozrzucone są liczne głazy, niektóre nawet kilkumetrowej szerokości.
Nagromadzenie głazów jest tak duże, że sprawiają wrażenie, jakby ktoś je „specjalnie” poukładał. Jezioro Hańcza jest rezerwatem przyrody, w 1974 zostało wpisane na listę Projektu
Aqua UNESCO z powodu swojej głębokości i podwodnych ścian, utworzonych ze zwięzłych
osadów polodowcowych.
Litewska stolica Polski
Połączeni ponownie przez Unię
Do XII wielu okolice Puńska zamieszkiwali Jaćwingowie. Potem na długo wszystko zagłuszyła puszcza, zwana później Puszczą Merecką. Dopiero w XV wieku obszary te zaczęli
zaludniać Litwini z Merecza oraz Polacy z Mazowsza. Obie nacje współistniały przez wiele
stuleci.
Dziś Litwini stanowią w Puńsku kilkutysięczną większość i dbają o kultywowanie tradycji.
Na ulicach miasteczka, w urzędach, słychać język litewski. A na stołach – ku uciesze turystów – serwowane są litewskie potrawy. Goście opuszczają Puńsk z zapasem znakomitego
ciemnego chleba na kalmusie.
W Domu Kultury Litewskiej można zwiedzić Muzeum Etnograficzne.
Jedną z bardziej oryginalnych nowych propozycji jest szlak konny wokół jeziora Gaładuś:
Lazdijai (Łoździeje)-Puńsk-Lazdijai. W ciągu dwóch dni pokonujemy 64 km po drogach asfaltowych, gościńcach i ścieżkach leśnych.
Doskonałe warunki dla rozwoju turystki stwarza Stowarzyszenie „Euroregion Niemen”. To
forma organizacji współpracy transgranicznej Polski, Rosji, Litwy i Białorusi. Obejmuje więc
obszary o unikatowych walorach przyrodniczych, urozmaiconych krajobrazowo. Atrakcyjność turystyczną Euroregionu podnoszą też imprezy kulturalne o zasięgu międzynarodowym.
Stowarzyszenie „Euroregion Niemen” (Członek PROT)
ul. Wesoła 22, 16-400 Suwałki
tel. 87 565 36 71, fax 87 565 36 72
www.niemen.org.pl
Sejny miasteczko na pograniczu
Sejny – ciche miasteczko, które wita nas klasztornym zespołem podominikańskim o kształcie czworoboku, z narożnymi basztami zwieńczonymi hełmami oraz późnorenesansową
Bazyliką Nawiedzenia NMP z lat 1610-1619, zwróconą szczytem do głównej ulicy. Najcenniejszym zabytkiem bazyliki jest słynąca z cudów drewniana gotycka figurka Matki Boskiej
z Dzieciątkiem. Na drugim końcu ulicy znajduje się Biała Synagoga, zbudowana przez osadników żydowskich, którzy napłynęli tutaj pod koniec XVII wieku.
Ochroną zabytków i krajobrazu kulturowego Sejneńszczyzny oraz upowszechnianiem
wiedzy o regionie zajmuje się Sejneńskie Towarzystwo Opieki nad Zabytkami. Powstało w 2004 roku z inicjatywy lokalnych historyków i społeczników zainteresowanych
36
Suwalszczyzna i Ziemia Sejneńska
Klasztor podominikański w Sejnach
ochroną dziedzictwa kulturowego tej ziemi. W maju 2005 roku, po kilkumiesięcznym remoncie pomieszczeń zabytkowego Pałacu Biskupiego, działalność rozpoczęło Muzeum
Ziemi Sejneńskiej. Wkrótce również klasztor podominikański został udostępniony zwiedzającym. Te dwa wydarzenia określiły główne kierunki działalności stowarzyszenia na kolejne
lata. Towarzystwo jest kontynuatorem tradycji i ideałów, przyświecających przedwojennemu
Towarzystwu Opieki nad Zabytkami Przeszłości (założonego 27 czerwca 1906 roku).
Punkt Informacji Turystycznej
Sejneńskie Towarzystwo Opieki nad Zabytkami (Członek PROT)
ul. J. Piłsudskiego 28, 16-500 Sejny (Pałac Biskupi - parter)
tel. 87 652 17 55
www.muzeum.sejny.pl
Sejny pięknie upominają się o swoją historię. Dzieci skupione wokół Ośrodka „Pogranicze
– sztuk, kultur, narodów”, który zajmuje teraz tzw. Białą Synagogę (jeden z najlepiej tego
typu zachowanych obiektów w regionie) i dawną szkołę talmudyczną, zbierały od sąsiadów i rodzin tutejsze historie. Na tej podstawie stworzyły makietę dawnych Sejn sprzed
wojennych kataklizmów, w których są jeszcze Żydzi, Litwini, Białorusini i Cyganie. Spisały te
historie jako „Kroniki Sejneńskie” i zagrały na scenie.
Centrum Informacji Turystycznej**
Stowarzyszenie „Ziemia Sejneńska” (Członek PROT)
ul. Wojska Polskiego 60B, 16-500 Sejny
tel./fax 87 516 34 00
www.ziemia-sejnenska.pl
37
Transgraniczny Szlak Dominikański
Choroszcz-Różanystok-Krasnybór-Sejny-Wilno-Liszkowo-Aglona (Łotwa)
Obejmuje najcenniejsze obiekty kultury sakralnej z XVI-XVII w., zbudowane przez zakon
Dominikanów na trasie od Choroszczy do Aglony na Łotwie. Dominikanie swą działalnością
duszpasterską, oświatową i gospodarczą wywarli znaczący wpływ na rozwój społeczności
lokalnych polsko-litewskiego pogranicza. Pierwsi misjonarze dominikańscy w latach 40. XIII
w. objęli swą działalnością ziemie Jaćwingów. W połowie XV w. powstał pierwszy klasztor
w Wilnie. W XVII w. na terenie obecnego województwa podlaskiego powstały kolejno klasztory: w Sejnach, Krasnymborze, Różanymstoku i Choroszczy.
Spływy i regaty okrągłych żaglówek
meandry leniwej Marychy
Brak formalnej granicy między Polską i Litwą wydłużył możliwość spływu Marychą – najdłuższą rzeką Sejneńszczyzny. Jest to rzeka spokojna, doskonała na rodzinne wyprawy z dziećmi i w przeciwieństwie do inny szlaków niezatłoczona. Spływ Marychą najlepiej rozpoczynać
z jeziora Pomorze, w okolicy którego możemy znaleźć niedrogie noclegi w kwaterach agroturystycznych lub ośrodkach wypoczynkowych. Biorąc pod uwagę, że przy zmiennej pogodzie
na jeziorze powstają duże fale, najlepiej wybrać obiekt we wschodniej jego części, jak np.
Ośrodek Turystyczny „Kukle”.
Chociaż spływ w najkrótszej
wersji z jeziora Pomorze trwa
od 4 do 5 godzin, warto imprezę przedłużyć o krótki pobyt
w rezerwacie przyrody „Tobolinka” ze śródleśnym jeziorem
dystroficznym i pływającymi
wyspami – płatami torfowców
oraz zwiedzanie prywatnego skansenu „Dawna wieś”
w Zelwie.
Rodzinny charakter mają
również Integracyjne Regaty
Żaglowych Łodzi Okrągłych
organizowane na jeziorze Pomorze przez ośrodek „Kukle”.
Podczas zawodów uczestnicy
żeglują na okrągłych łodziach,
które nie wymagają posiadania
uprawnień żeglarskich. Impreza trwa trzy dni i skierowana
jest także do osób niepełnosprawnych.
www.kukle.pl
38
Wzgórza oraz kręte drogi Suwalszczyzny to nie lada gratka dla rowerzystów. Prowadzi tutaj
Międzynarodowa Trasa Rowerowa Euro Velo R11, która łączy Ateny z północnym przylądkiem Norwegii. Przez podlaskie biegnie blisko trzystukilometrowy odcinek szlaku m.in. przez
parki narodowe Wigierski i Biebrzański, Puszczę Augustowską, Dolinę Narwi. Na całej trasie
na rowerzystów czekają gospodarstwa agroturystyczne i niewielkie pensjonaty, proponujące
noclegi w dobrym standardzie oraz wyżywienie oparte na lokalnej kuchni.
Fani dwóch kółek mogą się też wybrać na krajoznawczy objazd „Pierścieniem Rowerowym
Suwalszczyzny” (316,3 km). Początkiem jest węzeł szlaków w Żegarach, gdzie Pierścień
krzyżuje się z innym międzynarodowym szlakiem R11, potem prowadzi przez pojaćwieskie
ziemie, na północy dociera do Gór Sudawskich (polskiego bieguna zimna) i mostów w Stańczykach u podnóża Puszczy Rominckiej, a dalej idzie malowniczą doliną Rospudy przez
Przerośl, Filipów, Bakałarzewo i Raczki (dzisiaj wsie, dawniej miasta pogranicza polskopruskiego) do Dowspudy (kolejny węzeł szlaków turystycznych). A stąd prowadzi śladami
działalności trzech wielkich Polaków: hr. Ludwika Paca (pałac w Dowspudzie), hr. Karola
Brzostowskiego (Rzeczpospolita Sztabińska) i gen. Karola Prądzyńskiego (Kanał Augustowski). Wszyscy żyli w XIX wieku i mimo że działali w zaborowej rzeczywistości, zasłynęli jako
reformatorzy, racjonalizatorzy, ludzie oddani idei i rozsądni.
Międzynarodowa Trasa Rowerowa Euro Velo R11 (w województwie podlaskim – 303 km)
Prowadzi od dawnego przejścia granicznego z Litwą - Ogrodniki (0,0 km), przez Sejny (13,5),
Wigry (44,6), Stary Folwark (47,9), Studzieniczna (94,0), Augustów (105,0), Gabowe Grądy
(116,0), Woźnawieś (143,5), Brzostowo (215,4), Wizna (232,5), Piątnica (259,0), Łomża
(262,0), Nowogród (280,0), Miastkowo (295,0) do miejscowości Tarnowo (300,5) na granicy z woj. mazowieckim.
Wiele interesujących propozycji pobytów w kwaterach i ośrodkach oraz aktywnego wypoczynku na lato i zimę (m.in. rajdy rowerowe, spływy kajakowe Czarną Hańczą i Rospudą,
rajdy narciarskie) znajduje się w katalogu ofert wypoczynku na Suwalszczyźnie przygotowanych przez członków Suwalskiej Organizacji Turystycznej. Z racji sąsiedztwa z Litwąproponujemy zwiedzanie atrakcji tego kraju (m.in. Wilno, Druskienniki) i innych państw
nadbałtyckich (także sanatoria).
Suwalska Organizacja Turystyczna (Członek PROT)
ul. Ks. K. Hamerszmita 16, 16-400 Suwałki
tel./fax 87 566 20 79
www.sot.suwalszczyzna.eu
www.suwalszczyzna-jakbasn.pl
www.bajkowasuwalszczyzna.pl
39
Suwalszczyzna i Ziemia Sejneńska
Najdłuższe szlaki rowerowe w regionie
Suwalska Izba Rolniczo-Turystyczna świadczy usługi wypoczynkowo-zdrowotne w oparciu
o własny Ośrodek „Maniówka”, promuje i organizuje wczasy rodzinne na wsi z zakwaterowaniem w obiektach wiejskiej bazy noclegowej o zróżnicowanym standardzie, prowadzi
wypożyczalnię rowerów.
Suwalska Izba Rolniczo-Turystyczna (Członek PROT)
ul. Kościuszki 82 lok. 7, 16-400 Suwałki
tel./fax 87 566 58 72
www.suwalki-turystyka.info.pl
Dolina Rospudy – przyrodniczo i historycznie
Dolina Rospudy to długa rynna rzeki ciągnąca się od jez. Rospuda Filipowska do jez. Rospuda Augustowska. Na tym odcinku rzeka przepływa przez siedem innych jezior tworząc
urokliwy szlak kajakowy. Prawie cały obszar doliny rzecznej, ze względu na przyrodnicze
uwarunkowania został objęty ochroną w ramach obszarów Natura 2000. Nie jest więc to
tylko słynne, z batalii o obwodnicę Augustowa, torfowisko. Dolina rzeki jest miejscem występowania rzadkich odmian storczyków, siedliskiem wielu gatunków ptaków oraz naturalnym
korytarzem corocznych wędrówek ssaków.
Poza niepodważalnymi walorami przyrodniczymi, są tu też i rozmaite ciekawostki historyczne. Jedną z nich jest fragment, dobrze zachowanej, poniemieckiej linii obronnej z II
wojny, której początku trzeba szukać już w ok. Łomży, a końca na Litwie nad Morzem
Bałtyckim. Wykorzystując część tej linii Powiat Suwalski oznakował pierwszy w tym regionie
szlak samochodowy oraz transgraniczny szlak rowerowych (R8). Oba noszą nazwę „Szlak
Fortyfikacji Pozycji Granicznej”. Na szlakach tych można zobaczyć trzy główne węzły obronne (Raczki, Bakałarzewo i Filipów) wyposażone w schrony bojowe i bierne, a poza nimi
wiele pojedynczych obiektów militarnych (m.in. bardzo ciekawy w m. Prawy Las). Po środku
szlaku, w Bakałarzewie, każdego sezonu (od czerwca do października), jest otwarty skansen militarny. Szlaki kończą się przy trójstyku granic państwowych (Polski, Litwy i Rosji)
w Bolciach k. Wiżajn, a rozpoczynają w Dowspudzie, gdzie do dziś zachowały się pozostałości magnackiej rezydencji rodu Paców.
40
Augustów - miasto królewskie
Augustów – Miasto Królewskie
www.augustow.eu
Augustów – stolica sportów wodnych i turystyki aktywnej, ukochane miasto miłośników
żeglarstwa, kajakarstwa, wioślarstwa, narciarstwa wodnego i motorowodniaków. To także
nieoficjalna, letnia stolica województwa podlaskiego. To Mekka amatorów zabawy, ale także
ciszy, natury i piękna, zapachu sosen, błękitu nieba i jezior. Miasto otula ciemnozielona
Puszcza Augustowska wraz z jeziorami: Sajno, Necko, Białe, Rospuda, Studzieniczne oraz
kilkunastoma mniejszymi.
Wielką atrakcją Augustowszczyzny jest Kanał Augustowski, zbudowany na początku XIX
wieku. W XIX wieku, w dobie dynamizacji przemysłu, kiedy transport kolejowy i samochodowy były jeszcze w powijakach, należało zorganizować połączenia śródlądowe. Ponieważ był
to czas rozwoju inżynierii światowej pojawiła się koncepcja budowy kanałów, czyli sztucznych
korytarzy między istniejącym jeziorami i rzekami. Kanał żeglowny zaprojektowany w 1824 r.
przez gen. Ignacego Prądzyńskiego łączy dorzecze Biebrzy z Niemnem. Leży więc na obszarze dwóch państw - Polski i Białorusi. Całkowita jego długość to 101,2 km. Na tym odcinku,
wybudowano 18 śluz,
z czego 14 znajduje
się po polskiej stronie.
Do dzisiaj wygląd zbliżony do pierwotnego
zachowało 9 śluz. Tak
jak w XIX wieku śluzowi otwierają luki wrót,
podnosząc zastawki
ręcznymi lewarkami.
Kanał Augustowski
w połączeniu z Czarną
Hańczą jest jednym
41
z najbardziej znanych szlaków
kajakowych w Polsce. To jedyne miejsce, gdzie granice Unii
Europejskiej z Białorusią można
przekroczyć kajakiem, rowerem
wodnym czy łódką.
„Kanał Augustowski – Szlak
Papieski” został wyznaczony na
pamiątkę wizyty Ojca Świętego
Jana Pawła II na Ziemi Augustowskiej. To trasa, którą Papież
odbył na pokładzie statku “Serwy”. Podczas rejsu (ogląda się
trzy śluzy) pasażerowie zwiedzają Sanktuarium Maryjne w Studzienicznej – gdzie Jan Paweł II
modlił się w kaplicy na wyspie.
W 2009 roku produkt ten został
wyróżniony Złotym Certyfikatem Polskiej Organizacji Turystycznej.
Kolejną atrakcją Augustowa
jest elektryczny wyciąg nart
wodnych na jeziorze Necko.
Narciarze w różnym wieku, zaopatrzeni w kolorowe nieprzemakalne kombinezony i narty
wodne pokonują fale z prędkością 58 km/h na odcinku 740 m. Każdego
roku w lipcu odbywa się tu Międzynarodowy Konkurs Skoków na Nartach Wodnych,
największa impreza sportowa tej dyscypliny w Polsce. W zawodach uczestniczą
zawodnicy czołówki europejskiej i uzyskują
bardzo dobre wyniki sportowe.
Magiczna aura miasta sprzyja organizowaniu romantycznych wieczorów na gondoli,
katamaranach, kajakach lub statkach (Biała Flota) pływających po Kanale Augustowskim: „Serwy”, „Sajno” i „Perkoz”. Kursują
od wiosny do jesieni.
Można też aktywnie spędzić czas na basenie, całorocznym lodowisku, skuterach
42
Sanktuarium w Studzienicznej
Mistrzostwa Polski w Pływaniu Na Byle Czym
– „Co ma pływać nie utonie”.
To zdecydowanie najbardziej widowiskowa impreza augustowskiego lata. Organizowane od
kilku lat w ostatnią niedzielę lipca nad Nettą jest okazją do spotkania miłośników i konstruktorów fantastycznych pojazdów wodnych. To dzień, w którym okazuje się, że wyobraźnia
ludzka nie zna granic, a dobry humor i emocje sięgają zenitu! Rzeką płyną łodzie z plastikowych butelek, statki kosmiczne, tarcze antyrakietowe, podtopiona tratwa ze służbą zdrowia.
Chodzi o to by pojazd utrzymał się na wodzie.
Zapraszamy na duuużą porcję zabawy i śmiechu!!!
Impreza otrzymała wyróżnienie POT za Najlepszy Produkt Turystyczny 2007.
Augustowska Organizacja Turystyczna powstała w 2003 roku. Skupia samorządy i przedsiębiorców branży turystycznej. W ramach działań statutowych zajmuje się promocją regionu.
Uczestniczy w targach turystycznych i akcjach promocyjnych w mediach. Inicjuje, opiniuje
i wspiera projekty inwestycyjne istotne dla Ziemi Augustowskiej. Prowadzi działalność naukową, oświatową, kulturalną oraz w zakresie kultury fizycznej.
Augustowska Organizacja Turystyczna (Członek PROT)
ul. Rynek Zygmunta Augusta 44, 16-300 Augustów
gsm. 728 755 936
www.augustow.pl
43
Augustów - miasto królewskie
wodnych, uprawiając windsurfing lub nurkując. Ponadto w ofercie: quady, paintball, tor kartingowy, kręgielnia, korty tenisowe. Jak widać wachlarz augustowskich atrakcji jest szeroki,
dzięki czemu spełni oczekiwania najbardziej wymagających turystów.
Bogaty kalendarz imprez sportowo - kulturalnych zapewnia turystom i mieszkańcom Augustowa mnóstwo wrażeń.
Duży rozmach mają Dni Augustowa, obchodzone tradycyjnie w połowie maja. W lipcu odbywa się Festiwal Jazzu Tradycyjnego „Augustowskie Spotkania z Louisem Armstrongiem”
w sierpniu .„Augustowski Weekend z Trójką”, organizowany przez III Program PR. Latem
posłuchać można muzyki podczas „Balladowych Nocek Nad Neckiem”, Reggae Netta Festiwal i wiele innych. Nocami, nad jeziorami grane są także sztuki teatralne pod gwiazdami.
Latem rozpoczyna się zabawa na jeziorach, zimą – w nowoczesnym kompleksie rekreacyjno-sportowym, w którym są baseny, urządzenia do masażu, wanny z hydro-masażem, zjeżdżalnia wodna o długości 92 metrów, sauna, siłownia, solarium. Jest to doskonałe miejsce
do zabawy dla rodzin z dziećmi. Ośrodek przystosowany dla niepełnosprawnych ruchowo,
zapewnia profesjonalną obsługę i bezpieczeństwo, działa przez cały rok.
Wieczorami ogromną popularnością cieszy się centrum Augustowa, czyli Rynek Zygmunta
Augusta. To serce miasta. Po dniu spędzonym na jeziorach przenosi się tu życie towarzyskie, czemu sprzyja atmosfera licznych ogródków kawiarnianych, pubów, restauracji, barów
karaoke. Pięknie odnowiona ulica Mostowa wiodąca z centrum na bulwary nad rzeką Nettą
to idealna trasa na wieczorny spacer we dwoje czy w gronie rodziny lub przyjaciół.
W samym sercu miasta, na Rynku Zygmunta Augusta ma swą siedzibę Centrum Informacji
Turystycznej w Augustowie, które zostało w 2005 roku nagrodzone przez Polską Organizację Turystyczną jako jedne z najlepszych CIT w Polsce. Gratulujemy!
Centrum Informacji Turystycznej ****
Rynek Zygmunta Augusta 44, 16-300 Augustów
tel. 87 643 28 83
www.augustow.eu
Samorząd Miasta Augustów (Członek PROT)
ul. 3 Maja 60, 16-300 Augustów
tel. 87 643 42 10
www.urzad.augustow.pl
44
Augustów - miasto królewskie
Most na Nettcie
Noclegi w Augustowie oferują:
Zespół Placówek Młodzieżowych tel./fax 87 643 25 40
www.zpm_augustow.republika.pl
oraz Międzyszkolny Ośrodek Sportowy tel./fax 87 643 32 04
www.mos-augustow.cba.pl
Z perspektywy roweru
Coraz więcej turystów po przyjeździe
do Augustowa rezygnuje z samochodów
i przesiada się na rowery.
I tak, trasa szlaku niebieskiego – rowerem
wokół Augustowa ma 22,2 km – rozpoczyna się przy skrzyżowaniu ulic Turystycznej
i Leśnej (obok stacji PKP), a kończy się
w miejscowości Klonownica koło Augustowa (przed przejazdem kolejowym).
Przebiega po terenie miasta i gminy Augustów. Łączy się z międzynarodowym
szlakiem Euro Velo 11R. Na trasie szlaku zobaczymy m.in.: Kanał Augustowski
(śluzy Przewięź i Swoboda), sanktuarium
w Studzienicznej, kapliczka nad brzegiem
jeziora, pomnik papieża Jana Pawła II,
pomnik ku czci leśników, mały drewniany
kościółek, ścieżki edukacyjne Nadleśnictwa Augustów i Szczebra, Rezerwat Stara Ruda, Rezerwat Jez. Kalejty.
45
Przez Ziemię Augustowską biegną dwa duże szlaki rowerowe: międzynarodowy Eurovelo R11
i południowa część „Pierścienia Rowerowego Suwalszczyzny”. Spotykają się w Tajnie Starym
i łączą się na odcinku 15 km. Biegną wzdłuż Kanału Augustowskiego i brzegami malowniczej
rzeki Rospudy. Eurovelo zahacza o wieś Gabowe Grądy, gdzie mieszkają staroobrzędowcy.
Szlak Konny Puszczy Augustowskiej i Mazur
(350 km, oznaczenie: ułański proporzec w kolorze zielonym)
Utworzony w 2002 roku, drugi pod względem długości szlak konny w Polsce, biegnie przez
Biebrzański Park Narodowy, Puszczę Augustowską, Wigierski Park Narodowy, a od 2005 roku
także przez część Mazur. Szlak stanowi ciąg dróg i ścieżek przeznaczonych do jazdy konnej.
Jego powstanie stworzyło możliwości prawne do poruszania się koni wierzchowych po terenach Lasów Państwowych oraz parków narodowych. Noclegi zorganizowane są w stadninach
prowadzonych przez nadleśnictwa oraz w gospodarstwach agroturystycznych.
Organizowane są rajdy Szlakiem Konnym Puszczy Augustowskiej. To 246 km dróg i ścieżek
prowadzących przez najciekawsze przyrodniczo miejsca. Trasa rozpoczyna się od leśniczówki Grzędy, biegnie przez Puszczę Augustowską do Wigierskiego Parku Narodowego.
Wiele odcinków to piaszczyste dukty leśne pozwalające na cwał. W Nadleśnictwie Szczerba
przez cały dzień jazdy można nie spotkać człowieka. Od września niektóre stadniny organizują 3-, 5- i 7-dniowe rajdy, gdzie każdy uczestnik ma szansę zdobycia odznaki tzw.
Kamienia Milowego Puszczy Augustowskiej w różnych kolorach, w zależności od stopnia
trudności trasy. Najtrudniejszy jest pięciodniowy dniowy Rajd Zimowy organizowany między
Bożym Narodzeniem i Nowym Rokiem.
Samorząd Powiatu Augustowskiego (Członek PROT)
ul. 3 Maja 29, 16-300 Augustów
tel. 87 643 96 50
www.augustowski.home.pl
46
www.um.rajgrod.pl
Wzmianki o grodzie Raj zbudowanym na wyspie, na wzniesieniu nazywanym dzisiaj Górą Zamkową, pochodzą z X wieku. Był on siedzibą
plemienia jaćwieskiego – Zlinców, strzegącego szlaku handlowego prowadzącego z Mazowsza w głąb ziem jaćwieskich. W XVI wieku Rajgród
otrzymał prawa miejskie, a w XVII król Jan III Sobieski poszerzył je także o prawa magdeburskie. Został poważnie zniszczony przez Szwedów
(1656), a później Tatarów. Do rozbiorów – było to miasto królewskie.
Rajgród leży nad jeziorem Rajgrodzkim. Oddalone niespełna 30 km od
Augustowa – to drugie co do wielkości jezioro w województwie. Wyróżnia się rozbudowaną linią brzegową, ciekawie ukształtowanymi, wydłużonymi odnogami. Na
jeziorze znajduje się kilka podmokłych wysepek. Cały kompleks jezior rajgrodzkich objęty
jest strefą ciszy, co czyni go idealnym do uprawiania żeglarstwa. Jest też chętnie odwiedzany przez wędkarzy, a to za sprawą okoni, szczupaków, leszczy, a nawet węgorzy, które kryją
się w jego toniach.
Nic więc dziwnego, że powstały tutaj liczne ośrodki wczasowe, gospodarstwa agroturystyczne, pensjonaty oraz przystanie żeglarskie. Przystań w Rajgrodzie dostosowana jest dla osób
niepełnosprawnych jeżdżących na wózkach inwalidzkich. W połączeniu z odpowiednimi
jachtami (jedynymi tego typu w Europie) umożliwia to ludziom na wózkach nie tylko rekreacyjne uprawianie żeglarstwa, ale i organizowanie regat.
W lipcu każdego roku zapraszamy wszystkich żeglarzy, także niepełnosprawnych, na Regaty
o Błękitną Wstęgę Jeziora Rajgrodzkiego.
Rajgród. Góra Zamkowa
47
Rajgród - lato na żaglach
Rajgród – lato na żaglach
Dolina Biebrzy
Biebrza jest rzeką niepokorną. Czasem wychodzi z siebie. Właściwie co roku – wiosną.
Rozlewa wtedy swe wody daleko poza koryto, podpływa pod domy, zakrywa fragmenty
dróg, straszy. Ale mieszkańcy doliny Biebrzy znają jej naturę. Spokojnie, to minie. Na linii
horyzontu błękit rozlewisk jednoczy się z niebem. Słońce i białe, śmietankowe chmury
przeglądają się w mokradłach.
Biebrzański Park Narodowy chroni rozległe i prawie niezmienione dolinowe torfowiska
z unikalną różnorodnością gatunków roślin, ptaków i innych zwierząt oraz naturalnych ekosystemów. Jeszcze w latach 70. istniały pomysły, by dolinę Biebrzy przynajmniej w części zmeliorować. Plany upadły i w 1993 roku utworzono tutaj
największy polski park narodowy, który dwa lata później wpisano na listę międzynarodowej konwencji Ramsar. Chroniona dolina rzeki ma długość ponad
100 km, a jej szerokość w południowym basenie osiąga ponad 30 km.
Wiosną rozlewiska Biebrzy gromadzą więcej wody niż największe zapory na
Wiśle! Malownicze tereny bagienne, wielobarwny dywan roślin oraz bogactwo świata roślin,
zwierząt i grzybów stanowią jego niepodważalną wartość. Wiosną, gdy rzeka występuje
z brzegów, na rozlewiskach pojawiają się ptaki powracające ze swych dalekich wędrówek.
Na terenie bagien biebrzańskich jest ich – bagatela! – około 270 gatunków. Ponadto dolina
Biebrzy jest największą ostoją łosia w Polsce, którego można spotkać jadąc „Carskim Traktem”. Zadomowiły się także wilki, bobry i wydry.
48
Punkt Informacji Turystycznej ****
Biebrzański Park Narodowy
Osowiec-Twierdza 8, 19-110 Goniądz
tel. 85 738 30 35, 738 06 20 w. 243
www.biebrza.org.pl
Wieże i punkty widokowe.
W najciekawszych miejscach parku ustawiono ponad dwadzieścia wież i platform widokowych. Godne polecenia dla zwiedzających są drewniane kładki poprowadzone przez mokradła i torfowiska. Są one zlokalizowane w okolicy Osowca, na Grzędach oraz na Bagnie
Ławki. Wiosenne rozlewiska oraz przyloty setek ptaków najlepiej oglądać z wież w Brzostowie i Burzynie oraz naturalnych punktów widokowych: grodziska w Samborach (ujście
Biebrzy do Narwi, polecamy zwłaszcza o wschodzie słońca) i na Górze Strękowej (wspaniałe
zachody).
49
Dolina Biebrzy
„Carski Trakt” (niegdyś strategiczna droga-grobla przecinająca dolny basen Biebrzy) jest
znakomitym miejscem, z którego można rozpocząć podglądanie biebrzańskiej przyrody.
Szczególnie polecanym miejscem jest wieża widokowa i kładka na „Bagnie Ławki”. Tu
można zobaczyć i usłyszeć wodniczkę, rzadkiego ptaka torfowisk niskich. To tu, pod koniec
sierpnia, rozgrywane są Mistrzostwa Europy w Koszeniu Bagiennych Łąk „Biebrzańskie
Sianokosy”. W parku udostępnianych jest aż 600 km szlaków pieszych i rowerowych oraz
14 ścieżek przyrodniczych. Udostępniony również jest szlak wodny Biebrzą i jej dopływami,
jednak należy przestrzegać ograniczeń wynikających z zasad ochrony przyrody. Obowiązuje
m.in. zakaz płoszenia zwierząt, a biwakowanie na „Białym Grądzie” dozwolone jest od 24
czerwca. Zakochani w Biebrzy – zarówno mieszkający tu z dziada pradziada, jak i ci, którzy
spędzają tu każdą wolną chwilę podglądając przyrodę, czy fotografując, nazywają siebie
„biebrzniętymi”.
Jak bardzo rozległy jest Biebrzański Park Narodowy świadczy jego położenie na terenie 14
gmin i 5 powiatów. Będąc w pobliżu parku nie sposób ominąć takich miejsc jak geometryczny środek Europy w Suchowoli, Muzeum Pisanki w Lipsku, czy leżący kilka kilometrów od
źródeł Biebrzy Różanystok – jedno z najważniejszych sanktuariów maryjnych w województwie. Burzliwą historię tych ziem można poznać zwiedzając Muzeum Twierdzy Osowiec.
Sztabin to z kolei wspaniała historia hrabiego Karola Brzostowskiego, który wyprzedził swoją
epokę o kilkadziesiąt lat. Burzliwą, ponad 400-letnią historię mają takie miejscowości, jak:
Nowy Dwór, Kamienna, Goniądz, Trzcianne czy Radziłów, gdzie przenikają się wypływy kultury polskiej, litewskiej, ruskiej, pruskiej i żydowskiej.
Batalion – symbol Biebrzańskiego Parku Narodowego
Flagowym ptakiem Biebrzańskiego Parku Narodowego jest batalion. Podczas wiosennych
przelotów liczące setki osobników stada tych ptaków odbywają tu nad Biebrzą swoiste misterium przyrody. Pozorne walki samców przystrojonych w niepowtarzalne wzory różnokolorowych piór wokół głowy zwanych kryzą przyciągają nad Biebrzę wielu miłośników ptaków
z całej Europy. Nad Biebrzą można tez zobaczyć inne rzadkie gatunki ptaków m.in.: cietrzewia, dubelta, podróżniczka, a z ptaków szponiastych: błotniaka stawowego i łąkowego,
bielika, czy orlika krzykliwego lub grubodziobego.
Muzeum i trasy turystyczne Twierdzy Osowiec
Twierdza Osowiec – rosyjska twierdza z II połowy XIX wieku, usytuowana na jedynej przeprawie przez bagna biebrzańskie, w zwężeniu doliny Biebrzy. Znana jest z 6,5-miesięcznej
obrony podczas I wojny światowej. Nigdy nie została zdobyta – stąd jej późniejsze obiegowe
określenie rosyjskie” Verdun”. Twierdza to najcenniejszy, obok Kanału Augustowskiego,
obiekt zabytkowy na terenie Biebrzańskiego Parku Narodowego. Muzeum Twierdzy Osowiec
oraz trasy turystyczne Fortu I znajdują się na terenie
jednostki Wojska Polskiego. Zwiedzanie tych obiektów może odbywać w zorganizowanych
grupach,
wyłącznie z przewodnikiem
Osowieckiego Towarzystwa
Fortyfikacyjnego.
Na Forcie I (Centralnym)
udostępnione są trasy turystyczne, których przejście
zajmuje od 2 do 9 godzin.
Zwiedzanie odbywa się
wyłącznie z przewodnikiem. Na trasie można obejrzeć: Muzeum Twierdzy Osowiec, podziemia, budowle fortyfikacyjne oraz wiele ciekawostek przyrodniczych. Muzeum Twierdzy
Osowiec posiada zbiór militariów od czasów carskich do współczesnych. Eksponowane są
one wewnątrz historycznych koszar oraz na pobliskim placu
Osowieckie Towarzystwo Fortyfikacyjne (Członek PROT)
Osowiec-Twierdza, 19-110 Goniądz
gsm. 600 941 954
www.biebrza.org.pl
50
Dolina Biebrzy
Sercem Biebrzy jest położone na wysokiej skarpie miasto Goniądz wzmiankowane już w
1358 r. Ze względu na strategiczne położenie był przedmiotem licznych sporów i walk pomiędzy książętami mazowieckimi a Litwą (XIV/XV w.) Przyległe, bogate puszcze sprowadzały na łowy króla Jagiełłę i wielu innych monarchów. Prawa miejskie magdeburskie Goniądz
uzyskał w 1547 r. Przez długi czas miasto pełniło rolę portu rzecznego. Z północnego Podlasia spławiano produkty leśne i rolne do Gdańska. Po wojnach szwedzkich miasto bardzo
podupadło i dopiero budowa linii kolejowej Brześć–Grajewo ożywiła jego gospodarkę.
Warto tu zobaczyć: pierwotny układ urbanistyczny – czworoboczny rynek z odchodzącymi
sześcioma ulicami, kościól parafialny (powstał z fundacji księcia Witolda przed 1430 r.,zniszczony podczas potopu szwedzkiego i wielokrotnie odbudowywany), neogotycką kaplicę
cmentarną i kapliczkę z 1864 r. zbudowaną na najwyższym wzniesieniu Goniądza.
Samorząd Miasta Goniądz (Członek PROT)
Pl. 11-go Listopada 38, 19-110 Goniądz
tel. 85 738 00 43, fax 738 03 07
www.goniadz.pl
W Goniądzu malowniczo nad rzeką Biebrzą położony jest obiekt noclegowo-gastronomiczny „Zbyszko”. Oferuje 50 miejsc noclegowych w pokojach 1,2,3,4-osobowych. Wszystkie
pokoje z TV Sat, bezpłatnym internetem bezprzewodowym WI-FI. ”Zbyszko” w Goniądzu to
znakomite miejsce wypadowe na biebrzańskie bagna do rezerwatu fauny i flory. Tu zachowały się trudno dostępne uroczyska z niespotykaną ilością zwierzyny i ptactwa. To raj dla
żądnych przygód turystów, przyrodników i ornitologów.
Zbyszko w Goniądzu (Członek PROT)
ul. Św. Rozalii 13, 19-110 Goniądz
tel./fax 85 738-00-74
www.zbyszko.com
51
Będąc nad Biebrzą dobrze jest poznać mieszkańców doliny zakochanych w rzece, ich życzliwość dla turystów i szacunek dla natury. Wystarczy zatrzymać się w gospodarstwie agroturystycznym. W wyborze kwatery pomogą Biebrzańsko-Narwiańskie Towarzystwo Agroturystyczne „Łoś” oraz Stowarzyszenie Agroturystyczne „Raj Bobra”.
Gospodarze kwater współorganizują wycieczki piesze, rowerowe, konne, kajakowe oraz
bryczkami. Wskazują najciekawsze trasy, udostępniają mapy oraz udzielają informacji na
temat najpiękniejszych miejsc i obiektów do zwiedzania. Gospodynie rozpieszczają gości
smacznymi posiłkami. W wielu kwaterach mówi się po angielsku.
Biebrzańsko-Narwiańskie Towarzystwo Agroturystyczne „Łoś”
(Czonek PROT)
ul. Czarnieckiego 191, 18-430 Wizna
tel. 86 219 64 89, gsm. 668 819 508
www.los.bramanabagna.pl
Stowarzyszenie Agroturystyczne
„Raj Bobra” (Członek PROT)
ul. Tysiąclecia 23B, 19-100 Mońki
tel. 85 716 23 01
www.rajbobra.pl
Na wybranych szlakach turystycznych
Na obszarze BPN i jego otuliny istnieje ponad 600 km szlaków turystycznych – pieszych,
rowerowych i kajakowych.
Nad Biebrzę przyjeżdża się, by być bliżej natury, spędzić czas w ciszy przerywanej jedynie
ptasim śpiewem. Z myślą o ekoturystach opracowano tu znakomite trasy kajakowe, ścieżki
dla rowerzystów oraz piechurów, utworzono specjalne ścieżki edukacyjne. Biebrzański Park
Narodowy proponuje np. spacer kładkami wśród bagien w Osowcu (2,2 km.), wycieczkę po
Grobli Honczarowskiej (3,3 km.) lub w Brzeziny Kapickie (4,2 km.) Przy szlakach wybudowano wieże i pomosty widokowe oraz położono kładki, ułatwiające przejście przez grząskie
tereny.
Biebrza to raj dla podglądaczy ptaków. Z myślą o nich przygotowana została np. wyprawa
„Tropem bataliona” połączona z obserwacją i poznaniem tej najważniejszej osobliwości
ornitologicznej bagien biebrzańskich. Ptaki świetnie się też tropi, sunąc wolno kajakiem,
tradycyjną pychówką lub... tratwą. Z tej perspektywy rozciągają się doskonałe widoki na dziki krajobraz BPN. W ciągu kilku godzin można przepłynąć z nurtem rzeki około 6 km, jeśli
na pokładzie jest przynajmniej dwóch mężczyzn zdolnych do manewrowania tratwą. Szlak
„Okółkiem wokół Żarowia” to wycieczka po rzece łodzią-pychówką z flisakiem.
Ci, którzy chcą ogarnąć cały bezmiar wody, mogą skorzystać z oferty przelotu nad Biebrzą
balonem.
www.benkowski.pl
52
To platforma o powierzchni 18 m², na której ustawiony jest domek z pryczą (2-3 osobową).
Przed domkiem mamy stół z ławkami, który po rozłożeniu i spuszczeniu rolet tworzy kolejne
2-3 miejsca do spania. Całość wykończona płaskim dachem, który tworzy taras widokowy,
miejsce do opalania i leniuchowania. Chcąc się przemieszczać, należy używać wioseł lub
pychów (długich drągów), którymi odbijamy się od dna lub brzegów. Na wyposażeniu tratwy
turyści otrzymują m.in.: stół, taras obserwacyjny, grill, 2-os. namiot. Spływ daje możliwość
całkowitego relaksu – goście sami narzucają tempo, organizują postoje i noclegi. Pierwszym organizatorem spływów tratwami po Biebrzy było Gospodarstwo „DOLINA BIEBRZY”.
www.turystyka-biebrza.pl, www.tratwy.pl
Oparta na tratwach biebrzańskich propozycja
Biura Turystyki Aktywnej La-Ventura „Dolina
i Bagna Biebrzy – Ostoja Dzikiej Przyrody”
(www.la-ventura.pl) została uznana przez Polską
Organizację Turystyczną za Najlepszą Europejską Destynację Turystyczną EDEN 2010.
Punkt Informacji Turystycznej**
Ośrodek Wypoczynkowy „Biebrza”
ul. Polna 50, 16-310 Sztabin
tel. 87 641 21 79, gsm. 603 225 100
www.turystyka-biebrza.pl www.tratwy.pl
Spływ kajakowy rzeką Biebrzą
To najbardziej naturalny szlak turystyczny regionu. Możemy go rozpocząć w Lipsku, a skończyć w Wiźnie nad Narwią. Jego 140-kilometrową trasę da się pokonać w ciągu 7 dni.
Spływ można rozpocząć także w Augustowie – kontynuując wyprawę kajakową Kanałem
Augustowskim. Płynąc z biegiem rzeki można zaobserwować, jak się zmienia Biebrza. Na
północy – od źródeł do przewężenia w rejonie Sztabina – płyniemy kotliną o wysokich
brzegach, praktycznie bez lasów, z użytkowanymi rolniczo łąkami. Szuwary porastają tylko
bezpośrednią okolicę rzeki.
Basen środkowy, położony między Sztabinem, a twierdzą w Osowcu, to rozległy bagnisty
i łaski obszar pokryty grubą warstwą torfu. Rzeka płynie bliżej południowej, wyraźnej krawędzi basenu tworzonej przez wysoczyznę, na której rozłożyły się nadrzeczne miejscowości
– największa z nich to Goniądz.
Basen południowy zaczyna się od twierdzy w Osowcu i sięga po ujście Biebrzy do Narwi. Zachodnie brzegi basenu są wysokie, miejscami wręcz strome, wschodnie zaś niskie i płaskie.
Ta część Kotliny Biebrzańskiej najpełniej zachowała swój pierwotny dziki charakter, ślady ingerencji człowieka są tu niemal niewidoczne. Szczególnie liczne są tu meandry starorzeczy,
przecinające podmokłe torfowiska, z których wyłaniają się porośnięte lasem piaszczyste
wzniesienia zwane grądami.
Warto też, podczas kolejnej wizyty w dolinie Biebrzy przepłynąć kajakiem jej dopływy. Też
mogą dostarczyć równie dużych wrażeń.
53
Dolina Biebrzy
Tratwa biebrzańska ...
Szlaki piesze
Szlaki piesze często w okresie wiosennych rozlewisk są trudne do przebycia, jednak niezwykle interesujące dla miłośników ptaków. W kilkunastu miejscach przy szlakach ustawione są
wieże obserwacyjne, z których można podziwiać wspaniałe i niezapomniane krajobrazy doliny Biebrzy oraz dostrzec wiele osobliwości świata zwierząt, w tym rzadkie gatunki ptaków
i oczywiście łosie. Atrakcją Biebrzańskiego Parku
Narodowego są szlaki turystyczne w basenie środkowym, rozpoczynające się przy leśniczówce Grzędy (15 km od miejscowości Tama usytuowanej
przy drodze krajowej Grajewo – Augustów). Szlak
czerwony (obwodnica) liczy 18 km. Grupy zorganizowane pod opieką przewodnika mogą dojechać
do uroczyska Nowy Świat. Do platformy widokowej
i wieży widokowej na Wilczej Górze prowadzi ścieżka dydaktyczna „Wydmy” z rozległą panoramą
na bagna basenu środkowego oraz możliwością
obserwacji łosi.
Szlaki rowerowe
Efektem współpracy i gospodarności pięciu biebrzańskich gospodarstw agroturystycznych jest
produkt pn. „Piątka znad Biebrzy”. Jedną z ich
propozycji jest szlak rowerowy „Dookoła centrum
Europy” w 5 dni. Trasa wynosi od 87 do 191 km
(kilka wariantów do wyboru). „Piątka znad Biebrzy” opracowała i wydała mapki z opisem 2 tras
rowerowych, zapewniając również przewodnika turystycznego, bazę żywieniowo-noclegową i szereg
atrakcji turystycznych.
Wśród wielu tras rowerowych na szczególną uwagę zasługuje „Podlaski Szlak Bociani”. Rozpoczynający się w Białowieży szlak łączy cztery parki narodowe i kończy się w Stańczykach.
Szlak rowerowy R -11 EURO Velo (zielony).
Odcinek: WIZNA Burzyn -Brzostowo -Radziłów - Klimaszewnica - Białaszewo - Okół - Ruda
- Modzelówka - Pieńczykówek - Stoczek - Ciszewo -Kuligi - „Las Grzędy” - Woznawieś - Orzechówka - Tajenko - ŚLUZA SOSNOWO – 106,4 km
Aby ułatwić turystom, rodzinom z dziećmi oraz młodzieży szkolnej poznanie walorów przyrodniczych oraz różnych gatunków roślin i zwierząt, na terenie parku utworzono sieć ścieżek
edukacyjnych zagospodarowanych w wieże, pomosty widokowe oraz kładki.
Polska Organizacja Turystyczna przyznała Biebrzańskiemu Parkowi Narodowemu za sieć
ścieżek edukacyjnych Certyfikat „Najlepszy Produkt Turystyczny 2005”.
Niewielki odcinek Szlaku Konnego Puszczy Augustowskiej i Mazur przebiega przez tereny Biebrzańskiego Parku Narodowego do leśniczówki Grzędy i nosi imię Leśnika Kawale54
Kultura i natura
W maju i sierpniu nad Biebrzą organizowane są Biebrzańskie Targi Wytwórczości i Sztuki
Ludowej. Jest to okazja, by zobaczyć i kupić wyroby lokalnych artystów. W trakcie Targów
ogłaszany jest konkurs na wyroby regionalne, występy zespołów artystycznych, można zwiedzić Muzeum Twierdzy Osowiec i spróbować potraw regionalnych.
We wrześniu zapraszamy na „Biebrzańskie Sianokosy” w Biebrzańskim Parku Narodowym.
Zawody polegają na koszeniu łąk kosami, jak to za dawnych lat robili rolnicy nad Biebrzą.
Zarastanie łąk krzewami i trzciną spowodowałoby wycofywanie się ptaków typowych dla
terenów otwartych oraz utratę cennych i rzadkich roślin.
Nad Biebrzą ludzie żyją w zgodzie z naturą i rytmem wyznaczonym przez pory roku. Wypasają bydło, uprawiają tytoń, w czerwcu koszą podmokłe łąki, niedostępne w innych miesiącach, łowią ryby, zbierają żurawiny i grzyby. Panuje spokój. Dlatego coraz więcej osób
ucieka z gwarnych miast do tego zakątka Polski. Między innymi z myślą o nich stworzono
Zagrodę Kuwasy.
Jest to idealne miejsce dla osób kochających przyrodę i aktywny wypoczynek, a jednocześnie oczekujących wysokiego standardu pobytu. To stylowy pensjonat na 60 miejsc, usytuowany tuż przy najcenniejszych obszarach Biebrzańskiego Parku Narodowego. Ze względu
na smaczną kuchnię i oferowane atrakcje pensjonat jest chętnie odwiedzany przez gości
indywidualnych, w tym przez rodziny z dziećmi, jak i stanowi ulubiony cel wyjazdów integracyjnych i szkoleń dla firm.
Zagroda Kuwasy (Członek PROT)
Woźnawieś 30 A, 19-206 Rajgród
tel. 86 273 35 20
www.zagrodakuwasy.pl
W miejscu, w którym Biebrza wpada do Narwi tworząc malownicze rozlewiska, Lokalna
Organizacja Turystyczna „Brama na Bagna” oferuje gościom wypoczynek na łonie natury
i w zgodzie z jej naturalnym rytmem. Ośrodek „Brama na Bagna” w Strękowej Górze nad
Narwią zaprasza do izby regionalnej, Punktu Informacji Turystycznej oraz wypożyczalni
kajaków i rowerów. Stąd początek bierze ścieżka przyrodnicza „Meandrami Narwi” oraz
szlak rowerowy i kajakowy. Na miejscu szczegółowe mapy terenu i szlaków turystycznych,
55
Dolina Biebrzy
rzysty Nadleśniczego Antoniego Puszeta. To obecnie najdłuższy w Polsce szlak do turystyki
jeździeckiej. Ponad 400 km ścieżek konnych prowadzi od Wigierskiego PN, przez lasy Nadleśnictw Suwałki, Szczebra, Płaska, Augustów, Rajgród, Ełk i Drygały do okolic Orzysza.
pole namiotowe i dostęp do Internetu. Dla grup zorganizowanych – „zielone szkoły” i zajęcia
edukacji ekologicznej. Więcej na stronie www.bramanabagna.pl.
Do Państwa dyspozycji pozostaje grupa znawców Biebrzy:
Lokalna Organizacja Turystyczna „Brama na Bagna” (Członek PROT)
Strękowa Góra 24, 16-075 Zawady
tel. 85 738 43 33
www.bramanabagna.pl
Radziłów
To dawne miasto książęce, a później królewskie. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1444 roku. Nadania praw
miejskich dokonali książęta mazowieccy
w 1466 roku. Po III rozbiorze miasto przeszło w ręce Prus, a po traktacie w Tylży
znalazło się w granicach Cesarstwa Rosyjskiego. W 1870 roku Radziłów utracił prawa miejskie.
Dziś to miejscowość gminna, położona
przy ujściu Słuczy do Kubry, na dużej wyspie otoczonej bagnami Wissy i Słuczy,
w pobliżu średniowiecznego grodu (obecnie grodzisko przy wsi Pieńki -Grodzisko),
który strzegł przeprawy na Kubrę i Wissę,
na historycznym trakcie handlowym z Mazowsza do Prus i Grodna.
Gmina Radziłów to między innymi: zabytki,
cykliczna regionalna impreza folklorystyczna – „Zapusty Radziłowskie” oraz największy w Polsce Biebrzański Park Narodowy.
Wyjątkowe walory krajobrazowe gminy oraz niespotykana flora i fauna czynią to miejsce
rajem dla przyrodników oraz osób szukających spokoju. Inne atrakcje, to m.in.: kościół
w Kramarzewie zbudowany z drewna, wykonany w stylu późnobarokowym - we wnętrzu
- osiemnastowieczna ambona w kształcie łodzi, kościół w Słuczu - trójnawowy z czworoboczną wieżą; kryje w sobie wyposażenie neogotyckie z elementami neoromańskimi oraz
zespół dworsko-pałacowy w Słuczu - murowany dwór z 1894 roku zbudowany w stylu klasycznym.
Samorząd Gminy Radziłów (Członek PROT)
Plac 500 lecia 14, 19-213 Radziłów
tel. 86 273 60 01
www.gminaradzilow.pl
56
Narew - “Polska Amazonia”
Narew – „Polska Amazonia”
Około cztery tysiące lat temu Narew wystąpiła z brzegów zalewając całą dolinę. Zaczęła
płynąć wieloma drogami jednocześnie tworząc skomplikowany system rzeczny, prawdziwy
wodny labirynt. Dziś, patrząc na rzekę z lotu ptaka, widzimy układ splątanych koryt, na
przemian łączących się i rozdzielających, przypominających nieco pajęczynę.
W trosce o ochronę naturalnej bagiennej doliny rzecznej i procesów w niej zachodzących
w 1996 roku stworzono w województwie podlaskim Narwiański Park Narodowy o powierzchni 6 810 ha i otulinie (strefie ochronnej) na obszarze 15 408 ha. Płynąc wieloma korytami
Narew tworzy w granicach Parku niepowtarzalną sieć. Jest to prawdziwy ptasi raj, na co
wskazuje występowanie 203 gatunków, wśród nich 28 zagrożonych w skali światowej lub
europejskiej.
Dobrą okazją do obserwacji ptaków w ich naturalnym środowisku są spływy kajakowe
i łodziami na terenie Parku. Pośród malowniczych szlaków wodnych proponujemy między
innymi 12,5-kilometrowy „Kajakiem wokół Kurowa”, który prowadzi przez jeden z najciekawszych fragmentów Parku, obok reduty „Koziołek” z XVI w., położonej na bagnach oraz
„zerwanego mostu” pod Kruszewem. Na okolicznych łąkach, pod koniec lata, widzimy
wznoszące się wysokie kopce siana, jakby wyjęte z obrazów Moneta. Wokół – cisza i sielski
spokój.
Osoby, które mają więcej czasu wolnego i lubią wyzwania zapraszamy do „Narwiańskiego
Labiryntu” – szlaku wodnego o długości 45 km. Prowadzi on przez cały Narwiański Park
Narodowy i zazwyczaj potrzeba 2-3 dni by go pokonać. Po drodze mijamy wsie i miasteczka:
Suraż, Uhowo, Bokiny, Topilec, Izbiszcze, Waniewo, Kurowo. W wielu z nich pozostały tradycyjne drewniane zagrody i budynki wiejskie kryte strzechą, studnie z żurawiem, drewniane
wiatraki, stare krzyże przydrożne i bielone kapliczki z kolorowymi kwiatami – dziedzictwo
historyczne.
57
Siedziba NPN mieści się w zabytkowym dworku w Kurowie, położonym w pięknym parku,
przez który przebiega ścieżka przyrodnicza „Kładka wśród bagien”. Symbol Parku to błotniak stawowy.
Narwiański Park Narodowy
Kurowo 10, 18 - 204 Kobylin Borzymy
tel./fax 85 718 14 17
www.npn.pl
Kładka przyrodnicza Śliwno–Waniewo
(w wieku XV Korona–Litwa)
Pomiędzy miejscowościami Waniewo i Śliwno zbudowano kładkę przyrodniczą o długości
1025 m, która pozwala wielu odwiedzającym na dotarcie do serca Parku bez konieczności
korzystania z łodzi lub kajaka. Niewątpliwą atrakcją tej ścieżki jest przeprawa przez liczne
w tym miejscu koryta rzeczne przy pomocy pływających pomostów umocowanych na linach. Gdzieś pośrodku trasy, w miejscu dawnego zamczyska, znajduje się wieża widokowa,
z której można podziwiać panoramę doliny Narwi.
Szlaki wokół parku narodowego
Nad Narwią krzyżują się różne szlaki przyrodnicze i historyczne. To zdumiewające, że na tak niewielkim obszarze
skumulowało się tak wiele atrakcji. Wędrując z biegiem
rzeki możemy przebyć kilka stuleci, spotkać różne narody,
58
59
Narew - “Polska Amazonia”
zobaczyć cuda natury. Szczególnie polecamy przejażdżki tradycyjnymi łodziami „pychówkami”, które były używane przez mieszkańców regionu do prac gospodarczych. Obrzeża
Parku są zagospodarowane w postaci pól biwakowych, kwater agroturystycznych i pensjonatów.
Warto się wybrać na Spływ Kajakowy
„Pograniczem kultur”. Siedmiodniowy spływ rzeką połączony jest poznawaniem walorów przyrodniczych i kulturowych. Na trasie można odwiedzić trzy
parki narodowe: Białowieski, Narwiański i Biebrzański, a także zapoznać
się z kulturami: białoruską, ukraińską,
polską i żydowską. Spływ z pewnością
trafi w gusta wszystkich interesujących
się reliktami starych miast i wsi oraz
ich wielokulturowością, a także turystów wyspecjalizowanych w turystyce
aktywnej.
Jest to projekt Stowarzyszenia Gmin
Górnej Narwi, który w 2010 roku
otrzymał Wyróżnienie Prezesa PROT
w etapie regionalnym konkursu „Najlepszy Produkt Turystyczny – Certyfikat
POT”.
Szlak rowerowy to m.in. Obwodnica Turystyczna Narwiańskiego Parku Narodowego.
Trasa w formie zamkniętej pętli o długości 90 km prowadzi wokół NPN i umożliwia aktywny wypoczynek połączony z możliwością zwiedzenia miejscowości na szlaku: Choroszczy,
Suraża, Łap, Kurowa i Tykocina, w których znajduje się szereg zabytków, muzeów i innych
atrakcji. Obszar Obwodnicy Turystycznej dysponuje dobrze rozwiniętą bazą noclegową
i gastronomiczną, jak np. Alumnat w Tykocinie, Dworek Pentowo. Baza jest przygotowana
do indywidualnych potrzeb turysty – są hotele, motele, ośrodki wypoczynkowe i schroniska
oraz kwatery agroturystyczne, gdzie można skosztować lokalnych specjałów. Szlak Światowida to kolejny szlak rowerowy – zielony, 20 km: Starosielce – Krupniki – Barszczewo
– „Szubienica” – Babia Góra – Konowały – Kruszewo (zerwany most).
Szlaki piesze: 1/ Zygmunta Glogera – zielony ok. 45 km; 2/ Nadnarwiański – żółty, 30
km; 3/ Włodzimierza Puchalskiego – czerwony, 53 km; 4/ Włókniarzy – niebieski, 75 km.
Niedawno opracowany został Szlak Konopielki, nawiązujący do twórczości E. Redlińskiego
- tak dla kontrastu z oddalonym od cywilizacji światem Konopielki. Ten szlak samochodowy prowadzi przez Kowale, Zawyki, Doktorce, Lesznię, Zimnochy, Rynki, Średzińskie, Suraż.
Po drodze - zagrody z XIX wieku, świątynie i kapliczki, stanowiska archeologiczne.
W Surażu, małym miasteczku nad Narwią, w osadzie wczesnośredniowiecznej „Narwia” organizowane są festyny historyczne „Grodzisko” z widowiskowymi pokazami
walk wojów, występami zespołu muzyki dawnej, pokazami rzemiosła, jak robienie podpło-
myków, tkactwo, kowalstwo, garncarstwo, bicie monet, obróbka drewna. W programie festynu jest także konkurs łucznictwa, rzut oszczepem, przeciąganie liny. Impreza kończy się
zabawą przy ognisku.
Aktywny dzień w Dolinie Narwi proponuje Regionalny Oddział PTTK w Białymstoku (Członek PROT) . To jeden z trudniej dostępnych zakątków województwa podlaskiego. Przejazd
do Kurowa – tam wszystko się zaczyna. Na wycieczkę składa się spływ kajakowy, który trwa
około godziny meandrami „Polskiej Amazonii”. Następnie spacer ścieżką edukacyjną, piknik z degustacją lokalnych produktów, a na koniec zwiedzanie Tykocina nazywanego „Perłą
baroku” kryjącego ślady kultury żydowskiej (synagoga).
Będąc nad Narwią warto zajrzeć do byłej letniej rezydencji hetmana J. K. Branickiego
znajdującej się w Choroszczy, na trasie Warszawa - Białystok. Mały pałacyk bieli się pośród
zieleni okalającego go parku z fosami, kanałami wodnymi, romantycznymi alejkami i mostkami. Miejsce to urocze, spokojne, doskonałe na spacer we dwoje.
60
Urząd Miejski w Choroszczy (Czonek PROT)
ul. Dominikańska 2, 16-070 Choroszcz
tel. 85 713 22 00
www.choroszcz.pl www.kultura.choroszcz.pl
Ciekawe Miejsca
Ptasia Osada – położona jest w malowniczej dolinie Narwi, nieopodal wsi Ploski, w lesie,
30 km na południe od Białegostoku. Tutaj las spotyka się z piękną i dziką rzeką Narew.
Cisza, spokój, szelest traw. Gości rozpieszcza się smaczną kuchnią: babką ziemniaczaną,
sękaczami, pierogami.
W sezonie letnim organizowane są: jazda konna, przejażdżki rowerowe, spływy kajakowe,
gra w badmintona, siatkówkę plażową, a jesienią wyprawy do lasu na grzyby. Wieczorami
można korzystać z tarasu z widokiem na rzekę, sali biesiadnej z restauracją i barem, ruskiej bani, sauny, sali bilardowej. Kameralne, komfortowe miejsce, jakim jest Ptasia Osada
położona na styku lasu i rzeki, stwarza doskonałe warunki do relaksu i rekreacji, ale też do
pracy twórczej, integracji grup i budowania zespołu.
„Ptasia Osada” (Członek PROT)
17-130 Ploski
tel. 85 731 73 99, gsm. 691 112 391
www.ptasiaosada.pl
61
Narew - “Polska Amazonia”
W miasteczku jest też piękny kościół katolicki z relikwiami świętego Kandyda i cerkiew
prawosławna. Zwiedzenie najciekawszych miejsc tej okolicy umożliwiają szlaki turystyczne:
piesze, rowerowe, kajakowe lub narciarskie.
Gmina Choroszcz otrzymała polskie nagrody i wyróżnienia: Najtańszy Urząd 2006, Gmina
Fair Play 2006/7/8/9, Najlepsza Gmina Miejska 2005/6/7/8/9, Podlaska Gmina Marzeń
2004, Teraz Polska 2008/9, Samorząd Przyjazny Przedsiębiorczości 2008, prestiżowe wyróżnienie Razem Budujemy Sukces 2011.
W sierpniu każdego roku organizowany jest tu Jarmark Dominikański – chociaż dziś
w Choroszczy Dominikanów już nie ma, to coroczny jarmark nawiązuje właśnie do tradycji tego zakonu. Dominikanie byli w Choroszczy od XVII wieku, a w XIX zostali usunięci
z miasteczka przez cara. Tradycja dominikańska wróciła tu w 1989 r. Prezentacja wyrobów
ludowych, swojskie jadło huczne imprezy z muzyką, koncertami, wyborami najpiękniejszej
kobiety i tańcami pod gołym niebem – to obowiązujący każdego roku program jarmarku.
Tykocin – podlaska perła baroku
www.um.tykocin.wrotapodlasia.pl
Tykocin leży nad rzeką Narew, trzydzieści kilometrów od Białegostoku, na szlaku Podlaskiego Szlaku Bocianiego. Dziś cichy i spokojny, przed wiekami tętnił życiem.
Tykocin założył w 1425 r. książę Janusz Mazowiecki. Malownicze starorzecze Narwi, rozlewiska Biebrzy, Puszcza Knyszyńska jako doskonałe miejsce polowań urzekły króla Polski
Zygmunta Augusta, który w XVI wieku zbudował tu zamek.
Powstała twierdza na planie zbliżonym do trapezu z dziedzińcem i czterema wieżami w narożach. W XVI i XVII wieku była to jedna z najpotężniejszych twierdz nizinnych w Polsce. Król
przeniósł do zamku tykocińskiego główny arsenał koronny, skarbiec i bibliotekę.
Właśnie tu w 1705 r. kolejny władca August II Mocny ustanowił Order Orła Białego – najstarsze i najwyższe odznaczenie państwowe Rzeczypospolitej Polskiej.
Na przestrzeni wieków zamek w Tykocinie ucierpiał z powodu pożarów i powodzi. W czasie
pierwszej wojny światowej twierdzę królewską ostatecznie zburzono, przez wiele lat widać
było jedynie ruiny bastionów i fortyfikacji. Teraźniejszość przyniosła jednak pozytywne zmiany. Zgodnie z duchem czasów prywatny przedsiębiorca przekształcił nieistniejący zamek
w hotel i centrum konferencyjne. Gotowa jest część warowni, zachodnie skrzydło kamienicy
zamkowej w stylu późnego gotyku. Ma 1000 m² i mury grubości 120 cm. Na prawym
brzegu Narwi ożywa twierdza królewska. Patrząc na nową bryłę z czerwonej cegły łatwo
zobaczyć oczyma wyobraźni króla ze świtą, usłyszeć tętent pędzących koni. A ponieważ
historia lubi się powtarzać, mamy nadzieję, że znów nastała epoka świetności zamku, jego
pełnego rozkwitu.
Miłośnicy historii chętnie zjeżdżają do Tykocina na rekonstrukcję bitwy o zamek tykociński
z 1657 roku, kiedy to wojska polsko-litewskie odbiły go Szwedom. Impreza odbywa się
w maju.
W połowie XVIII wieku Tykocin kwitł. Miasteczko przeszło w posiadanie Branickich, właścicieli Białegostoku i wkrótce, dzięki nowym inwestycjom zostało nazwane perłą baroku.
W kościele św. Trójcy w Tykocinie zbudowanym w latach 1741-1750 lśnią do dziś barokowo-rokokowe złote ozdoby, pozłacany ołtarz, ambona i organy z 1760 r., zdumiewa
malarstwo iluzjonistyczne, na ścianach łudzą wzrok reliefy postaci apostołów. Na ścianach
po obu stronach wejścia widnieją dwa portrety małżonków Branickich – Jana Klemensa
i Izabeli, autorstwa Antoniego Tallmana.
Obok mieści się Alumnat – dawny szpital
dla inwalidów wojennych, w okresie międzywojennym dom dla najuboższych. Wybudowany w latach 1633-1639 jest jedynym takim zabytkiem w Polsce. Można tu
przenocować i zjeść mając spokojne wody
Narwi za oknem niemal na wyciągnięcie
dłoni.
Vis-à-vis kościoła, na rozległym rynku
widzimy drugi świecki pomnik w Polsce
62
63
Tykocin- podlaska perła baroku
z 1763 roku, dłuta francuskiego rzeźbiarza Pierre de Coudray.
Dwumetrowa rzeźba, umieszczona na cokole, przedstawia hetmana Stefana Czarnieckiego w stroju szlacheckim, ze złotą
buławą w podniesionej ręce. Łacińskie napisy poświęcone są
Czarnieckiemu i fundatorowi pomnika Janowi Klemensowi Branickiemu.
Stąd już tylko kilka kroków do jednego z najciekawszych miejsc
w Tykocinie – synagogi żydowskiej z 1642 roku. Żydzi, stanowiący niemal połowę mieszkańców Tykocina, mieli tu swoje
apteki, sklepy, słynęli z produkcji tałesów - szali modlitewnych.
Katoliccy chłopi mieszkali obok, zajmując się rolnictwem. Różne
religie, różne kultury, jedno miasto – dawniej obraz typowy dla
regionu. Dziś po społeczności żydowskiej pozostała świątynia, pamiątki religijne i świeckie,
Dom Talmudyczny.
Dziś, to siedziba Muzeum. Prezentuje ono pamiątki historii Tykocina, w tym zabytki kultury
żydowskiej, która rozwijała się tutaj przez ponad czterysta lat. www.muzeum.bialystok.pl
W byłym Domu Talmudycznym otwarta jest także galeria malarska lokalnego twórcy Zygmunta Bujnowskiego, Gabinet Zygmunta Glogera – autora Encyklopedii staropolskiej ilustrowanej (1900-1903), cennego przewodnika po kulturze staropolskiej. W
suterenie Domu Talmudycznego znajduje się restauracja żydowska „Tejsza”.
Tejsza w języku jidysz znaczy koza. Zwierzę to było w tradycji Żydów podlaskich uważane za symbol szczęścia i dobrobytu.
Zabytkowa synagoga w Tykocinie od kilku lat przybliża charakter wielu żydowskich świąt, m.in. Purim, Sukot, Chanuka.
Spacerując po Tykocinie warto zajrzeć także do Zespołu Klasztornego Bernardynów powstałego w latach 1771-1790 dzięki inicjatywie Jana Klemensa
Branickiego. Dziś zanurzony w ciszy i spokoju mieści w sobie Dom Pomocy
Społecznej.
Chlubą Tykocina jest Tykociński Teatr Amatorski działający od początku XX
w. Spektakle pielęgnujące tradycje żydowskie grane są w synagodze, domu
kultury, na ulicach, na rynku. Najmłodszy aktor ma 10 lat, najstarszy... ponad
80! W ramach Nocy Muzeów Teatr przywołuje duchy Żydów. W synagodze żegna szabat
- modlitwami, obrzędami, bułkami i winem.
Obok Tykocina, przy starorzeczu Narwi znajdują się gościnne Kiermusy stworzone na wzór
polskiego domu otwartego. To Jantarowy Kasztel – średniowieczna warownia z salą rycerska komnatami i kapliczką. W ofercie: przejazdy konne, spływy kajakowe, pokazy walk
rycerskich itp. W każda pierwszą niedziele miesiąca na Czarciej Polanie swoje rękodzieło
prezentują artyści ludowi Podlasia. Jantarowy Kasztel został wyróżniony przez Polska Organizację Turystyczną Certyfikatem w konkursie „Najlepszy Produkt Turystyczny 2008 r.”
We wsi Morusy, 2 km od Tykocina, jest pamiątkowa drewniana chata, w której mieszkał
Włodzimierz Puchalski (1909-1979), polski reżyser filmów dokumentalnych i oświatowych, pionier filmu przyrodniczego w Polsce. Tytuł jego albumu „Bezkrwawe łowy” wszedł
do języka polskiego jako określenie fotografowania ptaków i zwierząt.
Ziemia Łomżyńska
Łomża to jedno z najstarszych miast w regionie. Los ułożył je na pięknej skarpie, na brzegu
Narwi. Wiosną trzeba przejechać do pobliskiej Starej Łomży, gdzie już w X wieku istniał gród.
Pamiątką po tamtych czasach jest olbrzymie grodzisko nazwane Górą Królowej Bony. Po
drodze możemy podziwiać szerokie na kilka
kilometrów rozlewiska Narwi. Na sąsiednim
wzgórzu św. Wawrzyńca powstał w XI wieku
pierwszy kościół w północno-wschodnim Mazowszu wybudowany staraniem św. Brunona
z Kwerfurtu, skąd wyruszył na wyprawę chrystianizacyjną do Prus i tamże zginął w ok.
Giżycka. W samej Łomży warto zwiedzić zabytkową katedrę (1504-1525), Klasztor
i Kościoły Panien Benedyktynek, Klasztor
i Kościól Ojców Kapicynów (1781-1798);
w czasie Świąt Bożego Narodzenia podziwiać
tu można najstarszą w regionie ruchomą
Łomżyńska Katedra
szopkę), cerkiew z 1877 r. przekształconą
na kościół katolicki, rynek wraz z ratuszem,
cmentarz – nekropolię trzech różnych religii
(rzymskokatolickiej, ewangelicko-augsburskiej
i prawosławnej) oraz Muzeum Północno-Mazowieckie z pierwszą w Polsce wystawą
bursztynu. Warto też przejść się ulicą Dworną
– jedną z piękniejszych w mieście.
W promieniu 30 km od Łomży znajdują się
zespoły obronne czterech szkół fortecznych:
polskiej (Nowogród, Wizna), rosyjskiej (Piątnica – tu forty okazały się szczególnie ważne
w 1920 roku podczas obrony Łomży przed
bolszewikami oraz w 1939 r.), radzieckiej (Kolno-Nowogród- Zambrów) i niemieckiej (Pisa).
Miłośnicy tzw. turystyki pola bitwy mają tu
w jednym miejscu ponad 150 schronów. Do
legendy przeszła obrona Wizny. Starcie tysiąca
obrońców z 40-tysięcznymi wojskami niemieckimi nazywane jest „polskimi Termopilami”.
Dowódca – kpt. Raginis wysadził się w bunkrze
na Strękowej Górze. Zespół obronny w Piątnicy
to forty połączone systemem wałów i fos, układających się w formę amfiteatru.
64
Skansen Kurpiowski w Nowogrodzie, najstarszy z powstałych w wolnej Polsce, został założony w 1927 roku. Zbiory to około 3 tys. eksponatów, które pochodzą głównie z prywatnych zasobów Adama Chętnika, słynnego muzealnika. Ekspozycja plenerowa, jedna
z największych w Europie, nawiązuje do historii kurpiowskiej Puszczy Zielonej. Składa się
z dwóch działów: bartniczo-pszczelarskiego i rolniczego. Dział rolniczy tworzą cztery zagrody kurpiowskie (z czasów od schyłku XVII w. do końca XX w.). Wśród nich są: wiatrak, młyn
wodny, kuźnia i olejarnia.
Skansen w Nowogrodzie
Na skraju Puszczy Kurpiowskiej nad rzeką Narew, w sąsiedztwie największego w Polsce
Skansenu Kurpiowskiego położony jest Hotel Zbyszko. Hotel oferuje 200 miejsc noclegowych w pokojach 1, 2, 3, i wieloosobowych oraz apartamentach. Wszystkie pokoje z TV
Sat i bezpłatnym Internetem bezprzewodowym WI-FI. Doskonała restauracja ze specjałami
kuchni kurpiowskiej. Obiekt dysponuje największą we wschodniej Polsce wiatą plenerową
(2000 miejsc siedzących!). W okresie letnim czynny jest basen, karczma, boiska do gry
w piłkę nożną, siatkówkę plażową i koszykówkę.
Zbyszko w Nowogrodzie (Członek PROT)
ul .Obrońców Nowogrodu 2, 18-414 Nowogród
tel./fax 86 217-55-18
www.zbyszko.com
65
Ziemia Łomżyńska
Pierwszy skansen niepodległej Polski
Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi
Łomzyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi leży w zachodniej części województwa podlaskiego, w powiecie łomżyńskim wokół rzeki Narew i jej meandrów. W niektórych jej zaułkach
mieszkają bobry i wydry. W lasach można spotkać łosie. W Parku występuje 6 gatunków
nietoperzy i 178 gatunków ptaków: bociany, bataliony, czajki, gęsi, żurawie. Warto zwrócić
uwagę na bogatą i cenną roślinność – 37 gatunków roślin chronionych. Perełka Parku – Rezerwat Kalinowo, na prawym zboczu doliny Narwi, 5 km na wschód od Łomży chroni wielogatunkowy las liściasty
o naturalnym charakterze.
Zapraszamy na ścieżki
przyrodnicze oznaczone
tablicami informacyjnymi i poglądowymi, by
zobaczyć florę i faunę
Parku. Najmłodszych
zachęcamy do udziału w wyjątkowych
lekcjach biologii na
świeżym
powietrzu,
z dala od sal lekcyjnych.
Do atrakcji turystycznych Parku należy także zabytkowy dwór drewniano-murowany rodziny
Lutosławskich w Drozdowie z XVIII wieku, w którym dziś mieści się Muzeum Przyrody.
Prezentowane są tu ekspozycje z zakresu natury, ale także dawnego życia dworskiego.
Muzeum organizuje koncerty muzyki poważnej, a w lipcu każdego roku zaprasza na festiwal
„Muzyczne Dni Drozdowo – Łomża”.
Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi
Drozdowo, ul. Główna 52
tel. 86 219 21 75, gsm 606 420 429
www.4lomza.pl
Szlak Najdzikszej Rzeki Europy. Żegluga Narwiańska – Wyróżnienie Prezesa PROT
w etapie regionalnym konkursu „Najlepszy produkt turystyczny – Certyfikat POT”
2010.
Szlak obejmuje całą długość żeglowną Narwi. Z poziomu rzeki można podziwiać historyczne grody Mazowsza. Trasa wiedzie na styku Narwiańskiego i Biebrzańskiego Parku
Narodowego oraz Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi. Połączenie szlakiem
wodnym dwóch województw: mazowieckiego i podlaskiego daje perspektywę działań promocyjnych naszego województwa. Trasa rozpoczyna się w Wiźnie, a kończy w Warszawie.
Tę malowniczą trasę można przepłynąć pięknymi gondolami, które od kilku lat na dobre
zadomowiły się na Narwi lub yachtami motorowymi typu houseboat z wszelkimi wygodami
i możliwością czarteru (bez uprawnień). www.zegluganarwianska.pl
66
By tworzyć spójny produkt turystyczny Ziemi Łomżyńskiej powołano Lokalną Organizację
Turystyczną – Ziemia Łomżyńska. Powstała, by tworzyć i koordynować sieć punktów informacji turystycznej, a także propagować i podejmować działania zmierzające do ochrony
środowiska naturalnego i kulturowego regionu.
Lokalna Organizacja Turystyczna Ziemia Łomżyńska (Członek PROT)
ul. Główna 38, 18-421 Piątnica
tel. 86 215 69 17, gsm. 601 392 688
www.lotzl.vot.pl
67
Ziemia Łomżyńska
Żegluga
Łomżyńska
W 2009 r. w Łomży,
po blisko 30 latach
przerwy, ruszyły rejsy statkiem „Bona”.
Pod
pokładem
w razie
deszczu
czeka na pasażerów
elegancka kabina
z siedzeniami, ekranem plazmowym, kuchenką i toaletą. Na pokładzie można skosztować specjałów kuchni
regionalnej. W ofercie są rejsy na odcinku między Łomżą, a Wizną.
Puszcza Knyszyńska
Białystok, stolica województwa podlaskiego, od północy i wschodu otoczony jest szerokim
na 20-40 km pasem lasu. To Puszcza Knyszyńska, zaledwie 10 km od centrum, kraina ciszy i zieleni, zabawy i relaksu. W przeważających tu borach króluje sosna supraska, smukła
i strzelista, jak maszty okrętów.
W Puszczy mieszka ponad 150 gatunków ptaków, między innymi bociany czarne, żurawie,
dzięcioły, orliki krzykliwe. Są drobne ssaki o zabawnych nazwach m.in.: ryjówki (ryjówka)
aksamitna i malutka, badylarka, smużka. Są i większe: jelenie, dziki, sarny, wilki, lisy, jenoty, borsuki, kuny, łasice. Są nawet rysie i ... gronostaje! Nad brzegami rzek i strumieni żyją
piżmaki i bobry, na polach – zające. Mamy tu także jedno z pięciu stad żubrów w Polsce,
żyjących na wolności.
W 1988 r. zapadła decyzja, by chroniąc Puszczę Knyszyńską utworzyć Park Krajobrazowy.
Obejmuje on lasy i doliny rzeczne, a wraz z otuliną zajął niemal całą Puszczę Knyszyńską.
Do dziś jest drugim, największym
parkiem krajobrazowym w Polsce
– łącznie z otuliną to ponad 126
tys. ha. Jest to park typowo leśny
– lasy i zadrzewienia zajmują ponad 81% jego powierzchni.
Najcenniejsze fragmenty puszczy chronione są w 21 rezerwatach przyrody. Gęsta sieć rzek
i strumyczków z setkami leśnych
źródlisk wzbogaca dodatkowo
puszczę, tworząc bajeczny krajobraz niczym egzotyczny bór bagienny porastający te podmokłe
tereny.
Supraśl jest główną rzeka Parku,
która spina wszystkie drobne cieki, tworząc raj dla kajakarzy.
Park to ochrona przyrody, działalność dydaktyczna i naukowa, ale
także turystyka, rekreacja, zabawa i relaks! Służą temu ścieżki
edukacyjne i szlaki turystyczne:
rowerowe, konne, kajakowe rzeką Supraśl i Sokołdą.
Na 600 kilometrach szlaków turystycznych pojawiają się kolejne
parkingi i wiaty, a na brzegach
rzek plaże i pomosty.
68
Puszcza Knyszyńska
Punkt Informacji Turystycznej**
Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej
ul. Chodakowskiego 6, 16-030 Suprasl
tel./fax 85 718 37 85
www.pkpk.pl
Lokalna Grupa Działania
Puszcza Knyszyńska
ul. Piłsudskiego 64, 16-300 Supraśl
tel. 85 710 88 50, gsm. 504 288 464
www.puszczaknyszynska.org
Dwa ogrody leśne...
Kopna Góra – Aboretum z klimatem
W samym sercu Puszczy Knyszyńskiej istnieje park leśny
i ogród botaniczny w jednym. To świat kolorów, zapachów,
pięciuset różnorodnych odmian drzew i krzewów. Miejsce
z klimatem - Arboretum w Kopnej Górze (arboretum to
ogród dendrologiczny, szczególna odmiana ogrodu botanicznego, poświęcona drzewom i krzewom. Idealny cel
spacerów i rajdów po Puszczy. W założonym i prowadzonym przez Nadleśnictwo Supraśl Arboretum można
zobaczyć różne rodzaje lasów typowych dla Puszczy Knyszyńskiej, kolekcje krzewów m.in. jałowców, cyprysików,
żywotników, rododendronów. Rześkie, wilgotne powietrze,
przyjemny chłód, uroda roślin i sąsiedztwo rzeki Sokołdy
sprawiają, że jest to wspaniałe miejsce rekreacji i wypoczynku, szczególna atrakcja, a także przyrodnicza lekcja.
Trzy krzyże, wzniesione obok starych dębów (pomników przyrody) w południowo-zachodniej
części upamiętniają walki powstańców styczniowych z oddziałami kozackimi nad Sokołdą.
Tuż za bramą Arboretum został umieszczony duży głaz z pamiątkową tablicą poświęconą
powstańcom z 1863 roku. Prowadzone w okolicy poszukiwania odsłaniają coraz więcej
szczegółów i pamiątek z okresu powstania styczniowego.
Serdecznie zapraszamy dzieci i młodzież na niezwykłą lekcje przyrody, a także wszystkich
zmęczonych, szukających spokoju i piękna.
69
Silvarium
Drugi ogród leśny w Puszczy Knyszyńskiej powstał w 2005 roku w Nadleśnictwie Krynki
w Poczopku, by w unikalny, interesujący sposób przedstawić tajemnice lasu, jego rytm
życia. Silvarium bywa nazywane leśną apteką przez wzgląd na obfitość ziół leczniczych,
które przed wiekami ratowały ludziom zdrowie i życie. Dziś z bogactwa „naturalnej apteki”
korzysta współczesna farmakologia i kosmetologia. Możemy tu zobaczyć wyjątkowy słoneczny poromierz fenologiczny, czyli zegar pokazujący pory dnia (godziny) oraz pory roku wynikające z cykliczności zjawisk
zachodzących w przyrodzie.
Ułatwiał on zielarzom wybór
najwłaściwszego
terminu
zbioru roślin leczniczych
– optymalną porę dnia, miesiąca i roku. Współczesne
badania, podobnie jak niegdyś medycyna ludowa potwierdzają związek między
stężeniem substancji aktywnych w roślinach, a cyklem
ich rozwoju i zjawiskami astronomicznymi.
Można tu spotkać wszystkie drzewa występujące w Puszczy
Knyszyńskiej, przy ziołach podano opisy i „uproszczone recepty” używane w medycynie ludowej. Idąc bobrową kładką
i wzdłuż rzeczki Poczopówki aż do Pierekału dochodzi się do
widokowej wieży, skąd widać całą bobrzą inżynierię. Mając
szczęście, można podglądać jedyne na nizinach prawdziwie
wolne stado żubrów.
Silvarium otrzymało tytuł Podlaskiej Marki Roku 2005.
W 2010 r. Nadleśnictwo Krynki otrzymało Wyróżnienie Prezesa PROT w konkursie „Najlepszy Produkt Turystyczny –
Certyfikat POT 2010” za ofertę „Las Przyjazny Turystom”.
Ten niepowtarzalny ogród obejmuje obszar prawie 20 ha lasów, łąk i cieków wodnych, na który składają się: Galeria „Na
Skraju Puszcz”, „Ziołowa tryba” – ścieżka, wzdłuż której posadzono i opisano prawie sto ziół, Szlak „Tropinka” - jedyna
w kraju trasa, wzdłuż której odnajdziemy utrwalone tropy zwierząt leśnych, „Ptasia chata”- domek ze szklanymi budkami
lęgowymi, Słoneczne zegary, Park megalitowy - kolekcja skał
i głazów narzutowych przywleczonych przez lodowiec, „Ksyloteka”- prezentująca drewno puszczańskich gatunków drzew,
rzeźby pszczół i plastrów miodu, nowoczesna sala konferencyjna i kiosk multimedialny.
70
Centrum Konferencyjno Bankietowe Rozłogi (członek PROT)
Waliły, 16-040 Gródek
gsm 516 237 158, 516 315 010
www.ckbrozlogi.pl
71
Puszcza Knyszyńska
„Kresowe Wędrówki” – system
szlaków turystycznych. Związek Gmin Puszczy Knyszyńskiej
Dorzecza Rzeki Supraśl opracował i wyznaczył blisko 400 km
szlaków, umożliwiających turystom dotarcie do najciekawszych
i najcenniejszych miejsc regionu.
Wśród nich jest 120-kilometrowy szlak konny. W Supraślu od wielu lat działa klub
sportowy „Sprząśla”, gdzie można nauczyć się jeździć
konno. W Centrum Edukacji dostępna jest kryta ujeżdżalnia, z której można skorzystać bez obawy o pogodę przez cały rok. Prowadzone są też turnusy hipoterapii. W pobliskim Surażkowie znajduje się największa
w Polsce hodowla kladrubów –czeskiej rasy koni nie
mających sobie równych w powożeniu, świetnie sprawujących się w rekreacyjnej jeździe wierzchem.
Urokliwy jest też 150-kilometrowy szlak rowerowy. Rozpoczyna się na rondzie w Krynkach. Po drodze zobaczyć można omówione wcześniej Silvarium i Arboretum, zwiedzić
Supraśl, odwiedzić pracownie w Czarnej Wsi Kościelnej na Szlaku Rękodzieła Ludowego.
Turyści bardzo sobie cenią tutejsze szlaki kajakowe: 77-kilometrowy rzeką Supraśl i dla
mniej wytrwałych – 24-kilometrowy rzeką Sokołdą. Prawie cały szlak kajakowy na Supraśli przebiega przez teren parku krajobrazowego.
Jedną z atrakcji turystycznych tego regionu jest kolejka wąskotorowa w Puszczy Knyszyńskiej. Została wybudowana w 1916 r. i służyła do wywozu drewna z Puszczy Knyszyńskiej.
Obecnie turyści po zamówieniu kursu mogą korzystać z kolejki na ośmiokilometrowym jej
odcinku.
W sercu Puszczy Knyszyńskiej, z dala od miejskiego zgiełku położone jest Centrum Konferencyjno Bankietowe Rozłogi. Jest to doskonałe miejsce na zorganizowanie szkoleń,
konferencji, wesel oraz spotkań integracyjnych. Do dyspozycji gości jest sala konferencyjna
wyposażona w sprzęt audio-wizualny oraz salę bankietową. Znajduje się tam również restauracja, PUB, duże miejsce ogniskowo-grillowe, kort tenisowy ze sztuczną nawierzchnią
oraz boisko wielofunkcyjne, w sezonie letnim – basen.
Centrum Informacji Turystycznej *
Urząd Miejski w Knyszynie
ul. Rynek 39, 19-120 Knyszyn
tel. 85 727 99 88
www.knyszyn.pl
Podlaskie Stowarzyszenie Agroturystyczne za cel swego działania wyznaczyło podejmowanie inicjatyw społecznych, kulturalnych i ekologicznych mających na celu rozwój obszarów wiejskich, zwłaszcza przez agroturystykę. Realizacja odbywa się poprzez promocję
gospodarstw, współdziałanie z innymi organizacjami i samorządami zainteresowanymi rozwojem turystyki na wsi. Stowarzyszenie inicjuje działania na rzecz ochrony i zachowania
naturalnego środowiska i dziedzictwa kulturowego, organizuje szkolenia z zakresu agroturystyki dla rolników i usługodawców z terenów wiejskich.
Podlaskie Stowarzyszenie Agroturystyczne (członek PROT)
Kuryły 3, 16-100 Sokółka
tel. 85 711 20 49
www.psa.org.pl
SUPRAŚL – sztuka, kultura i ... zdrowie
www.um.suprasl.pl
Supraśl, miasteczko istniejące od ponad 500 lat nad rzeką o tej samej nazwie, w otoczeniu
Puszczy Knyszyńskiej od wieków łączy w sobie naturę, kulturę, historię i sztukę.
Jednym z najważniejszych zabytków Supraśla jest monaster prawosławny. Legenda mówi,
że na początku XVI wieku mnisi mieszkający w niedalekiej osadzie Gródek, pozbawieni ci-
72
73
Puszcza Knyszyńska
szy niezbędnej do modlitwy i kontemplacji z powodu organizowanych tam
targów, puścili z nurtem rzeki Supraśl drewniany krzyż, prosząc Bożą
Opatrzność, aby zatrzymał się on w
miejscu sprzyjającym modłom. Prośbom stało się zadość. Krzyż wskazał
braciom nowe miejsce: Supraśl. W
1501 r. powstała tu drewniana cerkiew, później ogrody, sady, stawy rybne, katakumby i murowana cerkiew
obronna łącząca gotyk ze stylem bizantyjskim.
Zakonnicy zgromadzili m.in. bogatą
bibliotekę z cennymi drukami i rękopisami, uruchomili przyklasztorną drukarnię, a także pierwszą we
wschodniej Polsce papiernię. Tłoczono książki świeckie po łacinie i po polsku oraz religijne w języku cerkiewnosłowiańskim. W XVI wieku powstają
prawosławne freski, a klasztor staje
się prężnym ośrodkiem kulturalnym.
Świątynia zamieniona w gruzy w
1944 roku dziś pięknie odbudowana lśni w słońcu. W części budynków klasztornych znajduje się jedyne w swoim rodzaju Muzeum Ikon, które w konkursie Podlaska Marka Roku
otrzymało pierwszą nagrodę w kategorii Miejsce Roku 2006 oraz Sybillę – I Nagrodę
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za „Dokonania z zakresu zarządzania i
organizacji”. Multimedialna ekspozycja muzealna jest opowieścią o ikonie, jej znaczeniu
w aspekcie religijnym, historycznym i obyczajowym. Harmonia obrazu, światła i dźwięku
sprawia, że ikony wydają się być wrotami do baśniowego świata przeszłości.
Aura Supraśla wyjątkowo sprzyja kulturze i sztuce. W miasteczku ma swą siedzibę Liceum
Sztuk Plastycznych. Liceum mieści się w Pałacu z lat 1892-1903. Przed laty należał on
do rodziny Buchholtzów, którzy w XIX wieku zakładali w miasteczku pierwsze manufaktury
sukiennicze, następnie warsztaty tkackie, produkujące głównie na rynek rosyjski. Nieopodal
pałacu nadal tkwią, przytulone do ziemi, dawne domy tkaczy.
Dziś zamiast przemysłu rozwija się tu sztuka. Każdego roku organizowane są w mieście
spotkania z naturą i sztuką Uroczysko. Zaproszeni goście: naukowcy, artyści, działacze
kultury i sztuki prezentują swój dorobek naukowy i artystyczny, biorą udział w twórczej
wymianie myśli. Klimat Supraśla sprzyja temu wyjątkowo. Potwierdza to także teatr Wierszalin, który ma swą siedzibę w Supraślu. Twórcy Wierszalina nawiązują do mitów, wierzeń
tradycji i folkloru, przetwarzając je w nowatorski teatr. Oblicze teatru cechuje niezwykła
prostota, spektakle nasycone są muzyką i śpiewem, a drewniane rzeźby, figury i maski
współistnieją z żywymi aktorami. Od roku 2006 teatr działa jako wojewódzka samorządowa
instytucja kultury, współprowadzona przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Jest trzykrotnym laureatem prestiżowej nagrody Fringe First przyznawanej na światowym
festiwalu teatralnym w Edynburgu. Otrzymał Nagrodę Krytyków Międzynarodowego Instytutu Teatralnego w uznaniu wartości wnoszonych do teatru światowego. W 2010 nagroda
w Podlaskiej Marce Roku, w kategorii Miejsce.
Odkryte w Supraślu złoża borowin, jedne z najlepszych pokładów w Polsce, mają charakter
leczniczy. W 2001 roku przyznano miastu status uzdrowiska.
Doskonałym miejscem wypoczynku są zagospodarowane bulwary nad rzeką Supraśl.
Krynki – miasto z historią
www.krynki.pl
Trzydzieści dwa kilometry od Supraśla, na terenie Puszczy Knyszyńskiej, tuż przy granicy
z Białorusią leży miasteczko o blisko sześćsetletniej historii – Krynki. Na tym terenie pogranicza, od wieków krzyżowały się fale osadnictwa polskiego, ruskiego i litewskiego. Z historią
Krynek nierozerwalnie związani są Tatarzy i Żydzi. Społeczność żydowska osiedliła się tutaj
już na początku XVI wieku i dzięki otrzymanym od
króla polskiego przywilejom dokonała gospodarczego
ożywienia Krynek. W połowie XIX wieku pojawił się
w Krynkach przemysł. Za sprawą Żydów i Niemców
powstały tu liczne manufaktury i fabryczki włókiennicze. Miasto otrzymało wówczas promieniste rozplanowanie, jego centrum stanowił regularny, sześcioboczny rynek, z którego wychodziło 12 ulic. Układ
74
W Krynkach od 1945 roku produkowana jest popularna woda mineralna KRYNKA. W upalne letnie dni, podczas wędrówek po regionie doskonale smakuje także kwas chlebowy
i podpiwek – napoje nawiązujące do tradycji kresów wschodnich. Na etykietach wód i napojów można znaleźć wizerunki najpiękniejszych miejsc Regionu.
Spółdzielnia Produkcyjno-Handlowa KRYNKA (Członek PROT)
Plac Jagielloński 6, 16-120 Krynki
tel. 85 722 84 53
www.krynka.pl
Szlak Tatarski – Polski Orient
Podlaski Szlak Tatarski prowadzi ziemiami zamieszkałymi przez potomków dość licznych niegdyś polskich Tatarów. Kruszyniany to wieś nadana Tatarom przez króla Jana III Sobieskiego
Meczet w Kruszynianach
75
Puszcza Knyszyńska
ten w znacznym stopniu zachował się. Warto zobaczyć dzwonnicę z XVIII wieku i budynki
byłych synagog. Duża tablica w centrum parku informuje o proponowanej trasie spaceru i 9
interesujących przystankach przy zabytkach.
Po wycieczce zapraszamy na degustację dań do gospody „Pod Modrzewiem”, w której
serwowane są dania polskie, białoruskie, żydowskie i tatarskie. W weekendy i święta można
pobawić się na dyskotece. Gospoda organizuje również corocznie obchody Dni Krynek.
Meczet w Bohonikach
w XVII w. w zamian za niewypłacone żołdy w wojsku. Pozostali tu nieliczni Tatarzy nadal są
wierni islamowi. Kontynuują oni tradycje swoich przodków oraz odprawiają religijne ceremonie w najstarszych polskich meczetach w Bohonikach i Kruszynianach (XVIII-XIX w.).
Meczet można zwiedzić po umówieniu się z przewodnikiem. Co roku organizowany jest tu
w sierpniu Festiwal Kultury i Tradycji Tatarów Polskich. Można wtedy skorzystać z warsztatów kulinarnych, tanecznych, spróbować jazdy konnej oraz łucznictwa.
Szlak „Tatarski mały” (kolor niebieski, długość 19 km) szlak dostępny rowerzystom: Kruszyniany – Józefowo – leśniczówka Józefowo – Słuczanka – Waliły Stacja.
Szlak „Tatarski Duży” (kolor zielony, długość 57 km) szlak dostępny rowerzystom: Sokółka – Szyszki – Malawicze Górne – Bohonik – Stara Kamionka – Wierzchlesie – Talkowszczyzna – Sosnowik – Nowa Świdziałówka – Górany – Nietupa – Sannik – Kruszyniany.
W Muzeum Ziemi Sokólskiej
76
Aby poznać niepowtarzalny smak kuchni polskiego Orientu, warto zatrzymać się w Kruszynianach w „Tatarskiej Jurcie” u prawdziwych Tatarów i skosztować oryginalnych tatarskichpotraw. Gospodyni – Dżenneta Bogdanowicz zdobyła wiele nagród kulinarnych za typowo
tatarskie potrawy: pierekaczewnik, trybuszok, kibiny, pieremiacze, cebulniki. Meczet w Kruszynianach i wizyta z poczęstunkiem w „Tatarskiej Jurcie” znalazły się w programie wizyty
w Polsce księcia Karola, brytyjskiego następcy tronu.
Dania kuchni tatarskiej są często tłuste
i ostre. Popularne są kołduny tatarskie
- potrawa mięsno-mączna, pilaw z mięsem baranim z bukietem świeżych warzyw, bielusz – na cieście drożdżowym
i pierekaczewnik na cieście - makaronowym, oba z farszem gęsim lub baranim
z dodatkiem cebuli i przypraw spiralnie
zawijane.
Do dań słodkich należy dżajma nasyconą miodem, czak czak, chałwa mączna
słodkość z domieszką masła, miodu
i orzechów.
Do posiłków podaje się czystą wodę
syconą miodem, dzisiaj do smaku dodawany jest też sok z cytryny. Desery
popija się kawą „turecką” gęstą i słodką
oraz herbatą.
Szczególnie polecamy „pierekaczewnik”
– wielowarstwowe ciasto z mięsem,
serem, jabłkami lub grzybami. Tatarzy
przygotowują go na swoje święta. Pierekaczewnik został wpisany jako pierwszy w Polsce na Listę Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa RP. W 2004 roku zdobył wyróżnienie w konkursie Podlaska Marka Roku
organizowanym przez Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego.
Gospodarstwo Agroturystyczne „Tatarska Jurta”
Kruszyniany 58, 16-120 Krynki
tel. 85 749 40 52, gsm. 606 603 760
www.kruszyniany.pl
Zupełnie inny charakter i wystrój ma uroczy „Dworek Pod lipami” Dobra kuchnia i eleganckie pokoje – to atut tego miejsca. Wokół dworku jest dużo przestrzeni do rekreacji
i wypoczynku, a pobliskie lasy są nie tylko rajem dla grzybiarzy, zbieraczy jagód, ale również
obserwatorów przyrody.
77
Puszcza Knyszyńska
Kuchnia tatarska
Szlak Rękodzieła Ludowego
Jeszcze sto lat temu emaliowane naczynia były rzadkością. Na wsi
ludzie chodzili do pobliskiego garncarza po gliniane miski, jadło się
drewnianymi łyżkami, spało w ręcznie tkanej bieliźnie. Dziś wielu
tęskni za tymi prostymi rzeczami, ale tylko w Podlaskim zachowało
się tak wiele dawnych warsztatów rzemieślniczych i pracowni ludowego rękodzieła. Aby je ocalić od zapomnienia, w 1994 roku Dział
Etnografii Muzeum Podlaskiego w Białymstoku opracował
Szlak Rękodzieła Ludowego.
Pięćdziesięciokilometrowa trasa wiedzie przez pracownie garncarskie i kuźnię w Czarnej Wsi Kościelnej, warsztat tradycyjnego wyrobu
drewnianych łyżek w Zamczysku, pracownie unikatowego tkactwa
dwuosnowowego w Janowie i okolicznych wsiach:
Wasilówce i Nowokolnie,
pracownię rzeźbiarza ludowego w Sokółce oraz
pracownie pisankarskie,
plastyki
obrzędowej
i tkaniny dwuosnowowej
w Lipsku nad Biebrzą.
Można je zwiedzać w
dni powszednie lub po
wcześniejszym umówieniu się na wizytę.
Program wycieczki można urozmaicić pobytem
nad zalewami w Czarnej
Białostockiej, Janowie lub
Sokółce. Warto zwiedzić
Sanktuarium w Różanymstoku oraz leśno-archeologiczny rezerwat „Krzemianka” nad zabagnioną
doliną strumienia o tej
nazwie. Z atrakcji pozaprzyrodniczych można tu
zobaczyć również skansen pszczelarski i drzewa
bartne oraz kopalnię krzemienia z epoki brązu.
78
We wschodniej części Polski, tuż przy granicy z Białorusią, leży Puszcza Białowieska – jeden z najcenniejszych kompleksów leśnych w Europie, ostatni naturalny las niżowy oraz
królestwo największego europejskiego ssaka – żubra.
Prawie wszyscy polscy królowie, od Władysława Jagiełły poczynając, uważali Puszczę Białowieską za najbogatsze w zwierza łowiska. Niestety na skutek niekontrolowanej eksploatacji
Puszczy (szczególnie w czasie I wojny światowej) w 1919 roku padł ostatni białowieski
żubr.
Już w 1922 roku powstało tu leśnictwo „Rezerwat”, przekształcone
następnie w pierwszy w Polsce park narodowy. Udało się odtworzyć
hodowlę żubrów. Dzisiaj żyje w Puszczy ok. 450 osobników – czyli
co dziesiąty żubr na świecie. W 1979 r. Park został wpisany na listę
Światowego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO.
Białowieski Park Narodowy chroni ostatnią na niżu Europy pierwotną puszczę, jaka przed wiekami rozciągała się w strefie lasów
liściastych i mieszanych. Park zajmuje powierzchnię 10 517 ha, co
stanowi 1/6 polskiej części Puszczy Białowieskiej.
W skład BPN wchodzą dwa obręby ochronne: Hwoźna i Orłówka oraz
Ośrodek Hodowali Żubrów wraz z Rezerwatem Pokazowym, w którym można zobaczyć zwierzęta występujące w puszczy oraz tarpany
i żubronie.
79
Puszcza Białowieska - królestwo żubra
Puszcza Białowieska – Królestwo Żubra
Puszcza Białowieska od wieków emanuje spokojem. Ludzie poszukujący wypoczynku, wyciszenia, kontaktu z naturą i relaksu przyjeżdżają tu o każdej porze roku. Wyjątkowy las rozpościera się na obszarze dwóch państw: Polski i Białorusi tworząc polsko-białoruski obiekt
Dziedzictwa Światowego.
Zwiedzanie Parku warto zacząć od miejsca, w którym serce Puszczy tętni najwyraźniej,
miejsca wyjątkowego w skali światowej. To Obszar Ochrony Ścisłej, najcenniejszy obiekt
Parku, królestwo natury, katedra bez sklepienia. Dęby, lipy, wiązy mające 250 czy 400 lat
są tu tak wysokie i ogromne, że potrzeba trzech osób, by je objąć. Dech zapierają świerki,
przewrócone przez wiatr jak zapałki, które leżąc na ziemi ukazują swe ogromne, choć płytkie korzenie, niczym kilkunastometrowy wachlarz.
Las żyje swoim rytmem, wiosną słychać zewsząd ptaki. Latem w rezerwacie panuje bardzo
przyjemny chłód, nawet jeśli w innych miejscach Parku jest gorąco. Obszar Ochrony Ścisłej
można zwiedzać jedynie z licencjonowanym przewodnikiem. Takie usługi świadczy m.in.:
Punkt Informacji Turystycznej**
PTTK Oddział im. J. J. Karpińskiego w Białowieży (członek PROT)
ul. Kolejowa 17, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 22 95, fax 85 681 26 24
www.pttk.bialowieza.pl
Kto przemierzając puszczańskie szlaki nie miał szczęścia spotkać żubra, może go zobaczyć
w Rezerwacie Pokazowym Żubrów BPN. Żyje tu pokaźne stadko z młodymi. W innych
zagrodach można obejrzeć łosie, jelenie, sarny, dziki, wilki i rysia. W rezerwacie prezentowana jest także grupa małych koni – tarpanów. Ciekawostką są żubronie – krzyżówki żubra
80
BPN
Będąc w Białowieży łatwo trafić do Parku Pałacowego, który otaczał nieistniejący już
pałac cara Aleksandra III. Dziś rośnie tu około 90 gatunków drzew i krzewów z Europy, a
także z Ameryki Północnej i Azji. Przy alejce dzielącej stawy znajduje się obelisk upamiętniający łowy Augusta III Sasa z dnia 27 września 1752 roku. Ma tu swą siedzibę Dyrekcja
BPN i Ośrodek Edukacji Przyrodniczej mieszczący się w
pięknym drewnianym budynku – Dworku Gubernatora
Grodzieńskiego z 1845 roku.
O czasach carskich świadczą dziś pozostałe elementy
zabudowań np. brama pałacowa z 1894 roku, budynek
dawnej stajni carskiej, Dom
Marszałkowski z 1904 roku,
Dom Myśliwski. Przy bramie
wjazdowej do Parku Pałacowego mieści się punkt Informacji Turystycznej.
Na terenie Parku Pałacowego znajduje się również Muzeum Przyrodniczo-Leśne Ośrodek Edukacji Przyrodnicze BPN
BPN – jedno z najnowocześniejszych w Polsce. Prezentowana jest tu przyroda i historia
Puszczy oraz wielowiekowa działalność człowieka na jej terenie. Zagadnienia przyrodniczokulturowe przedstawione są w postaci bloków tematycznych. Wystawa ma formę dioram,
co pozwala wykorzystać środki ekspresyjnego przekazu - światło, dźwięk i przestrzeń. Do
dyspozycji zwiedzających są również kioski multimedialne, które zapewniają szybki dostęp
do informacji. Muzeum można zwiedzać z przewodnikiem lub samodzielnie przy wykorzystaniu audio-przewodnika.
81
Puszcza Białowieska - królestwo żubra
z krową. Jak się okazuje, ich potomstwo jest niepłodne. Natura jest ciągle od nas mądrzejsza... Dojazd zgodnie z oznakowaniem, jadąc szosą Hajnówka-Białowieża skręcamy w lewo
3 km przed Białowieżą.
Niedaleko głównej bramy BPN znajduje się Cerkiew pw. św. Mikołaja Cudotwórcy.
W charakterystycznym budynku z czerwonej cegły zbudowanym w 1895 roku znajduje się
unikatowy ceramiczny ikonostas.
Samorząd Gminy Białowieża (Członek PROT)
ul. Sportowa 1, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 24 87
www.bialowieza.gmina.pl
82
Echo Sp. z o.o - kolejka Białowieski Express (członek PROT)
Teremiski 7, 17 23- Białowieża
gsm. 692 558 843
www.bialowieskiexpress.wizytowka.pl
Miejsce odjazdu: parking przy budynku PTTK
83
Puszcza Białowieska - królestwo żubra
Radiesteci znaleźli wokół Białowieży bardzo wiele tzw. miejsc mocy – nagromadzenia ładunków dodatnich, korzystnie wpływających na organizmy żywe. Interesujące Miejsce Mocy
znajduje się niedaleko Białowieży (skręcamy z drogi Białowieża-Hajnówka). Jest to miejsce
kultu dawnych mieszkańców Puszczy – prasłowian bądź kultur pogańskich. Rosną tu ciekawe drzewa o nietypowych kształtach,
leżą głazy i kamienie tworzące kamienny
krąg.
Oryginalną formą poznania piękna przyrody Puszczy Białowieskiej jest podróż
kolejką wąskotorową. Na terenie Puszczy
Białowieskiej istnieje sieć kolejek wąskotorowych, które do końca lat 80-tych
XX wieku służyły do wywozu drewna z
puszczy. Kolejka kursuje trasą HajnówkaTopiło (11 km) oraz Hajnówka-Postołowo
(6 km). W dawnej osadzie Topiło można
wybrać się na spacer ścieżką edukacyjną „Puszczańskie drzewa”, zwiedzić
miniskansen o kolejkach puszczańskich,
odpocząć przy wiatach z widokiem na
stawy, urządzić ognisko. Kolejka kursuje przez cały rok na zamówienie grup,
a latem mogą korzystać z niej również
osoby indywidualne.
Wycieczki kolejką (zwiedzanie ciuchcią)
oferuje Białowieski Express Echo. Są to
przejazdy na dwóch trasach historycznoprzyrodniczych po Białowieży i okolicach
(dolina rzeki Narewka, zabytkowy budynek stacji towarowej, Podolany).
Amatorom wędrówek „z kijkami” proponujemy Nordic Walking Park – Kraina Puszczy
i Żubra – to 7 tras zlokalizowanych w przepięknej scenerii Puszczy Białowieskiej. Trasy
o różnej długości i stopniu trudności, oznakowano czytelnymi tablicami, które zawierają
szczegółowe mapy, ogólne informacje na temat techniki, doboru sprzętu i walorów zdrowotnych Nordic Walking. Trasy szlaków biegną w większości leśnymi drogami żwirowymi, obok
rezerwatów przyrody i przez śródleśne osady. Więcej informacji na temat atrakcji turystycznych w rejonie Puszczy Białowieskiej można uzyskać:
Punkt Informacji Turystycznej***
Centrum Turystyki Regionu Puszcza Białowieska
ul. 3 - Maja 45, 17-200 Hajnówka
tel. 85 682 43 81, fax 85 682 51 41
Starostwo Powiatowe w Hajnówce (Członek PROT)
ul. A. Zina 1, 17-200 Hajnówka
tel. 85 682 27 18
www.powiat.hajnowka.pl
Warto wybrać się na Szlak Dębów Królewskich (dł. 500 m), gdzie wielowiekowe dęby noszą imiona królów polskich i książąt litewskich, czy też na Szlak Żebra Żubra – to pierwsza
ścieżka przyrodnicza w Polsce (dł. 4 km).
Prawdziwą perłą pośród ofert dla aktywnego turysty jest Białowieski Szlak Transgraniczny wyróżniony w 2008 r. Certyfikatem Polskiej Organizacji Turystycznej. To szlak rowerowy
prowadzący po obu stronach granicy. Trasa polska ma ok. 58 km i ok. 146 km jest do
pokonania po stronie białoruskiej. Prowadzi drogami dobrze oznakowanymi – drewnianymi,
stylizowanymi drogowskazami, nawiązującymi do architektury regionu i tablicami informacyjnymi. Na trasie zlokalizowane są kioski multimedialne z funkcją informacji turystycznej.
W 2003 r. Certyfikat Polskiej Organizacji Turystycznej otrzymała inicjatywa Biura Turystycznego „Nature Travel” pt. Wśród żubrów – 7 dniowa wycieczka po Puszczy Białowieskiej. Istotą oferty są wycieczki rowerowe trasą ukazującą najciekawsze zakątki Puszczy:
rezerwaty przyrody, szlaki i ścieżki edukacyjno-przyrodnicze, wizyta u przedstawicieli „puszczańskich” zawodów - leśniczego i pszczelarza.
84
„Nature Travel” (Członek PROT)
ul. Wyszyńskiego 2/1 lok 204, 15-888 Białystok
tel. 85 744 45 62, fax 85 744 45 34
www.masuren.travel.pl
Hotel Białowieski w Białowieży oferuje przestronne pokoje z bezprzewodowym Internetem,
radiem i telewizją satelitarną. Śniadanie w formie bufetu serwowane jest w hotelowej restauracji, która specjalizuje się w daniach regionalnych i potrawach z dziczyzny. Hotel Białowieski to doskonałe miejsce do wypoczynku jak również konferencji oraz
imprez integracyjnych.
Hotel Białowieski ***(Członek PROT)
ul. Waszkiewicza 218 B, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 20 22 (recepcja)
fax 85 744 43 80 (dz. marketingu, rezerwacje grupowe)
www.hotel.bialowieza.pl
Best Western Hotel Żubrówka to obiekt mieszczący się w sercu Puszczy Białowieskiej - Białowieży. Hotel zapewnia Gościom pełny komfort. Jest to obiekt z kompleksem basenowym
idealnie nadający się do wypoczynku rodzinnego. 112 komfortowych pokoi, nowoczesne
Centrum Spa i przepyszna kuchnia uczynią Państwa pobyt niezapomnianym.
Hotel posiada również kompleksowo wyposażone sale konferencyjne.
Best Western Hotel Żubrówka**** (Członek PROT)
ul. Olgi Gabiec 6, 17-230 Białowieża
tel. 85 68 12 303, 85 68 29 400
gsm. 601 213 812 fax 85 68 12 570
www.hotel-zubrowka.pl
85
Puszcza Białowieska - królestwo żubra
Lata doświadczeń w organizowaniu szeroko rozumianej turystyki pozwoliły firmie na specjalizację. Dziś Nature Travel to jedno z najbardziej znanych biur rowerowych w Polsce północnowschodniej
Warto też wybrać się do Restauracji Carskiej w Białowieży - wspaniały wystrój w klimatach carskich, herbata z samowaru, a w tle nastrojowa muzyka rosyjskich romansów
www.restauracjacarska.pl
Będąc w Puszczy Białowieskiej warto zatrzymać się w pensjonacie „Sioło Budy”, który
proponuje: piesze wycieczki przyrodnicze po Puszczy Białowieskiej, rajdy rowerowe, imprezy przy ognisku i występy kapeli ludowych, koncerty folkowe, przejażdżki bryczką, latem
wycieczki leśną kolejką wąskotorową, zimą wycieczki saniami, także nocą, przy zapalonych
pochodniach, warsztaty rękodzieła ludowego, pobyty integracyjne, szkolenia i konferencje.
Warto spróbować wareników z różnorakim nadzieniem, czyli wielkich pierogów przygotowanych wg miejscowych receptur, prawdziwej rosyjskiej zupy solianki i zupy opieńkowej,
wiejskego chleba razowego, specjałów kuchni białoruskiej i ukraińskiej, pieczonej na rożnie
dziczyzny.
Sioło Budy (członek PROT)
Budy 41, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 29 78 gsm.698 664 496
www.siolobudy.pl
Szukając noclegu warto skontaktować się z Białowieskim Stowarzyszeniem Agroturystycznym ŻUBR, które zaprasza do spędzenia urlopu w gospodarstwach agroturystycznych położonych w najbardziej urokliwych zakątkach regionu Puszczy Białowieskiej.
Białowieskie Stowarzyszenie Agroturystyczne „ŻUBR”(Członek PROT)
ul. Południowa 4, 17-200 Hajnówka,
gsm. 607 319 760
www.agrobialowieza.pl
86
Punkt Informacji Turystycznej **
Park Wodny w Hajnówce
ul. 3 Maja 50, 17-200 Hajnówka
tel. 85 876 78 60
www.parkwodny.hajnowka.pl
Atrakcją Hajnówki jest także Park Miniatur Zabytków Podlasia. Powstał z myślą
ukazania piękna zabytkowej architektury
województwa podlaskiego. W Parku podziwiać można tak charakterystyczną dla tego
regionu kolorową architekturę drewnianą,
obiekty sakralne, pałace, itp. Wszystkie
miniatury zostały wykonane w skali 1:25,
przez co łatwo porównać różnice w wielkości poszczególnych zabytków, a informacje
umieszczone przy miniaturkach dają możliwość poznania historii danej budowli oraz
ciekawostek z nią związanych.
Park Miniatur Zabytków Podlasia
ul. T. Sołoniewicz 4, 17-200 Hajnówka
gsm. 664 055 586
www.parkminiatur-hajnowka.pl
87
Puszcza Białowieska - królestwo żubra
Na skraju Puszczy Białowieskiej leży miasto Hajnówka, siedziba powiatu, zwana „Bramą
do Puszczy”. Warto odwiedzić Sobór pw. Świętej Trójcy (1983). Budowla z charakterystycznymi cebulastymi kopułami z zewnątrz. Wnętrze świątyni jest dekorowane wielobarwnymi scenami biblijnymi. W trakcie nabożeństw wierni zapalają świece, roznosi się zapach kadzideł, rozlega się śpiew. Kopuła cerkwi jest wysoka tak, by zapewnić jak najlepszą
akustykę. W świątyniach prawosławnych nie ma sprzętów grających, oprawę muzyczną
zapewnia chór. W Soborze każdego roku w maju już od 30 lat odbywa się Międzynarodowy Festiwal „Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej” z udziałem chórów z wielu państw
reprezentujących muzykę chrześcijańską różnych tradycji. Festiwal otrzymał miano najlepszego produktu turystycznego województwa
podlaskiego w 2010 r. Dużą popularnością
cieszy się letni wędrowny Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Wertep”. Dociera
do miejsc, gdzie teatr nie bywa.
W Hajnówce działa również Muzeum Kultury Białoruskiej.
Warto również skorzystać z atrakcji w nowoczesnym Parku Wodnym.
Powiat hajnowski jest największym w Polsce skupiskiem ludności wyznania prawosławnego i narodowości białoruskiej. Warto więc wybrać się na Szlak Prawosławnych Świątyń.
Wiedzie on przez niezwykle wartościowe obszary przyrodnicze: lasy Puszczy Białowieskiej,
Puszczy Ladzkiej oraz dolinę Narwi. Inny Podlaski Szlak Kulturowy „Drzewo i Sacrum”
przedstawia bogactwo drewnianej architektury województwa podlaskiego. Podczas wędrówki
można obejrzeć wiele imponujących obiektów oraz zapoznać się z ich historią. Zachowała się
tu piękna drewniana architektura wiejska, świątynie, kaplice, przydrożne krzyże i kapliczki,
warsztaty rzemieślnicze, dworce, zabytki techniki jakimi są drewniane wiatraki oraz młyny
wodne, a także zabytki przyrody oraz zabytki archeologiczne. Na szlaku można zetknąć się
z wieloma przykładami fascynującej tradycji rękodzieła i rzemiosła ludowego.
W ramach Europejskich Dni Dziedzictwa we wrześniu organizowany jest Festyn Archeologiczny Zbucz-Grodzisko. Plenerowa impreza promuje wczesnośredniowieczne grodzisko
w Zbuczu, którego powstanie szacuje się na drugą poł. IX w. Można tu zobaczyć walki wojów
czy pokazy średniowiecznego rzemiosła. Ze Zbucza (gm. Czyże) tylko kilka kilometrów do
Orli, miejscowości której rozkwit datuje się na wiek XVII. Tu Radziwiłłowie wznieśli zamek
oraz kompleks dworski z pałacem, folwarkiem, ogrodem włoskim, obiektami sakralnymi
i zborem kalwińskim. Orla otrzymała też prawa miejskie. Niestety, podczas wojen szwedzkich miasto zniszczono, wyginęli wyznawcy kalwinizmu, a zbór został sprzedany Żydom
i zamieniony w synagogę. Dziś to jeden z najokazalszych zabytków Orli. Zachowała się też
XVII- wieczna cerkiew (później przebudowana), pierwotnie unicka, drewniana oraz trzykondygnacyjna dzwonnica. W pobliżu Bielsk Podlaski – miasto z historią, które w 2010 roku
święciło jubileusz 510 lat nadania praw
miejskich magdeburskich. Malownicze
kopuły cerkwi (jest ich siedem, a każda
z nich to odrębna opowieść i historia
burzliwa – jak i dzieje tego miasta),
wieże kościołów, ratusz – dzieło Izabeli Branickiej i nowoczesna pływalnia
„Wodnik” - to dzisiejszy pejzaż Bielska.
Wiele drewnianych domów, zbudowanych jeszcze w XIX wieku dopełnia
bogactwa architektury i zaświadcza
o kunszcie dawnych rzemieślników.
88
Największą puszczańską rzeką jest Narewka, która – mimo kilkukrotnych regulacji zachowała swój naturalny charakter z meandrami i starorzeczami. Właściciele kwater agroturystycznych proponują spływy kajakami. W Narewce można zobaczyć dom-galerię Tamary
Sołoniewicz, znakomitej reporterki narodowości białoruskiej oraz żydowski kirkut, gdzie na
powierzchni 1 ha znajduje się ok. 150 macew oraz fragment ogrodzenia. Krzyżuje się tutaj
pięć szlaków rowerowych.
Jeden z nich prowadzi nad zalew Siemianówka – trzeci co do wielkości sztuczny zbiornik
w Polsce. Już dawno został on odkryty przez wędkarzy, później żeglarzy i miłośników żeglowania na desce, a ostatnio kitesurferów.
Doskonałym miejscem do aktywnego wypoczynku nad wodą, znanym jako baza dla miłośników sportów wodnych jest Stary Dwór na zalewie Siemianówka. Dostępna jest tu plaża,
obiekty socjalno-sanitarne, trzy rekreacyjne pomosty, korty tenisowe, plac zabaw dla dzieci
parkingi oraz pole namiotowo-campingowe wraz z niezbędną infrastrukturą.
W amfiteatrze w okresie letnim odbywają się imprezy kulturalne.
Urząd Gminy Narewka (Członek PROT)
ul. Białowieska 1
17-220 Narewka
tel. 85 682 98 80, fax 85 682 98 85
www.narewka.pl
89
Puszcza Białowieska - królestwo żubra
Wokół Narewki
Podlaski Szlak Bociani
Podlaski Szlak Bociani jest pierwszym produktem turystycznym woj. podlaskiego, który
otrzymał Certyfikat Polskiej Organizacji Turystycznej „Najlepszy Produkt Turystyczny” w 2003 roku.
Na stronie internetowej www.odkryjpodlaskie.pl można odbyć wirtualną
wycieczkę Podlaskim Szlakiem Bocianim.
W 2009 roku szlak został odnowiony i oznakowany nowymi tablicami informacyjnymi.
Szlak przebiega przez najcenniejsze pod względem przyrodniczym tereny nie
tylko w Polsce, ale i w Europie. Łączy najpiękniejsze miejsca województwa
podlaskiego, w tym 4 parki narodowe: Białowieski – najstarszy polski park
narodowy, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Ludzkości - ostoja żubra, Narwiański - nazywany polską Amazonią, Biebrzański - największy park
narodowy w Polsce - ostoja łosia oraz raj dla ornitologów, Wigierski – zespól
jezior stanowiący jeden z najciekawszych i bezcennych krajobrazów naszego
kraju. Podlaski Szlak Bociani jest najdłuższym znakowanym szlakiem rowerowym województwa podlaskiego liczącym 412,5 km. Dzięki tablicom informacyjnym można poznać życie i zwyczaje Bociana Białego oraz dowiedzieć się o miejscowościach i atrakcjach turystycznych na szlaku.
Trasa szlaku prowadzi przez następujące miejscowości:
Białowieża – Pogorzelce – Narewka – Stare Lewkowo – Odrynki – Narew – Trześcianka
– Kaniuki – Wojszki – Doktorce – Suraż – Turośń Dolna – Baciuty – Bokiny – Pajewo
– Tykocin – Piaski – Łaziuki – Łazy Duże – Zajki – Laskowiec – Strękowa Góra – Dobarz
– Osowiec-Twierdza – Goniądz – Dawidowizna – Klewianka – Białosuknia – Gurbisz – Mociesze – Dolistowo Stare – Jasionowo – Sztabin – Wilkownia – Starożyńce – Rudawka
– Mikaszówka – Strzelcowizna – Czerwony Folwark – Stary Folwark – Nowa Wieś – Dębowo
– Wołownia – Gulbieniszki – Błaskowizna – Maciejowięta – Stańczyki.
Turysta może wybrać dowolny fragment szlaku i ulubioną formę aktywnego wypoczynku
poruszając się np.: rowerem, kajakiem czy łodzią pychówką po Narwi.
90
91
Podlaski Szlak Bociani
Szlak rozpoczyna się od Białowieży czyli od Białowieskiego
Parku Narodowego, który
chroni najlepiej zachowaną,
naturalną część ekosystemów
lasów porastających niegdyś
niż Europy. Uroku obrazowi pierwotnego lasy dodaje
królujący tam żubr. Warto tu
zobaczyć: Park Pałacowy, Muzeum Przyrodniczo – Leśne,
Rezerwat Pokazowy, obszar
ochrony ścisłej Orłówka. W samej Białowieży jest cerkiew
pw. Św. Mikołaja Cudotwórcy
z unikatowym porcelanowym
ikonostasem oraz kościół pw.
Teresy od Dzieciątka Jezus
z 1935 roku.
Dalsza część Podlaskiego
Szlaku Bocianiego biegnie
przez Krainę Otwartych
Okiennic. Krainę stanowią
wsie charakteryzujące się
tradycyjnym układem przestrzennym i typową dla regionu drewniana zabudową mieszkalną. Prawie każdy dom zachował do dziś bogate zdobienia
okiennic, narożników , pod i nadokienników. Są to prawdziwe dowody sztuki snycerskiej.
Na około 86 kilometrze szlaku jest miejscowość letniskowa położona nad Narwią – Doktorce.
Zachęcamy do skorzystania z nowoczesnego Parku Linowego przy Ośrodku Wypoczynkowym Zacisze. Park linowy to specjalnie przygotowany teren do zabaw z użyciem lin. Bawić
się w nim mogą zarówno dzieci, młodzież jak i osoby starsze. Zapewniają niezapomniane
wrażenia, adrenalinę i wysiłek na świeżym powietrzu. Będąc w Surażu i jego okolicach
warto zwiedzić: Średniowieczne grodzisko - Góra Królowej Bony w Surażu, Kościół p.w. Bożega Ciała z lat 1873 – 1876, Muzea: Archeologiczne i Etnograficzne, Dziedzictwa Pokoleń,
Krzyży i kapliczek, Wczesnośredniowieczną Osadę słowiańską „Nawia”, która organizuje
średniowieczne festyny „Grodzisko” oraz Kurhany z IV w. w Surażu, Zawykach, Doktorcach
i Śledzińskich. Za Surażem zaczyna się Narwiański Park Narodowy chroniący unikalny
system rzeki wielokorytowej (anastomozującej) – Narwi.
Jednym z najpiękniejszych przystanków na szlaku jest barokowy Tykocin. Znajduje się tu
ufundowany przez ród Branickich Kościół pw. Św. Trójcy przy barokowym rynku w kształcie trapezu z pomnikiem Stefana Czarnieckiego z lat 1761 – 1763. Szczególną uwagę
turystów przykuwa zrekonstruowany zamek wcześniej wzniesiony przez
Zygmunta Augusta oraz
Wielka Synagoga z 1642
roku, pełniąca obecnie
funkcję muzeum. Kilka
kilometrów od Tykocina
leży Pentowo „VII Europejska Wieś Bociania”.
W jednym z gospodarstw
zamieszkały bociany na
26 gniazdach. Bocianie życie najlepiej oglądać z wież widokowych wybudowanych pomiędzy bocianimi gniazdami i starorzeczami rzeki Narew. W zabytkowym Dworze Szlacheckim
rodziny Toczydłowskich oprócz Stadniny Koni jest utrzymana hodowla koników polskich.
Można tu wynająć konie lub przejechać się bryczką.
Podążając dalej wzdłuż Podlaskiego Szlaku Bocianiego dojeżdżamy do Strękowej
Góry, gdzie mieści się Ośrodek Edukacji
Ekologicznej „Brama na Bagna, który
prowadzi Informację Turystyczną, działalność edukacyjną oraz wypożyczalnię
rowerów.
Od Strękowej Góry do Osowca prowadzi
odcinek historycznej drogi zwanej „Carską
Drogą” zbudowaną pod koniec XIX wieku
na potrzeby carskiej armii.
Dalszy ciąg szlaku będzie prowadził przez
Biebrzański Park Narodowy, który
chroni najważniejsze na świecie mokradła będące miejscem istnienia ponad 900 gatunków
roślin, około 270 gatunków ptaków i 48 gatunków ssaków. „Sztandarowymi” zwierzętami
parku są bataliony oraz łosie – duma parku, które nad Biebrzą mają swoją największą
ostoję w Polsce.
92
93
Podlaski Szlak Bociani
W miejscowości Osowiec Twierdza mieści się siedziba Biebrzańskiego Parku Narodowego
oraz Twierdza Osowiec z lat 1882 – 1892 z czteroma fortami: Centralnym (I – udostępniony do zwiedzania), Zarzecznym (II), Szwedzkim (III) i Nowym (IV) oraz Muzeum Twierdzy
Osowiec.
W Goniądzu warto zobaczyć:
kościół pw. św. Agnieszki
i św. Antoniego Padewskiego
z lat 1922 – 1924, kaplicę
pw. św. Floriana z 1864 r.,
kaplicę cmentarną pw. św.
Ducha z 1907 r oraz młyn
wodny z końca XIX w.
Kolejną ciekawą miejscowością na terenie Biebrzańskiego Parku Narodowego
jest Sztabin. Warto się tu
zatrzymać się w Gospodarstwie
Agroturystycznym
u Państwa Siebiedzińskich,
którzy jednocześnie prowadzą informację turystyczną, wypożyczalnię sprzętu
turystycznego, organizują
wycieczki krajoznawcze oraz
spływy kajakowe i tratwami po Biebrzy.
Na około 307 kilometrze
Podlaskiego Szlaku Bocianiego leży Mikaszówka. Warto tu zobaczyć jedną ze śluz
Kanału Augustowskiego
oraz drewniany kościół urządzony w tradycyjnym puszczańskim stylu dzięki licznym rogom
jeleni i łosi. Jest to miejscowość położona na szlaku kajakowym Czarnej Hańczy.
Dalej zaczyna się Wigierski Park Narodowy, który jako jedyny w Polsce obejmuje dobrze
wykształcony i urozmaicony krajobraz pojezierny ostatniego zlodowacenia. Spośród innych
parków narodowych wyróżnia się on zróżnicowaniem jezior i rzek, mozaikowym układem
ekosystemów leśnych, wodnych i torfowiskowych, występowaniem ciekawych form polodowcowej rzeźby terenu. Jest to kraina 42 jezior, z których najgłębsze Wigry posiada krętą linię brzegową oraz wiele malowniczych wysp i zatok. W sercu Parku leży Stary Folwark,
gdzie mieści się nowoczesne Muzeum Wigier. Dzieki unikatowym wystawom można poznać
Wigierski Park Narodowy z okresu zlodowacenia, od strony głębin jeziora Wigry czy chodząc
po bagnie i kładce podsłuchując śpiewu ptaków. Kilka kilometrów od Starego Folwarku
w Szelmencie koło Jeleniewa warto zajechać do Wojewódzkiego Ośrodka Sportu i Re-
kreacji Szelment oferującego cały rok noclegi, pole do gry w mini
golfa,
wypożyczalnię
rowerów, możliwość gry
w paintball na specjalnie przygotowanym polu
bitewnym – planowana
jest również budowa
plaży oraz wyciągu nart
wodnych na pobliskim
jeziorze. W okresie zimowym staje się największym ośrodkiem
uprawiania sportów zimowych dzięki trasom zjazdowym oraz wyciągom narciarskim.
Symbolem Suwalskiego Parku Krajobrazowego jest Góra Cisowa. Jest to doskonałe miejsce gdzie roztaczają się piękne widoki na 22 jeziora poprzedzielane wzgórzami oraz kolorowymi pasami pól i łąk.
Jadąc dalej szlakiem dotrzemy do Błaskowizny – wsi nad najgłębszym jeziorem w Polsce
– Hańczą. Jest to popularne miejsce wśród miłośników nurkowania oraz wędkarstwa. Podlaski Szlak Bociani kończy się w Stańczykach – miejscowości leżącej na granicy województwa
podlaskiego i warmińsko – mazurskiego. Znajdują się tu jedne z najwyższych w Polsce mostów kolejowych, ze zdobionymi filarami wzorowanymi na rzymskich akweduktach.
Właściciel produktu:
Centrum Informacji Turystycznej***
Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna
ul. Malmeda 6, 15-674 Białystok
tel. 85 653 77 97
www.podlaskieit.pl, www.odkryjpodlaskie.pl
94
www.drohiczyn.pl www.siemiatycze.pl www.mielnik.com.pl
Południowa część naszego województwa leży dziś poza tranzytowymi trasami, ale to tu
tworzyła się historia regionu i rzeczpospolitej szlacheckiej, przeważnie tej zaściankowej, ale
dumnej i patriotycznej. Drohiczyn nad Bugiem to miasto koronacyjne i pierwsza stolica województwa podlaskiego. Każdy kamień nosi tu pamięć wielkiej historii. Dawniej potężny gród
na pograniczu polsko-ruskim, dzisiaj senne, urokliwe miasteczko. Podziwiając z Góry Zamkowej piękne położenie miasta, należy pamiętać, że patrzymy na stary gród, jeden z czterech
w Polsce - po Gnieźnie, a przed Krakowem i Warszawą. W 1253 roku koronowano tu króla
Rusi - Daniela Romanowicza, prawnuka Bolesława Krzywoustego. W 1498 roku Drohiczyn
otrzymał prawa miejskie, stolicą województwa podlaskiego
został w 1520 roku i był nią
przez ponad 200 lat. W XVII
w. dzięki powstałemu kolegium jezuickiemu, a później
kolegium pijarskiemu miasto
stało się uznanym ośrodkiem
szkolnictwa. Dzisiaj w zespole poklasztornym mieści się
siedziba kurii diecezjalnej
i seminarium duchownego.
Malownicze okolice miasta
były wielokrotnie opisywane, m.in. przez Sienkiewicza, Kraszewskiego, Żeromskiego i wykorzystywane jako plenery polskich filmów - „Kronika wypadków miłosnych”, „Nad Niemnem”, „Panny z Wilka”.
Naturalny punkt widokowy stanowi Góra Zamkowa z wczesnośredniowiecznym grodziskiem. Zabytki, które warto w Drohiczynie obejrzeć to
kościół pw. św. Trójcy z przełomu XVII i XVIII w; zespół
klasztorny franciszkanów z trójnawowym późnobarokowym kościołem pw. Wniebowzięcia NMP oraz klasztor
benedyktynek z kościołem z XVIII w. z piękną rokokową
fasadą. W miasteczku jest też cerkiew, początkowo unicka, po 1848 przebudowana na prawosławną pw. św.
Mikołaja Cudotwórcy.
Punkt Informacji Turystycznej *
Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury
ul. Kraszewskiego 13, 17-312 Drohiczyn
tel./fax 85 655 70 69
www.drohiczyn.pl
95
Kraina Bugu
Kraina Bugu
– Drohiczyn, Siemiatycze, Mielnik
Obecne pokolenie mieszkańców tego
regionu w swojej aktywności gospodarczej nawiązuje też do czasów największej świetności Siemiatycz w II.
połowie XVIII w., kiedy właścicielką
miasta była księżna Anna Paulina Sapiehów Jabłonowska. Przeprowadzone reformy przyniosły jej sławę w
Europie. W dziele „Ustawy dla dóbr
moich rządców” opisała zasady organizacji dworu, kancelarii, podała
przepisy dotyczące uprawy pól, leśnictwa, bartnictwa i łowiectwa. Odwiedzał ją król Stanisław August i inni wielcy tamtej epoki - Krasicki, Naruszewicz, Kołłątaj,
Staszic. Warto tu obejrzeć kościół pw. Wniebowzięcia NMP, ufundowany przez Sapiehów,
konsekrowany w 1638; pozostałości po rezydencji księżnej Jabłonowskiej m.in: oranżerię,
mury kamienne okalające teren pałacu ze sfinksami zdobiącymi niegdyś bramę; cerkiew
z 1866 r., neobarokowy Dom Talmudyczny i XVIII-wieczną synagogę.
Stowarzyszenie Agroturystyczne „Puszcza Mielnicka”
(Członek PROT)
ul. Zaszkolna 1, 17-303 Mielnik
tel. 85 657 70 15, gsm. 513 300 794
www.puszczamielnicka.ovh.org
Swą historię ma także Mielnik. To gród i port zlokalizowany na skrzyżowaniu dwóch szlaków handlowych rzeki Bug łączącej Gdańsk ze Lwowem i drogi lądowej z Wilna do Krakowa.
Prawa miejskie otrzymał w 1501 roku i stał się siedzibą sejmików szlacheckich oraz sądu
ziemskiego i grodzkiego. Tu także w 1501 r. podpisano dokumenty wyrażające gotowość
ściślejszego połączenia Korony z Wielkim Księstwem Litewskim (Unia Mielnicka). Do rozbio96
97
Kraina Bugu
rów był stolicą Ziemi Mielnickiej,
a tutejszy port – jednym z większych punktów handlowych nad
Bugiem. Mielnik do dzisiaj nosi
ślady dawnej świetności, dlatego
warto niektórym miejscom przyjrzeć się z bliska. Największym
zabytkiem jest Góra Zamkowa
(180 m) z grodziskiem z XI-XII w.
wraz z pozostałościami późniejszego zamku, z dobrze widoczną fosą; ze szczytu rozciąga się
rozległy widok na Bug. Na uwagę zasługuje też klasycystyczna
murowana cerkiew z pięcioma
kształtnymi kopułami – wewnątrz drewniany ikonostas (1776), neobarokowy kościół, dziewiętnastowieczna synagoga w której mieści się galeria (można tu obejrzeć dzieła T. Kantora, J. Nowosielskiego, W. Kunza).
Tylko kilka kilometrów na północ... i jesteśmy w najważniejszym sanktuarium prawosławnym w Polsce. Święta Góra Grabarka, bo o niej mowa, zasłynęła w 1710 roku, kiedy kilka
tysięcy ludzi, którzy schronili się tu i modlili do cudownej ikony Spasa Izbawnika, ocalało
z pustoszącej okolicę zarazy. Jeszcze w tym samym roku wierni wybudowali tu drewnianą
kapliczkę, z czasem stanęła cerkiew. Po pożarze w 1990 roku ocalały jedynie dwie nadpalone ikony: Zbawiciela i św. Mikołaja oraz fragmenty ewangelii. Cerkiew odbudowano.
Na górze działa też jedyny w Polsce żeński monastyr św. św. Marty i Marii.
Dziś wielu pielgrzymów przynosi tu krzyże wotywne - jest już ich ponad dziesięć tysięcy!
U stóp góry bije uzdrawiające źródełko. Wierni obmywają się namoczonymi chusteczkami,
aby oczyścić się z chorób. Chusteczki rozwieszają na gałęziach drzew i brzegu. 18 i 19
sierpnia, w Święto Przemienienia Pańskiego, Grabarkę odwiedzają tysiące pielgrzymów.
Nadbużańska okolica podlaska nie jest ani piękna ani wesoła, ale tęsknie poważna i zakochać sie w niej można pisał Józef Ignacy Kraszewski.
Bug, to jedna z najpiękniejszych i najdzikszych rzek w Polsce. To najdłuższa rzeka województwa podlaskiego. Płynie najpiękniej między Niemirowem i Drohiczynem. Odcinek ten
nazywa się Podlaskim Przełomem Bugu i prowadzi nim trasa każdego spływu kajakowego. Bug to rzeka o wartkim nurcie, niekiedy kapryśna, ma liczne zakola i meandry. Trzeba
uważać na mielizny (oznaczone są biało-czerwonymi tyczkami) i wysepki. Na trasie spływu
znajduje się wiele ciekawych miasteczek m.in. Niemirów o bogatej historii, zabytkowy Mielnik i Drohiczyn – historyczna stolica regionu. Aby zrobić zdjęcia Drohiczyna trzeba wejść na
wysoki lewy brzeg rzeki. Także rezerwaty „Wydma Mołożewska” i „Skarpa Mołożewska” ze
stadami ptaków oraz pocztówkowymi widokami, wprawiają w zachwyt.
Wysoką renomę zyskał Promocyjny Spływ Kajakowy Rzeką Bug na trasie Mielnik-Drohiczyn-Brok. Spływ organizowany jest rokrocznie w czerwcu od roku 2001. Zaczyna się
w Mielniku i kończy – po sześciu dniach w Broku. Oprócz bliskiego kontaktu z rzeką Bug
i nadbużańską przyrodą, uczestnicy zwiedzają najciekawsze miejsca położone w Dolinie
Bugu w towarzystwie przewodników, którzy w interesujący sposób przybliżą historię tych
terenów. Po całodniowych zmaganiach z rzeką, przy wieczornym ognisku istnieje możliwość
spróbowania smaków lokalnej kuchni przy granej na żywo muzyce. Można wybrać skróconą
dwudniową wersję spływu z zakończeniem w Drohiczynie. Organizatorzy gwarantują wrażenia, których nie zapomina się nigdy!
W XVII i XVIII w. Bug był głównym traktem handlowym pomiędzy Wołyniem i Europą. Dzisiaj,
o niewykorzystanym potencjale podlaskich rzek (oprócz Bugu dotyczy to również Narwi)
świadczy spontanicznie odradzająca się żegluga pasażerska. Na podlaskim odcinku Bugu
kursują dwa statki, pływające na zamówienie trasami: Drohiczyn i okolice oraz Niemirów
– Mielnik.
Zapomniane dziedzictwo, jakim są grodziska, w połączeniu z malowniczym otoczeniem,
czystym środowiskiem, bogatym krajobrazem kulturowym, przenoszą w odległe czasy do
miejsc nieodkrytych. Przygoda odkrywania może się zdarzyć na Szlaku Nadbużańskich
Grodzisk. Produkt otrzymał Wyróżnienie PROT w etapie regionalnym konkursu na
„Najlepszy Produkt Turystyczny 2009 i 2010”. Jest to nowy szlak turystyczny w dolinie
Bugu, popularyzujący najstarsze wytworzone przez człowieka formy terenu: grodziska, kurhany i cmentarzyska kurhanowe. Kształtowane przez wieki przetrwały do współczesności
i nierzadko ukryte są wśród pól i gęstych lasów, z dala od obecnych siedzib ludzkich. Tak
duże skupiska tych ciekawych zabytków archeologicznych są wyjątkowe w skali kraju. Często nie zdajemy sobie sprawy z ich istnienia. Szlak ma długość blisko 41 km. Wiedzie przez
nadbużańskie miejscowości, zlokalizowane w gminach Drohiczyn i Siemiatycze.
98
Punkt Informacji Turystycznej**
Starostwo Powiatowe w Siemiatyczach
ul. Legionów Piłsudskiego 3, 17-300 Siemiatycze
tel. 85 655 58 56,
www.siemiatycze.pl
Bunkry nad Bugiem - Linia Mołotowa
Umocnienia radzieckie powstałe po 17 września 1939 r. na nowej granicy między Trzecią
Rzeszą a Związkiem Radzieckim nazywano także” zębami Stalina”.
Pomimo zaangażowania wielkich środków, względnie dobrego wyposażenia oraz informacji
wywiadu – atak 22 czerwca 1941 r. spowodował opuszczenie fortyfikacji bez poważniejszego, zorganizowanego oporu. Część z bunkrów została zniszczona przez Niemców, którzy sprawdzali na nich skuteczność swojej artylerii i czołgów. Pozostałe bunkry, niektóre
w nadspodziewanie dobrym stanie, usytuowane są wzdłuż Bugu.
Szlak bunkrów nad Bugiem (niebieski 23 km) Wólka Nadbużańska - Mielnik.
Podlaski przełom Bugu jest bogatą w walory przyrodniczo-krajobrazowe, malowniczo położoną krainą. W ostatnich latach tereny te odkrywają amatorzy survivalu oraz sportów
niekonwencjonalnych, jak baloniarze czy lotniarze, którzy chcą zobaczyć rzekę z lotu ptaka.
Na obszarze całej krainy Bugu zostały wytyczone szlaki turystyczne po najpiękniejszych
zakątkach regionu.
Ciekawostką południowej części woj. podlaskiego są złoża kredy. W Mielniku eksploatację
rozpoczęto w okresie międzywojennym. To jedyna w Polsce odkrywkowa kopalnia kredy.
Dodatkowa ciekawostka: Góra Uszeście - znajdujący się w Mielniku rezerwat roślinności kserotermicznej (ciepłolubnej). Obejmuje dwa najwyższe
wzniesienia morenowe na Wysoczyźnie Drohickiej:
Duże Uszeście (204 m n.p.m.) i Małe Uszeście
(174 m n.p.m.). Na stokach południowych w miejscach otwartych, przy słonecznej pogodzie temperatura powierzchni gleby osiąga niekiedy 78° C, co
sprzyja występowaniu roślinności stepowej.
99
Kraina Bugu
Nadbużański Produkt Turystyczny Bugiem z Bogiem to kolejny produkt turystyczny który
otrzymał Wyróżnienie Prezesa PROT w etapie regionalnym konkursu „Najlepszy Produkt Turystyczny 2008” Certyfikat POT. To gotowa, zorganizowana oferta, dzięki której
można poznać największe atrakcje Podlasia Nadbużańskiego. I tak:
Dzień 1. zwiedzanie Mielnika, później wycieczka rowerowa na Świętą Górę Grabarkę z możliwością udziału w prawosławnym nabożeństwie, następnie biesiada nadbużańska z lokalnymi przysmakami, przy regionalnej muzyce ludowej.
Dzień 2. spływ kajakowy na trasie Mielnik-Drohiczyn; wieczorem biesiada słowiańska.
Dzień 3. Zwiedzanie Drohiczyna w tym Muzeum Diecezjalnego.
Właściciel produktu:
Ciechanowiec i jego muzeum
Bug przestaje być rzeką graniczną województwa podlaskiego na wysokości ujścia rzeki Nurzec. Kilka kilometrów w górę Nurca położony jest Ciechanowiec, jedno z najstarszych miast
w regionie, z Muzeum Rolnictwa, które w ilości odwiedzanych turystów ustępuje tylko
obiektom Białowieskiego Parku Narodowego i Kanałowi Augustowskiemu.
Muzeum powstało w 1962 roku. Nosi
imię księdza Krzysztofa Kluka, zasłużonego w dziejach miasta XVIII-wiecznego przyrodnika, jednego z pionierów nauk przyrodniczych w Polsce.
W skansenie prezentowane są m.in.
wschodnio-podlaskie zagrody szlacheckie. W pierwszej części skansenu budynki ustawiono tak, aby pokazywały
przekrój całego społeczeństwa: od
chłopskich jednokomorowych chałup
po drewniane, ozdobne dworki drobnej podlaskiej szlachty, na neoklasycystycznym Pałacu Starzeńskich kończąc. Na drugiej polanie ulokowano
kilka spichlerzy i kuźnię. Integralną
częścią skansenu stał się XIX-wieczny
młyn wodny. W pałacu Starzeńskich
z XIX wieku znajduje się wystawa poświęcona historii Ciechanowca i Fundacji Ciechanowieckich oraz ekspozycja wnętrz pałacowych. Obok znajduje się jedyne w swoim rodzaju Muzeum Weterynarii.
Niewątpliwą atrakcją jest otwarte w 2004 roku pierwsze w Polsce Muzeum Pisanki, powstałe z liczącej ok. 1,5 tys. eksponatów prywatnej kolekcji.
Ciechanowiec – jubileusz – 580 lecie nadania praw miejskich obchodził w 2009 roku.
W XIII wieku był własnością książąt mazowieckich, w XV w. pozostawał w granicach Litwy, a po 1569 powrócił do Korony. Prawa miejskie magdeburskie otrzymał w 1429 roku.
Miasto usytuowane na trasie jednej z najważniejszych dróg wiodących z Mazowsza
na Litwę (Warszawa-Ciechanowiec-Bielsk Podlaski-Grodno-Wilno) przeżywało swój
rozkwit. Należało do rodu Kiszków. Funkcjonowała tu świątynia i drukarnia. W wieku XVI
podzielony został na dwie części: lewobrzeżną zwaną „Starym Miastem” - tu zbudowano
zamek obronny w którym gościł m.in. Stefan Batory i prawobrzeżna zwana „Nowym Miastem”. Zniszczony podczas potopu szwedzkiego, do swej świetności Ciechanowiec wrócił
pod rządami rodziny Ossolińskich. W XIX wieku wzdłuż rzeki Nurzec przebiegała granica
Rosji z Księstwem Warszawskim. Stary Ciechanowiec pozostający w granicach Rosji rozwijał się jako ośrodek handlu. Zbudowano fabryki włókiennicze, młyny, cegielnie. Nowy zaś
Ciechanowiec pozostał miastem o charakterze rolniczym. Obie części zostały połączone
100
Urząd Miejski w Ciechanowcu
(Członek PROT)
ul. Mickiewicza 1, 18-230 Ciechanowiec
tel. 86 277 11 45/ fax 86 277 10 66
www.ciechanowiec.pl
Punkt Informacji Turystycznej w Ciechanowcu***
Plac 3 Maja 31, 18-230 Ciechanowiec
gsm. 507 793 404
101
Ciechanowiec i jego muzeum
po odzyskaniu niepodległości. Dziś zwiedzając
miasto warto zatrzymać się przy kościele Trójcy
Przenajświętszej wzniesionym ze środków fundacji Ossolińskich, obiekty poklasztorne, pozostałości zamku z XVI w. tzw. Zamczysko, XIX-wieczną
cerkiew i synagogę z przełomu XVIII i XIX w.
W Gminie Ciechanowiec, w miejscowości Winna-Poświętna warto zwiedzić zespół kościoła parafialnego z drewnianym kościołem i dzwonnicą
z 1696 r, a w Pobikrach neogotycki kościół, zespół dworski i park z poł. XIX w.
Wjeżdżając głębiej w powiat wysokomazowiecki
zanurzamy się w świat dawnych szlacheckich
przysiółków, z taką sympatią opisywanych choćby
w sienkiewiczowskiej trylogii. Jadąc od strony Białegostoku warto obejrzeć zabytkowy dwór Stefanii
Karpowicz w Krzyżewie, pałac Kołodziejskiego
w Kurowie, dwór Glogerów w Tyborach-Kamiance czy Sanktuarium w Hodyszewie z barokowym
obrazem z ok 1630 r., uznawanego za cudowny.
W niedalekiej Rudce – (Powiat Bielsk Podlaski) urzeka wspaniały zespół pałacowy wraz
z przylegającym parkiem z XVIII w. (dawna siedziba Ossolińskich i Potockich).
Członkowie Podlaskiej Regionalnej Organizacji Turystycznej
Samorząd Województwa Samorząd Miasta
Podlaskiego
Białystok
Samorząd Gminy
Białowieża
Samorząd Gminy
Narewka
Samorząd Gminy
Radziłów
Augustowska Organizacja
Turystyczna
102
Samorząd Miasta
Goniądz
Samorząd powiatu Samorząd powiatu
augustowskiego
hajnowskiego
Lokalna Organizacja Turystyczna
Ziemia Łomżyńska
Stowarzyszenie
Agroturystyczne
„Raj Bobra”
Samorząd Miasta
Augustów
Hotel ”Zbyszko”
Hotel 3 Trio
Suwalska Organizacja
Hotel Żubrówka
Turystyczna
Samorząd Miasta
Ciechanowiec
Samorząd Gminy
Choroszcz
Polska Izba Turystyki
Oddział Podlaski
Suwalska Izba
Rolniczo-Turystyczna
Regionalny Oddział
PTTK w Białymstoku
Stowarzyszenie
Białowieskie
Ośrodek Szkoleniowo
Agroturystyczne „Puszcza
Stowarzyszenie
- Wypoczynkowy
Mielnicka
Agroturystyczne „Żubr”
„Ptasia Osada”
Stowarzyszenie
„Euroregion Niemen”
Centrum KonferencyjnoBankietowe ROZŁOGI
Stowarzyszenie
Ziemia Sejneńska
Hotel Białowieski
Nature Travel
Podlaskie Stowarzyszenie
Agroturystyczne
Golf-Park Lipowy Most
LOT „Brama na Bagna”
Podlaski Ośrodek
Doradztwa Rolniczego
w Szepietowie
Podlaska Fundacja
Rozwoju Regionalnego
Casablanca
Catering
„Zagroda Kuwasy”
Towarzystwo „Amicus”
Agencja „Benkowski”
Wyższa Szkoła
Menedzerska
Spółdzielnia Produkcyjno
-Handlowa „Krynka”
„Sioło Budy”
Osowieckie Towarzystwo
Fortyfikacyjne
Stowarzyszenie
Agroturystyczne
„Agrokresy”
Davis & Kryjan
– Gardens
„ECHO”
PTTK Białowieża
Biebrzańsko-Narwiańskie
Stowarzyszenie
Agroturystyczne „Łoś”
LGD
Puszcza Knyszyńska
103
104
BAZA ADRESOWA
województwa podlaskiego
Vademecum turysty
105
Zabytki
Pograniczny charakter dzisiejszego woj. podlaskiego zaowocował mozaiką kulturową, etniczną, religijną jego mieszkańców. Od wieków region zamieszkiwali: Polacy, Białorusini,
Litwini, Żydzi, Rosjanie, Niemcy, Ukraińcy, Tatarzy, którzy byli katolikami, wyznawcami prawosławia, unitami, ewangelikami i muzułmanami. Specyficzny krajobraz kulturowy Polski
północno-wschodniej, zróżnicowanie narodowościowe i wyznaniowe, bogactwo obrzędowości i obyczajów nadal pozostaje cechą charakterystyczną tego obszaru. Wspomniana różnorodność widoczna była i jest obecna także w architekturze regionu, m.in. w drewnianym
budownictwie wiejskim.
Zabudowa drewniana typowa jest dla wielu wsi woj. podlaskiego, które niejednokrotnie przypominają „żywe” muzea na wolnym powietrzu. Ciekawostką jest, że do dnia dzisiejszego
w północno-wschodniej Polsce można zobaczyć zwarte zespoły starej drewnianej zabudowy
wsi, zachowane w całości - rzadkość na skalę europejską. W małych miasteczkach regionu
i wioskach występują też ciekawe drewniane budynki użyteczności publicznej np. urzędy
i szkoły, dworce kolejowe. Podróżując po województwie podlaskim zobaczą Państwo w wiejskim krajobrazie drewniane wiatraki, młyny wodne, kuźnie, kapliczki, krzyże przydrożne,
tradycyjne ogrodzenia.
Cenne zabytki budownictwa wiejskiego gromadzone są w ekspozycjach skansenowskich
w Białostockim Muzeum Wsi (Oddział Muzeum Podlaskiego) Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu, Skansenie Kurpiowskim w Nowogrodzie, Skansenie w Puńsku. W muzeach tych
oraz innych tego typu placówkach (np. Muzeum Regionalne w Lipsku) zgromadzono też
unikatowe kolekcje ruchomych zabytków kultury ludowej.
Ochronie budownictwa drewnianego służy organizowany od 2005 r. Konkurs na Najlepiej
Zachowany Zabytek Budownictwa Wiejskiego.
106
Powiat augustowski
Augustów
• Rynek Zygmunta Augusta stanowi centralny punkt
miasta, wykładany granitową kostką, wytyczony
w 1550 r. przez kuratora Joba Preytfusa. Najstarszy
drzewostan zabytkowego parku zwanego Ogrodem
Saskim, pamięta zapewne czasy jego założenia
(1847 r.). Kamienice wokół rynku pochodzą głównie
z XIX wieku. W centrum parku fontanna. Na placu
kolumna Króla Zygmunta II Augusta, to druga kolumna królewska w Polsce, po warszawskiej. Pierzeje zabudowane XIX-wiecznymi kamienicami.
• Restauracja „Albatros” z 1962 r., wg projektu Henryka Gomółki, rozsławiona przez piosenkę Janusza
Laskowskiego „Siedem dziewcząt z Albatrosa”.
• Nagrobki na cmentarzu parafialnym z 1800 r.
Najstarsze i najbardziej okazałe pomniki nagrobne
skupiają się wokół kaplicy cmentarnej, ufundowanej przez rodzinę Truszkowskich w 1820 r. Kilka
odlewów żeliwnych wykonanych zostało w Hucie
Sztabińskiej. Nieopodal pomnik żydowski z 1981
r., poświęcony tysiącom mieszkańców miasta narodowości żydowskiej. Ufundowany przez kilka rodzin
Żydowskich z Nowego Jorku.
• Dom Turysty PTTK nad j. Necko (1938) wg projektu
M. Nowickiego, obecnie Zajazd Hetman.
• Oficerski Yacht Club Pacyfik, zaprojektowany przez
Juliusza Nagórskiego w 1935 r., po wojnie (do niedawna) funkcjonował w nim renomowany Wojskowy
Dom Wypoczynkowy (WDW). Pomnik w postaci fotela i pamiątkowego kamienia upamiętniający wizytę
Ojca Świętego Jana Pawła II, na którym oczekiwał
na rejs statkiem.
• Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej, pierwotnie
rosyjska cerkiew wojskowa powstała w 1896 r. od
1921 r. kościół garnizonu augustowskiego Wojska
Polskiego. W wieży izba pamięci I Pułku Ułanów
Krechowieckich.
• Ruiny polskiego schronu bojowego linii obronnej
„Augustów” z 1939 r. Dziś pomnik z hasłem „Nigdy
więcej wojny”. „Bunkier” nie był wykorzystany bojowo. Został wysadzony przez Niemców 1944 roku.
• Zespół Zarządu Wodnego, eklektyczny pałacyk z ok.
1903 r. przed I wojną siedziba kierownictwa Wiślano – Niemieckiej Drogi Wodnej, w okresie okupacji
radzieckiej placówka straży granicznej i komórki
NKWD.
• Muzeum Kanału Augustowskiego – w tzw. Dworku
Prądzyńskiego, filia mieszcząca dział historii Kanału.
Budynek Dworku pochodzi z połowy XIX w. Przy furtce znajduje się pomnik upamiętniający ofiary mordu
więźniów aresztu NKWD z 22 czerwca 1941 r.
• Kanał Augustowski jest najbardziej atrakcyjnym
szlakiem wodnym województwa podlaskiego oraz
wiedzie prym wśród najatrakcyjniejszych szlaków
wodnych w Polsce. Został wybudowany w latach
1823-1839 wg projektu polskiego inżyniera gen.
Ignacego Prądzyńskiego. Pierwsze plany dotyczące połączenia wodnego Wisły z Niemnem powstały
u schyłku niepodległej Rzeczypospolitej w latach
1822-1823. Jego długość 102 km, z tego 80 km
znajduje się na terenie Polski i 22 km na terenie
Białorusi. Na całym odcinku Kanału powstało 18
śluz, z czego 14 obecnie znajduje się po stronie
polskiej, jedna w pasie granicznym i trzy po stronie
białoruskiej.
• Stara Poczta wraz z parkiem według typowego
projektu H. Marconiego z 1829 r. Była tu stacja
przeprzęgowa na szesnaście koni, ekspedycja i pokoiki hotelowe. Obecnie Szkoła Muzyczna I stopnia.
Widoczny w parku głaz upamiętnia budowniczych
Kanału Augustowskiego. Osadzony został w 1973
roku, w 150 rocznicę rozpoczęcia jego realizacji.
• Muzeum Ziemi Augustowskiej. Przybliża zwiedzającym warsztat i produkty rękodzieła wiejskiego
(tkactwa, garncarstwa, plecionkarstwa) jak również
sprzęty używane w domostwach regionu Puszczy
Augustowskiej. Stała ekspozycja ukazuje również
sprzęty związane z rolnictwem i rybołówstwem.
• Bazylika Mniejsza Najświętszego Serca Jezusowego
1905-1911. Budowniczym kościoła był ks. Wincenty Nowicki (proboszcz w latach 1899-1924).
W kościele znajduje się pięć ołtarzy, wszystkie wykonane w dębie. W ołtarzu głównym znajduje się obraz
Matki Boskiej Częstochowskiej, zasłaniany obrazem
Serca Jezusowego. Ołtarze zostały wykonane w latach dwudziestych. Zniszczony w czasie II wojny
światowej kościół odbudował ks. Wojciech Chojnowski, proboszcz parafii w latach 1925-1947. Obok
ołtarza św. Antoniego stanął ołtarzyk Miłosierdzia
Bożego z relikwiami św. Faustyny Kowalskiej. 22
czerwca 2001 roku kościół obchodził uroczystość
ogłoszenia papieskiego dekretu o nadaniu świątyni
tytułu Bazyliki Mniejszej.
Augustów - Studzieniczna
• Zespół kościoła parafialnego pw. MB Szkaplerznejrewniany kościół z 1847 roku i wcześniejszą jeszcze
dzwonnicą. Wieżę ozdabia piękny krzyż kowalskiej
roboty. Wnętrze świątyni zostało urządzone przez ludowych artystów, wykorzystujących drewno i jelenie
rogi. Znajdują się tu trzy ołtarze – główny Świętej
Rodziny i boczne: św. Tekli i św Jana Nepomucena.
Na sztucznie usypanej grobli wzdłuż drogi krzyżowej mieści się główne sanktuarium – na grądziku
(wysepce) neorenesansowa kapliczka Najświętszej
Marii Panny, mieszcząca obraz Matki Boskiej Studzieniczańskiej (XVIII wieczna kopia obrazu jasnogórskiego). Obok pod gontowym daszkiem znajduje
107
się studzienka z cudowną wodą. Jest tu również
kamienny posąg św. Jana Nepomucena. Nad brzegiem jeziora stoi pomnik Jana Pawła II na pamiątkę
wizyty w czerwcu 1999 roku.
• Kanał Augustowski z zespołem budowli i urządzeń
1825-1839.
Gabowe Grądy
• Drewniana zbudowana na osi wschód – zachód molenna staroobrzędowców.
Krasnybór
• Kościół pw. Zwiastowania NMP, niegdyś cerkiew unicka wybudowana około 1614 r.
• Wieża wzmiankowana w poł. XIX w., prawdopodobnie wybudowana przez dominikanów w XVIII w., we
wnętrzu freski, obraz MB z Dzieciątkiem z pocz. XVII
w., rzeźba Chrystusa Ukrzyżowanego z przełomu
XVII i XVIII w.
• Plebania w stylu dworkowym, murowana z 1939 r.,
wzniesiona na miejscu dawnego klasztoru.
• Kościół pw. św. Rocha z 1870 r.
• Pomnik nagrobny Wiktorii Rymaszewskiej z 4 kolumnami z lanego żelaza z XIX w.
Lipsk
• Układ urbanistyczny z 2 poł. XVI w., z rozplanowaniem ulic opartym na siatce prętowej,
• Kościół neogotycki pw. Matki Bożej Anielskiej z lat
1906-1914, wewnątrz cenna ikona Matki Boskiej
„Bazylianki” z Dzieciątkiem z przeł. XVI i XVII w.
• Dom katolicki z lat 20. XX w.
• Kopiec Wolności usypany jako wotum za odzyskanie
niepodległości w 1918 r.
• Zabudowa mieszkalna z pocz. XX w.
• Schrony tzw. linii Mołotowa z lat 1940-1941.
• Pomnik „Zginęli za Polskę” w parku miejskim, poświęcony 50 zakładnikom zamordowanym przez
hitlerowców 13 lipca 1943 r. w Naumowiczach.
• Kopiec Wolności usypany jako wotum za odzyskanie niepodległości w 1918 r.
• Schrony tzw. linii Mołotowa z lat 1940-1941.
Mikaszówka
• Drewniany jednonawowy kościół pw. św. Marii Magdaleny z 1907 r. z dwiema wieżami i oryginalnym
wystrojem wewnętrznym z porożami. Obok drewniana dzwonnica i żeliwny pomnik z huty sztabińskiej.
• Mikaszówka - jedna ze śluz Kanału Augustowskiego
z 1828 r.
Rudawka
• Kudrynki i Kurzyniec – śluzy na Kanale Augustowskim wybudowane z 1829 r. Przez śluzę Kurzyniec
przebiega granica pomiędzy Rzeczpospolitą Polską
a Republiką Białoruś.
108
Sztabin
• Układ urbanistyczny z XVIII w., zaprojektowany
przez Joachima Chreptowicza.
• Neogotycki kościół pw. św. Jakuba Apostoła z lat
1905-1910.
• Zegar słoneczny i żeliwne popiersie Joachima
Chreptowicza z XIX w.
Święte Miejsce
• Uroczysko nad rzeką Rospudą, w okolicy wsi Jaśki,
miejsce starodawnego kultu pogańskiego, później
przejęte przez kościół katolicki. Odbywają się tu uroczystości na św. Jana (24 czerwca).
Powiat białostocki
Białystok
• Zespół pałacowo-parkowy Branickich z I poł. XVIII w.
Barokowy pałac wzniesiony w miejscu XVI-wiecznej
rezydencji Wiesiołowskich, której mury zachowały
się w centralnej części budowli. Rozbudowany na
początku XVII w. i ponownie w latach 1691-1697 wg
projektu Tylmana z Gameren, gruntownie przebudowany i rozbudowany w latach 1720-1772 przez
architektów: Jana Zygmunta Deybla, Jana Henryka
Klemma i Józefa Sękowskiego. Zniszczony w czasie
wojen napoleońskich, odbudowany w uproszczonej
formie i przystosowany w końcu lat 30. XIX w. do
potrzeb Instytutu Panien Szlacheckich. W czasie
I wojny w pałacu mieścił się wojenny szpital niemiecki, w okresie międzywojennym Urząd Wojewódzki.
Spalony przez wycofujące się oddziały niemieckie
w 1944 r. Odbudowany po zniszczeniach wojennych
przez Stanisława Bukowskiego w latach 1945-1962.
Obecnie mieści Akademię Medyczną. Składa się
z trójkondygnacyjnego korpusu głównego i dwóch
skrzydeł w układzie zbliżonym do podkowy. Dziedziniec honorowy pałacu oddzielony od dziedzińca
wstępnego dekoracyjnym murem z tzw. Sfinksami
dłuta J. Chr. Redlera. W murze ogrodzeniowym dziedzińca wstępnego dwie dekoracyjne studnie, zaś
na osi założenia główna brama wjazdowa „Gryf”,
wzniesiona ok. 1745 r. Po stronie południowej pałacu park francuski, z ogrodem górnym i dolnym:
w ogrodzie górnym na osi założenia główna aleja
parkowa, w której pierwotnie ustawione były rzeźby,
obecnie stopniowo po pracach konserwatorskich
wprowadzane z powrotem. Po jej obu stronach
tzw. haftowane partery bukszpanowe. W ogrodzie
dolnym, głównym akcentem kompozycyjnym jest
dekoracyjnie potraktowana fosa, w której przegląda
się pałac. Przy południowej granicy parku pawilon
włoski, od strony północnej pawilon toskański. Przy
pd.-wsch. skrzydle pałacu budynek arsenału z 1755
r. Obok niego zachowane wschodnie skrzydło oranżerii z 1763 r. W kompleksie zabudowań pałaco-
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
wych znajdują się także budynki dydaktyczne Instytutu Panien Szlacheckich, wzniesione w końcu XIX
w., mieszczące obecnie różne zakłady dydaktyczne
Akademii Medycznej i przedszkole.
Barokowy pałac gościnny Branickich (obecnie Pałac
Ślubów) z 1771 r.
Dawna loża masońska (obecnie Książnica Podlaska) z lat 1803-1806.
Zespół kościoła katedralnego pw. Wniebowzięcia
NMP. Późnorenesansowy kościół z lat 1617-1626
ufundowany przez Wiesiołowskich, przebudowany
w latach 1750-52 przez J. K. Branickiego. W podziemiach krypta z XVIII-wiecznymi pochówkami,
przebudowana i powiększona w końcu lat 80. XX
w., spoczywają tu doczesne szczątki biskupów białostockich.
Barokowa plebania z lat 1760-62 (obecnie kuria biskupia). Neogotycki kościół katedralny wybudowany
w latach 1900-05 wg projektu Józefa Piusa Dziekońskiego, jako „dobudówka” do istniejącej wcześniej
świątyni, kościoła ufundowanego przez Wiesiołowskich, w którym zostało wówczas rozebrane prezbiterium. W pobliżu świątyni – na skwerze pomiędzy
katedrą i parkiem pałacowym pomniki – Jana Pawła
II z 1994 r. i ks. Jerzego Popiełuszki z 1990 r.
Kościół pw. Chrystusa Króla i św. Rocha z lat 19261947 zbudowany wg Projektu Oskara Sosnowskiego
na planie ośmioboku zbliżonego do gwiazdy, z wieżą o wysokości 83 m.
Cerkiew pw. św. Mikołaja Cudotwórcy wybudowany
na planie krzyża greckiego w latach 1843-1846 na
miejscu drewnianej świątyni unickiej, wewnątrz freski z 1910 r., w ikonostasie ikony z 1844 r.
Kaplica cmentarna pw. św. Marii Magdaleny z 1758 r.
Układ urbanistyczny centrum z XVIII w., obecny Rynek Kościuszki z Ratuszem z lat 1745-61, zrekonstruowanym w latach 1954-58 z wieżą zegarową
(obecnie siedziba Muzeum Podlaskiego)
Kamienice z końca XIX i początku XX w przy ul. Kilińskiego, Rynek Kościuszki, Lipowej, Nowy Świat,
Krakowskiej, Sienkiewicza, Warszawskiej.
Dworzec kolejowy z 1862 r.
Szpital z 1762 r. (obecnie kino „Ton”).
Dawna zbrojownia z XVIII w. (obecnie Archiwum
Państwowe.
Kamienica z 1771 r. (dawna austeria), (ul. Sienkiewicza 2).
Kościół (pierwotnie ewangelicko-augsburski) pw. św.
Wojciecha z lat 1906-1912.
Zespół fabryki Beckera z przełomu XIX i XX w. składający się z hali fabrycznej, budynku zarządu i willi
(obecnie Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego).
Zespół pałacowy Kruzenszternów (Rüdygierów, Lubomirskich) z II połowy XIX w. (obecnie WSAP) wraz
z parkiem.
• Eklektyczny pałac Hasbacha z końca XIX w.(obecnie
siedziba Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków).
• Zabudowania browaru „Dojlidy” z XIX-XX w.
• Budynki dawnych bóżnic z XIX i XX w. przy ulicy Branickiego (Szmuel Beth Midrasz), Pięknej (Bóżnica
„Piaskower”) i ul. Waryńskiego (bóżnica Cytrona).
• Miejsce po Synagodze Głównej, spalonej przez
Niemców w 1941 r., obecnie pomnik z 1995 r.
ufundowany przez białostockich Żydów z całego
świata.
• Park miejski Planty założony w latach 30. XX w.
z inicjatywy wojewody Kościałkowskiego wg projektu St. Gralli. Od wschodu do Plant przylega Park
Stary, założony po 1895 r. wg projektu Waleriana
Kronenberga, na miejscu osuszonego wielkiego stawu pałacowego. Od strony pd.-zach. Planty łączą się
z parkiem leśnym Zwierzyniec.
• Park Zwierzyniecki – w czasach Branickich mieścił
się tu zwierzyniec dworski, obecnie w jego pd.-zach.
części urządzono rezerwat przyrodniczy. Na skraju
parki znajduje się cmentarz wojskowy z grobami
żołnierzy z lat 1919-20 oraz z okresu II wojny światowej, z obeliskiem w kształcie równoramiennego
krzyża, poświęconym Nieznanemu Żołnierzowi.
Choroszcz
• Barokowy zespół klasztorny Dominikanów z XVIII
w., w skład którego wchodzą: kościół pw. św. Jana
Chrzciciela i św. Szczepana Męczennika.
• Barokowy Letni pałac Branickich z lat 1752-759
(obecnie Muzeum Wnętrz Pałacowych) z założeniem parkowym z lat 1725-1763.
• Zabudowania dawnej fabryki sukna i kortów Ferdynanda Moesa z II połowy XIX w. i początku XX w., od
1930 r. szpital psychiatryczny.
Cibory-Kołaczki
• Drewniany, barokowy kościół. pw. Narodzenia NMP
z 1742 r. o konstrukcji zrębowej z polichromią neoklasycystyczną z 1839 r. wewnątrz, obok znajduje
się drewniana dzwonnica z XVIII w.
Gródek
• Układ urbanistyczny z XV w.
• Drewniana cerkiew cmentarna pw. Opieki Matki Boskiej z 1862 r.
• Murowana cerkiew pw. Narodzenia NMP z lat 19461970.
• Murowany kościół pw. Najświętszego Serca Pana
Jezusa z lat 1934-1936.
• Murowany budynek dawnej karczmy z II połowy XIX w.
• Drewniane domy z końca XIX w. i pocz. XX w.
Łapy
• Murowany kościół pw. św. św. Piotra i Pawła z lat
1918-1927.
109
•
•
•
•
Osiedle kolejarskie „Wygwizdowo” z 1924 r.
Osiedle kolejarskie „Łapy-Osse” z lat 1921-1926.
Wieża ciśnień z początku XX w.
Domy murowane i drewniane z końca XIX i początku
XX w.
Michałowo
• Drewniana cerkiew pw. św. Mikołaja z lat 19061910 oraz plebania z początku XX w.
• Murowany budynek dawnej fabryki włókienniczej
z początku XX w.
Supraśl
• Zespół klasztorny Bazylianów, XVI-XVIII w skład
którego wchodzą ruiny cerkwi p.w. Zwiastowania
NMP z lat 1503-1511, dawna cerkiew pw. św. Jana
Ewangelisty, klasztor, brama oraz pałac archimandrytów (Chodkiewiczów).
• Zespół pałacowy Buchholza z przełomu XIX i XX
w skład którego wchodzą pałac, ogród, koniusznia
-wozownia i stróżówka, obecnie Liceum Plastyczne.
• Cmentarz ewangelicki z kaplicami grobowymi
– klasycystyczną Zachertów z 1885 r. i neogotycką
Buchholzów z 1904 r.
• Cerkiew pw. św. Jana Teologa z lat 1889-1891.
• Kościół pw. św. Trójcy wybudowany 1861-1865.
• Kościół ewangelicko-augsburski z 1870 r., obecnie
katolicki.
• Drewniany budynek „Stara Poczta” z XVIII w.
• Dwór z 1822 r., obecnie siedziba Parku Krajobrazowego Puszczy Knyszyńskiej.
• Drewniane domy tkaczy z połowy XIX w.
Suraż
• Grodzisko wczesnośredniowieczne „Góra królowej
Bony”.
• Układ urbanistyczny z XV-XVI w. z dwoma rynkam.
• Murowany kościół pw. Bożego Ciała z lat 18731876.
• Kirkut założony po 1865 r.
Tykocin
• Rozplanowanie przestrzenne miasta z XV-XVIII w.
• Rynek barokowy w kształcie trapezu, na którym
znajduje się pomnik Stefana Czarnieckiego z lat
1761-1763 dłuta Piotra Coudray oraz murowane
i drewniane domy z XVIII-XIX w.
• Zespół kościoła parafialnego: kościół pw. Świętej Trójcy
z lat 1742-1750, trójnawowy, bazylikowy, z rozbudowaną elewacją – frontowa ściana połączona arkadami
z dwoma wieżami, wewnątrz polichromie ścienne
z 1749 r.; barokowa plebania (wcześniej klasztor Księży Misjonarzy) z lat 1748-1759 i 1769-1771.
• Budynki gospodarcze, oraz ogrodzenie z bramą na
której umieszczono postaci ewangelistów.
110
• Zespół klasztorny Bernardynów (obecnie Dom Pomocy Społecznej) z lat 1771-1791 w skład którego
wchodzą: trójskrzydłowy, piętrowy klasztor z dziedzińcem i bramą - dzwonnicą, kaplica pw. św. Elżbiety, zabudowania gospodarcze, ogród.
• Barokowa synagoga z 1642 r. z mansardowym dachem i wieżą XVIII w. (od 1977 r. oddział Muzeum
Podlaskiego).
• Dom Talmudyczny z XVIII w. (Beith Hamidrasz), wybudowany w XVIII w., zniszczony w czasie ostatniej
wojny, po odbudowie przeznaczony na Oddział Muzeum Podlaskiego,
• Kirkut - cmentarz żydowski z XVI w (najstarsze nagrobki z XVIII w.).
• Dworek administratora dóbr tykocińskich z XVIII w.
(obecnie Dom Kultury).
• Alumnat wojskowy z lat 1633-1645, późnorenesansowy, na planie kwadratu (obecnie obiekt noclegowo-gastronomiczny).
Zabłudów
• Układ urbanistyczny z XVI w.
• Klasycystyczna cerkiew Zaśnięcia NMP zbudowana
w latach 1847-1855 na rzucie krzyża greckiego,
z wieżą frontową przykrytą kopułą
• Klasycystyczny murowany kościół pw. św. św. Piotra
i Pawła z lat 1805-1840.
• Kaplica cmentarna pw. św. Rocha z 1850 r.
• Kaplica cmentarna pw. św. Marii Magdaleny z 1848 r.
• Pozostałości pałacu Radziwiłłów: oficyna i park z II
połowy XIX w.
• Drewniane domy z końca XIX i pocz. XX w.
Powiat bielski
Bielsk Podlaski
• Grodzisko średniowieczne z XII-XIII w.
• Układ przestrzenny miasta z XV-XIX w.
• Ratusz miejski – późnobarokowy wzniesiony w latach 1776-1779, na iglicy hełmu wieży sylwetka
szarańczy, upamiętniająca nalot tych owadów
w 1779 r.
• Zespół kościoła parafialnego pw. Narodzenia NMP
i św. Mikołaja z lat 1783-1784, w skład którego
wchodzą: murowany kościół z 1873 r., murowana
dzwonnica z 1843 r., cmentarz oraz drewniana plebania z 1900 r.
• Zespół klasztorny Karmelitów trzewiczkowych
z połowy XVII w. w skład którego wchodzą: klasztor,
kościół, oficyna, kapliczka, ogrodzenie z basztami
i bramą (obecnie Państwowa Szkoła Muzyczna).
• Drewniana cerkiew pw. Narodzenia NMP „Preczystieńska” z końca XVII w.
• Drewniana (obmurowana) cerkiew pw. Zmartwychwstania Pańskiego „Woskriesienska” z początku XVIII w.
• Drewniana cerkiew pw. św. Michała „Michajłowska”
z 1789 r., przy cerkwi jedyna w Polsce Szkoła Ikonograficzna.
• Drewniana cerkiew cmentarna pw. Świętej Trójcy
z XVI w. (gruntownie odnowiona w XVIII w.)
• Drewniany dwór Smulskich z końca XIX w.
Boćki
• Układ urbanistyczny z XVI-XVIII w. z prostokątnym
rynkiem lokacyjnym.
• Klasztor Reformatorów z lat 1730-1739 z kościołem
pw. św. św. Józefa Oblubieńca i Antoniego Padewskiego z dzwonnicą, ogrodzeniem z kapliczkami
oraz cmentarz.
• Murowana cerkiew pw. Zaśnięcia NMP z 1820 r.
z murowaną dzwonnicą z I połowy XIX w.
Brańsk
• Grodzisko wczesnośredniowieczne.
• Układ urbanistyczny z XV-XVIII w.
• Klasycystyczny kościół pw. Wniebowzięcia NMP z lat
1861-1863, spalony i odbudowany w latach 194445, obok murowana dzwonnica.
• Cerkiew pw. św. Szymona Słupnika z przełomu XIX
i XX w.
• Drewniane koszary carskie wybudowane w latach
1875-1890 (obecnie Dom Pomocy Społecznej).
• Zabudowa miejska z XIX i XX w.
Domanowo
• Drewniany kościół parafialny pw. św. Doroty z lat
1763-779 wraz z dzwonnicą z końca XVII w.
• Drewniana zabudowa z końca XIX i początku XX w.
Orla
• Drewniana cerkiew pw. św. Michała Archanioła z 1797
r. obok drewniana dzwonnica-wieża z 1874 r.
• Dmentarz z XVIII w z drewnianą cerkwią cmentarną
pw. św. św. Cyryla i Metodego z 1870.
• Murowana synagoga z II połowy XVIII w., wewnątrz
częściowo zachowana polichromia.
• Kirkut z XVIII w., z kilkunastoma zachowanymi macewami.
Rudka
• Murowany kościół pw. Trójcy Świętej z lat 17531759.
• Zespół pałacowy Ossolińskich: pałac z 1763 r. przebudowany w latach 1913-1914, tzw. „nowy pałac”
z około 1930 r., murowana oranżeria z II połowy
XVIII w., murowane i drewniane budynki gospodarcze i czworaki z XIX i XX w, park krajobrazowy
z 1763 r. (obecnie Zespół Szkół Rolniczych im.
Krzysztofa Kluka).
• Dwie murowane kapliczki z II połowy XVIII w.
• Murowany zajazd z XIX w.
• Układ przestrzenny z XVII w. Z drewnianą zabudową
wsi z końca XIX i początku XX w.
Strabla
• Murowany kościół pw. Wniebowstąpienia Pańskiego
z 1617 r. oraz dzwonnica z 1779r.
• Zespół pałacowo-parkowy z XVIII-XIX w., w skład którego wchodzi: dwór, park, lamus, czworaki, stajnia,
obora i kuźnia.
Szczyty-Dzięciołowo
• Drewniana cerkiew pw. Ścięcia Głowy św. Jana
Chrzciciela z 1785 r.
• Cmentarz przycerkiewny z II połowy XVIII w.,
• Kamienna figura św. Jana Nepomucena z 1758 r.
Wyszki
• Murowany neogotycki kościół pw. św. Andrzeja
Apostoła z lat 1901-1905, z elementami w elewacji
frontowej naśladującymi wystrój elewacji kościoła
pw. św Anny w Wilnie.
Powiat grajewski
Grajewo
• Murowany neogotycki kościół pw. Świętej Trójcy z lat
1879-1882, trójnawowy, bazylikowy, obok murowana
dzwonnica z 1860 r.
• Kaplica cmentarna pw. św. Anny z 1839 r., wewnątrz
marmurowe epitafia Wilczewskich,
• Dworzec kolejowy z 1873 r.
Kramarzewo
• Drewniany barokowy kościół pw. św. Barbary z 1739
r., przeniesiony w latach 80-tych XX w. z Radziłowa.
• Drewniana dzwonnica z 1778 r.
Niedźwiadna
• Murowany późnogotycki kościół pw. św. Stanisława
Bp. z I połowy XVI w., wewnątrz półkoliste zamknięte portale, barokowe rzeźby z XVIII w.
• Drewniana dzwonnica z 1760 r.
• Murowana plebania z lat 20-tych XX w., murowana
kaplica cmentarna z końca XIX w.
Radziłów
• Murowana plebania z 1881-1883 (kościół z 1981 r.)
• Drewniana i murowana zabudowa z końca XIX i początku XX w.
Rajgród
• Grodzisko średniowieczne (X-XIII w.), jeden z punktów systemu obronnego Jaćwingów.
• Trójkątny rynek z XVI w. z zabudową z końca XIX w.
• Murowany kościół pw. Narodzenia NMP z lat 19061912, w ołtarzu obraz MB Rajgrodzkiej z XVII w.
111
Szczuczyn
• Klasztor Pijarów z lat 1697-1700 z kościołem pw.
Imienia Marii z lat 1701-1711 trójnawowy, bazylikowy w nawie głównej barokowa dekoracja sztukatorska i kolegium przylegające do kościoła.
• Pozostałości pałacu Szczuków z lat 1705-1709.
• Rynek zabudowany parterowymi murowanymi domami z II poł. XIX w., zespół dawnej poczty z 1824 r.
Wąsosz
• Murowany późnogotycki kościół pw. Przemienienia
Pańskiego z lat 1508-1534.
• Drewniana dzwonnica z XVIII w.
• Kościół Karmelitów pw. Nawiedzenia NMP z około
1625 r.
• Murowana kaplica cmentarna z 1913 r.
• Drewniane i murowane domy z XIX i XX w.
• drewniany młyn wodny z początku XX w., murowana
kuźnia z lat 20-tych XX w.
Powiat hajnowski
Białowieża
• Park pałacowy, urządzony pod koniec XIX w. wg projektu Waleriana Kronenberga, jest on jednocześnie
ogrodem botanicznym o powierzchni 48 ha, rośnie
tu ok. 90 gat. drzew i krzewów.
• Domek Gubernatora Grodzieńskiego z 1845 r.
• 0belisk upamiętniający łowy króla Augusta III Sasa
w 1752 r.
• Murowana cerkiew pw. św. Mikołaja Cudotwórcy
z lat 1889-1893 z ceramicznym ikonostasem.
• Drewniana cerkiew cmentarna pw. św. św. Cyryla
i Metodego z 1873 r.
• Drewniana plebania prawosławna z końca XIX w.
• Murowany kościół pw. św. Teresy od Dzieciątka
Jezusa wybudowany w latach 1927-35, wewnątrz
kaplica św. Huberta patrona leśników i myśliwych
• Drewniany dworzec kolejowy z końca XIX w. (obecnie Restauracja Carska).
• Uroczysko Stara Białowieża z grupą pomnikowych
dębów.
• Zabudowania carskie (z czerwonej cegły), m.in.
Dom Marszałkowski, dawna Stajnia Carska z końca XIX w.) oraz brama pałacowa, Dom Łaźni i Dom
Szoferów.
• Park Dyrekcyjny założony po I wojnie światowej –
rosną tu głównie rodzime gatunki drzew liściastych,
w centrum Parku znajduje się cmentarz wojskowy.
Czeremcha
• drewniano-murowana nastawnia kolejowa i dróżniczówka z początku XX w.
• drewniana i murowana zabudowa z końca XIX i początku XX w.
112
Czeremcha Wieś
• Cerkiew pw. św. św. Kosmy i Damiana z 1816 r.
Czyże
• Układ przestrzenny wsi z XVI w z okresu pomiary
włóczonej, drewniana zabudowa z końca XIX i I połowy XX w.
• Drewniana cerkiew cmentarna pw. św. św. Kosmy
i Damiana z 1812 r.
• Dwa cmentarze prawosławne z najstarszymi nagrobkami z 1847 i 1872 r.
Dubicze Cerkiewne
• Cerkiew pw. Opieki Matki Boskiej z 1946 r.
Hajnówka
• Nowoczesna murowana cerkiew pw. Świętej Trójcy
z 1982 r., projekt Jerzego Grygorowicza, wewnątrz
ceramiczny ikonostas i polichromie Dymitrosa Andropulasa.
• Murowany kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego i św. Stanisława Bp. z lat 1957-1966.
• Drewniane domy z końca XIX w. i początku XX w. Oraz
drewniane domy osiedla robotniczego z 1934 r.
• Skansen Kolejki Leśnej.
• Park miniatur- zabytków podlasia.
Kleszczele
• Układ przestrzenny z XVI w., drewniana zabudowa
z końca XIX i na początku XX w.
• Murowana cerkiew pw. Zaśnięcia NMP z około 1870 r.
• Drewniana dzwonnica obecnie cerkiew pw. św. Mikołaja z 1709 r.
• Murowany kościół pw. św. Zygmunta Burgundzkiego
z lat 1907-1910.
• Drewniany dworzec kolejowy z około 1900 r.
Kuraszewo
• Kurhan z III w.,
• Drewniana cerkiew pw. św. Antoniego Peczerskiego
z 1868 r.
• Święte źródło z kaplicą prawosławną pw. św. św.
braci Machabeuszów z lat 30-tych XX w.
Narew
• Zabytkowy układ przestrzenny z XVI-XIX w. z centralnie usytuowanym rynkiem i nieregularną siatką
ulic,
• Drewniana cerkiew pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, wzniesiona w latach 1881-1885,
• Drewniany kościół pw. Wniebowzięcia NMP i św.
Stanisława Kostki z 1775 r.
Narewka
• Układ urbanistyczny z XVIII w., drewniana zabudowa
z końca XIX w. i I połowy XX w.
• Murowana cerkiew pw. św. Mikołaja z II połowy XIX w.
• Cmentarz żydowski z I połowy XIX w.
Nowoberezowo
• Drewniana cerkiew pw. św. Jana Teologa z około
1771 r.
• Murowana cerkiew pw. Wniebowstąpienia Pańskiego z lat 1873-1876.
• Drewniana cerkiew cmentarna pw. Przemienienia
Pańskiego z 1840 r.
• Murowana kapliczka prawosławna pw. św. Aleksandra Newskiego z 1868 r.
• Drewniana kapliczka prawosławna pw. św. Jerzego
z 1888 r.
• Drewniana zabudowa wsi z końca XIX i I połowy XX w.
Saki
• Cerkiew pw. św. Dymitra z końca XVIII w. wraz
z drewnianą dzwonnicą z XIX w.
• Drewniana prawosławna kaplica z XIX w. nad źródełkiem „Krynoczka”.
Siemianówka
• Murowana cerkiew pw. św .Jerzego z XVIII w. oraz
drewniana plebania z początku XX w.
• Drewniana tradycyjna zabudowa wsi.
Stare Lewkowo
• Drewniana cerkiew pw. św.Piotra i Pawła z XVIII w.
• Drewniana tradycyjna zabudowa wsi.
Trześcianka
• Rozplanowanie wsi z okresu pomiary włóczonej
w XVI w., tradycyjna drewniana zabudowa z końca
XIX i I połowy XX w.
• Drewniana cerkiew pw. św Michała Archanioła z lat
1864-1867.
• Drewniana cerkiew cmentarna pw. Ofiarowania
NMP z I połowy XIX w.
Powiat kolneński
Grabowo
• Murowany kościół pw. św. Jana Chrzciciela z lat
1842-1845, półklasycystyczny, bazylikowy, pierwotnie jednonawowy z wieżą w 1937 r. powiększony
o nawy boczne i przedłużenie prezbiterium.
• Klasycystyczna plebania murowana z 1859 r.
• Zespół dworski z połowy XIX w., wybudowany dla
Antoniego Wagi.
Kolno
• Synagoga z II połowy XVIII w. oraz cmentarz żydowski z ok. 1817 r.
• Murowany trójnawowy kościół pw. św. Anny z lat
1834-1835 r., rozbudowany w późniejszych latach
o neogotyckie kaplice, wewnątrz neorokokowy ołtarz
główny z 1893 r. i barokowe ołtarze boczne.
• Murowana dzwonnica z 1862 r.,
• Zbiorowa mogiła żołnierzy niemieckich i rosyjskich
z I wojny światowej.
• Mogiła żołnierzy Wojska Polskiego z 1920 r.
Mały Płock
• Murowany neobarokowy trójnawowy kościół pw.
Znalezienia Krzyża Świętego z 1881 r., w ołtarzu
głównym obraz MB z Dzieciątkiem z datą 1738 r.
• Murowany dwór (obecnie posterunek Policji) wzniesiony po 1835 r.
• Grodzisko wczesnośredniowieczne z XII w.
Stawiski
• Zespół klasztorny Franciszkanów z XVII-XIX w. z późnobarokowym murowanym trójnawowym bazylikowym kościołem pw. św. Antoniego.
• Gmach dawnej synagogi odbudowany w 1963 r.
obecnie siedziba straży pożarnej.
• Cmentarz żydowski z I połowy XIX w. oraz cmentarz
żydowski z II wojny światowej.
• Poczta z I połowy XIX w.
• Park dworski z XIX w.
Turośl
• Drewniany kościół pw. św. Jana Chrzciciela z lat
1871-1873 z drewnianą dzwonnicą z lat 30-tych XX
w. oraz drewniana plebania z 1911 r.
• Drewniana kaplica cmentarna z przełomu XVIII i XIX
w.,
• Wiatrak koźlak drewniany z XIX w.
POWIAT ŁOMŻYŃSKI
Bartkowizna
• Młyn wodny wł. Stanisław Łuba 1815 r.
Drozdowo
• Zespół dworski, XVIII-XIX w, w skład którego wchodzą:
dwór Lutosławskich z XIX w. (obecnie Muzeum Przyrodnicze z dodatkową ekspozycją poświęconą Lutosławskim i Romanowi Dmowskiemu), park dworski
oraz kaplica grobowa Lutosławskich z 1870 r.
• Murowany kościół pw. św. Jana z lat 1868-1878.
• Plebania z 1895 r., pierwotnie neoromańska.
Jedwabne
• Kościół pw. św. Jakuba z lat 1926-1935, neobarokowy, trójnawowy z transeptem i dwuwieżową fasadą.
• Plebania z końca XIX w., neoklasycystyczna,
• Dwór klasycystyczny z II połowy XVIII w., przebudowany w 1959 r. (obecnie Dom Kultury) z parkiem
dworskim.
• Pomnik na miejscu kaźni Żydów w 1941 r.
113
Łomża
• Katedra pw. św. Michała Archanioła i Jana Chrzciciela, XV-XVI w., późnogotycka, pseudobazylikowa
trójnawowa z lat 1504-26, z dzwonnicą. Przebudowana ok. 1588 r. oraz w latach 1691-1692 w stylu
barokowym. Odbudowana w latach 1953-1956 ze
zniszczeń wojennych. Sklepienia nawy gwiaździstosieciowe, w nawach bocznych i kaplicy kryształowe.
W kaplicy MB Różańcowej ołtarz z poł. XVIII w.
z obrazem MB z Dzieciątkiem z XVI w. Renesansowe grobowce starostów łomżyńskich. Rokokowe
sztukaterie w nawie głównej. W nawie północnej barokowy ołtarz z poł. XVIII w. Manierystyczne ołtarze
z XVII w. Obrazy i rzeźby z XVI-XVIII w.
• Fort IV kompleks 526, (pozostałość fortyfikacji ziemnych z XIX w.).
• Klasztor Kapucynów z lat 1770-1772 z kościołem
p.w. MB Bolesnej z lat 1781-1798, rozbudowanym
w latach 1856-58. Kościół jednonawowy, z dwoma
kryptami w podziemiach. Ołtarze późnobarokowe z lat
1790-94. Neogotyckie epitafia z I poł. XIX w. Klasztor
piętrowy z budynkami gospodarczymi z przełomu XIX
i XX w. oraz dobudowanym w 1925 r. kolegium św.
Fidelisa (po 1945 r. szkoła państwowa).
• Zespół cmentarzy z XIX i pocz. XX w. wraz z ogrodzeniem i bramami (cmentarz rzymsko-katolicki,
ewangelicko-augsburski i prawosławny).
• Pałac biskupi z 1925 r.
• Kościół i klasztor Benedyktynek z lat 1857-1863,
kościół murowany z lat 1857-63, odbudowany w latach 1946-53 po zniszczeniach wojennych, trójnawowy, pseudohalowy. W ołtarzu bocznym obraz MB
Śnieżna, barokowy z ok. 1630 r. Klasztor częściowo
murowany (skrzydło zachodnie) z 1859 r., częściowo drewniany.
• Cerkiew, obecnie kościół p.w. Wniebowzięcia NMP
z 1877 r.
• Dawny pałac gubernatora z 1866 r.
• Ratusz z lat 1822-1823.
• Budynek dawnej poczty z 1843 r.
• Zespół koszarowy z końca XIX w.
• Kamienice oraz budynki użyteczności publicznej
z XIX i początku XX w.
• Zespół budynków rzeźni miejskiej z 1906 r.
• Polskie schrony bojowe z 1939 r.
Miastkowo
• Kaplica murowana grobowa rodziny Grochowskich
(styl neogotycki) - 1889 r.
• Dróżniczówka (obecnie budynek mieszkalny, styl
klasycystyczny) - 1825 r.
• Kościół parafialny pw. Matki Boskiej Różańcowej
(styl klasycystyczny) - 1862-1863 r.
• Sąd (obecnie budynek mieszkalny - ul. Łomżyńska
16, wł. Spaliński i Ustaszewski) - ok. 1870 r.
114
• Zespół kościoła parafialnego pw. Matki Boskiej Różańcowej - Plebania - początek XX w.
Nowogród
• Ggrodzisko ze śladami zamku książąt mazowieckich
z XIV w.
• Rozplanowanie przestrzenne miasta z XVI w.
• Kościół pw. NMP z XV-XX w. i plebania z 1882 r.
• Na miejscowym cmentarzu nagrobek Adama Chętnika w formie rzeźbionej kłody drewna.
• Polskie schrony bojowe z 1939 r.
Piątnica
• Zespół forteczny przedmościa Łomża składający
się z trzech fortów i wałów międzyfortecznych z lat
1887-1908, oraz polskich schronów bojowych
z 1939 r.
• Murowany neogotycki kościół p.w. Przemienienia
Pańskiego z lat 1914-1938 oraz plebania z 1880 r.
Szczepankowo
• Murowany kościół pw. św. Wojciecha z XVI w.
• Dwór z 1825 r.
Tarnowo
• Kapliczka przydrożna św. Jana Nepomucena - rzeźba XVIII w.
• Zespół dworsko - ogrodowy, oficyna, obecnie szkoła
- początek XIX w.
• Zespół dworsko - ogrodowy, dwór (styl klasycystyczny) - XVIII/XIX w.
• Zespół dworsko - ogrodowy, sześciorak - XIX/XX w.
Wizna
• Średniowieczny układ przestrzenny, rynek zabudowany domami z XIX i XX w.
• Gotycki kościół pw. św. Jana Chrzciciela z lat 15001509 z dzwonnicą z XVII w.
• Grodzisko „Zamczysko” z XI-XIV w., później zamek
książąt mazowieckich.
POWIAT MONIECKI
Giełczyn
• Drewniany kościół pw. Narodzenia NMP z 1777 r.
Goniądz
• Murowany kościół pw. św. Agnieszki i św. Antoniego
Padewskiego z lat 1922-1924, neobarokowy, trójnawowy, bazylikowy z transeptem,
• Kaplica pw. św. Floriana z 1864 r., murowana, bez
wyraźnych cech stylowych.
• Murowana neogotycka kaplica cmentarna pw. Świętego Ducha z 1907 r.
• Drewniany młyn wodny z końca XIX w.
• Drewniane i murowane domy z początku XX w.
• Ruiny polskich schronów bojowych z 1939 r.
Jasionówka
• Układ przestrzenny z XVI-XVII w.
• Murowany kościół pw. Świętej Trójcy z poł. XVI w.
• Drewniana kaplica cmentarna z lat 1832-1833.
• Pozostałości cmentarza żydowskiego z 1800 r.
• Zespół dworski Wołłowiczów.
• Drewniany dom z kuźnią z końca XIX w.
Kalinówka Kościelna
• Drewniany kościół pw. św. Anny z 1774 r., trójnawowy z wieżyczkami.
• Budynki gospodarcze drewniane i murowano-drewniane z początku XIX w., w tym lamus z 1783 r.
• Brama i ogrodzenie cmentarza z 1848 r.
• Wiatrak paltrak z 1924 r.
Knyszyn
• Układ przestrzenny z XVI w., w tym drewniany dom
z 2 poł. XVIII w., przy ul. Kościelnej 6.
• Murowany kościół pw. św. św. Jana Apostoła i Jana
Ewangelisty z 1520 r., zniszczony przez pożar
w 1710 r., odbudowany i przebudowany w 1772 r.
Wyposażenie wnętrza klasycystyczne z XVIII i XIX
w., barokowe rzeźby z XVII w.
• Dawna drewniana plebania z końca XIX w. z drewnianym lamusem z lat 1818-1820.
• Pozostałości parku dworskiego z XVI w, przekomponowanego w XVII-XIX w.
• Budynki szpitala z lat 1910-1912.
• Cztery stare cmentarze: katolicki, ewangelicki, prawosławny i żydowski na dawnych groblach nieistniejących szesnastowiecznych stawów.
• 0k. 4 km na północ od miasta jez. Czechowizna
(Zygmunta Augusta) – sztuczny zbiornik wybudowany przed 1559 r., jeden z najstarszych w Polsce.
Krypno Kościelne
• Murowany kościół pw. Narodzenia NMP z lat 18811885, wewnątrz cudowny obraz (MB Krypniańskiej),
barokowa rzeźba Chrystusa Ukrzyżowanego z XVII
w., wyposażenie neoklasycystyczne.
Osowiec Twierdza
• Zespół fortyfikacji rosyjskiej Twierdzy Osowiec z końca XIX i początku XX w.
1. fort I – Centralny (Góra Skorbielewa), zwiedzanie
wyłącznie z przewodnikiem
2. fort II – Zarzeczny
3 .fort III – Szwedzki
4. fort IV – Nowy
• Polskie schrony bojowe z 1939 r.
Stare Dolistowo
• Murowany późnoklasycystyczny kościół pw. św. Waw-
rzyńca 1789-1791, przebudowany w połowie XIX w.
• Murowany kościół cmentarny pw. św. Jerzego z około
1820 r.
• Wiatrak z połowy XIX w. (obecnie młyn mechaniczny).
Trzcianne
• Murowany kościół pw. św. św. Piotra i Pawła z lat
1846-1850, rozbudowany w latach 1948-1949.
• Murowana dzwonnica z II poł. XIX w.
• Drewniane domy z początku XX w.
POWIAT SEJNEŃSKI
Berżniki
• Zespół kościoła pw. Wniebowzięcia NMP: drewniany
kościół z 1819 r., odrestaurowany w 1880 r., 2 murowane kaplice z XVIII w., 2 drewniane dzwonnice
z połowy XIX w., ogrodzenie z bramą z końca XIX w.,
drewniana plebania z początku XX w.
• Cmentarz wojenny z I wojny światowej.
Krasnopol
• Murowany klasycystyczny jednonawowy kościół pw.
Przemienienia Pańskiego z 1862 r.
• Drewniana kaplica pw. św. Agaty z lat 60-tych XIX w.
• Drewniana plebania z połowy XIX w.
• Drewniane domy z XIX w. i początku XX w.
Puńsk
• Murowany kościół p.w. Wniebowzięcia NMP wzniesiony w latach 1877-1881.
• Drewniana synagoga ze szkołą talmudyczną z przełomu XIX i XX w. oraz cmentarz żydowski.
• Drewniana zabudowa z końca XIX i I połowy XX w.
Sejny
• Zespół klasztorny Dominikanów z lat 1610-1619
w skład którego wchodzą: kościół pw. Nawiedzenia
NMP – trójnawowa bazylika, pierwotnie renesansowa, w 1760 r. rozbudowana w stylu barokowym,
wewnątrz 11 ołtarzy barokowych i rokokowych
z poł. XVIII w. Najcenniejszym zabytkiem jest gotycka rzeźba szafkowa Matki Boskiej, sprowadzona na
początku XVI w. z Królewca do Sejn; klasztor z lat
1619-1706 przebudowany pod koniec XVIII i XIX w.
oraz ogrodzenie z bramami.
• Synagoga z lat 1860-1870 (obecnie galeria), oraz
dom talmudyczny z II połowy XIX w., w którym obecnie mieszczą się pracownie Ośrodka „Pogranicze
– sztuk, kultur, narodów” i biblioteka publiczna.
• Neogotycki kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki p.w. MB Częstochowskiej z połowy XIX w.
• Kaplica pw. św. Agaty z 1789 r.
• Ratusz z 1840.
• Poczta z końca XIX w.
• Drewniano-murowana karczma z końca XVIII w.
115
Szejpiszki
• Zespół dworski z XVIII w.: dwór, spichlerz, kuźnia
i park.
Trakiszki
• Drewniany dworzec kolejowy z 1896 r.
POWIAT SIEMIATYCKI
Drohiczyn
• Zespół klasztorny Benedyktynek z lat 1729-1744
z późnobarokowym kościołem p.w. Wszystkich Świętych, kościół ma piękną rokokową fasadę z dwoma
wieżami i rozbudowanym szczytem, zabudowania
klasztorne w 1865 r. zostały skonfiskowane i zdewastowane przez władze carskie, odbudowano je
w okresie powojennym.
• Murowana cerkiew pw. św. Mikołaja Cudotwórcy
z lat 1763-1792, klasycystyczna, wybudowana
jako grekokatolicka, po 1828 r. przejęta przez cerkiew prawosławną po dwudziestu latach przebudowana. Wewnątrz ikonostas przeniesiony z cerkwi
w Bielsku Podlaskim.
• Zespół klasztorny Jezuitów w skład którego wchodzą:
kościół pw. Świętej Trójcy z 1709r., dawny klasztor
(1661-1710 r.) obecnie kuria biskupia, dzwonnicabrama, dawne kolegium z 1747 r., budynek gospodarczy z XVIII w.
• Zespół klasztorny Franciszkanów z XVIII w. z kościołem p.w. Wniebowzięcia NMP, dzwonnica, dawny
klasztor, stróżówka, dom przy ul. Kraszewskiego
4 (obecnie przystosowany jest do potrzeb diecezjalnego domu księży emerytów i Mizeum Diecezjalnego). Obecna fasada kościoła i ołtarz pochodzą
z 1730 r., kaplica MB Loretańskiej została dobudowana pod koniec XVIII w. Ok. 1840 r. kościół
zamieniono na cerkiew, a po 1865 r. klasztor na
koszary. Rekonstrukcja kościoła w latach 1918-30
i 1949-63.
• Góra Zamkowa z grodziskiem wczesnośredniowiecznym (IX-XII w.), na szczycie góry obelisk z 1928 r.
dla uczczenia 10. rocznicy odzyskania niepodległości, rozciaga się stąd rozległy widok na dolinę Bugu
i Drohiczyn.
• Pomniki – lotników polskich poległych w 1939 r.,
grób nieznanego żołnierza, obelisk dla upamiętnienia 900-lecia miasta.
Dziadkowice
• Zespół kościoła parafialnego pw. Świętej Trójcy
w skład którego wchodzą: murowany klasycystyczny
kościół z lat 1801-05, dzwonnica murowana z 1849
r., drewniana plebania z 2 połowy XIX w.
• Drewniana kaplica cmentarna pw. św. Anny z 1826 r.
• Drewniana zabudowa z I połowy XX w.
116
Dołubowo
• Układ urbanistyczny z XVII w.
• Murowany kościół pw. św. św. Apostołów Piotra
i Pawła.
• Drewniany dwór z 1912 z murowanymi budynkami
gospodarczymi i parkiem z końca XIX w.
• Drewniana zabudowa z końca XIX w. i I połowy XX w.
Grabarka
• Zespół klasztorny prawosławny (teren wzgórza
klasztornego z zespołem krzyży), XVIII – XX w.,
w skład którego wchodzą: drewniana cerkiew pw.
Przemienienia Pańskiego na miejscu dawnej cerkwi
z XVIII w. spalonej w 1990 r., klasztor pw. św. Marty,
cmentarz grzebalny. Jest to najważniejsze miejsce
kultowe polskiego prawosławia, główne uroczystości
odbywają się tu na Spasa, 19 sierpnia.
Grodzisk
• Drewniany kościół (pierwotnie cerkiew grekokatolicka) pw. Wniebowzięcia NMP z II połowy XVII w.,
przebudowany w XVIII w. i w 1923 r.
• Układ przestrzenny z XVII w.
• Murowana cerkiew pw. św. Mikołaja z 1864 r.
• Kapliczka murowana z XVIII w.
• Dwór murowany z 1924 r.
• W parku podworskim grodzisko wczesnośredniowieczne.
Mielnik
• Ruiny gotyckiego kościoła pw. Trójcy Świętej z XVI
w., spalonego w 1915 r.
• Grodzisko wczesnośredniowieczne z XI-XII w. na Górze Zamkowej, wspaniały widok na dolinę Bugu.
• Murowana plebania z XVIII w.
• Murowany kościół pw. Przemienienia Pańskiego
z lat 1913-1920.
• Murowana cerkiew pw. Matki Boskiej Przeczystej
z 1825 r., pierwotnie unicka obecnie prawosławna.
• Drewniana cerkiew cmentarna pw. Matki Boskiej
Opiekuńczej z około 1770 r.
• Murowana bożnica z I połowy XIX w., obecnie dom
mieszkalny i galeria.
Milejczyce
• Drewniany zrębowy kościół pw. św. Stanisława
z około 1650 r., wewnątrz barokowe ołtarze, na
cmentarzu przykościelnym drewniana dzwonnica
z 1740 r.
• Drewniana zrębowa trójdzielna cerkiew pw. św. Barbary z lat 1899-1900.
• Drewniana zrębowa cerkiew cmentarna pw. św. Mikołaja Cudotwórcy z około 1820 r.
• Murowana bożnica z 1927 r.
• Drewniana zabudowa z II połowy XIX i I połowy XX w.
Miłkowice Maćki
• Drewniany kościół pw. św. Rocha z 1811 r.
• Drewniana dzwonnica z II połowy XIX w.
• Drewniana kapliczka z obrazem św. Rocha wzniesiona przy cudownym źródełku.
Niemirów
• Układ przestrzenny z XVII w.
• Kościół pw. św. Stanisława Bp z lat 1780-1790, wewnątrz stiukowe ołtarze i rzeźby.
• Murowana brama-dzwonnica i ogrodzenie z 1823 r.
• Grodzisko na górze zamkowej, w okolicy kurhany.
• Schrony bojowe Brzeskiego Rejonu Umocnionego
z lat 1940-1941.
Ostrożany
• Drewniany kościół pw. Narodzenia NMP z 1758 r.,
wewnątrz cudowny obraz MB Ostrożańskiej, ambona w kształcie łodzi.
• Dzwonnica z 1816 r.
• Murowana karczma z II połowy XIX w.
• Zespół podworski z zachowanymi budynkami gospodarczymi i parkiem z parkiem krajobrazowym.
Siemiatycze
• Zespół klasztorny Misjonarzy (XVII-XIX w.) w skład
którego wchodzą: renesansowo-barokowy kościół
pw. Wniebowzięcia NMP z lat 1625-1638, dzwonnica, późnobarokowy budynek klasztoru Misjonarzy
(obecnie Dom Pomocy Społecznej), ogrodzenie
z bramą i stacjami Męki Pańskiej, galeria-brama.
• Zespół cerkwi prawosławnej: murowana cerkiew pw.
św. Apostołów Piotra i Pawła z 1866 r., cmentarz cerkiewny, stróżówka, ogrodzenie z trzema bramami.
• Synagoga, 1795 (obecnie Dom Kultury).
• Dawny dom talmudyczny z 1893 r.
• Zespół cmentarzy: 1/ Cmentarz rzymsko-katolicki,
2/ drewniany kościół cmentarny pw. św. Anny z lat
1826-1827, 3/ cmentarz ewangelicki z przełomu XVIII i XIX w. z kaplicą, obecnie prawosławny,
4/ kaplica cmentarna, 5/ ogrodzenie cmentarza.
• Drewniana plebania prawosławna z 1835 r.
• Ruiny pałacu Anny Jabłonowskiej – oranżeria z II połowy XVIII w., rzeźby sfinksów i fragmenty kamiennego ogrodzenia (obecnie Szkoła Muzyczna).
• Zespół zakładu kaflarskiego z końca XIX w.
Sobiatyno
• drewniana cerkiew cmentarna pw. św. Piotra i Pawła
z XVII/XVIII w.
POWIAT SOKÓLSKI
Bohoniki
• Drewniany zrębowy meczet z 2 poł. XIX w., na planie
centralnym z czterospadowym dachem i wieżyczką.
• Mizar – cmentarz muzułmański z XVII i XIX w.
• Głaz upamiętniający 300-lecie osadnictwa tatarskiego.
• Drewniana zabudowa wsi z końca XIX i początku
XX w.
Dąbrowa Białostocka
• Układ przestrzenny miasteczka z XVIII w. z zachowanymi śladami pierwotnego rozplanowania promienistego.
• Neoromański kościół pw. św. Stanisława bp. z lat
1897-1905.
Janów
• murowany kościół pw. św Jerzego z lat 1899-1904.
• drewniana plebania (1905) i kaplica (1904).
Korycin
• murowany Kościół pw. Podwyższenia i Znalezienia
Krzyża Świętego z lat 1899-1905, w fasadzie dwie
wieże, kamienna dzwonnica, ogrodzenie z bramą
i drewnianymi kapliczkami, pozostałości parku plebańskiego.
Kruszyniany
• Najstarszy w Polsce drewniany meczet z końca
XVIII w, z dwiema wieżami, wewnątrz wyposażenie
charakterystyczne dla świątyń muzułmańskich,
w pobliżu głaz upamiętniający 300-lecie osadnictwa
tatarskiego na tym terenie.
• Mizar - cmentarz muzułmański z najstarszym nagrobkiem z końca XVII w.
• Rozplanowanie przestrzenne wsi z okresu pomiary
włócznej w połowie XVI w.
Krynki
• Układ przestrzenny z XVI - XVIII w.: z centralnie położonego rynku wyprowadzono promieniście 12 ulic.
• Murowana cerkiew pw. Narodzenia NMP z 1864 r.
• Drewniana kaplica cmentarna prawosławna pw. św.
Antoniego z połowy XVIII w.
• Dzwonnica z połowy XVIII w.
• Murowany kościół pw. św. Anny z lat 1907-1913,
barokowe wyposażenie, barokowa brama i dzwonnica.
• Murowana synagoga z około 1850 r.
• Ceglana synagoga z II połowy XIX w.
• Ruiny tzw. Wielkiej Synagogi z 1756 r., z kamienia, wysadzona w 1944 r., ostatecznie zniszczona
w 1971 r.
• Największy na Podlasiu cmentarz żydowski z 1622
r., na którym zachowało się około 3 tysięcy macew.
• Zespół dawnego szpitala a obecnie domu pomocy
z około 1880 r.
Nietupa
• Młyn wodny drewniany z 2 połowy XIX w.
117
Nowy Dwór
• Układ przestrzenny z XVI w.
• Kościół pw. św. Jana Chrzciciela z 1547 r. później
wielokrotnie przebudowywany.
• Dzwonnica z II połowy XVIII w.
• Drewniane domy z końca XIX i pocz. XX w.
Pawłowicze
• Zespół pałacowy z murowanym pałacem Wołłowiczów z 1610 r.
• Dwie murowane oficyny z końca XVIII w.
• Murowana stodoła z I połowy XIX w.
• Park z końca XVIII w.
Różanystok
• Zespół poklasztorny, podominikański, obecnie księży Salezjan i Zespół Szkół Rolniczych. Założony
w połowie XVII w. przez Tyszkiewiczów, skasowany
przez Rosjan w ramach represji po powstaniu styczniowym, w latach 1901-1915 żeński klasztor prawosławny. Kościół pw. Ofiarowania NMP, wybudowany
w latach 1759-85, największy kościół w diecezji białostockiej, przebudowa wież w duchu bizantyjskim
w 1867 r. ponowna przebudowa wież i likwidacja
naleciałości bizantyjskich w 1922 r., późnobarokowy, trójnawowy, na planie krzyża, z dwoma wieżami. Wewnątrz rokokowe ołtarze i kopia cudownego
obrazu MB Różanostockiej wywiezionego w 1915 r.
w głąb Rosji. Klasztor Dominikanów murowany z lat
1759-1794. Ogrodzenie kościoła z kapliczkami procesyjnymi i bramą, z II połowy XVIII w. i lat 20. XX
w. Murowana plebania wybudowana po 1921 r. wg
projektu Oskara Sosnowskiego.
• Murowany prawosławny klasztor żeński z przełomu
XIX i XX w.
• Dom gościnny z przełomu XIX i XX w.
Sidra
• Murowany kościół pw. Świętej Trójcy z XVIII w.
• Murowana dzwonnica i ogrodzenie z końca XVIII w.
• Ruiny zamku (wzgórze zamkowe) XVI-XVII w.
• Dawny kościół kalwiński (fundamenty) z połowy XVI w.
• Układ przestrzenny z XVI w.
• Ruiny młyna wodnego z 1890 r.
• Drewniane domy z końca XIX i początku XX w.
Sokółka
• Murowany neoklasycystyczny kościół pw. św. Antoniego Padewskiego z 1848, przebudowany gruntownie w latach 1901-1904., pięcionawowy z dwiema
wieżami.
• Murowana cerkiew pw. św. Aleksandra Newskiego
z lat 1850-1853, wybudowana na planie kwadratu.
• Drewniana plebania prawosławna z przełomu XIX
i XX w.
118
• Murowane domy-warsztaty z końca XVIII w. przy
Rynku Kościuszki.
• Cmentarz żydowski XVII-XX w.
Stara Kamienna
• Drewniany kościół pw. św. Anny z XVII w., pierwotnie kaplica dworska Wiesiołowskich, właścicieli Białegostoku.
• Pozostałości założenia dworskiego XVII-XX w.
Suchowola
• Układ przestrzenny z XVIII w., na którym do dziś odbywają się tradycyjne targi.
• Murowany kościół pw. św. św. Apostołów Piotra
i Pawła z lat 1884-1885, wewnątrz wystrój z epoki
budowy kościoła i malowidła ścienne Marka Karpa
1999-2000.
• Drewniany szpital a obecnie dom parafialny z 1850 r.
• Synagoga z przełomu XIX i XX w.
• Drewniany wiatrak holenderski z początku XX w.
• Drewniana zabudowa z końca XIX w.
• Na rynku kamień oznaczający geometryczny środek
Europy.
• Fragmenty ołtarza papieskiego z 1991 r. przeniesione tu z Białegostoku.
Zalesie
• kościół pw. MB Pocieszenia z 1622 r.
POWIAT SUWALSKI
Dowspuda
• Pozostałości pałacu hr. Ludwika Michała Paca z lat
1820-1827 (zachował się: portyk, wieża bociania,
resztki piwnic, stajnie i park), ogród, kordegarda.
Jeleniewo
• Drewniana świątynia z 1878 r. położona przy rynku
w Jeleniewie, z rokokowym wyposażeniem, pochodzącym z nieistniejącego już kościoła w Magdalenowie koło Wigier.
Płociczno
• Zespół Leśnej Kolejki Wąskotorowej (od stacji Płociczna do szosy Sejny – Augustów) z lat 1923-1926,
to: torowisko z postami i przepustami (prześwit
- 600 mm), parowozownia, zakłady naprawcze,
dyspozytornia.
Raczki
• Układ urbanistyczny z XVI w.
• Kościół pw. Przenajświętszej Trójcy, wybudowany
w latach 1767-1811, wewnątrz dwie płaskorzeźby
alegoryczne z XIX w. z białego marmuru, poświęcone
rodowi Paców (pochodzą z pałacu z Dowspudzie).
• Budynek manufaktury Paca z XIX w.
Smolniki
• Drewniana kapliczka cmentarna z końca XVIII w.
Suwałki
• Układ urbanistyczny, XVIII – XIX w.
• Kościół pw. św. Aleksandra z lat 1820-1829,
• Zespół ratusza, 1842 – XX w., w skład którego
wchodzą: ratusz, odwach, dom.
• Dawny Urząd Gubernialny z II połowy XIX w.,
• „Dom Gubernatora” z XIX w.
• Gmach Komisji Wojewódzkiej.
• Resursa Obywatelska z lat 1912-1913 (obecnie
muzeum).
• Budynek gimnazjum z lat 1843-1845, obecnie LO
im. Konopnickiej.
• Kasyno koszary żołnierskie z 2 poł. XIX w.,
• Kasyno koszary z przełomu XIX i XX w. przy ul. Wojska Polskiego.
• Drewniany budynek koszarowy z 2 połowy XIX w.,
przy ul. Wojska Polskiego.
• Zespół elektrowni miejskiej w skład którego wchodzą: budynek elektrowni, wieża ciśnień, budynek
stacji pomp, kanał wodny.
• Kościół (pierwotnie cerkiew) p.w. Najświętszego serca Jezusa z lat 1840-1845.
• Kościół (pierwotnie cerkiew garnizonowa) pw. św.
św. Piotra i Pawła z około 1900 r., od 1978 r. kościół parafialny.
• Murowany kościół ewangelicki pw. Świętej Trójcy
z 1838 r.
• Drewniana molenna staroobrzędowców z 1912 r.
• Synagoga z 1828 r.
• Dworzec kolejowy II połowy XIX w.
• Pomniki - Marii Konopnickiej z 1963 r. i obelisk Knuta Olafa Falka z 1992 r., Pomnik Jana Pawła II.
Szwajcaria
• Stanowisko archeologiczne – rezerwat „cmentarzysko Jaćwingów”, ponad 100 kurhanów.
Szurpiły
• Stanowisko archeologiczne – kompleks osadniczy:
grodzisko Zamkowa Góra (z pozostałością wczesnośredniowiecznych kamiennych wałów obronnych),
stanowiska Góra Cmentarna i Kościelna, osada
Targowisko.
Wigry
• Zespół klasztorny Kamedułów w skład którego wchodzą: kościół parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia NMP z lat 1704 -1745 (zniszczony w 1915 r.
i ponownie 1944 r. odbudowywany w latach 194455 oraz 80-tych), dom furtiana, brama wjazdowa
na taras dolny gdzie znajduje się 8 eremów, wieża
schodowa, dom gościnny „królewski” gdzie w roku
1999 przebywał Papież Jan Paweł II, brama na taras górny z pałacem biskupim 8 eremami, dawnym
refektarzem i wieżą zegarową, kaplica kanclerska,
plebania i budynek gospodarczy.
Wodziłki
• Drewniana molenna staroobrzędowców z 1885
r., w 1928 r. do korpusu głównego dobudowano
dzwonnicę.
POWIAT WYSOKOMAZOWIECKI
Ciechanowiec
• Zespół kościoła pw. Świętej Trójcy z XVIII w. w skład
którego wchodzą: murowany kościół z lat 17321737, 2 dzwonnice, 2 kostnice i plebania z 1887 r.;
pomnik Jana Krzysztofa Kluka z 1847 r.
• Pozostałości zamku z XVI w., tzw. Zamczysko, mur
arkadowy.
• Szpital Sióstr Miłosierdzia z 1733 r.
• Murowana cerkiew pw. Wniebowstąpienia z 1864 r.,
z ośmioboczną wieżą.
• Synagoga z końca XIX w.
Ciechanowiec - Nowodwory
• Zespół pałacowo-parkowy z II połowy XIX w. i początku XX w., (pałac i park). Obecnie Muzeum Rolnictwa
im. ks. Krzysztofa Kluka powstało w 1962 r. z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Ciechanowca. Jest to
dawna posiadłość rodziny Starzeńskich, odbudowanym ze zniszczeń wojennych w latach 1966-1969.
• Zespół folwarczny (przy pałacu) z 2 poł XIX w.
w skład którego wchodzą: oficyna, stajnia, wozownia, drewniany młyn wodny z początku XX w.
Czyżew-Osada
• Kościół pw. św. św. Piotra i Pawła z lat 1869-1874
(wyposażenie z XVIII i XIX w.).
• Cmentarz katolicki założony około 1860 r. z kaplicami i grobowcami z II połowy XIX w.
• Dworzec kolejowy z lat 60-tych XIX w.
• Synagoga z końca XIX w.
• Cmentarz wojenny z I wojny światowej.
Hodyszewo
• Murowany kościół pw. Wniebowzięcia NMP z lat
1933-1939, wewnątrz barokowy obraz MB z Dzieciątkiem z 1630 r. i cenne wota z XVIII-XIX w.
• Drewniana zrębowa kaplica ze źródełkiem „Krynica” z 1884 r. (miejsce pielgrzymkowe).
Jabłonka Kościelna
• Zespół kościoła parafialnego pw. św. Michała Archanioła zbudowany w stylu neoromańskim w latach
1898-1905.
119
Jabłoń Kościelna
• Neogotycki kościół z 1868 r.
Kurowo
• Zespół dworski i folwarczny z XIX – XX w. w skład
którego wchodzą: dwór, park z cennym drzewostanem, ogrodzenie z bramą wjazdową, folwark: obora,
stajnia z wozownią, chlew, stodoła, garaż. (obecnie
siedziba Narwiańskiego Parku Narodowego i wystawa przyrodnicza).
Kurowo-Kolonia
• W widłach Narwi i Kurówki fort „Koziołek” z czasów
potopu szwedzkiego z połowy XVII w.
ciół pw. Świętej Trójcy z lat 1874-1879, wewnątrz
epitafia z XVII i XIX w., neoromańskie ołtarze z lat
1881-1885. Obok kapliczka z połowy XIX w.
• Kamienice z końca XIX i początku XX w. przy ul.
Kościuszki, Mickiewicza, Sikorskiego.
• Zespół koszarowy z lat 1885-1894.
• Na cmentarzu paraf. drewniana kaplica z 1795 r.
PRZYRODA
PARKI NARODOWE
Mazury
• Zespół dworsko-ogrodowy z 1860 r.
Biebrzański Park Narodowy
Centrum Edukacji i Zarządzania
Osowiec-Twierdza 8, 19-110 Goniądz
tel./fax 85 738 06 20
www.biebrza.org.pl
Rosochate Kościelne
• Późnogotycki kościół parafialny pw. św. Doroty z lat
1527-1546, spalony podczas II wojny światowej,
odbudowany w 1950 r.
Białowieski Park Narodowy
Park Pałacowy 11, 17-230 Białowieża
tel./fax 85 681 23 06, 682-97-00
www.bpn.com.pl
Winna-Poświętna
• Zespół kościoła parafialnego pw. św. Doroty, XVIIXVIII w., w skład którego wchodzą: drewniany kościół
z 1696 r., drewniana dzwonnica, cmentarz przykościelny oraz ogrodzenie.
Narwiański Park Narodowy
Kurowo 10, 18-204 Kobylin Borzymy
tel. 86 718 14 17
tel./fax 86 476 48 11, 86 476 48 12
www.npn.pl
Waniewo
• Układ urbanistyczny XVI-wiecznego miasta.
• Kościół pw. Wniebowzięcia NMP z 1887 r., neoromański, murowany, trójnawowy, częściowo zniszczony w 1944 r., odbudowany w 1951 r. Obok
dzwonnica z 1887 r., drewniany dom parafialny
z XIX w.
• Kaplica cmentarna, murowana z XIX w.
Wigierski Park Narodowy
Krzywe 82, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 25 40, fax 87 563 25 41
www.wigry.win.pl
POWIAT ZAMBROWSKI
Poryte Jabłoń
• Grodzisko z XII-XIII w. nad rzeką Dąb.
• Zespół dworski z przełomu XIX/XX w: dwór neorenesansowy z elementami neogotyckimi z 1860 r.,
stajnie i obory oraz park z II połowy XIX w.
Tabędź
• Drewniany zrębowy kościół pw. NMP Częstochowskiej z 1776 r. (przeniesiony z Puchał w 1937 r.).
Wądołki Borowe
• Zespół dworski z 1882 r.
Zambrów
• Murowany neoromański trójnawowy bazylikowy koś-
120
PARKI KRAJOBRAZOWE
Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi
ul. Główna 52, 18-421 Piątnica Poduchowna
gsm. 606 420 429
tel./fax 86 219 21 75
www.lpkdn.4lomza.pl
Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej
ul. Chodakowskiego 6, 16-030 Supraśl
tel. 85 718 37 85
www.pkpk.pl
Suwalski Park Krajobrazowy
Malesowizna – Turtul, 16-404 Jeleniewo
tel./fax 87 569 76 36, tel. 87 569 18 01
www.spk.org.pl
www.bialystok.lasy.gov.pl - strona Regionalnej Dyrekcji
Lasów Państwowych w B-stoku
OGRODY LEŚNE
Arboretum w Kopnej Górze
Nadleśnictwo Supraśl
tel. 85 713 15 70
Kopna Góra, 16-030 Supraśl
Silvarium w Poczopku
Nadleśnictwo Krynki
Poczopek, 16-113 Szudziałowo
tel. 85 722 96 40, 722 96 47
www.nadlesnictwokrynki.pl
KULTURA
Muzea, skanseny
Powiat augustowski
Augustów
Muzeum Ziemi Augustowskiej
Dział Etnograficzny
ul. Hoża 7, 16-300 Augustów
tel. 87 643 27 54
www.e-muzeum.augustow.pl
Czynne: wt.-nd. w godz .9:00-16:00
Stała ekspozycja etnograficzna
Dział Historii Kanału Augustowskiego
ul. 29 Listopada 5 a
tel. 87 643 23 60 (sezon)
tel. 87 643 27 54 (poza sezonem)
Czynne: wt.-nd. w godz. 9:00-16:00
Izba pamięci
1. Pułku Ułanów Krechowieckich
Al. Kard. Wyszyńskiego 2 a
tel./fax 87 643 37 52
Czynne: w wakacje w godz. 9:45-12:30
lub po uzgodnieniu tel.
Miejski Dom Kultury
Rynek Zygmunta Augusta 9, 16-300 Augustów
tel. 87 643 36 59
www.apk.home.pl
Miejska Biblioteka Publiczna
ul. Hoża 7, tel. 87 643 39 22
Osiedlowy DK, ul. Hoża 2 a, tel. 87 643 52 83
Janówka
Muzeum Armii Krajowej
przy SP im. Armii Krajowej w Janówce
Janówka 45, 16-300 Augustów
tel. 87 644 93 97
Ekspozycja: AK Okręg Wileńsko-Nowogródzki
Zwiedzanie po uzgodnieniu telefonicznym
Lipsk
Muzeum Lipskiej Pisanki i Tradycji
ul. Rynek 2, 16-315 Lipsk
tel. 87 642 35 86, gsm. 502 114 932
www.kultura.lipsk.pl
Zwiedzanie po uzgodnieniu telefonicznym.
Lipsk jest swoistym zagłębiem pisankarskim, gdzie
tradycje sięgające XIX wieku nadal są kultywowane.
Lipskie pisanki, wykonywane metodą batiku szpilkowego, zdobione charakterystycznym dla tego terenu ornamentem, stanowią ozdobę muzealnych i prywatnych
kolekcji sztuki ludowej w kraju i na świecie. W budynku
muzeum mieści się także sala historyczno-archeologiczna oraz sala stylizowana na izbę wiejską, w której
znajdują się, m.in. krosna tkackie, szlabanek (łóżko)
oraz zbiór żelazek z duszą.
Rutki Nowe
Prywatne Muzeum Rolnictwa
Rutki Nowe 56, 16-324 Janówka
tel. 87 644 21 65
Zwiedzanie po uzgodnieniu telefonicznym
Powiat białostocki
Białostoczek (k. Kurian)
Muzeum Regionalne
– Kresowego Muzycznego Domu
Białostoczek 24, 15-592 Białystok
tel. 85 732 20 57, gsm. 666 709 485
Zwiedzanie: od kwietnia do października w nd. w godz.
13:00-16:30, w pozostałym okresie po uzgodnieniu
telefonicznym
Ekspozycje stałe: 1. Salon pradziadków pełen pamiątek, 2. Kobieta w grafice, ilustracji i dedykacji muzycznej, 3. Salonik muzyczny, 4. Pokój Babuni, 5. Salonik
secesyjny. 6. Gabinet Pana.
Białystok
Muzeum Podlaskie (MP)
Rynek Kościuszki 10, 15-426 Białystok
tel. 85 742 14 73, 85 742 14 40
gsm. 509 336 930, fax 85 740 77 39
www.muzeum.bialystok.pl
Czynne: codziennie oprócz poniedziałków i dni świątecznych od 1 maja do 31 sierpnia w godz. 10:0017:00; w piątek w godz. 10:00-18:00. Od 1 września
do 30 kwietnia wtorek-niedziela 10:00-17:00. Ostatnie
wejście odbywa się na 45 min. przed zamknięciem.
Niedziela – wstęp bezpłatny na wystawy stałe.
Wystawa stała: Galeria malarstwa polskiego (od końca
XVIII w. po 1918 r.)
Centrum im. Ludwika Zamenhofa
ul. Warszawska 19, 15-062 Białystok
121
tel. 85 67 67 367, fax 85 67 67 369
www.centrumzamenhofa.pl
Poza stałą ekspozycją Centrum zaprasza na często
zmieniające się, różnorodne tematycznie i stylistycznie
wystawy czasowe.
Muzeum Historyczne, Oddział MP
ul. Warszawska 37, 15-062 Białystok
tel. 85 748 21 19, gsm. 509 336 878
www.muzeum.bialystok.pl
Czynne: codziennie oprócz poniedziałków i dni świątecznych od 1 maja do 31 sierpnia w godz. 10:0017:00; w piątek w godz. 10:00-18:00. Od 1 września
do 30 kwietnia wtorek-niedziela 10:00-17:00.
Ostatnie wejście zwiedzających odbywa się na 45 min.
przed zamknięciem.
Sobota – wstęp bezpłatny na wystawy stałe.
Wystawy stałe: Białystok – makieta barokowego miasta, Grób Księżniczki ekspozycja archeologiczna.
Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego, Oddział MP
ul. Świętojańska 17, 15-277 Białystok
tel. 85 732 73 92
gsm. 509 336 878
www.muzeum.bialystok.pl
Czynne: codziennie oprócz poniedziałków i dni świątecznych od 1 maja do 31 sierpnia w godz. 10:0017:00; w piątek w godz. 10:00-18:00. Od 1 września
do 30 kwietnia wtorek-niedziela 10:00-17:00. Ostatnie
wejście odbywa się na 45 min. przed zamknięciem.
Niedziela – wstęp bezpłatny.
Ekspozycja stała poświęcona życiu i twórczości Alfonsa
Karnego, składa się z części: 1. Portrety wielkich Polaków, 2. Pracownia rzeźbiarza, 3. Historia życia twórczego,
4. Sztuka dawna i współczesna z kolekcji artysty.
Muzeum Wojska w Białymstoku
ul. Jana Kilińskiego 7, 15-089 Białystok
tel./fax 85 741 54 48
www.mwb.com.pl
Czynne
codziennie
oprócz
poniedziałków
w godz. 9:30-17:00, niedziela - wstęp wolny.
Ekspozycje stałe: 1. Dawne Wojsko Polskie. 2. Przeciw
dwóm wrogom. Militarne dzieje Podlasia i jego mieszkańców w latach 1939-1956 3. Na okrutnej ziemi.
Losy Polaków zesłanych na Sybir od XVIII w. do 1956
r. 4. Wojsko Polskie w latach 1956-2010 (otwarcie w
listopadzie 2011 r.) 5. Ekspozycja plenerowa sprzętu
wojskowego przy Podlaskim Oddziale Straży Granicznej, Białystok, ul. Bema 100 (po wcześniejszym umówieniu się).
Muzeum Motoryzacji i Techniki
– Muzeum na Węglowej
ul. Węglowa 8, 15-121 Białystok
122
gsm. 504 386 774
www.motoretro.org.pl
Muzeum Szkolne
LO im. Króla Zygmunta Augusta
ul. Warszawska 8, 15-061 Białystok
tel. 85 743 54 85
Zwiedzanie po uzgodnieniu tel. w roku szkolnym.
Uniwersyteckie Muzeum Przyrodnicze
im. prof. A. Myrchy
ul. Świerkowa 20 B, 15-879 Białystok
tel. 85 745 73 22
www.muzeum.uwb.edu.pl
Ekspozycje stałe: Środowiska przyrodnicze Polski północno-wschodniej; Filogeneza tkankowców; Przyroda
rejonów polarnych; Rafy koralowe; Życie na Ziemi – zarys dziejów; Inkluzje bursztynu bałtyckiego.
Choroszcz
Muzeum Wnętrz Pałacowych w Choroszczy
Oddział MP
16-070 Choroszcz
tel. 85 719 12 33 gsm. 509 336 795
www.muzeum.bialystok.pl
Czynne codziennie prócz poniedziałków i dni świątecznych.
od 1 maja do 31 sierpnia w godz. 10:00 - 17:00 - wtorek, środa, czwartek, sobota, niedziela w godz. 10:00
- 18:00 - piątek od 1 września do 30 kwietnia w godz.
10:00 - 17:00 - wtorek - niedziela.
Środa - wstęp bezpłatny.
Ostatnie wejście zwiedzających na wystawy odbywa
się na 45 min. przed zamknięciem muzeum.
Wystawa stała: ekspozycja wnętrz pałacowych XVIIIXIX w.
Łapy
Muzeum Szkolne, Liceum Ogólnokształcące
ul. Boh. Westerplatte 10, 18-100 Łapy
tel. 85 715 27 02
www.lo-lapy.org
Zwiedzanie po uzgodnieniu telefonicznym, w roku
szkolnym (w wakacje przerwa)
Osowicze (k. Białegostoku)
Białostockie Muzeum Wsi, Oddział MP
ul. Nadawki 21, 16-010 Wasilków
tel. 85 743 60 82 gsm. 509 336 816
www.bialostockiemuzeumwsi.pl
Wejście na teren Muzeum - przez cały rok w następujących godzinach:
za opłatą
od 1 do 30 kwietnia w godzinach od 9:00 18:00, od 1 maja do 31 sierpnia w godz. 9:00
- 19:00, od 1 do 30 września w godz. 9:00 - 18:00
od 1 do 31 października w godz. 9:00 - 17:00
oraz nieodpłatnie
od 1 do 30 listopada w godz. 9:00 -16:00
od 1 grudnia do 31 stycznia w godz. 9:00 -15:00
od 1 do 28 lutego w godz. 9:00 - 16:00
od 1 do 31 marca w godz. 9:00 - 17:00
Wystawy czynne od 1 kwietnia do 31 października:
W dni powszednie: od 1 kwietnia do 31 października
od 9:00 do 15:00
W soboty i niedziele:
od 1 do 30 kwietnia w godz. 9:00 - 17:00
od 1 maja do 31 sierpnia w godz. 9:00 - 18:00
od 1 września do 31 października w godz. 9:00 16:00
Zwiedzanie wystaw jest możliwe tylko z przewodnikiem!
Oprowadzanie odbywa się o pełnych godzinach.
Grupy zorganizowane prosimy o wcześniejsze zgłaszanie tel. 85 743 60 82
Wystawy stałe: Środki transportu wiejskiego; Sochy,
sierpy, stępy … czyli o niegdysiejszym gospodarstwie;
Dolinami rzek; O pożytkach z gliny płynących; Wnętrze
wiatraka; Wnętrze chałupy ze Starej Grzybowszczyzny
i Tymianek Buci, Pszczelarstwo w gospodarstwie wiejskim na Podlasiu, Zdobnictwo architektury drewnianej
na białostocczyźnie; Leśna bimbrownia.
Supraśl
Muzeum Ikon, Oddział MP
ul. Klasztorna 1, 16-030 Supraśl
tel./fax 85 718 35 06
www.muzeum.bialystok.pl
Czynne: codziennie oprócz poniedziałków i dni świątecznych od 1 maja do 31 sierpnia w godz. 10:0017:00; w piątek w godz. 10:00-18:00.Od 1 września
do 30 kwietnia wtorek-niedziela 10:00-17:00. Ostatnie
wejście zwiedzających odbywa się na godzinę przed
zamknięciem.
Czwartek - wstęp bezpłatny.
Wystawa stała prezentująca ikony i freski supraskie.
Suraż
Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne
ul. Białostocka 6, 18-105 Suraż
tel. 85 650 31 16
www.suraz.org.pl
Czynne codziennie w godz. 8:00-20:00
Ekspozycja stała: Kolekcja narzędzi krzemiennych,
żelaznych i z kości, rękodzieło ludowe, płyty nagrobkowe z XI w., numizmatyka, dokumenty, wydawnictwa,
meble, lampy.
Tykocin
Muzeum w Tykocinie, Oddział MP
ul. Kozia 2, 16-080 Tykocin
tel. 85 718 16 13
tel./fax 85 718 16 26 gsm. 506 336 597
www.muzeum.bialystok.pl
Czynne codziennie prócz poniedziałków i dni świątecznych od 1 maja do 31 sierpnia w godz. 10:00 - 17:00
- wtorek, środa, czwartek, sobota, niedziela w godz.
10:00 - 18:00 - piątek od 1 września do 30 kwietnia
w godz. 10:00 - 17:00 - wtorek - niedziela.
Sobota - wstęp bezpłatny
Ostatnie wejście zwiedzających na wystawy odbywa się
na 45 min. przed zamknięciem muzeum.
Wystawy stałe: Wnętrze sali Wielkiej Synagogi; Seder
Pesach (wieczerza paschalna); Pokój Rabina; Gabinet
Glogerowski; Galeria malarstwa Zygmunta Bujnowskiego wśród pamiątek po prowizorach farmacji.
Powiat bielski
Bielsk Podlaski
Muzeum w Bielsku Podlaskim
Oddział MP Ratusz
ul. Mickiewicza 45, 17-100 Bielsk Podlaski
tel. 85 730 22 44, gsm. 509 336 841
www.muzeum.bialystok.pl
Czynne: codziennie oprócz poniedziałków i dni świątecznych od 1 maja do 31 sierpnia w godz. 10:0017:00; w piątek w godz. 10:00-18:00. Od 1 września
do 30 kwietnia wtorek-niedziela 10:00-17:00. Ostatnie
wejście zwiedzających odbywa się na 45 min. przed
zamknięciem.
Czwartek – wstęp bezpłatny na wystawy stałe
Zbiory etnograficzne, pamiątki historyczne
Muzeum Martyrologii
Zespół Szkół Nr 4 im. Ziemi Podlaskiej
ul. Hołowieska 18, 17-100 Bielsk Podlaski
tel. 85 730 22 41, 85 833 27 37
Czynne: pn.-pt. w godz. 9:00-14:00
Prywatne Muzeum
Etnograficzno-Historyczne
Małej Ojczyzny w Studziwodach
Doroteusz Fionik
ul. Sosnowa 56, 17-100 Bielsk Podlaski
tel. 85 730 77 35
Zwiedzanie po uzgodnieniu telefonicznym.
Ekspozycja stała: Zagroda wiejska typu bielsko-hajnowskiego i dom mieszczański.
Powiat hajnowski
Białowieża
Muzeum Przyrodniczo-Leśne
Białowieskiego Parku Narodowego
Park Pałacowy 11, 17-230 Białowieża
tel. 85 682 97 04
123
www.bpn.com.pl
Czynne poza sezonem: od wtorku do niedzieli w godz.
9:00-16:00
w sezonie: od poniedziałku do piątku w godz. 9:0016:30; sobota- niedziela 10:00-18:00
Wystawa bartnictwa, flory i fauny Puszczy Białowieskiej
oraz wystawy czasowe.
Skansen Architektury Drewnianej Ludności
Ruskiej Podlasia w Białowieży
ul. Zastawa 66 B, 17-230 Białowieża
tel. 85 683 36 28, kontakt: Michał Bajko
Zwiedzanie w grupach po wcześniejszym uzgodnieniu
(drewniane chaty wraz z wyposażeniem, ule, wiatrak,
kapliczka).
Budy
Sioło Budy
Budy 41, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 29 78
gsm. Sylwia 660789 603, gsm. Andrzej 662 523 791
www.siolobudy.pl
Zwiedzanie po wcześniejszym tel. uzgodnieniu.
Prywatny skansen, dom wraz ze stodołą oraz oborą,
brogiem i obowiązkowo studnią, otoczony przez rosnący płot wierzbowy zwany olenderskim – bardzo popularny w przeszłości.
Hajnówka
Stowarzyszenie Muzeum
i Ośrodek Kultury Białoruskiej
ul. 3-go Maja 42, 17-200 Hajnówka
tel./fax 85 682 28 89, 85 682 30 16
www.muzeumbialoruski.home.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 8:00-16:00
sb., nd. w godz.12:00-16:00.
Wystawy stałe i czasowe dotyczące kultury mniejszości
białoruskiej oraz wystawy miejscowych artystów. Biblioteka literatury białoruskiej: wtorek-piątek 8:00-16:00
sobota 12:0 - 20:00.
nym. Prywatny skansen, w którym zgromadzono kolekcję przedmiotów gospodarstwa domowego używanych
przez mieszkańców podlaskiej wsi oraz maszyny rolnicze.
Nowoberezowo
Chata Stefana
Nowoberezowo 90, 17-502 Nowoberezowo
tel. 85 873 12 10, gsm. 602 828 457
Skansen czynny codziennie, zwiedzanie po wcześniejszym uzgodnieniu.
Skansen urządzony w starej podlaskiej chacie, gdzie
zostały zebrane przedmioty codziennego użytku. Właściciel prowadzi fermę strusi.
Skaryszewo
Izba Regionalna „Ruta”
Skaryszewo 29, 17-210 Narew
tel. 85 681 62 76
Zwiedzanie po wcześniejszym tel. uzgodnieniu.
Zbiór starych przedmiotów gospodarstwa domowego
(tkactwo, rybołóstwo, przedmioty kultu religijnego,
książki i dokumenty z XIX w.).
Powiat łomżyński
Drozdowo
Muzeum Przyrody w Drozdowie
ul. Główna 38, 18-421 Piątnica Poduchowna
tel./fax 86 219 20 81
www.muzeum-drozdowo.pl
Godziny otwarcia: od 5 maja do 31 sierpnia wtorek
- piątek w godz. 8:30-17:30, do 15:30 w pozostałej
części roku.
Ekspozycje stałe: 1. Szata roślinna Kotliny Biebrzańskiej, 2. Ptaki Kotliny Biebrzańskiej, 3. Ssaki Kotliny
Biebrzańskiej, 4. Łoś – król bagien, 5. Trofea łowieckie,
6. Salon dworski.
Organizowane są tu koncerty i plenery malarskie.
Muzeum Kowalstwa i Ślusarstwa
ul. Lipowa 1 (róg 3-go Maja), 17-200 Hajnówka
tel. 85 682 25 64, gsm. 601 076 775
Czynne: wt.-sb. w godz. 9:00-18:00
w nd. w godz. 10:00-18:00.
Wystawa narzędzi i wyrobów kowalskich i ślusarskich,
a po wcześniejszym uzgodnieniu pokazy kowalstwa.
Łomża
Muzeum Północno-Mazowieckie
ul. Dworna 22c, 18-400 Łomża
tel./fax 86 216 64 87
www.muzeum.4lomza.pl
Czynne: wtorek, czwartek, piątek: w godz. 9:00-16:00,
środa 9:00-17:00
sobota-niedziela 10:00-16:00
Narew
Prywatne Muzeum Wsi, Marian Święcki
ul. Dąbrowskiego 8, 17-210 Narew
tel. 85 681 60 50
www.narew.gmina.pl
Zwiedzanie po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicz-
Nowogród
Skansen Kurpiowski im. Adama Chętnika, Oddział Muzeum Północno-Mazowieckiego w Łomży
ul. Zamkowa 25, 18-414 Nowogród
tel./fax 86 217 55 62
www.muzeum.4lomza.pl
124
Czynny w okresie 1 kwietnia - 30 października/listopada (w zależności od pogody) w dni powszednie w godz.
8:00-16:00, w sb.-nd. w godz. 9:00-17:00
Ekspozycja, działy: bartniczo-pszczelarski i rolniczy.
Wystawa biogr. poświęcona A. Chętnikowi.
Piątnica
Muzeum Fort w Piątnicy
gsm. 600 039 532
Powiat moniecki
Osowiec-Twierdza
Muzeum Twierdzy Osowiec
19-252 Osowiec Twierdza
gsm. 600 931 954
www.monki.com.pl
Zwiedzanie możliwe jest w każdy dzień tygodnia od
godz. 10:00 do 15:30. Inne godziny - po uzgodnieniu
telefonicznym.
Ekspozycja stała: Militaria pochodzące głównie z Twierdzy Osowiec.
Centrum Edukacji i Zarządzania
Biebrzańskiego Parku Narodowego
im. Prof. Adama Pałczyńskiego
Osowiec-Twierdza 8
tel. 85 738 30 35, 738 06 20, wew. 243
www.biebrza.org.pl
czynne od poniedziałku do piątku, w godz. 7:3015:30, od 20 kwietnia do 10 września – codziennie,
od 8:00 do 17:00
Centrum dysponuje salami ekspozycyjnymi, z wystawą stałą, prezentującą zwierzęta i ptaki występujące
w Biebrzańskim Parku Narodowym (wszystkie osobniki
zginęły w wypadkach komunikacyjnych), ekspozycją
poroży łosi, rzeźbami ptaków biebrzańskich bagien autorstwa Bogdana Tuszyńskiego. Są tu także podświetlane zdjęcia krajobrazów biebrzańskich. Można obejrzeć
wystawy czasowe, pokazy filmów i slajdów.
Powiat sejneński
Sejny
Muzeum Ziemi Sejneńskiej
Sejneńskie Towarzystwo Opieki nad Zabytkami
ul. J. Piłsudsiego 28, 16-Sejny
tel. 87 516 22 12
www.muzeum.sejny.pl
Godz. otwarcia: maj – wrzesień: codziennie w godz.
9:00-17:00, październik – kwiecień: pon.-pt. w godz.
8:00-16:00
Klasztor Pokamedulski w Sejnach
ul. Plac św. Agaty 6 16-500 Sejny
tel. 87 516 29 33 (czynny kwiecień - wrzesień)
Puńsk
Muzeum Etnograficzne Józefa Vainy
Dom Kultury Litewskiej
ul. 11 marca 17, 16-515 Puńsk
tel./fax 87 516 10 32
www.punsk.com.pl
Zwiedzanie codziennie w dni robocze 10:00-20:00
Ekspozycje stałe: dzianiny, tkaniny, narzuty, narzędzia
garbarskie i szewskie, narzędzia do kopania torfu, przybory myśliwskie i łowieckie, narzędzia rolnicze, pszczelarskie i budowlane.
Litewskie Centrum Kultury Ludowej
skansen/muzeum
ul. Szkolna 67, 16-515 Puńsk
tel. 87 516 14 76
Czynne: wt.-nd. w godz. 10:00-17:00
Powiat siemiatycki
Drohiczyn
Muzeum Regionalne w Drohiczynie
ul. Kopernika 7 A, 17-312 Drohiczyn
tel./fax 85 655 70 69
www.drohiczyn.pl
Czynne w sezonie letnim, pt.-sb. 12:30-17:30, nd.
13:30-17:30 lub na żądanie.
Ekspozycja etnograficzna i archeologiczna. Malarstwo
i rzeźba.
Muzeum Diecezjalne im. Jana Pawła II
ul. Kraszewskiego 4, 17-312 Drohiczyn
tel. 85 656 57 80
www.drohiczyn.opoka.pl
W zbiorach posiada wiele cennych inkunabów i starodruków. Kolekcja szat i sprzętów liturgicznych.
Siemiatycze
Galeria przy Siemiatyckim Ośrodku Kultury
ul. Zaszkolna 1, 17-300 Siemiatycze
tel. 85 655 25 54
Czynne: wt.-pt. w godz. 10:00-18:00
sb. w godz. 10:00-16:00, nd.
(czerwiec-sierpień) w godz. 14:00-18:00
narzędzia rolnicze, pszczelarskie i budowlane
Powiat sokólski
Bohoniki
Meczet
tel. 85 711 91 71 gsm. 692 959 073 – przewodnik
Zwiedzanie po uzgodnieniu telefonicznym
Kruszyniany
Meczet
gsm. 502 543 871 – przewodnik
125
Czynne od 1 maja do 30 września od 9:00 do 19:00
Poza sezonem: po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.
Sokółka
Społeczne Muzeum Ziemi Sokólskiej przy
Sokólskim Ośrodku Kultury
ul. Piłsudskiego 1, 16-100 Sokółka
tel./fax 85 711 24 35
Czynne: wt.-pt. w godz. 8:00-15:00, sb. w godz. 9:0015:00, latem: wt.-pt. w godz. 9:00-17:00, sb. w godz.
10:00-14:00
Dział Tatarszczyzny, etnograficzny i historyczny.
Wystawy czasowe.
www.sokolka.pl
Powiat suwalski
Bakałarzewo
Skansen Fortyfikacyjny Prus Wschodnich
- Andrzej Stróżyk
16-423 Bakałarzewo
gsm. 693 085 135
czynne: codziennie sezonowo (VII – VIII)
uzbrojenie, wyposażenie schronu bojowego, w otoczeniu schronu odtworzony fragment fortyfikacji polowych.
Płociczno
Muzeum Kolejki Wąskotorowej
Płociczno Tartak 40, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 92 63, gsm. 603 165 390
www.augustowska.pl
Stary Folwark
Muzeum Wigier
Muzeum Wigierskiego Parku Narodowego
Stary Folwark 50, 16-402 Stary Folwark
tel. 87 563 01 52
www.wigry.win.pl/mw
Czynne: codziennie w godz. 10:00-15:00 w wakacje
10:00-17:00
Wystawa przyrodnicza, geologiczna i etnograficzna.
Suwałki
Muzeum Okręgowe
ul. Kościuszki 81, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 57 50
www.muzeum.suwalki.info
Czynne: wtorek-piątek 8.00-16.00, sobota-niedziela
9.00-17.00
Ekspozycje stałe: 1. Pradzieje Suwalszczyzny i Mazur
Wschodnich, 2. Z przeszłości geologicznej Suwalszczyzny, 3. Alfred Wierusz-Kowalski (1849-1915), 4. Malarstwo polskie w 1. poł. XX w. ze zbiorów Muzeum
Okręgowego w Suwałkach.
126
Muzeum im. Marii Konopnickiej
Oddział Muzeum Okręgowego w Suwałkach
ul. Kościuszki 31, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 41 33
www.muzeum.suwalki.info
Czynne: wtorek-piątek 8:00-16:00, sobota-niedziela
9:00-17:00.
Ekspozycje stałe: 1. Maria Konopnicka (1842-1910),
2. Za zamkniętymi drzwiami czasu, 3. Ilustracje Jana
Marcina Szancera.
Centrum Sztuki Współczesnej
Galeria Andrzeja Strumiłły
Oddział Muzeum Okręgowego w Suwałkach
ul. Kościuszki 45, 16-400 Suwałki
tel/fax 87 565 11 30, 565 11 32
www.csw-as.org
Ekspozycje udostępniane są zwiedzającym od wtorku
do niedzieli w godz. 9:00 – 17:00
Muzeum Historii i Tradycji Żołnierzy Suwalszczyzny
ul. Wojska Polskiego 21, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 93 82
Czynne: 8:00-15:00 (preferowane umawianie - najlepiej telefoniczne).
Ekspozycja stała poświęcona Suwalskiej Brygadzie Kawalerii oraz 41 Pułkowi Piechoty.
Szurpiły
Wystawa militarna – Jan Mikielski
Szurpiły 26, 16-404 Jeleniewo
tel. 87 568 34 82, gsm. 602 828 896
Uzbrojenie, wyposażenie, dokumenty historyczne.
Udziejek
Skansen przy Gościńcu „Drumlin”
Udziejek 11 A, 16-404 Jeleniewo
tel. 87 568 32 86, gsm. 796 530 476
www.drumlin.pl
Czynne: sezonowo (VII – VIII). Wystawa etnograficzna.
Wigry
Muzeum Jana Pawła II
Pokamedulski Klasztor w Wigrach
Wigierski Areopag Nowej Ewangelizacji
Wigry 11, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 70 16
www.wigry.pro
Powiat wysokomazowiecki
Ciechanowiec
Muzeum Rolnictwa im. ks. J. K. Kluka w
Ciechanowcu
ul. Pałacowa 5, 18-230 Ciechanowiec
tel. 86 277 13 28
www.muzeumrolnictwa.pl
Godzi otwarcia:
w dni powszednie 8:00 - 16:00
W niedziele i święta 9:00 - 16:00
(W soboty, niedziele i święta - 1 maj- 30 wrzesień
- 9:00 - 18:00)
Zwiedzanie trwa ok. 2 godzin
Ekspozycja skansenowska, działy: Etnograficzny, budownictwa wiejskiego, historyczno-artystyczny, historii uprawy
roślin gospodarskich, mechanizacji rolnictwa, historii hodowli zwierząt.
Stałe wystawy: 1. Przemiany w gospodarstwie domowym
kobiety wiejskiej 1. poł. XIX w., 2. Tradycyjna obróbka
drewna, 3. Muzeum weterynarii: Dział tradycji zielarskich.
Imprezy cykliczne: konkurs otwarty kolęd i pastorałek,
niedziele skansenowskie od czerwca do września, święto
ziemniaka, ogólnopolski konkurs gry na instrumentach
pasterskich (pierwsza niedziela grudnia).
Teatry, filharmonie
Białystok
Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki
ul. Elektryczna 12, 15-080 Białystok
tel. 85 749 91 96, fax 85 749 91 83
www.dramatyczny.pl
Białostocki Teatr Lalek
ul. Kalinowskiego1, 15-875 Białystok
tel.85 742 50 31, fax 85 742 86 31
www.btl.bialystok.pl
Opera i Filharmonia Podlaska
Europejskie Centrum Sztuki
ul. Podleśna 2, 15-227 Białystok
tel. 85 732 23 31, 85 732 73 43
tel./fax 85 741 67 09
www.filharmonia.bialystok.pl
Łomża
Teatr Lalki i Aktora w Łomży
ul. Niepodległości 14, 18-400 Łomża
tel. 86 473 55 66, 86 216 59 55
tel./fax 86 216 59 55
www.teatrlomza.hi.pl
Sivina II Czarny
Teatr Tomasza Brzezińskiego
ul. Wojska Polskiego 3, 18-400 Łomża
tel. 86 216 45 53, tel./fax 86 216 32 26
www.4lomza.pl
Filharmonia Kameralna
im. Witolda Lutosławskiego
Al. Legionów 30, 18-400 Łomża
tel./fax 86 216 24 81, gsm. 501 609 510
www.filharmonia.lomza.pl
Supraśl
TEATR WIERSZALIN
ul. Kościelna 4, 16-030 Supraśl
tel./fax 85 710 88 45
www.wierszalin.pl
Tykocin
Tykociński Teatr Amatorski
ul Kozia 2, 16-080 Tykocin
tel. 85 718 16 13, gsm. 509 885 181
Wybrane Ośrodki Kultury
i Izby Regionalne
Powiat augustowski
Augustów
Augustowskie Placówki Kultury
Muzeum, Biblioteka, Dom Kultury
Rynek Zygmunta Augusta 9, 16-300 Augustów
tel. 87 643 12 33, tel./fax 87 643 36 59
www.apk.home.pl
Lipsk
Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury
ul. Rynek 23, 16-315 Lipsk
tel./fax 87 642 35 86
www.kultura.lipsk.pl
Sztabin
Izba Regionalna Ziemi Sztabińskiej
im. Romana Gębicza
ul. Brzostowskiego 8, 16-310 Sztabin
tel. 87 641 20 69
Godziny otwarcia: wtorek – piątek: 10:00–17:00,
sobota: 10:00–14:00.
W Izbie eksponowane są proste narzędzia pracy rolnika,
a także związane z prowadzeniem gospodarstwa wiejskiego, wytwory rękodzielnicze i wyroby z dawnej Huty
Sztabińskiej. Częścią Izby jest sala historyczna, prezentująca eksponaty związane z Karolem Brzostowskim,
jednym z najwybitniejszych reformatorów społeczno-gospodarczych, twórcą Rzeczpospolitej Sztabińskiej.
Powiat białostocki
Białystok
Białostocki Ośrodek Kultury
ul. Legionowa 5, 15-281 Białystok
tel. 85 742 48 23, fax 85 744 70 23
www.bok.bialystok.pl
127
Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury
ul. Kilińskiego 8, 15-950 Białystok
tel. 85 740 37 10, fax 85 740 37 19
www.woak.bialystok.pl
Dom Kultury Śródmieście
ul. Kilińskiego 13, 15-089 Białystok
tel./fax 85 741 65 17
www.dksbialystok.pl
Młodzieżowy Dom Kultury
ul. Warszawska 79 A, 15-201 Białystok
tel. 85 732 79 49, fax 85 732 90 49
www.mdk.bialystok.pl
Białostocki Ośrodek Tańca
Sportowy Klub Taneczny RYTM
ul. Traugutta 3, 15-145 Białystok
tel. 85 675 02 69, gsm. 604 785 676
www.rytmbialystok.pl
Choroszcz
Miejsko-Gminne Centrum Kultury
ul. Sienkiewicza 29, 16-070 Choroszcz
tel. 85 719 14 31
www.kultura.choroszcz.pl
Supraśl
Centrum Kultury i Rekreacji w Supraślu
ul. Cieliczańska 1, 16-030 Supraśl
tel./fax 85 7183–510
www.ckirsuprasl.com
Tykocin
Centrum Kultury, Sportu i Turystyki Ziemi
Tykocińskiej
ul. 11-go Listopada 8, 16-080 Tykocin
tel. 85 718 17 19, gsm. 506 054 197
www..tykocin.com.pl
Powiat bielski
Bielsk Podlaski
Bielski Dom Kultury
ul. 3-go Maja 2, 17-100 Bielsk Podlaski
tel. 85 730 34 14, fax 85 730 85 88
www.bdk.bielsk.pl
Powiat grajewski
Grajewo
Miejski Dom Kultury
ul. Wojska Polskiego 20, 19-200 Grajewo
tel. 86 272 29 91, 86 27283 86
www.mdk.grajewo.pl
128
Grajewska Izba Historyczna
ul. Ełcka 30, 19-200 Grajewo
tel. 86 272 20 04
Godziny otwarcia: poniedziałek, środa, piątek: 8:00–
15:00, wtorek, czwartek: 10:00–18:00, sobota:
10:00–14:00
Wystawy stałe: „Militaria XX wieku”, „Barwa i tradycja
9 Pułku Strzelców Konnych”, „Z przeszłości Grajewa
i okolicy”.
Powiat hajnowski
Hajnówka
Hajnowski Dom Kultury
ul. Tamary Sołoniewicz 4, 17-200 Hajnówka
tel. 85 682 32 03, 85 682 48 08
fax 85 682 32 03 w. 31
www.hdk.hajnowka.pl
Powiat kolneński
Kolno
Kolneński Dom Kultury
ul. Konopnickiej 4, 18-500 Kolno
tel. 86 278 22 21, tel./fax 86 278 23 33
www.kdk.kolno.home.pl
Powiat łomżyński
Łomża
Miejski Dom Kultury
Dom Środowisk Twórczych w Łomży
ul. Wojska Polskiego 3, 18-400 Łomża
tel./fax 86 216 32 26, 86 216 45 53
www.mdk.4lomza.pl
Regionalny Ośrodek Kultury w Łomży
ul. Małachowskiego 4, 18-400 Łomża
tel. 86 219 02 00, tel./fax 86 219 01 11
www.rok.4lomza.pl
Wizna
Izba Pamięci w Wiźnie
Pl. Kapitana Raginisa 25, 18-430 Wizna
tel. 86 219 60 18
Godziny otwarcia: poniedziałek – piątek w godz. 10:00
- 14:00.
Wystawy stale: „Obrona odcinek <<Wizna>> 7 10.09.1939 r.”, „Kampania wrześniowa 1939 r. w północno – wschodniej Polsce”.
Izba Historyczna Ziemi Wiskiej w Carskim
Trakcie Elżbieta i Jan Nadolni
Sulin 4, 18-430 Wizna
tel. 86 219 64 89, gsm. 608 311 302
www.carskitrakt.pl
Bogata kolekcja militariów, numizmatyków, książek
oraz przedmiotów codziennego użytku. Uzupełnia je
kolekcja zdjęć z września 1939 i bitwy pod Wizną. Zgromadzone eksponaty pochodzą z okresu dwóch wojen
światowych, wojny bolszewickiej i powstania styczniowego. Najstarsze eksponaty sięgają czasów plemiennych i pierwszych Piastów.
Powiat moniecki
Mońki
Moniecki Ośrodek Kultury
ul. Białostocka 25, 19-100 Mońki
tel./fax 85 716 24 64
www.kulturamonki.pl
Powiat sejneński
Krasnogruda
Międzynarodowy Centrum Dialogu
w Krasnogrudzie
Krasnogruda 14, 16-500 Sejny
tel. 87 565 03 69
Puńsk
Dom Kultury Litewskiej
ul. 11 marca 17, 16-515 Puńsk
tel./fax 87 516 10 32
www.punsk.com
Sejny
Dom Litewski
ul. 22 Lipca 9, 16-500 Sejny
tel./fax 87 516 29 08
www.ltnamai.sejny.pl
Ośrodek Kultury w Sejnach
ul. 1 Maja 17, 16-500 Sejny
tel./fax 87 516 22 00
www.sejny-ok.pl
Ośrodek „Pogranicze
- Sztuk, Kultur, Narodów”
ul. Piłsudskiego 37, 16-500 Sejny
tel./fax 87 516 27 65, 87 516 21 89
www.pogranicze.sejny.pl
Powiat siemiatycki
Siemiatycze
Siemiatycki Ośrodek Kultury
ul. Legionów Piłsudskiego 1, 17-300 Siemiatycze
tel. 85 655 25 54
http://sok.net.pl
Drohiczyn
Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury
ul. Kraszewskiego 13, 17-312 Drohiczyn
tel. 85 655 70 69
www.drohiczyn.pl
Mielnik
Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji
ul. Zaszkolna, 17-307 Mielnik
tel. 85 65 77 167
www.goksir.mielnik.com.pl
Powiat sokólski
Janowszczyzna
Izba Regionalna
Janowszczyzna 36, 16-100 Sokółka
Jan Ancypo, Podjanowszczyzna 3 (budynek poczty)
tel. 85 711 15 22, gsm. 513 847 850
www.sokolka.pl/janowszczyzna
Janów
Gminny Ośrodek Kultury
Izba Tkactwa Regionalnego
ul Białostocka 14 a, 16-130 Janów
tel. 85 721 61 42
www.janow.com
codziennie w godz. 8:00-16:00
Stała ekspozycja tkanin miejscowych tkaczek.
Różanystok
Izba Pamięci Narodowej przy Gimnazjum nr 2
w Różanymstoku
Różanystok 7, 16-200 Dąbrowa Białostocka
tel. 85 712 83 10
Sokółka
Sokólski Ośrodek Kultury
ul. Grodzieńska 1, 16-100 Sokółka
tel. 85 711 24 86, tel./fax 85 711 24 35
www.sokolka.pl
Suchowola
Izba Pamięci ks. Jerzego Popiełuszki
pl. Kościuszki 3B, 16-150 Suchowola
tel. 85 712 41 28
Powiat suwalski
Smolniki
Izba Regionalna – Tadeusz Łukaszewicz
Smolniki, 16-407 Wiżajny
gsm. 501 560 945
Czynne: 15 IV-30 IX codziennie w godzinach 9:00
– 21:00, w sezonie letnim 10:00 – 17:00
129
Suwałki
Regionalny Ośrodek Kultury i Sztuki (ROKiS)
ul. Noniewicza 71, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 42 11, fax 87 566 49 34
www.rokis.suwalki.pl
Młodzieżowy Dom Kultury
ul. Noniewicza 42, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 27 44
www.mdksuwalki.pl
Przerośl
Izba Regionalna – Oddział Gminnego Ośrodka
Kultury w Przerośli
ul. Rynek 11, 16-427 Przerośl
tel. 87 569 10 32, gsm. 506 820 218
Czynne: całorocznie, wtorek – sobota godz. 12:00
– 20:00
Raczki
Raczkowski Dom Regionalny GOK
ul. Raczkowska, 16–420 Raczki
tel. 87 568 51 40
www.gok.raczki.pl
Czynne: całorocznie, poniedziałek – sobota, godz.
10:00 – 21:00
Turtul
Izba Regionalna przy siedzibie
Suwalskiego Parku Krajobrazowego
Malesowizna – Turtul, 16-404 Jeleniewo tel. 87 569 18 01 Czynne: całorocznie, poniedziałek – piątek 8:0015:00, w sezonie letnim (VII -VIII): poniedziałek
– piątek 8:00-19:00, sobota 10:00-17:00.
tel. 86 271 27 99, fax 86 271 06 02
www.mokzambrow.neostrada.PL
Regionalna Izba Historyczna przy MOK
Aleja Wojska Polskiego 7, 18-301 Zambrów
tel. 86 271 27 99
www.zambrow.pl/mok
Czynne: poniedziałek-piątek 10:00-15:00
Galerie
Białystok
Akcent
ul. Sienkiewicza 14, 15-092 Białystok
tel. 85 743 60 38, gsm. 601 724 360
Czynne: poniedziałek -piątek w godz. 10:00-18:00
sobota 10:00-15:00
Arsenał
ul. Mickiewicza 2, 15-222 Białystok
tel./fax 85 742 0353, 85 742 85 60
www.galeria-arsenal.pl
Czynne w godz. 10:00-18:00, codziennie z wyjątkiem
poniedziałków i dni poświątecznych.
DESA
ul. Suraska 6, 15-950 Białystok
tel. 85 742 72 06
Czynne: 11:00-18:00
Powiat wysokomazowiecki
Fama, Kawiarnia
ul. Legionowa 5, 15-281 Białystok
tel. 85 742 32 23
Czynne: pn.-nd. w godz. 14:00-20:00, w godzinach
pracy kina FORUM, w pozostałych godzinach po
uzgodnieniu telefonicznym.
Wysokie Mazowieckie
Miejski Ośrodek Kultury
ul. Ludowa 19, 18-200 Wysokie Mazowieckie
tel./fax 86 275 23 43 86 275 20 96
www.wysokomazowieckie.pl
Galeria Autorska Małgorzaty Jaroma
ul. Kraszewskiego 21/3, 15-024 Białystok
tel. 85 74 04 469, gsm. 608 119 707
Czynne: poniedziałek- piątek 13:00-19:00, sobota-niedziela 13:00-17:00
Ciechanowiec
Ciechanowiecki Ośrodek Kultury i Sportu
ul 11 Listopada 5 A, 18-230 Ciechanowiec
gsm. 509 153 742
www.ciechanowiec.pl
Galerie e-la montparnasse
Rynek Kościuszki 5 A, 15-091 Białystok
gsm. 668 755 826
www.grzybek.btk.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 10:00-18:00, sb. 10:00-15:00
Powiat zambrowski
Obuch
ul. Stołeczna 4/2, 15-460 Białystok
tel. 85 746 01 88, gsm. 665 082 648
Zwiedzanie po uzgodnieniu telefonicznym.
Zambrów
Miejski Ośrodek Kultury
ul. Grunwaldzka 1, 18-301 Zambrów
130
Mała Galeria Białostockiego Ośrodka Kultury
ul. Legionowa 5, 15-281 Białystok
tel. 85 742 48 23, fax 85 744 70 23
www.bok.bialystok.pl
Czynne: pn.-nd. w godz. 14:00-20:00, w godzinach
pracy kina FORUM, w pozostałych godzinach po uzgodnieniu telefonicznym.
Galeria Sztuki Regionu I Pogranicza „Kresy”
Pogorzelce 19 k/Białowieży,
tel. 85 681 26 66, gsm. 694 518 114
W galerii: rzeźba, malarstwo, garncarstwo, ceramika,
bednarstwo, tkactwo, dywany dwuosnowowe, koronkarstwo i inne.
www.galeriakresy.to.pl
Mała Galeria Sztuki, WOAK
ul. Kilińskiego 8, 15-950 Białystok
tel. 85 740 37 10, fax 85 740 37 19
www.woak.bialystok.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 9:00-15:30
Buda Ruska
Galeria Fotografii
Buda Ruska 16, 16-503 Krasnopol
gsm. 604 654 868
www.piotrmalczewski.com
www.warsztaty-fotograficzne.com
Galeria WOAK
ul. św. Rocha 14 (spodki), 15-979 Białystok
tel./fax 85 744 68 63
www.woak.bialystok.pl
Galeria im. Slendzińskich, Galeria Główna
ul. Waryńskiego 24 a, 15-461 Białystok
tel.85 651 76 70, fax 85 652 32 77
gsm. 501 693 712
Czynne: 10:00-17:00 oprócz sobót, niedziela 11:0017:00
Salon Wystawowy
ul. Legionowa 2, 15-099 Białystok
gsm. 502 138 980
Czynne: 10:00-18:00 oprócz sobót, niedziela 11:0017:00
www.slendzinski.art.pl
Dobrzyniewo Duże
Zbiory Prywatne Bogusława Antoniuka
ul. Żwirowa 11, Dobrzyniewo Duże
tel. 85 719 76 24
Hajnówka
Galeria Sztuki Regionalnej „Ławeczka”
ul. 3 Maja 59 a, 17-200 Hajnówka
www.repart.net.pl
Kleszczele
Galeria Sławomira Smyka
ul. Świerczewskiego 4, 17-250 Kleszczele
tel. 85 681 83 77, gsm. 607 896 729
www.smyk-art.com
Zwiedzanie po uzgodnieniu telefonicznym.
Nowoczesna rzeźba w drewnie
Galeryjka Ikon
ul. Wyszyńskiego 1/2 lok. 13 (DH Koral)
tel./fax 85 745 19 61, gsm. 506 393 333
fax 85 745 19 61
Czynna: pn.-pt. 9:00-17:00
W pracowni można zobaczyć proces powstawania ikony:
ul. Bema 11 lok. 71
www.ikonografia.pl
Galeria Minerałów Świata
Centrum Kultury i Turystyki „Hładyszka”
ul. 1 Maja 19, 17-250 Kleszczele,
tel. 85 681 80 54
godz. otwarcia: poniedziałek 8:00-16:00, wtorek-sobota: 10:00-18:00
Wystawa stała minerałów świata pana Mikołaja Podłaszczyka z największą kolekcją ametystów w Polsce.
Białowieża
Galeria W Bramie Carskiej
Park Pałacowy- Brama Carska, 17-230 Białowieża
gsm. 692 958 417, 664 350 485
godz. otwarcia: od 11.00 do 17.00
W galerii: rzeźba, malarstwo, ikony, witraże i sztuka
użytkowa, biżuteria itd.
Łapy
Mała, Dom Kultury
Nowy Rynek 15, 18-100 Łapy
tel. 85 715 23 00, fax 85 715 20 71
www.dklapy.pl
Zwiedzanie po uzgodnieniu telefonicznym, w godzinach pracy Domu Kultury 8:00-20:00.
Galeria & Cafe „Sarenka”
ul. Waszkiewicza 8, 17-230 Białowieża,
tel. 85 749 56 84, gsm. 504 873 128, 501 956 569
godziny otwarcia: wtorek - niedziela: od 11:00 – do
ostatniego klienta
W ofercie: sztuka współczesna, ludowa, starocie, meble
Łomża
„Galeria Na Dwornej” Robert Sokołowski
ul. Dworna 37, 18-400 Łomża
gsm. 608 694 338
www.rs.art.pl
czynne codziennie 12:00 -20:00
131
Galeria Sztuki Współczesnej
Muzeum Północno-Mazowieckiego
ul. Długa 13, 18-400 Łomża
tel. 86 216 41 00, fax 86 216 51 92
www.4lomza.pl/kultura
BONAR przy Miejskim Domu Kultury
ul. Wojska Polskiego 3, 18-400 Łomża
tel./fax 86 216 32 26, 86 216 45 53
www.mdk.4lomza.pl
Czynne: w godz. 8:00-16:00
Pod Arkadami
Stary Rynek, 18-400 Łomża
tel. 86 216 20 93, 86 216 32 26
Czynne wt.-pt. w godz. 10:00-18:00, sb. w godz.
10:00-16:00
www.mdk.4lomza.pl
Mielnik
Galeria VAVA
Plac Kościuszki 1 A, 17-307 Mielnik
tel. 85 657 72 67
Narewka
Galeria Im. Tamary Sołoniewicz
ul. Mickiewicza 50, 17-220 Narewka
tel. 85 685 80 12
godz. otwarcia: środa, czwartek, piątek 12:00-20:00,
sobota-niedziela 10:00-18:00
Galeria jest miejscem wystaw malarskich - stałych
i czasowych, demonstracji prac poplenerowych, miejscem lekcji historii i etnografii, związanych z bogatymi
tradycjami Ziemi Narewkowskiej, przedstawiających jej
różnorodność etniczną i wyznaniową.
Nowodworce
Davis&Kryjan ARTGALLERY
(członek PROT)
ul. Kwiatowa 7, 16-010 Nowodworce
gsm. 695 389 080
www.dkgardens.pl
Puńsk
Biała Synagoga
Ośrodek „Pogranicze Sztuk, Kultur, Narodów”
ul. Piłsudskiego 37, 16-500 Sejny
tel. 87 516 21 89, fax 87 516 27 65
www.pogranicze.sejny.pl
Czynne tylko w lipcu i sierpniu (bez poniedziałków)
w godz. 10:00-18:00.
Galeria „Stara Plebania”
ul. Michienicza 55, 16-515 Puńsk
tel. 87 516 13 24, 87 516 15 05
132
Czynna w w sezonie letnim od poniedziałku do piątku
w godz. 10:00-17:00 lub po uzgodnieniu telefonicznym.
Ekspozycje stałe: 1. Tkaniny tradycyjne i odzież, 2.
Wyroby współczesnych twórców ludowych (haft, wycinanka, wyroby z drewna, malarstwo, wyroby z lnu,
wełny 3. wystawy kresowe i in.).
Po wcześniejszym uzgodnieniu na starej plebanii
można spotkać się z twórcami ludowymi i zespołami
Folklorystycznymi, zamówić poczęstunek z domowym
chlebem, słodkim serem, sękaczem, itp.
Przełomka
Galeria Wiejska w Przełomce
Klub Przyjaciół Starej Suwalszczyzny
H. I. Mackiewiczów
Przełomka 4, 16-427 Przerośl
tel. 87 569 15 71, gsm. 602 808 346
www.galwiej.fm.interia.pl
Czynne całorocznie w godz. 8:00 - 20:00.
Raczki
Galeria nad Rospudą
Gminny Ośrodek Kultury
ul. Kościuszki 15, 16–420 Raczki
tel. 87 568 51 40
www.gok.raczki.pl
Czynne: całorocznie, w godz. 10:00 - 21:00
Suwałki
Galeria Andrzeja Strumiłły
Oddział Muzeum Okręgowego w Suwałkach
ul. Kościuszki 45, 16-400 Suwałki,
tel. 87 565 11 32,
www.csw-as.org
Galeria „Chłodna 20”
ul. Noniewicza 71, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 42 11, fax 566 37 43
www.rokis.suwalki.pl/chlodna.html
Czynna: poniedziałek-piątek w godz. 9:00-17:00
Galeria „PAcamera”
ul. Noniewicza 71, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 42 11
www.rokis.suwalki.pl/pacamera.html
Czynna: poniedziałek-piątek w godz. 9:00-17:00
Galeria Suwałki Plaza
ul. Dwernickiego 15, 16-400 Suwałki
tel. 87 618 20 40
www.suwalkiplaza.com.pl
Galeria „Rozmarino”- Pizzeria
Fabryka Rozrywki
ul. Kościuszki 75, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 59 04, 87 563 24 00
www.rozmarino.pl
Czynna: codziennie w godz. 10.00-22.00
Uhowo
Galeria Narwiańska
Wiejski Dom Kultury
ul. Kościelna 42, 18-100 Łapy
tel. 85 715 29 33, 85 715 35 97
www.zielonewrota.pl
W galerii znajduje się ekspozycja „Chata Rybaka” z tradycyjnymi narzędziami rybackimi i gospodarczymi,
fotografie a także informacje dotyczące Narwiańskiego
Parku Narodowego.
Zwiedzanie po uzgodnieniu telefonicznym.
Pracownie na Szlaku
Rękodzieła Ludowego
Pracownie tkackie w Janowie
Danuta Radulska
Wasilówka 18 (kol.), gm. Janów,
tel. 85 72 16 024, gsm. 500 006 249
www.tkanina-dwuosnowowa.pl
Teresa Pryzmont, Wasilówka 9 (kol.), gm. Janów
tel. 85 721 63 64
Alicja Kochanowska, ul. Nadrzeczna 3, Janów
tel. 85 721 60 36
Filomena Krupowicz, ul. Sokólska 50, Janów
tel. 85 721 61 28
Ludgarda Sieńko, ul. Sokólska 8, Janów
tel. 85 721 61 74
Helena Malewicka, Nowokolno, gm. Janów
tel. 85 721 60 62
Pracownia rzeźbiarska
Piotr Szałkowski, ul. Mickiewicza 22, Sokółka
tel. 85 711 53 32
Pracownia kowalska
Mieczysław Hulewicz
Czarna Wieś Kościelna, ul. Sosnowa 4 a
tel. 85 710 90 89
KALENDARZ CYKLICZNYCH
IMPREZ KULTURALNO
-TURYSTYCZNYCH
Warsztaty garncarskie
w Czarnej Wsi Kościelnej:
Zbigniew Piechowski, ul. Piękna 27
tel. 85 710 90 74, gsm. 604 21 88 20
Mirosław Piechowski, ul. Piękna 27 a
tel. 85 710 91 34
Paweł Piechowski , ul. Piękna 29
tel. 85 710 90 23
Stanisław Mosiej, ul. Piękna 69
tel. 85 710 90 80,
Jan Kudrewicz, ul. Sosnowa 19
tel. 85 710 90 85,
Jarmark Staroci i Rękodzieła Ludowego
Miejsce: Kiermusy, pierwsza niedziela każdego
miesiąca
Organizator: „Dworek nad Łąkami”
tel/fax 85 718 74 44, tel. 85 742 16 70
www.kiermusy.com.pl
Pracownia wyrobu łyżek drewnianych
Mieczysław Baranowski, Zamczysk 10
tel. 85 710 93 21
Centrum Rękodzieła Ludowego
w Niemczynie (20 miejsc noclegowych)
tel. 85 710 22 81, 873 04 18
Tkactwo dwuosnowowe
Izba Tkactwa Dwuosnowowego
Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury
ul. Białostocka 14a, Janów
Stała ekspozycja tkanin miejscowych tkaczek. Tu uzyskają Państwo informacje (codziennie w godzinach
8:00-16:00, tel. 85 721 61 42) o poszczególnych pracowniach tkactwa dwuosnowowego.
STYCZEŃ
Dziecięco-Młodzieżowy Festiwal Kolędy
i Pastorałki Współczesnej „KANTYCZKA ”
Miejsce: Bielsk Podlaski, ostatni weekend stycznia
Organizator: Bielski Dom Kultury
tel. 85 730 34 14, fax 85 730 85 88
www.bdkbielsk.pl
Powiatowy Przegląd Widowisk Kolędniczych
i Pastorałek
Miejsce: Kino Batory w Lipsku
Organizator: Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury
w Lipsku
tel. 87 642 35 86
www.kultura.lipsk.pl
Wojewódzkie Spotkanie
Zespołów Kolędniczych
Miejsce: Hajnówka
Organizatorzy: Wojewódzki Ośrodek Animacji i Kultury
w Białymstoku, Hajnowski Dom Kultury
tel. 85 744 63 13,
tel. 85 682 32 03
133
Ogólnopolski Rajd Narciarski
„Wędrówki Północy”
Miejsce: Suwałki, koniec stycznia, początek lutego
Organizator: PTTK odział w Suwałkach
tel. 87 566 59 61
www.suwalki.pttk.pl
Zimowa Przygoda z PTTK
Miejsce: Suwałki, w każdą niedzielę stycznia i lutego
Organizator: PTTK Odział w Suwałkach
tel. 87 566 59 61
www.suwalki.pttk.pl
LUTY
Festiwal Teatrów Dziecięcych
Miejsce: Sejny, koniec lutego, początek marca
Organizator: Stowarzyszenie Litwinów w Polsce
tel. 87 516 21 25
Najpiękniejsze arie operowe i operetkowe
(wokalistyka)
Miejsce: Białystok Aula Magna Pałacu Branickich
Organizator: Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina
Wydział Instrumentalno-Pedagogiczny w Białymstoku
tel. 85 742 15 07
www.chopin.man.bialystok.pl
Koncert galowy festiwalu
„Piosenka Białoruska”
Miejsce: Białystok, Teatr Dramatyczny
Organizator:
Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne
tel. 85 743 51 18
Festiwal taneczny KALEJDOSKOP
Miejsce: Białystok, koniec lutego
Organizator: DanceOFFnia
Studio Działań Kreatywnych
tel. 85 652 51 64
www.festiwal-kalejdoskop.pl
Suwalski Bieg Narciarski
o Puchar Bieguna Zimna
Miejsce: Szelment
Organizator: Wojewódzki Ośrodek Sportu i Rekreacji
„Szelment”
tel. 87 568 30 07
www.wosir-szelment.pl
Amatorskie Mistrzostwa Polski w Narciarstwie
Alpejskim i Snowboardzie Family Cup
Miejsce: Szelment
Organizator: Wojewódzki Ośrodek Sportu i Rekreacji
„Szelment”
tel. 87 568 30 07
www.wosir-szelment.pl
134
MARZEC
Podlaskie Targi Turystyczne
Miejsce: Białystok
Organizator: Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna
tel. 85 653 77 97
www.podlaskieit.pl
Międzynarodowy Festiwal Filmów
Przyrodniczych im. Braci Wagów w Tykocinie
Miejsce: Tykocin, marzec, kwiecień (co dwa lata)
Organizator: Centrum Kultury, Sportu i Turystyki Ziemi
Tykocińskiej
tel. 85 718 17 19
www.wagabrothersfestiwal.org.pl
Festiwal Polskiej Kultury Niezależnej
UNDREGROIND.PL
Miejsce: Białystok
Organizator: Białostocki Ośrodek Kultury.
tel.85 742 48 23
www.bokbialystok.pl
Święto Purym
Miejsce: Tykocin – Wielka Synagoga
Organizator: Muzeum w Tykocinie Oddział Muzeum
Podlaskiego
tel. 85 718 16 13
pl www.muzeum.bialystok.pl
Podlaskie Dni Kultury Muzułmańskiej
Miejsce i termin: Białystok
Organizator: Muzułmański Religijny Związek w RP
tel./fax 85 732 40 23, gsm. 605 612 137
Jarmark Wielkanocny Sztuki Ludowej Podlasia
Miejsce: Białystok, w niedzielę poprzedzającą Niedzielę Palmową
Organizator: Muzeum Podlaskie, Dział Etnografii
tel. 85 742 14 73, tel./fax 85 742 14 40
www.muzeum.bialystok.pl
Zawody „Zjeżdżanie na Byle Czym”
Miejsce: Szelment
Organizator: Wojewódzki Ośrodek Sportu i Rekreacji
„Szelment”
tel. 87 568 30 07
www.wosir-szelment.pl
KWIECIEŃ
Międzynarodowy Festiwal Filmów Przyrodniczych im. Braci Wagów
Miejsce: Tykocin i Białystok, kwiecień, (co 2 lata)
Organizator: Towarzystwo Narew
tel./fax 85 738 50 24, gsm. 606 717 322
www.wagabrothersfestival.org.pl
tel./ fax 85 873 47 23, tel. 85 682 33 51
www.festiwal.cerkiew.pl
Międzynarodowy Festiwal Pieśni Sakralnej
„Łapskie Te Deum”
Miejsce: Łapy
Organizator: Dom Kultury w Łapach
tel. 85 715 23 00
www.dk.lapy.podlasie.pl
„Wigraszek” Międzynarodowy Festiwal
Teatrów Dzieci i Młodzieży
Miejsce: Suwałki
Organizator: Regionalny Ośrodek Kultury i Sztuki
w Suwałkach
tel. 87 566 42 11, fax 87 566 49 34
www.rokis.suwalki.pl
Międzynarodowe Spotkania z Konopielką
Miejsce: Knyszyn
Organizator: Knyszyński Ośrodek Kultury
tel. 85 727 99 97
Festiwal Piosenki Żeglarskiej KOPYŚĆ
Miejsce: Białystok
Organizator: Akademicki Yacht Club w Białymstoku
tel. 85 652 04 90, gsm. 696 142-307
www.ykpb.prv.pl
Supraskie Spotkania z Bluesem
Miejsce: Supraśl
Organizator: Centrum Kultury Rekreacji w Supraślu
tel. 85 718 35 10
www.ckirsuprasl.com
MAJ
Biebrzańskie Targi
„Sto pomysłów dla Biebrzy”
Miejsce: Siedziba BPN w Osowcu-Twierdzy
Organizator: Osowieckie Towarzystwo Fortyfikacyjne,
Biebrzański Park Narodowy
tel. 85 738 06 20 w. 243
www.biebrza.org.pl
POM-PA, Międzynarodowe Prezentacje
Mażoretek, Tamburmajorek i Cheerleaderek
Miejsce: Białystok
Organizator: Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury
tel. 85 740 37 10
www.old.woak.bialystok.pl
Dni Sztuki Współczesnej
Miejsce: Białystok
Organizator: Białostocki Ośrodek Kultury
tel. 85 742 48 23
www.bok.bialystok.pl
Zdobycie Tykocina
- rekonstrukcja bitwy z 1657
Miejsce: Tykocin
Organizator: Podlaska Brygada Rekonstrukcji
tel. 85 718 17 19
www.pospolitetykocin.bnx.pl
Jarmark św. Wojciecha
Miejsce: Ciechanowiec
Organizator: Muzeum Rolnictwa im. ks. K. Kluka
w Ciechanowcu
tel. 86 277 13 28
www.muzeumrolnictwa.pl
Dni Kultury Tatarskiej
- Historia i Współczesność Tatarów Polskich
Miejsce: Białystok, Kruszyniany, Suchowola
Organizator: Muzułmański Związek Religijny RP
tel. 85 732 40 23
www.mzr.pl
Europejska Noc Muzeów
Miejsce i termin: Białystok
Organizator: Muzeum Wojska w Białymstoku
tel. 85 7415 448
Międzynarodowy Festiwal Muzyki Cerkiewnej
Hajnówka
Miejsce: Białystok
Organizator: Fundacja „Muzyka Cerkiewna”
tel./fax 85 682 32 02
www.festiwal-hajnowka.pl
Międzynarodowy Uliczny Bieg Wilka
Miejsce: Grajewo
Organizatorzy: Urząd Miasta Grajewo, Starostwo
Powiatowe w Grajewie, Podlaskie Zrzeszenie Ludowe
Zespoły Sportowe
tel. 86 261 11 34
Międzynarodowy Festiwal
Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej
Miejsce: Hajnówka
Organizator: Stowarzyszenie „Miłośnicy Muzyki
Cerkiewnej”
CZERWIEC
Spotkanie z Naturą i Sztuką „Uroczysko”
Miejsce: Bulwary nad rzeką Supraśl
Organizator: Stowarzyszenie „Uroczysko”
tel. 85 743 308 9 fax 85 7412-105
135
gsm. 506 575 526
www.uroczysko.pl
III Targi AgroEkoTurystyczne
Miejsce: Augustów
Organizatorzy: Augustowskie Placówki Kultury
tel./fax 87 643 36 59, tel. 87 643 12 33
www.apk.home.pl
Międzynarodowy Festiwal Szkół Lalkarskich
„ Lalka-nie-Lalka”
Miejsce: Białystok (co 2 lata)
Organizatorzy: Akademia Teatralna im. A. Zelwerowicza w Warszawie – Wydział Sztuk Lalkarskich w Białymstoku i Białostocki Teatr Lalek
tel. 85 743 53 98, 85 743 53 53
www.atb.edu.pl,
Międzynarodowe Prezentacje Młodzieżowych
Orkiestr Dętych „Wersal Podlaski”
Miejsce: Białystok
Organizatorzy: Kuratorium Oświaty, Młodzieżowy Dom
Kultury w Białymstoku
tel. 85 744 63 13
Międzynarodowe Spotkania ze Sztuką Ludową
„Z wiejskiego podwórza”
Miejsce: Czeremcha
Organizator: Stowarzyszenie Miłośników Kultury
Ludowej w Czeremsze
tel. 85 685 00 84
Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Walizka”
Miejsce: Łomża
Organizator: Teatr Lalki i Aktora w Łomży
tel. 86 473 55 66, 86 216 59 55
www.teatrlomza.hi.pl
Międzynarodowe
Recitale Chóralne Hora Cantavi
Miejsce: Suwałki
Organizator: Regionalny Ośrodek Kultury i Sztuki
w Suwałkach
tel. 87 566 42 11, fax 87 566 49 34
www.rokis.suwalki.pl
Międzynarodowy Festiwal Teatrów
Dzieci i Młodzieży BALTIC-SATELID
Miejsce: Sejny
Organizator: Miejski Ośrodek Kultury w Sejnach
tel./fax 87 516 22 00
Dni Miasta Białegostoku
Miejsce: Białystok
Organizator: Białostocki Ośrodek Kultury
tel. 85 742 48 23
www.bok.bialystok.pl
136
Jarmark na Jana
Miejsce: Białystok
Organizator: Muzeum Podlaskie, Dział Etnografii
tel. 85 742 14 73
www.muzeum.bialystok.pl
Festiwal Kultury Żydowskiej
„Zachor - Kolor i Dźwięk”
Miejsce: Białystok
Organizator: Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska
- Izrael w Białymstoku i Gmina Wyznaniowa w Warszawie
www.bialystok.jewish.org.pl
Festyn Historyczny „Grodzisko”
Miejsce: Suraż, Osada Wczesnośredniowieczna
„Nawia”
Organizator: Urząd Miejski w Surażu
tel. 85 650 31 84, fax 85 650 31 84
www.nawia.suraz.org.pl
Ogólnopolskie Dni Kultury Kurpiowskiej
Miejsce: Nowogród
Organizator: Regionalny Ośrodek Kultury w Łomży
tel. 86 219 02 00, tel./fax 86 219 01 11
www.rok.4lomza.pl
Noc świętojańska w Turtulu
Miejsce: Turtul
Organizator: Suwalski Park Krajobrazowy
tel. 87 569 18 01, tel./fax 87 569 76 36
www.spk.org.pl
Akcja „Lato z zabytkami”
Miejsce: Białystok
Organizator: PTTK Regionalny Oddział w Białymstoku
tel/fax 85 744 56 50, tel. 85 744 55 60
www.bialystok.pttk.pl
Ogólnopolski Wielodyscyplinowy Rajd
po Wigierskim Parku Narodowym
Miejsce : Wigierski Park Narodowy i szlak wodny Czarnej Hańczy, długi weekend połączony ze Świętem Bożego Ciała
Organizator: PTTK Odział w Suwałkach, Wigierski Park
Narodowy
tel. 87 566 59 61, fax 87 566 79 47
www.suwalki.pttk.pl
Ogólnopolskie Dni Truskawki w Korycinie
Miejsce: Korycin
Organizator: Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Turystyki w Korycinie
tel. 85 72 29 187
www.goksitkorycin.pl
Promocyjny Spływ Kajakowy Rzeką Bug
Miejsce: Mielnik, Drohiczyn, ostatni weekend czerwca
Organizatorzy: Stowarzyszenie Gmin, Powiatów i Regionów Nadbużańskich, Starostwo Powiatowe w Siemiatyczach
tel. 85 655 58 56
www.siemiatycze.pl
Festyn Kuchnia Pachnąca Tradycją
Miejsce: Rynek Zygmunta Augusta
Organizator: Urząd Miejski w Augustowie
tel. 87 643 12 39
www.augustow.eu
Europarada Orkiestr Dętych
w Centrum Europy
Miejsce: Suchowola
Organizator: Ośrodek Kultury w Suchowoli
tel. 85 722 94 13
www.suchowola.com.pl
Festiwal „Rock na Bagnie”
Miejsce: Strąkowa Góra
Organizator: Urząd Gminy w Zawadach
tel. 85 738 43 33
www.festiwalrocknabagnie.pl
Sobota Hetmańska
Miejsce: Białystok
Organizator: Muzeum Wojska
tel. 85 741 54 48
Festyn „Smaki Podlasia”
Miejsce: Osowicze koło Białegostoku
Organizator: Białostockie Muzeum Wsi w Osowiczach
tel. 85 743 60 82
www.bialostockiemuzeumwsi.pl
Nadbużańskie Ziołowe Spotkania
Miejsce: Koryciny
Organizator: Lokalna Grupa Działania
- „Tygiel Doliny Bugu”
tel./fax 85 655 77 06
www.tygieldolinybugu.pl
Augustowskie Motonoce
Miejsce: Augustów
Organizatorzy: Wolna Grupa Motocyklowa Augustowsko-Suwalska
tel. 87 643 43 99, gsm. 601 874 806
Półmaraton Mleczny
Miejsce: Korycin-Janów-Korycin
Organizator: Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Turystyki w Korycinie
tel. 85 72 29 187
www.goksitkorycin.pl
Palinocka
Miejsce: Raczki
Organizator: Gminny Ośrodek Kultury
tel. 87 568 51 40
www.gok.raczki.pl
Mistrzostwa Województwa Podlaskiego
w Kolarstwie Górskim Family Cup
Miejsce: Szelment
Organizator: Wojewódzki Ośrodek Sportu i Rekreacji
„Szelment”
tel. 87 568 30 07
www.wosir-szelment.pl
LIPIEC
Integracyjne Regaty o Błękitną Wstęgę Jeziora
Rajgrodzkiego
Miejsce: Rajgród, pierwszy weekend lipca
Organizator: Yacht Club „Arcus” w Łomży, Ośrodek
Żeglarski w Rajgrodzie
tel. 86 272 19 01, gsm. 503 070 028, 664 358 073
www.ycarcus.pl
Kupalle
Miejsce: Białowieża
Organizator: Białoruskie Towarzystwo SpołecznoKulturalne
tel. 85 743 51 18
Ogólnopolski Spływ Kajakowy
Krutynia – Pisa
Miejsce: Kurtynia-Pisa
Organizator: PTTK Odział w Łomży
tel. 86 216 47 18
www.pttklomza.pl
Powiatowe Dni Twórczości Ludowej
Dzień Śledzia
Miejsce: Zawady, Brama na Bagna
Organizator: Brama na Bagna
tel. 85 738 43 33
www.bramanabagna.pl
Suwałki Blues Festival
Miejsce: Suwałki
Organizatorzy: Regionalny Ośrodek Kultury i Sztuki
Urząd Miasta
tel. 87 566 42 11
www.suwalkiblues.com
Augustowskie Wieczory Kabaretowe
„Lejemy Wodę”
Miejsce: Augustów
137
Organizatorzy: Augustowskie Placówki Kultury
tel. 87 643 12 33
www.apk.home.pl
Organizatorzy: Augustowski Klub Sportowy „SPARTA”,
MOSiR, Urząd Miejski w Augustowie
tel. 87 643 41 58
Przegląd Rękodzieła i Twórczości Ludowej
Podlasia
Miejsce: Trzcianne
Organizator: Gminny Ośrodek Kultury
tel. 85 738 50 56
Ogólnopolska Młodzieżowa Szkoła Turystyki
Kajakowej
Miejsce: J. Wigry – Augustów i wycieczka krajoznawcza po Ziemi Łomżyńskiej
Organizator: PTTK Odział w Łomży
tel. 86 216 47 18
www.pttklomza.pl
Festiwal Teatrów Stodolanych
Miejsce: Puńsk
Organizatorzy: Dom Kultury Litewskiej w Puńsku, Stowarzyszenie Litwinów w Puńsku
tel. 87 516 10 32
www.punsk-kultura.dl.pl
Ogólnopolski Spływ Kajakowy
– Czarna Hańcza
Miejsce: Czarna Hańcza
Organizator: PTTK Odział w Łomży
tel. 86 216 47 18
www.pttklomza.pl
Podlaska Oktawa Kultur, Międzynarodowy
Festiwal Muzyki, Sztuki i Folkloru
Miejsce: Białystok
Organizator: WOAK w Białymstoku
tel. 85 744 63 13
www.woak.bialystok.pl
Mistrzostwa Polski w Pływaniu na Byle Czym
„Co ma pływać nie utonie”
Miejsce: Błonie nad rz. Nettą
Organizator: Augustowskie Placówki Kultury
tel. 87 643 36 59
www.apk.home.pl
Suwalski Jarmark Folkloru
Miejsce: Suwałki
Organizator: Regionalny Ośrodek Kultury i Sztuki
w Suwałkach
tel. 87 566 42 11
www.rokis.suwalki.pl
Muzyczne spotkania z naturą Franciszkiada
– granie na byle czym
Miejsce: Augustów, Białystok
Organizator: Stowarzyszenie Miłośników Muzyki Musica Sacra Impresariat Muzyczny Pro Art
tel. 85 675 36 60
www.trojanowscy.pl
Międzynarodowy Konkurs Skoków
na Nartach Wodnych
Miejsce: Augustów, rzeka Netta
138
Międzynarodowy Festiwal Teatralny WERTEP
Miejsce i termin: Kleszczele, Białowieża, Hajnówka,
Narewka, Czeremcha
Organizator: Stowarzyszenie Kulturalne „Pocztówka”
w Policznej
gsm. 513 172 746
www.wertepfestival.pl
Poznaj Wigierski Park Narodowy na rowerze
Miejsce: Wigierski Park Narodowy, lipiec, sierpień
(każdy wakacyjny piątek)
Organizator: Wigierski Park Narodowy
tel. 87 563 25 62
www.wigry.win.pl
Międzynarodowy Festiwal Jazzu Tradycyjnego,
Augustowskie Spotkania
z Louisem Armstrongiem
Miejsce: Augustów
Organizatorzy: Augustowskie Placówki Kultury
tel. 87 643 12 33
www.apk.home.pl
Lato na rowerze z PTTK
Miejsce: szlaki turystyczne Suwalszczyzny, lipiec i sierpień
Organizator: PTTK Odział w Suwałkach
tel. 87 566 59 61
www.suwalki.pttk.pl
Ogólnopolski Spływ Kajakowy Rospudą
Miejsce: J. Czarne – J. Rospuda – Augustów, lipiec,
sierpień
Organizator: PTTK Odział w Łomży
tel. 86 216 47 18
www.pttklomza.pl
Festiwal Muzyki Młodej Białorusi
„Basowiszcza”
Miejsce: Gródek
Organizator: Białoruskie Zrzeszenie Studentów
w Białymstoku
www.basowiszcza.org
Zajazd Szlachecki w Ciechanowcu – Powstanie listopadowe
Miejsce: Ciechanowiec Organizator: Mzeum Rolnictwa im. ks. K. Kluka
tel. 86 277 13 28
www.muzeumrolnictwa.pl
Ogólnopolski Spływ Kajakowy –
Jegrznia - Biebrza - Narew
Miejsce: Jerzgnia
Organizator: PTTK Odział w Łomży
tel. 86 216 47 18
www.pttklomza.pl
Podlasie MTB Maraton
Organizator: Stowarzyszenie Rowerowe Zielony Szlak
gsm. 609 666 911
Festiwal Rock Szanty Serwy
Miejsce: Serwy
Organizator: Urząd Gminy Płaska
tel. 87 643 90 80
www.plaska.pl
Festiwal Pozytywne Wibracje
Miejsce: Białystok
Organizatorzy: Agencja STX Jamboree, Urząd Miejski
w Białymstoku
tel. 85 869 6374
www.pozytywnewibracjefestiwal.pl
Letnie Koncerty w Ogrodach Branickiego
Miejsce: Białystok, Aleja Zakochanych
Organizator: Białostocki Ośrodek Kultury
tel. 85 742 48 23
www.bok.bialystok.pl
Podlaskie Koncerty Organowe i Katedralne
Koncerty Organowe
Miejsce: Białystok, Hajnówka, Białowieża, Łapy
Organizator: Białostocki Ośrodek Kultury
tel. 85 742 48 23
www.bok.bialystok.pl
Festyn Jaćwieski Szwajcaria
Miejsce: Szwajcaria k. Suwałk
Organizator: Muzeum Okręgowe w Suwałkach
tel. 87 566 57 50
www.muzeum.suwalki.info
Mistrzostwa Polski w Nurkowaniu
na Wstrzymanym Oddechu – jez. Hańcza
Miejsce i termin: Błaskowizna, lipiec-sierpień
(co 2 lata)
Organizator: Stowarzyszenie Kultury Fizycznej „Freediving Poland”
gsm. 601 521 731
www.freediving.com.pl
SIERPIEŃ
Jarmark Dominikański
Miejsce: Choroszcz, pierwsza niedziela miesiąca
Organizator: Miejsko-Gminne Centrum Kultury w Choroszczy
tel. 85 719 14 31
www.kultura.choroszcz.pl
Podlaskie Święto Chleba
Miejsce: Ciechanowiec
Organizator: Muzeum Rolnictwa im. ks. K.Kluka
w Ciechanowcu
tel. 86 277 13 28
www.muzeumrolnictwa.pl
Podlaska Biesiada Miodowa
Miejsce: Tykocin
Organizatorzy: Stowarzyszenie „Podlaska Biesiada
Miodowa”, Urząd Miejski w Tykocinie
gsm. 606 361 863
www.biesiadamiodowa.org
Biesiada Miodowa
Miejsce: Kurowo
Organizatorzy: Narwiański Park Narodowy, Starostwo
Powiatowe w Wysokiem Mazowieckiem, Urząd Gminy
w Kobylinie Borzymach
tel. 86 476 48 11
www.biesiadamiodowa.pl
Balladowe Nocki nad Neckiem
Miejsce: Augustów
Organizatorzy: Augustowskie Placówki Kultury
tel. 87 643 12 33
www.apk.home.pl
Mistrzostwa Europy w Koszeniu Bagiennych
Łąk dla Przyrody „Biebrzańskie Sianokosy”
Miejsce: Biebrzański Park Narodowy
Organizatorzy: Urząd Gminy w Trzciannem, Biebrzański Park Narodowy
tel. 85 738 06 20
www.biebrza.org.pl
Dni Korycina - Święto Sera
Miejsce: Korycin
Organizator: Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Turystyki w Korycinie
tel. 85 72 29 187
www.goksitkorycin.pl
139
Ogólnopolskie Prezentacje
Kultury Mniejszości Narodowych
Muzyczne Dialogi nad Bugiem
Miejsce: Mielnik, Amfiteatr
Organizatorzy: wójt gminy Mielnik, Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne
tel. 85 65 65 861
Inscenizacja Plenerowa
– Rekonstrukcja Walk o Nowogród z 1939
Miejsce: Nowogród
Organizator: Polskie Radio Regionalna Rozgłośnia w
Białymstoku, Radio Białystok S.A.
tel. 85 745 62 21
www.radio.bialystok.pl/przebojem
Suwalskie Teatr-Akcje
Miejsce: Suwałki
Organizator: Stowarzyszenie Aktywności Społeczno-Artystycznej „Nie Po Drodze”
gsm. 601 922 765
www.niepodrodze.org
Regaty o Puchar Dyrektora
Wigierskiego Parku Narodowego
Miejsce: Stary Folwark, jezioro Wigry
Organizator: PTTK Odział w Suwałkach
tel. 87 566 59 61
www.suwalki.pttk.pl
WRZESIEŃ
Ogólnopolski Dzień Ogórka
Miejsce: Kruszewo, pierwsza niedziela miesiąca
Organizator: Miejsko-Gminne Centrum Kultury
w Choroszczy
tel. 85 719 14 31
www.choroszcz.pl
Targi Rzeźby Ludowej, Tkaniny Dwuosnowowej
i Kowalstwa
Miejsce: Białystok
Organizator: Muzeum Podlaskie w Białymstoku
tel. 85 74-214-73
www.muzeum.bialystok.pl
Podlaski Rajd Długodystansowy „Zażynek”
Miejsce: Puszcza Knyszyńska
Organizator: PTTK Regionalny Oddział w Białymstoku
tel. 85 744 55 60
www.bialystok.pttk.pl
Jesienne Prezentacje Kulturalne
Miejsce: Zbójna
Organizator: Gminny Ośrodek Kultury w Zbójnej
tel. 86 214 00 38
140
Mikrolotowe Mistrzostwa Podlaskiego
Miejsce: Łomża
Organizator: Tygodnik Kontakty, Towarzystwo Lotnicze
„Cumulus” w Łomży
tel. 86 216 42 43
www.lotniczapolska.pl
KARTOFLISKO
- Dziedzictwo Kulturowe i Teraźniejszość
Miejsce: Ptaki
Organizator: Gminny Ośrodek Kultury w Turośli
tel. 86 278 61 32
Rajd Pieszy
„Poznajemy Kurpiowszczyznę”
Miejsce: Wiata nad Pisą
Organizator: PTTK Odział w Łomży
tel. 86 216 47 18
www.pttklomza.pl
Festiwal Kultur „Inny wymiar: Sąsiedzi”
Miejsce: Białystok, Kino Forum, kawiarnia Fama, plac
przed BOK, plener, Rynek Kościuszki
Organizator: Białostocki Ośrodek Kultury
tel. 85 742 48 23
www.bok.bialystok.pl
Regaty Żeglarskie
o Błękitną Wstęgę jeziora Wigry
Miejsce: Stary Folwark, jezioro Wigry
Organizator: PTTK Odział w Suwałkach
tel. 87 566 59 61
www.suwalki.pttk.pl
Jesienny Rajd Rowerowy
Miejsce: szlaki turystyczne Suwalszczyzny
Organizator: PTTK Odział w Suwałkach
tel. 87 566 59 61
www.suwalki.pttk.pl
Białostockie Dni Muzyki Cerkiewnej
Miejsce: Białystok, katedra św. Mikołaja, cerkiew św.
Ducha
Organizator: Prawosławna Diecezja BiałostockoGdańska
tel. 85 742 40 88
PAŹDZIERNIK
Międzynarodowy Dzień Muzyki
Miejsce: Białystok
Organizator: Opera i Filharmonia Podlaska - Europejskie Centrum Sztuki
tel. 85 732 23 31
www.filharmonia.bialystok.pl
Święto Sukot
Miejsce: Tykocin – Wielka Synagoga
Organizator: Muzeum w Tykocinie Oddział Muzeum
Podlaskiego
tel. 85 718 16 13
www.muzeum.bialystok.pl
Filmowe Podlasie Atakuje!
Miejsce: Białystok, Kino Forum, kawiarnia Fama
Organizator: Białostocki Ośrodek Kultury
tel. 85 742 48 23
www.bok.bialystok.pl
Spotkania Folkowe
Miejsce: Białystok, kawiarnia Fama
Organizator: Białostocki Ośrodek Kultury
tel. 85 742 48 23
www.bok.bialystok.pl
Białowieski Bieg Żubra
Miejsce: Białowieża
Organizator: Urząd Gminy Białowieża
tel. 85 681 24 87
www.bialowieza.gmina.pl
Organizator: Opera i Filharmonia Podlaska – Europejskie Centrum Sztuki
tel. 85 732-23-31
www.filharmonia.bialystok.pl
GRUDZIEŃ
Białostockie Dni Zamenhofa
Miejsce: Centrum im. Zamenhofa, Białystok
Organizator: Centrum im. Ludwika Zamenhofa
tel. 85 67 67 367
www.centrumzamenhofa.pl
Wieczory Muzyki Cerkiewnej
Miejsce: Bielsk Podlaski
Organizator: Bielski Dom Kultury
tel. 85 730 34 14
www.bdkbielsk.pl
Święto Chanuki
Miejsc: Tykocin – Wielka Synagoga
Organizator: Muzeum w Tykocinie Oddział Muzeum
Podlaskiego
tel. 85 718 16 13
www.muzeum.bialystok.pl
LISTOPAD
Podlaski Festiwal Krótkich Filmów
Niezależnych „ŻubrOFFka”
Miejsce: Białystok
Organizator: Białostocki Ośrodek Kultury
tel: 85 742 48 23
www.bok.bialystok.pl
OBSŁUGA RUCHU
TURYSTYCZNEGO
Punkty informacji turystycznej
Festiwal Kultury Ukraińskiej „PODLASKA
JESIEŃ”
Miejsce: Bielski Dom Kultury w Bielsku Podlaskim
Organizator: Bielski Dom Kultury
tel. 85 730 34 14
www.bdkbielsk.pl
Augustów
Centrum Informacji Turystycznej****
Rynek Zygmunta Augusta 44, 16-300 Augustów
tel. 87 643 28 83, fax 87 644 60 59
www.augustow.eu
Czynne: wakacje (VI-VIII): pn.-pt. w godz. 8:00-20:00,
weekend w godz. 10:00-18:00,
V, VI, IX: pn.-pt. w godz. 8:00-17:00, weekend w godz.
10:00-15:00
I, II, III, IV, X, XI, XII-: pn.-pt. w godz. 8:00-16:00
Ogólnopolski Festiwal „Jesień z Bluesem”
Miejsce: Białystok
Organizator: Białostocki Ośrodek Kultury
tel. 85 742 48 23
www.bok.bialystok.pl
Zaduszki Bluesowe w Białymstoku
Miejsce: Białystok, Kino Forum
Organizator: Białostocki Ośrodek Kultury
tel. 85 742 48 23
www.bok.bialystok.pl
Międzynarodowy Festiwal „Laboratorium
Muzyki Współczesnej”w Białymstoku
Miejsce: Białystok
**** Skategoryzowane punkty informacji turystycznej,
włączone do Polskiego Systemu Informacji Turystycznej
Białowieża
Punkt Informacji Turystycznej **
PTTK Oddział im J.J.Karpińskiego w Białowieży
ul. Kolejowa 17, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 22 95, fax 85 681 26 24
www.pttk.bialowieza.pl
Czynne: pn.-nd. W godz. 8:00-16:00
Punkt Informacji Turystycznej**
Szkolne Schronisko Młodziezowe „Paprotka”
w Białowieży
141
ul. Generała Waszkiewicza 6, 17-230 Białowieża
tel./fax 85 681 25 60
www.paprotka.com.pl
Czynne:codziennie 7:00-22:00
Punkt Informacji Turystycznej
Białowieski Park Narodowy
Park Pałacowy 11, 17-230 Białowieża
tel. 85 682 97 04, fax 85 682 97 16
lub 85 681 23 60 w. 716
www.bpn.com.pl
Czynne: 01.05.-30.09. wt.-nd. w godz. 8:00-16:00
Ośrodek Edukacji Przyrodniczej
Park Pałacowy 5, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 27 56 (poza sezonem)
Punkt Informacji Turystycznej
Biuro Turystyki „Ryś”
ul. Krzyże 22, 17-230 Białowieża
tel./fax 85 681 22 49
www.biurorys.internetdsl.pl
www.turystyka-rys.pl
Białystok
Centrum Informacji Turystycznej ***
Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna
ul. Malmeda 6, 15-440 Białystok
tel./fax 85 732 68 31
www.podlaskieit.pl
www.odkryjpodlaskie.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 8:00-17:00
Punkt Informacji Turystycznej
Dworzec PKP (antresola)
ul. Kolejowa 9 lok. 10, 15-701 Białystok
tel. 85 673 35 75
www.ksiegarniaobiezyswiat.bialystok.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 8:00-20:00, sb. w godz.
10:00-18:00
Punkt Informacji Turystycznej *
Szkolne Schronisko Młodzieżowe „Podlasie”
Al. J. Piłsudskiego 7 B, 15-443 Białystok
tel. 85 876 78 60
www.ssm.bialystok.ids.pl
Bielsk Podlaski
Urząd Miasta Bielsk Podlaski
ul. Kopernika 1, 17-100 Bielsk Podlaski
tel. 85 731 81 88
142
www.bielsk-podlaski.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 7:00-15:00
Choroszcz
Punkt Informacji Turystycznej
Miejsko Gminne Centrum Kultury
ul. Sienkiewicza 29, 16-070 Choroszcz
tel. 85 719 14 31
www.kultura.choroszcz.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 8:00-18:00, sb. w godz.
10:00-16:00
Ciechanowiec
Punkt Informacji Turystycznej
w Ciechanowcu***
Plac 3 Maja 31, 18-230 Ciechanowiec
gsm. 507 793 404
www.ciechanowiec.pl
Czarna Białostocka
Gminne Centrum Informacji*
ul. Towarowa 9, 16-020 Czarna Białostocka
tel. 85 873 04 18
www.czarnabialostocka.pl
Czeremcha
Gminny Ośrodek Kultury w Czeremsze
ul. 1 Maja 77, 17-240 Czeremcha
tel. 85 685 00 84
Drohiczyn
Punkt Informacji Turystycznej *
Gminny Ośrodek Kultury
ul. Kraszewskiego 13, 17-312 Drohiczyn
tel./fax 85 655 70 69
www.drohiczyn.pl
Drozdowo
Punkt Informacji Turystycznej
Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi
ul. Główna 52, 18-421 Piątnica
tel. 86 219 21 75
www.lpkdn.4lomza.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 7:30-15:30
Dubicze Cerkiewne
Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji
ul.Główna 67, 17-204 Dubicze Cerkiewne
tel. 85 685-20-54 (sezonowo V-IX) gsm. 606 769 992
Urząd Gminy Dubicze Cerkiewne
ul. Główna 65, 17-204 Dubicze Cerkiewne
tel. 85 682 79 81
www.dubicze-cerkiewne.pl
Ośrodek Wypoczynkowy „Bachmaty”
17-204 Dubicze Cerkiewne
gsm. 606 769 992, 604 193 375
tel. 85 685 20 54 (sezonowo V-X od 8:00 do 16:00)
Filipów
Urząd Gminy Filipów
ul. Garbarska 2, 16-424 Filipów
tel. 87 569 60 81
www.filipow.pl
Gródek
Gminne Centrum Kultury w Gródku
ul. Chodkiewiczów 4, 16-040 Gródek
tel. 85 718 01 36
www.grodek.pl
Krzywe 82
tel. 87 563 25 62, gsm. 510 992 672
www.wigry.win.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 7:00-15:00 w sezonie
01.07.-31.08 również w weekendy, święta i dni wolne
w godz. 9:00-16:00
Kurowo
Punkt Informacji Turystycznej
Narwiański Park Narodowy
Kurowo 10, 18-204 Kobylin-Borzymy
tel./fax 85 718 14 17
www.npn.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 7:30-15:30, w sezonie pn.-pt.
w godz. 7:30-15:30, weekendy w godz. 9:00-19:00
Hajnówka
Centrum Turystyki
Regionu Puszczy Białowieskiej ***
ul. 3 Maja 45, 17-200 Hajnówka
tel. 85 682 43 81, tel./fax 85 682 51 41
www.powiat.hajnowka.pl/ctrpb
Czynne: V-IX pn.-sb. w godz. 9:00-17:00, X-IV pn.-pt.
w godz. 7:30-15:30
Lipsk
Punkt Informacji Turystycznej
Miejsko - Gminny Ośrodek Kultury w Lipsku
ul. Rynek 23, 16-315 Lipsk
tel./fax 87 642 35 86
www.kultura.lipsk.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 8:00-20:00
Sob- niedz. godz. 10.00-15.00
Punkt Informacji Turystycznej **
Park Wodny w Hajnówce
ul. 3 Maja 50, 17-200 Hajnówka
tel. 85 876 78 60
www.parkwodny.hajnowka.pl
czynny: 7 dni w tygodniu, godz. otwarcia: 6:00- 22:00
Łomża
Centrum Informacji Turystycznej ***
NARWIA.PL
ul. Sienkiewicza 10/17, 18-400 Łomża
tel. 86 216 48 39, gsm. 608 629 519
www.narwia.pl
Informacja Turystyczna
Muzeum Kowalstwa i Ślusarstwa
ul. Lipowa 1 (róg ul. 3 Maja), 17-200 Hajnówka
tel. 85 682 25 64, gsm. 601 073 775
czynny: wtorek – sobota od 9:00 do 18:00
w niedziele od 10:00 do 18:00
Malesowizna
Punkt Informacji Turystycznej **
Suwalski Park Krajobrazowy
Malesowizna-Turtul 24, 16-404 Jeleniewo
tel. 87 569 18 01
www.spk.org.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 8:00-15:00
w sezonie (lipiec, sierpień) pn.-pt. w godz. 8:0019:00, sb. w godz. 9:00-17:00
Kleszczele
Centrum Turystyki i Kultury „Hładyszka” **
ul. 1 Maja 19, 17-250 Kieszczele
tel. 85 681 80 54, gsm. 502 679 671
www.kleszczele.pl
Knyszyn
Centrum Informacji Turystycznej *
Urząd Miejski w Knyszynie
ul. Rynek 39, 19-120 Knyszyn
tel. 85 727 99 88
www.knyszyn.pl
Krzywe
Centrum Informacji Turystycznej ****
Wigierski Park Narodowy
Mielnik
Punkt Informacji Turystycznej
Urząd Gminy Mielnik
ul. Piaskowa 38, 17-307 Mielnik
tel. 85 65 65 872
www.mielnik.com.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 7:30-15:30
Narew
Informacja turystyczna - Urząd Gminy Narew
ul. Mickiewicza 101, 17-210 Narew
tel. 85 681 60 16
www.narew.home.pl
143
Narewka
Gminne Centrum Informacji w Narewce
ul. Nowa 3, 17-220 Narewka
tel. 85 685 81 45
Nowogród
Informacja Turystyczna Miasta i Gminny
Nowogród
ul. Łomżyńska 41, 18-414 Nowogród
tel. 86 217 55 45
www.nowogrod.com/it
Czynne: pn.-pt. w godz. 8:00-16:00
Osowiec Twierdza
Punkt Informacji Turystycznej****
Biebrzański Park Narodowy
Osowiec Twierdza 8
tel. 85 738 30 35, 738 06 20 w. 243 lub 555
www.biebrza.org.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 7:30-15:30, od 20 IV do 10
IX codziennie w godz. 8:00-17:00
Przerośl
Centrum Informacji Turystycznej
Urząd Gminy Przerośl
ul. Rynek 2, 16-427 Przerośl
tel. 87 562 72 30
www.przerosl.eu
Czynny: sezonowo w godz. 12:00-20:00
Puńsk
Centrum Informacji Turystycznej
Urząd Gminy Puńsk
ul. Mickiewicza 23, 16-515 Puńsk
tel. 87 516 10 79
www.cit.ugpunsk.pl
Sejny
Centrum Informacji Turystycznej **
Stowarzyszenie „Ziemia Sejneńska”
ul. Wojska Polskiego 60 B, 16-500 Sejny
tel./fax 87 516 34 00
www.ziemia-sejneńska.pl
Punkt Informacji Turystycznej
Sejneńskie Towarzystwo Opieki nad Zabytkami
ul. Piłsudskiego 28 (Pałac Biskupi-parter)
tel. 87 652 17 55
www.muzeum.sejny.pl
Siemiatycze
Punkt Informacji Turystycznej **
Biuro Promockji Powiatu Siemiatyckiego
ul. Piłsudskiego 3, 17-300 Siemiatycze
tel./fax 85 655 58 56
144
www.siemiatycze.pl
Czynne: pn. w godz. 8:00-16:00, wt.-pt. w godz.
7:30-15:30
Sokółka
Punkt Informacji Turystycznej
Muzeum Ziemi Sokólskiej
ul. Piłsudskiego 2, 16-100 Sokółka
tel./fax 85 711 24 35
www.sokolka.pl
Czynne: wt.-sb. w godz. 8:00-14:00
Supraśl
Punkt Informacji Turystycznej**
Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej
ul. Chodakowskiego 6, 16-030 Supraśl
tel./fax 85 718 37 85
www.pkpk.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 7:30-15:30
Suwałki
Centrum Międzynarodowej Informacji
Kulturalno-Turystycznej***
ul. Hamerszmita 16, 16-400 Suwałki
tel. 87 563 05 38
www.cmikt.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 8:00-16:00, w sezonie od
czerwca do końca sierpnia pn.-sb. w godz. 10:0018:00, niedziela: 10.00-16.00
Suwalska Izba Rolniczo-Turystyczna
ul. Kościuszki 82/7, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 58 72
www.suwalki-turystyka.info.pl
Czynne: pn.-pt. w godz. 8:00-16:00
Stary Folwark
Punkt Informacji Turystycznej *
Wigierskie Stowarzyszenie Turystyczne
Stary Folwark 3, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 77 22, gsm. 604 179 877
www.wigry.win.pl/wst
Czynny: sezonowo (V-IX) pn.-nd w godz. 9:00-21:00
poza sezonem po uzgodnienie telefonicznym
Punkt Informacji Turystycznej ***
Muzeum Wigier WPN
Stary Folwark 50
tel. 87 563 01 52
www.wigry.win.pl/mw
Strękowa Góra
Punkt Informacji Turystycznej
Lokalna Organizacja Turystyczna „Brama na bagna”
Strękowa Góra 24, 16-075 Zawady
tel. 85 738 43 33
www.bramanabagna.pl
Sztabin
Punkt Informacji Turystycznej **
Ośrodek Wypoczynkowy Biebrza”
ul. Polna 50, 16-400 Sztabin
gsm. 603 225 100, tel./fax 87 641 21 79
www.turystyka-biebrza.pl
Czynne: całodobowo
Tykocin
Urząd Miasta w Tykocinie
ul. Złota 2, 16-080 Tykocin
tel. 85 718 16 27, 85 718 75 07
www.regioset.pl/tykocin
Czynne: pn.-pt. w godz. 7:30-15:30, sb. punkt it w Bibliotece Publicznej (ul. Plac Czarnieckiego 6, Tykocin)
Stowarzyszenia turystyczne
Augustów
Augustowska Organizacja Turystyczna
ul. Rynek Zygmunta Augusta 44, 16-300 Augustów
gsm. 728 755 936
www.augustow.pl
Białystok
Podlaska Regionalna Organizacja Turystyczna
ul. Malmeda 6, 15-440 Białystok
tel. 85 653 77 97
www.podlaskieit.pl
Goniądz
Goniądzkie Stowarzyszenie Turystyczne
„Dolina Biebrzy”
Plac 11 Listopada 38, 19-110 Goniądz
Osowieckie Towarzystwo Fortyfikacyjne
Osowiec-Twierdza 8, 19-110 Goniądz
gsm. 600 941 954
Grajewo
Stowarzyszenie Samorządów Dorzecza
Biebrzy
ul. Komunalna 6, 19-200 Grajewo
tel. 86 272 20 88
Hajnówka
Białowieskie Stowarzyszenie Agroturystyczne
„ŻUBR”
ul. Południowa 4, 17-200 Hajnówka
gsm. 607 319 760
Korespondencja: Zabłotczyzna 12, 17-220 Narewka
tel. 85 685 80 80
www.agrobialowieza.pl
Łomża
Lokalna Organizacja Turystyczna „Ziemia
Łomżyńska”
ul, Główna 38, Drozdowo
tel. 86 215 69 17, gsm. 601 392 688
www.lotzl.vot.pl
Michałowo
Stowarzyszenie Agroturystyczne „Agrokresy”
Kobylanka, 16-050 Michałowo
tel. 85 718 44 16
www.agrokobylanka.republika.pl
Mielnik
Stowarzyszenie Agroturystyczne
„Puszcza Mielnicka”
ul. Brzeska 131, 17-307 Mielnik
tel. 85 65 77 105
www.puszczamielnicka.ovh.org
Mońki
Stowarzyszenie Agroturystyczne „Raj Bobra”
ul. Tysiąclecia 23 B, 19-100 Mońki
tel. 85 716 23 01
www.rajbobra.pl
Stowarzyszenie Ekoturystyczne
„Biebrza Koneserom”
ul. Wyzwolenia 8 A/3, 19-100 Mońki
tel. 85 716 28 04
Narewka
Agroturystyczne Stowarzyszenie
„Puszcza Białowieska”
ul. Mickiewicza 50, 17-220 Narewka
tel. 85 685 80 45, 85 685 80 12
www.agrokwatera.eu
Sejny
Stowarzyszenie „Ziemia Sejneńska”
ul. Wojska Polskiego 60 B, 16-500 Sejny
tel./fax 87 516 34 00
www.ziemia-sejnenska.pl
Sokółka
Podlaskie Stowarzyszenie Agroturystyczne
Kolonia Kuryły 3, 16-100 Sokółka
tel./fax 85 711 20 49
www.psa.org.pl
Strękowa Góra
Lokalna Organizacja Turystyczna „Brama na
bagna”
Strękowa Góra 24, 16-075 Zawady
tel. 85 738 43 33
www.bramanabagna.pl
145
Suwałki
Suwalska Organizacja Turystyczna
ul. Ks. K. Hamerszmita 16, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 20 79
www.sot.suwalszczyzna.eu
www.suwalszczyzna-jakbasn.pl
www.bajkowasuwalszczyzna.pl
Suwalska Izba Rolniczo-Turystycznej
ul. Kościuszki 82 lok. 7, skr. pocz. 76, 16-400 Suwałki
tel./fax 87 566 58 72
www.suwalki-turystyka.info.pl
Stowarzyszenie „Euroregion Niemen”
ul. Wesoła 22, 16-400 Suwałki
tel. 87 565 36 71
www.niemen.org.pl
Stary Folwark
Wigierskie Stowarzyszenie Turystyczne
Stary Folwark 69, 16-402 Suwałki
gsm. 604 179 877
www.wigry.win.pl
Szepietowo
Wojewódzki Podlaski Ośrodek Doradztwa
Rolniczego
18-210 Szepietowo
tel. 86 47 60 551, 86 47 60 552
www.odr.zetobi.com.pl
Turośń Kościelna
Stowarzyszenie Gmin Górnej Narwi
ul. Lipowa 4, 18-106 Turośń Kościelna
tel./fax 85 6505138
www.gornanarew.pl
Wizna
Biebrzańsko-Narwiańskie
Towarzystwo Agroturystyczne „ŁOŚ”
Sulin Strumiłowo 4, 18-430 Wizna
tel. 86 219 64 89
www.los.bramanabagna.pl
Polskie Towarzystwo
Turystyczno-Krajoznawcze
Odział PTTK w Augustowie
ul Nadrzeczna 70 A, 16-300 Augustów
gsm. 607 446 200
Oddział PTTK im. J. J. Karpińskiego
w Białowieży
ul. Kolejowa 17, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 22 95, fax 85 681 26 24
www.pttk.bialowieza.pl
146
czynne: codziennie, maj – wrzesień w godz. 8:00
– 18:00
październik – kwiecień w godz. 8:00 – 15:00
PTTK Białostocki Oddział
ul. Lipowa 18, 15-427 Białystok
tel/fax 85 652 30 05
www.pttkbialystok.neostrada.pl
Regionalny Oddział PTTK w Białymstoku
(członek PROT)
ul. Waryńskiego 30 pok. 5, 15-461 Białystok
tel./fax 85 744 56 50, 85 744 55 60
www.bialystok.pttk.pl
Oddział PTTK w Bielsku Podlaskim
ul. Mickiewicza 50/54, 17-100 Bielsk Podlaski
tel. 85 730 30 24, gsm. 508 194 663
Oddział PTTK w Łomży
ul. Wojska Polskiego 1, 18-400 Łomża
tel. 86 216 47 18, fax 86 216 64 42
www.pttklomza.pl
Oddział PTTK w Suwałkach
ul. Kościuszki 37, 16-400 Suwałki
tel./fax 87 566 79 47 tel. 87 566 59 61
www.suwalki.pttk.pl
Polska Izba Turystyki
Oddział podlaski
Al. Jana Pawła II 77, 15-703 Białystok
tel. 85 651 99 03, 85 653 76 87
www.pit.org.pl
Biura podróży
(Wykaz Organizatorów turystyki i pośredników turystycznych zarejestrowanych w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Podlaskiego na dzień 23.03.2011)
Augustów
„Logos” Biuro Turystyczne
ul. 29 Listopada 9, 16-300 Augustów,
tel. 87 643 40 93, fax 87 643 54 10
www.augustow-bt.pl
ELA-TRAVEL Biuro Podróży
Rynek Zygmunta Augusta 15/2, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 55 00
www.netta.pl/elatravel
GAMMA Biuro Usług Turystycznych
ul. Rajgrodzka 79, 16-300 Augustów
gsm. 507 077 374
Polskie Biuro Podróży
Rynek Zygmunta Augusta 22, 16-300 Augustów
tel. 87 643 26 13, fax 87 643 39 13
www.pbp.augustow.pl
Biuro Turystyki ,, Bial-Tur „ sp. z o.o.
ul. Wojska Polskiego 19, 16-300 Augustów
tel. 87 643 11 22, tel./fax 87 643 11 23
www.bialtur.pl
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo
-Handlowe
ul. Nadrzeczna 62 a, 16-300 Augustów
tel. 87 644 75 40
Białowieża
ECHO Sp. z o.o.
ul. Olgi Gabiec 6, 17-230 Białowieża (Hotel Żubrówka)
tel. 85 734 13 75, gsm. 666 30 20 19 www.echopodroze.pl
Usługi Turystyczne ZOOBI TOUR
ul. Rynek Zygmunta Augusta 6, 16-300 Augustów
tel. 87 643 44 94, gsm. 603 199 486
www.zoobi-tour.com.pl
IWA sp. z o.o
ul. Olgi Gabiec 6, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 23 03
Biuro Turystyczne PKS - TRAVEL
ul. Rynek Zygmunta Augusta 19, 16-300 Augustów
tel. 87 641 33 99, gsm. 504 181 464
www.pks.suwalki.com.pl
PTTK Zarząd Oddziału im. J. J. Karpińskiego
ul. Kolejowa 17, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 22 95, fax 85 681 26 24 www.pttk.bialowieza.pl
„Wehikuł Podróży” Usługi Turystyczne
ul. Wojska polskiego 6/2, 16-300 Augustów
tel./fax 87 739 00 58, gsm. 608 404 882
www.wehikul-podrozy.pl
RYŚ Biuro Turystyki
ul. Krzyże 22, 17-230 Białowieża
tel./fax 85 681 22 49, 85 681 20 95
www.turystyka-rys.pl
„Necko”
ul. Wojska Polskiego 53 a, 16-300 Augustów
87 643 02 22 gsm. 603 378 903
www.necko.pl
Białystok
AKTYWNA INTEGRACJA
ul. Wyszyńskiego 2/1 lok.31515-888 Białystok
gsm. 602 629 446
www.aktywnaintegracja.com
„SIROCCO” PPHU
ul. Obrońców Westerplatte 9/18, 16-300 Augustów
tel. 87 643 00 84
www.siroccokajaki.pl
„STREFA” Organizator Turystyki Aktywnej
i Sportu
ul. Kościuszki 42, 16-300 Augustów
gsm. 604 476 971
www.strefasport.pl
ALBICJA Biuro Podróży
ul. Św. Rocha 10A lok. 218, 15-879 Białystok,
tel./fax 85 746 00 95
www.albicja.pl
ALEX Biuro Podróży s.c.
ul. Lipowa 51, 15-424 Białystok
tel. 85 744 50 41
www.bpalex.eu
SZEKLA-PORT Przedsiębiorstwo Turystyczne
Marek i Witold Polkowscy sp. jawna
ul. Nadrzeczna 70 A, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 38 50
www.szekla.pl
ALMATUR-BIAŁYSTOK
ul. Zwierzyniecka 12, 15-333 Białystok
tel. 85 742 89 43, fax 85 744 84 88
www.almatur.pl
SZOT Przedsiębiorstwo Turystyczne
ul. Konwaliowa 2, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 43 99, 644 67 58
www.szot.pl
BIACOMEX S.A.
ul. Elewatorska 11/11, 15-6201 Białystok
tel./fax 85 661 28 66, 85 661 27 33, 85 661 83 62,
85 661 55 05
www.biacomex.pl
ŻAK-TOURIST Biuro Usług Turystycznych
sp. z o.o.
ul. Rybacka 2, 16-300 Augustów
tel. 87 643 41 54
www.zaktourist.com.pl
BIAL-TUR Biuro Turystyki Zagranicznej
sp. z o.o.
ul. Krakowska 17, 15-875 Białystok
tel. 85 742 43 51, 85 744 52 52
147
fax 85 745 55 99
www.bialtur.pl
Biuro Turystyki Przygodowej
Adventure4you
ul. Prowiantowa 1
gsm. 609 632 834
www.wind4you.com
Centrum Edukacyjno-Turystyczne
ul. Św. Mikołaja 1 lok. 23, 15-419 Białystok
tel. 85 742 90 16, gsm. 692 499 766
www.wakacje-hity.pl
CRISTAL TRAVEL sp. z o.o.
ul. Lipowa 3, 15-424 Białystok
tel. 85 742 62 25
www.cristaltravel.pl
DYLIŻANS Biuro Usług Turystycznych
ul. Waryńskiego 6 lok.18, 15-461 Białystok
tel./fax 85 744 63 32, tel. 85 652 29 76
www.bialowieza.info.pl
ELLA-TUR Biuro Usług Turystycznych
ul. Lipowa 51/11, 15-424 Białystok
tel./fax 85 744 50 42, tel. 85 652 04 71
www.ellatur.pl
EUREKA PUH s. c.
ul. Warszawska 57, 15-062 Białystok
tel./fax 85 743 28 76, tel. 85 732 40 31
www.eureka.bialystok.pl
GRUN TRAVEL Biuro Turystyczne
ul. K. Wyki 6, 15-198 Białystok
tel. 85 675 57 89 www.masurentour.pl
HOLIDAY TRAVEL
ul. Grochowa 2/27, 15-423 Białystok
tel. 85 743 51 13, 85 874 97 97
www.holidayb.com.pl
INVEST-NORD Biuro Podróży sp. z o.o.
ul Grochowa 11, 15-423 Białystok,
tel./fax 85 651 95 95, tel. 85 652 00 88
www.investnord.com.pl
JUNIOR PUHP s. c.
ul. Stołeczna 25, 15-879 Białystok
tel./fax 85 741 57 20, tel. 85 744 4326
www.junior.bialystok.pl
148
JUVENTUR Biuro Turystyczne s. c.
ul. Boh. Monte Cassino 5, 15-873 Białystok
tel. 85 742 78 31, fax 85 742 74 17
www.juventur.bialystok.com.pl
NATURE TRAVEL s. j.
ul. Wyszyńskiego 2/1, 15-888 Białystok
tel. 85 744 45 62, fax 85 744 45 34
www.masuren.travel.pl
NOWY ŚWIAT Biuro Podróży
ul. Nowy Świat 6/3, 15-453 Białystok
tel./fax 85 74-44-535
www.nowyswiat.turystyka.pl
NOWATOR Agencja Turystyczna s.j.
ul. M. C. Skłodowskiej 13, 15-275 Białystok
tel. 85 742 63 36, fax 85 742 69 56
www.nowator.com.pl
OMEGA TRAVEL Biuro Turystyczne s.c.
ul. Św. Rocha 14a lok.9, 15-879 Białystok
tel. 85 746 02 27, fax 85 744 64 68
www.omegatravel.com.pl
PAX Biuro Pielgrzymkowe w Białymstoku
ul. Ks. Adama Abramowicza 1, Białystok
tel. 85 674 59 24, gsm. 888 17 96 17 fax 85 654 39 93
www.bppax.pl
PKS PODRÓŻE
ul. Białówny 7/1, 15-437 Białystok
tel. 85 741 40 36, tel./fax 85 741 12 16
gsm. 603 155 152,
www.pks-podroze.pl
„PRO” PUH
ul. Ukośna 24h, 15-15-838 Białystok
tel./fax 85 651 95 95
PTTK Białostocki Oddział
ul. Lipowa 18, 15-427 Białystok
tel/fax 85 652 25 02
www.pttkbialystok.neostrada.pl
RAMIS Biuro Podróży
ul. św. Rocha 13/15 lok.115, 15-879 Białystok
tel. 85 87 98 400, fax 85 744 64 49
www.ramisbort.pl
Regionalny Oddział PTTK w Białymstoku
ul. Waryńskiego 30 15-461 Białystok
tel. 85 744-56-50
www.bialystok.pttk.pl
SIGMA Biuro Podróży s. c.
ul. Św. Rocha 10a lok. 111, 15-879 Białystok
tel. 85 744 62 86,
www.sigma-travel.com.pl
Hajnówka
Biuro Turystyki Przyrodniczej
ul. Nałkowskiej 9, 17-200 Hajnówka
tel. 85 682-38-55, 85 682-41-58
SKAUT
al. 1000-lecia P.P. 46/19, 15-111 Białystok
gsm. 604 437 577
www.skaut.info.pl
HAMAK-TUR
ul. Celna 17/2, 17-200 Hajnówka
gsm. 601 816 058
biuro w Warszawie tel. 22 835 78 34
www.hamak-tur.pl
TURIO Biuro Podróży s.c.
ul. Sienkiewicza 49/301, 15-002 Białystok
tel. 85 664 24 24
www.turio.com.pl
WAGANT Biuro Usług Turystycznych P.H-U
ul. Szosa Knyszyńska 72 Fasty, 15-694 Białystok
tel. 85 654 26 89
www.wagant.eu
WIKTORIA
Biuro Usług Turystyczno-Transportowych
ul. Wyszyńskiego 2 lok.47, 15-888 Białystok
tel. 85 744 43 58, fax 85 745 16 35
www.wiktoria.travel.pl
ŻUBR Biuro Turystyczne
ul. 3 Maja 60/6, 17-200 Hajnówka
tel. 85 682 26 21
Łapy
KAYLON Uhowo
ul. Kolejowa 8, 18-100 Łapy
tel. 85 71 55 308, gsm. 502 508 050
www.kaylon.pl
Łomża
BALTICA TRAVEL Agencja Usług Turystycznych
ul. Wojska Polskiego 115, 18-400 Łomża
tel. 86 21 65 486 WYGODA Biuro Podróży
ul. Karłowicza 19, 15-190 Białystok
tel. 85 67 55 693, gsm. 662 048 094
JC PODRÓŻE
ul. Długa 6, 18-400 Łomża
tel. 86 216-39-39
Bielsk Podlaski
BUMERANG Biuro Turystyczne
ul. Świerkowa 7, 17-100 Bielsk Podlaski
tel./fax 85 730 25 24 JOANNA Biuro Podróży
ul. Włókiennicza 9, 18-400 Łomża
tel. 86 216 29 88
PTTK Zarząd Oddziału
ul. Mickiewicza 50/54, 17-100 Bielsk Podlaski
tel. 85 730 30 24, 85 730 36 10
PODRÓŻNICZEK
Organizator Turystyki Przyrodniczej
ul. Dworna 18, 18-400 Łomża
tel./fax 85 218 81 99
www.podrozniczek.4lomza.pl
Giby
KUKLE Ośrodek Turystyczny
Kukle 29, 16-506 Giby
tel. 85 679 36 90, gsm. 603 687 345
www.kukle.pl
ProConcept Agency
ul. Hipokratesa 3 18-400 Łomża
tel./ fax 86 218-64-34 gsm. 500 210 007
Goniądz
BIEBRZA ECO-TRAVEL
ul. Kościuszki 26/11, 19-110 Goniądz
tel./fax 86 272 07 85
www.biebrza.com
NATURE EXPLORER
ul. Nowy Świat 24, 19-110 Goniądz
tel. 86 272 07 09
www.nature-explorer.pl
PTTK Oddział w Łomży
ul. Wojska Polskiego 1, 18-400 Łomża
tel. 86 216 47 18, fax 86 216 64 42
www.pttklomza.pl
Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej
w Łomży
al. J.Piłsudskiego 88, 18-400 Łomża
tel. 86 218 82 81
SKATUR Biuro Podróży
ul. Senatorska 23, 18-400 Łomża
149
tel./fax 87 216 26 50
www.skatur.pl
TOMI TOURIST Biuro Podróży
Al. Legionów 7a, 18-400 Łomża
tel./fax 86 216 66 52, tel. 86 216 44 53
www.tomitourist.pl
TURLOMZA.PL Mariusz Staniurski
ul. Sienkiewicza 10/1, 18-400 Łomża
tel. 86 216 48 39, gsm. 604 300 066
www.turlomza.pl
Mońki
KURIER T. i Z. Jankowscy Biuro Turystyczne
ul. Białostocka 29, 29-100 Mońki
tel. 85 716 21 91
Płociczno
HURYN TRAVEL Biuro Turystyki s.c.
Płociczno-Tartak 40, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 92 63, gsm. 697 075 906
Raczki
ROSPUDA Przedsiębiorstwo Turystyczne
ul. Wita Stwosza 1, 16-420 Raczki
gsm. 604 180 082
www.rospuda.pl
Siemiatycze
Biuro Podróży i Turystyki
ul. 11 Listopada 39, 17-300 Siemiatycze
tel. 85 655 64 00
Suwałki
FORMA-T Biuro Turystyki Aktywnej
Wigry 9, 16-400 Suwałki
tel./fax 87 566 48 38, 563 71 19
www.forma-t.com.pl
GROMA-TOUR Agencja Turystyczno-Usługowa
ul. Kościuszki 86, 16-400 Suwałki
tel./fax 87 565 10 01, 565 10 02
www.groma-tour.mnt.pl
KNIEJA ZHP sp. z o.o.
ul. 1 Maja 25, 16-400 Suwałki
tel./fax 87 566 57 24
www.knieja.home.pl
Maciej Twerdochlib
Biuro Turystyki AKAJAK .pl
ul. Noniewicza 77, 16-400 Suwałki
tel. 87 566-20-97, gsm. 504-065-610
150
JAĆWING Biuro Turystyczna
ul. Wylotowa 23, 16-400 Suwałki
tel./fax 87 566 23 09
„PKS-Travel” Biuro Turystyczne
ul. Utrata 1 B, 16-400 Suwałki (Dworzec PKS)
tel. 87 641 33 99, gsm. 504 181 464
www.pks-travel.pl
PTTK Oddział w Suwałkach
ul. Kościuszki 37, 16-400 Suwałki
tel./fax 87 566 79 47
tel. 87 566 59 61
www.suwalki.pttk.pl
SUWALSZCZYZNA
Agencja Promocyjno-Turystyczna
ul. Chłodna 6, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 75 25
www.it.suwalszczyzna.com.pl
SUWALSKA IZBA ROLNICZO-TURYSTYCZNA
ul. Kościuszki 82 lok. 7, 16-400 Suwałki
tel./fax 87 566 58 72, 566 54 94
www.suwalki-turystyka.info.pl
WIGRY Przedsiębiorstwo Turystyczna sp. z o.o.
ul. Kościuszki 84, 16-400 Suwałki
tel./fax 87 566 32 89
www.wigrytravel.pl
Zambrów
Biuro Podróży POGODNA
AL. Wojska Polskiego 7, 18-300 Zambrów
gsm. 500 221 901
TURYSTYKA WODNA
Żegluga
Augustów
Żegluga Augustowska
ul. 29 Listopada 7, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 28 81
tel. 87 643 21 52, fax 87 643 71 58
www.zeglugaaugustowska.pl
Łomża
Żegluga Narwiańska, Jerzy Lipiński
ul. Zjazd 16, 18-400 Łomża
gsm. 601 392 688
www.zegluganarwianska.pl
Narewka
Rejsy wycieczkowymi statkami Mazurskiej
Służby Ratowniczej Oddział Siemianówka
gsm. 506 136 710
Stary Folwark
Rejsy łodzią z przeszklonym dnem
– Leptodora II
Muzeum Wigier Wigierskiego Parku Narodowego
16-402 Stary Folwark 50
tel. 87 563 01 52
www.wigry.win.pl/mw
Czynne: codziennie w godz. 10:00-15:00
w wakacje 10:00-17:00
Rejsy po Wigrach statkiem „Kameduła”
16-412 Stary Folwark 44
gsm. 606 387 611
www.statekwigry.pl
Suwałki
Rejsy po jeziorach Suwalszczyzny
PPHU „Armator”, Błażej Bieńkowski
ul. Lutostańskiego 18, 16-400 Suwałki
tel.87 565 82 26, gsm. 602 633 092
www.armator.info.pl
Rejsy statkiem po rzece Bug
tel. 85 655 70 60, gsm. 698 922 648
Wycieczki łodzią po Bugu
gsm. 600 350 472
Przeprawy promowe:
w Mielniku tel. 85 657 70 81,gsm. 606 279 964
w Niemirowie, tel. 85 657 75 01
Wypożyczalnie jachtów
i łodzi żaglowych
Augustów
Wypożyczalnia sprzętu wodnego NECKO
ul. Wojska Polskiego 53 a, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 02 22, 644 56 39
www.necko.pl
Wypożyczalnia Sprzętu Wodnego „Atrans”
ul. Polna 19, 16-300 Augustów
gsm. 503 770 433, tel. 87 644 62 64
www.atrans.wypozyczalnialodzi.pl
Klub Żeglarski AUGUST
ul. Partyzantów 42 m 6, 16-300 Augustów
gsm. 507 824 977
tel. 87 643 24 33, 87 644 68 69
www.klubaugust.prv.pl
SZEKLA-PORT
Przedsiębiorstwo Turystyczne
Marek i Witold Polkowscy sp. j.
ul. Nadrzeczna 70A, 16-300 Augustów
tel. 87 643 38 50, tel. /fax 87 643 34 55
gsm. 607919522
www.szekla.pl
Hotel Warszawa SPA & RESORT
ul. Zdrojowa 1, 16-300 Augustów
tel. 87 643 85 00, 87 643 85 04
gsm. 607 294 243
www.hotelwarszawa.pl
Międzyszkolny Ośrodek Sportowy
ul. Zarzecze 1, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 32 04
www.mos-augustow.cba.pl
Odział PTTK w Augustowie
ul Nadrzeczna 70 A, 16-300 Augustów
gsm. 607 446 200
NORD-WAY
ul. M. Konpnickiej 12/8, 16-300 Augustów
tel. 87 644 20 38, gsm. 608 504 974
Białystok
Ośrodek Sportów Wodnych „Dojlidy”
ul. Plażowa 1, 15-502 Białystok
tel. 85 743 32 23
www.mosir.bialystok.pl
Budzisko
Iwona i Grzegorz Musiałowicz
Budzisko 5, 16-411 Szypliszki
tel. 87 568 10 51, gsm. 692 320 774
Dubicze Cerkiewne
Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji
ul. Główna 67, 17-204 Dubicze Cerkiewne
tel. 85 685 20 54, gsm. 606 769 992
www.dubicze-cerkiewne.pl
Kukle
Ośrodek Wypoczynkowy KUKLE
Kukle 29, 16-506 Giby
tel./fax 87 516 50 58, 85 679 36 90 (-91)
gsm. 603 687 345
www.kukle.pl
Łomża
Żegluga Narwiańska, Gondol-Jerzy
ul. Zjazd 16, Łomża
gsm. 601 392 688
www.zegluganarwianska.pl
151
Rajgród
Hotel „Knieja”
ul. Leśna 21,19-206 Rajgród
tel. 86 272 14 68
www.knieja.rajgrod.pl
Ośrodek Żeglarski Yacht Club ARCUS
ul. Szkolna 7a, 19-206 Rajgród
tel. 86 272 19 01
www.ycarcus.pl
Sokółka
Ośrodek wczasowy Nad Zalewem
ul. Wodna 20, 16-100 Sokółka
tel. 85 711 25 67, gsm. 513 131 975
www.osir.sokolka.pl
Serwy
Centrum Wypoczynkowo-Rekreacyjne
PROSERWY
Serwy, 16-326 Płaska
tel. 87 641 88 35
www.proserwy.pl
Stary Folwark
Klub Wodny Hańcza
Stary Folwark 31, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 28 74, 87 566 33 50
gsm. 603 745 301
www.klubwodny_hancza.republika.pl
Suwałki
Marek Taraszkiewicz
ul. Noniewicza 38 C/84
tel. 87 566 34 04, gsm. 604 061 479
www.wigry24.pl
jachty kabinowe
Czartery jachtów na jeziorze Wigry
Maciej Czarniewski
tel. 87 56 7 8154, gsm. 600 372 990
www.jachtywigry.of.pl
Suwalski Oddział PTTK
ul. Kościuszki 37, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 59 61
www.suwalki.pttk.pl
Wigry
Biuro Turystyki Aktywnej Forma-T
Wigry 9, 16-402 Suwałki
tel./fax 87 563 71 19, 87 566 48 38
www.forma-t.com.pl
Czarter jachtów kabinowych na rzece Bug
gsm. 888 069 189
152
Kajaki, sprzęt wodny
Augustów
ATRANS
ul. Zdrojowa 1, 16-300 Augustów
gsm. 503 770 433,
www.atrans.wypozyczalnialodzi.pl
łodzie motorowe, skutery wodne, kajaki, windsurfing
Klub żeglarski AUGUST jachty dwumasztowe
ul. Partyzantów 42/6, 16-300 Augustów
tel. 87 643 24 33, gsm. 507 824 977
www.klubaugust.prv.pl
Azymunt 24
ul. Turystyczna nad jez. Białym (przy torach)
gsm. 603 97 47 97
www.azymut24.pl
Biuro Turystyczne „Sirocco”
ul. Studzieniczna, 16-300 Augustów
tel. 87 643 00 84, gsm. 603 709 570
www.siroccokajaki.pl
Jan Wojtuszko
ul. Nadrzeczna 62a, 16-300 Augustów
tel. 87 644 75 40, gsm. 604 958 673
www.sprzetwodny.prv.pl
„Necko”
ul. Wojska Polskiego 53 a, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 02 22
gsm. 603 378 903, 601 253 508
www.necko.pl
kajaki, rowery wodne
„Neptun”
ul. Kasztanowa 38, 16-300 Augustów
tel. 87 644 76 39, gsm. 608 664 902
www.splywy.aqa.pl
NORD-WAY
ul. M. Konpnickiej 12/8, 16-300 Augustów
tel. 87 644 20 38, gsm. 608 504 974
Przedsiębiorstwo Turystyczne „Szot”
ul. Konwaliowa 2, 16-300 Augustów
tel. 87 644 67 58, 87 643 43 99
www.szot.pl
„Solar - Sky”
ul. Tytoniowa 8 b, 16-300 Augustów
tel. 87 643 67 27, gsm. 501 274 244
www.solarsky.com.pl
Szekla - Port Przedsiębiorstwo Turystyczne
ul. Nadrzeczna 70 A, 16-300 Augustów
tel. 87 643 38 50, 87 643 34 55
gsm. 607 919 522
www.szekla.pl
Przystań Wodna „Tramp”
ul. Sienkiewicza 25, 16-300 Augustów
gsm. 606 642 229
www.splywy.priv.pl
„Rejs”
Wypożyczalnia Sprzętu Wodnego nad Jeziorem Necko
gsm. 692 920 842
Wypożyczalnia Sprzętu Wodnego KANU
ul. Zarzecze 8 a, 16-300 Augustów
tel. 87 643 25 30, gsm. 603 602 825
www.kanu.go3.pl
kajaki, canoe, rowery wodne, łodzie wiosłowe drewniane i plastikowe, żaglówka „Mak”
Buda Ruska (k. Krasnopola)
Zbigniew Terlecki
Buda Ruska 2, 16-503 Krasnopol
gsm. 509 320 229
kajaki, canoe, 5 rowerów
Ciechanowiec
Gospodarstwo Agroturystyczne „Na skarpie”
Wojtkowice-Glinna 26, 18-230 Ciechanowiec
tel. 86 277 26 80, gsm. 694 618 790
www.naskarpie.pl
Stowarzyszenie „Zameczek”
ul. Dworska 36, 18-230 Ciechanowiec
(od strony zalewu)
Wypożyczalnia kajaków „Campa”
Obrońców Westerplatte 9/36, 16-300 Augustów
tel. 87 643 00 85, gsm. 505 118 228
www.campa.pl
Ciszewo
Agroturystyka „U Ani”
Ciszewo 32, 19-206 Rajgród
tel. 86 273 31 91, gsm. 511 044973, 696 482 275
www.ciszewo.pl
Wypożyczalnia sprzętu wodnego „Neptun”
ul. Kasztanowa 38, 16-300 Augustów
tel. 87 644 76 36, gsm. 608 664 902
www.splywy.aqa.pl
Dolistowo Nowe
Jan Łuszcz
Dolistowo Nowe 73, 19-124 Jaświły
gsm. 510 229142, 500 169 954, fax 85 716 15 32
Międzyszkolny Ośrodek Sportowy
ul. Zarzecze 1, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 32 04
www.mos-augustow.cba.pl
Dolistowo Stare
Mirosław Witkowski Biebrza Safari
Dolistowo Stare 108
gsm. 600 676 718
www.agrobiebrza.a3.pl
Odział PTTK w Augustowie
ul Nadrzeczna 70 A, 16-300 Augustów
gsm. 607 446 200
Białystok
Biuro Turystyki Czynnej KAJAK
ul. Piastowska 17/71, 15-207 Białystok
Tel. 85 732 67 88 gsm. 604 122 194
www.kajak.piasta.pl
Ośrodek Sportów Wodnych „Dojlidy”
ul. Plażowa 1, 15-502 Białystok
tel. 85 743 32 23
www.mosir.bialystok.pl
Bryzgiel
Parkowe Centrum Wypoczynkowe WIDOK
Bryzgiel 7, 16-304 Nowinka
tel. 87 641 00 19, gsm. 502 304 588, 501 436 967
www.bryzgiel.pl
Mirosław Witkowski
Dolistowo Stare 107,19 124 Jaświły
tel. 85 716 15 03, gsm. 600 676 718
www.agrobiebrza.a3.pl
„Na uboczu”, Tadeusz Daniłko
Dolistowo Stare I nr 114, 19-124 Jaświły
tel. 85 716 15 75, gsm. 698 471 576
www.biebrza.wczasy.prv.pl
Marianna i Wiesław Rogało
Dolistowo Stare I nr 46,19-124 Jaświły
tel 85 716 15 70, gsm.601 486 995
Marta i Ireneusz Szczęsny
Dolistowo Stare I nr 69,19-124 Jaświły
tel. 85 716 15 58, gsm. 661 754 155
www.biebrzanskaostoja.za.pl
153
Dreństwo
Letnisko nad Dreństwem
Andrzej i Anna Szłapak,
Dreństwo 27 A, 16-320 Bargłów
tel. 87 642 56 50, gsm. 601 176 431
www.agroszlapak.com
Drohiczyn
„Dom na Skarpie”
ul. Piłsudskiego 37, 17-312 Drohiczyn
gsm. 602 730 883
Dubicze Cerkiewne
Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji
ul. Główna 67, 17-204 Dubicze Cerkiewne
tel. 85 685 20 54, gsm. 606 769 992
www.dubicze-cerkiewne.pl
Frącki
Stanica wodna PTTK
Frącki, 16-506 Giby
gsm. 605 737 565
Filipów
Orchowscy Barbara i Bogdan
ul. Wólczańska 28, 16-424 Filipów
tel. 87 569 30 18, gsm.
www.aktywnie.suwalszczyzna.com.pl/kajakiorchowscy
Gawrych Ruda
Pozaszkolna Placówka Specjalistyczna
Młodzieżowy Ośrodek
Edukacyjno-Wypoczynkowy
ZATOKA UKLEI
Gawrych Ruda, 16-402 Suwałki
tel./fax 87 563 94 70, tel. 87 563 93 12
www.gawrychruda.pl,
Kompleks Turystyczny „U Jawora” s. c.
Gawrych Ruda 40, 16-402 Suwałki
tel./fax 87 563 93 36
gsm. 691 727 865, 604 094 939
www.ujawora.pl
Goniądz
Anna Okulczyk
ul. Jagiellońska 11, 19-110 Goniądz
tel. 85 738 01 68
www.kartacz.com
ArTour
Artur Bielawski
ul. Rybacka 4, 19 110 Goniądz
tel. 692 258 434
154
Miejski Ośrodek Wypoczynku i Rekreacji
ul. Demokratyczna 10, 19-110 Goniądz
tel. 85 738 00 18
www.plaza.goniadz.pl
Pensjonat „Bartek”
ul. Nadbiebrzańska 32 19-110 Goniądz
tel. 85 738 06 30
www.biebrza.com.pl
Pensjonat „Biebrza-Park-Tour”, Łukasz Bielski
ul. Szpitalna 3, 19-110 Goniądz
tel 85 716 27 28, gsm. 509 018 182, 513 130 580
www.biebrza-park-tour.pl
Grajewo
Emilia Wesołowska, Ruda
ul. Białostocka 33, 19-200 Grajewo
gsm. 698 190 915
Hamulka
Gospodarstwo Agroturystyczne
CHATA ZA WSIĄ
Hamulka 9, 16-200 Dąbrowa Białostocka
tel. 85 712 90 09, gsm. 607 192 445
www.hamulka.pl
Hołny Mejera
Ośrodek wypoczynkowy Politechniki Białostockiej „Dwór Mejera”
Hołny Mejera 3 a, 16-500 Sejny
tel./fax 87 517 22 08, 85 746 97 72
gsm. 668 132 641
www.holny.suwalszczyzna.com.pl
Jedwabne
Bienar-Tur, Tadeusz Dmoch
ul. Nowa 35/2, 18-420 Jedwabne
tel. 86 217 21 14, gsm. 608 361 331
Kopytkowo
FHU „C-A-R” Adam Raczkowski
Kopytkowo, 16-310 Sztabin
gsm. 600 273 051
www.biebrza-agroturystyka.pl
www.tratwy.com.pl
www.rumcajs.fr.pl
Kukle
Ośrodek Wypoczynkowy KUKLE
Kukle 29, 16-506 Giby
tel./fax 87 516 50 58, 85 679 36 90 (-91)
gsm. 603 687 345
www.kukle.pl
Kurowo
Narwiański Park Narodowy
Kurowo 10, 18 - 204 Kobylin Borzymy
tel./fax 85 718 14 17, 86 476 48 11, 86 476 48 12
www.npn.pl
Malesowizna-Turtul
Suwalski Park Krajobrazowy
Malesowizna – Turtul, 16-404 Jeleniewo
tel. 87 569 18 01, tel./fax 87 569 76 36
www.spk.org.pl
Krzewo
Centrum Przyrodniczo-Rekreacyjne
„Wodniczka”
Krzewo, 18-400 Łomża
gsm. 510 218 900, 509 722 288
http://www.wodniczka.eu
Mielnik
GOKSiR Mielnik
ul. Zaszkolna 1, 17-307 Mielnik
tel./fax 85 657 71 67
www.gogsir.mielnik.com.pl
Leszczewek
„Camp Leszcz”
Leszczewek 26, 16-402 Suwałki
gsm. 603 599 959, 607 885 707
www.campleszcz.pl
kajaki
Lipsk
Miejsko Gminny Ośrodek Kultury
ul. Rynek 23, 16-315 Lipsk
tel./fax 87 642 35 86, gsm. 698 621 115
www.kulturalipsk.pl
Marek Śleszyński
Nowy Lipsk 42, 16-315 Lipsk
gsm. 604 122 194
Łapy
Ośrodek Kultury Fizycznej
ul. Leśnikowska 18 A, 18-100 Łapy
tel. 85 715 24 75, gsm. 608 779 333
www.okf.lapy.pl
W sezonie letnim w soboty i niedziele kajaki można
wypożyczyć na plaży w Uhowie
Łomża
Centrum Informacji Turystycznej Narwia.pl
ul. Sienkiewicza 10/17, 18-400 Łomża
gsm. 608 629 119, 604 404 119
Żegluga Narwiańska, Gondol-Jerzy
Jerzy Lipiński
ul. Zjazd 16, 18-400 Łomża
gsm. 601 392 688
www.zegluganarwianska.pl; www.gondole.lomza.pl
Maćkowa Ruda
„Hobbit”
Maćkowa Ruda 9, 16-503 Krasnopol
gsm. 602 311 098
www.hobbit.suwalki.com.pl
ASOLA wypożyczalnia kajaków i rowerów
ul. Brzeska 51, 17-307 Mielnik
tel. 85 657 76 56, gsm. 608 478 023
ACTIVE ADVENTURE
ul. Duboisa 2, 17-307 Mielnik
gsm. 606 662 225
Narewka
Wypożyczalnia sprzętu wodnego
Extreme Water
(na plaży Stary Dwór nad jeziorem Siemianówka)
gsm. 663 749 360
www.extremewater.pl
Nowogród
Stanica Wodna w Nowogrodzie
ul. Nadnarwiańska 22, 18-421 Nowogród
tel. 86 217 52 05, gsm. 600 768 521
www.pttklomza.pl
Hotel „Zbyszko” w Nowogrodzie
ul. Obrońcow Nowogrodu 2, 18-414 Nowogród
tel. 86 217 55 18
www.zbyszko.com
rowery, kajaki, narty biegowe, quady
Osowiec
Biebrzański Park Narodowy
Osowiec-Twierdza 8
tel. 85 738 30 35, 85 735 06 20
www.biebrza.org.pl
Posejnele
Ośrodek Wypoczynkowy
Posejnele, 16-506 Giby
tel. 87 516 50 16, gsm. 783 781 461
www.posejnele.com.pl
Ploski
„Ptasia Osada”
17-130 Ploski
tel. 85 731 73 99, gsm. 691 112 393
www.ptasiaosada.pl
155
Przewięź
Ośrodek Wypoczynkowy Drogowskaz
ul. Przewięź 6, 16-301 Augustów
tel. 87 643 51 00, 87 643 22 58, 87 643 20 11
gsm. 602 770 611
Raczki
PT „Rospuda”
ul. W. Stwosza 1, 16-420 Raczki
gsm. 604 180 082
www.rospuda.pl
Rudawka
Wypożyczalnia kajaków „Bajdarka”
Rudawka 53, 6-326 Płaska
tel. 87 641 75 33, gsm. 505 159 786
www.kajaki-biwaki.pl
Serwy
Centrum Wypoczynkowo-Rekreacyjne
„PROSERWY”
Serwy, 16-326 Płaska
tel. 87 641 88 35
www.proserwy.pl
Siemiatycze
MOSiR Siemiatycze
ul. Nadrzeczna 29, 17-300 Siemiatycze
tel. 85 656 10 44, fax 58 655 26 65
www.mosir-siemiatycze.info
Sokółka
Ośrodek Wypoczynkowy „Nad Zalewem”
ul. Wodna 20, 16-100 Sokółka
tel. 85 711 25 67, fax 85 711 25 71
www.osir.sokolka.pl
Stary Folwark
K. i B. Łukowscy „Łukowy Kąt”
Stary Folwark 44, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 77 89, gsm. 693 705 487
www.wigry.info.pl
Klub Wodny „Hańcza”
Stary Folwark 31, 16-402 Suwałki
tel. 87 566 28 74, gsm. 603 031 712
www.wigry-info.pl
Suwalski Oddział PTTK
Stary Folwark 55, 16-402 Suwałki
tel. 87 566 59 61, 87 563 77 27
www.suwalki.pttk.pl
Sulin
Gospodarstwo Agroturystyczne „Carski Trakt”
Sulin 4, 18-430 Wizna
156
tel. 86 219 64 89, gsm. 668 819 508
www.carskitrakt.pl
Supraśl
Powiatowy Ośrodek Sportu i Rekreacji
„Bukowisko”
ul. Piłsudskiego 64, 16-030 Supraśl
tel. 85 71 83 545
www.suprasl.edu.pl
Suraż
Wypożyczalnia sprzętu wodnego
ul. Piłsudskiego 22, 18-105 Suraż
tel. 85 650 35 64
Surażkowo
Ritowisko
Surażkowo 27, 16-030 Supraśl
gsm. 502 762 642, 501 273 103
www.ritowisko.com
Suwałki
Suwalski Oddział PTTK
ul. T. Kościuszki 37, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 59 61, 87 563 77 27
www.suwalki.pttk.pl
Ośrodek Żeglarski
ul. Zastawie 38 a, 16-400 Suwałki,
tel. 87 566 52 51, 87 566 32 82 (OSIR)
„Potok”
ul. Daszyńskiego 9b/13, 16-400 Suwałki
tel. 87 567 24 01
www.splywy-suwalszczyzna.pl
Wypożyczalnia kajaków i kanu
Maciej Twerdochlib
ul. Noniewicza 77, 16-400 Suwałki,
tel. 87 566 20 97, gsm. 504 065 610
www.akajak.pl
Marek Taraszkiewicz
ul. Noniewicza 38c/84, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 34 04, gsm. 604 061 479,
www.wigry24.pl
PPHU „Armator”, Błażej Bieńkowski
ul. Lutostańskiego 18, 16-400 Suwałki
tel. 87 565 82 26, gsm. 602 633 092
www.armator.info.pl www.wigry.info.pl
Szelment
Centrum Konferencyjno-Wypoczynkowe
„Szelment”
Szelment 1, 16-404 Jeleniewo
tel. 87 568 32 71, fax 87 568 34 00
www.szelment.pl
Sztabin
Elżbieta i Stefan Szkiłądź
Jagłowo 1, 16-310 Sztabin
tel. 87 641 33 18, gsm. 691 540 162
Ośrodek Wypoczynkowy BIEBRZA
ul. Polna 50, 16-310 Sztabin
tel. 87 641 21 79
www.turystyka-biebrza.pl
Uhowo
KAYLON
Uhowo, ul. Kolejowa 8, 18-100 Łapy
gsm. 502 508 050, 502 508 060
www.kaylon.pl
Wigry
FORMA-T, Biuro Turystyki Aktywnej
Wigry 9, 16-402 Suwałki
tel. 87 566 48 38, gsm. 661 078 886
www.forma-t.com.pl
Wizna
Gospodarstwo Agroturystyczne „Port Wizna”
ul. Kombatantów 2, 18-430 Wizna
gsm. 607 987 050
Wólka Piaseczna k/ Goniądza
Wypożyczalnia kajaków
Wólka Piaseczna 22
gsm. 604 194 391
www.biebrza.alfa.com.pl
Wroceń
Gospodarstwo Agroturystyczne
„Dolina Biebrzy”
Wroceń 44, 19-110 Goniądz
tel. 85 738 39 26, gsm. 603 078 051
www.biebrzaadventure.pl www.dolinabiebrzy.pl
Spływy tratwami i pychówkami
Dolistowo Stare
Mirosław Witkowski
Dolistowo Stare 107, 19 -124 Jaświły
tel. 85 716 15 03, gsm. 600 676 718
www.agrobiebrza.a3.pl
Marta i Ireneusz Szczęsny
Dolistowo Stare I nr 69,19-124 Jaświły
tel. 85 716 15 58, gsm. 661 754 155
www.biebrzanskaostoja.za.pl
Goniądz
Biebrza Eco-Travel
ul. Kościuszki 26/11, 19-110 Goniądz
tel./fax 85 738 07 85, gsm. 604 304 221
www.biebrza.com/pl
BIEBRZA EXPLORER Artur Wiatr
ul. Jagiellońska 4, 19-110 Goniądz
gsm. 604 065 162
www.biebrza-explorer.pl
Hamulka
Gospodarstwo Agroturystyczne
CHATA ZA WSIĄ
Hamulka 9, 16-200 Dąbrowa Białostocka
tel. 85 712 90 09, gsm. 607 192 445
ww.hamulka.pl
Jedwabne
Bienar-Tur, Tadeusz Dmoch
ul. Nowa 35/2, 18-420 Jedwabne
tel. 86 217 21 14, gsm. 608 361 331
Kopytkowo
FHU „C-A-R-„ Adam Raczkowski
Kopytkowo, 16-310 Sztabin
gsm. 600 273 051
www.tratwy.com.pl
Kurowo
Stefan Bańkowski, tel. 86 476 47 83
Tadeusz Bańkowski, (Kurowo 9), tel. 86 476 49 35
Łapy Dębowina
Mariusz Kostyra
gsm. 608 779 333
Siemiatycze
Biuro Turystyki Aktywnej LA-VENTURA
- Spływ tratwami po Biebrzy
ul. 11 listopada 45 D m 2, 17-300 Siemiatycze
gsm. 509 970 035
www.la-ventura.pl
Sztabin
Ośrodek Wypoczynkowy „Biebrza”
ul. Polna 50, 16-310 Sztabin
tel. 87 641 21 79, gsm. 603 225 100
www.turystyka-biebrza.pl
Uhowo
Marek Falkowski
tel. 85 715 61 25
Waldemar Halicki
tel. 85 715 68 90
157
Jolanta i Krzysztof Idźkowscy
tel. 85 814 14 20
Lech Kaszkiel
tel. 85 715 37 33 Jerzy Szyluk,
tel. 85 715 65 47
Cezary Zalewski
tel. 85 715 63 87
KAYLON
Uhowo, ul. Kolejowa 8, 18-100 Łapy
gsm. 502 508 050, 502 508 060
www.kaylon.pl
Wólka Piaseczna
Wypożyczalnia kajaków
Wólka Piaseczna 22, 19-110 Goniądz
gsm. 604 19 43 91
www.biebrza.alfa.com.pl
Wroceń
Gospodarstwo Agroturystyczne
„Dolina Biebrzy”
Wroceń 44, 19-110 Goniądz
tel. 85 738 39 26, gsm. 603 078 051
www.biebrzaadventure.pl
www.dolinabiebrzy.pl
www.splywytratwami.pl
Gondole i katamarany
Błaskowizna
Gondola po jeziorze Hańcza
Błaskowizna 33, 16-404 Jeleniewo gsm. 509 696 961, 606 684 750
www.sirendiving.pl/baza_33
Łomża
Żegluga Narwiańska, Gondol-Jerzy
Jerzy Lipiński
ul. Zajazd 16, 18-400 Łomża, Jerzy Lipiński
gsm. 601 392 688
www.gondole.lomza.pl
Nurkowanie
Augustów
Augustowskie Centrum Nurkowe
”Beata Narel”
ul. Sucharskiego 14/29, 16-300 Augstów
gsm. 502 778 406
Augustowskie Towarzystwo Pływackie
ul. Sucharskiego 15, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 67 58
www.atpaugustow.pl
Błaskowizna
Nurkowanie -„Gościniec Hańcza”
Błaskowizna 3 a, 16-404 Jeleniewo gsm. 607 703 673, 501 370 889
www.bazahancza.pl
Augustów
Rejsy Gondolami, ATRANS
ul. Zdrojowa 1, 16-300 Augustów
gsm. 503 770 433
www.atrans.wypozyczalnialodzi.pl
Nurkowanie - T. i I. Andruczyk
Błaskowizna 4, 16-404 Jeleniewo gsm. 602 660 618
www.blaskowizna4.suwalszczyzna.com.pl
Rejsy Gondolami „Mewa”, Henryk Januszko
ul. Śródmieście 8/21, 16-300 Augustów
gsm. 609 033 542, 660 688 561
Kursy nurkowe z przewodnikiem
nabijanie butli, wypożyczalnia sprzętu
Błaskowizna 33, 16-404 Jeleniewo gsm. 509 696 961, 606 684 750
„Wodnik” Regionalne Usługi Turystyczne
ul. Mostowa 1, Port Gondoli, 16-300 Augustów
gsm. 606 997 625, 605 064 339
www.albatros.mazurski.pl
Rejsy Gondolami „Rospuda”
Zarzecze, przy końcu Bulwarów
gsm. 501 254 676, 510 854 096, 501 544 716
Port Katamaranów, przy moście
ul. Mostowa, 16-300 Augustów
gsm. 515 159 860, 506 766 235
www.zegluga.augustow.pl
158
Baza Nurkowa Scuba Hańcza
(na terenie Gościńca Hańcza)
Błaskowizna 3a, k/Suwałk, nad jeziorem Hańcza
gsm. 601 271 822, 500 895 269, 605 416 868
Agroturystyka
Teresa i Ignacy Andruczyk
Błaskowizna 4, 16-404 Jeleniewo
tel. 87 568 34 45, gsm. 518 896 934
Mierkinie
Przewodnik nurkowy, kwatera dla nurków
nabijanie butli, nurkowanie stażowe
– M. i T. Marcinkiewicz
Mierkinie 7, 16-407 Wiżajny
gsm. 608 508 716, 888 959 200
www.jeziorohancza.pl
Kryte pływalnie
Augustów
Centrum Sportu i Rekreacji
ul. Sucharskiego 15, 16-300 Augustów
tel. 87 643 67 59
www.basenaugostow.pl
Białystok
MOSiR, Pływalnia nr 1
ul. Włókiennicza 4, 15-465 Białystok
tel. 85 655 28 72, 85 65 26 987
www.mosir.bialystok.pl
MOSiR, Pływalnia nr 2
ul. Mazowiecka 39c, 15-302 Białystok
tel. 85 742 17 07, 85 742 17 08
www.mosir.bialystok.pl
MOSiR, Pływalnia nr 3
ul. Stroma 1a, 15-662 Białystok
tel. 85 66 28 702, 85 662 87 03
www.mosir.bialystok.pl
Międzyszkolny Ośrodek Sportowy, pływalnia
ul. Zwycięstwa 28 m, 15-703 Białystok
tel. 85 651 19 36, fax 85 652 72 93
www.mosir.bialystok.pl
Pływalnia przy Domu Pomocy Społecznej
ul. Baranowicka 203, 15-530 Białystok
tel. 85 741 80 19
www.dpsb.bialystok.pl
Tropikana, Hotel Gołębiewski
ul. Pałacowa 7, 15-064 Białystok
tel. 85 678 25 00, 85 678 24 34
fax 85 678 26 00
www.golebiewski.pl
Bielsk Podlaski
WODNIK, Pływalnia Miejska
ul. Kazimierzowska 3 b, 17-100 Bielsk Podlaski
tel. 85 731 99 50 do 60
www.wodnikbp.com
Hajnówka
Park Wodny
ul. 3 Maja 50, 17-200 Hajnówka
tel. 85 876 78 60, fax 85 876 78 63
www.parkwodny.hajnowka.pl
Kolno
Kolneński Ośrodek Kultury i Sportu
ul. M. Konopnickiej 4, 18-500 Kolno
tel. 86 278 22 21
www.kolno.home.pl
Łomża
Pływalnia Miejska nr 1
przy Szkole Podstawowej nr 10
ul. Niemcewicza 17 a, 18-400 Łomża
tel. 86 215 06 05
Pływalnia Miejska nr 2
ul. Ks. Kard. S. Wyszyńskiego 15, 18-400 Łomża
tel. 86 218 06 92
Sokółka
OSiR, pływalnia
ul. Mariańska 31, 16-100 Sokółka
tel./fax 85 711 25 71, tel. 85 711 93 31
www.osir.sokolka.pl
Suwałki
OSiR, kryta pływalnia
ul. Wojska Polskiego 2, 16-400 Suwałki
tel. 87 565 02 36, fax 87563 18 56
www.osir.suwalki.pl
Basen kryty przy Szkole Podstawowej nr 10
ul. Antoniewicza 5, 16-402 Suwałki
tel. 87 567 74 05, 87 567 31 69
Aquapark Suwałki
ul. Papieża Jana Pawła II 7, 16-400 Suwałki
tel. 87 562 62 22
www.aquapark.suwalki.pl
Zambrów
Pływalnia Miejska „Delfin”
ul. Wyszyńskiego 6 B, 18-300 Zambrów
tel./fax 86 276 10 69, 86 276 10 70
www.basendelfin.com.pl
Wodne ochotnicze pogotowia
ratunkowe
Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe
woj. podlaskiego
ul Dojlidy Fabryczne 23, 15-554 Białystok
tel./fax 85 732 79 83
www.wopr-podlaskie.pl
Okręgowe Wodne
Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe w Łomży
ul. Zjazd 16, 18-400 Łomża
159
tel. 86 218 82 07, gsm. 602 589 543
www.woprlomza.republika.pl
Suwalskie Wodne
Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe
ul. Zastawie 38, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 20 29 gsm. 604 061 355
NUMERY NAD WODĄ: 601 100 100
www.suwalskiewopr.pl
Augustowskie Wodne
Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe
ul. Sucharskiego 15, 16-300 Augustów
tel. 87 643 06 84 gsm. 606 693 045
www.augustowskiewopr.pl
Towarzystwo Zapobiegania Tonięciom
i Ratowania Tonących
ul. Majowa 8, 16-030 Supraśl
gsm. 503 464 946
Inne atrakcje wodne
Wodny wyciąg narciarski w Augustowie
MOSiR
Plaża miejska nad Jeziorem Necko, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 37 91
Kierownik wyciągu, gsm. 501 515 643
www.mosir.augustow.pl
TURYSTYKA ROWEROWA
- WYPOŻYCZALNIE
Augustów
Biuro Turystyczne „Sirocco”
ul. Studzieniczna, 16-300 Augustów
tel. 87 643 00 84, gsm. 603 709 570
www.siroccokajaki.pl
„Necko”
ul. Wojska Polskiego 53 a, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 02 22, gsm. 502 502 930
www.necko.pl
Jan Wojtuszko
ul. Nadrzeczna 62 a, 16-300 Augustów
tel. 87 644 75 40, gsm. 604 958 673
www.kajaki.augostow.pl
www.sprzetwodny.pl
Ośrodek Kolonijny „Jędrek” (sezonowy)
ul. Wczasowa 2, 16-300 Augustów
tel. 87 643 32 73, gsm. 600 822 324
www.jedrek.pl
160
Przedsiębiorstwo Turystyczne „Szot”
ul. Konwaliowa 2, 16-300 Augustów
tel. 87 644 67 58, 87 643 43 99
www.szot.pl
„Solar - Sky”
ul.Portowa/ przy moście, 16-300 Augustów
gsm. 501 274 244
www.splywykanu.com
„Szuflada Cafe & Bar”
ul. Księdza Skorupki 2 c, 16-300 Augustów
tel. 87 644 63 15
www.szuflada.augustow.pl
Białowieża
Zajazd „Gawra”
ul. Gen. M. Polecha 2, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 28 04, gsm. 600 201 389
tel./fax 85 681 20 99
www.gawra.bialowieza.com
PTTK Oddział im J. J.Karpińskiego
w Białowieży
ul. Kolejowa 17, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 22 95, tel./fax 85 681 26 24
www.pttk.bialowieza.pl
Biuro Turystyki „Ryś”
ul. Krzyże 22, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 20 95, gsm. 608 582 840, 660 667 790
www.turystyka-rys.pl
Hotel „Żubrówka”
ul. O. Gabiec 6, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 23 03
www.hotel-zubrowka.pl
Hotel „Białowieski”
ul. Waszkiewicza 218 b, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 20 22
www.hotel.bialowieza.pl
Wypożyczalnia rowerów Oskar
ul. Waszkiewicza 124, 17-230 Białowieża
gsm. 607 036 162
www.wypozyczalniarowerow.eu
Białystok
Gościnna Kamienica
ul. Sienkiewicza 24, 15-090 Białystok
tel. 85 831 15 55
www.goscinnakamienica.pl
Wypożyczalnia rowerów Oskar
ul. Pochyła 11, 15-790 Białystok
gsm. 607 036 162
www.wypozyczalniarowerow.eu
Camping „Nad Stawem”, S. Ochtera
Gawrych Ruda 18, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 93 21, gsm. 604 470 167
www.nadstawem.eu
Wypożyczalnia rowerów
i sprzętu rekreacyjnego Flowerski
ul. Sienkiewicza 22, 15- 950 Białystok
gsm. 794 777 432
Hajnówka
Hotelik Orzechowski w Hajnówce
ul. Piłsudskiego 14, 17-200 Hajnówka
tel. 85 682 27 58
www.hotel-orzechowski.com.pl
Budy
„Sioło Budy”
Budy 41, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 29 78
www.siolobudy.pl
Bryzgiel
Parkowe Centrum Wypoczynku „Widok”
Bryzgiel 7, 16-304 Nowinka
gsm. 502 304 588, 501 436 967
www.bryzgiel.pl
Ciechanowiec
Gospodarstwo Agroturystyczne „Na skarpie”
Wojtkowice-Glinna 26, 18-230 Ciechanowiec
tel. 86 277 26 80, gsm. 694 618 790
www.naskarpie.pl
Ciszewo
Agroturystyka „U Ani”
Ciszewo 32, 19-206 Rajgród
tel. 86 273 31 91, gsm. 511 044 973, 696 482 275
www.ciszewo.pl
Dolistowo Nowe
Jan Łuszcz
Dolistowo Nowe 73, 19-124 Jaświły
gsm. 510 229 142, 500 169 954
fax 85 716 15 32
Goniądz
Pensjonat „Bartek”
ul. Nadbiebrzańska 32, 19-110 Goniądz
tel. 85 738 06 30
www.biebrza.com.pl
Grajewo
Emilia Wesołowska, Ruda
ul. Białostocka 33, 19-200 Grajewo
gsm. 698 190 915
Gawrych Ruda
Kompleks Turystyczny „U Jawora”
Gawrych Ruda 40, 16-402 Suwałki
tel./fax 87 563 93 36, gsm. 691 727 865
www.ujawora.pl
Hołny Mejera
Ośrodek wypoczynkowy Politechniki Białostockiej „Dwór Mejera”
Hołny Mejera 3 a, 16-500 Sejny
tel./fax 87 517 22 08, 85 746 97 72
gsm. 605 958 559
www.holny.suwalszczyzna.com.pl
Kruszyniany
Dworek pod Lipami
Kruszyniany 51, 16-120 Krynki
tel. 85 722 75 54
www.dworekpodlipami.pl
Krzewo
Centrum Przyrodniczo-Rekreacyjne
„Wodniczka”
Krzewo, 18-400 Łomża
gsm. 510 218 900, 509 722 288
www.wodniczka.eu
Krzywe
Wigierski Park Narodowy
Krzywe 82, 16-400 Suwałki
tel. 87 563 25 62, gsm. 510 992 672
www.wigry.win.pl
Kurowo
Narwiański Park Narodowy
Kurowo 10, 18-204 Kobylin Borzymy
tel. 85 718 14 17
www.npn.pl
Łomża
Jerzy Lipiński
ul. Zjazd 16, 18-400 Łomża
gsm. 601 392 688
www.gondole.lomza.pl
Centrum Informacji Turystycznej Narwia.PL
ul. Sienkiewicza 10/17, 18-400 Łomża
gsm. 608 629 119, 604 404 119
www.narwia.pl
161
Malesowizna-Turtul
Suwalski Park Krajobrazowy
Malesowizna 24, 16-404 Jeleniewo
tel./fax 87 569 76 36, tel. 87 569 18 01
www.spk.org.pl
Mielnik
Wypożyczalnia kajaków i rowerów FHU
„Asola”
ul. Brzeska 51, 17-307 Mielnik
tel. 85 657 76 56, gsm. 608 478 023
www.kajaki-mielnik.pl
ACTIVE ADVENTURE
ul. Duboisa 2, Mielnik
gsm. 606 662 225
Nowa Wieś
Integracyjne Centrum Wypoczynku Edukacji
i Rehabilitacji WBN „Maniówka”
Nowa Wieś 9, 16-402 Suwałki
tel. 87 565 63 55
tel./fax 87 566 58 72 (do SIRT)
www.suwalki-turystyka.info.p/maniowka.pl
w tym rowery trójkołowe dla osób niepełnosprawnych
(ok. 20 sztuk)
Nowodworce
Wypożyczalnia rowerów
Davis & Kryjan-Gardens
ul. Kwiatowa 7, 16-010 Nowodworce
tel. 85 744 15 95, gsm. 695 389 080
www.dkgardens.pl
Nowogród
Hotel „Zbyszko” w Nowogrodzie
ul. Obrońcow Nowogrodu 2, 18-414 Nowogród
tel. 86 217 55 18
www.zbyszko.com
Okopy
Wiejskie Domy Pracy Twórczej
Antoni, Małgorzata i Michał Roman
Okopy 24, 16-150 Suchowola
gsm. 503 464 946
www.uroczanka.prv.pl
Ploski
„Ptasia Osada”
17-130 Ploski
tel. 85 731 73 99, gsm. 691 112 393
www.ptasiaosada.pl
Serwy
Centrum Wypoczynkowo-Rekreacyjne
PROSERWY
162
Serwy, 16-326 Płaska k/Augustowa
tel. 87 641 88 35
www.proserwy.pl
Smolniki
M. Łukaszewicz (punkt widokowy)
Smolniki, 16-407 Wiżajny
gsm. 501 560 945
www.smolniki.pl/smolniki-punkt-widokowy.php
Stary Folwark
Wigierskie Stowarzyszenie Turystyczne
Stary Folwark 19, 16-402 Suwałki
gsm. 604 179 877
www.wigry.win.pl/wst
„At-wig” - Ł. Abramowicz
Stary Folwark 79, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 77 52, gsm. 502 951 308
Strękowa Góra
Lokalna Organizacja Turystyczna „Brama na
Bagna”
Strękowa Góra 24, 16-075 Zawady
tel. 85 738 43 33
www.bramanabagna.pl
Supraśl
Centrum Konferencyjno-Bankietowe „Knieja”
al. Niepodległości 6, 16-030 Supraśl
tel. 85 710 83 94
www.knieja.halgen.com.pl
Powiatowy Ośrodek Sportu i Rekreacji
„Bukowisko”
ul. Piłsudskiego 64, 16-030 Supraśl
tel. 85 71 83 545
www.suprasl.edu.pl
Wypożyczalnia rowerów
i sprzętu rekreacyjnego Flowerski
ul. Cieliczańska 1, 16-030 Supraśl
gsm. 794 777 432
Suwałki
Suwalska Izba Rolniczo-Turystyczna
ul. Kościuszki 82 lok. 7, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 58 72, 87 566 54 94
www.suwalki-turystyka.info.pl
www.suwalki-bicycle.info.pl
PTTK Oddział w Suwałkach
ul. T. Kościuszki 37, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 59 61
www.suwalki.pttk.pl
Szelment
Wojewódzki Ośrodek Sportu i Rekreacji
„Szelment”
Szelment 2, 16-404 Jeleniewo
tel./fax 87 567 07 08, 568 30 07
www.wosir-szelment.pl
Sztabin
Ośrodek Wypoczynkowy „Biebrza”
ul. Polna 50, 16-310 Sztabin
tel. 87 641 21 79, gsm. 603 225 100
www.turystyka-biebrza.pl
Waliły k.Gródka
Centrum Konferencyjno-Bankietowe „Rozłogi”
Waliły, 16-040 Gródek
gsm. 516 315 010, 516 237 158
www.ckbrozlogi.pl
Wizna
Gospodarstwo Agroturystyczne „Port Wizna”
ul. Kombatantów 2, 18-430 Wizna
gsm. 607 987050
Zenon Borawski
ul. Czarnieckiego109, 18-430 Wizna
tel. 86 219 60 76
Woźnawieś
Zagroda Kuwasy
Woźnawieś 30 A, 19-206 Rajgród
tel. 86 273 35 20
www.zagrodakuwasy.pl
Wólka Piaseczna
Wólka Piaseczna 22, 19-110 Goniądz
gsm. 604 19 43 91
www.biebrza.alfa.com.pl
Wroceń
Gospodarstwo DOLINA BIEBRZY
Wroceń 44, 19-110 Goniądz
tel. 85 738 39 26, gsm. 603 078 05
www.dolinabiebrzy.pl
TURYSTYKA ZIMOWA
Wyciągi narciarskie
Wojewódzki Ośrodek Sportu i Rekreacji
„Szelment”
Szelment 2, 16-404 Jeleniewo,
tel. 87 567 07 08, tel./fax 87 568 30 07
www.wosir-szelment.pl
Położenie: Gmina Szypliszki i Gmina Jeleniewo
5 wyciągów orczykowych (łączna długość od 290 do
345 m). Wyciąg orczykowy bezpodporowy na trasie
szkolnej (100 m) oraz przenośnik taśmowy o długości
82 m. Powierzchnia trasy szkolnej 5 200 m². Sztuczne
naśnieżanie stoków (powierzchnia ok. 10 ha). Trasy
narciarskie – powierzchnia łącznie 64 000 m² w tym
rynna snowboardowa.
Dwa budynki: Budynek stacji dolnej: zaplecze hotelowo-gastronomiczne (7 pokoi 2-osobowych, 1 pokój
3-osobowy, 1 pokój 4-osobowy, 1 pokój 5-osobowy,
restauracja na 82 osoby). Budynek stacji górnej: małe
zaplecze gastronomiczno-noclegowe (2 pokoje 4-osobowe, 1 pokój 3-osobowy, restauracja na 48 osób).
Parkingi na samochody osobowe i autokary: Łączna
powierzchnia 8 000 m².
Wyciąg narciarski w Dąbrówce k. Suwałk
Dąbrówka 10, 16-400 Suwałki
tel. 87 563 09 78, gsm. 501 269 888
www.dabrowka.suwalki.pl
Długość zjazdu ponad 300 m, stok sztucznie dośnieżany, ratrakowany, oświetlony, wyciąg talerzykowy
o przepustowości ok. 900 osób/godz. Na miejscu:
wypożyczalnia sprzętu narciarskiego i snowboardowego, instruktorzy narciarstwa i snowboardu, bezpłatny
parking, bar.
„Stacja Narciarska Rybno” koło Łomży
Rybno 16, gsm. 608 526 676
Czynne w godz. 10:00 do 20:30
www.rybno.pl
Naśnieżone i oświetlone trasy narciarskie o łącznej
długości 1500 m oraz różnicy wzniesień 40 m. Działają 4 wyciągi niskiego prowadzenia liny, wyposażone
w profesjonalny system elektronicznego dostępu (karnety punktowe). Na miejscu: wypożyczalnia sprzętu
narciarskiego, ski-serwis, instruktorzy narciarstwa,
bezpłatny parking.
Sprzęt zimowy
Augustów
Jan Wojtuszko
ul. Nadrzeczna 62a, 16-300 Augustów
tel. 87 644 75 40, gsm. 604 958 673
www.kajaki.augustow.pl
narty biegowe
Dzikie
Narwiański Ośrodek Narciarstwa Śladowego
Dzikie 46, 16-070 Choroszcz
tel. 85 719 22 02, gsm. 505 025 016
www.swiat-nart.com.pl
narty śladowe
163
Krzewo
Centrum Przyrodniczo-Rekreacyjne
„Wodniczka”
Krzewo,18-400 Łomża
gsm. 510 218 900, 509 722 288
www.wodniczka.eu
narty biegowe
Krzywe
Wigierski Park Narodowy
Krzywe 82, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 25 62, 563 25 77
gsm. 510 992 672
www.wigry.win.pl/it/it.htm
narty biegowe
Malesowizna-Turtul
Zarząd Suwalskiego Parku Krajobrazowego
Malesowizna 24, 16-404 Jeleniewo
tel. 87 569 18 01, tel./fax 87 569 76 36
www.spk.org.pl
narty biegowe
Stary Folwark
FORMA-T, Biuro Turystyki Aktywnej
Wigry 9, 16-402 Suwałki
tel. 87 566 48 38, gsm. 661 078 886
www.forma-t.com.pl
narty biegowe
Suwałki
PTTK Oddział Suwałki
ul. T. Kościuszki 37, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 59 61, tel./fax 87 566 79 47
www.suwalki.pttk.pl
Szelment
Wojewódzki Ośrodek Sportu i Rekreacji
„Szelment”
Szelment 2, 16-404 Jeleniewo
tel./fax 87 567 07 08, 568 30 07
www.wosir-szelment.pl
narty biegowe, narty zjazdowe, snowboard
Lodowiska
Augustów
Lodowisko w Augustowie (całoroczne)
Ogród Rekreacyjno-Wypopczynkowy „Struś”
ul. Arnikowska 18, 16-300 Augustów
gsm. 601 416 582
Czynne: w słoneczne dni od 18:00, w pochmurne od
13:00
164
Białystok
Sztuczne lodowisko, MOSiR
ul. 11 Listopada 28, 15-320 Białystok
tel. 85 749 62 11, 85 749 62 30
www.mosir.bialystok.pl
Ślizgawka miejska na Rynku Kościuszki
Otwarte w sezonie zimowym
Łomża
Lodowisko Miejskie na Placu Niepodległości
Otwarte w sezonie zimowym
Suwałki
Lodowisko św. Mikołaja
Park Konstytucji 3 Maja,
ul. ks. K. Hamerszmita 16, 18-400 Suwałki
tel. 87 566 74 81, gsm. 602 233 130
www.osir.suwalki.pl
TURYSTYKA KONNA
Augustów
Ośrodek Jeździecki OSTOJA
Kalinowa 15, 16-300 Augustów
gsm. 513 004 470
www.ostoja.augustow.pl
„Armando”
Bluszczowa 11, 16-300 Augustów
gsm. 513 165 584, 502 918 264
Barcze
Zajazd „Zaścianek”
Barszcze 30, 16-320 Bargłów
gsm. 602 501758, 698 945 480
www.zajazdzascianek.pl
Biernatki
Gospodarstwo Agroturystyczne „WICHER”
Biernatki 7, 16-300 Augustów
tel. 87 644 54 82, gsm. 501 791 602
www.agrowicher.republika.pl
Białorzeczka (k. Gib)
Stadnina koni arabskich DEFRENATUS
Białorzeczka 11, 16-506 Giby
gsm. 694 996 096
Białystok
Klub Jeździecki KAWALKADA
ul. Wojciecha Oczki 11, 15-166 Białystok
gsm. 601 391 475
SZWADRON KAWALERII im. Dywizji Kaw.
„ZAZA”
ul. Spółdzielcza 10, 15-441 Białystok
gsm. 604 560 334
HIPPIKA Sklep z art. do jazdy konnej
ul. Św. Rocha 10, pawilon 118, 15-879 Białystok
tel./fax 85 744 63 12
www.jezdzieckidomwysylkowy.pl
Budne
Kwatera agroturystyczna, Tomasz Szuster
Budne 24, 19-110 Goniądz
gsm. 607 524 124
Ciechanowiec
Jeździecki Klub Sportowy „Gepard”
ul. Szkolna 8, 18-230 Ciechanowiec
gsm. 608 480 193
www.tomex-miliszkiewicz.pl
Ciszewo
Agroturystyka „U Ani”
Ciszewo 32, 19-206 Rajgród
tel. 86 273 31 91, gsm. 511 044973
696 482 275
www.ciszewo.pl
Dębowik
Młodzieżowy Klub Sportowy „Sprząśla”
Dębowik 1, 16-030 Supraśl
gsm. 503 077 600
www. mkssprzasla.prv.pl
Dolistowo Nowe
Jan Łuszcz
Dolistowo Nowe 73, 19-124 Jaświły
gsm. 510 229142, 500 169 954
fax 85 716 15 32
Gieniusze
Klub Jeździecki „BIK”
Gieniusze 9, 16-100 Sokółka
tel. 85 711 18 65, 85 711 15 32
gsm. 602 151 080
www.kjbik.pl
Goniądz
Pensjonat „Bartek”
ul. Nadbiebrzańska 32, 19-110 Goniądz
tel. 85 738 06 30
www.biebrza.com.pl
Gawrych Ruda
Kompleks Turystyczny „U Jawora”
Gawrych Ruda 40, 16-402 Suwałki
tel./fax 87 563 93 36, gsm. 691 727 865
www.ujawora.pl
Grabówka
Klub Jeździecki Zagłoba
Grabówka 157
tel. 85 741 80 20
Ignatki
Klub Jeździecki Białystok
Ignatki Osiedle ul. Jeździecka, 16-001 Kleosin
tel. 85 663 29 94, gsm. 609 462 504
www.galopuje.pl
Józefowo
D. Anuszkiewicz
Józefowo 32, 16-420 Raczki
gsm. 508 131 043
Jurowce
Klub Jeździecki „Kres”
ul. Lipowa 29, 16-010 Jurowce
tel. 85 749-12-90, gsm. 602 673 174
513 941 979 (kuligi, skiring)
www.kjkres.prv.pl
Kaczorowo
Dworek Pentowo
Kaczorowo 39, 16-080 Tykocin
tel. 85 718 16 29, gsm. 505 929 925
www.pentowo.pl
Kisielnica
Ośrodek Rehabilitacji Dziennej
– Ośrodek Rehabilitacji Konnej w Kisielnicy
Szpitala Wojewódzkiego w Łomży im. Kardynała
Wyszyńskiego
18-421 Piątnica
tel. 86 219 15 10
www.republika.pl/Kisielnica
Klepacze
Młodzieżowy Klub Jeździecki HIPODROM
ul. Myśliwska 47a, Klepacze
gsm. 501 470 765
Leszczewo
Wigierski Ośrodek Turystyki Konnej
Leszczewo 25a k. Starego Folwarku
tel. 87 563 70 46
Łomża
Karino Klub Jeździecki
ul. Poznańska 32, 18-400 Łomża
165
Fort II Piątnica
gsm. 604498663
Markus Nauka Jazdy Konnej
ul. Polna 76A, 18-400 Łomża
gsm. 60 307 687
Masiewo
Przejażdżki konne i Gospodarstwo Agroturystyczne „Tarpan”
Masiewo Stare 34, 17-220 Narewka
gsm. 793 455 702
www.masiewo.net.pl
Mikołajówka
F. Januszewicz Agroturystyka Minizoo
Mikołajówka 8, 16-411 Szypliszki
tel. 87 568 10 10, gsm. 508 115 186
Mińce
Premium Club - Ośrodek jeździecki i sportów
konnych
Mińce 1 E, 16-070 Choroszcz
gsm. 604 971 913
www.premiumclub.net.pl
Niewodnica Kościelna
Stadnina KJ Dafne
ul. Topole 1, 18-121 Niewodnica Kościelna
tel. 85 663 24 28
Nowa Wieś
Ośrodek Wypoczynkowo-Rehabilitacyjny
„Maniówka”
Nowa Wieś 9, 16-402 Suwałki
tel. 87 565 63 55
tel./fax 66 58 72 (do SIRT)
www.sirt.suwalki.com.pl
Okliny
„Stajnia Okliny”
Gospodarstwo agroturystyczne B. Orłowska
Okliny 24, 16-407 Wiżajny
gsm. 667 554 930
www.okliny.info
tel. 85 717 99 88, gsm. 605 044 114
www.pienki.pl
www.klubpienki.pl
Płociczno Tartak
Pensjonat „Hossa Wigry”
Płociczno-Tartak 40, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 92 63, gsm. 697 075 390
www.augustowska.pl
Podnowinka
Gospodarstwo Agroturystyczne FUTOR
Podnowinka 24, 16-304 Nowinka
tel. 87641 96 68, gsm. 600 231 042
608 667 102
Kolonia Dębowik
Młodzieżowy Klub Sportowy „Sprząśla”
Kolonia Dębowik 1, 16-030 Supraśl
gsm. 503 077 600
www.mkssprzasla.prv.pl
Skrybicze
STAJNIA SKRYBICZE / Gospodarstwo Agroturystyczne
Kolonia Skrybicze 41 / k. Białegostoku
gsm. 502 432 410, 509 405 155
www.stajnia-skrybicze.pl
Sulin
Gospodarstwo Agroturystyczne „Carski Trakt”
Sulin 4, 18-430 Wizna
tel. 86 219 64 89, gsm. 668 819508
www.carskitrakt.pl
Supraśl
Powiatowy Ośrodek Sportu i Rekreacji „Bukowisko”
ul. Piłsudskiego 64, 16-030 Supraśl
tel/fax 85 71 83 545, gsm. 519 142 822
www.suprasl.edu.pl
Gospodarstwo Agroturystyczne Dębowik
ul. Podleśna 1, 16-030 Supraśl
tel. 85 718 37 92
Okopy
Gospodarstwo Agroturystyczne „Nad Stawem”
kol. Okopy 16-150 Suchowola
tel. 85 712 48 51, gsm. 0602 721-353
www.centrumeuropy.pl
Surażkowo (k. Supraśla)
RITOWISKO
Surażkowo, 16-030 Supraśl
gsm. 502 762 642, 501 273 103
www.ritowisko.com
Pieńki
Gospodarstwo Agroturystyczne PIEŃKI
Pieńki-Kopce 62, 16-050 Michałowo
Szurpiły
Ośrodek „Potajemnica”
Szurpiły 17, 16-404 Jeleniewo
166
tel. 87 567 21 09, gsm. 602 679 087
www.suwalszczyzna.net
www.potajemnica.suwalszczyzna.pl
BALONIARSTWO
I LOTY SPADOCHRONOWE
Teremiski
Przejażdżki konne
i Gospodarstwo Agroturystyczne „Orlik”
Teremiski 2, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 24 58
www.orlik-wiacek.pl
Augustów
Biuro Turystyczne „Necko”
ul. Wojska Polskiego 53 a, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 02 22, gsm. 603 378 903
601 253 508
www.necko.pl
loty spadochronem za motorówką
Uchowo
Stajnia Tradycja
Uhowo ul. Cicha 20, 18-100 Lapy
gsm. 603 056 082
www.viatradycja.pl
Wasilków
Klub Jeździecki KRES
ul. Lipowa 29, 16-010 Wasilków
tel./fax 85 749 12 90
www.kjkres.prv.pl
Wiżajny
Ośrodek jazdy konnej.
Kwatery agroturystyczne
Wiżajny 21, 16-407 Wiżajny
tel. 87 568 85 16, gsm. 513 041 047
www.wizajny.com.pl
Woźnawieś
Zagroda Kuwasy
Woźnawieś 30 A, 19-206 Rajgród
tel. 86 273 35 20
www.zagrodakuwasy.pl
Wroceń
Agroturystyka nad Biebrzą
Wroceń 45, 19-110 Goniądz
gsm. 512 345 202
www.agroturystyka-konie.pl
Zawady
Ośrodek Jazdy Konnej
kol. Zawady 16
tel. 85 714 03 13
www.kjeques.w.interia.pl
Żarnowo
Stadnina Koni, Gospodarstwo Agroturystyczne
Żarnowo I 36, 16-300 Augustów
tel. 87 644 79 97, gsm. 606 136 741
www.stadnina.zarnowo.site.pl
Białystok
Aeroklub Białostocki
ul. Ciołkowskiego 2, 15-602 Białystok
tel. 85 742 65 27, tel./fax 85 742 60 19
www.aeroklub.bialystok.pl
Sekcje: modelarskie, motolotniowa, samolotowa,
spadochronowa, szybowcowa
Benkowski Balloons Team
ul. Kombatantów 4 lok. 114, 15-102 Białystok
tel. 85 745 52 45
gsm. 609 72 72 72, 603 702 323
www.benkowski.pl
Stowarzyszenie Klub Balonowy Białystok
ul. Węglowa 8, 15-121 Białystok
gsm. 602 176 173
www.balony.org.pl
Towarzystwo Lotnicze Białystok
ul. Towarowa 20/70, 15-007 Białystok
www.towarzystwolotnicze.pl
ASMAN - Jerzy Sacharczuk ul. Rtm. W. Pileckiego 11/12, 15-687 Białystok
gsm. 784 009 040
Łomża
Towarzystwo Lotnicze „Cumulus”
Aleja Legionów 7, 18-400 Łomża
tel. 86 216 40 22
Suwałki
Suwalska Szkoła Lotnicza
ul. Kpt. M. Wojczyńskiego 1, 18-400 Suwałki
gsm. 602 640 355, 502 383 575
www.aeroklub.suwalki.pl
KOLEJKI WĄSKOTOROWE
Kolejka Wąskotorowa w Puszczy Knyszyńskiej
Czarna Białostocka, ul. Podleśna 1 (przy Nadleśnictwie)
167
gsm. 503 782 731
www.fkl.iap.pl
Ciuchcia „Kolejka Bajkowa”
po Supraślu i okolicach
tel. 85 718 30 51, gsm. 601 408 235
Turystyczna Kolejka Wąskotorowa
Kolejki Leśne 12, Nadleśnictwo Hajnówka
ul. Dzielnicowa 12, 17-200 Hajnówka
tel. 85 682 26 89, 682 23 78, 682 24 40
Trasy: Hajnówka-Topiło (11 km/4 h), Hajnówka-Postołowo (6 km/2 h), Hajnówka-Dolaina Leśnej
Przejazdy dla turystów indywidualnych:
Czas trwania przejazdu: możliwość postoju 3 godz.
codziennie o godz. 10:00, 14:00,17:00 w terminach
długie weekendy w maju i czerwcuw każdy wtorek,
czwartwek i sobotę o godz. 10:00 w terminie 24 czerwiec – 24 wrzesień (2011)
www.bialystok.lasy.gov.pl/web/hajnowka
„Echo” Sp. z o.o. - kolejka Białowieski Express
Teremiski 7, 17-230 Białowieża
gsm. 692 558 843
www.bialowieskiexpress.wizytowka.pl
Przejazdy na dwóch trasach historyczno-przyodniczych
po Białowieży i okolicach
Wigierska Kolej Wąskotorowa
Płociczno Tartak 40, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 92 63, gsm. 603 165 390
www.augustowska.pl
Kursuje cały rok. W maju – codziennie o 13:00,
czerwcu o 10:00 i 13:00, lipiec – sierpień kursuje codziennie (10:00, 13:00, 16:00 – bez względu na ilość
osób). Poza sezonem po uzgodnieniu dla minimum
15 osób.
Kolejka startuje z Płociczna nad J. Wigry i wraca w to
samo miejsce przy parkingu.
Czas przejazdu - 2 godz. 20 min. Po drodze urokliwe
leśne przystanki tuż nad brzegami jeziora Wigry: Binduga, Powały i Bartny Dół. Długość trasy z Płociczna do
Krusznika (Zielona Karczma) - 10 km.
Kolejka Łomżyńska – zwiedzanie Łomży
Centrum Informacji Turystycznej Narwia.pl
ul. Sienkiewicza 10/17, 18-400 Łomża,
gsm. 608 629 119, 604 404 119
www.narwia.pl, www.kolejkanakolach.pl
WIEŻE I PLATFORMY WIDOKOWE
Suwalszczyzna
Gawrych Ruda, nad Jeziorem Okrągłym – widok na
pd. Część Jeziora Wigry
168
Gulbieniszki, punkt widokowy z panoramą na zagłębienie Szeszupy
Kamionka (k. Wiżajn), widok na dolinę Rowelską,
Rutkę-Tartak i dolinę Szeszupy, w pobliżu najwyższego
wzniesienia Rowelskiej Góry (299 m)
Krusznik, nad jez. Mulaczysko, widok na środkową część jeziora Wigry
Leszczewo, widok na jezioro Pierty i dolinę Wiatrołuży
Przełomka, drewniana wieża widokowa na Górze
Leszczynowej z widokiem na jezioro Hańcza
Smolniki, platforma widokowa z widokiem na zespół
jezior kleszczewickich i Cisową Górę
Platforma widokowa w rezerwacie „Rutka”
Z widokiem na jez. Linówek i fragment Zagłębienia
Szeszupy
Stary Folwark, (przy drodze do Leszczewa)
Widok na Północną część jeziora Wigry
Stary Folwark, (przy plaży PTTK) - wieża widokowa
na Łysej Górze, nad brzegiem jez. Wigry, widok na pokamedulski zespół klasztorny.
Turtul, punkt widokowy nad stawem turtulskim, z którego rozpościera się widok na przełomowy odcinek
Czarnej Hańczy oraz źródliska rzeki Szeszupy
Bagna Biebrzańskie
Burzyn, pole biwakowe (szlak żółty)
Bagno Ławki, (szlak niebieski)
Gugny, (szlak czerwony)
Barwik, (szlak czerwony)
Biały Grąd, pole biwakowe (szlak wodny)
Osowiec, kanał Rudzki (Terenowy Ośrodek Edukacyjny)
Osowiec, Góra Dębowa (Terenowy Ośrodek Edukacyjny)
Osowiec, fosa (Terenowy Ośrodek Edukacyjny)
Osowiec, fort zarzeczny (Terenowy Ośrodek Edukacyjny)
Goniądz, (szlak czerwony i żółty)
Grzędy, Wilcza Góra (szlak czerwony)
Jałowo - Kępa Jałowska, (szlak niebieski)
Jałowo, widok na Dolinę Biebrzy
Więcej informacji na stronie BPN
www.biebrza.org.pl
Dolina Narwi
Kurowo, wieża widokowa przy siedzibie NPN,
miejsce biwakowe
Kol. Topielec, wieża widokowa, miejsce biwakowe
NPN
Rogowo, wieża widokowa na dolinę Narwi
Waniewo, wieża widokowa na dolinę Narwi
Podlasie Nadbużańskie
Mielnik, Góra Zamkowa - widok na Dolinę Bugu
Wieża widokowa
Drohiczyn, Góra Zamkowa – widok na Dolinę Bugu
Puszcza Białowieska
Wieża w Babiej Górze nad Zalewem Siemianówka,
widok na dolinę Narwi i zalew.
Wieża w Muzeum Przyrodniczym w Białowieży. Panorama Polany Białowieskiej oraz Rezerwatu Ścisłego
BPN – wstęp płatny
Punkt widokowy między stawami na Topile
Panorama stawów śródleśnych i na rzekę Perebel
Punkt widokowy – Carska Tropina; widok doliny
rzeki Narewki i Obrębu Ochrony ścisłej BPN
Wieża widokowa „Górniańskie Łąki” (ok. 3 km od
Hajnówki); wieża umożliwia obserwację ptaków występujących na łąkach bagiennych i torfowiskach
OŚRODKI SPORTU I REKREACJI
Wojewódzki Ośrodek Sportu i Rekreacji
„Szelment”
Szelment 2, 16-404 Jeleniewo
tel. 87 568 30 07
www.wosir-szelment.pl
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
ul. Tytoniowa1, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 37 91
www.mosir.augustow.pl
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
ul. Włókiennicza 4, 15-465 Białystok
tel. 85 65 26 990, 85 66 52 870
fax 85 66 52 871
www.bialystokmosir.com.pl
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
ul. Orzeszkowej 19, 17-100 Bielsk Podlaski
tel. 85 730 29 15
www.bielskpodlaski.pl
Ciechanowiecki Ośrodek Kultury i Sportu
ul. 11 Listopada 5, 18-230 Ciechanowiec
tel. 86 277 10 61 w. 46
www.ciechanowiec.pl/
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
ul. Strażacka 2, 19-200 Grajewo
tel. 86 261 14 34
www.mosir.e-grajewo.pl
Ośrodek Sportu i Rekreacji
ul. ks. A. Dziewiatowskiego 2, 17-200 Hajnówka
tel./fax 85 682 27 76
www.osir.hajnowka.com.pl
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
ul. Sportowa 1, 19-100 Mońki
tel./fax 85 716 26 38
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
ul. Nadrzeczna 29, 17-300 Siemiatycze
tel. 85 656 10 44, fax 85 655 26 65
www.mosir-siemiatycze.info
Ośrodek Sportu i Rekreacji
ul. Mariańska 31, 16-100 Sokółka
tel./fax 85 711 25 71, tel. 85 711 93 31
www.osir.sokolka.pl
Centrum Kultury i Rekreacji w Supraślu
ul. Cieliczańska 1, 16-030 Supraśl
tel./fax 85 718 35 10
www.ckirsuprasl.com
Ośrodek Sportu i Rekreacji
ul. Wojska Polskiego 2, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 32 82, fax 87 566 72 20
www.osir.suwalki.pl
INNE ATRAKCJE TURYSTYCZNE
Doktorce
Park linowy
Doktorce 2D, 18-105 Suraż
gsm. 500 100 270
www.doktorce.com
Hajnówka
Park Miniatur Zabytków Podlasia
ul. T. Sołoniewicz 4, 17-200 Hajnówka
gsm. 664 055 586
www.parkminiatur-hajnowka.pl
Jurowce
Jurajski Park Dinozaurów
Jurowce, ul. Nadawki, 16-010 Wasilków
gsm. 695 927 735, 601 920 701
www.jurajskiparkdinozaurow.pl
Wioska indiańska w Jurowcach
tel. 85 652 28 16, gsm. 606 101 238
www.indianie.org
169
Kaletnik
Ogród Bajek
Kaletnik 81, 16-411 Szypliszki
tel. 87 564 73 03, gsm. 518 439 093
www.ogrodbajek.pl
Zwiedzanie bajkowych domków (także na drzewie),
ogród medytacji w Kamiennym Kręgu i piramida, poetycka łąka nad stawem i rzeczką Wiatrołuża
Piątnica
Strzelnica Forty
ul. Stawiskowska, Piątnica (Fort III Twierdzy Łomża)
gsm. 606 101 419
www.strzelnicaforty.pl
Suraż
Wczesnośredniowieczna Osada Słowiańska
Nawia
gsm. 888 282 066
www.nawia.suraz.org.pl
Szostaki
Mamucia Dolina
Szostaki 13, 18-420 Jedwabne
tel. 86 217 86 86
gsm. 606 650 386
www.mamuciadolina.pl
Wiżajny
Wioska Tematyczna „Biegun Zimna i Sera”
Stowarzyszenie MACIERZANKA
ul. Suwalska 17 A, 16-407 Wiżajny
gsm. 516 107 004
warsztaty wyrobu produktów z mleka (sery, masło)
i gra terenowa „Na pograniczu”
www.serywizajny.org.pl
BAZA NOCLEGOWA
OBIEKTY SKATEGORYZOWANE
Pensjonat „ŻAGIELEK”*
ul. 29 Listopada 7, 16-300 Augustów
tel. 87 643 49 84, gsm. 501 515 641
www.pensjonat.augustow.pl
Białowieża
Hotel ŻUBRÓWKA ****(Członek PROT)
ul. Olgi Gabiec 6, 17-230 Białowieża
tel./fax 85 681 23 03, fax 85 681 25 70
www.hotel-zubrowka.pl
Hotel BIAŁOWIESKI *** (Członek PROT)
ul. Waszkiewicza 218 B, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 20 22, 85 744 43 80 fax 85 681 20 21
www.hotel.bialowieza.pl
Kemping U MICHAŁA *
ul. Krzyże 11, 17-230 Białowieża
tel./fax 85 681 27 03
Białystok
Hotel BRANICKI ****
ul. Zamenhofa 25, 15-435 Białystok
tel. 85 665 25 00, fax 85 665 25 01
www.hotelbranicki.pl
Hotel GOŁĘBIEWSKI ****
ul. Pałacowa 7, 15-064 Białystok
tel. 85 678 25 00, fax 85 653 73 99
www.golebiewski.pl
Hotel CRISTAL ***
ul. Lipowa 3/5, 15-424 Białystok
tel. 85 742 50 61, fax 85 742 58 00
www.cristal.com.pl
Hotel TRIO *** (Członek PROT)
ul. Hurtowa 3, 15-399 Białystok
tel. 85 745 40 50, fax 85 742 08 34
www.hotel3trio.pl
Augustów
Hotel WARSZAWA ***
ul. Zdrojowa 1, 16-300 Augustów
tel. 87 643 28 05, fax 87 643 85 05
www.hotelwarszawa.pl
OST GROMADA Region Mazurski Hotel **
Al. Jana Pawła II 77, 15-703 Białystok
tel. 85 651 16 41, fax 85 651 17 01
www.gromada.pl
Hotel SPA Wojciech ***
ul. Wojciech 15, 16-300 Augustów
tel. 87 644 72 37, 38, 39, fax 87 643 73 27
www.augustow-wojciech.pl
Hotel „POD HERBEM”**
ul. Wiejska 49, 15-351 Białystok
tel. 85 742 24 30, fax 85 742 24 31
www.hotel-podherbem.pl
Hotel „LEŚNIK”**
ul. Turystyczna 19 A, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 43 99
www.lesnik.pl
Hotel „PODLASIE”**
ul. 27 Lipca 24/1, 15-182 Białystok
tel. 85 675 05 86
www.hotelpodlasie.pl
170
Hotel MOSiR **
ul. Wołodyjowskiego 5, 15-272 Białystok
tel. 85 749 62 00, 85 749 62 10
fax 85 742 14 45
www.mosir.bialystok.pl
Suwałki
Hotel DOM NAUCZYCIELA **
ul. Kościuszki 120, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 69 00, fax 87 566 62 70
www.domnauczyciela.suwalki.pl
Hotel TURKUS **
ul. Jana Pawła II 54, 15-703 Białystok
tel. 85 662 81 00, fax 85 662 81 02
www.jard.pl
Szumowo
Hotel „18-stka”*
ul. Szkolna 2, 18-305 Szumowo
tel. 86 271 65 16
Szkolne Schronisko Młodzieżowe kat. II
Al. Piłsudskiego 7 b , 15-443 Białystok
tel. 85 652 42 50
www.hostelpodlasie.pl
Wasilków
Hotel „Nad Zalewem”*
ul. Białostocka 94-98, 16-010 Wasilków
tel. 85 718 52 40, fax 85 718 55 11
www.nadzalewem.jard.pl
Bielsk Podlaski
Hotel UNIBUS **
ul. Widowska 4, 17-100 Bielsk Podlaski
tel./fax 85 730 03 02
www.unibus.com.pl
Choroszcz
Hotel „DWÓR CZARNECKIEGO”***
Kol. Porosły 54 A, 16-070 Choroszcz
tel./fax 85 662 68 50
www.dworczarneckiego.pl
Księżyno
Hotel Dworek TRYUMF***
ul. Klepacka 16-001 Księżyno
tel.85 663 29 18, fax 85 663 29 86
www.dworek-tryumf.pl
Kemping „Nad Zalewem”*
ul. Białostocka 94, 16-010 Wasilków
tel. 85 718 52 40, fax 85 718 55 11
www.nadzalewem.jard.pl
Złotoria (k. Białegostoku)
Hotel „U Delfiny” **
Złotoria, 16-070 Choroszcz
tel. 85 719 29 52, fax 85 719 18 22
www.nalewajko.pl
WYBRANE OBIEKTY
NIESKATEGORYZOWANE
Powiat augustowski
Łomża
OST GROMADA Region Mazurski Hotel ***
ul. Rządowa 1a, 18-400 Łomża
tel. 86 216 54 51, fax 86 216 31 96
www.gromada.pl
Augustów
Centrum Wypoczynkowo-Szkoleniowe Laguna
ul. Wczasowa 4, 16-300 Augustów
tel. 87 643 13 55, tel./fax 87 643 15 82
gsm. 509 348 007
www.laguna.augustow.pl
Piątnica
Motel ZACISZE **
ul. Stawiskowska 51, 18-431 Piątnica k/Łomży
tel. 86 219 28 88, fax 86 216 52 53
www.motel-zacisze.com
Gościniec Ostoja
ul. Wojska Polskiego 53 a, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 02 22, gsm. 502 611 101
www.ostoja.augustow.pl
Siemiatycze
Pensjonat „CEZAR” **
ul. Mickiewicza 10, 17-300 Siemiatycze
tel./fax 85 656 40 60
www.cezar.siemiatycze.podlasie.pl
Stary Folwark
Kemping PTTK *
16-412 Stary Folwark 55
tel. 87 563 77 27
Hotel Amber Bay & Aquapark Augustów ***
ul. Turystyczna 81, 16-300 Augustów
tel. 87 643 07 06, 87 734 13 11, gsm. 509 348 007
www.hotel.amberbay.pl
Oficerski Yacht Club R.P. „Pacyfik”
ul. Kard. Wyszyńskiego 1, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 34 96, 87 643 61 88
www.wdw.pl
171
„Augustowia” Centrum Wypoczynkowo
– Konferencyjne
Przewięź, 16-300 Augustów
tel. 87 643 10 02, gsm. 604 190 168
www.nasza-suwalszczyzna.pl
„Nad Nettą” Kompleks Wypoczynkowo
-Konferencyjny
Portowa 3, 16-300 Augustów
tel. 87 644 61 54, gsm. 508 309 004,
www.nad-netta.pl
Hotel Augustów (dawny Krechowiak)
ul. 1 Pułku Ułanów Krechowieckich 2
16-300 Augustów
tel./fax 87 643 20 33, 87 643 47 63
www.hotelaugustow.pl
tel. 87 643 23 77, gsm. 694 950 507
www.august-osrodek.pl
Pensjonat „FamilyWilla”
Rosiczkowa 3, 16-300 Augustów
gsm. 501 67 65 32
www.familywilla.pl
„Pokoje gościnne w kinie Iskra”
ul. 3 Maja 38, 16-300 Augustów
tel. 87 641 01 36, gsm. 661 311 330
www.kino-iskra.pl
„Ośrodek Pod Jabłoniami”
ul. Rybacka 3, 16-300 Augustów (bulwary nad Nettą)
gsm. 516 025 660, 516 025 606
www.podjabloniami.pl
Hotel Polonia
ul. Mazurska 4, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 28 67, 87 644 22 44
www.hotel-polonia.augustow.pl
Dom Gościnny „Leśna Polana”
ul. Lasanek 12, 16-300 Augustów
gsm. 517 701 186
www.lasanek.spanie.pl
Sanatorium Uzdrowiskowe „Budowlani”
ul. Zdrojowa 3, 16-300 Augustów
tel. 87 643 28 71 fax 87 643 27 43
www.sanatarium.augustów.pl
„Domek nad jez. Necko” (sezonowy)
ul. Rajgrodzka 98b, 16-300 Augustów
tel. 87 644 94 94, gsm. 501 426 527
Zajazd Turystyczny „Hetman”
ul. Sportowa 1, 16-300 Augustów
tel. 87 643 42 89, fax 87 644 53 45
www.hetman.augustow.pl
„Szuflada” Cafe Bar
ul. Księdza Skorupki 2 c, 16-300 Augustów
tel. 87 644 63 15
www.szuflada.augustow.pl
„Logos - Dom Nauczyciela”
ul. 29 Listopada 9, 16-300 Augustów
tel. 87 643 20 21, fax 87 643 54 10
gsm. 607 075 902
www.augustow-logos.pl
Pensjonat „U Marianny”
ul. Rajgrodzka 98, 16-300 Augustów
tel. 87 644 57 11, 87 643 12 47, gsm. 507 038 071
www.umarianny.pl
Pensjonat AIM
ul. Łazienna 68, 16-300 Augustów
tel. 87 643 33 79, gsm. 694 067 510
www.aim.suwalszczyzna.net
HOTEL-ik „Karmel”
ul. Zarzecze 5, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 57 62
gsm. 604 459 461, 604 217 457
www.karmel.augustow.pl
Pensjonat MB
ul. Spacerowa 4, 16-300 Augustów
tel. 87 644 67 34, gsm. 693 855 953
www.mb.augustow.pl
Pensjonat „August”
Piwna 8, 16-300 Augustów
172
Pensjonat VITA
ul. Rajgrodzka 160, 16-300 Augustów
tel. 87 643 39 67, gsm. 601 559 208
www.vita.augustow.pl
Ośrodek Kolonijny „Jędrek” (sezonwy)
ul. Wczasowa 2, 16-300 Augustów
tel. 87 643 32 73, gsm. 600 822 324
www.jedrek.pl
Ośrodek Sportowo-Szkoleniowy „Cresovia”
ul. Wczasowa 3, 16-300 Augustów
tel. 87 643 30 83, gsm. 501 517 001, 510 082 032
www.cresovia.neostrada.pl
Ośrodek Wypoczynkowy „Skowronek”
nad J. Sajno (sezonowy)
16-300 Augustów
tel./fax 87 643 53 09, 87 643 24 80
www.ow-skowronek.pl
Ośrodek Wypoczynkowy KRÓLOWA WODA
nad J. Sajno
16-300 Augustów
tel. 87 644 54 85, gsm. 502 285 145
www.krolowa-woda.augustow.pl
Ośrodek Żeglarski Szekla (sezonowy)
ul. Nadrzeczna 70 a, 16-300 Augustów
tel. 87 643 38 50, gsm. 607 919 522
www.szekla.pl
Usługi Hotelowo-Gastronomiczne BPiS
ul. Wczasowa 1, 16-300 Augustów - Borki
tel./fax 87 643 23 04, 87 643 05 02
gsm. 502 309 478
www.bpisborki.pl
Bursa Międzyszkolna
Al. Kardynała Wyszyńskiego 3 a, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 25 40
www.zpm-augustow.republika.pl
Międzyszkolny Ośrodek Sportowy (sezonowe)
ul. Zarzecze 1, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 32 04, gsm. 601 803 246
www.mos-augustow.cba.pl
Przewięź
Ośrodek Wypoczynkowy „Leśnik I” (sezonowy)
Przewięź, 16-300 Augustów
tel. 87 643 20 11, gsm. 502 443 970
www.nadjeziora.pl
Ośrodek Wypoczynkowy „Patelnia”(sezonowy)
Przewięź, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 37 40, gsm. 608 300 988
www.patelnia.netta.pl
Ośrodek Wypoczynkowy „Leśnik III”
(sezonowy)
Przewięź, 16-300 Augustów
tel. 87 643 24 21, gsm. 607 986 908
www.nadjeziora.pl
Ośrodek Szkoleniowo - Wypoczynkowy
„Agrawit” (sezonowy)
Przewięź, 16-300 Augustów
tel. 87 643 51 00, gsm. 694 416 884
Ośrodek Wypoczynkowy „Drogowskaz”
(sezonowy)
Przewięź, 16-300 Augustów
tel./fax 87 643 22 58, gsm. 602 770 611
www.drogowcy.org.pl/drogowskaz.php
Białobrzegi
Zajazd „Stary Młyn” (sezonowy)
tel. 87 644 92 70, gsm. 604 088 392
www.starymlyn-zajazd.com
Serwy
Centrum Wypoczynkowo-Rekreacyjne
PROSERWY w Serwach
16-326 Płaska
tel. 87 641 88 35, fax 85 651 95 95
www.proserwy.pl
Bargłów
Zajazd „Zaścianek”
Barszcze 30, 16-320 Bargłów
gsm. 602 501 758, 698 945 480
www.zajazdzaścianek.pl
Ośrodek Sportów Wodnych „Chris”
Serwy 1, 16-326 Płaska
tel. 87 641 88 41, fax 87 641 89 51
gsm. 600 065 547
www.chris.com.pl
Lipsk
Gminny Ośrodek Rekreacji w Lipsku
(camping, sezonowy, pole namiotowe)
ul. Batorego 16-315 Lipsk
tel./fax 87 642 35 86, gsm. 698 621 115
Kwatery agroturystyczne – kontakt j. w.
Sucha Rzeczka
Baza Harcerska ZHP w Suchej Rzeczce
(sezonowy)
16-306 Sucha Rzeczka
tel. 85 73 23 900 gsm. 503 089 970, 504 216 787
www.augostowzhp.republika.pl
Płaska
Karczma „Starożyn”
Płaska 1, 16-326 Płaska
tel. 87 641 87 29, gsm. 603 685 981
www.karczmastarozyn.pl
Szczebra
Gastronomia & noclegi „Abro”
Szczebra 41 b, 16-304 Nowinka
tel. 87 641 96 20
www.abro.home.pl
173
Sztabin
„Leśny Dworek”
Kryłatka 4, 16-310 Sztabin
gsm. 512 479 870
www.lesnydworek.krylatka.pl
Powiat białostocki
Barszczewo
Hotel Zejer
Barszczewo 2 A, 16-070 Choroszcz
tel./fax 85 719 27 72
www.zejer.pl
tel. 85 652 65 20
www.villatradycja.pl
Hotel PKS
ul. Bohaterów Monte Cassino 10, 15-166 Białystok
tel. 85 745 80 02, 85 745 80 00
fax 85 742 76 45
www.pks.bialystok.pl
Usługi Hotelarskie Elegant
ul. Rycerska 1/0, 15-157 Białystok
tel. 85 676 34 59, fax 85 676 26 53
www.elegant.bialystok.pl
Białystok
Centrum Konferencyjne „Titanic”
ul. Pogodna 16 D, 15-354 Białystok
tel./fax 85 742 92 46, 85 742 92 47
www.hoteltitanic.pl
Dom Turystyczny P.W. Jard
(Pokoje Gościnne PCM)
ul. Transportowa 4, 15-399 Białystok
tel./fax 85 745 51 58
www.jard.pl
Centrum Kultury Prawosławnej w Białymstoku
ul. Św. Mikołaja 5, 15-420 Białystok
tel. 85 744-30-10
www.orthodox.bialystok.pl/ckp
Belweder
ul. Gen Kleeberga 53, 15-691 Białystok
tel. 85 651 08 14, gsm. 502 040 916
www.restauracjabelweder.pl
Gościnna Kamienica
ul. Sienkiewicza 24, 15-090 Białystok
tel. 85 831 15 55
www.goscinnakamienica.pl
Hostel Spark
ul. Kopernika 97 A, 15-396 Białystok
tel. 85 742 20 21
www.hostelspark.pl
Pokoje Gościnne Wyższej Szkoły Finansów
i Zarządzania
ul. Ciepła 40, 15-472 Białystok
tel. 85 678 58 62, 85 678 59 02
fax 85 675 00 88
Hotelik Ilona
ul. Kolejowa 26 a, 15-701 Białystok
tel./fax 85 651 27 95, gsm. 604 758 724
Hotel Stolram
ul. Jagienki 12, 15-480 Białystok
tel. 85 675 53 08, tel./fax 85 664 21 61
Willa Pastel
ul. Waszyngtona 24a, 15-269 Białystok
tel. 85 748 60 60, fax 85 748 60 90
www.kasol.com.pl
Villa Tradycja
ul. Włókiennicza 5, 15-464 Białystok
174
Zajazd Bursztyn
ul. Bursztynowa 8, 15-157 Białystok
tel./fax 85 676 19 55
www.zajazdbursztyn.pl
Bobrowa
Kompleks Konferencyjno Wypoczynkowy
Bobrowa Dolina
Wieś Bobrowa 25, 16-060 Zabłudów
gsm. 663 838 558, 512 009 920
www.bobrowadolina.pl
Bokiny
Szkolne Schronisko Młodzieżowe
i pole biwakowe (sezonowe)
Bokiny 3, 18-100 Łapy
tel. 85 650 22 97, 85 650 22 13, 85 715 69 63
Borki
Golf Park Lipowy Most (członek PROT)
Borki 29, 16-030 Supraśl
gsm. 693 632 407, 502 023 868, 693 931 944,
www.lipowymost.pl
Borowskie Wypychy
Dworek Rutkowskich
Borowskie Wypychy, 18-106 Turośń Kościelna
tel. 85 650 55 73
www.soplicowo.bialystok.pl
Choroszcz
Zajazd „Dworek” P.W. Jard
ul. Warszawska 58, 16-070 Choroszcz
tel. 85 719 23 33, tel./fax 85 719 31 01
www.dworek.jard.pl
Łapy
„Złoty Róg”
ul. Główna 1 A, 18-100 Łapy
tel. 85 715 63 39
www.zlotyrog.lapy.emeteor.pl
Czarna Białostocka
Zajazd „Leśny” P.W. Jard
ul. Białostocka 1, 16-020 Czarna Białostocka
tel./fax 85 710 19 88
www.lesny.jard.pl
Plaża w Uhowie z możliwością rozbicia namiotów
Uhowo, 18-100 Łapy
Black Tower
ul. Fabryczna 7, 16-29 Czarna Białostocka
tel. 85 710 31 07
www.blacktower.com.pl
Dąbrowa Białostocka
Hotel „Na Skarpie”
ul. Obwodowa 2, 16-200 Dąbrowa Białostocka
tel. 85 712 10 60
www.dabrowa-bial.pl/bazanoc.html
Doktorce
Baza Harcerska w Doktorcach (sezonowa)
Doktorce, 18-105 Suraż
tel./fax 85 732 39 00
www.bialostocka.zhp.pl
Fasty
Zajazd „Boghan”
Fasty, ul. Dobrzyniewska 2, 15-694 Białystok
tel./fax 85 654 36 56, 85 654 36 56
Horodniany
SPA Zdrojówka
Katarzyna i Marek Zdrojewscy
Horodniany 47, 16-001 Kleosin
tel. 85 663 15 65, gsm. 517 169 413
www.zdrojowka.com.pl
Jeżewo Stare
Motel „Atlanta”
16-073 Jeżewo Stare
tel./fax 85 718 15 80
www.atlantajezewo.pl
Kiermusy (k. Tykocina)
„Dworek nad Łąkami”, „Czworaki”, Karczma
„Rzym”, Zamek „Jantarowy Kasztel”
Kiermusy 12, 16-080 Tykocin
tel./fax 85 7 187 079, 85 718 74 44
www.kiermusy.com.pl
Michałowo
Zajazd WIM
ul. Białostocka 26, 16-050 Michałowo
tel. 85 717 92 11, gsm. 669 996 133
www.zajazd-michalowo.pl
Niewodnica Kościelna
„Dwór Legionistów”
ul. Graniczna 9, 18-106 Niewodnica Kościelna
tel. 85 674 63 47, gsm. 506 722 400
www.dworlegionistow.pl
Nowe Chlebiotki
Noclegi w Nowych Chlebiotkach (sezonowe)
Nowe Chlebiotki 39, 16-075 Zawady
tel. 85 714 02 19
Sochonie
Ośrodek Wczasowo-Rehabilitacyjny „Sosenka”
Sochonie 49/6, 16-010 Wasilków
tel./fax 85 718 66 50, gsm. 508 061 013
www.pensjonatsosenka.pl
Suraż
Pole Biwakowe (sezonowe)
ul. Piłsudskiego 22, 18-105 Suraż
tel. 85 650 35 64
Supraśl
Centrum Konferencyjno-Bankietowe „Knieja”
ul. Al. Niepodległości 6, 16-030 Supraśl
tel. 85 710 83 94, 85 710 89 08
fax 85 710 83 94
www.halgen.com.pl
Ośrodek Wczasów „Puszcza”
ul. Cegielniana 67, 16-030 Supraśl
tel./fax 85 718 36 70
www.puszcza.pl
Pensjonat Zajma
ul. Cieliczańska 2, 16-030 Supraśl
tel./fax 85 710 88 74, gsm. 663 343 466
www.pensjonatzajma.pl
175
Powiatowy Ośrodek Sportu i Rekreacji
„Bukowisko”
ul. Piłsudskiego 64, Supraśl
tel. 85 71 83 545
www.suprasl.edu.pl
Internat Podlaskiego Ośrodka Doskonalenia
Kadr Administrzacji Publicznej w Białymstoku
ul. Piłsudskiego 17, 16-030 Supraśl
tel. 85 71 83 712, 85 73 21 626
Turośń Kościelna
Ośrodek Konferencyjno-Szkoleniowy
Okręgowej Izby Lekarskiej w Białymstoku
ul.Wysokie 3 A, 18-106 Turośń Kościelna
tel. 85 650 53 62, gsm. 691 364 404
www.dom-lekarza.pl
Tykocin
„Alumnat”
ul. Poświętna 1, 16-080 Tykocin
tel. 85 718 16 49, gsm. 691 698 545
www.alumnat.pl
Dworek w Pentowie
Europejska Wieś Bociania
Kol. Kaczorowo 39, 16-080 Tykocin
tel. 85 718 16 29, gsm. 505 929 925
www.pentowo.pl
Villa Regent
ul. Sokołowska 3, 16-080 Tykocin
tel/fax 85 718 74 76
www.villaregent.eu
Pensjonat AUSTERIA „u Augusta”
pl. Czarnieckiego 11, 16-080 Tykocin
tel. 85 718 75 82, 85 718 14 49
gsm. 509 430 309
www.austeria.tiu.pl
Waliły
Centrum Konferencyjno-Bankietowe „Rozłogi”
(Członek PROT)
Waliły 16-040 Gródek
gsm. 516 315 010, tel./fax 85 733 66 96
www.ckbrozlogi.pl
„Zajazd przy Granicy” BAJO
Waliły Stacja, ul. Szosa Wschodnia 3, 16-040 Gródek
tel. 85 718 08 53
Wasilków
Zajazd Wiking P.W. Jard
ul. Leśna 1, 16-010 Wasilków
176
tel. 85 743 69 51, fax 85 743 69 51
www.jard.pl
Ośrodek Szkolenia i Wychowania OHP
ul. Supraślska 21, 16-010 Wasilków
tel./fax 85 718 54 20
www.podlaska.ohp.pl
Centrum Pielgrzymkowo-Turystyczne
przy Świętej Wodzie
ul. Ks. W. Rabczyńskiego 2, 16-010 Wasilków
tel. /fax 85 710 45 62
www.swietawoda.pl
Folwark Nadawki (Członek PROT)
ul. Nadawki 23, Wasilków
tel. 85 743 88 33
www.folwarknadawki.pl
Zalesie
Młyn Myśliwiec (sezonowy)
Zalesie 2, 16-002 Dobrzyniewo Kościelne
tel. 85 719 90 70, gsm. 694 760 739
www.wakacjenawsi.com.pl
Złotoria
Hotel „U Delfiny”
Złotoria k/Białegostoku, 16-070 Choroszcz
tel. 85 719 29 52
www.nalewajko.pl
Żółtki
Zajazd Bar Chińczyk
Żółtki 14 a, 16-070 Choroszcz
tel. 85 719 10 60, gsm. 663 904 747
Powiat bielski
Bielsk Podlaski
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
ul. E. Orzeszkowej 19, 17-100 Bielsk Podlaski
tel. 85 730 29 15
Spółdzielnia Inwalidów „Przyszłość”
ul. Dąbrowskiego 3, 17-100 Bielsk Podlaski
tel. 85 730 77 65, fax 85 730 73 70
www.sip-sip.com.pl
Holonki
Karczma „Upita” Dworek nad Holonkami
Holonki 87, 17-120 Brańsk
tel. 85 744 40 02, 85 749 30 53
www.karczmaupita.pl
Ploski
Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy
„Ptasia Osada” (członek PROT)
17-100 Ploski
tel. 85 731 73 99, gsm. 691 112 391
fax 85 731 73 67
www.ptasiaosada.pl
Hotel i restauracja Roco Latte
ul. Kopernika 45 a, 19-200 Grajewo
tel. 86 272 80 26 fax 86 272 82 80
Ośrodek Wypoczynkowy Uniwersytetu
w Białymstoku „Narew” (sezonowy)
Ploski, 17-100 Bielsk Podlaski
tel. 85 731 74 01
www.uwb.edu.pl/uniwersytet
„Hotel u Andrzeja”
ul. Kopernika 59, 19-200 Grajewo
tel. 86 272 45 98, gsm. 605 608 309
Ośrodek Wypoczynkowy „Nad Narwią”
(sezonowy)
Ploski k. Białegostoku
gsm. 604 795 024, 602 795 024
www.nadnarwia.pl
Zajazd „Zagłoba”
Ploski, 17-100 Bielsk Podlaski
tel. 85 731 71 13, fax 85 731 72 14
www.zajazdzagloba.com.pl
Rudka
Internat przy Zespole Szkół Rolniczych
im. Krzysztofa Kluka
(sezonowy dla grup zorganizowanych)
ul. Ossolińskich 1, 17-123 Rudka
tel./fax 85 739 40 15
www.zsrudka.edu.pl
Powiat grajewski
Czarna Wieś
Ośrodek Wczasowy KORMORAN (sezonowy)
Czarna Wieś, 19-206 Rajgród
gsm. 668 741 428
www.kormoran.dzs.pl
Ośrodek Wypoczynkowy RYBITWA (sezonowy)
Czarnawieś, 19-206 Rajgród
tel. 86 273 32 83
Grajewo
Holelik u Andrzeja Andrzej Danowski
ul. Kopernika 59, 16-206 Grajewo
tel. 86 272 45 98, gsm. 605 608 309
www.hoteluandrzeja.e-grajewo.pl
HOTEL NON STOP PHU J. Koniecko
Toczyłowo 48,19-200 Grajewo
tel. 86 272 88 55
www.weselakoniecko.e-grajewo.pl
Hotel i restauracja Folkowa
ul. Kopernika 45, 19-200 Grajewo
tel./fax 86 272 40 75
Rajgród
Ośrodek Szkoleniowo - Wypoczynkowy
„Knieja”
ul. Leśna 21, 19-206 Rajgród
tel. 86 272 14 68, 86 272 17 30
fax 86 272 14 07
www.knieja.rajgrod.pl
Ośrodek Wypoczynkowy ŁOŚ (sezonowy)
Opartowo, 19-206 Rajgród
tel. 86 272 14 92 (w sezonie), gsm. 665 794 798
fax 87 621 89 19
www.wypoczynek-mazury.pl
Ośrodek Wypoczynkowy ŁABĘDŹ (sezonowy)
Rajgród, ul. Leśna 3, 19-206 Rajgród
tel. 86 272 14 86, gsm. 605 533 710
Ośrodek szkolenia ratowników WOPR „Tama”
(sezonowy)
19-206 Rajgród
tel. 86 273 32 74 (w sezonie), gsm. 604 278 593
(Prezes), 85 732 79 83 (poza sezonem)
www.wopr-podlaskie.pl
Hotel „Dworek Opartowo”
Opatowo 2, 19-206 Rajgród
tel. 86 272 18 52, fax 86 2721671
gsm. 507 091 911
www.dworekopartowo.pl
Marina Ośrodka Żeglarskiego Yacht Club
ARCUS
ul. Szkolna 7a, 19-206 Rajgród
tel. 86 272 19 01
www.ycarcus.pl
Pensjonat „Stach”
Czarnawieś 11, 19-206 Rajgród
gsm. 749 347 995
Rybczyzna
Ośrodek Wypoczynkowy „RELAKS” (sezonowy)
177
Rybczyzna, 19-206 Rajgród
tel. 86 273 35 14, gsm. 602 138 763
www.osrodek-relaks.pl
Zajazd „RYBCZYZNA” Grzegorz Karpowicz
Rybczyzna, 19-206 Rajgród
gsm. 503 146 556
www.zajazdrybczyzna.pl
Woźnawieś
Zagroda Kuwasy (Członek PROT)
Woźnawieś 30 A, 19-206 Rajgród
tel. 86 273 35 20, gsm. 510 050 700
tel. 86 273 35 36 (45)
www.zagrodakuwasy.pl
Powiat hajnowski
Białowieża
Białowieski Ośrodek
Noclegowo-Gastronomiczny „Gawra”
ul. Gen. Michała Polecha 2, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 28 04, 85 681 24 84, 85 681 20 99
gsm. 602 406 243
www.gawra.bialowieza.com
Pensjonat „Unikat”
ul. Waszkiewicza 39, 17-230 Białowieża
tel./fax 85 681 27 74
www.unikat.bialowieza.pl
Pokoje gościnne
przy Domu Pomocy Społecznej „Rokitnik”
ul. Centura 2, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 24 24
www.dpsb.republika.pl
Pokoje Gościnne
Białowieskiego Parku Narodowego
Park Pałacowy 11, 17-230 Białowieża
tel. 85 682 97 29
www.noclegi.bpn.com.pl
„Dom Myśliwski” - pokoje gościnne BPN
Park Pałacowy 8, 17-230 Białowieża
tel. 85 682 97 29
www.mysliwski.neostrada.pl
Centrum Wypoczynku Rodzinnego „Ostoja”
ul. Nowa 32, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 27 78, gsm. 602 261 738
www.wypoczynekwbialowiezy.pl
Szkolne Schronisko Młodzieżowe „Paprotka”
ul. Waszkiewicza 6, 17-230 Białowieża
178
tel./fax 85 681 25 60
www.paprotka.com.pl
Kemping „Grudki” (sezonowy)
ul. Grudki, 17-230 Białowieża
tel./fax 85 681 24 84
Pensjonat Białowieża „Cztery Pory Roku”
ul. Waszkiewicza 17, 17-230 Białowieża
gsm. 603 129 900
www.bialowieza.pro.wp.pl
Dwór Myśliwski „Wejmutka”
ul. Kolejowa 1 A, 17-230 Białowieża
tel./fax 85 681 23 85, 85 681 21 17
gsm. 692 012 087
www.wejmutka.pl
Ośrodek Edukacji Leśnej „Jagiellońskie”
pokoje gościnne Nadleśnictwa Białowieża (5 miejsc)
17-230 Białowieża
tel./fax 85 681 29 71
Budy
„Sioło Budy” (członek PROT)
Budy 41, 17-230 Białowieża
tel. 85 681 29 78, gsm. 698 664 496
www.siolobudy.pl
Dubicze Cerkiewne
Pensjonat „Koral”
17-204 Dubicze Cerkiewne
tel. 85 685 21 50, gsm. 601 258 327
www.koral-dubicze.webd.pl
Schronisko Młodzieżowe (sezonowe)
Szkoła podstawowa w Dubiczach Cerkiewnych
ul. Parkowa, 17-204 Dubicze Cerkiewne
tel./fax 85 685 20 41
Ośrodek Wypoczynkowy Bachmaty
(sezonowy), zalew na Orlance
17-204 Dubicze Cerkiewne, Zalew Bachmaty
tel. 85 685 20 54, fax 85 685 79 80,
gsm. 606 769 992, 604 193 375
www.dubicze-cerkiewne.pl
Gruszki
Pokoje gościnne „Darz Bor”
Gruszki 15, 17-220 Narewka
tel. 85 685 81 69, gsm. 608 149 413
www.darz-bor.wizytowka.pl
Pokoje gościnne „Ostoja”
Gruszki 14, 17-220 Narewka
gsm. 608 558 546
Hajnówka
Zajazd Jegorow (dawny „Orzechowski”)
ul. Piłsudskiego 14, 17-200 Hajnówka
tel. 85 682 27 58, gsm. 504 218 560
www.hotel-orzechowski.com.pl
Zajazd „Bronuszka”
ul. Parkowa 8, 17-200 Hajnówka
tel. 85 682 27 58, fax 85 682 23 94
www.hotel-orzechowski.com.pl
Dom Nauczyciela
ul. Piłsudskiego 6, 17-200 Hajnówka
tel./fax 85 682 25 85
Motel „Żubr”
ul. Warszawska 71, 17-200 Hajnówka
tel./fax 85 683 20 67, gsm. 608 747 758
www.noclegizubr.pl
Dom Miłosierdzia Samarytanin
(usługi noclegowo-gastronomiczne)
ul. 3 Maja 63, 17-200 Hajnówka
tel./fax 85 682 61 50, 85 682 23 90
Pensjonat Topiło
ul. Topiło 1 a, 17-200 Hajnówka
tel./fax 85 685 31 34, gsm. 663 537 267
www.pensjonat-bialowieza.pl
Pokoje gościnne
w Muzeum Kultury Białoruskiej
ul. 3 Maja 42, 17-200 Hajnówka
tel. 85 682 28 89
www.muzeumbialoruskie.home.pl
Lewkowo Stare
Kwatera „Raj pod jabłonią”
Lewkowo Stare 2, 17-200 Narewka
gsm. 508 243 278
www.rajpodjablonia.pl
Narew
Zajazd „Pod Akacją”
ul. Mickiewicza 105, 17-210 Narew
tel. 85 873 34 70, gsm. 681 60 86
www.narew.home.pl
Narewka
Ośrodek Edukacji Ekologicznej
Siemianówka, ul. Szkolna 35, 17-220 Narewka
tel. 85 685 70 03, 85 685 71 69, gsm. 501 077 522
www.narewka.pl
Nowa Łuka
Klub Carino 2000
ul. Topolowa 15, Nowa Łuka, 17-220 Narewka
gsm. 502 265 487
Powiat kolneński
Kolno
Pensjonat Kozioł
ul. Kozioł 2, 18-500 Kolno
tel. 86 278 23 17, 86 278 48 58
gsm. 505 134 312, fax 86 278 48 58
www.pensjonatkoziol.pl
Powiat łomżyński
Czerwony Bór
BAR CZERWONY BÓR
Czerwony Bór 23, 18-400 Łomża
tel. 86 215 35 98, fax 86 216 31 49
www.gpczerwonybor.pl
Jakać Dworna
Stacja Paliw „Benzol” nr 7420 Orlen
(usługi noclegowe)
Jakać Dworna, 18-411 Śniadowo
tel./fax 86 473 87 02
Jankowo-Młodzianowo
Ośrodek Wypoczynkowy „Energetyk”
(sezonowy)
Jankowo-Młodzianowo, 18-414 Nowogród
tel. 86 217 55 09
Konarzyce
Zajazd Amigo
ul. Łomżyńska 161, 18-400 Łomża
tel./fax 86 215 75 36
Łomża
Amadeus
ul. Przykoszarowa 16, 18-400 Łomża
tel./fax 86 218 11 42
www.amadeus-restauracja.pl
Zajazd Ryś
Aleja Legionów 152, 18-400 Łomża
tel. 86 219 02 41
Bursa Szkolna nr 1 (sezonowy)
ul. Kopernika 16, 18-400 Łomża
tel. 86 216 51 75 (fax wew. 40)
Hotel PKS
Al. Piłsudskiego 88, 18-400 Łomża
179
tel. 86 218 82 81, fax 86 218 17 65
www.pks.lomza.pl
Motel DUKE’S
Al. Legionów 147 g, 18-400 Łomża
tel. 86 218 62 88
Motel Fadom
ul. Wojska Polskiego 177 a, 18-400 Łomża
tel. 86 216 45 44
Hostel MOSiR
ul. Zjazd 18, 18-400 Łomża
tel. 86 216 34 27
Zajazd Zacisze
ul. Wesoła 117, 18-400 Łomża
tel. 86 216 30 92
tel./fax 86 216 20 82
tel. 86 219 64 99, fax 86 219 64 99
gsm. 500 096 974
www.kasztelanwiski.pl
Powiat moniecki
Dobarz
„Dwór Dobarz”
Z.G.U. Renata i Dariusz Dworakowscy
Dobarz, 19-104 Trzcianne
tel. 85 749 26 67
www.dwordobarz.pl
Goniądz
Hotel „Zbyszko”(Czonek PROT)
ul. Św. Rozalii 13, 19-110 Goniądz
tel./fax 85 738 03 22, 85 738 00 74
www.zbyszko.com
,,Labirynt” kompleks hotelowo-gastronomiczny
ul. Sikorskiego 345, 18-400 Łomża
tel./fax 86 216 29 60
www.labirynt-lomza.pl
„Bartlowizna”
Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy
ul. Nadbiebrzańska 32, 19-110 Goniądz
tel. 85 738 06 30 do 32, fax 85 738 06 33
www.biebrza.com.pl
Miastkowo
Zajazd „Half”
ul. Łomżyńska 69, 18-413 Miastkowo
tel. 86 217 48 90
Szkolne Schronisko Młodzieżowe Nr 1
(sezonowe)
ul. Różana 1, 19-110 Goniądz
tel./fax 85 738 02 10
Nowogród
Hotel „Zbyszko”
ul. Obrońców Nowogrodu 2, 18-414 Nowogród
tel. 86 217 55 18, 86 217 55 96
www.zbyszko.com
Szkolne Schronisko Młodzieżowe Nr 2
„Nad Biebrzą” (sezonowe)
Pl. 11 Listopada 37, 19-110 Goniądz
tel./fax 85 738 00 23
Schronisko Młodzieżowe przy Zespole Szkół
Samorządowych w Nowogrodzie (sezonowe)
ul. 11 Listopada 12, 18-404 Nowogród
tel. 86 217 55 17
Piątnica
Motel „Zacisze”
ul. Stawiskowska 51, 18-431 Piątnica k/Łomży
tel. 86 219 28 88, 86 219 27 77
fax 86 216 52 53
www.motel-zacisze.com
Pensjonat „Bartek”
ul. Nadbiebrzańska 32, 19-110 Goniądz
tel. 85 738 06 30
www.biebrza.com.pl
Pensjonat „Biebrza–Park–Tour”
Łukasz Bielski
ul. Szpitalna 3, 19-110 Goniądz
gsm. 509 018 182, 513 130 580, tel. 85 716 27 28
www.biebrza-park-tour.pl
Kompleks Gastronomiczno-Hotelowy BELFORT
ul. Stawiskowska 32, 18-421 Piątnica
tel. 86 215 49 00, fax 86 215 49 01
www.baranowski.pl
Krypno Kościelne
Dom Pielgrzyma
Krypno Kościelne 29, 19-111 Krypno Kościelne
tel./fax 85 716 90 11
www.krypno.bialystok.opoka.org.pl
Wizna
Zajazd Kasztelan Wiski
ul. Krótka 1, 18-430 Wizna
Mońki
Zajazd „Zalesie”
ul. Sportowa 1, 19-100 Mońki
180
tel./fax 85 716 25 95
www.zajazdzalesie.pl
Szkolne Schronisko Młodzieżowe
(sezonowe, dla grup zorganizowanych)
ul. Tysiąclecia 15, 19-100 Mońki
tel. 85 716 25 24
www.zsmonki.pl
Trzcianne
Hotel „Dwór Dobarz”
tel. 85 749 26 67
www.dwordobarz.pl
Remieńkiń 5, 16-503 Krasnopol
tel. 87 565 04 44, gsm. 511 876 662
www.usebastiana.pl
Sejny
Hotel „Skarpa”
ul. Piłsudskiego 13, 16-500 Sejny
tel. 87 516 20 65, gsm. 692 790 082
tel./fax 87 516 21 87
www.skarpa.sejny.pl
Powiat sejneński
Hotel w Domu Litewskim w Sejnach
ul. 22 Lipca 9, 16-500 Sejny
tel/fax 87 516 29 08
www.ltnamai.sejny.pl
Giby
Ośrodek Wypoczynkowy Gieret (sezonowy)
Giby 111, 16-506 Giby
tel. 87 516 57 02, gsm. 609 917 813
www.gieret.com.pl
Zelwa
Ośrodek Wędkarski w Zelwie (sezonowy)
Zelwa, 16-506 Giby
tel. 87 516 50 35, 22 751 35 99, gsm. 603 750 047
www.zelwa.pl
Hołny Mejera
Ośrodek Wypoczynkowy
Politechniki Białostockiej
Hołny Mejera 3 a, 16-500 Sejny
tel./fax 87 517 22 08, 85 746 97 72
www.pb.edu.pl
Powiat siemiatycki
Drohiczyn
Pensjonacik Irena
ul. Ciechanowiecka 6, 17-312 Drohiczyn
tel. 85 655 70 18 gsm. 509 377 093
www.drohiczyn.pl (w zakładce turystyka)
Zajazd Morena
Hołny Mejera 4 A, 16-500 Sejny
tel. 87 517 22 38, gsm. 609 395 934
www.zajazdmorena.pl
„Dom na Skarpie”
ul. Piłsudskiego 37, 17-312 Drohiczyn
gsm. 602 730 883
www.domnaskarpie.zbugiem.org.pl
Kukle
Ośrodek Wypoczynkowy KUKLE
Kukle 29, 16-506 Giby
tel./fax 87 516 50 58, 85 679 36 90 lub 91
gsm. 603 687 345
www.kukle.pl
„Zamkowa” restauracja i Noclegi
ul. Kraszewskiego 16 17-312 Drohiczyn
gsm. 502 382 731
www.zamkowa-drohiczyn.pl
Mikołajewo
Pensjonat „Wigierski”
Mikołajewo 22 c, 16-503 Krasnopol
tel. 87 562 2104, gsm. 500 088 497
www.wigierski.pl
Posejnele
Ośrodek Wypoczynkowy
Posejnele, 16-506 Giby
tel. 87 516 50 16, gsm. 783 781 461
www.posejnele.com.pl
Remieńkiń
Ośrodek Wypoczynkowy U SEBASTIANA
Mielnik
Ośrodek Wypoczynkowy „U Floriana”
(sezonowy)
ul. Bugowa 10, 17-307 Mielnik
tel. 85 657 71 67, 85 657 72 27
www.goksir.mielnik.com.pl
Samorządowy Ośrodek Wypoczynkowy (lato)
tel. 85 657 71 67
„Panorama” Restauracja i Noclegi
ul. Brzeska 67, 17-307 Mielnik
tel./fax 85 657 72 76
www.mielnik.pl
181
Siemiatycze
Usługi Hotelarskie Helena
ul. Kasztanowa 58, 17-300 Siemiatycze
tel. 85 655 23 45, gsm. 607 428 276
www.hotelhelena.webpark.pl
Zajazd „U Kmicica”
ul. 11 Listopada 192, 17-300 Siemiatycze
tel. 85 655 24 32
Dom Noclegowy przy Gimnazjum Gminnym
ul. Kościuszki 88, 17-300 Siemiatycze
tel. 85 655 34 14 (po 16:00)
www.ggsiemiatycze.edupage.org
Pensjonat Cezar
ul. A. Mickiewicza 10, 17-300 Siemiatycze
tel. 85 656 40 60, gsm. 606 994 772
www.restauracja-cezar.eu
Gościniec „Stary Rynek”
pl. Jana Pawła II 41, 17-300 Siemiatycze
gsm. 695 186 429
Wólka Nadbużańska
Ośrodek Wczasowy „Pod Sosną” (sezonowy)
Wólka Nadbużna, 17-300 Siemiatycze
tel. 85 655 23 27 (w sezonie), 85 652 28 72 (po
sezonie), 85 710 83 94
www.halgen.com.pl
Powiat sokólski
Dąbrowa Białostocka
Hotel „Na skarpie”
ul. Obwodowa 2, 16-200 Dąbrowa Białostocka
tel./fax 85 85 712 10 60
Kruglany
Zajazd „Sosna”
Kruglany 36, 16-123 Kuźnica
gsm. 501 764 565, tel./fax 85 722 43 85
www.zajazdsosna.tiu.pl
Kruszyniany
Dworek Pod Lipami
Kruszyniany 51, 16-210 Krynki
tel./fax 85 722 75 54
www.dworekpodlipami.pl
Krynki
Baza noclegowa
Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu
ul. Grodzieńska 7, 16-120 Krynki
tel. 85 722 81 21
www.gok-krynki.tox.pl
182
Szkolne Schronisko Młodzieżowe (sezonowe)
Aleja Szkolna 10, 16-120 Krynki
tel. 85 722 86 48
Milenkowce
Ośrodek Agroturystyki „U Wiecha” (20 miejsc)
Milenkowce k. Zalesia, 16-123 Kuźnica
tel. 85 749 43 69, gsm. 600 052 018
Różanystok
Centrum Pastoralne
im. Św. Jana Bosko w Różanymstoku
Różanystok , 16-200 Dąbrowa Białostocka
tel. 85 712 80 08, 85 712 82 98, gsm. 604 716 351
www.rozanystok.pl
Sokółka
„Kalinowski” Pokoje Gościnne
Kryńska 32, 16-100 Sokółka
tel./fax 85 711 41 17, tel. 85 711 37 96
www.kalinowski-hotel.pl
VERDE Pokoje Hotelowe
ul. Białostocka 200, 16-100 Sokółka
tel. 85 711 01 45
www.restauracjaverde.pl
Zajazd/Hotel „Bakunówka”
ul. Mickiewicza 2, 16-100 Sokółka
tel./fax 85 711 27 93
www.zajazd.sokolka.com
Ośrodek Wczasowy „Nad Zalewem”
ul. Wodna 20, 16-100 Sokółka
tel. 85 711 25 67, gsm. 513 131 975
www.osir.sokolka.pl
Powiat suwalski
Bakałarzewo
Uroczysko Sumowo – A.Jankowska-Bełbot
ul. Jeziorna 18, 16-423 Bakałarzewo
tel. 87 735 53 08, gsm. 505 142 240
www.rospuda.info.pl
Becejły
Szkolne Schronisko Młodzieżowe przy Szkole
Podstawowej w Becejłach (sezonowe)
Becejły 7, 16-411 Szypliszki
tel. 87 568 10 76
www.szkolabecejly.republika.pl
Błaskowizna
„Gościniec Hańcza”
Błaskowizna 3a, 16-404 Jeleniewo gsm. 607 703 673, 501 370 889
www.bazahancza.pl
Burdeniszki
Pokoje gościnne DOWCIEŃ
Burdeniszki 21, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 71 17
www.suwalki.com/dowcien
Leszczewek
CAMP LESZCZ
Leszczewek 26, 16-402 Suwałki
gsm. 603 599 959, 607 885 707
www.campleszcz.pl
Czajewszczyzna
Gościniec ZAMKOWA GÓRA
Czajewszczyzna 8, 16-404 Jeleniewo
tel. 87 569 17 60, gsm. 608 473 488
www.zamkowagora.osti.pl
„Siedlisko Leszczewek” J.Dzienisiewicz
gsm. 503 323 082, tel. 87 563 7737,
www.siedliskoleszczewek.pl
Gawrych Ruda
Młodzieżowy Ośrodek
Edukacyjno-Wypoczynkowy „Zatoka Uklei”
Gawrych Ruda k. Suwałk, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 93 12, tel./fax 87 563 94 70
www.gawrychruda.pl
Kompleks Turystyczny „U Jawora”
Gawrych Ruda 40, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 93 36, gsm. 691 727 905
www.ujawora.pl
Dąbrówka
Kompleks Turystyczny „Dąbrówka”
W. Szostakowski
Dąbrówka 10
tel.87 563 09 78, gsm. 501 269 888,
www.dabrowka.suwalki.pl
Jaczno
Gościniec JACZNO
Jaczno 3, 16-404 Jeleniewo
tel. 87 568 35 90, tel./fax 87 568 35 91
gsm. 785 80 78 47
www.jaczno.pl
Jeleniewo
Ośrodek Wypoczynkowy „Alton”
ul. Suwalska 38, 16-404 Jeleniewo
tel. 87 568 30 94, gsm. 665 00 19 53
www.suwalszczyzna-wypoczynek.suw.pl
Kłajpedka
Agropensjonat „Siedlisko Klangor”
Kłajpedka 7, 16-407 Wiżajny
gsm. 609 485 607
www.klangor.pl
Lipniak
Pokoje gościnne przy Ośrodku Wsparcia
Lipnik 3, 16-402 Suwałki
tel. 87 562 10 02, fax 87 569 01 37
gsm. 512 194 590
www.lipniak.net
Leszczewo
Dworek „AURA”
Leszczewo 27, 16-404 Jeleniewo
tel./fax 87 568 33 27, gsm. 791 454 535
www.aura.suwalszczyzna.net
Malesowizna-Turtul
„Zielona Szkoła w Turtulu” – Suwalski Park
Krajobrazowy
Malesowizna-Turtul, 16-404 Jeleniewo
tel./fax 87 569 76 36, tel. 87 569 18 01
www.spk.org.pl
Suwalski Park Krajobrazowy
Malesowizna-Turtul, 16-404 Jeleniewo
tel./fax 87 569 76 36, tel. 87 569 18 01
www.spk.org.pl
Mierkinie
Dom gościnny nad J. Hańcza
Mierkinie 7, 16-407 Wiżajny
tel. 87 568 84 80, 87 566 63 89
gsm. 608 508 716
www.jeziorohancza.pl
Gościniec DWORCZYSKO nad J. Hańcza
Mierkinie 9, 16-407 Wiżajny
tel. 87 562 17 08, gsm. 512 299 425
www.hancza.com.pl
Nowa Wieś
Integracyjne Centrum Wypoczynku, Edukacji
i Rehabilitacji „Maniówka”
(ośrodek także dla niepełnosprawnych)
Nowa Wieś 9, 16-402 Suwałki
tel. 87 565 63 55, 87 566 58 72 (SIRT)
www.suwalki-turystyka.info.pl
Płociczno-Tartak
Zespół Turystyczny przy Wigierskiej Kolei
Wąskotorowej (Pensjonat Hossa-Wigry)
Płociczno-Tartak 40, 16-402 Suwałki
tel./fax 87 563 92 63 gsm. 603 165 390
www.augustowska.pl
183
Przystajne
Pensjonat Agroturystyczny DOM z WIEŻĄ
Przystajne 1A, 16-427 Przerośl
tel. 87 569 65 36, gsm. 509 296 788
www.przystajne.suwalszczyzna.net
Rospuda
Agroturystyka Rospuda
Rospuda 10, 16-424 Filipów
tel. 87 569 60 73, gsm. 504 528 362
www.rospuda.com.pl
Rowele
Gościnna Zagroda „Na Cisowym Wzgórzu”
Rowele 35, 16-406 Rutka Tartak
gsm. 600 831 134, 698 342 811
www.cisowewzgorze.pl
Rutka
Gościniec GŁAZOWISKO
Rutka 13, 16-404 Jeleniewo
tel. 87 568 35 57, gsm. 608 504 088
www.glazowisko.ol.pl
Sidory
Gospodarstwo Agroturystyczne LEŚNA
DOLINA
Sidory 14, 16-404 Jeleniewo
tel. 87 568 31 48, gsm. 501 345 982
www.nocleg.suwalszczyzna.com.pl/lesnadolina
www.sidory14.suwalszczyzna.org
Pokoje Gościnne „Łukowy Kąt”
Stary Folwark 44, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 77 89, gsm. 693 705 487
www.wigry.info
Pensjonat „Nad Wigrami”
Stary Folwark 71, 16-402 Suwałki
tel./fax 87 563 75 46
gsm. 602 465 412, 697 352 511
www.nadwigrami.com
Suwałki
Hotel „Suwalszczyzna”
ul. Noniewicza 71 A, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 59 22, 87 565 19 29, 87 565 19 36
fax 87 565 19 00
www.hotelsuwalszczyzna.pl
Miejsca noclegowe PKS w Suwałkach S.A
ul. Wojska Polskiego 100, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 52 41 w. 344, gsm. 503 675 099
Obiekt Noclegowy„Hańcza”
ul. Wojska Polskiego 2, 16-400 Suwałki
tel./fax 87 566 66 33, 87 566 66 44
www.hotelhancza.com
Usługi Hotelowe „Wigry”
ul. Zarzecze 26, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 72 20, 87 566 32 82
www.osir.suwalki.pl
Szeszupka
Agata i Krzysztof Boksz
tel. 87 568 30 31, gsm.510 091 205
www.suwalszczyznaszeszupka.cba.pl
Zajazd „Private”
ul. Polna 9, 16-400 Suwałki
tel. 87 566 53 62, 87 563 23 35, gsm. 502 644 599
fax 87 563 23 36
www.private.firmy.suwalki.pl
Stary Folwark
Ośrodek Wypoczynkowo-Żeglarski
OSiR Suwałki
16-412 Stary Folwark
gsm. 602 230 106
www.osir.suwalki.pl
Zajazd „Cowboy”
ul. Wojska Polskiego 77, 16-400 Suwałki
tel. 87 565 12 30, fax 87 565 39 60
www.cowboy.noclegiw.pl
Obiekt hotelarsko-gastronomiczny „Holiday”
Stary Folwark 106, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 71 20, gsm. 605 665 525
tel./fax 87 563 71 10
www.hotel-holiday.pl
Dom Gościnny AZYL
Stary Folwark 19, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 77 22, gsm. 604 179 877
www.azyl-wigry.com
184
Bursa Szkolna (całoroczna)
ul. Szkolna 2, 16-400 Suwałki
tel./fax 87 566 31 29
www.bursa.suwalki.pl
Szelment
Centrum Konferencyjno-Wypoczynkowe
„Szelment”
Szelment 1, 16-404 Jeleniewo
tel. 87 568 32 71, gsm. 606 414 166
tel./fax 87 568 34 00
www.szelment.pl
Wojewódzki Ośrodek Sportu i Rekreacji
Szelment
Szelment 2, 16-404 Jeleniewo
tel./fax 87 568 30 07
www.wosir.home.pl
Szurpiły
Agropensjonat AGA - A. Kulbacka
Szurpiły 27, 16-404 Jeleniewo
gsm. 513 012 180, 600 474 981
www.szurpily.com.pl
Szypliszki
Motel „Malibu”
Kościuszki 1, 16-411 Szypliszki
tel. 87 568 10 82, gsm. 602 105 443
www.malibu.noclegiw.pl
ComfortExpress-Szypliszki
ul. Suwalska 19, 16-411 Szypliszki
tel. 87 568 15 25
www.szypliszki.comfortexpress.pl
Udziejek
Gościniec DRUMLIN
Udziejek 11a, 16-404 Jeleniewo
tel. 87 568 32 86, gsm. 796 530 476
www.drumlin.pl
Użmauda
Gościniec UŻMAUDA
Użmauda 5, 16-407 Wiżajny
tel. 87 568 81 86, gsm. 607 559 015
www.uzmauda.suwalki.pl
Wigry
Leśniczówki Wigierskiego Parku Narodowego
www.wigry.win.pl
Wiżajny
Ostoja Wiżajny
Wiżajny 27, 16-407 Wiżajny
tel. 87 568 81 05, gsm. 694 127 162
www.lanczkowscy.suwalszczyzna.net
Leśniczówki Wigierskiego Parku Narodowego: Lipniak,
Gawarzec, Leszczewek, Bryzgiel, Królówek, Mikołajewo,
Maćkowa Ruda i pokoje gościnne w Krzywem (siedziba
WPN) www.wigry.win.pl
Zielone Drugie
Dom Gościnny WOLENINOWO
Zielone Drugie 20, 16-402 Suwałki
tel. 87 563 80 40, gsm. 602 581 542, 604 933 150
www.woleninowo.suwalszczyzna.net
Powiat wysokomazowiecki
Brzóski Gromki
Zajazd Dankoss
Brzóski Gromki 18, 18-200 Wysokie Mazowieckie
tel. 86 275 03 14
www.dankoss.pl
Ciechanowiec
Noclegi – Muzeum Rolnictwa im. ks. K. Kluka
ul. Pałacowa 5, 18-230 Ciechanowiec
tel. 86 277 13 28
www.muzeumrolnictwa.pl
„Jagoda” - Restauracja i Noclegi
ul. Wojska Polskiego 23, 18-230 Ciechanowiec
tel. 86 277 22 15, gsm. 608 205 063
www.jagoda.info.pl
Restauracja & Pokoje Gościnne „Szczęsny”
ul. Wierzbowa 17, 18-230 Ciechanowiec
tel. 86 277 39 81, gsm. 509 549 199
www.szczesny.info.pl
Miejsca noclegowe „Szczęsny”
ul. Mickiewicza 2, 18-230 Ciechanowiec
tel. 86 277 39 81, gsm. 600 332 817
www.szczesny.info.pl
Hodyszewo
Dom Rekolekcyjny Pallotynów
Prowincji Chrystusa Króla
Hodyszewo, Platonoffa 40, 18-212 Nowe Piekuty
tel. 86 476 18 40
www.osrodek-ojczyzna.pl
Szepietowo
Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy PODR
18-210 Szepietowo
tel. 86 275 89 30, fax 86 275 89 20
www.odr.zetobi.com.pl
Wysokie Mazowieckie
„Gutland” kompleks gastronomiczno hotelowy,
Pizza Club „Pepperoni”
ul. 1 Maja 22, 18-200 Wysokie Mazowieckie
tel. 86 275 45 40, 86 275 20 83
www.gutland.pl
Powiat zambrowski
Zambrów
Dom Noclegowy, PUB AMADER
- Brulińska Jolanta
ul. Kościuszki 24, 18-300 Zambrów
185
tel. 86 271 21 39, gsm. 505 003 767
www.pubamader.zambrow.org
Bursa Szkolna Nr 1 w Zambrowie (całoroczna)
ul. Obwodowa 2, 18-300 Zambrów
tel./fax 86 271 26 34
KOMUNIKACJA
Telefony informacyjne
PKP
Informacja kolejowa 22 19 436, 42 19 436 lub 42
19 575, 0 801 022 007
Informacja krajowa: 703 402 802 (koszt 2.58,-)
Grajewo 86 272 35 85
Łapy 85 715 63 92
Sokółka 85 711 22 21
Suwałki 87 565 32 35
Szepietowo 86 476 02 99, 275 18 22
PKS
Augustów 87 643 36 49
Białystok 85 744 41 24, infor. krajowe: +48 19 316
Bielsk Podlaski 85 730 91 54
Ciechanowiec 86 277 10 16
Grajewo 86 272 25 01
Kolno 86 278 23 55
Łomża 86 218 55 54
Mońki 85 716 25 21
Siemiatycze 85 655 22 04
Sokółka 85 711 25 26
Suwałki 87 566 27 63
Wysokie Mazowieckie 86 275 21 44
Zambrów 86 271 31 97
TAXI
Augustów
Taxi 87 643 37 20
Mini-taxi 87 643 26 55
Radio-taxi 87 643 40 08
Radio-taxi plus 87 643 15 15
Super-taxi 87 643 28 28
Białystok
Stowarzyszenie Taksówkarzy Ziemi Białostockiej „Hallo Taxi” tel. 85 732 90 90
Komfort Radio Taxi tel. 85 744 44 44
0 800 111 111
Miejskie Przedsiębiorstwo Taksówkowe Super
Taxi Sp. z o.o. 19191 , tel. 85 191 91, 0 800 509
191, gsm. 509 099 191
Radio Taxi Kolor tel. 0 800 222 222, 85 9622
Radio Taxi 196 27, tel. 85 196 27, 85 732 90 90
186
gsm. 510 296 277, 0 800 444 444
Radio Taxi Wersal, tel. 85 196 61, 85 742 11 11
Sezam Taxi, Stowarzyszenie Taksówkarzy
9628, 85 661 61 61, 85 196 28
Express Taxi 7414141, tel. 85 741 41 41
Stowarzyszenie Niezależnych Kierowców O.K.
TAXI tel. 85 96 26, 0 800 400 400
WO-TAX tel. 85 675 09 80
COOLtura Tax tel. 85 746 46 46, 196 66
Grajewo
Postój Taxi, gsm. 691 244 188, 604 247 715
tel. 86 272 27 37
Hajnówka
Postój Taxi tel. 85 682 28 77, 85 682 25 67
Łomża
Radio Taxi Łomża tel. 86 218 10 26, 86 96 21
Radio-Taxi Bis tel. 86 216 97 97
Mońki
Postój Taxi tel. 85 716 25 36
Siemiatycze
Postój Taxi tel. 85 655 26 08, 85 655 39 89
Sokółka
Super Taxi, gsm. 723 511 109
Kisiel M. Postój taxi, tel. 85 711 82 02
Pietrasz M. Postój taxi tel. 85 711 21 66
Suwałki
EuroTaxi tel. 87 19662, 87 565 66 66,
Tele-Taxi tel. 87 19624, 87 567 67 16
Super Radio Hańcza tel. 87 19664, 800 333 333
Radio Taxi Wigry tel. 87 19625, 87 565 55 55
Express Taxi tel. 87 19623
WYPOŻYCZALNIE SAMOCHODÓW
Augustów
Milewski Robert. Autohandel
ul. Norwida 6, 16-300 Augustów
gsm. 507 12 19 98, tel. 87 644 61 38
Białystok
AAPLUS Auto wypożyczalnia
ul. Ogrodniczki 45 A, 15-763 Białystok
tel. 85 661 18 30, gsm. 601 827 788
www.autowypozyczalnia-bialystok.pl
Samochody osobowe, busy
ACM Adam Grygoruk
ul. Sikorskiego 26/16, 15-667 Białystok
gsm. 695 736 101, 695 736 102
www.acm-wypozyczalnia.pl
Samochody osobowe i dostawcze marki Ford
Fox, K.Karpiński
ul. Skłodowskiej-Curie 14, 16-400 Suwałki
tel. 889 181 912
AUTO HOBBY Sp. z o.o.
ul. Wojsk Ochrony Pogranicza 15, 15-381 Białystok tel. 85 744 16 52, fax 85 744 16 47
www.autohobby.com.pl
Samochodów osobowe i dostawcze
Zambrów
Moto-Lak, wypożyczalnia samochodów. Wojtaś Z.
ul. Mazowiecka 33, 18-300 Zambrów
tel. 86 271 30 70, gsm. 603 389 893
www.moto-lak.pl
Halcare Wynajem samochodów
ul. Kmicica 9, 15-562 Białystok
tel. 85 745 32 54
Samochody osobowe
POMOC DROGOWA
Luna rent a car
ul. Bacieczki 24, 15-685 Białystok
gsm. 608 36 88 88
www.lunaauto.pl
Samochody osobowe, dostawcze, busy
Wypożyczalnia samochodów
ul. Upalna 88, 15-669 Białystok
gsm. 603 508 478
Samochody osobowe
Panek S.A. Sieć wypożyczalni samochodów
ul. Scaleniowa 25, 15-780 Białystok
gsm. 665 800 000, 509 811 211
www.panek.eu
Bielsk Podlaski
Autotrans. Pomoc drogowa, wypożyczalnia
samochodów
Al. Piłsudskiego 59, 17-100 Bielsk Podlaski
gsm. 606 81 92 11
Łomża
Auto Handel Dikon
ul. Sikorskiego 225, 18-400 Łomża
tel./fax 86 216 58 98, gsm. 602 133 668
Samochody osobowe.
Caro. Wypożyczalnia Samochodów Osobowych
ul. Łąkowa 23 b, 18-400 Łomża
tel. 86 216 32 42, gsm. 604 43 08 89
Mońki
Moniek. Danowski T.
ul. Tysiąclecia 31, 19-101 Mońki
tel. 503 08 86 10
Suwałki
Wypożyczalnia samochodów
ul. Kościuszki 78, 16-400 Suwałki
tel. 87 565 53 88, 791 897 274
Białystok
Assistance 24 H
ul. Ustronna 50, 15-161 Białystok
tel. 85 676 49 99, gsm. 600 550 600
Parking strzeżony 24 h.
„TRANS-HOL” 24H
ul. Wesoła 21/30, 15-307 Białystok
gsm. 601 982 715, 601 982 716
Holowanie samochodów osobowych i dostawczych.
Bielsk Podlaski
Autotrans Leszek Perkowski
ul. Piłsudskiego 59, 17-100 Bielsk Podlaski
tel./fax 85 730 88 83, gsm. 606 819 211
Parking strzeżony, usługi transportowe.
Brańsk
Auto-Full. Autoholowanie, pomoc drogowa
części zamienne
ul. Kościuszki 16, 17-120 Brańsk
gsm. 604 17 45 48
Ciechanowiec
Auto Pomoc-Holowanie, Transport Osób
i Bagażu
ul. Czyżewska 2, 18-230 Ciechanowiec
tel. 86 277 39 99
Długobórz Drugi
Pomoc Drogowa, Osobowe, ciężarowe
18-300 Zambrów
tel. 86 194 44, 86 271 27 36, gsm. 602 785 915
fax 86 276 10 96
www.rytelewski.pl
Grajewo
Pomoc Drogowa, Płoszkiewicz, osobowe,
dostawcze
ul. Kopernika 55, 19-200 Grajewo
tel. 86 272 24 54, gsm. 602 505 623
Assistance 24 h.
187
Kosinski Wojciech. Pomoc drogowa
i wulkanizacja
ul. Kopernika 20, 19-200 Grajewo
gsm. 501 26 37 15
Zambrów
Autopomoc
ul.Ostrowska 1,18-300 Zambrów
gsm. 602 39 32 29
Hajnówka
Euroserwis. Pomoc drogowa
ul. Łabędzia 21, 17-200 Hajnówka
tel. 507 55 73 52
Numery alarmowe w Polsce
Skiepko Wacław. Pomoc drogowa
ul. Gęsia 6, 17-200 Hajnówka
tel. 85 684 46 76
Łomża
Pomoc drogowa Chojnowski
ul. Stacha Konwy 19, 18-400 Łomża
tel. 86 216 60 60, gsm. 602 790 248
www.pomocdrogowa.4lomza.pl
Usługi transportowe, parking strzeżony 24H
Pomoc drogowa Dobrowolski
ul. Rybaki 6,18-400 Łomża
tel. 86 218 88 66, 86 96 37 (ogólnopolski)
gsm. 502 263 962
www.pomocdrogowa.lomza.pl
Holowanie osobowe, dostawcze, TIR
Wróblewski Remigiusz. Pomoc drogowa
ul. Żabia 11, 18-400 Łomża
tel. 86 216 03 41
Siemiatycze
Jankowski Marian. Autoholowanie
ul. 11 Listopada 62, 17-300 Siemiatycze
gsm. 608 80 00 61
Sokółka
Darek. Pomoc drogowa. Repucha D.
os. Centrum 14 lok. 20, 16-100 Sokółka
gsm. 502 81 24 50
Suwałki
Pomoc drogowa
ul. Sikorskiego 6, 16-400 Suwałki
gsm. 505 77 92 72
www.pomocdrogowa.tk
Całodobowa dla aut osobowych i dostawczych
Autopomoc
ul. Reja 57, 16-400 Suwałki
tel. 87 567 40 70
Parking, całodobowa
188
112 z dowolnego telefonu komórkowego
Policja: 997
Straż Pożarna: 998
Pogotowie ratunkowe: 999

Podobne dokumenty