D - Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Gliwicach

Komentarze

Transkrypt

D - Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Gliwicach
Sygn. akt IX Pz 35/13
POSTANOWIENIE
Dnia 31 stycznia 2014r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku Wydział IX Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych
na posiedzeniu niejawnym
Przewodniczący: SSO Maria Konieczna
Sędziowie: SSO Maria Olszowska
SSO Barbara Kużdrzał - Kiermaszek
Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Bienek
po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2014r. w Rybniku
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa L. B. ( B. )
przeciwko (...) Spółka z o.o. w Polsce w M.
o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, o należności z tytułu delegacji
i ekwiwalentu za odzież roboczą
na skutek zażalenia powoda L. B. ( B. ) na postanowienie Sądu Rejonowego w Jastrzębiu - Zdroju Wydziału IV Pracy
z dnia 24 października 2013r. sygn. akt IVP 171/13
p o s t a n a w i a:
1. uchylić zaskarżone postanowienie w punkcie 2,
2. oddalić zażalenie w pozostałym zakresie pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania
zażaleniowego rozstrzygnięciu końcowemu
Sędzia Przewodniczący Sędzia
SSO Maria Olszowska SSO Maria Konieczna SSO Barbara Kużdrzał-Kiermaszek
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24.10.2013r. Sąd Rejonowy w Jastrzębiu - Zdroju Wydział IV Pracy:
- w pkt 1 zawiesił postępowanie na zasadzie art.174§1 pkt 4 k.p.c.,
- w pkt 2 wyznaczył zarządcy termin 30 dni na złożenie oświadczenia w przedmiocie wstąpienia do postępowania,
liczonego od dnia uprawomocnienia się lisy wierzytelności
na zasadzie art.174§ 3 k.p.c.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd ten wskazał, iż powód L. B. pozwem
z dnia 13.03.2013r. domagał się od pozwanej (...) Spółka z o.o. w Polsce
w M. kwoty 15.000 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, świadczeń wynikających z pobytu
na delegacji, ekwiwalentu za używanie własnej odzieży roboczej.
W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa, a pismem z dnia 26.06.2013r. pełnomocnik
pozwanej zawiadomił o wszczęciu postępowania układowego mocodawcy, które to postępowanie początkowo z
układowego zostało zmienione w upadłość likwidacyjną. W piśmie z dnia 12.07.2013r. pełnomocnik pozwanej
zawiadomił Sąd,
iż w dniu 04.07.2013r. postępowanie naprawcze zostało przekształcone w postępowanie upadłościowe likwidacyjne, a
nadto wskazał, iż oba postępowania są postępowaniami wymienionymi w załączniku A do rozporządzenia Rady ( WE )
nr 1346/2000 z dnia 29.05.20000r. w sprawie postępowania upadłościowego. Jednocześnie zawiadomił
o wypowiedzeniu pełnomocnictwa.
Pismem z dnia 23.09.2013r. pełnomocnik zarządcy pozwanej wniósł o zawieszenie postępowania i wyznaczenie
zarządcy 30 dniowego terminu do złożenia oświadczenia
co do wstąpienia do postępowania, liczonego od uprawomocnienia się listy wierzytelności.
Europejskie postępowanie upadłościowe zostało uregulowane przepisami Rozporządzenia Rady ( WE ) nr 1346/2000
z dnia 29.05.2000r. w sprawie postępowania upadłościowego, które weszło w życie w dniu 31.05.2002r. i ma
zastosowanie do postępowań upadłościowych wszczętych po tym dniu. Polskie sądy stosują przepisy Rozporządzenia
do tych upadłości, w których postępowanie zostało wszczęte po dniu 01.05.2004r. Rozporządzenie umożliwia
wszczęcie głównego postępowania upadłościowego w państwie członkowskim, w którym dłużnik posiada główny
ośrodek swojej podstawowej działalności gospodarczej. Postępowanie to ma zakres uniwersalny, a jego celem jest
objęcie całego majątku dłużnika. Ar.16 Rozporządzenia przewiduje, że wszczęcie postępowania upadłościowego przez
sąd państwa członkowskiego właściwy zgodnie z art.3 Rozporządzenia, podlega uznaniu we wszystkich pozostałych
państwach członkowskich
z chwilą, gdy orzeczenie stanie się skuteczne w państwie wszczęcia postępowania,
a art.15 Rozporządzenia stwierdza, że wpływ postępowania upadłościowego na toczące
się postępowanie dotyczące przedmiotu albo prawa wchodzącego w skład masy podlega wyłącznie prawu państwa
członkowskiego, w którym toczy się postępowanie.
W świetle tych uregulowań nie ulega wątpliwości, że w sprawie należy zastosować przepisy ww. Rozporządzenia Rady,
gdy podstawowym wymogiem jego stosowania jest
to, aby dłużnik, którego dotyczy upadłość, miał centrum/główny ośrodek swojej podstawowej działalności w państwie
członkowskim. Głównym ośrodkiem podstawowej działalności pozwanej jest Austria – W.(...) S., co wynika z polskiego
Krajowego Rejestru Sądowego. Nie ulega też wątpliwości, że postanowieniem z dnia 19.06.2013r. Sąd Handlowy
w Wiedniu Wydział V w sprawie o sygn. 5S 80/13v wszczął postępowanie upadłościowe – naprawcze wobec
pozwanej bez powierzania dłużnikowi zarządu masą upadłości. Zarządcą odpowiedzialnym za zarząd zagranicznymi
oddziałami pozwanej została ustanowiona pani U. R.. Bezspornym jest także, że w dniu 04.07.2013r. postępowanie
naprawcze zostało przekształcone w postępowanie upadłościowe likwidacyjne. Rację ma pełnomocnik pozwanej, że
oba postępowania zostały wymienione w załączniku A do Rozporządzenia.
Ogłoszenie upadłości pozwanej przez Sąd Handlowy w Wiedniu ma bezpośredni wpływ na toczące się postępowanie
w niniejszej sprawie, z tym, że to postępowanie toczy
się zgodnie z przepisami obowiązującymi w Polsce. Uznanie orzeczenia w przedmiocie ogłoszenia upadłości następuje
automatycznie, z mocy prawa, bez konieczności przeprowadzania jakiegokolwiek dodatkowego postępowania. Zatem
w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie art.174§1 pkt.4 k.p.c. stwierdzający, że Sąd zawiesza postępowanie
z urzędu, jeżeli postępowanie dotyczy masy upadłości i ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu, a strona
pozbawiona została prawa zarządu masą upadłości albo ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku strony.
Nie ulega wątpliwości, że roszczenia zgłaszane przez powodów dotyczą masy upadłości, a także, że ogłoszono upadłość
dłużnika. Równocześnie art.174§3 k.p.c. przewiduje, że w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 4,
sąd wezwie syndyka albo zarządcę masy upadłości do wzięcia udziału w sprawie, a jeżeli syndyk albo zarządca może
odmówić wstąpienia do postępowania, sąd wyznaczy mu odpowiedni termin do złożenia oświadczenia. Niezłożenie
w terminie oświadczenia,
co do wstąpienia do postępowania uważa się za odmowę wstąpienia. Tej interpretacji
nie podważa treść art.10 Rozporządzenia. Przepis ten stwierdza, że skutki postępowania upadłościowego co do umowy
o pracę oraz stosunku pracy podlegają wyłącznie prawu państwa członkowskiego właściwemu dla umowy o pracę.
Przepis ten stanowi wyjątek
do art.4 Rozporządzenia, który precyzuje skutki postępowania upadłościowego,
to jest postępowanie upadłościowe i jego skutki regulowane są przepisami państwa, w którym zostaje wszczęte
postępowanie upadłościowe. Wyjątek stanowią umowa o pracę
oraz stosunek pracy, bo w tym zakresie organy postępowania upadłościowego
( w tym przypadku sądy austriackie ) muszą stosować przepisy prawa polskiego.
W zażaleniu na postanowienie powód zaskarżył go w całości i wniósł o jego uchylenie i nadanie sprawie dalszego
biegu, zasądzenie kosztów sądowych i zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu powód wskazał, iż zawieszenie postępowania nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach
prawnych w świetle nowej okoliczności, która powstała przed wydaniem postanowienia sądowego o zawieszeniu,
a to odmowy uznania wierzytelności powoda przez upadłą pozwaną. Powód wprawdzie nie otrzymał osobnego
zawiadomienia o odmowie uznania roszczenia przez upadłego, jednakże otrzymał zwrot swojego zgłoszenia, a jego
sytuacja faktyczna była taka sama jak pozostałych powodów – spraw toczących się przed tut. Sądem. Jego roszczenie
również nie figurowało na liście płac, gdy były to nadgodziny nie wykazane i nie uwzględnione przez pozwaną. Odmowa
uznania wierzytelności jest jednoznaczna z pominięciem zgłoszonej wierzytelności na liście wierzycieli.
W odpowiedzi na zażalenie pozwana wniosła o jego oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów
zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwana podała, iż brzmienie art.145 Prawa upadłościowego
i naprawczego nie pozostawia wątpliwości, że wytoczenie powództwa w sprawie
o wierzytelność podlegającą zaspokojeniu z masy upadłości możliwe jest dopiero
po rozpoznaniu i rozstrzygnięciu negatywnym przez sąd upadłościowy zażalenia wierzyciela na postanowienie
sędziego – komisarza odmawiające uznania wierzytelności. Nie jest dopuszczalne podjęcie procesu, gdy wierzyciel nie
zgłosił wierzytelności – nie może
być mowy o wyczerpaniu trybu, który nie został rozpoczęty. Wyczerpanie trybu określonego ustawą oznacza, że
wierzyciel musi zgłosić swoją wierzytelność do listy, jeśli podlega
ona zgłoszeniu i to nawet, gdy upłynął termin do jej zgłoszenia. Upływ terminu do zgłoszenia wierzytelności nie
uniemożliwia uruchomienie trybu do jej dochodzenia w postępowaniu upadłościowym. Podobna sytuacja zachodzi,
gdy zgłoszenie wierzytelności zostało zwrócone, gdy zgłoszenie takie nie wywołuje żadnego skutku.
Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem w doktrynie, tryb dochodzenia wierzytelności w postępowaniu
upadłościowym jest wyczerpany, gdy wierzytelność była przedmiotem rozpoznania i znajduje odzwierciedlenie w liście
wierzytelności, która to lista
w zakresie tej wierzytelności jest prawomocna. Jeśli wierzyciel nie wyczerpie trybu określonego w prawie
upadłościowym i nie skorzysta ze wszystkich środków, wówczas nie może skorzystać z przywileju przewidzianego w
art.145 Prawa upadłościowego
i naprawczego.
W świetle tych twierdzeń nie jest możliwe podjęcie zawieszonego postępowania upadłościowego przed datą
uprawomocnienia się listy wierzytelności, przy czym w związku
z faktem, że powód nie zgłosił skutecznie swojej wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, nie została ona
jeszcze rozpoznana, tym samym data uprawomocnienia się listy wierzytelności w stosunku do wierzytelności powoda
nie jest znana, przy czym należy zaznaczyć, iż wierzytelności w przedmiotowym postępowaniu upadłościowym mogą
być w dalszym ciągu zgłaszane.
Rozpoznając zażalenie Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zgodnie z art.174 § 1 pkt.4 k.p.c. sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli postępowanie dotyczy masy upadłości i
ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu,
a strona pozbawiona została prawa zarządu masą upadłości, albo ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku
strony.
W świetle literalnego brzmienia cytowanego uregulowania prawnego sąd jest zobowiązany do zawieszenia
postępowania z urzędu w każdym przypadku, gdy spełnione zostały łącznie następujące warunki: postępowanie
dotyczy masy upadłości oraz ogłoszona została upadłość z możliwością zawarcia układu, a strona pozbawiona została
prawa zarządu masą upadłości, albo ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku strony.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną, bo nie kwestionowaną przez strony jest fakt, że w stosunku do
pozwanej ogłoszona została przez Sąd Handlowy
w Wiedniu Wydział V upadłość – początkowo z możliwością zawarcia układu, ale bez powierzenia dłużnikowi zarządu
masą upadłości, a następnie upadłość obejmująca likwidację majątku. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji uznanie
takiego orzeczenia generalnie przez wszystkie państwa członkowskie następuje automatycznie, z mocy prawa, bez
przeprowadzenia jakiegokolwiek dodatkowego postępowania, co bezpośrednio wynika
z art.16 Rozporządzenia Rady ( WE ) nr 1346/2000 z dnia 29.05.2000r. w sprawie postępowania upadłościowego.
Zdaniem Sądu Okręgowego nie budzi również wątpliwości fakt, iż toczące się postępowanie z powództwa powoda o
zasądzenie kwoty 15.000 zł tytułem wynagrodzenia
za pracę w godzinach nadliczbowych, świadczeń wynikających z pobytu na delegacji, ekwiwalentu za używanie własnej
odzieży roboczej jest postępowaniem dotyczącym masy upadłości, jak tego wymaga cytowany na wstępie przepis
art.174 § 1 pkt.4 k.p.c.
Należy zauważyć, iż w orzecznictwie ukształtowany jest pogląd, że postępowanie dotyczy masy upadłości lub
przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości, jeżeli jego wynik mógłby mieć wpływ na stan masy upadłości
i możliwości zaspokojenia się z niej przez wierzycieli upadłego. Zalicza się tu zarówno postępowania, w których
upadłemu przypada rola powoda, jak i pozwanego, bez różnicy, czy chodzi w nich o pozycje czynne lub bierne masy
upadłości, jak też bez różnicy, czy sprawa jest sprawą o świadczenie, ukształtowanie lub ustalenie, jeżeli tylko wynik
postępowania mógłby mieć wpływ na stan masy upadłości
i możliwość zaspokojenia się z niej przez wierzycieli upadłego ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14.02.2003r. IV
CKN 1750/00, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24.05.2002r. III CZP 25/02 ).
Odnosząc te rozważania na grunt rozpoznania niniejszej sprawy nie ulega zatem wątpliwości, iż postępowanie o
zasądzenie kwoty 15.000 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych itd. jest objęte hipotezą
art.174 §1pkt.4 k.p.c. – w razie bowiem uwzględnienia żądania powoda zmniejszyłyby się możliwości wierzycieli
upadłego zaspokojenia z masy upadłości, inaczej - wynik tegoż postępowania mógłby mieć wpływ
na stan masy upadłości i możliwość zaspokojenia się z niej przez wierzycieli upadłego
W takiej sytuacji prawidłowo, bo zgodnie z powołanym na wstępie uregulowaniem prawnym art.174§1 pkt.4 k.p.c. Sąd
Rejonowy w pkt 1 zaskarżonego postanowienia zawiesił postępowanie.
Zauważyć należy, iż Sąd I instancji nieprawidłowo w pkt 2 zaskarżonego postanowienia wyznaczył zarządcy termin
30 dni na złożenie oświadczenia w przedmiocie wstąpienia do postępowania, gdy w tej sprawie nie będzie zachodził
przewidziany
w art.174§ 3 k.p.c. przypadek „ odmowy przez syndyka lub zarządcę wstąpienia
do postępowania ”, zważywszy, że przypadek ten, w świetle poglądów doktryny, dotyczyć może jedynie sytuacji, gdy
przedmiot postępowania wpływa na skład masy upadłości, która ze swej istoty obejmuje tylko aktywa, a nie długi
( art.65 Prawa upadłościowego
i naprawczego ). A contrario syndyk albo zarządca masy upadłości nie może odmówić wstąpienia do tych postępowań
cywilnych, które nie oddziałują na skład masy upadłości,
co odnosi się w szczególności do procesów, w których upadły występował jako pozwany,
a których przedmiotem są wierzytelności czy roszczenia wynikające z praw podmiotowych bezwzględnych.
Tym samym zbędne było rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego zawarte w punkcie
2 zaskarżonego postanowienia, gdyż Sąd stosownie do treści art.180§1 pkt.5 k.p.c. winien podjąć postępowanie, gdy
ustanie przyczyna zawieszenia postępowania, to jest gdy zajdzie przewidziana w art.145 ust.1 Prawa upadłościowego
i naprawczego podstawa podjęcia postępowania przeciwko syndykowi. Natomiast w przypadku prawomocnego
umieszczenia wierzytelności powodów na liście wierzytelności będzie zachodziła podstawa do umorzenia niniejszego
postępowania jako zbędnego, gdy powodowie będą mieli tytuł uprawniający ich do zaspokojenia się w postępowaniu
upadłościowym.
W takiej sytuacji na Sądzie Rejonowym będzie spoczywał obowiązek czynienia stosownych ustaleń poprzez zwracanie
się do Sądu Upadłościowego o uzyskanie informacji, czy prawomocnie zatwierdzona lista wierzytelności zawiera
roszczenie powoda,
co w zależności od poczynionych ustaleń winno skutkować podjęciem postępowania przeciwko syndykowi ( zarządcy )
bądź też umorzeniem postępowania.
W konsekwencji takiego stanowiska Sąd Okręgowy z mocy art.386§1 k.p.c.
w związku z art. 397 § 2 k.p.c. w pkt.1 postanowienia uchylił zaskarżone postanowienie
w zakresie jego punktu 2, a w pozostałym zakresie na podstawie art.385 k.p.c. związku
z art.397§2 k.p.c. w pkt.2 postanowienia zażalenie oddalił jako pozbawione uzasadnionych podstaw, pozostawiając
rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnięciu końcowemu..
Sędzia Przewodniczący Sędzia
SSO Maria Olszowska SSO Maria Konieczna SSO Barbara Kużdrzał-Kiermaszek