Kierunek Niemcy Przewodnik dla zagranicznych studentów

Komentarze

Transkrypt

Kierunek Niemcy Przewodnik dla zagranicznych studentów
Kierunek Niemcy
Przewodnik
dla zagranicznych
studentów
„StudiawNiemczech?
Goracopolecam!”
Dorota Iwaszczuk z Polski jest studentka studiów doktoranckich
na kierunku Geodezja na Technische Universität München.
Plakat powstał w Monachium i przedstawia zdje
˛ cie termograficzne Katedry Najświe
˛ tszej Marii Panny.
Kierunek Niemcy
Przewodnik
dla z­ agranicznych
studentów
wydanie piąte
Wydawca DAAD
Deutscher Akademischer Austauschdienst
German Academic Exchange Service
Kennedyallee 50, 53175 Bonn (Deutschland)
www.daad.de
Referat: Informationen für Ausländer zum Bildungs- und
Forschungsstandort Deutschland, Kampagnen
Koordynacja projektu dr Ursula Egyptien Gad, Anne Münkel, Silvia Schmid
Tekst dr Dagmar Giersberg, Bonn
Tłumaczenie Arkadiusz Jasiński
Redakcja Łukasz Wołosz, Przedstawicielstwo DAAD w Warszawie
Układ typograficzny i łamanie LPG Loewenstern Padberg GbR, Bonn
Zdjęcia Norbert Hüttermann, Düsseldorf
Druk Warlich Druck Meckenheim GmbH, Meckenheim
klimaneutral
natureOffice.com | DE-229-383497
gedruckt
Nakład Maj 2012 – 4 000
© DAAD
Publikacja została dofinansowana przez Ministerstwo
Spraw Zagranicznych RFN.
Kierunek Niemcy
Spis treści
5
Prawie u celu
6
Chętnie Ci pomożemy!
8
Czym zajmuje się DAAD?
9
10
12
17
22
28
33
42
44
Plany i przygotowania
Typy uczelni, kierunki studiów, rodzaje dyplomów
Przyjęcie na studia
Koszt i finansowanie pobytu
Aplikacja na studia
Struktura organizacyjna uczelni
Lista kontrolna: Co należy załatwić przed wyjazdem?
Lista kontrolna: Co koniecznie trzeba spakować?
47
48
56
63
73
81
88
94
97
100
108
Krótki przewodnik po Niemczech
Niezbędne formalności
Wsparcie i osoby kontaktowe na miejscu
Mieszkanie
Opieka medyczna
Pieniądze i konto w banku
Praktyki zawodowe
Praca dorywcza
Język
Telefon, internet, poczta
Studia w Niemczech
Życie (studenckie) w Niemczech
3
4
Kierunek Niemcy
116
120
131
139
141
149
154
160
162
164
Święta i uroczystości
Rozrywka i czas wolny
Życie towarzyskie
Pogoda i ubranie
Jedzenie i picie
Korzystne zakupy
Ochrona środowiska
Równouprawnienie i tolerancja
Bezpieczeństwo
Mobilność i podróżowanie
176
A to Niemcy właśnie!
182
Mapka miast uniwersyteckich
Prawie u celu
To świetnie, że chcesz studiować w Niemczech!
Wielu młodych ludzi na całym świecie decyduje się
wyjechać na studia właśnie do Niemiec. Obecnie
więcej niż 10 procent studentów niemieckich uczelni to stu­
denci zagraniczni – jest ich ponad 240 000 ! Nie musisz się
zatem obawiać, że będziesz się jakoś wyróżniał pod tym
względem. Z pewnością nasuwa Ci się jednak wiele pytań.
Dlatego bardzo przyda Ci się książeczka, którą trzymasz
teraz w ręku. Znajdziesz tu odpowiedzi na dużą część Twoich
pytań oraz wiele dodatkowych informacji dotyczących studio­
wania i życia w Niemczech.
Przy okazji zdradzę Ci jeszcze jedną specjalną informację:
wraz z przyjaciółmi nagraliśmy kilka filmów poruszających
właśnie te tematy. Przed kamerą próbuję krótko i zwięźle
­odpowiedzieć na szereg najważniejszych pytań związanych
z pobytem studyjnym w Niemczech. Filmiki są dostępne
na stronie www.study-in.de/student-life. Koniecznie tam
­zajrzyj! Do zobaczenia!
A tymczasem: miłej lektury i powodzenia!
5
Chętnie Ci
pomożemy!
Cześć, mam na imię Michael.
Jestem z USA. Studiuję w Niemczech
już od ponad dwóch lat. Pierwotnie
miałem zamiar tu zostać tylko na pół
roku. Jednak z czasem zacząłem czuć
się tu jak w domu … Mam nadzieję,
że i Tobie się tu spodoba.
Serwus, jestem Julia.
Pochodzę z małego miasteczka na północy ­Niemiec.
Wyjechałam na studia na drugi koniec kraju, na
południe. Było to dla mnie spore wyzwanie. Dlatego
doskonale rozumiem, jak możesz się czuć na samym
początku Twojego pobytu w Niemczech. Chętnie
podzielę się z Tobą moim doświadczeniem.
A ja jestem Max.
Właściwie kończę już studia magisterskie – to mój ostatni semestr.
Ale dobrze pamiętam, jak to było na
samym początku, gdy wszystko było
dla mnie nowe i nieznane. Zawsze
jednak znalazł się ktoś, kogo można
było poprosić o pomoc lub o coś
­zapytać. Dlatego dzisiaj chętnie
­odpowiem na Twoje pytania.
Cześć, Łukasz jestem.
Przyjechałem z Polski. Już pół roku
tutaj studiuję, jak na razie, bez większych problemów. Po przyjeździe do
Niemiec trzeba załatwić parę spraw,
ale udało mi się szybko z tym uporać.
Chętnie Ci zdradzę, jak to zrobić.
Witaj, mam na imię Taorang.
Półtora roku temu przyjechałam tu z
Chin. Miałam sporo obaw, gdy wsiadałam do samolotu. Jednak początek
pobytu wcale nie okazał się taki
straszny, jak myślałam. Mogę dać Ci
kilka wskazówek, jak uniknąć niepotrzebnego stresu.
8
Kierunek Niemcy
Czym zajmuje się DAAD?
Niemiecka Centrala Wymiany Akademickiej (DAAD) jest wspólną
organizacją niemieckich szkół wyższych. Naszym zadaniem jest
wspieranie współpracy pomiędzy uczelniami na całym świecie,
przede wszystkim poprzez wymianę studentów i naukowców.
Więcej informacji na temat studiów w Niemczech znajdziesz na
naszych stronach internetowych. Pod adresami: www.daad.pl,
www.daad.de oraz www.study-in.de publikujemy obszerny zbiór
informacji, wskazówek i odnośników do innych stron w Internecie.
Obejrzyj również filmy wideo zamieszczone na stronie www.­­studyin.de/student-life. Na naszym blogu (www.daad.de/blog) znajdziesz
wpisy zagranicznych studentów, w których dzielą się oni swoimi
doświadczeniami z pobytu w Niemczech. Oczywiście możesz też
kontaktować się z pracownikami naszych lokalnych przedstawicielstw i centrów informacyjnych (www.daad.de/offices), bądź
zwrócić się bezpośrednio do naszej centrali w Bonn. Wszędzie tam
dostępne są również broszury zawierające obszerne informacje na
temat organizacji pobytu studyjnego w Niemczech, takie jak np.
„Studieren in Deutschland. Praktischer Leitfaden für internationale Studierende”.
9
Studia w
Niemczech
10 Kierunek Niemcy
Plany i przygotowania
Michael:
Osobiście bardzo mi pomogło korzystanie
z terminarza, w którym wyznaczałem
sobie ramy czasowe niezbędne do zała­
twienia spraw związanych z przygoto­
waniem pobytu w Niemczech. Po przyjeździe jest przecież sporo
spraw do ogarnięcia. Dobrze jest mieć kontrolę nad tym, co
trzeba załatwić i kiedy należy to zrobić. Przygotowałem sobie
dokładny terminarz, który powiesiłem na ścianie w pokoju. W
ten sposób miałem zawsze pełen obraz sytuacji i nic ważnego
nie mogło mi umknąć.
Na kolejnych stronach opisujemy wiele kwestii związanych z organizacją pobytu studyjnego w Niemczech. Bardziej szczegółowe
informacje na ten temat znajdziesz w broszurze pt. „Studieren in
Deutschland. Praktischer Leitfaden für internationale Stu­die­rende”.
Można ją otrzymać bezpłatnie w każdym biurze DAAD (adresy
naszych placówek podane są na stronie www.daad.de/offices).
Plany i przygotowania 11
Terminarz
Rok przed planowanym wyjazdem do Niemiec
3
■ Uzyskaj informacje o możliwościach zorganizowania pobytu studyjnego.
■Sprawdź, czy spełniasz odpowiednie wymagania.
– Czy dysponujesz dyplomem ukończenia szkoły średniej / świadectwem maturalnym?
– Czy będziesz musiał zaliczyć test znajomości języka?
■ Ustal sposób, w jaki sfinansujesz swój pobyt studyjny.
Pół roku przed wyjazdem
3
■ Dokonaj wyboru uczelni oraz kierunku studiów.
■Skontaktuj się z Biurem Współpracy z Zagranicą na
wybranej uczelni.
4–5 miesięcy przed rozpoczęciem studiów
3
■Przygotuj i wyślij podanie o przyjęcie na studia. Pamiętaj o
dotrzymaniu terminu składania podań!
Po uzyskaniu decyzji o przyjęciu na studia (Zulassungsbescheid)
3
■Jeśli planujesz zamieszkać w domu studenta, złóż już teraz podanie
o miejsce w akademiku.
■ Jeżeli potrzebujesz wizę, złóż wniosek o jej wystawienie.
■Jeśli Twoje ubezpieczenie zdrowotne jest honorowane w Niemczech,
postaraj się o odpowiednie zaświadczenie.
1–2 tygodnie przed wyjazdem
3
■ Sprawdź, czy posiadasz wszystkie niezbędne dokumenty.
■Zapewnij sobie lokum, w którym spędzisz pierwsze dni
po przyjeździe.
■Ustal mailowo termin ewentualnych oględzin mieszkania,
które zamierzasz wynająć.
Startujemy!
3
12 Kierunek Niemcy
Typy uczelni, kierunki studiów,
rodzaje dyplomów
Łukasz:
Doskonale pamiętam stres związany z
planowaniem mojego pobytu w Niem­
czech. Na początku myślałem: Hm, jaki
kierunek studiów powinienem wybrać?
Jaką uczelnię? W Niemczech jest przecież tyle możliwości
studiowania i tak wiele różnych szkół. Na szczęście skorzy­sta­
łem z porady lektorki DAAD pracującej na moim uniwerku.
Wspólnie szybko znaleźliśmy optymalne rozwiązanie.
Typy uczelni
W Niemczech funkcjonują trzy typy szkół wyższych:
■ uniwersytety szerokoprofilowe (Universitäten) – studia
przygotowujące do pracy naukowej,
■ uniwersytety nauk stosowanych (Fachhochschulen / Universities of applied Sciences) – studia zorientowane na
zastosowania praktyczne,
■ uczelnie artystyczne (Kunst, Film und Musikhochschulen)
– studia na kierunkach artystycznych.
Studenci uniwersytetów szerokoprofilowych stanowią ponad dwie
trzecie całkowitej liczby około 2 milionów osób studiujących obecnie
w Niemczech.
Typy uczelni, kierunki studiów, rodzaje dyplomów 13
Michael:
Gdy planowałem mój pobyt, za wszelką cenę chciałem zamiesz­
kać w wielkiej metropolii – najlepiej w Berlinie, Hamburgu,
Kolonii albo w Monachium. W końcu jednak wylądowałem w
mniejszym mieście. Dziś bardzo się z tego cieszę. Życie tutaj
jest o wiele spokojniejsze i znacznie tańsze. Bardzo szybko się
tu odnalazłem i poznałem wiele ciekawych osób.
Większość szkół wyższych w Niemczech jest finansowana przez
państwo. Działa tutaj również ponad 100 prywatnych szkół wyższych, z których większość oferuje studia zorientowane na zastosowania praktyczne. Zarówno uczelnie państwowe jak i prywatne
zapewniają porównywalnie wysoką jakość kształcenia. Przeważająca większość młodych osób decyduje się na studiowanie na uczelni
państwowej. Tylko około czterech procent studiujących realizuje
studia na uczelniach prywatnych, gdzie często trzeba opłacać wysokie czesne.
W Niemczech można podjąć studia na jednym z 15 000 kierunków
oferowanych przez 381 akredytowanych szkół wyższych (110 uniwersytetów szerokoprofilowych, 216 uniwersytetów nauk stosowanych, 55 uczelni artystycznych), które działają w ponad 170 mniejszych i większych miastach (por. mapę na str. 182).
14 Kierunek Niemcy
Kierunki studiów
Niemieckie uczelnie oferują bardzo szeroki wachlarz kierunków
studiów, jak również wiele możliwości ich realizacji. Niezależnie
od poziomu dotychczasowego wykształcenia warto tu zatem przyjechać, aby:
■ po uzyskaniu matury – rozpocząć studia pierwszego stopnia,
■ w trakcie studiów pierwszego lub drugiego stopnia na
­macierzystej uczelni – zrealizować część programu studiów
w ramach pobytu za granicą,
■ po uzyskaniu dyplomu – podjąć studia drugiego stopnia,
studia podyplomowe lub studia doktoranckie.
Szczególnie interesującą ofertą edukacyjną jest możliwość podjęcia
studiów na jednym z ponad 1 000 kierunków międzynarodowych
(International Bachelor, Master and Doctoral Programmes in Germany). Studia takie odbywają się w ramach specjalnie ustrukturyzowanego programu zajęć, realizowanego przy zapewnieniu intensywnej opieki dydaktycznej. Językiem wykładowym na kierunkach
międzynarodowych jest język angielski.
Więcej informacji:
www.daad.de/international-programmes
3
Wybierając kierunek studiów należy uwzględnić nie tylko typ docelowej specjalizacji, ale również rodzaj dyplomu, jaki można uzyskać
po ukończeniu studiów. Uczelnie niemieckie oferują następujące
dyplomy ukończenia studiów wyższych:
■ licencjat (B.A., B.Sc., Bachelor of Engineering itp.)
dyplom ukończenia studiów pierwszego stopnia
6 do 8 semestrów studiów podstawowych
■ magister (M.A., M.Sc., Master of Engineering itp.)
dyplom ukończenia studiów drugiego stopnia
2 do 4 semestrów studiów uzupełniających
16 Kierunek Niemcy
■egzamin państwowy
egzamin zaświadczający ukończenie studiów na kierunkach
takich jak prawo, medycyna, stomatologia i farmacja oraz
studiów o specjalności nauczycielskiej
■ stopień doktora
stopień naukowy nadawany po pomyślnej realizacji studiów
doktoranckich w okresie ok. 4 do 10 semestrów, połączonych
z pracą naukową i przygotowaniem rozprawy doktorskiej
(dysertacji)
Pomoc w podjęciu decyzji
Wszechstronną pomoc oraz bardziej szczegółowe informacje na te­­
mat studiów w Niemczech uzyskasz w następujących instytucjach:
■ Przedstawicielstwo DAAD w Warszawie (www.daad.pl)
■ lektorzy i wykładowcy zatrudniani przez DAAD w szkołach
wyższych na całym świecie,
■ placówki Goethe-Institut oraz
■ niemieckie ambasady i konsulaty.
Więcej informacji:
www.study-in.de/events
3
Terminy targów edukacyjnych na całym świecie
Taorang:
Skorzystaj z profesjonalnych porad! Również w Twoim kraju
uzyskasz poradę i pomoc w zaplanowaniu pobytu studyjnego w
Niemczech. Ja na przykład pierwsze istotne informacje zdoby­
łam na targach edukacyjnych w Chinach.
Przyjęcie na studia 17
Przyjęcie na studia
Taorang:
Niestety, moje dotychczasowe wykształce­
nie – matura uzyskana w Chinach – nie
było w pełni akceptowane w Niemczech.
Nie dysponowałam wówczas też wystar­
czającą znajomością języka niemieckiego. Dlatego po przyjeź­
dzie do Niemiec przez rok uczęszczałam na kurs przygotowujący
do pojęcia studiów, po czym przystąpiłam do egzaminu potwier­
dzającego równoważność wykształcenia. Po pomyślnie zdanym
egzaminie zostałam przyjęta na studia. Zajęcia w ramach
tego kursu były bardzo interesujące; w tym czasie nawiązałam
też wiele ciekawych znajomości, które trwają do dzisiaj.
Świadectwo ukończenia szkoły średniej
Osoby ubiegające się o przyjęcie na studia muszą dysponować tzw.
Świadectwem uprawniającym do podjęcia studiów (Hochschulzu­
gangsberechtigung). Potwierdzeniem zdobycia uprawnień wymaganych do przyjęcia kandydata na studia może być odpowiednie
świadectwo ukończenia szkoły średniej.
Polska matura z liceum ogólnokształcącego zdana po 1994 roku
honorowana jest przez wszystkie niemieckie uczelnie. Absolwenci liceów profilowanych i techników zmuszeni będą natomiast do
zdania egzaminu stwierdzającego równoważność wykształcenia
(Feststellungsprüfung).
18 Kierunek Niemcy
Szczegółowe informacje dotyczące uznawalności wykształcenia
uzyskanego w innych krajach przez kandydatów na studia na niemieckich uczelniach można znaleźć na stronach internetowych:
www.daad.de/zulassung
3
www.anabin.de
3
Decyzja o przyjęciu kandydata na studia leży wyłącznie w gestii
władz administracyjnych danej szkoły wyższej. Dlatego należy odpowiednio wcześnie zwrócić się z zapytaniem o uznanie dotychczasowego wykształcenia do Biura Współpracy z Zagranicą na wybranej
uczelni. Niemieckie uczelnie oferują także specjalne kursy przygotowawcze (Studienkollegs), w ramach których można uzyskać kompetencje będące przedmiotem egzaminu potwierdzającego równoważność wykształcenia (Feststellungsprüfung). Kursy przygotowawcze
trwają z reguły dwa semestry. Chociaż jednym z komponentów egza­­
minu jest test językowy, to już samo uczestnictwo w kursach wymaga znajomości języka niemieckiego na podstawowym poziomie.
Więcej informacji:
www.studienkollegs.de
3
Julia:
Jeśli dręczy cię pytanie, czy – niezależnie od Twoich świadectw
i ocen – jesteś wystarczająco przygotowany do pobytu studyjne­
go w Niemczech, to zajrzyj na stronę www.testas.de!
Kompetencje językowe
Językiem wykładowym na większości kierunków studiów w Niemczech jest język niemiecki. Wyjątek stanowią międzynarodowe kierunki studiów, gdzie zajęcia odbywają się głównie w języku angielskim (www.daad.de/international-programmes).
Przyjęcie na studia 19
Łukasz:
Moje polskie świadectwo maturalne jest honorowane w Niem­
czech. Przed wyjazdem musiałem zatem tylko zdać test znajo­
mości języka niemieckiego – TestDaF. Wynik testu był O.K.
i tym samym mogłem zostać przyjęty na studia w Niemczech.
Mam znajomego, który wybrał studia na kierunku międzynaro­
dowym – on nawet nie musiał zdawać języka niemieckiego,
tylko angielski.
Obcokrajowcy ubiegający się o przyjęcie na studia w Niemczech
są zobligowani do poświadczenia odpowiedniej znajomości języka niemieckiego. W tym celu należy zdać jeden z dwóch egzaminów: „Deutsche Sprachprüfung für den Hochschulzugang ausländischer Studienbewerber” (DSH), bądź też egzamin „TestDaF”
(www.testdaf.de).
Z egzaminu językowego zwolnione są osoby, które
■ uzyskały świadectwo maturalne w szkole z wykładowym
­językiem niemieckim lub
■ uzyskały
jeden z następujących certyfikatów:
Kleines Deutsches Sprachdiplom, Großes Deutsches Sprach­­diplom, Zentrale O
­ ber­stufenprüfung wystawiane przez
placówki ­Goethe-Institut, Deutsches Sprachdiplom (Stufe II)
der K
­ ultus­ministerkonferenz.
Niektóre uczelnie zwalniają z obowiązku poświadczenia znajomości
języka niemieckiego osoby zamierzające studiować tylko przez jeden
lub dwa semestry.
Więcej informacji:
www.study-in.de/student-life
3
film nr 3: „Wie viel Deutsch brauche ich in Deutschland?”
22 Kierunek Niemcy
Koszt i finansowanie pobytu
Michael:
„A ile to będzie kosztowało?” – taka
była pierwsza reakcja moich rodziców,
gdy oznajmiłem im, że chciałbym stu­
diować w Niemczech. Na szczęście mo­
głem ich od razu uspokoić, bo wybrałem uniwersytet, na którym
studia są nieodpłatne. Poza tym okazało się, że życie tutaj
wcale nie jest tak drogie, jak sobie to wyobrażali.
Należy liczyć się z następującymi wydatkami:
■ (ewentualne) opłaty za studia,
■ opłata semestralna,
■ koszty ubezpieczenia zdrowotnego oraz
■ k
oszty utrzymania (mieszkanie, jedzenie, odzież, książki,
­kserokopie, rachunki za telefon, …).
Opłaty za studia
Większość niemieckich szkół wyższych finansowana jest przez
państwo. Na części uczelni państwowych nauka jest bezpłatna,
a niektóre z nich pobierają niezbyt wygórowane opłaty za studia
(Studiengebühren). Opłata za jeden semestr studiów wynosi średnio
około 500 euro. Władze każdego z 16 krajów związkowych decydują
w sposób niezależny o tym, czy studia na uczelniach ­państwowych
zlokalizowanych na danym obszarze będą odpłatne, czy też nie.
Koszt i finansowanie pobytu 23
Gdzie obowiązują opłaty za studia?
SzlezwikHolsztyn
MeklemburgiaPomorze Przednie
Hamburg
Brema
Brandenburgia
Berlin
Dolna Saksonia
Nadrenia PółnocnaWestfalia
Hesja
SaksoniaAnhalt
Saksonia
Turyngia
NadreniaPalatynat
obowiązkowe ­czesne
Kraj Saary
Bawaria
BadeniaWirtembergia
opłaty za studia nadterminowe lub studia
na drugim kierunku
brak opłat za studia
Stan: maj 2012
W niektórych krajach związkowych kwestia wprowadzenia opłat za
studia wyższe jest nadal dyskutowana. Najbardziej aktualne informacje na ten temat znajdują się na stronie www.studis-online.de/
StudInfo/Gebuehren.
Na niektórych kierunkach studiów typu Master mogą obowiązywać znacznie wyższe opłaty – nawet ponad 20 000 euro za rok. Za
naukę w szkołach prywatnych przeważnie także należy opłacić wysokie czesne.
24 Kierunek Niemcy
Wydatki: od podania o przyjęcie do immatrykulacji
Od momentu ubiegania się o przyjęcie na studia aż do immatrykulacji
Łukasz poniósł następujące wydatki:
uwierzytelnione kopie i tłumaczenia dokumentów
30 €
złożenie podania o przyjęcie na studia
43 €
składka semestralna (+ bilet na środki komunikacji miejskiej) 230 €
czesne za studia
500 €
razem
803 €
Opłata semestralna
Wszyscy studiujący zobowiązani są do uiszczania tak zwanej opłaty semestralnej (Semesterbeitrag). Z pieniędzy tych finansowane
są m.in. stołówki studenckie, akademiki oraz uczelniane obiekty
sportowe, jak również część kosztów administracyjnych.
Opłata semestralna niejednokrotnie pokrywa również koszty biletu
okresowego, który uprawnia do bezpłatnego korzystania z lokalnych środków komunikacji publicznej przez pół roku. Wysokość
tej opłaty może się różnić w zależności od uczelni. Z reguły jest to
wydatek rzędu około 200 do 250 euro za każdy semestr studiów.
Ubezpieczenie zdrowotne
Każda osoba studiująca na wyższej uczelni musi być ubezpieczona
na wypadek choroby. Jeśli ubezpieczenie zdrowotne zawarte przez
Ciebie w kraju nie jest uznawane w Niemczech (por. informacje
na stronach 81–84), musisz wykupić ubezpieczenie w jednej z niemieckich kas chorych. Koszt składki ubezpieczeniowej to około
80 euro na miesiąc.
Koszt i finansowanie pobytu 25
Miesięczne wydatki
W ciągu miesiąca pobytu w Niemczech Łukasz ponosi następujące wydatki:
czynsz plus opłaty dodatkowe za mieszkanie w WG
265 €
wyżywienie i utrzymanie
160 €
odzież
50 €
kserokopie, papier, książki itp. 35 €
ubezpieczenie zdrowotne, wizyty u lekarza, lekarstwa
70 €
telefon, Internet, abonament radiowo-telewizyjny
35 €
czas wolny, życie kulturalne, sport
65 €
razem
680 €
Dwa razy w roku dochodzą koszty składki semestralnej oraz
czesnego / opłaty za studia.
Koszty utrzymania
W porównaniu z innymi państwami europejskimi koszty życia
w Niemczech nie należą do najwyższych. Ceny żywności, opłaty
mieszkaniowe, wydatki na ubrania, życie kulturalne itp. utrzymują
się na poziomie europejskiej średniej w tym zakresie. Trudno jest
ustalić konkretną kwotę, jaką należałoby przeznaczyć na miesięczne utrzymanie w Niemczech. Potwierdza się jedynie ogólna zasada, że życie w mniejszych miastach wymaga mniejszych nakładów
finansowych niż utrzymanie się w dużej aglomeracji. Według statystyk osoby studiujące w Niemczech ponoszą wydatki na życie w
wysokości około 800 euro na miesiąc.
26 Kierunek Niemcy
Max:
Bardzo ważne podczas planowania wyjazdu na studia do
­Niemiec jest zabezpieczenie odpowiedniego źródła finan­
sowania. Każdy student zagraniczny musi przedłożyć odpo­
wiednim władzom zaświadczenie o sposobie finansowania
­studiów. ­Najczęściej potrzebne jest ono już w momencie
ubiegania się o wizę, najpóźniej przy składaniu wniosku o
­zezwolenie na pobyt.
Deklaracja finansowa
Każdy student zagraniczny musi udokumentować odpowiednim
władzom fakt, iż dysponuje on kwotą zabezpieczenia finansowego
w wysokości około 8 000 euro na rok pobytu w Niemczech. Można tego dokonać na wiele sposobów: np. poprzez zaświadczenie o
dochodach i sytuacji majątkowej rodziców, zdeponowanie kwoty
zabezpieczenia na zablokowanym koncie bankowym, uzyskanie
gwarancji bankowej lub poręczenia cywilnego od znajomej osoby
zamieszkałej w Niemczech, bądź też uzyskanie stypendium jednej
z fundacji stypendialnych. Szczegółowe informacje na temat sposobów udokumentowania źródeł finansowania studiów w Niemczech
można uzyskać w każdej niemieckiej placówce dyplomatycznej.
Uwaga: Deklaracja finansowa (Finanzierungsnachweis) jest bardzo
ważna. Jej brak może zniweczyć Twoje plany i uniemożliwić Ci
podjęcie studiów w Niemczech!
Koszt i finansowanie pobytu 27
Stypendia
Zagraniczni studenci mogą korzystać z ofert stypendialnych wielu różnych fundacji i stowarzyszeń. Niezastąpionym źródłem informacji na temat dostępnych źródeł dofinansowania studiów za
granicą jest opracowana przez DAAD baza danych (www.fundingguide.de).
Dla studentów zamieszkałych w krajach członkowskich UE dostępne są także dodatkowe programy stypendialne: program ERASMUS
oraz „Free Mover-Stipendienprogramm (FMS)” (www.eu.daad.de).
Więcej informacji:
www.study-in.de/student-life
3
film nr 1: „Was kostet das Studium in Deutschland?” oraz
film nr 2: „Was kostet das Leben in Deutschland?”
28 Kierunek Niemcy
Aplikacja na studia
Julia:
Istnieją różne sposoby zapewnienia
sobie miejsca na studiach na niemiec­
kiej uczelni. To, w jaki sposób powinie­
neś to zrobić, zależy od wybranego
przez Ciebie kierunku studiów, a niekiedy także od miejsca
­zamieszkania. W przypadku większości kierunków będziesz
mógł złożyć swoje dokumenty bezpośrednio w Biurze
­Współpracy z Zagranicą lub w sekretariacie uczelni, bądź też
skorzystać z serwisu internetowego uni-assist. Pracownicy
Biura Współpracy z Zagranicą chętnie doradzą Ci również
w tej kwestii.
Na niektóre kierunki studiów obowiązują w Niemczech limity przyjęć.
W związku z tym możemy rozróżnić dwa przypadki:
■ k
ierunki studiów, na które obowiązuje krajowy limit przyjęć
(tzw. Numerus clausus, niezależny od konkretnej uczelni) – są
to studia, na które liczba kandydatów przewyższa liczbę
dostępnych miejsc (obecnie krajowym limitem przyjęć objęte
są studia na kierunkach takich jak medycyna, farmacja, weterynaria oraz stomatologia).
■ kierunki studiów, na które nie obowiązują żadne limity
przyjęć, bądź też objęte tzw. uczelnianymi limitami przyjęć
(obowiązującymi tylko na niektórych uczelniach).
Aplikacja na studia 29
Studia objęte krajowym limitem przyjęć
Ogólnokrajowym limitem przyjęć objęte są te kierunki studiów, na
które liczba kandydatów przewyższa liczbę miejsc dostępnych we
wszystkich niemieckich uczelniach. Aplikacja na te studia przebiega
na specjalnych zasadach.
Miejsce składania podań o przyjęcie na szczególnie oblegane kierunki studiów zależy od kraju zamieszkania kandydata oraz od
uzyskanego świadectwa dojrzałości.
Do składania podań przez powołaną do tego celu placówkę Stiftung
für Hochschulzulassung (www.hochschulstart.de) zobligowani są
■ kandydaci pochodzący z jednego z krajów członkowskich
UE, bądź też z Księstwa Liechtenstein, Islandii lub Norwegii,
■ kandydaci, którzy uzyskali świadectwo maturalne w
­Niemczech lub w jednej ze szkół niemieckich za granicą.
Pozostali kandydaci na kierunki studiów objęte krajowym limitem
przyjęć mogą wysyłać swoje aplikacje bezpośrednio do wybranej
uczelni lub skorzystać z serwisu uni-assist.
Co to jest uni-assist?
uni-assist to stowarzyszenie zrzeszające ok. 130 niemieckich uczelni oraz
liczne instytucje oświatowe w celu ułatwienia studentom z zagranicy ubiegania się o miejsce na niemieckiej uczelni. Serwis internetowy uni-assist
umożliwia przeprowadzenie całej procedury rekrutacyjnej online, począwszy
od przygotowania podania, poprzez zebranie kompletu wymaganych dokumentów w formie elektronicznej, aż po nawiązanie kontaktu z uczelnią i przesłanie aplikacji. Zaletą tej formy jest możliwość równoczesnego ubiegania
się o miejsce w kilku uczelniach korzystając z jednego zestawu dokumentów.
Więcej informacji:
www.uni-assist.de
3
30 Kierunek Niemcy
Taorang:
Procedura rekrutacyjna wymaga przygotowania sporej ilości
różnych dokumentów, ich uwierzytelnionych kopii oraz ewentu­
alnych tłumaczeń. Zacznij odpowiednio wcześnie kompletować
te dokumenty, żeby zaoszczędzić sobie niepotrzebnego stresu.
Pozostałe kierunki studiów
Podania o przyjęcie na kierunki studiów, na które nie obowiązuje
krajowy limit przyjęć, można składać
■ b
ezpośrednio w Biurze Współpracy z Zagranicą albo
w sekretariacie ds. studenckich na wybranej uczelni,
■ bądź też korzystając z serwisu uni-assist.
Formularze zgłoszeniowe i wymagane dokumenty
Formularze zgłoszeniowe są dostępne w sekretariacie uczelni oraz
w serwisie uni-assist, można je też pobrać ze strony internetowej
DAAD lub ze strony www.hochschulstart.de.
Uwierzytelnione kopie
dokumentów
Są to kopie dokumentów, których
zgodność z oryginałem została
skontrolowana przez uprawnioną
do tego jednostkę. Dokumenty osób
prywatnych można uwierzytelniać
np. w niemieckich placówkach
dyplomatycznych.
Uwaga: Rozpatrywane są tylko
podania z załączonym komplet­­
nym zestawem wymaganych
dokumentów oraz po­­twier­­dze­­
niem uiszczenia opłat manipulacyjnych!
32 Kierunek Niemcy
Opłaty manipulacyjne
Aplikacja w serwisie uni-assist: Koszt jednokrotnej (lub pierwszej
z kilku) aplikacji wynosi – zależnie od kraju pochodzenia – maksymalnie 68 euro (obywatele z krajów należących do UE uiszczają
opłatę w wysokości 43 euro).
Aplikacja bezpośrednio w szkole wyższej: Niektóre uczelnie wy-
magają uiszczenia opłaty manipulacyjnej za opracowanie podania
o przyjęcie na studia.
Aplikacja poprzez Stiftung für Hochschulzulassung: bezpłatna.
Terminy składania podań
Podania o przyjęcie na studia przyjmowane są z reguły na kilka miesięcy przed rozpoczęciem danego semestru. W większości uczelni
podania należy składać:
■ rozpoczynając studia w semestrze zimowym:
od końca maja do 15 lipca,
■ r ozpoczynając studia w semestrze letnim:
od początku grudnia do 15 stycznia.
Na niektórych uczelniach obowiązują inne terminy. Dlatego należy
pamiętać o tym, aby odpowiednio wcześnie uzyskać informacje o dokładnych terminach przyjmowania podań przez wybraną uczelnię.
Uwaga: Podania złożone po upływie ustalonego terminu nie zostaną
uwzględnione.
Struktura organizacyjna uczelni 33
Struktura organizacyjna uczelni
Julia:
Naturalnie na każdej uczelni studio­
wanie wygląda nieco inaczej, również
­kierunki studiów mają swoją specyfikę.
Niemniej jednak jest też sporo cech
wspólnych, które postaramy się tutaj omówić tak, żebyś uzyskał
ogólną orientację. Jedno jest pewne: po przyjeździe do Niemiec
bardzo szybko ogarniesz wszystkie szczegóły.
Instytuty, katedry, wydziały
Pomieszczenia administracyjne każdego kierunku studiów mieszczą
się w obiektach należących do określonej katedry (Seminar / Lehr­­
stuhl) lub instytutu (Institut). Mogą one znajdować się w osobnych
budynkach lub zajmować wydzielone piętra w głównym budynku
uczelni. Swoje gabinety mają tu pracownicy naukowo-dydaktyczni
(profesorowie, docenci itd.). Często znajduje się tu także biblioteka
instytutu.
Na poszczególnych kierunkach działają tzw. wydziałowe samorządy
studenckie (Fachschaften). Są to zorganizowane grupy studentów,
które reprezentują na forum uczelnianym interesy wszystkich osób
studiujących na danym kierunku (por. informacje na str. 70–71).
Na większych uczelniach poszczególne specjalności reprezento­
wane są w ramach odrębnych wydziałów (Fakultäten / Fachbereiche).
Przykładowo jako student germanistyki możesz de facto ­studiować
Struktura organizacyjna uczelni 35
na Wydziale Filozofii (Philosophische Fakultät), a jako student stomatologii – na Wydziale Medycyny (Fachbereich Medizin).
Większość niemieckich szkół wyższych nie dysponuje typowym
kampusem akademickim, na terenie którego znajdowałyby się
wszystkie uczelniane instytucje. Budynki należące do uczelni najczęściej zlokalizowane są w różnych miejscach miasta.
Dwa semestry w roku
Rok akademicki na niemieckich uczelniach podzielony jest na dwa
semestry. Najczęściej jest to semestr zimowy i semestr letni (chociaż
w niektórych uczelniach obowiązuje podział na semestr wiosenny
i semestr jesienny).
Każdy semestr studiów dzieli się na dwa etapy:
■ o
kres zajęć dydaktycznych (Vorlesungszeit) oraz
■ o
kres wolny od zajęć dydaktycznych
(vorlesungsfrei) – tzw. przerwa semestralna.
Dokładny czas rozpoczęcia i zakończenia semestru zależy od rodzaju uczelni. Z reguły obowiązują następujące terminy:
■ u
niwersytety szerokoprofilowe:
semestr letni (Sommersemester/SS) – od kwietnia do września
semestr zimowy (Wintersemester/WS) – od października do
marca
■uniwersytety nauk stosowanych:
semestr letni – od marca do sierpnia
semestr zimowy – od września do lutego
Uwaga: Studia na większości kierunków rozpoczynają się w seme-
strze zimowym.
36 Kierunek Niemcy
Taorang:
Na początku studiów bardzo irytowała mnie konieczność
samodzielnego ustalania planu zajęć. Odbierałam to jako do­
datkowy stres. Nie miałam pojęcia, na ile zajęć powinnam się
zapisać, nawet sam wybór odpowiednich zajęć spośród tak
wielu propozycji wydawał mi się skomplikowany. Na szczęście
pomogli mi ludzie z wydziałowego samorządu studenckiego.
Obecnie sądzę, że swobodny dobór dużej części zajęć pozwala
mi uwzględnić moje indywidualne preferencje.
Plan zajęć
W Niemczech studia często realizowane są w sposób zindywidualizowany – bez ogólnego planu zajęć, który obowiązywałby określone grupy studentów. Na wielu kierunkach studenci mogą w dużym
stopniu sami decydować o tym, na jakie zajęcia będą uczęszczać w
danym semestrze.
Opis treści objętych programem studiów, jak również wyszczególnienie wymaganych zaliczeń i egzaminów znajduje się w regulaminie
studiów (Studienordnung). Regulamin studiów zazwyczaj dostępny
jest w internecie, na stronie domowej wydziału lub instytutu.
W regulaminie studiów nakreślone są jednak tylko ogólne ramy
dotyczące treści programowych obowiązujących na danym kierunku studiów. Zawiera on m.in. wykaz modułów (por. informacje na
str. 37), które należy zrealizować. W ramach poszczególnych modułów można jednak dokonać indywidualnego wyboru spośród zajęć
o różnorodnej tematyce.
Lista wszystkich zajęć dydaktycznych oferowanych w danym semestrze znajduje się w katalogu zajęć z opisem (kommentiertes Vorle­
sungsverzeichnis), który jest również dostępny w internecie.
Struktura organizacyjna uczelni 37
Korzystając z regulaminu studiów i katalogu zajęć można samodzielnie przygotować własny plan studiów. Warto przy tym skorzystać z różnych form pomocy, jakie oferuje m.in. wydziałowy samorząd studencki – takich jak zajęcia organizacyjno-informacyjne,
bądź też tzw. Patenprogramm (por. informacje na str. 64–72).
Aby móc uczęszczać na wybrane zajęcia, zwykle trzeba się najpierw na nie zapisać. Zapisy na zajęcia z reguły również odbywają
się przez internet.
Moduły i punkty ECTS
Programy studiów licencjackich i magisterskich podzielone są na
tzw. moduły. Są to jednostki dydaktyczne posiadające wyodrębnione cele i efekty kształcenia, realizowane w ramach różnego typu
zajęć o podobnej tematyce. Zajęcia w ramach jednego modułu prowadzone są maksymalnie przez dwa semestry w wymiarze od sześciu do dziesięciu godzin w tygodniu.
Pomyślne ukończenie modułu premiowane jest przyznaniem odpowiedniej liczby punktów. Warunkiem ukończenia studiów na
danym kierunku jest uzyskanie określonej sumy punktów – tzw.
punktów ECTS (Credit Points). Na studiach licencjackich wymagane jest uzyskanie – w zależności od ustaleń regulaminu studiów
Max:
Jeśli zdobyte przez Ciebie punkty ECTS nie są uznawane na
macierzystej uczelni, będziesz musiał poprosić profesora lub
wykładowcę o wydanie zaświadczenia o uczestnictwie w zajęciach
i uzyskanych zaliczeniach / ocenach. Koniecznie zorientuj s
ię odpowiednio wcześnie, czy na Twojej macierzystej uczelni
honorowany jest system punktów ECTS.
38 Kierunek Niemcy
– łącznej liczby 180 do 240 punktów ECTS. Studia magisterskie
obejmują realizację kolejnych modułów, premiowanych sumą 60
do 120 punktów ECTS.
System punktacji ECTS (European Credit Transfer System) umożliwia ujednolicony pomiar oraz monitorowanie postępów kształcenia. Jeden punkt ECTS odpowiada efektom kształcenia, których
uzyskanie wymaga od przeciętnego studenta około 30 godzin pracy.
System ECTS umożliwia transfer punktów i uznanie kompetencji
osiągniętych poza uczelnią macierzystą, w tym również poza granicami kraju.
Zajęcia dydaktyczne
Na niemieckich uczelniach prowadzone są różne formy zajęć dydaktycznych. Sposób ich realizacji jest zależny od kierunku studiów oraz od rodzaju szkoły wyższej.
■ P
odczas wykładów nauczyciele akademiccy wygłaszają
­referaty dotyczące określonych zagadnień.
■ W ramach seminariów i kursów treści programowe
omawiane są przez studentów pod przewodnictwem
osoby prowadzącej zajęcia.
■ Tutorium oraz ćwiczenia to aktywne formy zajęć,
mające na celu powtórzenie i utrwalenie znajomości
­poznanego materiału.
■ Repetytoria pozwalają na powtórzenie zagadnień, które
stanowią przedmiot egzaminów.
■ W
trakcie kolokwium studenci ostatniego semestru
konsultują przygotowywane prace dyplomowe.
Na niektórych kierunkach studiów organizowane są grupy ćwiczeniowe, w ramach których studenci mogą wspólnie powtarzać materiał poznany podczas zajęć lub przygotowywać się do egzaminu.
Struktura organizacyjna uczelni 41
Taorang:
Na początku pojawiło się wiele nowych pojęć – moduły, wykłady,
referaty, wydziałowy samorząd studencki, seminarium. J­ ednak
jak już się je pozna, to ułatwiają one orientację na uczelni.
Myślę, że studenci w Niemczech są bardziej samodzielni, niż
studenci w Chinach. Musiałam najpierw do tego przywyknąć.
Wszędzie tutaj bardzo łatwo jest uzyskać pomoc – ale trzeba
chcieć o nią poprosić.
Niektóre uczelnie oferują także moduły dydaktyczne prowadzone
z wykorzystaniem internetowych platform edukacyjnych. Stanowią
one często uzupełnienie standardowych zajęć dydaktycznych.
Zaliczenia i egzaminy
Punkty ECTS przyznawane są nie tylko za regularne uczestniczenie w zajęciach dydaktycznych. Najczęściej wymagane jest jeszcze
spełnienie określonych wymogów, mających na celu sprawdzenie
stopnia opanowania materiału. Stosowane są różnorodne formy
kontroli opanowania materiału. Należą do nich m.in.:
■ p
rotokoły (pisemne streszczenia rezultatów
zrealizowanych zajęć),
■ egzaminy (sprawdziany pisemne),
■ referaty (krótkie odczyty na określony temat),
■ prace domowe (pisemne opracowania na
określony temat),
■ egzaminy ustne.
42 Kierunek Niemcy
Lista kontrolna: Co należy
załatwić przed wyjazdem?
Michael:
Nie mam pojęcia, jak ludzie dawali
sobie radę z organizacją pobytu studyj­
nego za granicą w czasach, kiedy nie
było jeszcze Internetu! Dziś wystar­­czy wysłać kilka e-maili i wiele spraw daje się załatwić bez
wychodzenia z domu. Posurfowałem trochę w sieci i po przy­
jeździe orientowałem się w „moim” nowym mieście lepiej niż
niejeden Niemiec.
Baza noclegowa
Gdzie będę mieszkać? (por. informacje na str. 73–80)
■ złóż podanie o przyznanie miejsca w akademiku
■ r oześlij maile z odpowiedziami na ogłoszenia o wynajmie
mieszkań i ustal terminy oględzin
■ z organizuj miejsce noclegowe do czasu znalezienia
mieszkania (z pomocą Biura Współpracy z Zagranicą)
Lista kontrolna 43
Wsparcie
Gdzie znajdę ewentualną pomoc? (por. informacje na str. 63–72)
■ s kontaktuj się z Biurem Współpracy z Zagranicą i uzyskaj
informacje na temat zajęć informacyjno-organizacyjnych,
realizacji tzw. Patenprogramm i podobnych inicjatyw
■ n
awiąż kontakty ze studentami w Niemczech korzystając z
profilu na stronie www.facebook.com/Study.in.Germany
Orientacja na miejscu
Dokąd udać się najpierw?
■ zaplanuj dojazd z lotniska lub dworca kolejowego do
miejsca zakwaterowania
■ sprawdź adres i godziny otwarcia Biura Współpracy z
Zagranicą oraz zaplanuj najlepszy sposób dotarcia tamże
44 Kierunek Niemcy
Lista kontrolna: Co koniecznie
trzeba spakować?
Taorang:
Podczas pakowania walizek przed wy­
lotem do Niemiec nagle ogarnął mnie
ogromny niepokój o to, że mogłabym
czegoś zapomnieć. Poprosiłam o pomoc
lektora DAAD pracującego na mojej uczelni i wspólnie przygo­
towaliśmy listę kontrolną. Bardzo mnie to uspokoiło. Tak na­
prawdę jednak nie ma się o co martwić – z wyjątkiem doku­
mentów osobistych można w Niemczech nabyć prawie wszystkie
rzeczy, których ewentualnie zapomnimy ze sobą zabrać.
Dokumenty i zaświadczenia
■ p
aszport ważny przez cały okres pobytu w Niemczech
(w przypadku osób zamieszkałych w krajach członkowskich
UE oraz w Islandii, Księstwie Liechtenstein, Norwegii lub
Szwajcarii wystarczy dowód osobisty)
■ opcjonalnie: wiza (nie dotyczy polskich studentów)
■ decyzja o przyjęciu na studia (Zulassungsbescheid) lub potwierdzenie złożenia dokumentów na wybranej niemieckiej uczelni
■ deklaracja finansowa (por. informacje na str. 26–27)
■ oryginały wraz z tłumaczeniami oraz uwierzytelnione
kopie (zob. str. 30) następujących dokumentów:
■ świadectwo ukończenia szkoły średniej
■ opcjonalnie: dyplomy ukończenia szkół wyższych
■ opcjonalnie: certyfikaty ukończenia kursów językowych
Lista kontrolna 45
■ p
otwierdzenie zawarcia ubezpieczenia na wypadek
choroby (o ile jest ono uznawane w Niemczech – por.
informacje na str. 81),
■ o
pcjonalnie: karta szczepień
■ o
pcjonalnie: międzynarodowe prawo jazdy, bądź też
uwierzytelnione tłumaczenie prawa jazdy wydanego w
kraju zamieszkania
■ inne dokumenty niezbędne w podróży (bilety lotnicze itp.)
Inne przydatne rzeczy
■ z ażywane lekarstwa
■ k
arta płatnicza lub czeki podróżne
■ n
ieco gotówki w euro na drobne wydatki
■ k
ilka zdjęć legitymacyjnych
■ n
umer telefonu i adres Biura Współpracy z Zagranicą
■ a dres zakwaterowania w Niemczech
■ o
pcjonalnie: adapter sieciowy (napięcie sieciowe w
gniazdkach na terenie Niemiec wynosi 220 woltów)
47
Życie (studenckie)
w Niemczech
48 Kierunek Niemcy
Krótki przewodnik po Niemczech
Michael:
Moja fascynacja tym krajem rozpoczęła
się już w wieku pięciu lat, kiedy za­
chwycało mnie wszystko, co było zwią­
zane z motoryzacją. Dowiedziałem się
wówczas, że właśnie w Niemczech wynaleziono pierwszy auto­
mobil. Tak więc Niemcy interesowały mnie od zawsze jako kraj,
z którego pochodzi wielu wynalazców i laureatów nagrody
Nobla. Nie podejrzewałem jednak, że jest to również kraj intere­
sujący pod względem geograficznym i kulturowym. Dopiero po
przyjeździe mogłem się o tym wielokrotnie przekonać.
Niemcy leżą w sercu Europy. Mieszkają tutaj około 82 miliony ­ludzi
– tak wielu mieszkańców nie ma żaden inny kraj należący do Unii
Europejskiej. Niemcy sąsiadują z dziewięcioma państwami: od północy z Danią, od północnego-zachodu z Holandią i Belgią, od zachodu z Francją i Luksemburgiem, od południa z Austrią i Szwajcarią,
od wschodu z Republiką Czeską i z Polską.
Niemcy jako jeden z krajów założycielskich Unii Europejskiej wspierają dążenie do coraz większej integracji państw europejskich.
Krajobrazy i miasta w Niemczech
Położeniu geograficznemu Niemcy zawdzięczają niezwykłe bogactwo form krajobrazu. Na północy kraju rozciągają się łańcuchy wysp
Krótki przewodnik po Niemczech 49
i nadmorskie plaże, mierzeje z wydmami, a także rozległe połacie
wrzosowisk, bagna i żyzne torfowiska. Krajobraz środkowych Niemiec – wielokrotnie opiewany przez przedstawicieli niemieckiego
romantyzmu w literaturze i malarstwie – to tereny górzyste, gdzie
gęste lasy mieszane porastają doliny rzek, nad którymi wznoszą się
średniowieczne zamki. Natomiast na samym południu Niemiec rozciągają się Alpy, pełne krystalicznie czystych górskich jezior. W niemieckiej części Alp znajduje się też najwyższe wzniesienie w Niemczech – liczący sobie prawie 3 000 metrów n.p.m. szczyt Zugspitze.
Prawie połowa Niemców zamieszkuje blisko 80 aglomeracji liczących ponad 100 000 mieszkańców. Największe niemieckie metropolie to Berlin (3,5 mln mieszkańców), Hamburg (1,8 mln) oraz
Monachium (1,4 mln).
Światowe Dziedzictwo Kultury UNESC
Pod ochroną programu Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO znajduje
się łącznie 36 pomników kultury i przyrody. Należą do nich m.in.:
■wielkie budowle sakralne, m.in. katedry w miastach takich jak
­Akwizgran, Kolonia, Speyer oraz Trewir,
■antyczne zabytki budownictwa, takie jak rzymskie mury graniczne (Limes),
■kompletnie zachowana średniowieczna zabudowa miejska, np. w
­Bambergu, Lubece, Ratyzbonie, Stralsundzie i Wyszomierzu,
■Pałace i zespoły parkowe w miastach takich jak Brühl, Dessau,
Poczdam i Würzburg,
■dawne kompleksy przemysłowe, jak np. kopalnia i koksownia Zollverein
w Essen czy huta żelaza w Völklingen,
■budynki Bauhausu w Dessau-Roßlau i Weimarze, zabytki upamiętniające
pobyt Lutra w Eisleben i Wittenberdze oraz „klasyczny Weimar” – miasto
Goethego i Schillera,
■krainy geograficzne, takie jak Górna Dolina Środkowego Renu oraz
­rozległe obszary płycizn (Wattenmeer) nad Morzem Północnym.
Szczegółowy wykaz tych zabytków znajduje się na stronie internetowej:
www.unesco.de/welterbe-deutschland.html
Krótki przewodnik po Niemczech 51
Niemieckie metropolie to nie
Portrety miast
jedyne miejsca, w których
war­­to zatrzymać się na dłużej.
Na stronie www.study-in.de/towns
Praktycznie we wszystkich
znajdziesz obszerne informacje
na temat wybranych niemieckich
miastach uniwersyteckich w
miast, w których mieszka najwięcej
Niemczech – począwszy od
zagranicznych studentów.
pulsujących życiem nowoczesnych aglomeracji, aż po
bardziej przytulne małe miasteczka – można prześledzić ich niejednokrotnie bardzo długą historię zwiedzając liczne zabytki architektoniczne. W wielu przypadkach zachowały się dawne miejskie
starówki wraz ze średniowiecznymi murami. W niektórych dzielnicach można oglądać dobrze zachowaną zabudowę szachulcową
lub przemierzać długie ciągi ulic, podziwiając imponujące fasady
domów z okresu grynderskiego (koniec XIX wieku).
Zarówno w małych jak i w większych miastach nie brakuje również kulturalnych atrakcji. W każdym mieście, niezależnie od jego
wielkości, kalendarze imprez wypełniają różnorakie wydarzenia
kulturalne: wystawy, koncerty, festiwale, przedstawienia teatralne,
targi, imprezy sportowe itp. (por. informacje na str. 120–130).
Polityka
Od roku 1949 ustrojem politycznym Republiki Federalnej Niemiec
(RFN) jest demokracja parlamentarna. Uchwalona wówczas konstytucja gwarantuje wszystkim mieszkańcom podstawowe swobody
obywatelskie, takie jak wolność wyznania, wolność słowa i równość
wobec prawa (por. informacje na str. 160). Po połączeniu się w październiku 1990 roku ówczesnej Republiki Federalnej Niemiec z
Niemiecką Republiką Demokratyczną (NRD), stolicą zjednoczonego państwa został Berlin.
Strukturę państwa niemieckiego tworzy 16 krajów związkowych
(landów) o ograniczonej suwerenności (por. mapę na str. 182).
52 Kierunek Niemcy
Rząd każdego z krajów związkowych może podejmować niezależne
decyzje polityczne – na przykład w dziedzinie kultury i oświaty.
Decyzje dotyczące szkolnictwa w Niemczech również nie są podejmowane na szczeblu centralnym. W każdym z 16 landów obowiązują odrębne ustawy i wytyczne w tym zakresie. Ponadto szkoły wyższe w Niemczech w dużym stopniu funkcjonują jako niezależne instytucje. Dlatego w pewnych kwestiach często brak jest jednolitych
uregulowań prawnych. W związku z tym warto za każdym razem
sprawdzać, jakie uwarunkowania obowiązują w danym przypadku
na wybranej uczelni.
Gospodarka
Niemcy są najlepiej rozwiniętym ekonomicznie krajem w Europie
i zajmują czwarte miejsce pod tym względem na świecie. W 2010
roku niemieckie firmy wyeksportowały towary o łącznej wartości
950 miliardów euro.
Wśród niemieckich szlagierów eksportowych znajdują się produkty
z takich branż jak elektrotechnika, mechatronika, budowa maszyn,
motoryzacja, technologie ochrony środowiska, farmacja i przemysł
chemiczny Napis „Made in Germany” jest rozpoznawany na całym
świecie jako gwarancja doskonałej jakości. Równie powszechnie
znane są liczne niemieckie marki takie jak Mercedes, BMW i Audi,
Bayer, Siemens, ThyssenKrupp i wiele innych.
Aby utrzymywać szerokie kontakty handlowe na całym świecie niemieckie przedsiębiorstwa wspierają międzynarodową wymianę wykwalifikowanych pracowników.
Innowacyjność i kreatywność
Siłą napędową rozwoju gospodarczego Niemiec były w przeszłości i będą zapewne nadal liczne innowacyjne idee i wynalazki.
54 Kierunek Niemcy
Wiele przełomowych odkryć zawdzięczamy właśnie Niemcom –
najbardziej spektakularne przykłady to samochód, poduszka powietrzna, promieniowanie rentgenowskie, aspiryna, komputer,
karta chipowa, czy też format plików MP3.
Działalność badawczo naukowa cieszy się w Niemczech wielką estymą i ma długoletnią tradycję. Najstarsza niemiecka uczelnia –
Uniwersytet w Heidelbergu – powstała już w roku 1386.
Lista nazwisk niemieckich laureatów nagrody Nobla jest imponująca:
tylko w dziedzinie nauk przyrodniczych i medycyny jest ich aż 70.
Należą do nich: Wilhelm Conrad Röntgen, Robert Koch, Max Planck,
Albert Einstein, Christiane Nüsslein-Volhard oraz Harald zur Hausen.
Nie bez przyczyny Niemcy znane są także jako kraj myślicieli i
twórców – są wśród nich przecież takie sławy jak: Kant, Hegel i Adorno, Goethe, Heine i Brecht, czy też Bach, Beethoven i Brahms.
Również obecnie światową sławą cieszą się liczni niemieccy projektanci, artyści, aktorzy, muzycy, czy też sportowcy.
Otwartość na świat
Począwszy od lat 60-tych ubiegłego wieku Niemcy nieprzerwanie
pozostają jednym z głównych krajów docelowych imigracji. Obecnie żyje tutaj 7,1 milionów cudzoziemców pochodzących z
Kraj innowacji
różnych krajów świata, co staMiejscowości i regiony w Niemczech,
nowi ok. 8,7 procent łącznej
które wyróżniają się pod względem
liczby mieszkańców Niemiec.
innowacyjności w różnych dziedziNajwięcej imigrantów pochonach gospodarki, nauki, kultury i
dzi z Turcji, z Włoch oraz z
sztuki zostały docenione w ramach
Polski.
rządowego programu „Deutschland
– Land der Ideen” (Niemcy – kraj
innowacji). Więcej informacji na
stronie www.land-der-ideen.de.
Więcej informacji:
www.tatsachen-ueber3
deutschland.de
Günter Grass
Sławni Niemcy
Anne-Sophie Mutter
Tokio Hotel
Heidi Klum
Georg Baselitz
Roland Emmerich
Timo Boll
Karl Lagerfeld
Steffi Graf
Papież Benedykt XVI
Jürgen Habermas
Diane Kruger
Franz Beckenbauer
Wolfgang Petersen
Michael Schumacher
56 Kierunek Niemcy
Niezbędne formalności
Łukasz:
Ech, papierologia zawsze mnie iryto­
wała. A tu nagle przede mną perspekty­
wa przeprawy przez niemieckie urzędy.
Niemcy są u nas znani ze swojej hiper­
poprawności i wyjątkowej dbałości o szczegóły. Dlatego koniecz­
ność załatwienia tutaj różnych formalności działała na mnie
nieco stresogennie. Na szczęście zauważyła to jedna z pań
w Biurze Współpracy z Zagranicą i objaśniła mi dokładnie,
co, kiedy i gdzie powinienem załatwić oraz jakie będą do tego
potrzebne dokumenty. W dodatku wszystko to zapisaliśmy na
kartce – z taką listą w kieszeni wszystko okazało się o wiele
prostsze, niż myślałem. Mile zaskoczyło mnie też uprzejme i
przyjazne nastawienie większości urzędników.
Po przyjeździe do Niemiec trzeba załatwić różne sprawy o charakterze formalno-organizacyjnym. Szczegółowe informacje na ten temat
można uzyskać w Biurze Współpracy z Zagranicą. Do najważniejszych zadań należą:
■ znalezienie mieszkania i zakwaterowanie,
■ ew. zawarcie umowy o ubezpieczeniu zdrowotnym,
■ dokonanie wpisu na listę studentów (immatrykulacja),
■ rejestracja w instytucie lub katedrze,
■ rejestracja w biurze meldunkowym oraz
■ ew. złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt.
Niezbędne formalności 57
Warto pamiętać o właściwej kolejności regulowania wymienionych
wyżej spraw. W idealnym przypadku należałoby zapewnić sobie zakwaterowanie jeszcze przed przyjazdem do Niemiec. Jeżeli nie będzie
to możliwe, poszukiwanie mieszkania (por. informacje na str. 73–80)
powinno być pierwszym zadaniem na liście spraw do załatwienia
zaraz po przyjeździe. Posiadanie stałego adresu zamieszkania jest
warunkiem wymaganym przy dopełnianiu pozostałych formalności.
Bardzo ważne jest także uregulowanie kwestii ubezpieczenia na
wypadek choroby (por. informacje na str. 81–84). Brak potwierdzenia zawarcia ubezpieczenia zdrowotnego może uniemożliwić dopełnienie niektórych formalności, takich jak np. immatrykulacja.
Immatrykulacja
Każda nowo przyjęta osoba musi przed rozpoczęciem studiów zostać wpisana na listę studentów. Procedura ta nazywana jest immatrykulacją (Immatrikulation / Einschreibung). Tylko studenci immatrykulowani na danej uczelni mogą uczestniczyć w zajęciach
dydaktycznych, złożyć wymagane egzaminy i uzyskać świadectwo
ukończenia studiów wyższych. Immatrykulacja jest również warunkiem uzyskania dostępu do wszystkich obiektów i usług oferowanych przez uczelnię.
Aby dokonać immatrykulacji należy stawić się osobiście w sekretariacie ds. studenckich na wybranej uczelni.
Mogą to uczynić osoby, które zostały uprzednio powiadomione o
przyjęciu ich w poczet studentów. Każdy kandydat na studia po
pomyślnym przejściu procedury rekrutacyjnej otrzymuje decyzję o
przyjęciu na studia (Zulassungsbescheid). Dokument ten jest najczęściej przesyłany pocztą. Zawiera on również informację o terminie
immatrykulacji dla wybranego kierunku studiów.
Uwaga: Czas na dokonanie immatrykulacji zwykle nie jest zbyt
długi!
Niezbędne formalności 59
Aby dokonać immatrykulacji, należy przygotować szereg dokumentów. Informacji na temat zestawu dokumentów wymaganych
na danej uczelni udzielą pracownicy Biura Współpracy z Zagranicą
lub sekretariatu ds. studenckich. Z reguły do immatrykulacji wymagane są następujące dokumenty:
■ d
owód osobisty lub paszport,
■ d
ecyzja o przyjęciu na studia,
■ ś wiadectwo uprawniające do podjęcia studiów wyższych
(oryginał lub potwierdzona notarialnie kopia świadectwa wraz
z uwierzytelnionym tłumaczeniem na język niemiecki – por.
informacje na str. 30),
■ kilka zdjęć legitymacyjnych,
■ p
otwierdzenie zawarcia ustawowego ubezpieczenia na wypadek
choroby w Niemczech – bądź też zaświadczenie o zwolnieniu
z obowiązku wykupienia takiego ubezpieczenia w przypadku,
gdy zostało uznane krajowe ubezpieczenie zdrowotne studenta
(por. informacje na str. 81–84),
■ opcjonalnie: potwierdzenie o zdanym egzaminie językowym
DSH lub TestDaF (por. informacje na str. 19).
Pisemne zaświadczenie o dokonanej immatrykulacji pełni rolę
tymczasowej legitymacji studenckiej. Będzie ono przydatne np. w
biurze imigracyjnym podczas składania wniosku o zezwolenie na
pobyt w Niemczech (por. informacje na str. 62).
Do zaświadczenia o immatrykulacji dołączony będzie druk przelewowy. Należy go wykorzystać do uiszczenia opłaty semestralnej oraz
ewentualnego czesnego za studia (por. informacje dotyczące zakładania konta bankowego na str. 89–92). Po uregulowaniu tych opłat
uczelnia przesyła pocztą legitymację studencką, a wraz z nią zwykle
również adres mailowy oraz dane logowania nowo przyjętego studenta do serwisu internetowego uczelni. W serwisie tym można m.in.
uzyskać dostęp do spisu zajęć dydaktycznych on-line, zapisywać się
na wykłady, ćwiczenia i egzaminy, pobierać materiały.
60 Kierunek Niemcy
Legitymacja studencka
Każda osoba immatrykulowana na uczelni wyższej otrzymuje legitymację
studencką. Jest ona przydatna podczas korzystania z biblioteki, stołówki,
sal komputerowych, obiektów sportowych itp. Legitymacja ta często upoważnia do korzystania ze środków komunikacji publicznej w obrębie centrum
miasta (zob. informacje na str. 167–168). Za okazaniem legitymacji studenckiej można też skorzystać ze zniżek w wielu różnych miejscach – np. na
imprezach kulturalnych, na pływalniach, w muzeach, czy też na targach.
Uwaga: Na wszystkich niemieckich uczelniach immatrykulacja za-
chowuje swą ważność tylko przez jeden semestr. Każdy student
zobowiązany jest do potwierdzania statusu studenta w kolejnych
semestrach studiów (Rückmeldung), co oczywiście wiąże się z uregulowaniem opłaty semestralnej. Okres, w którym należy dokonać
potwierdzenia kontynuacji studiów w kolejnym semestrze, przypada
zawsze pod koniec bieżącego semestru. W przypadku niedotrzymania ostatecznego terminu (Rückmeldetermin) należy liczyć się z koniecznością pokrycia kosztów administracyjnych, a nawet ze skreśleniem z listy studentów. Aktualne terminy potwierdzenia kontynuacji
studiów można znaleźć na stronach internetowych uczelni. Informacje te można uzyskać również w Biurze Współpracy z Zagranicą.
Rejestracja w instytucie lub katedrze
Po dokonaniu immatrykulacji należy udać się do instytutu lub katedry, aby zarejestrować się jako nowy student wybranego kierunku
studiów. Osoby studiujące na kilku specjalnościach muszą ewentualnie zameldować się w różnych jednostkach wydziałowych.
Rejestracji dokonuje pracownik sekretariatu instytutu lub katedry.
Często wystawiana jest wówczas dodatkowa legitymacja (do której
potrzebne będzie zdjęcie). Legitymacja ta umożliwia dostęp do wewnętrznych obiektów instytutu.
Niezbędne formalności 61
Rejestracja w biurze meldunkowym
Po załatwieniu formalności związanych z zakwaterowaniem trzeba
jeszcze zarejestrować się we właściwym terytorialnie biurze meldunkowym (Einwohnermeldeamt). W dużych miastach znajduje się
ono w urzędzie dzielnicowym lub gminnym, do którego przynależy
adres zamieszkania. Adresy biur meldunkowych w danym mieście
można uzyskać w Biurze Współpracy z Zagranicą.
Do zarejestrowania się w biurze meldunkowym potrzebne są:
■ p
aszport (oraz ewentualnie wiza) lub dowód osobisty,
■ o
pcjonalnie umowa najmu lub potwierdzenie wynajęcia
mieszkania.
Po wypełnieniu formularza meldunkowego wystawiane jest zaświadczenie o zameldowaniu.
Obywatele krajów członkowskich UE, a także Islandii, Księstwa Liechtenstein, Norwegii oraz Szwajcarii już podczas wizyty w biurze meldunkowym otrzymują zezwolenie na pobyt w Niemczech. Niekiedy
dodatkowym warunkiem uzyskania zezwolenia na pobyt jest przedłożenie deklaracji finansowej (por. informacje na str. 26–27) oraz
zaświadczenia o ubezpieczeniu zdrowotnym (por. informacje na
str. 81–84).
Max:
Koniecznie zachowaj zaświadczenie o zameldowaniu. Każda
osoba zamieszkała w Niemczech, która dokonuje przeprowadzki
i tym samym zmienia dotychczasowy adres swojego zamiesz­
kania, musi powiadomić o tym fakcie biuro meldunkowe – i to
w przeciągu jednego tygodnia. Zasada ta obowiązuje nie tylko
obcokrajowców, lecz także każdego mieszkańca Niemiec.
62 Kierunek Niemcy
Biuro imigracyjne: wniosek o zezwolenie na pobyt
Po zameldowaniu się w biurze meldunkowym studenci zagraniczni nie będący obywatelami jednego z krajów członkowskich UE,
bądź też Islandii, Księstwa Liechtenstein, Norwegii lub Szwajcarii,
są dodatkowo zobligowani do stawienia się w biurze imigracyjnym.
Również adres tej placówki można uzyskać w Biurze Współpracy
z Zagranicą.
W biurze imigracyjnym należy złożyć wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt w Niemczech. Uzyskanie tego zezwolenia jest odpłatne. Wysokość opłaty manipulacyjnej jest zależna od długości
pobytu i wynosi od 50 do 60 euro.
Do złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt potrzebne są
następujące dokumenty:
■ zaświadczenie o zameldowaniu w biurze meldunkowym
(zob. str. 61),
■ p
otwierdzenie o zawarciu umowy ubezpieczenia na
wypadek choroby (zob. str. 81–83),
■ z aświadczenie o immatrykulacji na niemieckiej uczelni lub
legitymacja studencka (zob. str. 57–59),
■ o
pcjonalnie: deklaracja finansowa (zob. str. 26–27),
■ p
aszport oraz ewentualnie wiza,
■ o
pcjonalnie: zaświadczenie o stanie zdrowia.
Pierwsze zezwolenie na pobyt w Niemczech wystawiane jest na
okres maksymalnie dwóch lat. Okres ten można jednak przedłużyć.
Więcej informacji:
www.study-in.de/student-life
3
film nr 8: „Deutsche Bürokratie – ein Albtraum?” oraz
film nr 10: „Was, wo, wie an der Uni?
Wsparcie i osoby kontaktowe na miejscu 63
Wsparcie i osoby kontaktowe
na miejscu
Łukasz:
W pierwszych dniach po przyjeździe
do Niemiec miałem wrażenie, że mam
w głowie same znaki zapytania. Jednak
szybko dotarło do mnie: „Nie ty jeden
borykasz się tutaj z podobnymi problemami!” Przez uczelnię
przewijało się wielu nowych studentów, którzy też wyglądali na
nieco zdezorientowanych.
Z początkiem każdego semestru na uczelniach pojawiają się nowe
osoby – studentki i studenci mieszkający w Niemczech, jak również
przyjeżdżający tutaj z zagranicy. Każdą z nowo przybyłych osób nurtują jakieś pytania. Żadna z nich nie ma przecież pełnej orientacji w
realiach uczelnianego kampusu.
Dlatego uczelnie przygotowują specjalne oferty informacyjne skierowane do osób rozpoczynających studia. Ponadto działają tam
różne organizacje i instytucje, do których studenci mogą zwracać
się ze swoimi problemami.
Biuro Współpracy z Zagranicą
Zagraniczni studenci mogą liczyć na pełne wsparcie pracowników
Biura Współpracy z Zagranicą (Akademisches Auslandsamt) lub Biura
Współpracy Międzynarodowej (International Office).
64 Kierunek Niemcy
Jest to ogólnouczelniana jednostka administracyjna, której zadaniem jest koordynowanie wszelkich spraw związanych z relacjami
międzynarodowymi utrzymywanymi przez daną uczelnię. Pracownicy tego biura pomagają zagranicznym studentom nie tylko podczas planowania pobytu studyjnego, ale także udzielają im wsparcia po przyjeździe do Niemiec.
Można tutaj uzyskać odpowiedzi na wszelkie pytania dotyczące organizacji pierwszych dni pobytu i różnych spraw, które należy w
tym czasie załatwić. Należą do nich formalności takie jak immatrykulacja (por. informacje na str. 57–60), ale pracownicy Biura Współpracy z Zagranicą mogą również pomóc w znalezieniu odpowiedniego mieszkania (por. informacje na str. 73–80).
Biuro to przygotowuje także spotkania organizacyjne dla nowo
przyjętych studentów zagranicznych. Podczas takiego spotkania
można uzyskać pomoc przy planowaniu studiów. Zaproszenie na
spotkanie organizacyjne zwykle dołączane jest do powiadomienia
o przyjęciu na studia.
Adres oraz godziny otwarcia Biura Współpracy z Zagranicą można
znaleźć na stronach internetowych uczelni.
Inicjatywa Patenprogramm
Na niektórych uczelniach można zaraz po przyjeździe skorzystać z
pomocy doświadczonych studentów, którzy pełnią rolę osobistych
opiekunów nowo przybyłych osób w ramach specjalnej inicjatywy
o nazwie „Patenprogramm”.
Opiekunami zostają najczęściej rodowici Niemcy. Pomagają oni
podczas załatwiania urzędowych formalności, oprowadzają po
uczelni i udzielają wsparcia w pierwszych dniach pobytu. Opiekunowie (i opiekunki) często nawiązują kontakt ze swoim „podopiecznym” jeszcze przed jego przyjazdem do Niemiec.
Wsparcie i osoby kontaktowe na miejscu 67
Taorang:
Najbardziej obawiałam się właściwie tylko tego, czy dam sobie
ze wszystkim radę zaraz po przyjeździe do Niemiec. Okazało
się jednak, że niepotrzebnie się martwiłam. Na mojej uczelni
działa inicjatywa o nazwie „Patenprogramm”, w ramach
której bardziej doświadczeni studenci angażują się jako osobiści
opiekunowie nowo przybyłych osób. Moja opiekunka Anja
­czekała na mnie już na lotnisku, a później wielokrotnie towa­
rzyszyła mi podczas załatwiania różnych formalności. Było
to po prostu wspaniałe!
O tym, czy na wybranej uczelni działa inicjatywa Patenprogramm,
można dowiedzieć się w Biurze Współpracy z Zagranicą.
Organizacja Studentenwerk
Ważnymi osobami kontaktowymi na miejscu są również pracownicy organizacji Deutsches Studentenwerk. Organizacja ta współpracuje z uczelniami w Niemczech, oferując kompleksową obsługę
w zakresie zapewnienia studentom optymalnych warunków socjalno-bytowych. Jest ona m.in. odpowiedzialna za przydzielanie
miejsc w akademikach oraz za sprawne funkcjonowanie stołówek
studenckich.
Organizacja Studentenwerk wspiera także studentów zagranicznych. Studenci-obcokrajowcy mogą na wielu uczelniach skorzystać
ze specjalnie przygotowanego pakietu usług (Servicepaket). Pakiet
taki obejmuje m.in. ubezpieczenie zdrowotne, zakwaterowanie
oraz wyżywienie i w ten sposób znacznie ułatwia zorganizowanie
pobytu w Niemczech.
68 Kierunek Niemcy
Rodzaje oraz liczba usług wchodzących w skład pakietu są zróżnicowane w zależności od uczelni. Do najczęściej oferowanych usług
należą:
■ z apewnienie miejsca w domu studenckim
(por. informacje na str. 73),
■ refundacja kosztów opłaty semestralnej i ew. biletu
­okresowego (por. informacje na str. 24),
■ refundacja kosztów udziału w imprezach kulturalnych
i wycieczkach,
■ wykupienie obiadów w stołówce studenckiej,
■ pośrednictwo w zapewnieniu ustawowej lub prywatnej
­ochrony ubezpieczeniowej na wypadek choroby
(por. informacje na str. 81–84).
Ponadto niektóre oddziały Studentenwerk dysponują bogatą ofertą
zajęć sportowych i kursów językowych. Często za ich pośrednictwem można też wypożyczyć rower, komputer, naczynia kuchenne,
czy nawet pościel. Jedną z usług jest również organizowanie odbioru z lotniska nowo przybyłych studentów zagranicznych.
Cena pakietu usług oferowanych przez Studentenwerk zależy od ich
liczby oraz rodzaju. Miesięczna opłata za usługi w ramach pakietu
wynosi od 158 do 358 euro. Można z niego skorzystać maksymalnie przez dwa semestry studiów. Obecnie pakiet usług dla studentów zagranicznych oferowany jest przez 39 spośród łącznej liczby
58 oddziałów organizacji Studentenwerk. Ponieważ liczba dostępnych pakietów jest ograniczona, osoby zainteresowane powinny jak
najwcześniej skontaktować się z biurem Studentenwerk działającym
przy wybranej uczelni.
Więcej informacji:
www.internationale-studierende.de
3
Wsparcie i osoby kontaktowe na miejscu 69
Przedstawicielstwa studentów
W każdej szkole wyższej spośród studentów wybierane są grupy
osób reprezentujące interesy wszystkich studiujących na danej
uczelni. Do takich gremiów należą zarządy ogólnouczelnianych samorządów studenckich (AStA, UStA), jak również rada studentów
lub studencki parlament (StuRa, StuPa).
Przedstawicielstwa studentów dbają m.in. o to, aby na uczelni nie
zabrakło okazji do uprawiania sportu i uczestniczenia w imprezach
kulturalnych oraz innych aktywnych formach rekreacji. Ponadto
można tu uzyskać cenne wskazówki dotyczące realiów studenckiego życia, a niekiedy nawet pomoc w znalezieniu mieszkania czy
dorywczej pracy. Można też np. skorzystać z oferty okazyjnych
przejazdów samochodem do innych miast w Niemczech.
Niektóre przedstawicielstwa organizują też kursy językowe dla zagranicznych studentów i pomagają w doborze osób do tzw. tandemów językowych (por. informacje na str. 104).
Julia:
Kontaktując się z pracownikami Biura Współpracy z Zagranicą
lub organizacji Studentenwerk masz do czynienia z kompe­
tentnymi i zwykle również bardzo pomocnymi osobami. Być
może jednak łatwiej Ci będzie znaleźć wspólny język z rówie­
śnikami – studentami działającymi w gremiach uczelnianych,
takich jak np. wydziałowy samorząd studencki lub studenckie
koła zainteresowań. Również tam uzyskasz pomoc w różnych
sprawach związanych ze studiami i życiem w Niemczech.
­Stowarzyszenia te często przygotowują specjalne zajęcia orga­
nizacyjno-informacyjne dla osób rozpoczynających studia.
70 Kierunek Niemcy
Michael:
Kilka razy zdarzyło mi się nie zrozumieć od razu wszystkich
przekazywanych mi informacji. Przykładowo, podczas jednej
z wizyt w samorządzie studenckim wyjaśniano mi, w jaki
­sposób należy przygotowywać indywidualny rozkład zajęć w
danym semestrze. Sądziłem, że wszystko zrozumiałem. Jednak
po ­powrocie do domu okazało się, że mam jeszcze sporo pytań
na ten temat. Trochę głupio było wracać z tą samą sprawą do
samorządu. Mimo to tak właśnie zrobiłem. Szczerze mówiąc,
odwiedziłem ich co najmniej pięć razy – i wcale nie odczułem
żadnego zniechęcenia z ich strony. Przeciwnie, ci ludzie byli
naprawdę bardzo mili!
Wydziałowy samorząd studencki
Wydziałowy samorząd studencki stanowi gremium reprezentujące
interesy ogółu studentów danego kierunku wobec władz wydziałowych oraz wykładowców. Członkowie samorządu chętnie odpowiedzą na wszelkie pytania dotyczące organizacji studiów na wybranym kierunku, pomogą zorientować się w realiach uczelnianego
kampusu, a także doradzą w rozmaitych kwestiach związanych z
życiem studenckim.
Na początku semestru samorządy organizują spotkania informacyjne przeznaczone specjalnie dla osób rozpoczynających studia.
Można tam uzyskać wiele istotnych informacji dotyczących m.in.
planowania przebiegu studiów, układania planu zajęć itp. Podczas
tych spotkań często przedstawiani są również profesorowie, wykładowcy i inni pracownicy wydziału. Oczywiście jest to też doskonała
okazja do zawarcia pierwszych znajomości z innymi studentami
wybranego kierunku.
Wsparcie i osoby kontaktowe na miejscu 71
Międzynarodowe grupy studenckie
Na wielu uczelniach działają także organizacje zrzeszające grupy
studentów, których celem jest udzielanie wsparcia studentom zagranicznym.
Nowo przybyłe osoby mogą tam uzyskać pomoc w orientacji na
uczelni. Imprezy, wycieczki i regularne spotkania organizowane
przez międzynarodowe grupy studenckie to kolejna okazja do poznania innych osób studiujących na tej samej uczelni.
Nauczyciele akademiccy
Na każdym wydziale istnieje możliwość skorzystania z pomocy doradcy do spraw studiów. Doradcą kierunkowym jest najczęściej jeden
z wykładowców. Można zwracać się do niego z pytaniami na temat
przebiegu studiów, sposobu zaliczenia poszczególnych zajęć itd.
Ponadto na uczelni działają pełnomocnicy do spraw programu Erasmus. Osoby takie są odpowiedzialne za integrację osób studiujących
na danym wydziale w ramach programu Erasmus i chętnie udzielają
pomocy zagranicznym studentom.
Max:
Na początku nie bardzo wiedziałem, w jaki sposób mam kon­
taktować się z profesorami i innymi osobami prowadzącymi
zajęcia. Okazało się, że w gruncie rzeczy obowiązują dwie pro­
ste zasady. Jeśli masz pytanie wymagające tylko krótkiej i zwię­
złej odpowiedzi, możesz podejść do profesora po zajęciach lub
napisać do niego e-mail. Natomiast jeśli Twoje pytanie jest bar­
dziej skomplikowane, najlepiej ustal z nim termin spotkania w
tej sprawie lub odwiedź go w godzinach jego dyżuru.
72 Kierunek Niemcy
Z merytorycznymi pytaniami dotyczącymi przedmiotu studiów
można zwrócić się bezpośrednio do wykładowcy podczas jego dyżuru. Każdy nauczyciel akademicki wyznacza z reguły raz w tygodniu stały termin dyżuru, oferując studentom możliwość uzyskania dodatkowych konsultacji. Wykładowcy często wymagają wcześniejszego zgłoszenia chęci skorzystania z konsultacji – można to
uczynić wysyłając e-mail lub wpisując się na listę wywieszoną na
drzwiach gabinetu.
Tablice ogłoszeń
Zajęcia zostały odwołane, profesor przesunął godziny konsultacji,
seminarium odbędzie się w innej sali – tego rodzaju aktualne informacje najczęściej można znaleźć na tablicach ogłoszeń w pomieszczeniach instytutu lub katedry. Z reguły informacje te dostępne są
również on-line, na stronie domowej danej jednostki.
Wymienione wyżej rodzaje wsparcia z pewnością mogą być bardzo
przydatne. Należy jednak zdawać sobie sprawę z tego, że na niemieckich uczelniach od studentów oczekuje się pewnego poziomu zaradności i samodzielności. Muszą oni być na tyle dojrzali, aby mogli
przejąć odpowiedzialność za własne wykształcenie. Krótko mówiąc:
istnieje wiele różnych źródeł informacji i ofert pomocy, ale studiujący
muszą sami chcieć z nich skorzystać.
Więcej informacji:
www.study-in.de/student-life
3
film nr 9: „Wer hilft mir an der Uni?”
Mieszkanie 73
Mieszkanie
Taorang:
Mieszkam w domu studenckim. Bardzo
mi się tu podoba. W kuchni właściwie
zawsze jest ktoś, z kim można poroz­
mawiać. To mi również odpowiada.
Nie lubię być sama. Miejsce w akademiku miałam zapewnione
w ramach pakietu usług przygotowanego przez organizację
Studentenwerk. Dobrze, że go wykupiłam.
Większość niemieckich szkół wyższych nie dysponuje typowym
kampusem akademickim, na terenie którego znajdowałyby się również mieszkania dla studentów.
Oznacza to, że studenci muszą sami zadbać o zapewnienie sobie
dachu nad głową. W niektórych miastach uniwersyteckich znalezienie niedrogiego zakwaterowania wcale nie jest łatwym zadaniem.
Dlatego dobrze jest jak najwcześniej rozpocząć poszukiwania odpowiedniego lokum. Idealnym rozwiązaniem jest uregulowanie tej
kwestii jeszcze przed przyjazdem do Niemiec.
Większą część studenckiego budżetu przeznaczonego na utrzymanie w Niemczech pochłaniają wydatki na opłaty mieszkaniowe.
Wysokość tych opłat jest jednak bardzo zróżnicowana. W zależności od miasta miesięczne wydatki na mieszkanie mogą wynosić od
220 do 345 euro. Ponadprzeciętnie drogie bywa wynajęcie mieszkania w niektórych metropoliach takich jak Hamburg, Monachium,
Kolonia czy Frankfurt nad Menem.
74 Kierunek Niemcy
Miesięczne wydatki na czynsz i dodatkowe opłaty
mieszkaniowe (wartości uśrednione)
miejsce w domu studenckim
220 €
pokój w mieszkaniu studenckim 265 €
mieszkanie wynajmowane samodzielnie
340 €
Źródło: Deutsches Studentenwerk, 19. Sozialerhebung
Akademik lub prywatna stancja – to dwa najbardziej powszechne
sposoby zakwaterowania studentów w Niemczech.
Akademik
W każdym mieście uniwersyteckim istnieje możliwość zakwaterowania w jednym z domów studenckich. Są one zwykle zlokalizowane w różnych częściach miasta. Niemiecka organizacja Stu­
dentenwerk dysponuje łączną sumą ponad 180 000 miejsc w akademikach.
Poszczególne domy studenckie różnią się od siebie pod względem
lokalizacji, rozmiarów oraz dostępnego wyposażenia. To samo
dotyczy oferowanych miejsc noclegowych i pokoi do wynajęcia.
Oprócz pokoi jedno- i dwuosobowych do dyspozycji bywają nawet
małe apartamenty.
Miejsce w akademiku jest chyba najbardziej korzystną formą zakwaterowania dla większości studentów. Dlatego aby je uzyskać,
należy odpowiednio wcześnie złożyć podanie o przyznanie miejsca
w domu studenckim.
Największe szanse na miejsce w akademiku mają te osoby, które skierują takie podanie do organizacji Studentenwerk w wybranej
uczelni niezwłocznie po otrzymaniu decyzji o przyjęciu na studia.
Mieszkanie 75
Biura Współpracy z Zagranicą niektórych uczelni często również
pośredniczą w przyznawaniu miejsc w domach studenckich.
Prywatna stancja
Jak wszędzie na świecie, rynek mieszkań do wynajęcia dynamicznie zmienia się także w Niemczech. Zróżnicowanie tego typu ofert
jest bardzo duże – począwszy od nieumeblowanego pokoju, aż po
w pełni wyposażony apartament.
W Niemczech mieszkania często wynajmowane są przez kilkuosobowe grupy studentów. Tworzą oni tzw. Wohngemeinschaft (WG),
czyli wspólnotę osób zamieszkujących poszczególne pokoje i korzystających z tej samej kuchni i łazienki, często także ze wspólnego salonu. Niekiedy mieszkańcy WG dzielą się również kosztami
opłat za telefon i internet (por. informacje na str. 110–112). Taka
forma mieszkania jest tutaj bardzo popularna.
Taorang:
Cieszyło mnie, że na długo przed wylotem do Niemiec
­wiedziałam już, gdzie będę mieszkała. Mogłam podać mój
nowy adres znajomym – kiedy przyjechałam do akademika,
czekał tam na mnie nawet już pierwszy list od mojej
najlepszej przyjaciółki.
Poszukiwanie mieszkania
W większości przypadków wynajem mieszkania wymaga kontaktu
z najemcą na miejscu. Oznacza to, iż transakcję wynajmu konkretnego mieszkania można sfinalizować właściwie dopiero po przyjeździe do Niemiec. Jednakże poszukiwanie odpowiedniej oferty
można rozpocząć jeszcze przed wyjazdem.
76 Kierunek Niemcy
Oferty wynajmu pokoi lub mieszkań można znaleźć przeglądając
ogłoszenia mieszkaniowe, które są zamieszczane w wielu różnych
miejscach.
Dobrym źródłem informacji na ten temat jest niewątpliwie Biuro
Współpracy z Zagranicą. Można tam uzyskać wiele przydatnych
wskazówek – niezależnie od tego, czy poszukiwanie odpowiedniego lokum rozpocznie się jeszcze przed wyjazdem, czy też już po
przyjeździe do Niemiec. Dostępne są tam m.in. adresy osób prywatnych, które wynajmowały już mieszkanie lub pokój zagranicznym studentom.
W poszukiwaniu mieszkania mogą też pomóc lokalne oddziały organizacji Studentenwerk oraz przedstawicielstwa studentów. Często
pośredniczą one w poszukiwaniu najemców wśród studentów, tzn.
gromadzą adresy mieszkań do wynajęcia.
W pobliżu stołówek zwykle znajdują się wielkie tablice ogłoszeniowe, na których studenci mogą zamieszczać oferty wynajmu lub
zgłoszenia chęci wynajęcia mieszkania. Podobne tablice są również
w budynkach instytutu lub katedry.
Łukasz:
Wynajmuję pokój w mieszkaniu studenckim (WG). Pokój
jest wprawdzie niewielki, ale ludzie, z którymi tutaj mieszkam,
są super. Współdzielimy to mieszkanie we czwórkę; oprócz
mnie mieszkają tu dwie dziewczyny – Niemka i Turczynka –
oraz chłopak, też Niemiec. W sumie bardzo dobrze nam się
mieszka. Oczywiście, zdarza się czasem, że ktoś zapomni
­zrobić ­zakupy, ktoś nie umyje łazienki, a ktoś inny słucha w
nocy zbyt głośnej muzy. To jasne, nie ma ludzi idealnych.
Ale dla mnie WG to najlepszy sposób, aby naprawdę poznać
ludzi i szlifować niemiecki.
78 Kierunek Niemcy
Oferty wynajmu mieszkań drukowane są też w środowych i piątkowych wydaniach lokalnych dzienników. Ogłoszenia te zamieszczane są także on-line – na stronach internetowych tych gazet.
Również magazyny miejskie i gazetki studenckie zawierają często
oferty wynajmu mieszkań.
W ogłoszeniach mieszkaniowych pojawia się zwykle wiele różnych
skrótów. Poniżej rozszyfrowujemy niektóre z nich:
Skróty stosowane w ogłoszeniach mieszkaniowych
2-Zi.-Whg 2-Zimmer-Wohnung (= mieszkanie dwupokojowe)
2 ZKDB 2 Zimmer, Küche, Diele, Bad
(= dwa pokoje, kuchnia, korytarz, łazienka)
K
Kaution (= kaucja)
+ NK plus Nebenkosten
(= opłaty dodatkowe za ogrzewanie, zużycie prądu, gazu i
wody oraz wywóz śmieci))
NR Nichtraucher (= osoba niepaląca)
WBS Wohnberechtigungsschein
(= zaświadczenie uprawniające do korzystania z mieszkania
socjalnego; mogą z niego korzystać osoby o odpowiednio
niskich dochodach)
Niektóre internetowe giełdy mieszkaniowe specjalizują się w zamieszczaniu ofert wynajmu mieszkań dla studentów:
www.studenten-wg.de
3
www.studenten-wohnung.de
3
www.wg-gesucht.de
3
Można tam też bezpłatnie zamieścić własne ogłoszenie o poszukiwaniu mieszkania do wynajęcia.
Mieszkanie 79
Julia:
Jeśli podanej w ogłoszeniu kwocie towarzyszy określenie „kalt”
(„zimno”), nie należy obawiać się tego, że w miesz­kaniu
trzeba będzie marznąć. Sformułowanie „200 Euro kalt” ozna­
cza po prostu, że koszty ogrzewania nie są jeszcze ­wliczone
w czynsz.
Gdzie spędzić pierwsze noce?
Jeżeli wszelkie próby zapewnienia sobie zakwaterowania jeszcze
przed wyjazdem okazałyby się bezowocne, konieczne będzie znalezienie tymczasowego lokum po przyjeździe do Niemiec. Również w
tej kwestii można liczyć na pomoc Biura Współpracy z Zagranicą.
Ponadto możliwość tymczasowego noclegu oferują studentom
zagranicznym niektóre oddziały organizacji Studentenwerk, a także akademickie wspólnoty religijne. Ostatnią deską ratunku jest
Łukasz:
Zwykle działa to tak: przeglądasz ogłoszenia i gdy spodoba Ci
się jakaś oferta, kontaktujesz się z osobą wynajmującą miesz­
kanie – mailowo albo telefonicznie. Ustalacie termin o­ ględzin i
jedziesz na miejsce, żeby wszystko sobie obejrzeć. ­Wynajmujący
będzie pewnie chciał od razu wiedzieć, jak długo masz zamiar
zostać w Niemczech. Jak już się dogadacie, obie strony podpisu­
ją umowę najmu. A tak à propos – pracownicy Biura Współ­
pracy z Zagranicą lub organizacji S
­ tudentenwerk chętnie
­doradzą Ci, na co powinieneś zwrócić uwagę podczas zawiera­
nia takiej umowy.
80 Kierunek Niemcy
wykupienie kilku noclegów w hotelu, pensjonacie lub schronisku
młodzieżowym.
Adresy hoteli i pensjonatów w danym mieście można uzyskać w
biurze informacji turystycznej. Rezerwacji pokoju hotelowego
można dokonywać także przez internet.
Znacznie tańsze od wynajęcia pokoju w hotelu czy pensjonacie jest
skorzystanie z noclegu w schronisku młodzieżowym. W tym celu
należy posiadać międzynarodową legitymację schronisk młodzieżowych – można ją jednak również nabyć na miejscu, po przyjeździe do wybranego schroniska.
Więcej informacji:
www.jugendherberge.de
3
www.deutschland-tourismus.de
3
Opieka medyczna 81
Opieka medyczna
Max:
Wiesz już, że bez zaświadczenia o
ubezpieczeniu zdrowotnym nie zosta­
niesz przyjęty na żadnej niemieckiej
uczelni. Dlatego tak ważne jest to, aby
odpowiednio wcześnie przed wyjazdem załatwić tę sprawę.
Zaświadczenie to jest wymagane przy immatrykulacji. Infor­
macje o sposobach zawarcia ubezpieczenia na wypadek choroby
uzyskasz u Twojego ubezpieczyciela, jak również w Biurze
Współpracy z Zagranicą.
Wszystkie osoby studiujące w Niemczech zobowiązane są do posiadania ubezpieczenia na wypadek choroby. Umowy o ubezpieczeniu
zdrowotnym zawarte w niektórych krajach są honorowane również
w niemieckim systemie opieki zdrowotnej. Dotyczy to ustawowych
ubezpieczeń zdrowotnych zawartych w krajach członkowskich
UE oraz w Islandii, Księstwie Liechtenstein, Chorwacji, Macedonii, Norwegii i Szwajcarii. Jest to możliwe na mocy porozumień o
ubezpieczeniach społecznych, które Niemcy zawarły z tymi państwami. Pełną ochroną ubezpieczeniową na wypadek choroby objęci są w Niemczech także posiadacze Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ lub EHIC – z języka angielskiego).
Niejednokrotnie uznawane jest w Niemczech również prywatne
ubezpieczenie zdrowotne wykupione w kraju zamieszkania. Szczegółowych informacji na ten temat udzielają podmioty ubezpieczające.
82 Kierunek Niemcy
W przypadku, gdy ubezpieczenie prywatne jest uznawane w Niemczech, odpowiednie zaświadczenie o takim ubezpieczeniu należy
dołączyć do dokumentów wymaganych przy immatrykulacji (por.
informacje na str. 57–61). Warto jednak pamiętać o tym, że rozpoczynając studia w Niemczech jako osoba ubezpieczona prywatnie
nie można już przez cały okres studiów zmienić ubezpieczyciela
na żadną z państwowych kas chorych.
Ubezpieczenie zdrowotne
W przypadku braku ubezpieczenia zdrowotnego, które jest uznawane również na terenie Niemiec, należy zawrzeć stosowną umowę z wybraną niemiecką kasą chorych na cały okres pobytu. Zwykle najlepiej jest skorzystać z oferty jednej z państwowych kas chorych. Obowiązują tam bowiem szczególnie niskie taryfy składek
ubezpieczeniowych dla studentów. Aktualna wysokość miesięcznej
składki to około 60 euro.
Z ubezpieczenia zdrowotnego na tych warunkach może korzystać
każdy student, jednakże tylko do ukończenia 14 semestru studiów
lub 30 roku życia.
Max:
Na pierwszy rzut oka brzmi to paradoksalnie: Do immatryku­
lacji potrzebne jest zaświadczenie o ubezpieczeniu zdrowotnym,
jednak aby skorzystać w niemieckiej kasie chorych ze zniżki
studenckiej, musisz przedłożyć zaświadczenie o immatrykula­
cji. Od czego zatem zacząć? Otóż najpierw zgłaszasz się w
wybranej kasie chorych. Po przedłożeniu decyzji o przyjęciu na
studia zostaniesz tymczasowo ubezpieczony jako osoba studiu­
jąca. Zaraz po immatrykulacji wysyłasz odpowiednie zaświad­
czenie na adres kasy chorych lub zanosisz je tam osobiście.
Opieka medyczna 83
Taorang:
Początkowo sądziłam, że w Niemczech ubezpieczenie zdro­
wotne pokrywa wszelkie koszty związane z leczeniem. Jednak
przy pierwszej wizycie u lekarza musiałam uiścić opłatę w
­wysokości 10 euro. Późnej w aptece wydałam jeszcze 5 euro.
Ale nie m
­ usiałam wydać nic ponadto. W każdym razie miesz­
kając tutaj nie należy się obawiać, że zabraknie nam pieniędzy
na opłacenie wizyty u lekarza, wykupienie lekarstw, czy nawet
­sfinansowanie pobytu w szpitalu.
W Niemczech działa wiele państwowych kas chorych – pomoc przy
wyborze najkorzystniejszej oferty można uzyskać w Biurze Współpracy z Zagranicą.
Biura państwowych kas chorych często znajdują się w pobliżu uczelni, co znacznie ułatwia dopełnienie formalności i przyspiesza zawarcie odpowiedniej umowy ubezpieczeniowej.
Wizyta u lekarza
Organizacja służby zdrowia w Niemczech jest wzorcowa. Gęsta
sieć placówek medycznych zatrudniających lekarzy różnych specjalizacji zapewnia opiekę medyczną na bardzo wysokim poziomie.
Osoby wymagające leczenia mogą w Niemczech liczyć na profesjonalną pomoc jednej z najlepszych na świecie służb medycznych.
Przed skorzystaniem po raz pierwszy z porady lekarza należy uiścić
zryczałtowaną opłatę za wizyty. Opłatę tę (w wysokości 10 euro) należy regulować raz na kwartał, czyli co trzy miesiące. Jako dowód
wpłaty wystawiony zostanie rachunek, który należy zachować przez
cały najbliższy kwartał.
84 Kierunek Niemcy
Z bolącym zębem zwykle udajemy się do dentysty. Jeśli pojawią się
jakiekolwiek inne bóle lub dolegliwości, najlepiej jest najpierw zgłosić się do lekarza ogólnego, zwanego również lekarzem domowym.
Lekarz ten będzie w stanie stwierdzić, czy w przypadku tych konkretnych objawów lub urazów wymagana jest konsultacja u specjalisty. Jeśli sytuacja będzie tego wymagała, lekarz wypisze odpowiednie
skierowanie. Dzięki takiemu skierowaniu można skorzystać z porady
lekarza specjalisty, nie ponosząc żadnych dodatkowych kosztów.
Recepty wypisane przez lekarza można zrealizować w aptece, wykupując odpowiednie lekarstwa (por. informacje na str. 86–87). Z
reguły pobierana jest przy tym opłata w wysokości od 5 do 10 euro
– w ramach tzw. dopłaty do leków. Pozostałe koszty pokrywa kasa
chorych w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. Należy pamiętać,
iż zasady te odnoszą się wyłącznie do lekarstw przepisanych przez
lekarza. Za leki bez recepty trzeba zapłacić sto procent ich ceny.
Telefony do gabinetów przyjęć lekarzy ogólnych, stomatologów i
lekarzy specjalistów można znaleźć w branżowej książce telefonicznej Gelbe Seiten. Można ją przeszukiwać również korzystając
z serwisu internetowego www.gelbeseiten.de.
Godziny przyjęć przychodni lekarskich są dość zróżnicowane. W
środy wiele przychodni jest nieczynnych lub pracuje tylko do południa. Najlepiej skontaktować się z wybraną placówką telefonicznie
w celu ustalenia terminu wizyty. W nagłych przypadkach można
po prostu zgłosić się do poradni w godzinach przyjęć. W takich
sytuacjach zwykle trzeba jednak poczekać na swoją kolej.
Nagłe wypadki
Jeśli pomoc lekarza będzie pilnie potrzebna w nocy, bądź też w
czasie weekendu, zawsze można udać się do najbliższego szpitala.
W sytuacjach krytycznych należy wezwać karetkę pogotowia ratunkowego, korzystając z bezpłatnego numeru telefonu 112.
86 Kierunek Niemcy
Jeśli natychmiastowa pomoc medyczna nie jest konieczna, jednak
dolegliwości są na tyle silne, że nie można czekać aż do otwarcia
najbliższej poradni lekarskiej, należy zgłosić się do jednego z lekarzy interweniujących w nagłych wypadkach (Ärztlicher Notdienst).
Pełnią oni obowiązki lekarzy domowych poza normalnymi godzinami przyjęć w poradniach. Adresy i telefony lekarzy dyżurujących w danym dniu można znaleźć w lokalnej prasie codziennej,
w rubryce „Ärztlicher Notdienst”. Informacje te można również
uzyskać odsłuchując automatyczną sekretarkę lekarza domowego,
bądź też dzwoniąc do jednej z dyżurujących aptek (por. informacje
na str. 87). W nagłych wypadkach interweniują również dentyści.
Aby móc skorzystać z pomocy medycznej w nagłych wypadkach,
należy raz na kwartał uiścić zryczałtowaną opłatę w wysokości
10 euro. W przypadku długoterminowej hospitalizacji pobierana
jest opłata w wysokości 10 euro za każdy dzień pobytu w szpitalu,
okres ten nie może jednak przekraczać maksymalnej ilości 28 dni
w roku.
À propos: na obrzeżach niemieckich autostrad co kilka kilometrów
zainstalowane są pomarańczowe telefony alarmowe (Notrufsäulen).
Można z nich bardzo szybko wezwać pomoc w razie wypadku.
Drogę do najbliższego telefonu alarmowego wskazują strzałki na
białych słupkach kilometrowych, bądź też szereg czarno-białych
pachołków.
Lekarstwa
W Niemczech wszelkiego rodzaju leki dostępne są wyłącznie w
aptekach. Lekarstwa można podzielić na dwie grupy: leki dostępne bez recepty oraz tylko na receptę. Lekarstwa należące do grupy
drugiej można otrzymać w aptece wyłącznie po okazaniu ważnej
recepty podpisanej przez lekarza.
Opieka medyczna 87
Michael:
W pierwszym tygodniu po przyjeździe do Niemiec często mie­
wałem bóle głowy. Postanowiłem pójść do marketu po ­tabletki
przeciwbólowe, ale nie nigdzie nie mogłem ich znaleźć.
Kiedy zapytałem o nie ekspedientkę, zrobiła wielkie oczy i
­powiedziała: „Da müssen Sie in die Apotheke!”.
Wytyczne niemieckiej ustawy o lekach (Arzneimittelgesetz) są nad
wyraz surowe. Pewne rodzaje lekarstw, które być może w innych
krajach są sprzedawane bez recepty (np. antybiotyki), w Niemczech
muszą zostać przepisane przez lekarza. Także niektóre leki dostępne za granicą mogą tutaj nie być dopuszczone do sprzedaży.
Apteki w Niemczech zwykle są czynne od poniedziałku do piątku w
godzinach od 8:30 do 18:30, a w soboty tylko przed południem. W
niedzielę apteki są z reguły zamknięte.
W miastach wybrane apteki pełnią jednak zawsze specjalne dyżury całodobowe, również w czasie weekendu. Spis dyżurnych aptek
można znaleźć w lokalnej prasie codziennej, w rubryce „Apotheken­
notdienst”; jest on także wywieszony w każdej aptece. Adresy tych
aptek można też sprawdzić na stronie internetowej www.aponet.de/
notdienst oraz www.apotheken.de/notdienste.
Więcej informacji:
www.daad.de/health
3
www.study-in.de/health
3
88 Kierunek Niemcy
Pieniądze i konto w banku
Max:
Zaraz po przyjeździe koniecznie
otwórz sobie rachunek rozliczeniowy w
jednym z banków. To najbardziej prak­
tyczna opcja – dzięki temu możesz od
razu po immatrykulacji uregulować przelewem opłatę seme­
stralną, czy też comiesięczne rachunki za mieszkanie. Możesz
też wypłacać pieniądze z konta bez dodatkowych opłat. Więk­
szość niemieckich banków kieruje do studentów specjalne oferty
umożliwiające prowadzenie bezpłatnego rachunku rozliczenio­
wego. O szczegóły zapytaj w Biurze Współpracy z Zagranicą.
Środkiem płatniczym obowiązującym w Niemczech jest euro. Obecnie euro jest wspólną walutą 17 państw europejskich. Informacje o
aktualnym kursie euro w przeliczeniu na inne waluty można uzyskać
korzystając z konwertera walut na stronie www.xe.com.
Jeden euro (1 EUR) to 100 eurocentów (100 cent). W obiegu są następujące
monety: 1, 2, 5, 10, 20 i 50 centów, 1 i 2 euro oraz
banknoty: 5, 10, 20, 50, 100, 200 i 500 euro.
W niektórych – szczególnie mniejszych – sklepach banknoty o najwyższych nominałach (powyżej 100 euro) nie są akceptowane. W
innych miejscach (np. na stacjach benzynowych) obsługa sklepu
może poprosić osobę płacącą banknotem o takim nominale o okazanie dokumentu tożsamości.
Pieniądze i konto w banku 89
Wymiana gotówki i czeków podróżnych
Gotówkę w obcej walucie można wymienić w kantorach wymiany
walut. Najczęściej są one zlokalizowane na lotniskach oraz w pobliżu dworców kolejowych.
Druga możliwość to skorzystanie z usług banku lub kasy oszczędnościowej. Niektóre z tych instytucji nie oferują jednak wymiany
bezgotówkowej, lecz jedynie transfer środków płatniczych i zasilenie nimi rachunku rozliczeniowego klienta.
O sposobie realizacji czeków podróżnych informują placówki,
w których można je nabywać. Zwykle przyjmują je banki, kasy
oszczędnościowe oraz kantory.
W każdym mieście zainstalowane są liczne bankomaty. Korzystając
z karty płatniczej lub kredytowej można z nich wypłacić gotówkę o
dowolnej porze dnia i nocy.
Konto w banku
Osoby zamierzające przebywać w Niemczech dłużej niż kilka tygodni powinny otworzyć rachunek rozliczeniowy (Girokonto) w jednym z miejscowych banków. Założenie i utrzymanie studenckiego
konta bankowego jest z reguły bezpłatne. Dopełnienie związanych
z tym standardowych formalności również nie powinno stwarzać
większych problemów.
Julia:
Obiegowe monety euro mogą się różnić wizerunkiem na rewersie
– zostały wyprodukowane w mennicach różnych krajów człon­
kowskich Unii Europejskiej i widnieją na nich symbole narodowe
tych krajów.
90 Kierunek Niemcy
Posiadanie własnego konta w
Niemczech ma wiele zalet. Oto
niektóre z nich: przy wypłacie
Banki w Niemczech są zwykle
gotówki z wielu bankomatów
­czynne od poniedziałku do piątku
w godzinach od 9.00 do 16.00. W
na terenie Niemiec nie jest
soboty i niedziele oraz w dni świąpobierana żadna prowizja. Reteczne (por. informacje na str. 116)
gularne należności – takie jak
banki są zamknięte.
czynsz, składki ubezpieczeniowe czy rachunki za telefon
– można uiszczać poprzez tzw. zlecenie stałe; cykliczne przelewy
bankowe będą wówczas realizowane automatycznie w określonym
terminie. Za zakupy w Internecie można płacić korzystając z tzw.
polecenia zapłaty (zgoda na obciążenie rachunku należną kwotą).
Godziny otwarcia banków
Uwaga: Wiele niemieckich fundacji stypendialnych odmawia do-
konywania przelewów na zagraniczne konta bankowe! Również
podejmując w Niemczech pracę dorywczą trzeba bezwzględnie posiadać rachunek rozliczeniowy w niemieckim banku.
Na terenie Niemiec działa wiele banków i kas oszczędnościowych,
które mają swoje oddziały w większości miast. Ponadto działają
tu liczne banki on-line, w których wszelkie operacje – od założenia konta aż po realizację transakcji finansowych – dokonywane
są przez internet.
Max:
Oszczędzisz sobie wiele niepotrzebnego stresu, jeśli odpowied­
nio wcześnie dowiesz się, jakie dokumenty potrzebne są do za­
łożenia konta w wybranym przez Ciebie banku. Towarzyszy­
łem kiedyś znajomej podczas takiej operacji – i nakręciłem przy
tej okazji kilka scen. Polecam Ci obejrzenie w całości filmiku
nr 2 pt. „Was kostet mich das Leben in Deutschland?”, który
jest dostępny na stronie www.study-in.de/student-life.
Pieniądze i konto w banku 91
Michael:
Ojciec opowiadał mi kiedyś, jak podczas pobytu w Niemczech za­
skoczyło go to, że ludzie prawie zawsze płacą gotówką w sklepach
i restauracjach. W ostatnich latach widocznie się to jednak nieco
zmieniło. Niemal wszystkie większe sklepy i restauracje akcep­
tują karty płatnicze – w niektórych jednak wymagane jest prze­
kroczenie określonej minimalnej kwoty, np. w wysokości 15 euro.
Informacje dotyczące szczególnie korzystnych ofert bankowych dla
studentów można uzyskać w Biurze Współpracy z Zagranicą. Informacje te można oczywiście również znaleźć w Internecie.
Pod adresem www.study-in.de/money znajduje się m.in. lista kontrolna pomocna przy zakładaniu konta bankowego. Wyszczególniono tam najważniejsze pytania, jakie należy zadać podczas rozmowy
z przedstawicielem banku.
Aby móc założyć konto w banku, potrzebne są następujące dokumenty:
■ p
aszport lub dowód osobisty,
■ legitymacja studencka, zaświadczenie o immatrykulacji
lub decyzja o przyjęciu na studia,
■ zaświadczenie o zameldowaniu w biurze meldunkowym,
ew. także w biurze imigracyjnym.
Z tymi dokumentami należy udać się do jednego z oddziałów ­banku
i poprosić o założenie rachunku rozliczeniowego.
Po założeniu konta wszelkie operacje bankowe – jak np. polecenia
przelewu lub zlecenia stałe – można realizować korzystając z serwisu internetowego albo ze specjalnego automatu, bądź też przy
bankowym okienku.
92 Kierunek Niemcy
Karta płatnicza i karty kredytowe
Posiadacze konta bankowego dysponują specjalną plastikową kartą,
która umożliwia wypłacanie pieniędzy z bankomatów oraz wydruk
informacji o stanie rachunku.
Z reguły pełni ona również funkcję typowej karty płatniczej, zwanej
także kartą rozliczeniową (EC-Karte / Girokarte), którą można regulować rachunki w sklepach i restauracjach.
Transakcje dokonywane przy pomocy karty płatniczej wymagają
albo wprowadzenia kodu PIN, albo złożenia podpisu na paragonie
fiskalnym.
W Niemczech akceptowana jest większość kart kredytowych (np.
MasterCard, Visa, American Express). Można za ich pomocą wypłacać gotówkę w bankomatach lub podejmować pieniądze z konta bankowego, jednak za te operacje pobierane są dość wysokie
opłaty. Posiadacze kart kredytowych powinni przed wyjazdem do
Niemiec powiadomić instytucję kredytującą o tym, że będą używać
karty kredytowej poza granicami kraju.
Więcej informacji:
www.study-in.de/money
3
Julia:
Mojej amerykańskiej znajomej bank nagle zablokował kartę
kredytową. Niestety zapomniała poinformować swój bank o
tym, że będzie używać tej karty za granicą. Gdy na rozliczeniu
zaczęły pojawiać się płatności dokonane w Niemczech, bank
wyszedł z założenia, że karta została jej skradziona. Również
mój bank za każdym razem, kiedy używam karty kredytowej
za granicą, nalicza mi dodatkowe opłaty. Jeżeli posiadasz już
kartę kredytową, lepiej sprawdź przed wyjazdem, jakie opłaty
zostaną ci naliczone za płatności dokonywane w Niemczech.
94 Kierunek Niemcy
Praktyki zawodowe
Michael:
Podczas ubiegłorocznych wakacji
odbyłem czterotygodniową praktykę w
pewnej niemieckiej firmie. Bardzo dużo
się tam nauczyłem. Po całej tej teorii
na uniwerku w końcu mogłem zdobyć nieco praktycznych
umiejętności. Nie zarobiłem tam wprawdzie kokosów, ale za to
nawiązałem ciekawe kontakty. Być może tego lata będę mógł
tam ­naprawdę popracować przez kilka tygodni.
Wielu niemieckich studentów odbywa praktyki zawodowe w trakcie
realizacji studiów, aby w ten sposób zdobywać doświadczenie i nawiązywać kontakty z potencjalnymi pracodawcami.
Na niektórych kierunkach okres praktyk jest integralną częścią programu studiów. Opiekę merytoryczną nad praktykantami sprawują
wówczas nauczyciele akademiccy. Są i takie kierunki, na których
odbyte praktyki są jednym z warunków przyjęcia na studia.
Czas trwania praktyk może obejmować okres od kilku tygodni do
kilku miesięcy. Z reguły praktykanci nie otrzymują żadnego wynagrodzenia, ewentualnie przyznawane są im niewielkie gratyfikacje.
96 Kierunek Niemcy
Miejsca praktyk
Miejscem odbywania praktyk studenckich może być przedsiębiorstwo lub instytucja.
Szczegółowych informacji na temat możliwości zrealizowania
praktyki w Niemczech udzielają następujące placówki:
■ działające na uczelni Biuro ds. Praktyk Studenckich
lub Biuro Karier,
■ B
iuro Współpracy z Zagranicą oraz
■ m
iędzynarodowe organizacje studenckie.
Trzy największe międzynarodowe organizacje studenckie, które
zajmują się m.in. również pośrednictwem miejsc pracy dla praktykantów, to:
■ AIESEC: największa międzynarodowa organizacja studentów
nauk ekonomicznych – www.aiesec.de
■ ELSA: European Law Students’ Association (zrzeszająca
­studentów prawa) – www.elsa-germany.org
■ IAESTE: International Association for the Exchange of
­Students for Technical Experience (zrzeszająca studentów
nauk inżynieryjnych i przyrodniczych, w tym także
rolnictwa i leśnictwa) – www.iaeste.de
Ogłoszenia o wolnych stanowiskach pracy dla praktykantów można
przeszukiwać także w internecie. Obszerne zestawienie portali internetowych dla osób poszukujących miejsca do odbycia praktyki lub
stażu znajduje się pod adresem www.jobsuche-leichtgemacht.de/
beste-praktikumsboersen.html.
Pośrednictwem miejsc pracy dla praktykantów przez internet zajmują się również studenckie giełdy pracy (por. informacje na str. 98).
O przyjęcie na praktykę można też ubiegać się bezpośrednio w wybranym przez siebie przedsiębiorstwie lub instytucji.
Praca dorywcza 97
Praca dorywcza
Julia:
Wielu moich znajomych poza studia­
mi jeszcze gdzieś pracuje. Są to na­
prawdę przeróżne zajęcia. Ja sama
udzielam korepetycji. Moja przyjaciółka
Ruth opiekuje się psem. Piotr rozwozi lekarstwa na zlecenie
­apteki. Susanne pracuje w kafeterii. Felix webmasteruje serwis
internetowy pewnej firmy. Znalezienie ciekawej pracy wymaga
jednak dobrej znajomości języka niemieckiego.
Studiujący często wykonują różne prace dorywcze, aby w ten sposób
zapewnić sobie dodatkowe środki finansowe oraz zdobyć pierwsze
doświadczenia na rynku pracy.
Uwaga: Praca dorywcza to dobry sposób na podreperowanie studenc-
kiego budżetu. Jednakże obowiązki związane z realizacją studiów
raczej nie pozwalają pogodzić studiowania z zarabianiem pieniędzy
na pokrycie całkowitych kosztów utrzymania i życia w Niemczech.
Dobrym uzupełnieniem studiów wyższych jest okresowe zatrudnienie w charakterze pomocniczego pracownika na uczelni. Praca
na stanowisku tzw. „Hiwi” (skrót od studentische / wissenschaftliche
Hilfskraft) polega na wykonywaniu czynności pomocniczych zlecanych przez pracowników naukowo-dydaktycznych. Na wielu wydziałach istnieje możliwość podjęcia pracy na stanowisku tutora.
Osoba taka prowadzi zajęcia ćwiczeniowe mające na celu powtórzenie i utrwalenie znajomości poznanego materiału.
98 Kierunek Niemcy
Można też wykorzystać różne możliwości zatrudnienia poza uczelnią. Studenci często znajdują zatrudnienie jako kelnerzy lub hostessy, obsługują gości podczas targów i promocji, wykonują prace
porządkowe, opiekują się dziećmi, pracują w marketach, copy-shopach i biurowcach, rozprowadzają gazety i ulotki reklamowe itd.
Wysokość zarobków zależy od charakteru pracy oraz od miasta, w
którym jest ona wykonywana. Stawki godzinowe utrzymują się na
poziomie od 5 do 10 euro.
Poszukiwanie pracy
Osoby poszukujące zatrudnienia na uczelni mogą w sekretariacie
instytutu uzyskać informacje o wakatach na stanowiskach pracowników pomocniczych lub tutorów; można również zapytać o to
swoich wykładowców. Dobrym źródłem informacji o ofertach pracy
są uczelniane biura pośrednictwa pracy. Jest to specjalny serwis dla
studentów przygotowywany wspólnie przez miejscowy urząd pracy
Max:
Raczej trudno jest znaleźć taki sposób zarobkowania, który
nie koliduje z planem zajęć na uczelni. W końcu jesteś w
­Niemczech po to, żeby studiować. Prace dorywcze zawsze się
kiedyś kończą i trzeba wciąż na nowo rozpoczynać poszuki­
wania odpowiadającego nam zajęcia. Mogę Ci tylko doradzić,
że warto wykorzystać wszelkie możliwości: studenckie biuro
pośrednictwa pracy, informacje na tablicach ogłoszeń, ogłosze­
nia w prasie codziennej, internetowe giełdy pracy, a także –
często bardzo pomocne – osobiste kontakty z różnymi ludźmi,
z którymi widujesz się np. na uczelni. Po prostu poinformuj
każdą znajomą osobę o tym, że właśnie szukasz pracy. Może
akurat wśród nich (lub ich znajomych) znajdzie się ktoś, kto
zaproponuje Ci ciekawe zajęcie.
Praca dorywcza 99
oraz lokalny oddział organizacji Studentenwerk. Adresy urzędów pracy można znaleźć na stronie internetowej www.arbeits­agentur.de.
Wiele ofert pracy zamieszczanych jest na tablicach ogłoszeń w
obiektach uczelnianego kampusu, bądź też np. w supermarketach.
Warto przeglądać również rubryki z ogłoszeniami w codziennej
prasie. Oferty pracy najczęściej drukowane są w środowych wydaniach gazet oraz – bardziej obszerne – w wydaniach weekendowych. Bazę danych z ofertami pracy można również przeszukiwać
na stronach internetowych lokalnych dzienników.
W internecie dostępne są ponadto różnego rodzaju giełdy pracy.
Niektóre z nich specjalizują się w pośrednictwie pracy dla studentów. Oto kilka przykładów:
www.berufsstart.stepstone.de
3
www.jobmensa.de
3
www.studentjob.de
3
www.studentenjobs24.de
3
www.unicum.de
3
Uregulowania prawne
Polscy studenci mogą od 1 maja 2011 podejmować pracę w Niemczech bez ograniczeń. Nie jest także potrzebne pozwolenie na pracę.
Więcej informacji:
www.study-in.de/student-life
3
film nr 5: „Wie finde ich einen Nebenjob?”
www.daad.de/job
3
www.daad.de/deutschland/download
3
broszura: „Informationen zu den rechtlichen Rahmenbedingungen
für die Ausübung einer Erwerbstätigkeit von ausländischen
Studierenden und Wissenschaftlern”
3 www.internationale-studierende.de
nawigacja: Während des Studiums > Jobben
100 Kierunek Niemcy
Język
Michael:
Bardzo odpowiada mi to, że w Niem­
czech wiele osób nieźle zna język an­
gielski. Wprawdzie nie jest tak, że
można wszędzie zagadać po angielsku,
ale zawsze znajdzie się ktoś, kto rozumie ten język. Mimo to
bardzo jestem dumny z tego, że coraz lepiej mówię po niemiec­
ku. To fajne uczucie, kiedy możesz porozumiewać się z miesz­
kańcami obcego kraju w ich własnym języku.
Niemiecki na studiach i na co dzień
Poziom znajomości języka niemieckiego, jaki powinien posiadać
kandydat na studia, uzależniony jest od konkretnej uczelni oraz od
wybranego kierunku studiów (por. informacje na str. 19).
Na kierunkach z wykładowym językiem angielskim z reguły nie jest
wymagana znajomość języka niemieckiego. Trzeba natomiast znać
bardzo dobrze j. angielski. W przypadku pozostałych kierunków
obowiązuje następująca prawidłowość: w przeciwieństwie do przedmiotów z dziedziny nauk przyrodniczych i ścisłych, na kierunkach humanistyczno-społecznych wymagana jest zwykle bardziej
zaawansowana znajomość języka niemieckiego – zwłaszcza jeśli
chodzi o umiejętność pisania i formułowania wypowiedzi ustnych.
W każdym razie wymagany jest taki poziom opanowania języka,
który pozwala na zrozumienie treści wykładu oraz śledzenie wątków
Język 101
dyskusji podczas seminarium. Oczywiście ważna jest również umiejętność czytania tekstów naukowych i ich merytorycznej analizy.
Student powinien także umieć wypowiadać się w zrozumiały sposób w rozmowach na tematy naukowe oraz redagować teksty zawierające własne przemyślenia.
Jednak studia to nie wszystko. Nawet jeśli będziesz studiować na
kierunku międzynarodowym i na uczelni będziesz posługiwać
się głównie językiem angielskim, to i tak warto nauczyć się języka niemieckiego. Jak bowiem powszechnie wiadomo, aklimatyzację w obcym kraju znacznie ułatwia dobra znajomość języka jego
mieszkańców. W ten sposób z pewnością łatwiej poradzisz sobie
w codziennych sytuacjach. Uczestnicząc bardziej intensywnie w
życiu Niemców zwiększysz również szanse na nawiązanie wielu
ciekawych znajomości.
Dialekt, gwara, żargon
Ludzie w Nadrenii mówią inaczej niż mieszkańcy Bawarii, a mowa
rodowitych Berlińczyków różni się od mowy Niemców pochodzących z Hamburga. Język niemiecki – podobnie jak wszystkie języki naturalne – jest bardzo zróżnicowany, zarówno pod względem
wymowy, jak i używanych konstrukcji gramatycznych. Różnice te
mogą być zauważalne nawet w mowie mieszkańców różnych miejscowości należących do tego samego regionu.
Nauczyciele prowadzący zajęcia w szkołach wyższych zwykle posługują się standardową, literacką odmianą języka niemieckiego.
Może się jednak zdarzyć, że któryś z profesorów lub kolegów z
roku będzie mówił w jednym z niemieckich dialektów. Wielu ludzi
świadomie pielęgnuje rodzimą odmianę języka mówionego, podkreślając w ten sposób swoje przywiązanie do regionu, z którego
pochodzą.
102 Kierunek Niemcy
Taorang:
Początkowo miałam spore trudności ze zrozumieniem wypo­
wiedzi niektórych Niemców. Chociaż moja nauczycielka
niemieckiego w Chinach była rodowitą Niemką, w pierwszych
tygodniach po przyjeździe okazało się, że czasem nie rozu­
miem nawet prostych wyrażeń, które dotąd wydawały mi się
dość oczywiste. Jednak Anja, studentka wspomagająca mnie
w ramach inicjatywy Patenprogramm, od razu wyjaśniła mi
ten fenomen – po prostu w Niemczech ludzie mieszkający w
różnych regionach kraju posługują się odmiennymi dialektami,
dlatego język niemiecki nie brzmi wszędzie jednakowo. Na
szczęście szybko poradziłam sobie z początkowymi trudnościami
i zaczęłam bardziej skupiać się na uważnym słuchaniu moich
rozmówców.
W kontaktach z osobami posługującymi się językiem niemieckim
jako językiem obcym większość Niemców stara się jednak używać
standardowej odmiany tego języka. Mimo to niektórzy rodzimi użytkownicy języka nie zdają sobie nawet sprawy z tego, jak bardzo ich
sposób mówienia odbiega od wzorców znanych ci z podręczników i
płyt CD z nagraniami wymowy. Tylko bez paniki – szybko przyzwyczaisz się do odmiany języka mówionego używanej w regionie,
w którym będziesz mieszkać.
Przecież to żaden wstyd, jeśli od czasu do czasu czegoś nie zrozumiesz albo zostaniesz opacznie zrozumiana/-y.
Kursy językowe
W Niemczech można skorzystać z wielu możliwości nauki języka
niemieckiego, bądź też pogłębienia jego znajomości.
104 Kierunek Niemcy
Jako student możesz równolegle do zajęć na uczelni uczęszczać
także na kurs językowy. Najczęściej (ale nie zawsze) za uczestnictwo w takim kursie pobierane są opłaty.
Każdego roku na niemieckich uczelniach organizowane są kursy
letnie, które można wykorzystać do przygotowania się pod względem językowym do planowanych studiów. Kursy letnie odbywają
się zwykle w okresie od czerwca do września.
Oferowane kursy językowe obejmują różne poziomy zaawansowania,
a uczestnictwo w nich jest odpłatne. Przegląd aktualnych ofert kursów
letnich znajduje się na stronie www.daad.de/sommerkurse.
Można też skorzystać z bogatej oferty pozauczelnianych instytucji,
takich jak lokalne placówki Goethe-Institut, uniwersytety ludowe,
czy prywatne szkoły językowe. Kursy te również są odpłatne.
Oferty kursów języka niemieckiego dostępne na terenie całych Niemiec są aktualizowane w internetowej bazie danych stowarzyszenia
Fachverband Deutsch als Fremdsprache. Bazę tę można przeszukiwać
na stronie www.fadaf.de/de/daf_angebote/sprachkursangebote.
Tandem językowy
Udział w klasycznym (zwykle odpłatnym) kursie językowym nie
jest jedyną metodą nauki języka niemieckiego. Doskonałą alternatywę stanowi nauka w tak zwanym tandemie językowym.
Kursy językowe online
Dodatkowym, wygodnym sposobem kształcenia jest skorzystanie z kursów
językowych dostępnych online. Oferta Deutsch-Uni-Online (www.deutschuni.com) zawiera specjalne kursy przygotowujące do realizacji studiów w
Niemczech na różnych poziomach zaawansowania językowego. Są również
kursy obejmujące słownictwo fachowe z określonych dziedzin wiedzy.
Język 105
Michael:
Z początku nieco przerażało mnie tempo mówienia Niemców.
Jednak prędko uświadomiłem sobie, że gdy rozmawiam tu z
ludźmi w moim ojczystym języku, to też nie zawsze mnie rozu­
mieją – nawet te osoby, które świetnie znają angielski. Dość
często słyszę wtedy: „Hej, Michael, czy mógłbyś mówić trochę
wolniej?” Teraz reaguję o wiele spokojniej, gdy zdarzy mi się
czegoś nie zrozumieć – wiem już, że to niekoniecznie skutek
braku kompetencji językowych z mojej strony. Niektórzy ludzie
po prostu strasznie szybko mówią. W takich sytuacjach nie
obawiam się już przerwać rozmówcy i poprosić: „Könnten Sie
das bitte langsam wiederholen?”
Ta forma nauki polega na spotkaniach dwóch osób różnej narodowości, które uczą się nawzajem swoich ojczystych języków. Regularnie odbywające się sesje tandemowe umożliwiają efektywne
przyswojenie umiejętności językowych w przyjaznej i swobodnej
atmosferze.
Partnera do tandemu językowego można znaleźć korzystając z serwisów internetowych prowadzonych przez Biura Współpracy z Zagranicą, międzynarodowe grupy studenckie lub ogólnouczelniane
przedstawicielstwa studentów.
Test umiejętności językowych
Poziomy nauczania języka na kursach w Niemczech określane są
zgodnie z Europejskim Systemem Opisu Kształcenia Językowego
(Common European Framework of Reference for Languages) według
sześciopoziomowej skali porównawczej: od poziomu podstawowego A1 do zaawansowanego poziomu biegłości językowej C2.
Język 107
Osoby pragnące sprawdzić aktualny poziom własnych kompetencji językowych mogą skorzystać z bezpłatnego testu on-line, który
jest dostępny na stronie internetowej Goethe-Institut pod adresem
www.goethe.de/einstufungstest. Po udzieleniu odpowiedzi na pytania testowe wyświetlone zostaną informacje na temat sugerowanego poziomu kompetencji.
Bardziej dokładnym testem kompetencji językowych, zakończonym wydaniem certyfikatu, jest test OnDaF (www.ondaf.de). Test
ten pozwala także zweryfikować, czy aktualny stopień znajomości
języka niemieckiego jest wystarczający, aby pomyślnie zdać egzamin TestDaF.
Max:
Świetną metodą doskonalenia znajomości języka niemieckiego
jest nauka w tandemie. Ja sam na przykład spotykam się raz w
tygodniu z pewną Czeszką, której pomagam w nauce niemiec­
kiego, w zamian za co ona rozmawia ze mną po czesku. To o
wiele bardziej przyjemny sposób nauki, niż uczęszczanie na
kurs językowy. Moją tandemową partnerkę znalazłem w bardzo
prosty sposób – rozwiesiłem własne ogłoszenia na tablicach w
instytucie, w stołówce i w bibliotece.
Więcej informacji:
www.deutsch-lernen.net
3
www.study-in.de/student-life
3
film nr 3: „Wie viel Deutsch brauche ich in Deutschland?”
A może masz ochotę na błyskawiczny kurs języka niemieckiego
on-line?
www.study-in.de/student-life
3
film nr 4: „Deutsch für Anfänger”
108 Kierunek Niemcy
Telefon, internet, poczta
Michael:
Utrzymywanie kontaktów z moją ro­
dziną i znajomymi w USA jest banal­
nie proste. Przesyłamy sobie SMSy i
maile, często rozmawiamy na czacie
lub przez skype, no i oczywiście dzwonimy do siebie od czasu
do czasu. Jedynym utrudnieniem komunikacji są opóźnienia w
transmisji dźwięku występujące podczas niektórych połączeń.
W ostatnich latach nastąpił dynamiczny rozwój technologii komunikacyjnych, czego konsekwencją jest m.in. znaczny spadek cen
usług internetowych i telekomunikacyjnych. Pozostawanie w kontakcie z rodziną i znajomymi w ojczyźnie nie sprawia dziś już najmniejszego problemu.
Telefon komórkowy
Prawie wszyscy niemieccy studenci korzystają z telefonów komórkowych (nazywanych tutaj Handy). Niektórzy nawet rezygnują z telefonu stacjonarnego i również w domu rozmawiają przez komórkę.
Mieszkając w Niemczech warto zakupić kartę SIM którejś z niemieckich sieci komórkowych. To prosty i znacznie tańszy sposób
komunikowania się ze znajomymi, niż korzystanie na terenie Niemiec z telefonu z kartą SIM zagranicznego operatora (co wiąże się
z wysokimi kosztami połączeń i wysyłanych wiadomości SMS).
Telefon, internet, poczta 109
Uzyskanie niemieckiego numeru telefonu jest bardzo proste. Należy jednak zwrócić uwagę na kilka kwestii. Zasadniczo istnieją dwie
możliwości: zawarcie umowy z operatorem albo zakup karty typu
pre-paid.
Zawierając umowę na świadczenie usług telekomunikacyjnych
klient wiąże się na pewien okres z danym operatorem – zwykle
są to 24 miesiące. Najczęściej (ale nie zawsze) umowa ta zobowiązuje klienta do uiszczania comiesięcznej opłaty abonamentowej.
W zamian otrzymuje on (za symboliczną cenę) aktualny model telefonu komórkowego jednego z czołowych producentów, który może
później wymienić na nowy, jeśli zdecyduje się przedłużyć umowę z
tym samym operatorem. Przed podpisaniem takiej umowy należy
poprosić o szczegółowe informacje odnośnie uregulowań prawnych
i planów taryfowych oraz przeczytać całą umowę, włącznie z fragmentami wydrukowanymi mniejszą czcionką. Warto też zapytać o
możliwość skorzystania z oferty promocyjnej dla studentów.
Karty prepaidowe można kupować razem z telefonem komórkowym
lub jako osobny produkt. Pozwala to na dużą elastyczność, ponieważ nie wymaga wiązania się umową z żadnym konkretnym operatorem. Wraz z kartą prepaidową klient otrzymuje określoną liczbę
jednostek taryfowych do wykorzystania na połączenia telefoniczne
lub SMS-y. Gdy kredyt na karcie zostanie wykorzystany, można ponownie doładować konto przez internet lub kupić kolejną kartę. Są
one dostępne w m.in. w supermarketach, kioskach i drogeriach.
W porównaniu ofert różnych operatorów telefonii komórkowej mogą
być pomocne następujące strony internetowe:
www.handytarife.de
3
prepaid-vergleich-online.de
3
Cenne wskazówki można też uzyskać w siedzibie samorządu studenckiego. Warto też poradzić się innych studentów zagranicznych,
którzy zapewne często telefonują do domu.
110 Kierunek Niemcy
Telefon stacjonarny
Osoby, którym nie wystarcza telefon komórkowy, mogą dodatkowo
korzystać w domu z przyłącza telefonii stacjonarnej. Również w
tym przypadku o klienta zabiega wiele spółek telefonicznych, przygotowując różnorodne oferty. Jednak w odróżnieniu od operatorów
komórkowych, spółki telefonii stacjonarnej nie oferują żadnej alternatywy wobec konieczności zawarcia umowy.
Natomiast wraz z umową na usługi telekomunikacyjne oferowany
jest obecnie również dostęp do internetu – często z promocyjną,
jednolitą stawką za połączenia (tzw. flat rate). Oznacza to, że klient
co miesiąc uiszcza pewną zryczałtowaną opłatę, za którą zyskuje
(na określonych warunkach) nielimitowany dostęp do internetu
oraz możliwość wykonywania połączeń telefonicznych do sieci stacjonarnych w całych Niemczech. Połączenia zagraniczne najczęściej nie są zawarte w standardowej opłacie. Zdarzają się jednak
specjalne oferty, w ramach których stawką flat rate objęte są dodatkowe kraje docelowe.
Max:
Wybór operatora telefonii komórkowej lub dostawcy usług inter­
netowych może być w dzisiejszych czasach prawdziwym dyle­
matem, jeśli mamy zamiar skorzystać z najbardziej opłacalnej
oferty na rynku. Niestety nie pomogę Ci również w dokonaniu
wyboru pomiędzy zawarciem umowy okresowej a korzystaniem
z opcji pre-paid. Prawie każdego dnia pojawiają się nowe ofer­
ty, ponieważ konkurencja w tym sektorze usług jest ogromna.
Plusem tej sytuacji jest to, że w ten sposób telefonowanie staje
się coraz tańsze. Za to spośród ciągle rosnącej ilości ofert coraz
trudniej jest wybrać najkorzystniejszą.
Telefon, internet, poczta 111
Również tutaj warto dopytywać się o taryfy ulgowe dla studentów
oraz dokładnie porównywać oferty i ceny – na przykład korzystając
z następujących stron internetowych:
www.clever-telefonieren.de
3
www.telefontarifrechner.de
3
www.online-tarife.de
3
Istnieje ponadto bardzo prosta możliwość zaoszczędzenia pieniędzy na opłatach za rozmowy zagraniczne: tak zwane połączenia
call-­­by-call. System ten pozwala – w ramach standardowej umowy –
na każdorazowe wybranie za pomocą prefiksu operatora oferującego w danej chwili najbardziej korzystne warunki połączeń. Prefiks
aktualnie najtańszego operatora należy uprzednio wyszukać np. w
internecie. Jednakże nie wszystkie spółki telefoniczne akceptują
tego rodzaju połączenia. Dlatego przy zakładaniu telefonu stacjonarnego warto się zorientować, czy wybrany dostawca usług oferuje możliwość wykonywania połączeń call-by-call.
Najbardziej aktualne stawki połączeń call-by-call można znaleźć w
internecie – na przykład w następujących serwisach:
www.billiger-telefonieren.de
3
www.tariftip.de
3
www.teltarif.de
3
Osoby nie posiadające telefonu mogą korzystać z budek
telefonicznych lub tele-kawiarenek. Publiczne automaty
telefoniczne wykorzystywane
są jednak w Niemczech coraz
rzadziej. Istnieją wciąż telefony przyjmujące monety oraz –
głównie na lotniskach – budki
na specjalne karty telefoniczne.
Książka telefoniczna online
W internetowej książce tele­­
fonicznej dostępnej po adresem
www.telefonbuch.de można
­odnaleźć numery telefonów abonentów prywatnych, firm i insty­
tucji korzystających z usług ope­
ratorów telefonii stacjonarnej
i komórkowej.
112 Kierunek Niemcy
Korzystanie z nich jest jednak dość drogie, dlatego przydają się raczej
do wykonywania krótkotrwałych połączeń.
Planując dłuższe rozmowy przez telefon, a przede wszystkim przy
połączeniach zagranicznych warto odwiedzić jedną z tele-kawiarenek
(Telefoncafé). Kawiarenki takie znajdują się w każdym niemieckim
mieście. Można tam nabyć karty prepaidowe typu Calling Card i
skorzystać ze specjalnych zniżek na rozmowy międzynarodowe.
Internet
W większości pokojów w akademikach i w mieszkaniach studenckich zainstalowane jest łącze internetowe. Aby korzystać z internetu, wystarczy podłączyć do niego laptop albo netbook poprzez
kabel sieciowy lub sygnał radiowy Wi-Fi.
Jeżeli w mieszkaniu nie ma jeszcze stałego łącza, istnieją dwie możliwości: przygotowanie wniosku o przyłączenie do sieci, bądź też zakup modemu UMTS, który zapewnia mobilny dostęp do internetu.
Do instalacji łącza internetowego w mieszkaniu wymagane jest zazwyczaj uprzednio zamontowane przyłącze telefonii stacjonarnej.
Przy wyborze dostawcy internetowego należy kierować się wskazówkami podanymi w odniesieniu do telefonu stacjonarnego (por.
informacje na str. 109). Odpowiednią ofertę można wyszukać w internecie – na przykład korzystając z wyżej wymienionych witryn.
Julia:
W moim mieszkaniu nie mam podłączonego internetu. Jednak
w ogóle mi to nie przeszkadza. W ciągu dnia i tak większość
czasu spędzam na uczelni. Mogę tam w dowolnym miejscu
podłączyć do sieci mój laptop, bądź też skorzystać z jednego z
wielu stanowisk komputerowych.
114 Kierunek Niemcy
Mobilny dostęp do internetu w technologii UMTS ma tę zaletę, iż
nie wymaga zawierania umowy z usługodawcą. Korzystanie z niewielkiego urządzenia podłączanego do portu USB pozwala na łączenie się z internetem z dowolnego miejsca, w którym akurat pracujemy na laptopie lub netbooku. Jedyną wadą tego rozwiązania
jest jego dość wysoka cena w porównaniu z kosztami zainstalowania łącza stacjonarnego.
Warto wiedzieć o tym, że będąc studentem wcale nie trzeba mieć
stałego łącza w mieszkaniu, aby móc korzystać z internetu. W każdym mieście uniwersyteckim działają liczne kawiarenki internetowe, w których za niewielką opłatą można surfować po sieci, gawędzić na czacie i wysyłać e-maile. Oczywiście można też korzystać z
komputerów na uczelni.
Szkoły wyższe w Niemczech oferują swoim studentom i pracownikom różne możliwości bezpłatnego korzystania z internetu. Na terenie niektórych uczelni internet dostępny jest z dowolnego miejsca poprzez bezprzewodowe łącze z siecią Wi-Fi. Dane logowania
pozwalające na podłączenie do tej sieci własnego laptopa każdy
student otrzymuje po dokonaniu immatrykulacji.
Osoby nie posiadające własnego komputera również nie muszą się
martwić – mogą swobodnie korzystać z licznych stanowisk komputerowych podłączonych do internetu, które są dostępne w wielu
miejscach na uczelni.
Poczta
Oprócz elektronicznych form komunikacji warto oczywiście nadal
korzystać z tradycyjnych usług pocztowych. Dystrybucją listów i
paczek do różnych miejsc na całym świecie zajmuje się w Niemczech m.in. spółka Deutsche Post AG.
Większe przesyłki można nadać w jednym z oddziałów poczty, które łatwo rozpoznać po żółtym logo z czarnym rogiem pocztyliona.
Telefon, internet, poczta 115
Listy wrzuca się do skrzynek pocztowych (również w kolorze żółtym), zamontowanych w wielu różnych miejscach miasta. Na każdej z nich jest informacja o najbliższym terminie wybierania listów
ze skrzynki. Paczki można też wysyłać, jak również odbierać, korzystając z tak zwanych paczkomatów.
O cenę wysłania listu lub paczki za granicę można zapytać pracownika oddziału poczty, bądź też skorzystać z internetowego serwisu
na stronie www.portokalkulator.de. Koszt przesyłki zależy od jej
wielkości i ciężaru oraz oczywiście od kraju docelowego. Wysłanie
listu w obrocie krajowym (o wadze do 20 gramów) kosztuje 55 centów, a znaczek na pocztówkę – 45 centów. Znaczki pocztowe można nabyć przy okienku lub w automacie znajdującym się przed oddziałem poczty, a także zakupić przez internet w serwisie www.
deutschepost.de.
Więcej informacji:
www.study-in.de/mobile-internet
3
116 Kierunek Niemcy
Święta i uroczystości
Łukasz:
Zawsze sądziłem, że Niemcy są przede
wszystkim ambitni i pracowici, a
poza tym prowadzą raczej monotonny
tryb życia. Nie domyślałem się nawet,
że ludzie tak chętnie i tak często tutaj świętują! Przeżyłem już
naprawdę sporo różnych imprez i uroczystości – a mieszkam w
Niemczech dopiero od pół roku!
Niemcy lubią świętować. Dlatego w ciągu całego roku obchodzi się
tutaj wiele świąt i uroczystości.
Już sam początek nowego roku obchodzony jest bardzo uroczyście.
Bal sylwestrowy to okazja do świętowania z przyjaciółmi, którą
zwykle poprzedzają staranne przygotowania. Niezależnie od tego,
czy zabawa sylwestrowa ma miejsce w mieszkaniu, czy też w sali
balowej – przed północą sporo osób wychodzi na świeże powietrze,
aby powitać nowy rok podziwiając pokazy fajerwerków.
Najważniejszymi świętami w roku są Święta Bożego Narodzenia. Są
to chyba najbardziej niecierpliwie oczekiwane święta w ciągu roku.
Już z początkiem jesieni w wielu sklepach pojawiają się czekoladowe mikołaje i świąteczne wypieki. A w trakcie ostatnich czterech
przedświątecznych tygodni – w okresie adwentu – prawie wszystko kręci się już wokół nadchodzących świąt. Pojawiają się wieńce
adwentowe i adwentowe kalendarze, które pomagają uprzyjemnić
Święta i uroczystości 117
czas oczekiwania na wieczór wigilijny. Ludzie wypiekają domowe
ciasteczka i przygotowują świąteczne dekoracje, wybierają prezenty
pod choinkę i wysyłają sobie kartki z życzeniami.
W miastach w tym okresie działają tradycyjne bożonarodzeniowe
jarmarki. Można tam nie tylko zaopatrzyć się w prezenty, ale także
rozgrzać się pysznym grzanym winem.
Drugie pod względem doniosłości święto w roku to Wielkanoc. W
wielu rodzinach święto to traktowane jest przede wszystkim jako
okazja do sprawienia radości dzieciom. Zgodnie z tradycją w Poniedziałek Wielkanocny rodzice i dziadkowie ukrywają w ogrodzie lub
w mieszkaniu wielkanocne zajączki i jajka z czekolady, które następnie odnajdywane są przez najmłodszych członków rodziny.
Oprócz tych tradycyjnie obchodzonych świąt rodzinnych są również
i takie okazje, które świętuje się raczej w gronie rówieśników – należą do nich np. imprezy urodzinowe czy też potańcówki organizowane w wielu wsiach i miastach w wieczór poprzedzający dzień 1 maja.
Dni ustawowo wolne
Niektóre dni w roku są wolne od pracy na podstawie powszechnie
obowiązujących przepisów. W tych dniach – podobnie jak w każdą niedzielę – na terenie całych Niemiec nieczynna jest większość
sklepów, nie działają też urzędy oraz inne instytucje, w tym szkoły
i uczelnie.
Niektóre z tych dni mają ustaloną datę, inne są ruchome:
■ N
owy Rok (1.1.)
■ W
ielki Piątek
■ P
oniedziałek Wielkanocny
■ 1 maja
■ W
niebowstąpienie Pańskie (czwartek w maju
lub czerwcu, ok. 40 dni po Wielkanocy)
118 Kierunek Niemcy
■ Z
esłanie Ducha Świętego (poniedziałek, ok. 50 dni
po Wielkanocy)
■ Dzień Zjednoczenia Niemiec (święto narodowe, 3.10.)
■ 1 oraz 2 dzień Świąt Bożego Narodzenia
W niektórych krajach związkowych obowiązują dodatkowe dni ustawowo wolne od pracy. Należą do nich:
■ Ś
więto Trzech Króli (6.1.)
■ B
oże Ciało (czwartek w maju lub czerwcu)
■ W
niebowzięcie Najświętszej Marii Panny (15.8.)
■ Ś
więto Reformacji (31.10.)
■ D
zień Wszystkich Świętych (1.11.)
■ D
zień Pokuty i Modlitwy (środa w listopadzie)
Na stronie internetowej www.feiertage.net można sprawdzić, jakie
dni wolne od pracy obowiązują w danym kraju związkowym.
Festyny regionalne
W Niemczech w każdym regionie kraju kultywowane są odrębne
święta ludowe. W regionach słynących z uprawy winorośli – takich jak
np. Palatynat, region Rheingau, Badenia, czy dolina Mozeli – odbywają się tradycyjne festiwale winobrania.
W innych regionach – głównie w Bawarii i Frankonii – organizowane są dożynki chmielowe. Jednym z takich festynów jest znany
na całym świecie monachijski Oktoberfest.
Michael:
Moi znajomi ze Stanów wciąż się dopytują, czy brałem już
udział w Oktoberfest. No niestety, jak dotąd jeszcze tam nie
­dotarłem. Za to już dwukrotnie świętowałem w Niemczech
karnawał – było naprawdę wesoło!
Święta i uroczystości 119
Również niemieckie miasta i gminy bardzo uroczyście obchodzą
swoje święta, urządzając barwne korowody mieszczan w tradycyjnych strojach, spektakle teatralne, pokazy dawnego rękodzieła i
turnieje rycerskie, plenerowe koncerty i wiele innych atrakcji.
Szczególnie hucznie świętowany jest tutaj okres karnawału. Karne­­
val, Fasching, Fastnacht – to najbardziej znane nazwy na określenie
kilku dni w lutym lub w marcu, w których w wielu regionach Niemiec
urządzane są zabawy poprzedzające okres wielkanocnego postu.
W tych dniach na terenie Nadrenii (północno-zachodnia część kraju
pomiędzy Moguncją a Düsseldorfem) cały świat staje na głowie. Ludzie wystrojeni w wymyślne przebrania bawią się wtedy na ulicach
i w pubach. Mieszkańcy wielu miast i wiosek urządzają pochody
karnawałowe, gdzie główną atrakcją są bogato przystrojone pojazdy,
którym towarzyszą tancerze i muzykanci.
W południowo-zachodnich Niemczech karnawał świętowany jest
zgodnie z alemańską tradycją. Okoliczne wioski i miasta nawiedzają wówczas makabryczne postaci w drewnianych maskach i fantazyjnych kostiumach, czyniąc straszny rwetes, który ma wypędzić
stamtąd resztki zimy.
120 Kierunek Niemcy
Rozrywka i czas wolny
Michael:
Jak dotąd przez cały okres mojego pobytu
w Niemczech jeszcze nigdy się nie nu­
dziłem. Sporo czasu trzeba oczywiście
przeznaczyć na naukę. Wieczorami
lubię trochę pobiegać – najczęściej towarzyszy mi w tym sąsiad
z akademika. W środy chodzę na próby uczelnianego chóru, a
w weekendy często wybieram się do kina lub na jakiś koncert.
Film, literatura, sztuka, muzyka, sport, teatr – w Niemczech można
korzystać z wielu różnych form spędzania wolnego czasu, zarówno w wielkich miastach uniwersyteckich jak i w mniejszych miasteczkach. Repertuary i zaproszenia znajdują się w lokalnej prasie,
jak również w kalendarzu imprez kulturalnych aktualizowanym na
stronie internetowej promującej dane miasto.
Również same szkoły wyższe przygotowują bogaty program kulturalny dla studentów. Więcej na ten temat można dowiedzieć się
odwiedzając biuro samorządu studenckiego lub śledząc informacje
zamieszczane na tablicach ogłoszeń.
Film
W Niemczech studenci chętnie chodzą do kina, zwłaszcza na premi­
ery filmowe. Prawie w każdym mieście można skorzystać z oferty
przynajmniej jednej z wielkich sieci multipleksów takich jak Cinestar,
Rozrywka i czas wolny 121
CinemaxX, UCI Kinowelt, Kinopolis czy też Cineplex. W multipleksach filmy wyświetlane są jednocześnie w wielu salach kinowych,
niejednokrotnie na bardzo dużych ekranach. Najczęściej wyświetlane są tam wielkie kasowe szlagiery oraz najnowsze produkcje niemieckiego i światowego kina. Oprócz tego w Niemczech działa wiele
mniejszych kin studyjnych (Programmkinos), w których odbywają się
projekcje nieco starszych filmów oraz produkcji o wysokich walorach
artystycznych, mniej popularnych wśród publiczności masowej.
Filmy obcojęzyczne wyświetlane są w niemieckich kinach najczęściej w wersji dubbingowanej. Jednak zarówno w multipleksach jak
i w kinach studyjnych można też obejrzeć filmy w oryginalnej wersji językowej. Takie projekcje oznaczane są w repertuarach kin w
prasie lub internecie specjalnym skrótem „OV” (Original-Version)
lub „OF” (Original-Fassung). Filmy wyświetlane w wersji oryginalnej z napisami w języku niemieckim oznaczane są literami „OmU”
(Original mit Untertiteln).
Latem w wielu miastach można wybrać się do kina pod gołym niebem i korzystając z ciepłej letniej pogody obejrzeć film wyświetlany w szczególnie atrakcyjnej lokalizacji. Miejscem takiej projekcji
może być na przykład dach wielkiego parkingu, park miejski, albo
dziedziniec starego zamku.
Jeśli ktoś pragnie zobaczyć na żywo jedną ze swoich ulubionych
międzynarodowych lub niemieckich gwiazd filmowych, powinien w lutym udać się do Berlina. Wiele najwybitniejszych osobistości współczesnego kina
bierze w tym czasie udział w
Ceny biletów do kina
międzynarodowym festiwalu
kina studyjne: od 3 do 5 euro
filmowym „Berlinale” (www.
multipleksy: od 5 do 9 euro
berlinale.­de). W ciągu całego
W wielu kinach w wybrany dzień
roku w Niemczech organizotygodnia można skorzystać z ulgo­­
wane są liczne festiwale tego
wych cen biletów na niektóre seanse.
typu. Najważniejsze z nich to
122 Kierunek Niemcy
Międzynarodowy Festiwal Filmów Krótkometrażowych w Oberhausen oraz festiwal filmowy „Internationale Hofer Filmtage”, odbywający się w bawarskim miasteczku Hof.
Literatura
Sztuka słowa w Niemczech cieszy się od zawsze ogromną estymą.
W księgarniach, antykwariatach i bibliotekach organizowane są
spotkania autorskie z pisarzami z różnych zakątków świata. Podczas takich spotkań prezentują oni swoje najnowsze utwory, odpowiadają na pytania publiczności i rozdają autografy.
Oprócz tego w niektórych pubach funkcjonują małe sceny, na których odbywają się slamy poetyckie. Każdy może tam zaprezentować
swoją własną twórczość i poddać ją ocenie zebranej publiczności.
Co roku wiosną w Kolonii odbywa się wielki międzynarodowy festiwal literacki lit.COLOGNE, który trwa przez okrągły tydzień (www.
litcologne.de). Natomiast latem w Berlinie organizowany jest największy festiwal poezji w Europie (www.literaturwerkstatt.org).
Rajem dla bibliofilów będą odwiedziny jednych z dwóch wielkich
niemieckich targów książki. Odbywają się one w marcu w Lipsku
(www.leipziger-buchmesse.de) oraz w październiku we Frankfurcie nad Menem (www.buchmesse.de). W ramach targów prezentowane są nowości wydawnicze, a oprócz tego odbywają się liczne
wykłady i panele dyskusyjne oraz spotkania z autorami książek.
Sport
W Niemczech można korzystać z bardzo wielu okazji do uprawiania
sportu. Praktycznie w każdym mieście istnieją możliwości podjęcia
treningu, niezależnie od preferowanej dyscypliny.
Szkoły wyższe przygotowują oferty różnego rodzaju kursów i zajęć sportowych, m.in. w takich dyscyplinach jak gimnastyka, biegi,
Rozrywka i czas wolny 125
szermierka, karate, siatkówka, żeglarstwo, piłka nożna itd. Kursy te
są z reguły bezpłatne. Aktualne programy zajęć sportowych można
znaleźć na stronach internetowych.
Inną możliwością uprawiania sportu w mieście jest uczestnictwo w
zajęciach sportowych organizowanych przez uniwersytety ludowe
(Volkshochschulen), bądź też zapisanie się do jednego z licznych
klubów sportowych. Za niewielką miesięczną opłatą można brać
udział w treningach i w ten sposób poznać kulisy działalności niemieckiego klubu. Ponadto w miastach funkcjonują siłownie i studia fitness oferujące promocyjne karnety wstępu dla studentów.
Miłośnicy jazdy na nartach i snowbordzie mogą się doskonale bawić nie tylko w Alpach, ale również na stokach łańcuchów górskich
w Lesie Bawarskim, Górach Harzu, Szwarcwaldzie i Lesie Turyńskim. W centrach narciarskich znajdują się wypożyczalnie sprzętu
i odzieży do sportów zimowych. Obecnie w Niemczech działają
także liczne hale narciarskie, w których przez cały rok można korzystać ze specjalnie przygotowanych tras zjazdowych.
Bardzo popularne w Niemczech są również sporty wodne. Liczne
kluby wioślarskie, kajakarskie oraz drużyny łodzi smoczych zawsze
chętnie przyjmują nowych członków. Oprócz tego w każdym mieście
są publiczne baseny kąpielowe i hale pływackie, a w niektórych miejscowościach działają też aquaparki ze zjeżdżalniami, sztucznymi
Taorang:
Nie zdziw się, jeśli w któryś weekend zobaczysz na dworcu
kolejowym pociągi pełne kibiców piłki nożnej, śpiewających na
całe gardło i wymachujących kolorowymi szalami. Podczas
ostatnich mistrzostw świata jeden z profesorów co chwilę prze­
rywał wykład, żeby podać nam aktualny wynik meczu z udzia­
łem niemieckiej reprezentacji narodowej. Nieźle, co?
126 Kierunek Niemcy
falami i saunami. Latem można pójść na otwartą pływalnię, bądź
też popływać sobie w jeziorze, albo nawet w morzu.
Ponadto wiele niemieckich miast oferuje bogaty wybór imprez
sportowych, w których wprawdzie nie można brać aktywnego
udziału, ale za to można podziwiać i dopingować profesjonalnych
zawodników. Tak więc można tu na przykład – wraz z dziesiątkami
tysięcy niemieckich kibiców – w każdy weekend pielgrzymować na
stadiony, na których odbywają się mecze Bundesligi.
Zmagania profesjonalistów mogą śledzić nie tylko kibice piłki nożnej. Wszystkim fanom Formuły 1 doskonale znane są dwa słynne
niemieckie tory wyścigowe: Hockenheimring oraz Nürburgring.
Swoich zagorzałych kibiców mają także niemieccy koszykarze,
szczypiorniści oraz hokeiści; można tu też obejrzeć turniej tenisa
stołowego, oklaskiwać biegaczy biorących udział w miejskim maratonie, a nawet wybrać się na Turniej Czterech Skoczni do Obersdorfu lub Garmisch-Partenkirchen.
Teatr, opera, musical
W odróżnieniu od wielu innych krajów w Niemczech nie ma jednego wyróżniającego się ośrodka teatralnego. Sztuki teatralne wystawiane są w większości miast – począwszy od milionowych metropolii takich jak Berlin, aż po tak małe miasteczka, jakim jest
np. Passau. Ma to swoje podłoże historyczne: w XVIII i XIX wieku
Niemcy były krajem składającym się z wielu małych państewek,
których stolice posiadały własne sceny teatralne.
Obecnie w Niemczech działa ponad 800 teatrów państwowych,
miejskich i prywatnych. Są wśród nich liczne sceny operowe, teatry
tańca, sceny impresaryjne, teatry alternatywne, sceny teatru lalek
oraz teatry muzyczne. Ich repertuar obejmuje zarówno współczesne inscenizacje klasycznych sztuk teatralnych jak i światowe premiery najnowszych spektakli.
Rozrywka i czas wolny 127
W każdym większym mieście działa opera. W ciągu ostatnich lat
powstało również kilka nowych scen muzycznych specjalizujących
się w musicalach, co jest wynikiem rosnącego w Niemczech zainteresowania tą odmianą sztuki scenicznej. Szczególnie bogaty repertuar oferują sceny takich miast jak Hamburg, Kolonia, Berlin,
Bochum, Stuttgart oraz Essen.
Ponadto występują tu liczni artyści uprawiający tak zwane małe
formy teatralne, które nie wymagają aż tak wielkiej przestrzeni i
nakładu środków – kabareciarze, komedianci, szansoniści, lalkarze, mimowie, prestidigitatorzy itp.
W wielu miastach, jak również na wielu uczelniach, działają różnego rodzaju amatorskie grupy teatralne. Informacje na ich temat
oraz oferty współpracy można znaleźć w magazynach miejskich i
na tablicach ogłoszeń w obiektach uczelni.
Muzyka
W dużych miastach uniwersyteckich można praktycznie codziennie
posłuchać jednego z wielu koncertów odbywających się zarówno w
wielkich salach koncertowych jak i w bardziej kameralnej atmosferze – w knajpach i pubach, w kościołach, albo nawet na staromiejskim rynku. Koncertujący artyści prezentują nad wyraz różnorodny
repertuar – od stylu house do bluesa, od jazzu po hip-hop, od heavy
metalu aż po utwory klasyczne, od popu aż po soul. WyFestiwale
starczy dobrze się rozejrzeć,
Przez cały rok w Niemczech odbywa
aby znaleźć zaproszenia na
się niezliczona ilość różnorodnych
takie koncerty, na które wstęp
festiwali: festiwale teatralne i operojest zupełnie bezpłatny.
we, dni muzyki kameralnej, festiwale
Również osoby lubiące śpiewać mogą w Niemczech rozwijać swoje zainteresowania.
muzyki jazzowej, popularnej i rockowej. Latem imprezy te często organizowane są na wolnym powietrzu.
128 Kierunek Niemcy
Działa tu ponad 65 000 chórów. Wiele z nich to chóry kościelne,
śpiewające muzykę sakralną. Jednak również i pozostałe chóry –
od zespołów uniwersyteckich, poprzez chóry kameralne, jazzowe,
uprawiające muzykę pop, czy też gospel – zawsze bardzo chętnie
przyjmą nowych członków.
Muzea i galerie
W Niemczech działają liczne muzea, w których można obejrzeć
ekspozycje o różnorodnej tematyce. Są tutaj m.in. muzea sztuki i
techniki, muzea przyrodnicze, etnograficzne, archeologiczne i wiele innych. Ponadto można tu zwiedzać muzea poświęcone bardzo
wąskim dziedzinom (np. muzeum wina, instrumentów muzycznych, lalek itp.) lub określonym osobistościom (takim jak Beethoven, czy Brecht). Szczegółowe informacje na ten temat znajdują się
na stronie internetowej www.deutsche-museen.de.
We wszystkich większych miastach rokrocznie organizowana jest
tzw. Noc Muzeów. Jest to doskonała i wyjątkowo korzystna okazja do zapoznania się ze zbiorami muzeów i galerii. Poszczególne
placówki oferują wówczas bogaty program kulturalny i można je
odwiedzać do późnych godzin nocnych.
Osoby interesujące się współczesną sztuką mogą zwiedzać galerie oraz uczestniczyć w wernisażach i wystawach organizowanych
w różnych metropoliach – bądź też wybrać się na wycieczkę do
Kassel. Odbywa się tam największa na świecie cykliczna wystawa
sztuki współczesnej pod nazwą ‚documenta’. Jest to trwający przez
około 100 dni międzynarodowy festiwal sztuki, organizowany co
pięć lat w okresie letnim.
Spotkania, grupy, stowarzyszenia
Każda z opisanych wyżej aktywności jest doskonałą okazją do poznawania nowych ludzi.
130 Kierunek Niemcy
Julia:
Na uczelni można naprawdę bardzo łatwo poznać nowych
ludzi. Większość nowych studentów (w tym również Niemcy)
podobnie jak ty zmaga się z poczuciem wyobcowania na
­uczelni. Przekonasz się o tym, kiedy spróbujesz zrobić pierwszy
krok i sam zagadniesz sąsiada czekającego razem z tobą np. w
kolejce na stołówce lub pod gabinetem wykładowcy.
Miejscem spotkań ze znajomymi mogą być też knajpy, kawiarnie,
bary i kluby (por. informacje na str. 131–132).
Niektóre zrzeszenia studentów organizują regularne spotkania w
wybranym pubie lub restauracji – tzw. Stammtisch. W trakcie takich spotkań można poznać bliżej osoby studiujące na tej samej
uczelni, czy też zaplanować ewentualne wspólne przedsięwzięcia.
Na każdej uczelni działają liczne koła zainteresowań i zrzeszenia
studentów. Są to np. zespoły muzyczne, orkiestry i chóry, grupy teatralne i drużyny sportowe, a także różne kluby studenckie i ugrupowania polityczne. Każde z tych miejsc stwarza doskonałą okazję
do nawiązywania nowych kontaktów. Informacje na temat grup,
kół zainteresowań i stowarzyszeń działających na danej uczelni
można uzyskać w siedzibie samorządu studenckiego.
W większości szkół wyższych działają też duszpasterstwa akademickie i różne wspólnoty wyznaniowe. Zakres ich działalności obejmuje nie tylko kwestie związane z wiarą, lecz także wspólne wycieczki,
imprezy okolicznościowe, grupy dyskusyjne i wiele innych przedsięwzięć. Ich adresy można znaleźć na stronach internetowych uczelni.
Na uczelniach swoje oddziały ma także wiele międzynarodowych
organizacji studenckich. Również one stwarzają liczne okazje do
spotkań i wymiany doświadczeń
Życie towarzyskie 131
Życie towarzyskie
Łukasz:
Bardzo lubię przesiadywać w pubach.
W okolicy jest kilka naprawdę przytul­
nych miejsc. Mam tu nawet swoją ulu­
bioną knajpę, która znajduje się właści­
wie tuż za rogiem, więc bywam tam przynajmniej trzy razy w
tygodniu. Znam już prawie wszystkich stałych bywalców – a
najlepiej tych, którzy tak jak ja uwielbiają grać w piłkarzyki.
Fajna sprawa, że wcale nie trzeba się umawiać – zawsze znaj­
dzie się ktoś, z kim można pograć, albo po prostu pogadać.
Studenci w Niemczech często i bardzo chętnie wychodzą do miasta
na umówione spotkania ze znajomymi. Zwykle spotykają się w jednym z lokali, których w miastach uniwersyteckich jest szczególnie
duży wybór. Oprócz restauracji i barów szybkiej obsługi, w których
można coś zjeść, działa tu niezliczona ilość lokali, do których właściwie przychodzi się „tylko” po to, aby czegoś się napić: są to kawiarnie,
puby, knajpy i kluby, a w lecie ogródki piwne i bary na plaży.
W kawiarniach można też np. zamówić śniadanie, kawałek ciasta i
jakiś zimny lub gorący napój. Również w Niemczech – tak jak chyba we wszystkich krajach świata – swoje lokalne oddziały prowadzą
wielkie sieci gastronomiczne. Oprócz tego jest tu jednak sporo prywatnych kawiarni o indywidualnym charakterze. Szczególnie bogata jest oferta napojów przygotowywanych na bazie kawy, takich jak
espresso, cappuccino, latte macchiato itp. Ale oczywiście można
132 Kierunek Niemcy
Michael:
Jeśli lubisz tańczyć i poznawać nowych ludzi, wcale nie musisz
w tym celu odwiedzać najbardziej znanych i drogich klubów
w Twoim mieście. Możesz też świetnie się bawić na jednej z
uczel­­nianych imprez, które w ciągu semestru organizowane
są przez różne stowarzyszenia i grupy studenckie.
też napić się kakao lub herbaty. Amatorzy herbaty powinni zajrzeć
do jednej z herbaciarni, gdzie serwowane są wyłącznie różne rodzaje herbat i wypieki.
Puby z reguły otwierane są dopiero wieczorem, około godziny
18:00 lub 19:00. Większość z nich żegna ostatnich gości około
pierwszej w nocy. Dłużej otwarte są tylko bary i kluby posiadające
specjalne koncesje. Niektóre z nich czynne są nawet przez całą noc.
Regulowanie należności
Należności w kawiarniach, pubach i barach regulowane są zwykle
gotówką. Można płacić natychmiast po otrzymaniu zamówienia,
albo poprosić o rachunek dopiero pod koniec wieczoru, przed opuszczeniem lokalu.
Łukasz:
Początkowo irytowało mnie, gdy kelnerki w pubie pytały:
„­Willst du einen Deckel?” Chyba było to po mnie widać, bo od
razu ktoś mi wyjaśnił, że obsługa wykorzystuje kartonową
podstawkę pod kufel (Bierdeckel) do zaznaczania na nim
­kolejnych zamówień. Dzięki temu wiadomo, za ile drinków
trzeba zapłacić przy rozliczeniu.
134 Kierunek Niemcy
Taorang:
„Razem, czy osobno?” – takie pytanie usłyszysz w pubie od
­kelnera poproszonego o wystawienie rachunku po udanym wie­
czorze w gronie znajomych. Gdy każdy płaci za siebie, cała
operacja zwykle bardzo się wydłuża. Dlatego za każdym
razem, gdy wychodzimy do pubu z moimi chińskimi przyja­
ciółkami, jedna z nas reguluje całą należność.
Warto jednak pamiętać o tym, że w sytuacji, gdy do lokalu wybiera
się grupa osób, w Niemczech – w odróżnieniu od wielu innych
krajów – każdy płaci za siebie. Kelner przynosi wprawdzie rachunek dla całego stolika, ale każda osoba reguluje należność za to, co
sama zjadła i wypiła. Inaczej mówiąc, kelner nalicza osobne kwoty,
jakie powinni zapłacić poszczególni goście.
W restauracjach, kawiarniach i pubach do rachunku zawsze doliczany jest podatek VAT oraz należność za obsługę. Mimo to wszędzie tam, gdzie jedzenie podawane jest przez kelnerki lub kelnerów, od gości oczekuje się napiwku. Jego wysokość powinna wynosić od 5 do 10 % kwoty wystawionego rachunku.
À propos: w Niemczech nie zostawia się należności po prostu na
stoliku, lecz zawsze wręcza się ją kelnerowi. Istnieją dwie możliwości wypłacenia napiwku. Wręczając kelnerowi odliczoną należność wraz z napiwkiem, wystarczy powiedzieć: „Stimmt so.”
(„Reszty nie trzeba.”). Natomiast oczekując wydania reszty, trzeba
wymienić kwotę, jaką mamy zamiar zapłacić – doliczając napiwek
do należności.
Życie towarzyskie 135
Dobre maniery
W ostatnich latach w Niemczech znacznie zmieniły się uregulowania prawne dotyczące osób palących papierosy. Konsekwencją
tych zmian jest lepsza ochrona osób niepalących przed skutkami
przebywania w towarzystwie palaczy.
W pomieszczeniach publicznych palenie papierosów dozwolone
jest – jeśli w ogóle – w specjalnie oznaczonych i wydzielonych częściach budynku. Palić nie wolno również w środkach komunikacji
publicznej, takich jak autobusy i pociągi. Generalny zakaz palenia
obowiązuje także w większości pubów i restauracji, często jednak
palacze mogą tam korzystać z wyodrębnionych pomieszczeń. Palenie papierosów dozwolone jest na zewnątrz przed lokalem, a także
w ogródkach letnich i barach na plaży.
Nie wypada natomiast zapalać papierosa, podczas gdy inni goście
siedzący z nami przy stoliku (jeszcze) konsumują. Również odwiedzając czyjeś mieszkanie (por. informacje na str. 137), osoba paląca
powinna zawsze najpierw zapytać domowników o pozwolenie, a
dopiero potem sięgnąć po papierosa.
À propos dobrych manier: wielu Niemców przywiązuje szczególną
wagę do punktualności. Spóźnienia dłuższe niż pięć minut mogą
Michael:
Z początku nie zawsze dobrze rozróżniałem, kiedy powinie­
nem zwracać się do ludzi per „ty”, a kiedy per „pan / pani”.
W gruncie rzeczy jest to zupełnie proste. Do studentów i innych
ludzi w Twoim wieku zwracasz się per „ty”. Natomiast do
ludzi starszych od siebie zwracałbym się raczej per „pan / pani”,
dopóki sami nie zaproponują przejścia na „ty”. Są sytuacje, w
których nie przestrzega się takich konwenansów – np. w pubie
czy też na imprezie klubowej.
Życie towarzyskie 137
Julia:
Znajoma z Ameryki Południowej powiedziała mi, że nigdy nie
wie, jak właściwie powinna witać się tutaj z ludźmi, np. na
imprezie. Czy należy uścisnąć sobie dłonie, czy nie? Paść sobie
w objęcia, czy tylko pocałować w policzek? Szczerze mówiąc,
sami Niemcy naprawdę różnie się zachowują przy powitaniu.
Są ludzie, którzy serdecznie obejmują każdego znajomego.
Inni witają się tak tylko z najbliższymi przyjaciółmi. Osobiście
uważam uścisk dłoni za dość oficjalną formę powitania, ale
wiele osób tak właśnie się wita. Sądzę, że najważniejsze jest to,
aby wypowiadanemu pozdrowieniu (np. „Hallo!”) towarzy­
szyło przyjazne spojrzenie. Cała reszta nie jest aż tak istotna.
być odebrane jako wyraz braku szacunku. Jeśli spóźnienie da się
przewidzieć, lepiej uprzedzić o tym osobę, z którą się umawialiśmy
– zadzwonić do niej lub wysyłać jej wiadomość SMS. Dotyczy to
przede wszystkim spotkań w określonych miejscach, takich jak np.
pub, kawiarnia, uczelnia, itp. Nieco inaczej wygląda to w sytuacji,
gdy składamy komuś wizytę. Nie jest w dobrym tonie pojawianie
się tam zbyt wcześnie. Pięć do dziesięciu minut spóźnienia będzie
wówczas jak najbardziej na miejscu.
Odwiedziny w domu
Studenci w Niemczech nie tylko umawiają się na spotkania w mieście – równie chętnie zapraszają przyjaciół i znajomych do siebie
w odwiedziny. Często goście zapraszani są do akademika lub do
mieszkania, aby wspólnie świętować jakąś uroczystość. Okazją do
urządzenia prywatki są w Niemczech na przykład czyjeś urodziny.
Oczywiście możemy też zostać zaproszeni bez specjalnej okazji,
np. aby zjeść razem śniadanie, wypić kawę lub herbatę.
138 Kierunek Niemcy
Michael:
W niemieckiej telewizji filmy wyświetlane są zawsze w wersji
dubbingowanej. Niekiedy można się dziwnie poczuć, usły­
szawszy ulubioną aktorkę mówiącą zupełnie obcym głosem
– ­jednakże oglądanie filmów w języku niemieckim to
doskonała okazja do szlifowania kompetencji językowych.
Nie znaczy to jednak, że w Niemczech każdy właściciel mieszkania
prowadzi dom otwarty. Chcąc odwiedzić kogoś w jego domu, najlepiej zapytać wcześniej gospodarza, czy możemy złożyć mu wizytę.
Studenci często umawiają się na wspólne przygotowywanie posiłków. Zwykle ustalają wtedy wcześniej między sobą, kto przyniesie
poszczególne produkty, składniki na sałatkę, przystawki itp.
Popularne są też wieczorne turnieje, podczas których zaproszeni
goście grają w różne gry towarzyskie. Najbardziej lubiane są gry
planszowe, takie jak Monopol, Trivial Pursuit, Tabu, Osadnicy z Catanu oraz niektóre z gier karcianych. Udział w grze w języku obcym
stanowi niekiedy dodatkowe wyzwanie, jednak może przynieść
wiele radości i przyczynić się do pogłębienia znajomości języka
niemieckiego.
Przyjemne mogą być także wieczory wspólnie spędzone przed
ekranem telewizora. Studenci lubią umawiać się na oglądanie kolejnego odcinka serialu. Zamiast kryminału niektórzy wolą obejrzeć mecz.
Kinomani mogą wspólnie z przyjaciółmi urządzić w domu seans
filmowy, odtwarzając ulubione produkcje z nagrań na płytach DVD.
Więcej informacji:
www.study-in.de/dos-donts
3
Pogoda i ubranie 139
Pogoda i ubranie
Taorang:
Ludzie w Niemczech bardzo często roz­
mawiają o pogodzie. Bywam świadkiem
takich rozmów w wielu miejscach – na
przykład w autobusie lub w sklepie.
Najczęściej słyszę narzekania na aurę, chociaż nie wydaje mi
się, żeby były one uzasadnione. W Niemczech rzadko zdarzają
się ekstremalne zmiany atmosferyczne i panuje z reguły bardzo
przyjemna pogoda – nie jest ani za gorąco, ani za zimno.
W Niemczech – podobnie jak w Polsce – panuje klimat umiarkowany. Oznacza to, iż nigdy nie jest tu ani ekstremalnie gorąco, ani
też bardzo zimno, a powietrze nie jest ani zbyt suche, ani za wilgotne. Nie ma też drastycznych wahań temperatury, gwałtowne
zjawiska atmosferyczne są bardzo rzadkie, a zmiany pogody dosyć
przewidywalne. Za ten względnie łagodny śródlądowy klimat odpowiedzialny jest Prąd Zatokowy (Golfstrom).
Ubrania
W Niemczech nie obowiązują żadne szczególne zasady ubierania
się – ani na uczelni, ani tym bardziej w czasie wolnym. Studenci
zwykle zakładają na siebie po prostu to, w czym czują się najlepiej.
Niektóre osoby zwracają większą uwagę na elegancję, inni wolą nosić się bardziej wygodnie. Generalnie każdy sam decyduje o tym, w
jakim out-ficie pojawi się na zajęciach.
140 Kierunek Niemcy
Michael:
Niemcy mawiają: nie ma złej pogody, jest tylko źle dobrana
odzież. Oznacza to, że nawet spacer w deszczu może być
­przyjemny, jeśli mamy na sobie przeciwdeszczową kurtkę,
dobre buty, a w ręku trzymamy parasol.
Ubiór jest w Niemczech często traktowany jako sposób wyrażania
własnej osobowości. Od niej zależy bowiem to, że pewne osoby
preferują np. bardziej jaskrawe kolory lub decydują się na odsłonięcie większych partii ciała niż inni. Całkiem nie na miejscu jest
natomiast wyciąganie wniosków na temat przekonań danej osoby
jedynie na podstawie jej ubioru.
Jedzenie i picie 141
Jedzenie i picie
Michael:
„Jedziesz na studia do Niemiec?” – za­
pytał mnie ze zdziwieniem znajomy
jeszcze w Stanach – „Przecież oni tam
jedzą tylko kiełbasę i kiszoną kapustę.
Lepiej wybierz Włochy albo Francję.” Pomijając fakt, że przyje­
chałem tu na studia, a nie po to, żeby się objadać, mogę stwier­
dzić tylko jedno: to kompletna bzdura, że w Niemczech nie
można pysznie zjeść! Jest tutaj wszystko, czego dusza zapra­
gnie. Nawet w stołówce studenckiej codziennie jest duży wybór
smacznych dań i deserów.
Niemiecka kuchnia nie cieszy się w świecie najlepszą opinią. Kojarzona jest najczęściej z ciężkostrawnymi, sycącymi potrawami, takimi jak golonka gotowana z kapustą, pieczona golonka po bawarsku, saksońska pieczeń z marynowanego mięsa, smażona kiełbasa
oraz kiszona kapusta i jarmuż.
Te tradycyjne mieszczańskie potrawy figurują wprawdzie w kartach dań wielu restauracji, zwłaszcza takich, które specjalizują się
w regionalnej kuchni. Jednakże pojawiają się one niezwykle rzadko w jadłospisie studenckich stołówek i pubów, a jeszcze rzadziej
przyrządzane są w kuchniach studenckich mieszkań.
Jedzenie i picie 143
Kuchnia międzynarodowa
Niemiecka gastronomia w ostatnich dekadach nabrała bardziej
międzynarodowego charakteru i większej lekkości. Także niemieccy mistrzowie kuchni należą obecnie do światowej czołówki: 23 restauracje w Niemczech zostały uhonorowane gwiazdką w sławnym
francuskim przewodniku Michelin, a wśród szefów kuchni aż dziewięciu może poszczycić się trzema gwiazdkami.
Oczywiście w całych Niemczech działają też restauracje specjalizujące się w daniach kuchni narodowych z różnych zakątków świata.
Kuchnia chińska, grecka, indyjska, japońska, koreańska, marokańska, meksykańska, perska, rosyjska, tajska, turecka, wietnamska
czy też włoska – oferta restauracji w Niemczech jest naprawdę imponująca. Można tutaj skorzystać z każdej formy usług gastronomicznych – począwszy od drogich i wykwintnych lokali aż po budki oferujące przekąski czy jedzenie na wynos.
Julia:
Owoce i warzywa kupuję najczęściej na targowisku. Stragany
rozstawione są u nas na wielkim placu w środku miasta.
Zawsze można się tu zaopatrzyć w świeże regionalne produkty.
Uwielbiam spacerować od straganu do straganu i sprawdzać,
na które warzywa i owoce jest akurat sezon. À propos: jedno z
moich ulubionych warzyw w Niemczech jest dostępne tylko
przez około dwa miesiące w roku – od połowy kwietnia do
końca czerwca. To szparagi, które rosną tu w dwóch odmia­
nach – białej i zielonej. Musisz ich koniecznie spróbować!
Również oferta supermarketów spożywczych ciągle uzupełniana
jest o różnorodne produkty z całego świata. W wyspecjalizowanych delikatesach z lokalną żywnością z krajów azjatyckich, czy
144 Kierunek Niemcy
też ­sprowadzaną z Rosji, Turcji, Włoch i innych państw, można
zaopatrzyć się we wszystkie produkty potrzebne do przyrządzenia
ulubionych dań rodzimej kuchni.
Piwo i wino
Niemieckie piwa należą do najbardziej znanych na świecie. Ponad
1 300 działających tu browarów – począwszy od wielkich kompanii
piwowarskich operujących na rynku międzynarodowym, poprzez
browary regionalne, aż po lokalne browary domowe – produkuje
około 5 000 różnych gatunków piwa.
Niemieckie browary dobrowolnie przestrzegają reguły czystości
produkcji piwa (Reinheitsgebot), która obowiązuje tu już od pięciu
wieków, gwarantując wysoką jakość złocistego napoju. Obecnie
produkowane są także różne drinki zawierające piwo oraz wiele
rodzajów piw bezalkoholowych.
Podczas gdy warzelnie piwa rozmieszczone są na całym obszarze
Niemiec, uprawa winorośli ma miejsce głównie w środkowych i południowych regionach kraju. Najdalej na północ wysuniętym regionem winiarskim Europy jest szlak winny wzdłuż Soławy i Unstruty, położony na terenie krajów związkowych Saksonii-Anhalt oraz
Turyngii. Inne znane obszary uprawy winorośli znajdują się na terenie Badenii-Wirtembergii, Frankonii, Nadrenii oraz Palatynatu.
Julia:
Każdego roku z początkiem września można zacząć delekto­
wać się najwcześniejszym młodym winem Federweißer – wła­
ściwie nie jest to jeszcze wino, lecz moszcz winogronowy, który
dopiero co zaczął fermentować. Trunek ten jest dostępny tylko
do końca października, a spożywa się go tu tradycyjnie w połą­
czeniu z plackiem cebulowym (Zwiebelkuchen). Pychota!
Jedzenie i picie 145
Max:
Lato w Niemczech ma jedną szczególną zaletę: można uma­
wiać się ze znajomymi na wspólne grillowanie. Na przykład
wczoraj udało mi się tak spędzić czas z trzema przyjaciółmi.
Każdy z nas przyniósł ze sobą coś do jedzenia i jakieś napoje.
Przez cały wieczór zajadaliśmy grillowane kiełbaski, steki i kolby
kukurydzy, a w przerwach graliśmy trochę w piłkę … Jeśli cho­
dzi o mnie, to mógłbym to powtórzyć choćby dziś wieczorem.
Pory posiłków
Niemcy uwielbiają jeść! Trzy główne posiłki dnia to śniadanie,
obiad i kolacja.
Na śniadanie zwykle jada się tutaj bułki lub kromki chleba obłożone wędliną lub serem, bądź też posmarowane dżemem, miodem
lub nutellą. Niektórzy lubią rano zjeść musli, gotowane jajko, albo
nawet jajecznicę na boczku.
Obiad był niegdyś w Niemczech jedynym ciepłym posiłkiem w ciągu dnia. Tradycyjna kolacja (czyli Abendbrot) to kanapki z serem
lub szynką, czasem również sałatka. Jednak w dzisiejszych czasach
wielu Niemców również wieczorem jada ciepły posiłek.
Bardzo popularne jest także picie popołudniowej kawy. Goście zaproszeni przez niemiecką rodzinę na kawę zwykle częstowani są
też kawałkiem ciasta (często domowego wypieku).
Jedzenie i picie 147
Stołówki i kafeterie
Pyszny posiłek można oczywiście zjeść również na uczelni, odwiedzając stołówkę lub kafeterię.
W kafeterii można miło spędzić czas wolny pomiędzy wykładami,
umówić się z przyjaciółmi na kawę lub poczytać książkę.
W porze obiadowej warto zajrzeć do jednej ze stołówek studenckich, oferujących zróżnicowane menu w przystępnych cenach.
Każdego dnia goście stołówki mogą wybierać spośród kilku różnych potraw, dostępne są też posiłki wegetariańskie i sałatki. Niektóre stołówki oferują również dania uwzględniające preferencje
kulinarne wyznawców islamu i innych religii.
Ciepły posiłek w stołówce studenckiej można zjeść w wielu miastach nawet wieczorem.
Jadłospis na najbliższe dni można sprawdzić w internecie, najczęściej jest on dostępny na stronie uczelni.
Ceny posiłków i ofert poszczególnych stołówek są zróżnicowane.
Z reguły pełne danie obiadowe (przystawka, danie główne i deser)
można otrzymać już za cenę 3 euro.
Taorang:
W Chinach gotowanie przebiega zupełnie inaczej niż robią to
Niemcy. Bardzo dużo czasu poświęcamy na przygotowywanie i
krojenie składników potrawy, a samo gotowanie trwa raczej
krótko. W Niemczech dość szybko przygotowuje się składniki –
za to trzeba strasznie sługo czekać, zanim potrawa się ugotuje.
Ma to jednak swoją dobrą stronę: w oczekiwaniu na jedzenie
można spokojnie porozmawiać przy filiżance herbaty albo
pograć w karty.
148 Kierunek Niemcy
Samodzielne gotowanie
Pomimo bardzo bogatej oferty lokali gastronomicznych i zachęcających jadłospisów w stołówkach, wielu studentów decyduje się na
samodzielne przyrządzanie posiłków.
Gotowanie w domu w ostatnim czasie stało się nawet przejawem
dobrego stylu. Świadczy o tym nie tylko rosnąca ilość programów
kulinarnych w telewizji, ale także ogromny wybór książek i czasopism poświęconych gotowaniu.
Bardzo popularne w Niemczech jest również przygotowywanie domowych wypieków. Wiele rodzin pielęgnuje zwyczaj spotykania się
w niedzielne popołudnia przy kawie i samodzielnie upieczonym
cieście. Czasem do kawy podawane są też wafle lub mufinki
Deutsches Brot
domowej roboty. A przed BoNiemcy przebywający za granicą
żym Narodzeniem (por. inforzapytani o to, czego najbardziej im
macje na str. 116–117) studenbrakuje, często odpowiadają: „Nie
ci często wspólnie ze znajoma tu niemieckiego chleba”. Mają
mymi wypiekają świąteczne
na myśli różnorodność dostępnych
ciasteczka.
wypieków – w ofercie niemieckich
piekarni znajduje się bowiem ponad
300 rodzajów chleba i 1 200 rodzajów innych wyrobów takich jak
bułki, precle itp.
Korzystne zakupy 149
Korzystne zakupy
Taorang:
Początkowo martwiłam się trochę o to,
czy na pewno wystarczy mi pieniędzy.
Po prostu w Niemczech wszystko jest
droższe niż w Chinach. Można tu jed­
nak w wielu miejscach znaleźć korzystne oferty i w ten sposób
nawet sporo zaoszczędzić. Trzeba tylko dobrze się rozglądać.
Niewielu studentów dysponuje taką ilością pieniędzy, która pozwoliłaby zaspokoić wszystkie potrzeby, jakie niesie ze sobą studenckie życie. Większość boryka się raczej z brakiem funduszy – w tej
kwestii studenci niemieccy niczym się nie różnią od zagranicznych
studentów. Wiele osób próbuje podreperować swój budżet podejmując różne prace dorywcze (por. informacje na str. 97–99), a także wykorzystując możliwości zakupu niektórych produktów po obniżonych cenach.
Sporo pieniędzy można zaoszczędzić kupując żywność w dużych
sklepach dyskontowych. Należą one do sieci supermarketów takich
jak Aldi, Lidl, Netto itp. Można w nich skorzystać z licznych promocji.
W każdym razie warto dokładnie porównywać ceny. W ten sposób
zawsze uda się zaoszczędzić kilka euro.
Oferty promocyjne różnych marketów, drogerii, domów towarowych, sklepów z materiałami budowlanymi itp. można znaleźć na
stronie internetowej www.kaufda.de.
Korzystne zakupy 151
Legitymacja studencka
W oszczędzaniu pieniędzy pomaga również noszenie ze sobą legitymacji studenckiej. Dzięki niej można uzyskać zniżki na bilety
wstępu do teatru, kina, muzeum, czy też na pływalnię. Studenci
płacą też mniej za abonamenty czasopism, oprogramowanie komputerowe, korzystanie z usług telekomunikacyjnych (por. informacje na str. 108–111) oraz prowadzenie rachunków rozliczeniowych
w banku (por. informacje na str. 89–91).
W trakcie podróży poza granice Niemiec także można sporo zaoszczędzić – np. przy zakupie biletów lotniczych i kolejowych, kart
wstępu do muzeów, biletów do teatru itp. Do takich zniżek upoważnia międzynarodowa legitymacja studencka ISIC (International
Student Identity Card), którą wystawiają biura podróży oraz przedstawicielstwa studenckie na większości uczelni (koszt: 12 euro).
Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie internetowej www.isic.de.
Godziny otwarcia sklepów
W Niemczech godziny otwarcia sklepów nie są wszędzie jednakowe.
­Sklepy w śródmieściach otwarte są najczęściej w godzinach od 10:00 do
20:00 w dni pracujące, a w soboty są czynne do 16:00, 18:00, a nawet do
20:00 – w zależności od miasta. Supermarkety są czynne z reguły dłużej,
najczęściej od 7:00 do 22:00.
W niedziele oraz w dni ustawowo wole od pracy (por. str. 117) prawie
wszystkie sklepy są zamknięte. Jednak w większych miastach często nawet
w tych dniach czynne są niektóre kioski lub małe markety, gdzie można
zaopatrzyć się w najbardziej niezbędne produkty. Gdy w okolicy zamknięte
są wszystkie sklepy, podstawowe artykuły spożywcze można jeszcze
kupić na stoisku z żywnością w sklepiku na najbliższej stacji benzynowej.
W niedzielny poranek czynne są też piekarnie, które oferują świeży chleb,
bułki, rogaliki i inne wypieki.
154 Kierunek Niemcy
Ochrona środowiska
Taorang:
Moja nauczycielka niemieckiego zawsze
powtarzała, że Niemcy bardzo poważ­
nie traktują kwestię ochrony środowiska
naturalnego. Nie sądziłam, że można
do tego podchodzić aż tak poważnie, dopóki sama się o tym nie
przekonałam po przyjeździe do Niemiec. Jedna z niemieckich
przyjaciółek opowiadała mi ostatnio, że bez pozwolenia władz
gminnych nie można tutaj ściąć drzewa nawet w swoim wła­
snym ogrodzie. Nieźle, co?
Najnowsze badania przeprowadzone przez Federalny Urząd
Ochrony Środowiska ponownie potwierdziły, że Niemcy są krajem
proekologicznym. Aż 91 procent mieszkańców Niemiec jest świadomych konieczności ochrony środowiska naturalnego.
Ludzie w Niemczech poważnie podchodzą do zagrożeń związanych
z globalnym ociepleniem. Dlatego wiele osób stara się oszczędnie
wykorzystywać energię i ograniczać zużycie zasobów naturalnych.
Niektórzy zamiast jeździć wszędzie samochodem wolą poruszać
się na rowerze tam, gdzie jest to tylko możliwe. Częściej kupowane
są sprzęty elektryczne i samochody, które zużywają mniej prądu i
benzyny. Coraz więcej domów ma zamontowane na dachu baterie
słoneczne. Ludzie starają się nie marnować niepotrzebnie wody
pitnej i nie generować zbyt wielu śmieci.
Ochrona środowiska 155
Utylizacja odpadów
Odpadki domowe w Niemczech są sortowane przed wyrzuceniem
ich na śmietnik. Oznacza to, że różnych rodzajów śmieci nie wrzuca się po prostu do jednego pojemnika. Przy każdym budynku
mieszkalnym ustawione są różnokolorowe kontenery na śmieci.
Ich kolory mogą się różnić w zależności od miasta i regionu.
Kontenery na śmieci są regularnie opróżniane przez miejskie służby komunalne. Terminy wywozu śmieci można sprawdzać w specjalnym kalendarzu opracowanym przez urząd miasta. Najczęściej
jest on dostępny do pobrania w serwisie internetowym miasta.
Można tam także uzyskać informacje o lokalizacji poszczególnych
kontenerów zbiorczych.
Z reguły segregowane są następujące odpady:
■ s zkło
■ p
apier
■ b
ioodpady (= organiczne odpadki kuchenne, takie jak resztki
owoców, filtry do kawy, skorupki jajek, resztki jedzenia)
■ o
pakowania
■ o
dpady nie nadające się do powtórnego przetworzenia
■ o
dpady niebezpieczne (jak chemikalia, baterie, małe
urządzenia elektryczne, lampy energooszczędne)
Opakowania szklane wyrzucane są do pojemników na szkło przeznaczone do recyklingu, rozstawionych w różnych częściach miasta.
Podobnie dzieje się z makulaturą (przy czym osobne kosze na papierowe śmieci są w prawie każdym mieszkaniu). Odpady niebezpieczne gromadzone są w specjalnie zabezpieczonych kontenerach.
Dla wielu osób najbardziej skomplikowanym pojemnikiem jest
tzw. żółty kontener na opakowania (Gelbe Tonne lub Grüner-PunktTonne). Zbierane są w nim opakowania z metalu i tworzyw sztucznych, czyli np. kartony po napojach, puszki po konserwach, buteleczki po szamponie, tubki po paście do zębów itp.
156 Kierunek Niemcy
W dużych supermarketach obok kas znajdują się często pojemniki, do których można wrzucać tzw. opakowania zewnętrzne. Jest
nim na przykład karton, w który zapakowana była pizza owinięta w
folię. Konsumenci w Niemczech mają prawo do pozostawienia w
sklepie tego rodzaju dodatkowych opakowań.
Kaucja za butelki i puszki
Aby uniknąć gromadzenia dużej ilości odpadów i ułatwić pozyskiwanie surowców wtórnych, w Niemczech większość napojów
sprzedawanych w butelkach i puszkach obłożona jest kaucją. Kupując taki napój klient płaci dodatkową niewielką kwotę za opakowanie. Kaucja ta podlega zwrotowi z chwilą oddania w sklepie
pustych opakowań.
Istotą tego systemu jest to, iż kaucja obowiązuje nie tylko na tzw. opakowania zwrotne, ale także na butelki i puszki jednorazowego użytku.
Kaucja za butelki zwrotne wynosi – zależnie od rodzaju i wielkości
– 8 lub 15 centów, a za napój w dowolnym opakowaniu jednorazowym należy dopłacić aż 25 centów. Opłaca się zatem zachować
puste opakowania do zwrotu przy następnych zakupach.
Michael:
W pierwszych tygodniach w akademiku czasem dochodziło do
małych spięć w kuchni z mojego powodu – po prostu nie mogłem
pojąć, dlaczego Niemcy tak bardzo przejmują się sortowaniem
odpadków. Wszystkie śmieci wyrzucałem do dużego pojemnika.
Ze zdziwieniem zauważyłem jednak, że współmieszkańcy
­wyławiają z kosza moje stare gazety, opakowania po chipsach i
metalowe puszki. Pewnego wieczoru zostałem w końcu prze­
szkolony w zakresie sortowania śmieci zgodnie z tutejszym
zwyczajem. Trochę to wszystko skomplikowane, ale dam radę.
Ochrona środowiska 159
Oszczędzanie energii
Przez ostatnie dekady rząd niemiecki promował badania nad wykorzystaniem alternatywnych źródeł energii – takich jak energia
słoneczna i elektrownie wiatrowe – a także wspierał rozwój związanych z tym technologii.
Ludzie w Niemczech starają się też oszczędnie zużywać energię
w gospodarstwach domowych. Powszechnie stosowane są energooszczędne żarówki, w trakcie wietrzenia mieszkań wyłączane jest
ogrzewanie; wyłączane są również wszelkie urządzenia elektroniczne, których akurat się nie używa.
Produkty ekologiczne
Wielu Niemców kupując różne produkty zwraca uwagę na to, czy są
one ekologicznie wytworzone, ergonomiczne oraz dystrybuowane
zgodnie z zasadami sprawiedliwego handlu.
Bardzo popularne są produkty żywnościowe opatrzone znakami jakości takimi jak niemiecki certyfikat ekologicznego rolnictwa (www.
bio-siegel.de) oraz logo ekorolnictwa UE (www.organicfarming.
eu). Obecnie każda sieć supermarketów oferuje bogaty wybór artykułów wyprodukowanych w gospodarstwach ekologicznych. Ponadto w niemieckich miastach otwieranych jest coraz więcej biosklepów, w których sprzedawane są wyłącznie naturalne, ekologicznie wytwarzane produkty.
Świadomość ekologiczna Niemców nie ogranicza się jednak tylko
do sfery artykułów żywnościowych. Również podczas kupowania innych produktów – takich jak sprzęt AGD, artykuły papiernicze, zabawki, sprzęt sportowy, urządzenia elektroniczne – wielu Niemców
zwraca uwagę na to, czy są one przyjazne dla środowiska naturalnego. Wybór właściwego produktu ułatwia emblemat tzw. Błękitnego Anioła na opakowaniu. Jest to jeden z najstarszych certyfikatów
ekologicznych w Europie (www.blauer-engel.de).
160 Kierunek Niemcy
Równouprawnienie i tolerancja
Michael:
Na moim piętrze w akademiku miesz­
kają ludzie pochodzący z trzech konty­
nentów. Sześć narodowości i cztery
różne wyznania religijne. Korzystamy
wszyscy z tej samej kuchni – i tutaj najwyraźniej widać, jak
bardzo się od siebie różnimy. Widzimy, kto co je i jak gotuje.
Kto z nas raczej woli przebywać sam, a kto jest bardziej
towarzyski. Kto lubi się dzielić z innymi, a kto niekoniecznie
– i tak dalej. Ważne jest to, by zwracać wagę na potrzeby in­
nych i być tolerancyjnym, w przeciwnym wypadku nie dałoby
się żyć ­pośród tak różnych osobowości.
Niemcy są państwem demokratycznym. To kraj dumny ze swojej
konstytucji, która każdemu człowiekowi gwarantuje ochronę jego
godności i zapewnia równouprawnienie wszystkim obywatelom.
W Niemczech mieszka wiele osób pochodzących z różnych krajów
całego świata – są to ludzie różnych narodowości, reprezentujący najróżniejsze wyznania oraz kultury. Aby współżycie pomiędzy
mieszkańcami układało się pomyślnie, muszą oni wykazywać się
dużym poczuciem tolerancji.
Równouprawnienie i tolerancja 161
Niemiecka konstytucja, artykuł 3
(1) Wszyscy ludzie są równi wobec prawa.
(2) Mężczyzna i kobieta mają równe prawa. […]
(3) Nikt nie może być dyskryminowany ani uprzywilejowany z
powodu płci, pochodzenia społecznego, rasy, języka, kraju i
pochodzenia narodowego, wyznania, poglądów religijnych
i politycznych. Nikt nie może być dyskryminowany z powodu
niepełnosprawności.
Odmienność kulturowa
Niejednokrotnie może jednak dochodzić do nieporozumień. Dzieje
się tak przede wszystkim wówczas, kiedy w zbyt oczywisty sposób
wychodzimy z założenia, że własny punkt widzenia jest jedynym,
najwłaściwszym sposobem postrzegania rzeczywistości. Czasami
wystarczy po prostu zapytać o powody, dla których ludzie przejawiają zachowania budzące naszą irytację. W ten sposób można
uniknąć wielu konfliktów.
Odmienność kulturową innych osób można rozpoznać najczęściej
po tym, że ich zachowania wydają nam się nieco dziwne lub nieadekwatne do danej sytuacji. Problemy z ich zaakceptowaniem
mogą pojawiać się wówczas, gdy zaczynamy mierzyć je własną
miarą i jesteśmy zbyt pewni tego, że możemy w ten sposób zrozumieć innych. Osoby, które są świadome tego, iż własny punkt
widzenia jest tylko jedną z możliwych opcji, będą w stanie uniknąć
wielu rozczarowań.
162 Kierunek Niemcy
Bezpieczeństwo
Taorang:
Niestety, zmysł orientacji przestrzennej
nie jest moją mocną stroną. W ubie­
głym tygodniu kolejny raz zabłądzi­
łam w mieście. Na szczęście w pewnym
­momencie dostrzegłam przejeżdżający radiowóz policyjny.
­Pomachałam do nich ręką i policjanci natychmiast się zatrzy­
mali. Byli bardzo mili i wskazali mi drogę.
Nie ma powodu do obaw – Niemcy są bezpiecznym państwem, również w kontekście międzynarodowym. Poziom przestępczości nie
odbiega od średniej europejskiej: bez zachowywania specjalnych
środków ostrożności można poruszać się swobodnie w dzień i w
nocy zarówno po śródmieściach wielkich metropolii jak i w mniejszych miejscowościach.
Niemniej jednak i tutaj zdarzają się przestępstwa, wykroczenia, nadużycia i inne formy łamania prawa. Dlatego nie należy narażać się
na niepotrzebne ryzyko i np. unikać samotnych nocnych spacerów w
ciemnych zaułkach miasta, czy też w lesie.
Bezpieczeństwo 163
Pomoc policji
W całym kraju sprawnie działają służby porządkowe i prewencyjne.
Policjanci patrolują niemieckie miasta nie tylko pieszo, ale również
na rowerach, na motocyklach, bądź też poruszając się samochodem
(tzw. radiowozem).
Policję można także wezwać dzwoniąc z dowolnego aparatu telefonicznego pod bezpłatny numer telefonu 110. Pod ten numer
można dzwonić nie tylko w najbardziej krytycznych sytuacjach, ale
za każdym razem, kiedy potrzebna jest jakakolwiek pomoc. Policjanci radzą: lepiej zadzwonić o jeden raz za dużo, niż o jeden raz
za późno.
Niezależnie od tego, czy sami znaleźliśmy się w opresji lub zauważyliśmy brak portfela, czy też jesteśmy świadkami kradzieży czyjegoś roweru – powiadomienie o tym policji jest właściwą reakcją!
Inne formy pomocy
W krytycznych sytuacjach zagraniczni studenci mogą skorzystać
nie tylko z pomocy policji. Praktycznie każde państwo na świecie
ma swoją placówkę dyplomatyczną w Niemczech. W razie pojawienia się problemów można o tym porozmawiać w ojczystym języku
z rodakiem zatrudnionym w ambasadzie lub konsulacie.
Ponadto, we wszystkich sprawach dotyczących bezpieczeństwa
osobistego można zawsze zwrócić się o pomoc do pracowników
uczelnianego Biura Współpracy z Zagranicą.
Więcej informacji:
www.study-in.de/safety
3
164 Kierunek Niemcy
Mobilność i podróżowanie
Łukasz:
Wiesz, co najbardziej podoba mi się
w tym kraju? W Niemczech nawet
bez własnego samochodu można
­dotrzeć praktycznie wszędzie w krót­
kim czasie. Nie dorobiłem się jeszcze auta, ale bardzo lubię
­podróżować. Dlatego cieszy mnie to, że mogę tutaj tak swo­
bodnie się ­przemieszczać.
Niemcy dysponują znakomicie rozbudowaną siecią komunikacyjną.
Można tutaj korzystać z wielu sposobów przemieszczania się zarówno w obrębie miast, jak i na obszarze całego kraju. Podczas weekendów można na przykład odwiedzić inne miejscowości, wyjechać
na wieś, w góry lub nad morze, a także zwiedzać inne kraje Europy.
Rower
Dla wielu Niemców – a szczególnie studentów – rower jest ulubionym środkiem lokomocji. Trudno się temu dziwić, skoro jazda
na rowerze to samo zdrowie, oszczędność dla portfela, a ponadto
doskonale sprawdza się w zatłoczonym ruchu miejskim. Często
jest to nawet najszybszy sposób dotarcia do celu. Rowerzyści nie
muszą martwić się o miejsca parkingowe, ani stać w korkach; nie
muszą też czekać na najbliższy autobus.
166 Kierunek Niemcy
Michael:
W moim rodzinnym mieście bardzo rzadko widuje się rowerzy­
stów. Jeżeli już pojawia się ktoś na rowerze, to zapewne jest
sportowcem i musi trenować przed udziałem w wyścigu Tour de
France, czy czymś podobnym. Dlatego też po przyjeździe do
Niemiec nie mogłem się przyzwyczaić do widoku rowerzystów,
których spotyka się tu prawie na każdym kroku. Praktycznie
każdemu rower służy tutaj jako środek lokomocji, a nie tylko
jako sprzęt sportowy. Jeśli nie jest się przyzwyczajonym do
zwracania uwagi na przejeżdżających rowerzystów, można się
nieźle przestraszyć. W pierwszych dniach po przyjeździe do
Niemiec kilkakrotnie zaskoczył mnie nagły sygnał rowerowego
dzwonka, kiedy nieopatrznie wszedłem na ścieżkę dla rowerów.
Teraz sam wszędzie dojeżdżam na rowerze – i świetnie się z
tym czuję. Jestem dzięki temu bardzo mobilny i niezależny.
Z wyjątkiem deszczowych dni jazda na rowerze jest tutaj za­
wsze bardzo przyjemna.
W miastach cykliści mogą korzystać ze specjalnie oznakowanych dróg rowerowych oraz wielu stojaków, przy których można
bezpiecznie postawić pojazd. Rower jest tutaj nie tylko codziennym środkiem lokomocji. Niemcy często organizują w weekendy wspólne wycieczki rowerowe za miasto razem z rodziną lub
­przyjaciółmi.
Mobilność i podróżowanie 167
Taksówka
Za kurs taksówką trzeba w Niemczech dość drogo zapłacić – ceny za
kilometr wahają się w granicach od ok 1,50 do 2 euro. Do tego należy doliczyć jeszcze opłatę podstawową w wysokości ok. 2 do 3 euro,
pobieraną za rozpoczęcie każdego kursu.
Dlatego też studenci bardzo rzadko korzystają z taksówek – przynajmniej w pojedynkę. Kurs taksówką stanowi pewną opcję pod warunkiem, że jego koszt będzie można podzielić na kilka osób – zwłaszcza w sytuacji, gdy odjechał już ostatni nocny pociąg lub autobus.
Taksówki oczekują klientów na wydzielonych postojach w różnych
punktach miasta. Można je też zamawiać telefonicznie – w takim
wypadku taksówkarz przyjeżdża po klienta we wskazane miejsce.
Numery do firm taksówkowych można znaleźć w książce telefonicznej (www.telefonbuch.de) oraz w branżowej książce telefonicznej
Gelbe Seiten (www.gelbe-seiten.de).
Autobus, tramwaj, metro, kolej miejska
W większych miastach w Niemczech środkami komunikacji publicznej są nie tylko autobusy, ale również tramwaje oraz kolej naziemna i
podziemna. Przeważnie kursują tu dwa rodzaje pociągów: metro (UBahn) oraz szybka kolej miejska (S-Bahn). Wszystkie te środki lokomocji tworzą lokalny system miejskiej komunikacji publicznej (w odróżnieniu od połączeń dalekobieżnych, por. ­informacje na str. 169).
Plany tras poszczególnych autobusów i pociągów można uzyskać w
biurze miejskich zakładów komunikacji, na dworcach kolejowych,
bądź też w biurach informacji turystycznej.
Na każdym przystanku znajdują się rozkłady jazdy z informacjami
o stacjach docelowych, godzinach odjazdów oraz czasie trwania podróży. Autobusy i pociągi z reguły kursują bardzo punktualnie. À propos:
w soboty i niedziele oraz w dni wolne od pracy (por. informacje na
str. 117) kursuje zwykle mniej pojazdów niż w dni robocze.
168 Kierunek Niemcy
Julia:
Za przetransportowanie roweru podczas podróży pociągiem
lub autobusem trzeba niestety dodatkowo zapłacić – nawet
jeśli jako student korzystasz z biletu semestralnego. Gdy
­odwiedzą Cię znajomi, którzy nie mają biletu semestralnego,
możesz sprawdzić przed wyjściem do miasta, czy nie lepiej
­zakupić dla nich bilety całodniowe lub weekendowe – są one
z reguły tańsze niż bilety jednorazowe. Osoby podróżujące
w większej grupie mogą ­również skorzystać ze specjalnej
zniżki kupując bilet grupowy.
Aktualne rozkłady jazdy oraz plany tras komunikacji publicznej
znajdują się również na stronie internetowej miejskich zakładów
komunikacji. Link do tej strony można znaleźć w serwisie internetowym miasta.
W przypadku większości środków komunikacji publicznej bilet
należy zakupić jeszcze przed wejściem do pojazdu. W wielu autobusach bilety można nabywać również u kierowcy. W wagonach
metra i tramwajach czasem znajdują się automaty biletowe.
Z automatów do sprzedaży biletów można korzystać na przystankach tramwajowych, na stacjach metra i szybkiej kolei miejskiej
oraz na dworcach kolejowych. Za bilety na przejazdy lokalnymi
środkami komunikacji publicznej w wielu automatach trzeba płacić
gotówką (niektóre przyjmują tylko monety). Są jednak i takie automaty, które akceptują płatności za pomocą kart kredytowych.
Bilety na lokalne przejazdy można nabywać także w kioskach i stoiskach z gazetami – jednakże nie wszędzie). Sklepy prowadzące
sprzedaż biletów można rozpoznać po naklejce z logo miejskich
zakładów komunikacji.
Mobilność i podróżowanie 169
Zwykle jeszcze przed rozpoczęciem podróży bilet należy skasować.
Kasowniki znajdują się najczęściej przy drzwiach pojazdów lub też
przy wejściach na perony.
Posiadacze biletów okresowych (por. informacje na str. 24) nie muszą za każdym razem kupować biletu na przejazd. Bilet okresowy
trzeba jednak – niekiedy razem z paszportem lub dowodem osobistym – okazać konduktorowi lub kierowcy pojazdu.
Gdyby Twoja uczelnia nie zapewniała biletu okresowego, jako student możesz i tak korzystać z ulgi przy zakupie biletów na przejazdy
środkami komunikacji publicznej.
Pociąg
Podróżując na dalsze odległości warto skorzystać z usług kolei.
Połączenia w ruchu dalekobieżnym obsługuje w Niemczech m.in.
spółka Deutsche Bahn AG.
Pociąg to szybki i komfortowy środek lokomocji. Pociągi klasy ICE
poruszają się z prędkością do 330 kilometrów na godzinę. Bilety na
przejazdy tymi pociągami, jak również na pociągi klasy IC (Inter­city)
lub EC (Eurocity) są droższe od biletów na przewozy regionalne
(Interregio, Regionalexpress, Regionalbahn).
Przejazdy koleją nie są w Niemczech tanie, zwłaszcza w przypadku podróży podejmowanych spontanicznie. Wykupując z możliwie dużym wyprzedzeniem bilet na przejazd można skorzystać ze
znacznych zniżek. Bilety kolejowe można nabywać w kasach dworcowych, bądź też korzystając z automatu, a także przez internet
(www.bahn.de). Zamówienia biletów w internecie niejednokrotnie
są premiowane rabatami.
Osoby podróżujące częściej koleją mogą zainwestować w zakup
karty rabatowej BahnCard 25 lub BahnCard 50. Karty te upoważniają do 25- lub 50-procentowych zniżek na przejazdy ­wszystkimi
Mobilność i podróżowanie 171
r­ odzajami pociągów. Oprócz
Jazda bez biletu
tego spółka Deutsche Bahn
AG przygotowała wiele proZa korzystanie ze środków komunika­­
mocyjnych ofert, takich jak np.
cji publicznej bez uprzedniego wy­­
kupienia ­stosowneg­­o biletu ­nakładany
bilet weekendowy „Schönes-­
jest w Niemczech mandat w wysokoWochen­e nde-­T icket”, dzięści co najmniej 40 euro. W stosunku
ki któremu grupy do pięciu
do osób, które zastaną powtórnie
osób mogą podróżować przez
przyłapane na jeździe bez biletu, wszcałą dobę w czasie weekendu
czynane jest postę­powanie karne.
na dowolnych trasach za cenę
od 39 euro, korzystając z pociągów przewozów regionalnych, a także auto­­bu­­sów, tramwajów,
­metra oraz szybkiej kolei miejskiej.
Uwaga: Aby zamówić bilety kolejowe lub lotnicze przez internet,
należy posiadać przynajmniej jedną kartę kredytową!
Samolot
Podróże samolotem w ostatnich latach znacznie potaniały. Z niemieckich lotnisk wylatują samoloty rejsowe wielu tanich linii lotniczych. Listę portów lotniczych na terenie Niemiec można znaleźć
na stronie internetowej www.german-airports.de.
Samoloty tanich linii kursują do wielu miast europejskich. Kupując
bilety z odpowiednim wyprzedzeniem lub spontanicznie reagując na
oferty specjalne można skorzystać z dużych upustów cenowych. Bilety
lotnicze można rezerwować w biurach podróży lub zamawiać przez
internet. Następujące serwisy zawierają oferty tanich przelotów:
www.billigflieger.de
3
www.billig-flieger-vergleich.de
3
Wiele linii lotniczych oferuje specjalne rabaty i tańsze bilety studenckie również na przeloty długodystansowe.
172 Kierunek Niemcy
Max:
Sporo tych możliwości podróżowania, prawda? Gdybyś
miał problem z wyborem najwłaściwszego środka lokomocji,
możesz zajrzeć na stronę www.verkehrsmittelvergleich.de.
Znajdziesz tam bardzo wygodne narzędzie pozwalające ­
wybrać najkorzystniejszą dla Ciebie opcję w zależności od
celu i czasu podróży. Szczęśliwej drogi!
Okazyjny przejazd samochodem
Ten sposób podróżowania preferuje wielu studentów. Zasada jest
prosta: Kierowca, który wybiera się w podróż określoną trasą, proponuje chętnym skorzystanie z wolnych miejsc w swoim aucie.
Uczestnicy takiego kursu wspólnie pokrywają koszt zużytego paliwa.
Korzystanie z okazyjnych przejazdów jest nie tylko bardzo tanie, ale
przyczynia się też do ochrony środowiska naturalnego. Poza tym
można w ten sposób zawrzeć nowe znajomości.
Oferty okazyjnych przejazdów zamieszczane są m.in. w internecie:
www.mitfahrgelegenheit.de
3
www.mitfahrzentrale.de
3
Na wielu uczelniach samorządy studenckie organizują specjalne
tablice ogłoszeń (tzw. Mitfahrerbrett), na których można zamieszczać tego rodzaju oferty.
Mobilność i podróżowanie 173
Własne auto
Posiadanie własnego samochodu postrzegane jest przez większość
studentów jako pewien rodzaj luksusu. Osoby pragnące samodzielnie poruszać się w Niemczech autem powinny posiadać prawo jazdy uznawane przez niemieckie służby ruchu drogowego. Polskie
prawo jazdy jest w Niemczech honorowane.
Osoby kierujące pojazdem nie powinny znajdować się pod wpływem alkoholu. W Niemczech dopuszczalna zawartość alkoholu we
krwi kierowcy wynosi 0,5 promila. Absolutny zakaz picia alkoholu obowiązuje kierowców nie mających ukończonych 21 lat życia.
Przy stwierdzeniu przekroczenia dopuszczalnej ilości alkoholu we
krwi należy liczyć się z utratą prawa jazdy.
Republika Federalna Niemiec jest jedynym państwem w Europie,
w którym nie wprowadzono limitu dopuszczalnej prędkości jazdy
na autostradach. Wprawdzie zalecana prędkość maksymalna to 130
km/h, jednakże wszędzie tam, gdzie nie ma oznaczeń wskazujących na takie ograniczenie, kierujący pojazdem może poruszać się
tak szybko, jak tylko zechce. Możliwe jest to jednak wyłącznie na
drogach szybkiego ruchu, najczęściej tylko na określonych odcinkach autostrad. Poza tymi wyjątkami należy bezwzględnie przestrzegać ograniczeń prędkości. Za przekroczenie limitu prędkości
grożą wysokie grzywny, a nawet utrata prawa jazdy.
Jeżeli w Niemczech zdarzy się nam wypadek drogowy, zwykle należy
niezwłocznie powiadomić o tym fakcie policję, dzwoniąc pod
bezpłatny numer telefonu 110. Niezależnie od tego, czy jesteśmy
uczestnikiem, czy tylko świadkiem kolizji, powinniśmy pozostać
na miejscu wypadku do momentu przyjazdu funkcjonariuszy policji. Wszystkie ważne informacje można znaleźć na stronie niemieckiego automobilklubu ADAC www.adac.de.
Mobilność i podróżowanie 175
Korzystne zakwaterowanie
Podróżując po Niemczech niejednokrotnie trzeba będzie skorzystać z noclegu. Niedrogie miejsca noclegowe oferują pensjonaty,
schroniska młodzieżowe i hostele (por. informacje na str. 79).
Bardziej korzystną, bezpłatną alternatywą jest skorzystanie z możliwości przenocowania w prywatnym mieszkaniu jednej z osób oferujących taką możliwość w ramach tzw. couchsurfingu. W couchsurfingu uczestniczą osoby z całego świata, angażując się w ten sposób
w wymianę międzykulturowych doświadczeń. Zamieszczane na stronach internetowych oferty bezpłatnego zakwaterowania we własnym
domu (z możliwością noclegu na wolnej kanapie) są niekiedy uzupełniane o propozycje darmowego oprowadzenia po mieście.
Można swobodnie korzystać z gościnności wielu osób, nawet jeśli
samemu nie oferuje się takich noclegów we własnym mieszkaniu.
Z oferty couchsurfingu może skorzystać każdy zarejestrowany
członek sieci. Rejestracja na stronach internetowych większości
sieci jest bezpłatna.
Największy tego rodzaju serwis to www.couchsurfing.org.
Więcej informacji:
www.germany.travel/pl
3
Michael:
Od kilku miesięcy jestem „couchsurferem” – i bardzo mi się
to podoba. Dzięki temu poznałem już wiele przemiłych osób,
no i zaoszczędziłem sporo kasy. Gdyby nie couchsurfing,
nie mógłbym sobie pozwolić na odwiedzenie tak wielu miast
w Niemczech.
Max:
Zawsze ciekawiło mnie, co ludzie pochodzący z
innych krajów myślą o Niemcach. Wiele z tych opinii
opiera się oczywiście na stereotypach. Niektóre
stereotypy są zupełnie absurdalne. Są i takie, co do
których muszę przyznać, że niegdyś z pewnością
były prawdziwe. Istnieją jednak pewne stereotypowe
cechy, które nadal dość dobrze oddają specyficzny
charakter naszego narodu. W każdym razie cieszę
się, że masz zamiar przyjechać tutaj na studia – w
tym czasie na pewno wyrobisz sobie własną opinię
o moich rodakach. Jestem ciekaw, jaki obraz Niemców utrwali Ci się w pamięci podczas tego pobytu.
A to Niemcy właśnie! 177
A to Niemcy właśnie!
Niemcy piją dużo piwa.
Łukasz:
No cóż, to prawda, większość Niemców – często również
­kobiety – bardzo chętnie raczy się tutaj piwkiem. Ale w Polsce
nie jest przecież wcale inaczej. Jest tutaj jednak również sporo
innych propozycji dla kogoś, kto niekoniecznie przepada za
smakiem piwa.
Niemcy jedzą głównie kiełbasę.
Julia:
Totalna bzdura. Wielu spośród moich znajomych to wegetarianie
– i jakoś nie zauważyłam, żeby wyglądali na wygłodzonych.
Osobiście bardzo lubię od czasu do czasu zjeść kiełbaskę z
­f rytkami. Jest po prostu pyszna! Najczęściej jednak jadam
dania z makaronem, potrawy w sosie curry oraz różne zapie­
kanki i sałatki. A kanapki najbardziej lubię z serem albo z
­plasterkiem szynki.
178 Kierunek Niemcy
Niemcy są bardzo punktualni.
Taorang:
Tak i nie. Jedna z moich znajomych była poirytowana, gdy
­kiedyś spóźniłam się na spotkanie z nią prawie o kwadrans.
Ona sama jest bardzo punktualna i strasznie się denerwuje,
gdy inni każą jej na siebie czekać. Jednak to nieprawda, że tacy
są wszyscy Niemcy. Jeden z moich niemieckich przyjaciół
­notorycznie się spóźnia – i to za każdym razem co najmniej
o 10 minut. Uważa przy tym, że to całkiem normalne i nigdy
nie przyszłoby mu do głowy, żeby usprawiedliwiać te swoje
spóźnienia. Powtarza tylko ciągle: „Straszny ze mnie lekkoduch”.
Niemcy są pracowici i obowiązkowi.
Łukasz:
Nie jestem pewien, czy to prawda. Sądząc po uczestnictwie w
zajęciach, niemieccy koledzy wcale nie należą do najbardziej
pilnych studentów. W naszej WG mieszka wprawdzie jedna
Niemka, która dużo się uczy i spędza większość czasu przed
komputerem albo w bibliotece. Za cokolwiek się zabierze, robi
to ze stuprocentowym zaangażowaniem. Ale znam też sporo
Niemców, których nie trzeba długo namawiać do zrobienia
małej przerwy na kawę.
A to Niemcy właśnie! 179
Niemcy są raczej zdystansowani.
Michael:
Moja znajoma z Brazylii miała spore trudności ze znalezieniem
tutaj przyjaciół. Teraz rozumiem, dlaczego tak było. Ludzie
tutaj są bardzo mili, ale raczej mało empatyczni. O prywat­
nych sprawach nie rozmawia się z każdym znajomym. Można
zwierzyć się przyjacielowi, jednak musi to być ktoś naprawdę
wyjątkowy. Wielu Niemców wyraźnie rozróżnia zwykłe znajo­
mości od prawdziwej przyjaźni. Znajomym można stać się
szybko i bez żadnych zobowiązań. Natomiast do zawarcia
przyjaźni potrzeba trochę więcej czasu.
Niemcy są poważni i rzadko się śmieją.
Taorang:
Hm. Sama bardzo często się śmieję, także wspólnie z moimi
niemieckimi znajomymi i przyjaciółmi. Czasem jednak śmieszy
nas zupełnie co innego. Przecież to, że jakiś żart wydaje mi się
wyjątkowo zabawny, wcale nie musi oznaczać, że rozśmieszy
on także Niemców. Moim zdaniem nie warto jednak wciąż tylko
oczekiwać, żeby inni zaczęli dzielić się z nami swoim dobrym
samopoczuciem. Dlatego często uśmiecham się tutaj do ludzi
na ulicy, a oni zwykle odwzajemniają mi się tym samym.
180 Kierunek Niemcy
Niemcy uwielbiają piłkę nożną.
Michael:
Można się było o tym przekonać podczas ostatnich mistrzostw
świata. Jest tutaj naprawdę sporo kibiców. Ludzie zbierali się
na rynku, żeby wspólnie oglądać rozgrywki pucharowe. W
­czasie meczu z udziałem niemieckiej reprezentacji centrum
miasta było wypełnione kibicami. Po ich zwycięstwie do późnej
nocy słychać było klaksony samochodów i odgłosy imprez.
Są jednak i tacy, których piłka nożna w ogóle nie interesuje.
Jeden z moich niemieckich przyjaciół zawsze się irytuje, gdy
tylko ktoś w towarzystwie zaczyna mówić o futbolu.
Niemcy kochają swoje samochody.
Taorang:
Ach, nie byłabym tego taka pewna. Tylko dwie osoby spośród
wielu moich znajomych jeżdżą samochodem. Przy tym są to
dość stare modele aut, w dodatku nie za bardzo zadbane. Z
drugiej strony niedawno byłam świadkiem niewielkiej kolizji, w
której rowerzysta lekko otarł kierownicą o maskę samochodu.
Właściciel tego auta prawie oszalał z wściekłości z powodu ma­
lutkiego zadrapania, które było widoczne tylko z bardzo bliskiej
odległości. Myślę, że ten facet naprawdę kochał swój samochód.
A to Niemcy właśnie! 181
Niemcy nie potrafią się bawić.
Łukasz:
Zupełnie się z tym nie zgadzam. Akurat na uczelni organizo­
wanych jest wiele imprez, na których zawsze sporo się dzieje.
Studenci chętnie świętują różne okazje i bardzo lubią tańczyć.
Oczywiście zawsze można natrafić na nudziarzy – jednak nie
ma ich tu wcale więcej niż w innych krajach.
Niemcy lubią porządek i tolerują biurokrację.
Michael:
Znam wielu Niemców, którzy często narzekają na konieczność
dopełniania zbyt skomplikowanych formalności. Niektórych
denerwuje to, że w Niemczech w tylu sprawach istnieją precy­
zyjne uregulowania, od których urzędnicy nigdy nie robią żad­
nych odstępstw. Raz ustalone zasady są tutaj poważnie trakto­
wane i obowiązują wszystkich bez wyjątku. Osobiście uważam,
że gwarantuje to pewną stabilizację. Niektóre sprawy stają się
dzięki temu bardziej przejrzyste. Nie ma niedomówień i nie
trzeba stosować żadnych sztuczek.
Bielefeld
Stralsund
Rostock
Greifswald
Herford
Lemgo
Holzminden
Brandenburg
Potsdam
Elstal
Frankfurt/O.
Wildau
Berlin
Berlin
Eberswalde
Braunschweig
Friedensau
Wolfenbüttel
Hildesheim
Magdeburg
Wernigerode Bernburg
Dessau
Hannover
Dolna Saksonia
Stendal
Brandenburgia
Detmold
Hamm
Cottbus
Kleve
Clausthal-Zellerfeld
Köthen SaksoniaGelsenkirchen Bochum
Paderborn
Nordhausen
Senftenberg
Halle
Mülheim/Ruhr
Anhalt
Dortmund
Göttingen
Duisburg Essen Witten-Herdecke
Merseburg
Krefeld
Hagen
Leipzig
Iserlohn
Kassel
Moritzburg
Düsseldorf Wuppertal
Görlitz
Saksonia
Bad SoodenDresden
Turyngia
Münster
Vechta
Bremen
Brema
Osnabrück
Oldenburg
Wilhelmshaven
Emden
Leer Elsfleth
Kiel
SzlezwikHolsztyn
Lübeck
Güstrow
Elmshorn
Wismar
Pinneberg
Neubrandenburg
Wedel
MeklemburgiaHamburg
Bremerhaven
Pomorze Przednie
Buxtehude Hamburg
Lüneburg
Ottersberg
Heide
Flensburg
182 Kierunek Niemcy
Nadrenia PółnocnaWestfalia
Allendorf
Heilbronn
Mannheim
Heidelberg
Hesja
Erlangen
Ansbach
Nürnberg
Amberg
Neuendettelsau
Karlsruhe
Schwäbisch Hall
Regensburg
Eichstätt
Ludwigsburg Aalen
Pforzheim
Deggendorf
Ingolstadt
Calw Stuttgart
Bad Wildbad
Schwäbisch Gmünd
Passau
Hohenheim Esslingen
Nürtingen
Offenburg
Tübingen
Landshut
Reutlingen
Bawaria
Rottenburg
FreisingLahr
Ulm Neu-Ulm
Weihenstephan
Albstadt- Riedlingen
Augsburg
Sigmaringen
Erding
Biberach
Furtwangen
München
Freiburg
Trossingen
Weingarten
Rosenheim
Badenia-Wirtembergia Ravensburg
Benediktbeuern
Kempten
Isny
WeilheimKonstanz FriedrichsBierbronnen
hafen
Ludwigshafen
Kaiserslautern
Speyer
Saarbrücken
Landau
Kraj Saary
Köln
Weimar
Mittweida
Freiberg
Erfurt
Jena Gera
Chemnitz
Brühl
Siegen
Aachen
Marburg
St. Augustin
Alfter
Schmalkalden
Zwickau
Gießen
Bonn
Ilmenau
Fulda
Bad Honnef Hachenburg Friedberg
Vallendar
Idstein
Hof
Koblenz
Bad Homburg
Oberursel Frankfurt a.M.
Coburg
NadreniaOffenbach
Wiesbaden Aschaffenburg Schweinfurt
Palatynat Geisenheim
Bingen
Bayreuth
Darmstadt
Mainz
Würzburg Bamberg
Trier
OestrichWeiden
Winkel WormsRüsselsheim
Neuss
Zittau
Mapa Niemiec 183
www.daad.de
www.daad.pl

Podobne dokumenty