Teresa Kała, Jolanta Górnik

Komentarze

Transkrypt

Teresa Kała, Jolanta Górnik
Teresa Kała, Jolanta Górnik
„Wyobraźnia jest ważniejsza od wiedzy."
Albert Einstein
1
Szanowna uczennico / Szanowny uczniu
Błędy są bardzo oryginalne. Wyróżniają Cię spośród tłumu. Może jest to
dla Ciebie jedyny sposób na to by się wyróżnić. Jeżeli w Twojej klasie jest 30
osób, to według statystyk 3-4 uczniów z takiej grupy może mieć kłopoty
podobne do Twoich. Pismo jest formą komunikowania się ludzi i jak w każdym
rodzaju komunikacji muszą istnieć pewne normy, których przestrzeganie jest
oznaką przynależności do grupy.
Jeśli na swojej drodze spotykasz przeszkodę to możesz : usiąść i płakać,
poczekać aż ktoś za Ciebie rozwiąże problem, albo samemu poszukać sposobów
usunięcia przeszkody. Ze swoimi problemami w czytaniu i pisaniu nie jesteś
sam / sama, możesz liczyć na pomoc rodziców, nauczycieli, możesz
uczestniczyć w grupie terapeutycznej. Gwarantuje Ci to prawo Rzeczpospolitej
Polskiej.
W swoim Rozporządzeniu z dn. 30.04 2007r. Minister Edukacji Narodowej
stwierdza, że :„ Uczniowie / Absolwenci ze specyficznymi trudnościami w
uczeniu się mają prawo przystąpić do sprawdzianu lub egzaminu
gimnazjalnego/maturalnego w warunkach i w formie dostosowanych do
indywidualnych potrzeb psychofizycznych i edukacyjnych ucznia/absolwenta,
na podstawie opinii publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym
poradni specjalistycznej […]”.
Ważne jest też ile Ty sam / sama poświęcisz czasu i energii na pracę w tym
kierunku. Możesz zapytać : po co mam pracować ? Jeśli nie pielęgnujesz ogrodu
zarasta chwastami, jeśli nie płyniesz pod prąd, cofasz się – oto nasza odpowiedź,
prościej nie potrafimy.
Cała nauka szkolna opiera się na czytaniu i pisaniu, chociaż umiejętności te
nie są celem samym w sobie. Są kluczem do wiedzy, narzędziem
komunikowania się z innymi ludźmi. A książki i zeszyty to atrybuty ucznia. Z
roku na rok przybywa książek, wiadomości i materiału do opanowania a kiedyś
będzie egzamin............
Możesz siedzieć i nie robić nic, ale możesz też podjąć działanie.
Jeżeli w swoich pracach pisemnych popełniasz błędy, możesz wyruszyć z nami
w 130 dniową podróż w świat ortografii. Masz wybór, możesz z niego
skorzystać. ZAPRASZMY.
2
Częstochowa………………….
Kontrakt
Zawarty pomiędzy : …………………..……………, a ………………………………….
Podejmując z dniem ………………………. pracę samokształceniową nad
poprawą pisowni i znajomością zasad ortografii zobowiązuję się do :
 Założenia zeszytu ćwiczeń.
 Codziennej, systematycznej pracy według instrukcji zawartych
w przewodniku „130 dni w krainie ortografii” zwanym dalej
przewodnikiem.
 Wypełniania każdego dnia o ustalonej porze jednego zadania z
przewodnika.
 Przepisywania poleceń z przewodnika do zeszytu.
 Comiesięcznych konsultacji w poradni w trakcie, których
przedstawię wykonaną pracę, podzielę się wątpliwościami i
sukcesami.
W przypadku braku zrozumienia polecenia lub jakichkolwiek innych
trudności skontaktuję się z osobą prowadzącą (tel. (034)361-94-34).
Przyjmując powyższe zobowiązania jestem świadomy/a, iż jest
to jeden z warunków uzyskania opinii o dostosowaniu wymogów
edukacyjnych i egzaminacyjnych. Zaniechanie pracy
samokształceniowej oznacza oprócz rezygnacji ze zmagania się ze
swoimi trudnościami w pisaniu także rezygnację z opinii.
3
Dzień pierwszy ( wpisz datę )………………
Kup zeszyt, i na pierwszej stronie wpisz swoje imię, nazwisko, szkołę do, której
chodzisz oraz tytuł: Zeszyt ćwiczeń ortograficznych.
Wybierz i wpisz jakiś aforyzm, cytat, przysłowie. Np. Jedna jaskółka wiosny nie
czyni.
Dzień drugi ………………
Weź do ręki słownik ortograficzny, przypomnij sobie reguły pisowni „ó”. Poniżej
przedstawiamy w postaci mapy myśli zasady pisowni „ó” – przerysuj tę mapę do
swojego zeszytu. Użyj koloru, różnych form zapisu, wielkości liter po to, by jak
najwięcej zapamiętać.
Ó
4
Dzień trzeci ………………
Zrób wycieczkę po mieszkaniu, postaraj się znaleźć przedmioty, w których nazwie jest
„ó”, zapisz ich nazwę i uzasadnij pisownię.
Np. nóż
pióro
noże
pierze
półka – wyraz do zapamiętania
temperówka – końcówka „ówka”
Niech tych wyrazów będzie 10 do 20
Dzień czwarty……………
Pomyśl o czynnościach, które wykonujesz codziennie ( czasowniki) zawierających
„ó”.
Np. wróciłem / am ( do domu)
skróciłem/ am ( drogę)
wyróżniłem / am ( swoją wiedzą)
pokłóciłem / am ( się z koleżanką)
Wypisz siedem innych czasowników i uzasadnij ich pisownię
Np. wróciłem
skróciłem
wracać
skracać
Dzień piąty ………………
Pomyśl o innych kategoriach: rośliny, zwierzęta, miasta, cechy, rzeczy. Postępując
analogicznie do zadania z dnia czwartego, wypisz po dwa wyrazy z „ó” z każdej
kategorii i uzasadnij ich pisownię.
roślina
zwierzę
miasto
cecha
rzecz
inne
Dzień szósty ………………
Przepisz i postaraj się zapamiętać wyrazy z „ó” niewymiennym, które zamieszczamy
na kolejnej stronie w postaci mapy.
5
OGÓŁ
osoby
ptaki
zwierzęta
rzeczy
natura
rośliny
córka
jaskółka
królik
czółno
góra
ogórek
Józef
mysikrólik
wiewiórka
kłódka
rózga
róża
król
przepiórka
żółw
ołówek
źródło
stróż
sójka
płótno
tchórz
wróbel
półka
wróżka
wiór
wójt
włóczka
cechy
włócznia
krótki
późny
mózg
czynności
skóra
kłócić cię
chór
póki
póty
prócz
próżny
równy
próbować
różny
wtórować
żółty
6
Dzień siódmy ………………
Przepisz w kolejności alfabetycznej do zeszytu wyrazy z listy z „ó” niewymiennym
( patrz dzień wczorajszy).
Dzień ósmy………………
Ułóż bajkę, opowiadanie, historyjkę używając wszystkich wyrazów z „ó”
niewymiennym.
Dzień dziewiąty………………
Wypisz wszystkie czasowniki, przymiotniki i rzeczowniki z listy wyrazów z „ó”
niewymiennym.
Utwórz czasowniki od przymiotników i rzeczowników ( o ile jest to możliwe
oczywiście  ) np. tchórz – stchórzyć, próżny - próżnować
Dzień dziesiąty………………
Zrób rysunki do rzeczowników z listy wyrazów z „ó” niewymiennym.
Dzień jedenasty………………
Stwórz rodzinę wyrazów dla każdego przymiotnika z listy wyrazów z „ó”
niewymiennym.
np. krótki - skrót, skrócony, skrótowiec, przykrótki, za krotki, króciutki,
króciusieńki, najkrótszy, skracać………Wykonaj to w formie mapy pisząc na środku
wybrany przymiotnik a na rozchodzących się od środka promieniście ramionach wpisz
utworzone wyrazy należące do tej samej rodziny.
Dzień dwunasty………………
Poszukaj i wypisz jak najwięcej ( przynajmniej 13 ) powiedzonek, przysłów
zawierających wyrazy z listy np.`. Lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu.
Dzień trzynasty………………
Przygotuj słownik języka polskiego, słownik wyrazów obcych i encyklopedię.
Poszukaj definicji następujących wyrazów:
- wójt
- czółno
- włócznia
1. Przeczytaj pierwszą definicję.
2. Postaraj się ją zapamiętać.
3. Zakryj tekst i powtórz tę definicję z pamięci.
4. Jeśli nie udało Ci się zapamiętać przeczytaj definicję jeszcze raz.
5. Upewnij się, że dobrze zapamiętałeś treść i pisownię.
6. Zapisz tekst.
7. Porównaj z oryginałem.
8. Zwróć uwagę na poprawność ortograficzną, jeśli są błędy, popraw je.
9. Napisz tekst jeszcze raz poprawnie.
Postępuj w podobny sposób z dwoma pozostałymi definicjami.
7
Dzień czternasty………………
Postępując podobnie jak wczoraj, zapisz definicje wyrazów:
- póki
- póty
- prócz
- mysikrólik
- mózg
1. Przeczytaj pierwszą definicję.
2. Postaraj się ją zapamiętać.
3. Zakryj tekst i powtórz tę definicję z pamięci.
4. Jeśli nie udało Ci się zapamiętać przeczytaj definicję jeszcze raz.
5. Upewnij się, że dobrze zapamiętałeś treść i pisownię.
6. Zapisz tekst.
7. Porównaj z oryginałem.
8. Zwróć uwagę na poprawność ortograficzną, jeśli są błędy, popraw je.
9. Napisz tekst jeszcze raz poprawnie.
Postępuj w podobny sposób z dwoma pozostałymi definicjami.
Dzień piętnasty………………
Wypisz wszystkie nazwiska swoich kolegów i koleżanek z klasy. Spróbuj niezależnie
od płci od każdego nazwiska utworzyć formę „panieńską” i napisać ją obok np. ZychZychówna.
Z pewnością nie zawsze będzie to łatwe, czy wręcz, możliwe. Postaraj się być
pomimo tego twórczym. Niech Twój słuch, intuicja, wiedza i mądrość będą Twoimi
przewodnikami.
Dzień szesnasty………………
Weź do ręki mapę fizyczną Polski, odszukaj i wypisz nazwy miast kończące się na
„ów” Zapisz przynajmniej 10 nazw i podkreśl końcówkę „ów”
Dzień siedemnasty ………………
Odmień przez przypadki rzeczowniki : koty, kwiaty, grzyby, domy.
Mianownik: kto? co?
Dopełniacz: kogo? czego?
Celownik: komu? czemu?
Biernik: kogo? co?
Narzędnik: z kim? z czym?
Miejscownik : o kim? o czym?
Wołacz: o!
W którym przypadku występuje końcówka „- ów”?
Postaraj się sformułować zasadę, zapisz ją.
Dzień osiemnasty ………………
Dokończ zdania wykorzystując rzeczowniki kończące się na „ów”.
8
Na ulicy widziałem/ am ……………..
Słyszałem/am śpiew………………….
Lubię smak świeżych…………………
Lubię głaskać sierść…………………..
Lubię zapach wiosennych…………….
Boję się ……………………….
Złości mnie…………………….
Cieszy mnie widok…………….
Smuci mnie, gdy……………….
Dzień dziewiętnasty ………………
Odgadnij hasła
1. Narzędzie fryzjera do skręcania loków.
2. Miejsce w szkole, gdzie można zjeść obiad.
3. Inaczej zabawa taneczna.
4. Miejsce spotkań harcerzy.
5. Na 100 dni przed maturą.
6. Teczka na akta.
7. Szkoła podstawowa.
8. Część oka.
Dzień dwudziesty ………………
Ułóż własną krzyżówkę z wykorzystaniem wyrazów zakończonych na „ówka”.
Postaraj się znaleźć przynajmniej 10 takich wyrazów, utwórz do nich hasła i narysuj
diagram krzyżówki.
Dzień dwudziesty pierwszy ………………
Przygotuj dużą kartkę. Wypisz wyrazy, wyjątki pisowni „ó” : skuwka, zasuwka,
wsuwka, odkuwka. Nie powinno sprawić Ci to trudności, jest ich niewiele.
Powieś tę listę w widocznym miejscu w swoim pokoju na tydzień, przyglądaj im się
codziennie.
9
Dzień dwudziesty drugi ………………
Przeczytaj tekst Desideraty i wybierz wyrazy z „ó”.
Przepisz je do swojego zeszytu, wyjaśnij ich pisownię.
DESIDERATA
Krocz spokojnie wśród zgiełku i pośpiechu - pamiętaj, jaki pokój może być
w ciszy. Tak dalece, jak to możliwe, nie wyrzekając się siebie, bądź w
dobrych stosunkach z innymi ludźmi. Prawdę swą głoś spokojnie i jasno,
słuchaj też tego, co mówią inni, nawet głupcy i ignoranci, oni też mają
swoją opowieść.
Unikaj głośnych i napastliwych, są udręką ducha. Jeśli porównujesz się z
innymi, możesz stać się próżny lub zgorzkniały, albowiem zawsze będą
lepsi i gorsi od Ciebie. Ciesz się zarówno swoimi osiągnięciami jak i
planami.
Wykonuj z sercem swą pracę, jakkolwiek by była skromna. Jest ona trwałą
wartością w zmiennych kolejach losu. Zachowaj ostrożność w swych
przedsięwzięciach - świat bowiem pełen jest oszustwa. Lecz niech Ci to nie
przesłania prawdziwej cnoty, wielu ludzi dąży do wzniosłych ideałów i
wszędzie życie pełne jest heroizmu.
Bądź sobą, a zwłaszcza nie zwalczaj uczuć: nie bądź cyniczny wobec
miłości, albowiem w obliczu wszelkiej oschłości i rozczarowań jest ona
wieczna jak trawa.
Przyjmuj pogodnie to, co lata niosą, bez goryczy wyrzekając się
przymiotów młodości. Rozwijaj siłę ducha, by w nagłym nieszczęściu
mogła być tarczą dla Ciebie. Lecz nie dręcz się tworami wyobraźni. Wiele
obaw rodzi się ze znużenia i samotności. Obok zdrowej dyscypliny bądź
łagodny dla siebie.
Jesteś dzieckiem wszechświata, nie mniej niż gwiazdy i drzewa masz
prawo być tutaj i czy Ci to jest dla Ciebie jasne czy nie, nie wątp, że
wszechświat jest taki, jaki być powinien.
Tak więc bądź w pokoju z Bogiem, cokolwiek myślisz o jego istnieniu i
czymkolwiek się zajmujesz i jakiekolwiek są Twoje pragnienia: w zgiełku
ulicznym, w zamęcie życia zachowaj pokój ze swą duszą.
Z całym swym zakłamaniem, znojem i rozwianymi marzeniami ciągle
jeszcze ten świat jest piękny. Bądź uważny, staraj się być szczęśliwy.
Note: Tekst ten znany jest szeroko jako anonim znaleziony w starym
kościele w Baltimore w 1692. W rzeczywistości został on napisany w 1927
przez Maxa Ehrmanna (1872+1945).
10
Dzień dwudziesty trzeci ………………
Poproś kogoś o podyktowanie Ci tekstu dyktanda.
Podkreśl wyrazy z „ó” i sprawdź czy zapisałeś /aś je poprawnie.
Krótki kurs ortografii,
po którym wiele potrafisz
napisać trudnych wyrazów,
może nie od razu.
Na lekcjach matematyki
nie przydarzą ci się byki,
gdy nauczyciel podyktuje:
trójkąt, równoległa, równanie,
kąt półpełny, współrzędne…..
łatwe pisanie.
Na biologii napiszesz bez trwogi:
mózg, skóra, sójka,
mysikrólik, żółw, jaskółka.
Twego sąsiada córka
dorzuci jak wróci – wiewiórka.
Na geografii
błąd się nie trafi,
gdy nauczyciel podyktuje:
równik, południk, Antarktyda.
Wszystko łatwe Ci się wyda.
Północ, Wschód, Himalaje
banalnym się wydaje.
Chemia kłopotów Ci nie sprawi,
gdy w twej głowie się pojawi
reguł i zasad przypomnienie
łatwo napiszesz: równanie, wzór,
sód, , żelazo, hel, ,chlorek ,
krzem, ałun, ruten, fluorek.
Nic Cię później nie zaskoczy,
gdy ujrzysz na własne oczy:
Mojżesz, kształt, piegża,
pszczoła, rzeka, pszenica wyraźna różnica.
Nie jest łatwo królu złoty,
wziąć się musisz do roboty
i powtórzyć reguł mnóstwo,
by nie wystąpiło oszustwo.
Trenować ich używanie przez
pisanie, pisanie, pisanie.
Ponoć wiara czyni cuda.
11
Wierzymy, że to ci się uda!
Czas już kończyć ten potok słów,
zabrakło częstochowskich rymów.
Dzień dwudziesty czwarty ………………
Weź do ręki słownik ortograficzny, przypomnij sobie reguły pisowni „u” i przedstaw
je w postaci mapy myśli.
u
12
Dzień dwudziesty piąty………………
Do każdej z liter alfabetu dopisz czasownik rozpoczynający się na daną literę
np.
a – akceptować
b – budować
c - całować
d – drażnić
e – ewakuować
fg
h
i
j
k
l
ł
m
n
o
p
r
s
t
u
w
z
ż
zadanie:
1. Odmień wszystkie czasowniki przez osoby w liczbie pojedynczej czasu
teraźniejszego.
2. Sprawdź na czym polega różnica w zapisie odmienionego czasownika w pierwszej
i trzeciej osobie.
3. Zapisz tę różnicę.
Dzień dwudziesty szósty……….
Przepisz do zeszytu, połącz liniami w pary:
- un
- ulec
- uchna
- utki
- uch
- uszek
- us
mal
opiek
szpik
chudzi
brz
kopci
wiar
Zapisz powstałe wyrazy.
Możliwe są różne kombinacje, możesz utworzyć więcej niż 8 wyrazów.
13
Dzień dwudziesty siódmy……….
Wyrazy z dnia wczorajszego odmień przez przypadki
np.
Mianownik – wirus
Dopełniacz - wirusa
Celownik - wirusowi
Biernik - wirusa
Narzędnik- wirusem
Miejscownik - wirusie
Wołacz - wirus
Dzień dwudziesty ósmy……….
Napisz według kolejności alfabetycznej listę przymiotników i przysłówków np.
A – ambitny
B – biedny
C – cicho
DItd.
Od każdego z tych wyrazów, spróbuj utworzyć zdrobnienie poprzez dodanie jednej z
końcówek - utki, - utka, - utko
Nie zawsze będzie to możliwe, sprawdź w słowniku poprawnej polszczyzny. Zapisz
powstałe formy.
Dzień dwudziesty dziewiąty……….
Przepisz do zeszytu i połącz liniami w pary:
Stary człowiek
Mały garnek
Małe dziecko
Stary, zasłużony żołnierz
Wywołuje chorobę
Mały dzbanek
Zagadka graficzna
Roślina ozdobna
rebus
wirus
krokus
staruszek
maluch
garnuszek
wiarus
dzbanuszek
Dzień trzydziesty ……….
Napisz maksymalną ilość wyrazów z zakończeniami:
-un
-ulec
-uchna
-utki
14
Wyrazów z jakimi zakończeniami jest najwięcej ?
Dzień trzydziesty pierwszy ……….
Napisz maksymalną ilość wyrazów z zakończeniami:
-unek
-uch
-uszek
-us
Dzień trzydziesty drugi ……….
Przygotuj dużą kartkę. Wypisz wyrazy – wyjątki od zasady, że na początku wyrazu
piszemy „u” – ów, ówczesny, ówdzie, ósmy, ósemka. Nie powinno sprawić Ci to
trudności, jest ich niewiele. Powieś tę listę w widocznym miejscu w swoim pokoju, na
tydzień, przyglądaj się tym wyrazom codziennie.
Dzień trzydziesty trzeci ……….
Wypisz przynajmniej 20 wyrazów zakończonych na „u”. (uwzględnij różne formy
wyrazów) Określ przypadek, w którym występuje każdy wyraz. Których przypadków
jest najwięcej na Twojej liście? Czy zauważasz jakieś inne prawidłowości?
Dzień trzydziesty czwarty ……….
Uzupełnij brakujące wyrazy w diagramie:
15
OGÓŁ
osoby
ptaki
mysikrólik
zwierzęta
wiewiórka
rzeczy
natura
czółno
góra
kłódka
ołówek
tchórz
rośliny
róża
źródło
półka
wiór
wójt
włóczka
mózg
czynności
chór
póki
póty
16
Uzasadnij pisownię następujących wyrazów :
ból –
szóstka Rysiówna –
łóżko –
powtórka –
maluje żarówka –
malutki
piórko –
Kopciuszek
chłopców –
rózga –
tchórz –
twarogu Kraków
miód brzuszek -
Dzień trzydziesty piąty ……….
Sprawdź swoją znajomość zasad pisowni „ó” i „u”. Jeśli to możliwe wydrukuj test
zamieszczony na kolejnych stronach i wypełnij go, jeśli nie jest to możliwe zapisz w
zeszycie poprawne odpowiedzi.
17
1. „ó” piszemy, gdy wymienia się na:
o
z
b
a
e
g
f
ż
h
k
y
Podkreśl 3 właściwe odpowiedzi i podaj 3 przykłady, po jednym dla każdej litery
.......................................,......................................,.....................................
2. „ó” piszemy w zakończeniach wyrazów :
............... podaj przykład ............................................
............... podaj przykład ............................................
............... podaj przykład ............................................
3. Wypisz jak najwięcej wyrazów z „ ó” niewymiennym
..............................,..............................,............................,..............................,
.....................,........,..............................,............................,..............................,
..............................,..............................,............................,..............................,
..............................,..............................,............................,..............................,
..............................,..............................,............................,..............................,
...................................,.............................,.............................,.............................,
................................,.................................,.............................,..............................,.............................,
................................,.................................,.............................,..............................,.............................,
................................,.................................,..............................,.............................,.............................,
................................,.................................,..............................,..............................,............................,
4. „ó” nie piszemy na początku wyrazu z wyjątkiem
.............................................................
..............................................................
..............................................................
..............................................................
18
5. „ó” nie występuje nigdy :
na początku wyrazu
na końcu wyrazu
Podkreśl właściwą odpowiedź.
.
7
6. „ó” piszemy w zakończeniach .............,...............,................, z wyjątkiem
wyrazów
...................................
...................................
...................................
...................................
„u” piszemy zawsze na .................. wyrazu
Przykład :....................................
8. „u” piszemy w zakończeniach rzeczowników (zdrabniających,
spieszczających oraz zgrubiałych)
.............podaj przykład.................................
.............podaj przykład.................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
9. mimo wymiany na o „u” piszemy w zakończeniach
czasowników..........................
Podaj przykład...............................................
19
Dzień trzydziesty szósty ……….
Poproś kogoś o podyktowanie Ci tekstu dyktanda. Podkreśl wyrazy z „ó” i „u”,
sprawdź czy napisałeś / aś je poprawnie.
Dyktando
Chcesz mieć szóstkę z ortografii?
Więc sam uwierz, że potrafisz.
Z wyrazów do zapamiętania
bez jąknięcia i wahania
wnet wyliczysz po kolei:
chór, mózg, prócz, wiewiórka
mysikrólik, próżny, córka.
Skuwka, wsuwka i zasuwka,
opiekunka, kłótnia, krówka.
Nie jest łatwo hej kolego,
gdy wyrazów całe mrowie.
Nic to przecież ty dasz radę,
tylko bardzo proszę powiedz
jak napisać: rząd, rzecz, rzeka,
jak pszenica, Mojżesz, rzepak
a jak burza czy nietoperz.
Wiem, wciąż trzeba tu uważać.
Znać zasady, je powtarzać.
Jest to bardzo ciężka praca,
ale uwierz się opłaca.
I już teraz wiesz dlaczego
Możesz chełpić się kolego,
że ciąg dalszy trudnych słów
sam wyliczysz tutaj znów,
więc do dzieła : błahy, chować,
bochen, humor, abstrahować,
chałka, chęć, wehikuł, buhaj.
Wiesz już ?
Jeśli nie posłuchaj,
całe mnóstwo tych wyrazów
po kolei, nie od razu
zapamiętasz.
20
Dzień trzydziesty siódmy ……….
Weź do ręki słownik ortograficzny, przypomnij sobie reguły pisowni „rz” i zapisz je w
postaci mapy myśli.
rz
21
Dzień trzydziesty ósmy ……….
Wyjdź przed swój dom, rozejrzyj się ( a swoją drogą, dlaczego rozejrzyj się piszemy
przez „rz”?). Znajdź w swoim otoczeniu 20 wyrazów z „rz”, zapisz je i uzasadnij ich
pisownię.
Jeżeli podczas pisania zdarzy Ci się popełnić błąd - zamaż go!!!!!!!!
Lepiej, żebyś tego nie widział i nie zapamiętał błędnej pisowni.
1.
2.
.
.
20.
Dzień trzydziesty dziewiąty ……….
Przepisz wyrazy z listy wyrazów z „rz” niewymiennym w środku wyrazu.
Podkreśl wszystkie rzeczowniki, policz ile ich jest .
22
b
B
barbarzyńca
g
G
j
J
k
J
m
n
B
o
B
jarzębina
kojarzyć
macierzanka
B
barbarzyńca
narząd
barbarzyńca
obwarzanek
burza
jarzmo
korzyść
mierzeja
narzędzie
odurzyć
bierzmowanie
jerzyk
korzeń
mierzwa
gorzelnia
orzech
Murzyn
jarząbek
jarzyć się
z
U
U
zawrzeć
U
zdarzenie
B
zderzenie
zmierzch
zorza
zrzęda
zwierze
jarzyna
w
U
U
warzywa
u
U
U
uderzyć
U
wierzch
B
U
urządzenie
B
t
B
tarzać się
świerzb
towarzysz
ś
B
świerzb
p
B
pierzchnąć
obwarzanek
porządek
wierzba
przyrząd
wierzgać
przymierze
wydarzenie
porzeczka
23
Dzień czterdziesty…….
Z listy wyrazów z „rz” niewymiennym w środku wypisz czasowniki. Od pozostałych
wyrazów z listy (rzeczowniki) postaraj się także utworzyć czasowniki np. zrzęda
zrzędzić.
Nam udało się znaleźć 25 czasowników, wierzymy, że Tobie uda się więcej.
Dzień czterdziesty pierwszy…….
Zapisz w formie mapy rodzinę wyrazów pochodzących od słowa burza. Napisz na
środku kartki słowo burza a na rozchodzących się od środka promieniście ramionach
wpisuj utworzone wyrazy należące do tej samej rodziny.
Dodawaj przedrostki, zmieniaj końcówki, twórz przymiotniki, czasowniki,
przysłówki, stopniuj je. Baw się słowem.
Podobnie postępuj z wyrazami wierzch i korzyść.
Dzień czterdziesty drugi…….
Utwórz około 30 przymiotników od wyrazów z listy wyrazów z „rz” niewymiennym
w środku.
Dzień czterdziesty trzeci ……
Przygotuj słownik języka polskiego, słownik wyrazów obcych i encyklopedię.
Poszukaj definicji następujących wyrazów:
- mierzeja
- barbarzyńca
- jarzmo
- świerzb
- przymierze
1. Przeczytaj pierwszą definicję.
2. Postaraj się ją zapamiętać.
3. Zakryj tekst i powtórz tę definicję z pamięci.
4. Jeśli nie udało Ci się zapamiętać przeczytaj definicję jeszcze raz.
5. Upewnij się, że dobrze zapamiętałeś treść i pisownię.
6. Zapisz tekst.
7. Porównaj z oryginałem.
8. Zwróć uwagę na poprawność ortograficzną, jeśli są błędy, popraw je.
9. Napisz tekst jeszcze raz poprawnie.
Postępuj w podobny sposób z pozostałymi definicjami.
Dzień czterdziesty czwarty ……
Pogrupuj wyrazy z listy wyrazów z „rz” niewymiennym w środku według kategorii:
- osoby
- zwierzęta
- rośliny
- czynności
- miejsca
Może uda Ci się stworzyć jakieś inne kategorie.
24
Dzień czterdziesty piąty……
Wykorzystując wszystkie wyrazy z listy z „rz” niewymiennym w środku, napisz list
do swojego kolegi o tym jak zamierzasz spędzić wakacje. Puść wodze fantazji.
Dzień czterdziesty szósty……
Aby jeszcze lepiej zapamiętać wyrazy z listy wyrazów z „rz” niewymiennym w
środku zrób do nich ilustracje i podpisz je.
Dzień czterdziesty siódmy……
Powróć do dnia czterdziestego czwartego i przyjrzyj się kategoriom, jakie utworzyłeś.
Zrób graficzną prezentację za pomocą metody mapy myśli wyrazów z „rz”
niewymiennym w środku. W centralnym punkcie kartki napisz „rz w środku wyrazu” i
narysuj 7 do 10 promieniście rozchodzących się linii oznaczających poszczególne
kategorie. Użyj kolorów, grafiki i fantazji.
Dzień czterdziesty ósmy…
Z zamieszczonego niżej listu do tajemniczej Olimpii, od równie tajemniczego
Rzadkiego Zbigniewa wypisz wszystkie wyrazy z „rz” niewymiennym na początku
wyrazu. Na tym nie koniec zadania. Spróbuj ułożyć je w kolejności alfabetycznej tzn.
rzadki, rząd, rzec.......... ile jest tych wyrazów?
Wólka Dolna 8 07 09
Droga Olimpio
Na wstępie mojego listu chcę Cię serdecznie pozdrowić i zapytać dlaczego
tak rzadko do mnie piszesz? Nie znasz ostatnich wydarzeń związanych z moim
wyjazdem do Rzymu. Jak wiesz, Rzym to takie miasto we Włoszech nad rzeką
Tybr. Otóż wygrałem tygodniową wycieczkę autokarową do tego pięknego
miasta. Co by nie rzec, Rzym nie leży o rzut kamieniem od Rzeczpospolitej.
Podróż była długa, uciążliwa, ale nie całkiem nudna. Autokar był bez
klimatyzacji, a do mnie jak rzep do psiego ogona przyczepił się Zdzisław,
rzekomy mistrz gitary. Rzępolił całą drogę, tak, że puchły uszy. W autokarze
panował potworny upał, lał się z nas pot i rzęziliśmy z pragnienia. Odechciało
mi się całej tej wycieczki. Na szczęście Alpy powitały nas burzą i rzęsistym
deszczem. Rześkie powietrze orzeźwiło nas. Sąsiad był jednak nadal nudny jak
flaki z olejem rzepakowym. Na gitarze wygrywał jakieś rzewne kawałki.
Zasnąłem. Obudziłem się już we Włoszech. Tu dopiero był upał. Nie będę
opisywał całej drogi, bo mógłbym Cię zanudzić. Rzym nareszcie! Wieczne
Miasto, Głowa Świata. Zabytki, zabytki, muzea...... Tyle tu starych rzeczy,
rzeźb, budowli, że aż głowa pęka, wyskakują rzepki z kolan i oblewasz się
25
rzęsistym potem. Biegiem pokonujesz drogę z Forum Romanum do Koloseum,
żeby zdążyć przed wycieczką Japończyków z aparatami na karku.
Gladiator - to w tym miejscu Maximus walczył ze swoimi przeciwnikami,
znasz to ze scen filmu. To tutaj dokonywano rzezi chrześcijan - to wiesz z
historii. Wrażenie piorunujące. Byliśmy tak zmęczeni, że spaliśmy chodząc w
rzędzie noga w nogę.
Następny dzień zapowiadał się równie ciekawie. Bazylika Santa Pietra i
Kaplica Sykstyńska. Dokładną relację zdam Ci, kiedy wywołam zdjęcia. Jak
mówi przysłowie: „ W Rzymie być a papieża nie widzieć ” – w naszym
przypadku się to nie sprawdziło, oczywiście mieliśmy audiencję u papieża.
Rzesze wiernych, tłumy oczekujących na chwilę spotkania z Benedyktem XVI.
Już myślałem, że nigdy to nie nastąpi. Udało się. Stałem obok papieża. Mam to
na zdjęciu. Niesamowite przeżycie, po którym trudno wrócić do rzeczywistości.
A ta rzeczywistość to muzea, muzea, muzea............... Na szczęście wieczorem
muzea są zamknięte, za to otwierane są dyskoteki, ale o tym już potem jak się
spotkamy. Mam dla Ciebie prezent – rzemienne sandały i konia z rzędem temu,
kto powie mi co to jest rzeszoto. Chodzi mi ten wyraz po głowie od kilku dni.
Pozdrawiam Zbigniew Rzadki
Dzień czterdziesty dziewiąty……
Przepisz do zeszytu i przekreśl słowa, które nie pasują do listy:
córka – róża - stróż – wójt
orzech - zmierzch – zorza – zrzęda
jarzębina – wierzba – macierzanka – bierzmowanie
rzęsa – żuraw - rzędna – rząd
królik – jarząbek – tchórz – żmija – pióro
Rzym - gżegżółka – piegża – Mojżesz
kartkówka – makówka – skuwka - żarówka – parówka
Zrób sobie test : otwórz zeszyt na następnej stronie i spróbuj
wypisać wszystkie wyrazy z „rz” niewymiennym w środku
wyrazu, które zapamiętałeś z listy.
26
Klucz do testu
Jeśli zapamiętałeś:
35 – 44 – gratulujemy Ci znakomitej pamięci. Możesz zostać autorem książki pod
tytułem „ Sztuka zapamiętywania w trzy tygodnie” Jeśli się postarasz zyskasz sławę i
zbijesz na tym fortunę. Do dzieła !
25 – 45 – Świetnie! Niektóre wyrazy zapomniałeś, ale z pewnością przypomnisz je
sobie wtedy gdy trzeba będzie je napisać
15 – 25 – Ogólnie niezły wynik. Zastanów się dlaczego nie zapamiętałeś niektórych
wyrazów z listy. Może nie rozumiesz ich znaczenia, może ich nie lubisz, może masz z
nimi jakieś złe skojarzenia........Spróbuj jeszcze raz
0 – 15 – Popracuj nad swoją pamięcią i koniecznie ponów próbę
Dzień pięćdziesiąty……
Przed Tobą rysunek kwiatka „Dziewięciopłatka”. Wpisz w każdy płatek spółgłoskę
po której piszemy „rz”
B
27
Dzień pięćdziesiąty pierwszy……
Weź do ręki jakąś gazetę i z jej pierwszej lub ostatniej strony wypisz 10 – 15
wyrazów z „rz” po spółgłosce „p”. Udało się – prawda?
Dzień pięćdziesiąty drugi……
Wyjątkami od zasady, że po spółgłosce „p” piszemy „rz” są wyrazy
- pszenica
- pszczoła
- pszczelarz
- Pszczyna
Stwórz rebusy do każdego z tych wyrazów
Dzień pięćdziesiąty trzeci……
Z 7 strony swojej ulubionej lektury wybierz 10 wyrazów z „rz” po spółgłosce „b”.
Jeśli nie masz ulubionej lektury to sam zdecyduj jak wykonać to ćwiczenie.
Dzień pięćdziesiąty czwarty……
Jakie to wyrazy ?
zobraz
gyrbz
chażurze
akłóp
ókełow
d zą r
kirzad
rykót
nieprzeczeza
wakrzypo
jamierze
gezrb
urządze
nie
jażńprzy
kegóro
narzypie
brzaZ
e
ikdyzrb
ezrppiórka
28
kłó
wrząket
aint
charz
n
grzetnikoch
Dzień pięćdziesiąty piąty……
Sprawdź swoją pamięć : wypisz wyrazy - wyjątki od reguły, że „ó” piszemy
w zakończeniach „ówka”. Jest ich niewiele, nie zmęczysz się.
Dzień pięćdziesiąty szósty……
Pomyśl o wyrazach, które zawierają „rz” po spółgłosce „g”. Wypisz 10 takich
wyrazów
Dzień pięćdziesiąty siódmy……
Wyjątkami od zasady, że po spółgłosce „g” piszemy „rz” są wyrazy
- piegża
- gżegżółka
Znajdź fotografię tych ptaków i narysuj je w swoim ładnym zeszycie
Dzień pięćdziesiąty ósmy……
Poniżej przedstawiamy Ci listę wyrazów z „rz” na początku wyrazu , możesz
porównać, czy wszystkie udało Ci się wypisać z listu Zbigniewa do Olimpii
A - rzadko
Ą - rząd
E - rzec, rzecz, rzeczpospolita, rzeczywistość, rzeka,
rzekomy, rzemień,
rzemiosło, rzep, rzepa, rzepak, rzesza, rzeszoto,
rześki, rzetelny, rzewny, rzeź, rzeźba, rzeźwy,
rzeżucha
Ę – rzędna, rzępolić, rzęsa, rzęsisty, rzęzić
I - -------O – rzodkiewka
U – rzut
Y – Rzym
1
1
20
5
0
1
1
29
Zauważ, że „rz” na początku występuje tylko przed samogłoskami.
Ile razy „rz” występuje przed :
A
Ą
E
Ę
I
O
U
Y
Dzień pięćdziesiąty dziewiąty……
Zrób graficzną prezentację za pomocą metody mapy myśli wyrazów z „rz”
niewymiennym na początku wyrazu. W centralnym punkcie kartki napisz „rz na
początku” i narysuj 7 do 10 promieniście rozchodzących się linii oznaczających
poszczególne kategorie. Użyj kolorów, grafiki i fantazji
Dzień sześćdziesiąty……
Wypisz 10 – 20 wyrazów z „rz” po spółgłosce „t”
Trzeba, abyś stworzył / a coś sam / a. Chwila gimnastyki – zapisz te wyrazy palcem
w powietrzu najpierw prawą ręką, następnie lewą. Jeśli masz ochotę sprawdź czy
potrafisz to wykonać nogą, obojętnie którą. / ukryj się, niech nikt Cię nie widzi /
Wypisz wszystkie przymiotniki z listy wyrazów „rz” na początku, jest ich sześć.
Utwórz od nich jakieś inne części mowy ( rzeczowniki, czasowniki, przysłówki,
imiesłowy.
Dzień sześćdziesiąty pierwszy……
Kategoria rzeczowniki – wypisz 15 rzeczowników, w których „rz” występuje po
spółgłosce „k”.
Słowo „rzut” ma liczną rodzinę wyrazów. Wypisz przynajmniej 15 wyrazów
należących do tej rodziny
Dzień sześćdziesiąty drugi……
Wyjątkami od zasady, że po spółgłosce „k” piszemy „rz” są wyrazy
- bukszpan
- kształt
- kszyk (ptak)
Napisz wyraz BUKSZPAN drukowanymi literami w swoim ładnym zeszycie i z tych
ośmiu liter stwórz przynamniej 17 nowych wyrazów
Napisz wyraz KSZTAŁT drukowanymi literami w swoim ładnym zeszycie i dopisz
wyrazy należącego tej samej rodziny, np. wykształcenie
Narysuj KSZYKA
30
Dzień sześćdziesiąty trzeci……
Kategoria rzeczowniki – wypisz 10, w których „rz” występuje po spółgłosce „d”.
Utwórz i zapisz rym do każdego z tych wyrazów.
„Rząd” także ma liczną rodzinę a nawet liczniejszą, wypisz przynajmniej 18 wyrazów
Dzień sześćdziesiąty czwarty
Kategoria nazwiska – weź książkę telefoniczną ( jest tam dużo bohaterów) i wypisz 10
nazwisk rozpoczynających się na „chrz”
Jeśli nie ma 10 takich nazwisk to trudno, bądź twórczy – wymyśl
je ( „chrz” może występować w środku wyrazu).
Dzień sześćdziesiąty piąty……
Zdefiniuj pojęcia używając wyrazu „rzadki”, „rzadka”, „rzadkie”
- skansen
- rarytas
- biały kruk
- łysina
- półpłynny
- zaćmienie słońca
Dzień sześćdziesiąty szósty……
Napisz 10 wyrazów z „rz” po spółgłosce „j”
Wyjątkiem od zasady jest wyraz Mojżesz. Kim był Mojżesz, napisz krótkie
opowiadanie, użyj 200 słów.
Dzień sześćdziesiąty siódmy……
Na środku karki napisz wyraz „spojrzeć” i postaraj się utworzyć od niego jak
najwięcej wyrazów pokrewnych lub bliskoznacznych zawierających cząstkę
„- jrzeć” lub „ - jrzenie”
wyjrzeć
spojrzenie
spojrzeć
31
Spróbuj wypisać 10 do 20 określeń do słowa spojrzenie lub spojrzeć
np.
aksamitne spojrzenie
spojrzeć uważnie
krzywe spojrzenie
itp. .........
Dzień sześćdziesiąty ósmy……
Weź do ręki Słownik Języka Polskiego lub Słownik Ortograficzny i wypisz 10
wyrazów rozpoczynających się na „wrz-”( wrzesień, wrzos, wrzenie.....) oraz 10
zawierających w środku cząstkę „ -wrz-” ( zawrzało, powrzucać.....) Przy okazji
przyjrzyj się dokładnie słownikowi – to bardzo pożyteczne narzędzie, polecamy je
Twojej uwadze. Możesz tworzyć swój własny słownik. Odwróć swój ładny zeszyt do
góry nogami i na ostatniej stronie napisz Mój słownik. Od tej chwili wpisuj tam
wszystkie wyrazy, których pisowni jesteś pewien na 100%
Dzień sześćdziesiąty dziewiąty……
Przećwicz regułę, że w wyrazach z partykułą „że” piszemy „ż”, nawet jeśli występuje
ono po jednej z 9 spółgłosek, które tak bardzo polubiłeś np. także, zróbże, mówże,
dajże.......
Napisz 5 – 10 takich wyrazów. To nie jest zbyt wyczerpujące zadanie, więc
dodatkowo przeczytaj każdą definicję i zapisz ją z pamięci w swoim ładnym zeszycie
według instrukcji: .
1. Przeczytaj pierwszą definicję
2. Postaraj się ją zapamiętać.
3. Zakryj tekst i powtórz tę definicję z pamięci.
4. Jeśli nie udało Ci się zapamiętać przeczytaj definicję jeszcze raz.
5. Upewnij się, że dobrze zapamiętałeś treść i pisownię.
6. Zapisz tekst.
7. Porównaj z oryginałem.
8. Zwróć uwagę na poprawność ortograficzną, jeśli są błędy, popraw je.
9. Napisz tekst jeszcze raz poprawnie.
Egzemplarz - jedna sztuka z grupy jednorodnych przedmiotów
Formularz- wzór, blankiet aktu urzędowego, podania lub innego dokumentu z
nadrukiem do wypełnienia
Herbarz - księga zawierająca zbiór i opis herbów i rodowodów szlachty
Są to wyrazy rozpoczynające listę wyrazów z „rz” na końcu
Dzień siedemdziesiąty……
Przećwicz regułę, że po przedrostkach „od –”, „ob.-” piszemy „ż”. Ponownie
skorzystaj ze Słownika Języka Polskiego lub Słownika Ortograficznego i wypisz 15
wyrazów rozpoczynających się przedrostkiem „od” np. odżałować i 15
32
rozpoczynających się przedrostkiem „ob.-” np. obżarstwo. Czy udało Ci się znaleźć
aż tyle wyrazów ? Od jakich wyrazów zostały utworzone te wyrazy które wypisałeś ?
odżałować – żałować, żal
odżegnywać - żegnać
Dzień siedemdziesiąty pierwszy……
Zapisz definicje według instrukcji:
1. Przeczytaj pierwszą definicję
2. Postaraj się ją zapamiętać.
3. Zakryj tekst i powtórz tę definicję z pamięci.
4. Jeśli nie udało Ci się zapamiętać przeczytaj definicję jeszcze raz.
5. Upewnij się, że dobrze zapamiętałeś treść i pisownię.
6. Zapisz tekst.
7. Porównaj z oryginałem.
8. Zwróć uwagę na poprawność ortograficzną, jeśli są błędy, popraw je.
9. Napisz tekst jeszcze raz poprawnie.
Korytarz - wąskie, długie pomieszczenie, z którego prowadzą drzwi do
poszczególnych pokojów lub mieszkań
Postępuj w podobny sposób z dwoma pozostałymi definicjami.
Lichtarz - podstawka służąca do osadzania świecy
Kałamarz - nieduże naczynie do atramentu
Preliminarz - plan finansowy jednostki budżetowej ustalający jej dochody i wydatki
bez wzajemnego ich bilansowania
Dzień siedemdziesiąty drugi……
Kolejny wyjątek od zasady, że „rz” piszemy po spółgłoskach…… no właśnie jakich?
Wypisz je.
W stopniu wyższym i najwyższym przymiotników nie piszemy „rz” po tych
spółgłoskach.
Utwórz wyższy i najwyższy stopień od przymiotników:
- dobry
- brzydki
- zdrowy
- mądry
- duży
- ładny
- szybki
- krótki
Podkreśl kolorem spółgłoski po których występuje „sz”
33
Dzień siedemdziesiąty trzeci……
Zapisz definicje według instrukcji:
1. Przeczytaj pierwszą definicję
2. Postaraj się ją zapamiętać.
3. Zakryj tekst i powtórz tę definicję z pamięci.
4. Jeśli nie udało Ci się zapamiętać przeczytaj definicję jeszcze raz.
5. Upewnij się, że dobrze zapamiętałeś treść i pisownię.
6. Zapisz tekst.
7. Porównaj z oryginałem.
8. Zwróć uwagę na poprawność ortograficzną, jeśli są błędy, popraw je.
9. Napisz tekst jeszcze raz poprawnie.
Relikwiarz - sprzęt kościelny do przechowywania relikwii, wykonany zwykle ze
szlachetnych metali, kości słoniowej lub szkła, bogato zdobiony
Terminarz - plan, rozkład zajęć, czynności z określeniem czasu ich wykonania
Twarz- przednia strona głowy ludzkiej
Dzień siedemdziesiąty czwarty……
Wypisz 10 wyrazów, które mają zakończenie – mistrz i 10 z zakończeniem – mierz.
Kolejna porcja definicji - zapisz je według instrukcji:
1. Przeczytaj pierwszą definicję
2. Postaraj się ją zapamiętać.
3. Zakryj tekst i powtórz tę definicję z pamięci.
4. Jeśli nie udało Ci się zapamiętać przeczytaj definicję jeszcze raz.
5. Upewnij się, że dobrze zapamiętałeś treść i pisownię.
6. Zapisz tekst.
7. Porównaj z oryginałem.
8. Zwróć uwagę na poprawność ortograficzną, jeśli są błędy, popraw je.
9. Napisz tekst jeszcze raz poprawnie.
Psałterz - zbiór psalmów wchodzących w skład Starego Testamentu; księga
zawierająca ten zbiór
Spichlerz – budynek przeznaczony do składania i przechowywania zapasów
żywnościowych, zwłaszcza zboża
Dzień siedemdziesiąty piąty……
Utwórz nazwy męskich zawodów lub form aktywności od wyrazów
- mur
- kosz
- siatka
- koło
- zbroja
- beton
- malować
- leczyć
34
- bramka
- kolej
- młyn
- stół
- komin
- rzeźba
- hotel
- wędka
- druk
- kwiat
- kafelki
- lastryko
- tynk
- posadzka
- piec
- garnek
- lalka
- marynarka
- kabaret
Dzień siedemdziesiąty szósty……
Wyjaśnij czym zajmują się poszczególne osoby:
- ludwisarz
- snycerz
- rymarz
- bednarz
- płatnerz
Dzień siedemdziesiąty siódmy……
Poproś kogoś o podyktowanie następujących definicji:
Ołtarz – miejsce składania ofiar kultowych znane prawie we wszystkich religiach,
pierwotnie w formie wzniesienia z ziemi, kamienia itp.; u chrześcijan: stół ofiarny
przeznaczony do odprawiania mszy, niekiedy z nastawą mieszczącą obraz lub rzeźbę
Wachlarz - 1.płaski, lekki przedmiot, najczęściej z tkaniny, piór, papieru, rozkładany
półkoliście w ręku, zwykle ozdobny, używany do chłodzenia się ruchem powietrza
2. ogon głuszca
Alkierz- 1 wysunięta narożna część budynku kryta osobnym dachem
2. dawniej boczny, mały pokój, służący zwykle za sypialnię
Moździerz - 1.naczynie kuchenne z tłuczkiem, najczęściej mosiężne, do ucierania na
miałki proszek cukru, wanilii, pieprzu itp.
2.działo o krótkiej gładkiej lufie zamocowanej na płycie, ładowane od wylotu,
strzelające stromym torem; dawniej: działo do wyrzucania pocisków kamiennych i
wybuchowych, używane często do strzelania na wiwat, na trwogę
Nietoperz - zwierze z rzędu drobnych ssaków mających zdolność latania za pomocą
błon lotnych rozpiętych pomiędzy kończynami przednimi, bokami ciała a kończynami
35
tylnymi i ogonem, prowadzących nocny i zmierzchowy tryb życia, odznaczających się
doskonale rozwiniętym zmysłem słuchu; większość gatunków jest owadożerna,
niektóre z nich (wampiry) żywią się krwią dużych ssaków; w Polsce występuje 20
gatunków objętych ochroną
Dzień siedemdziesiąty ósmy……
Egzemplarz
Formularz
Herbarz
Kalendarz
Kałamarz
Komentarz
Korytarz
Lichtarz
Ołtarz
Preliminarz
Relikwiarz
Terminarz
Twarz
Wachlarz
Alkierz
Kołnierz
Macierz
Moździerz
Nietoperz
Pacierz
Pęcherz
Perz
Pręgierz
Psałterz
Spichlerz
Talerz
Kurz
Piskorz
Tchórz
Węgorz
36
Podziel wcześniej przedstawione rzeczowniki według materiału, z którego mogą być
zrobione. Utwórz mapę myśli zawierające następujące ścieżki: coś z papieru, coś
tkanki żywej, coś z materiału, coś z drewna, coś z metalu. Może nie wszystkie Ci się
uda skategoryzować. Spróbuj.
Dzień siedemdziesiąty dziewiąty……
Napisz definicje według instrukcji:
1. Przeczytaj pierwszą definicję
2. Postaraj się ją zapamiętać.
3. Zakryj tekst i powtórz tę definicję z pamięci.
4. Jeśli nie udało Ci się zapamiętać przeczytaj definicję jeszcze raz.
5. Upewnij się, że dobrze zapamiętałeś treść i pisownię.
6. Zapisz tekst.
7. Porównaj z oryginałem.
8. Zwróć uwagę na poprawność ortograficzną, jeśli są błędy, popraw je.
9. Napisz tekst jeszcze raz poprawnie.
Postępuj w podobny sposób z dwoma pozostałymi definicjami.
Pęcherz - 1.wypełniona płynem wypukłość na ciele powstała wskutek oparzenia lub
odciśnięcia skóry
2.umięśniony, workowaty narząd wielu kręgowców stanowiący zbiornik moczu
3.wycięty i wysuszony zbiornik moczowy lub pławny zwierząt; błona tego narządu
używana do różnych celów.
Perz - roślina z rodziny traw występująca w 50 gatunkach, rośnie w strefie klimatu
umiarkowanego; w Polsce najbardziej pospolity jest perz właściwy, chwast polny i
ogrodowy, trudny do wytępienia ze względu na długie, podziemne rozłogi.
Pręgierz – w średniowiecznych miastach słup, przy którym wystawiano na widok
publiczny przestępców i wymierzano im karę, np. dokonywano chłosty dziś tylko w
znaczeniu przenośnym.
Piskorz – ryba z rodziny piskorzowatych, o ciele wydłużonym, giętkim, ubarwieniu
brunatnym o żółtawym odcieniu; żyje w zbiornikach słodkowodnych, płytkich,
zamulonych; w Polsce pospolita.
Tchórz – 1. człowiek łatwo ulegający uczuciu strachu i nie umiejący zapanować nad
nim, gdy zachodzi potrzeba działania.
2. ssak drapieżny z rodziny łasicowatych, o cennym, kasztanowym futrze; broni się
strzykaniem silnie cuchnącej wydzieliny; pospolity w Europie.
Węgorz - ryba z rodziny węgorzowatych, o bocznie spłaszczonym w części ogonowej
ciele, pokrytym bardzo drobną łuską osadzoną głęboko w skórze powleczonej śluzem,
ciemnooliwkowej na grzbiecie, szarobiałej na brzuchu; drapieżna, żyje w wodach
słodkich Europy oraz u wybrzeży Morza Śródziemnego i Bałtyckiego, na tarło podąża
do Morza Sargassowego; ceniona ze względu na mięso.
37
Dzień osiemdziesiąty……….
Spójrz na listę wyrazów z „rz” na końcu i utwórz 9 pochodzących od nich
przymiotników np. tchórz - tchórzliwy i 6 czasowników np. kurz - kurzyć. Zapisz je
w swoim ładnym zeszycie
Dzień osiemdziesiąty pierwszy……….
Wykonaj schematyczne rysunki do każdego z wyrazów z ‘rz” na końcu
Analogicznie do 79, zrób dyktando pamięciowe.
Komentarz – 1.przypisy do tekstu, do dzieła literackiego itp. o charakterze
historycznym, językowym itp., dodawane przez autora lub wydawcę
2.artykuł publicystyczny, wypowiedź omawiająca aktualne wydarzenia
3.uwagi, najczęściej krytyczne, wypowiadane o kimś, o czymś .
Pacierz - 1.modlitwa, zbiór modlitw
2.dawniej kręgosłup, krzyż.
Macierz - dawniej matka dziś tylko w znaczeniu przenośnym - ojczyzna.
Dzień osiemdziesiąty drugi…………
Uzasadnij pisownij wyrazów z „rz”
Dobrze
Gorzko
Zanurzyć
Chrzan
Rzadki
Przetak
Korytarz
Krzywy
Przebój
Dojrzały
Rzeka
Grzyb
Brzuch
Talerz
Dworzec
Wrzesień
Drzazga
Twarz
Dzień osiemdziesiąty trzeci…………..
Weź do ręki słownik ortograficzny, przypomnij sobie reguły pisowni „ż”. Poniżej
przedstawiamy w postaci mapy myśli zasady pisowni „ż” – przerysuj tę mapę do
swojego zeszytu. Użyj koloru, różnych form zapisu, wielkości liter po to, by jak
najwięcej zapamiętać.
38
ż
39
Wpisz spółgłoski na które wymienia się „ż”
G
Otwórz jakąkolwiek książkę na 14 stronie i wypisz wszystkie wyrazy z „ż”. Czy są
wśród z nich wyrazy, w których pisowni ma zastosowanie reguła, że „ż” piszemy gdy
w innych formach tego wyrazu lub w wyrazach pokrewnych wymienia się na g, s, z,
dz, ź, h
Dzień osiemdziesiąty czwarty……….
Niewiele jest wyrazów w których „ż” wymienia się na „h” dlatego na początek
proponujemy Ci poćwiczenie tej właśnie zasady. Masz możliwość sprawdzić swoje
kompetencje w zakresie poszukiwania źródeł informacji – znajdź takie wyrazy
Włącz stoper i wpisz w rubryki słowa rozpoczynające się na „ż” Jesteśmy ciekawe ile
czasu zajęło Ci wykonanie tego zadania i czy wypełniłeś wszystkie rubryki. Sprawdź
poprawność pisowni.
miejsce
miasto roślina
zwierze czynność część
ciała
rzecz osoba cecha
sport
Dzień osiemdziesiąty piąty…………
Równie niewiele jak wyrazów z „ż” wymieniających się na „h” jest takich, w których
„ż” wymienia się na „dz”. Dlatego w drugiej kolejności proponujemy Ci stworzenie
listy tych właśnie wyrazów. Wyszukaj i wypisz 4 takie wyrazy.
Dzień osiemdziesiąty szósty………..
W tekście na następnej stronie są przynajmniej dwa wyrazy, w których „ż” wymienia
się na ź i 2 w których „ż” wymienia się na „g”. Znajdź je. A może ktoś podyktuje Ci
ten tekst? Jeśli nikogo takiego nie ma to spróbuj go nagrać na taśmę magnetofonową,
MP3. Słuchaj i pisz. dyktando
Ortografia to trudna sztuka,
sposobów na nią każdy szuka.
Ktoś powie wystarczy dużo czytać
by zapamiętać i już nie pytać:
40
jak się pisze: rzadki, mózg, rzecz, która,
stróż, rzemiosło, wspólna, góra,
córek, chór, żaden, podróżny,
prócz, Józefa, rzut, podróżny,
rząd, jaskółek i przepiórek,
rzeka, czółno, żółty, wiórek.
Ktoś inny ciężko haruje,
a i tak ma z dyktand dwóje.
Nawet, kiedy zna zasady
może nie dać sobie rady.
Jak napisać: huk, żuk, może
Święty Boże nie pomoże.
Henryk rzępoli na harmonii,
żółw wiewiórkę hardą goni.
Historyjka błaha,
ale jak się tu nie wahać ?
Wciąż trzeba korzystać ze słownika,
a czas szybko umyka.
Czy znając wszystkie trudne słowa,
reguły i wyjątki, bez problemu napiszę:
hejnał z wieży zakłócił ciszę
lub rozżarzona żarówka,
wehikuł, choinka, klasówka,
skojarzenia, mrożonka, gżegżółka,
ale to już inna półka.
Zrzędzę ?
Musi być jakaś metoda.
Przejrzysta jak źródlana woda.
Kto szuka ten przeważnie znajduje,
więc ja od dziś wakacji poszukuję.
Porównaj swój zapis z oryginałem, jeżeli zrobiłeś jakiś błąd, popraw,
zamaż go i zapisz poprawną wersję
Dzień osiemdziesiąty siódmy……
Dajemy Ci kilkanaście wyrazów : droga, księga, łgać, mózg, noga,
odwaga, pieróg, róg, sługa, stóg, twaróg, uwaga, waga
Od każdego z wymienionych wyrazów można utworzyć nowy wyraz
z „ż”. Utwórz ich jak najwięcej. Spróbuj wypisać jeszcze 10 innych
wyrazów w których „ż” wymienia się na g.
41
Dzień osiemdziesiąty ósmy……
Poniżej 13 wyrazów z „ż”, które wymienia się na „s”. W jakich wyrazach ? Wpisz je.
bliżej, mężczyzna, niż, wyższy, zwyciężył, papież, księżniczka,
przewężenie, podwyżka, obniżka, wzwyż, wyżyna, niezwyciężony
Czy znasz inne wyrazy z „ż” wymieniającym się na s ?
Dzień osiemdziesiąty dziewiąty…..
Uzupełnij wyrazy „rz” lub „ż” i uzasadnij ich pisownię.
Np. rożek – bo wymienia się na róg
pienię..ny - ..............................
..ąd
-..............................
mosię..ny -...............................
bli..ej
-...............................
zanu..enie -.............................
ro..ek
-..............................
..odkiewka -..............................
wo..ę
-..............................
dru..yna
-..............................
podró..
-.............................
r..ysko
-.............................
oran..ada -..............................
mę..czyzna -..............................
zegarmist.. -..............................
Dzień dziewięćdziesiąty…….
Poćwicz zasadę : „ż” piszemy na początku wyrazu przed spółgłoską.
Żb
Żc
Żd
Żf
Żg
Żh
Żj
Żk
Żl
Żł
Żm
Żn
Żp
Żr
Żs
Żt
Żw
Żz
42
Dzień dziewięćdziesiąty pierwszy………….
Sprawdź swoją pamięć – wypisz wszystkie wyrazy rozpoczynające się od „rz”.
Ułóż 10 zdań, w których każdy wyraz rozpoczyna się na „ż” lub „rz”
Np.
Życiorys żaby rzekomo żyjącej w rzece......................
Dzień dziewięćdziesiąty drugi…………
Wypisz 4 spółgłoski po, których piszemy „ż” i dodatkowo
6 wyrazów w których „ż” piszemy po „n”
Dzień dziewięćdziesiąty trzeci….
Otwórz Słownik i wyszukaj wszystkie wyrazy rozpoczynające się
cząstką „rż-” . Nie napracujesz się, gdyż jest ich niewiele.
Przeczytaj, zapamiętaj i zapisz z pamięci według instrukcji:
1. Przeczytaj pierwszą definicję
2. Postaraj się ją zapamiętać.
3. Zakryj tekst i powtórz tę definicję z pamięci.
4. Jeśli nie udało Ci się zapamiętać przeczytaj definicję jeszcze raz.
5. Upewnij się, że dobrze zapamiętałeś treść i pisownię.
6. Zapisz tekst.
7. Porównaj z oryginałem.
8. Zwróć uwagę na poprawność ortograficzną, jeśli są błędy, popraw je.
9. Napisz tekst jeszcze raz poprawnie.
Postępuj w podobny sposób z dwoma pozostałymi definicjami.
Małże – gromada mięczaków morskich i słodkowodnych
Małżowina uszna - część ucha zewnętrznego zbudowana z elastycznej chrząstki, u
ludzi mająca kształt nieforemnej muszli, u zwierząt, wydłużonego lejka
Małżeństwo - związek prawny mężczyzny i kobiety mający na celu utworzenie
rodziny
43
Dzień dziewięćdziesiąty czwarty…………
Uzasadnij pisownię wyrazów z „ż”
Grożę
Można
Zwężę
Młodzież
Małżeństwo
Obrażać
Pieniążek
Oranżada
Bandaż
Rżysko
drużyna
Dzień dziewięćdziesiąty piaty……….
Sprawdź swoją znajomość zasad pisowni „rz” i „ż”
44
10. „rz” piszemy kiedy, w wyrazach pokrewnych lub w innych
formach tego samego wyrazu wymienia się na :
h) z
i) g
j) r
k) s
l) o
m) w
n) l
Podkreśl właściwą odpowiedź.
Podaj przykład
.....................................................................................................................
................
11 „rz” piszemy po spółgłoskach :
Podaj spółgłoski
......
......
......
......
.......
......
......
......
......
Podaj przykład
...........................................
...........................................
............................................
............................................
............................................
............................................
............................................
.............................................
.............................................
12 „rz” w zakończeniach wyrazów :
...........................
Podaj przykład.........................................................
............................
Podaj przykład..........................................................
14. „rz” piszemy w zakończeniach rzeczowników rodzaju męskiego
................podaj przykład........................
................podaj przykład........................
14. Z listy z „rz” do zapamiętania wypisz 10 wyrazów z „rz” na
początku i 10 wyrazów „rz” w środku wyrazu.
Na początku
..............................
..............................
..............................
..............................
..............................
..............................
..............................
..............................
..............................
...............................
W środku
..............................
..............................
..............................
..............................
...............................
..............................
..............................
..............................
..............................
..............................
45
15. „rz” piszemy po spółgłoskach, które wymieniłeś w zadaniu 11, z
wyjątkiem wyrazów:
............................,............................,............................,...............................
,
............................,............................,............................,...............................
,............................
16. W stopniu wyższym i najwyższym przymiotników:
piszemy rz
nie piszemy rz
Podkreśl właściwą odpowiedź.
Podaj przykład....................................................................
17. „ż” piszemy kiedy w wyrazach pokrewnych wymienia się na:
........ przykład...............................
........przykład.................................
........przykład.................................
........przykład...................................
........przykład..................................
........przykład....................................
18 „ż” piszemy po spółgłoskach :
...........podaj przykład.................................
...........podaj przykład.................................
...........podaj przykład.................................
...........podaj przykład................................
19. „ż” piszemy w wyrazach z partykułą .........
Podaj przykład .............................................
20. uzupełnij wyrazy „ż” lub „rz” i uzasadnij pisownię
pienię..ny - ..............................
..ąd
-..............................
mosię..ny -...............................
bli..ej
-...............................
zanu..enie -.............................
ro..ek
-..............................
..odkiewka -..............................
wo..ę
-..............................
dru..yna
-..............................
podró..
-.............................
r..ysko
-.............................
oran..ada -..............................
mę..czyzna -..............................
zegarmist.. -..............................
d..azga
-..............................
8 „u” piszemy zawsze na .................. wyrazu
46
Dzień dziewięćdziesiąty szósty……..
Powtórz i zapisz w swoim ładnym zeszycie w formie mapy myśli zasady dotyczące
pisowni „ch” Poćwicz zasadę, że „ch” piszemy zawsze po spółgłosce „s” – wypisz 10
wyrazów rozpoczynających się na „sch-”
ch
47
Dzień dziewięćdziesiąty siódmy………..
Na górze kartki napisz wyraz SCHRYSTIANIZOWAĆ.
Z liter wchodzących w skład tego wyrazu postaraj się utworzyć jak najwięcej nowych
wyrazów (przynajmniej 33).
Dzień dziewięćdziesiąty ósmy…………..
Poćwicz zasadę: „ch” piszemy, gdy wymienia się na „sz”.
W jakich innych formach wyrazów z poniższej listy lub w wyrazach pokrewnych
występuje „sz”? Wypisz je, z pewnością Ci się uda.
blacha brzuch cecha duch groch kożuch Lech łachy mucha orzech pazucha ropucha strach trochę uciecha wierzch zawierucha -
Dzień dziewięćdziesiąty dziewiąty……
Zajmijmy się wyjątkami od reguł pisowni „ch” :
 w zakończeniach wyrazów zawsze piszemy ch z wyjątkiem wyrazu DRUH
 „ch” zawsze piszemy przed spółgłoską z wyjątkiem wyrazów : HRABIA,
HRECZKA, DRUHNA, WAHNIĘCIE.
Napisz te pięć wyrazów na dużym arkuszu papieru i na tydzień przypnij do ściany w
jakimś widocznym miejscu w Twoim pokoju.
Wypisz 30 wyrazów kończących się na „ch” i określ jaką są częścią mowy.
Chb chc – chcę, chcieć, chciwość, chcenie,
chdchf chg chj chk chl – chlasnąć,
chł
chm
chn
chp
chr
48
chs
chś
cht
chw
chz
chź
Dzień setny……………
Poćwicz zasadę: w wyrazach rozpoczynających się od przedrostków „hiper”, „hydro”
piszemy „h”. Wypisz 5 takich wyrazów, które znasz i 10 takich, których znaczenia do
końca nie rozumiesz. Napisz ich definicje.
Dzień sto pierwszy………..
Poćwicz zasadę: w wyrazach rozpoczynających się od przedrostków
„hipo” piszemy „h” wypisanych niżej słowach ukrywają się inne – czasami dwu-,
czasami
W wypisanych niżej słowach ukrywają się inne – czasami dwu-, czasami trzy-, cztero, pięcioliterowe. Wykreśl niepotrzebne litery
Np. hipotetyczny
hipocentrum
hipochondryk
hipodrom
hipoglikemia
hipokryta
hipopotam
hipoteka
hipotensja
hipoteza
49
Dzień sto drugi…….
Powtórz i zapisz w swoim ładnym zeszycie w formie mapy myśli zasady dotyczące
pisowni „h” .
h
50
„h” piszemy, gdy wymienia się na ........Wpisz 4 spółgłoski w płatki
kwiatka na następnej stronie. Następnie wypisz po 5 wyrazów
ilustrujących tę zasadę.
Dzień sto trzeci………….
Przeczytaj listę wyrazów „h”
ha !
habilitacja
habit
haczyk
haftka
hajduk
hak
hala
halabarda
Halina
halka
halibut
halucynacja
hałas
hałastra
hałda
hamak
hamulec
51
handel
hangar
Hania
hantle
hańba
haracz
harcerz
hardy
harem
harfa
harmider
harmonia
harmonogram
harówka
harpun
hartować
hasać
hasło
haszysz
haubica
haust
hazard
heban
hebel
hebrajski
heca
hedonizm
hegemonia
hej
hejnał
hejże
hektar
hel
Helena
helikopter
hełm
hematyt
hemoglobina
hemoroidy
hemoterapia
hen
henna
Henryk
52
herb
herbata
heretyk
hermetyczny
heroina
heroizm
herold
heros
herszt
het
hetera
hetman
hiacynt
hibernacja
hiena
hierarchia
hieroglif
higiena
himalaista
Hindus
hipika
hipis
hipnotyzer
hipochondryk
hipopotam
histamina
histeria
historia
Hiszpan
hit
hobby
hochsztapler
hocki - klocki
hodowla
hojny
hokeista
hokus - pokus
hol
Holender
holocen
holografia
holownik
hołd
53
hołota
hołubić
homar
homeostaza
homilia
honor
honorarium
hop
horda
hormon
horoskop
horror
hortensja
horyzont
hospicjum
hospitalizacja
hospitacja
hossa
hostia
hotel
hoży
huba
hufiec
huk
hulać
hulajnoga
hultaj
humanista
humor
huragan
hurtownia
husaria
huśtawka
hutnik
huzar
hybryda
hycel
hydraulik
hymn
54
Wyrazy z „h” na początku – wypisz wszystkie wyrazy mogące wchodzić w skład
kategorii OSOBY. Jest ich około 30.
Dzień sto czwarty………
Wykonaj podobne zadanie do tego jakie wykonałeś dnia poprzedniego, tym razem z
kategoriami ROŚLINY i ZWIERZĘTA
55
Dzień sto piąty……..
Utwórz mapę myśli dla wyrazów z „h”, gdzie głównymi ścieżkami będą kategorie:
osoby, rzeczy, zwierzęta, rośliny, miejsca, zajęcia, cechy charakteru i inne odkryte
przez Ciebie.
Dzień sto szósty….
Wpisz wyrazy opisujące różne rodzaje doznań zmysłowych.
wzrokowe
Żółty
słuchowe
harmonijny
dotykowe
ciężki
węchowe
Pachnący
smakowe
Gorzki
Sprawdź pisownię.
Dzień sto siódmy…….
Uzupełnij rubryki wyrazami rozpoczynającymi się na „h”
państwo miasto roślina zwierze czynność rzeka
rzecz
osoba
cecha
sport
Dzień sto ósmy………
Przymiotniki z listy wyrazów z „rz” na początku – rzadki, rzeczywisty, rzekomy,
rześki, rzetelny, rzewny, rzeźwy, rzęsisty, dopasuj do rzeczowników z listy wyrazów
„h” na początku tworząc sensowne połączenia wyrazów – przynajmniej po 10 dla
każdego przymiotnika. Zapisz je. Np. rzekomy hipnotyzer , rzadki heroizm, rzetelny
hutnik………
Dzień sto dziewiąty…………
Wybierz przymiotniki z listy wyrazów z „ó” niewymiennym i połącz je w sensowne
określenia z wyrazami z listy wyrazów z „h”. wykonaj je podobnie jak wykonałeś/aś
zadanie w dniu poprzednim.
56
Dzień sto dziesiąty………
Powróć do listy wyrazów z „h” , posegreguj je na różne części mowy: czasowniki,
przymiotniki, rzeczowniki.
Dzień sto jedenasty……
Połącz w pary przymiotniki z listy wyrazów z „h” z wyrazami z listy z „rz” na końcu
zestawienia te mają mieć jakiś sens. Pobaw się słowem.
Np. hałaśliwy tchórz
hiszpański kołnierz
historyczny ołtarz
57
harmonijny …..
Dzień sto dwunasty………
Z zamieszczonej listy najczęściej używanych wyrazów z „h” w środku wypisz
czasowniki i przymiotniki
abstrahować
alkohol
błahy
bohater
bohema
bohomaz
buhaj
czyhać
dysharmonijny
ekshumować
filharmonia
gehenna
graham
inhalacja
juhas
kontrahent
kurhan
maharadża
mahoń
moher
nahaj
nihilizm
ohydny
prehistoria
prohibicja
rehabilitacja
58
wahać się
wataha
wehikuł
czasowniki
przymiotniki
Dzień sto trzynasty………..
Wróć do listy wyrazów z „h” w środku i policz ile razy „h” występuje jako :
druga litera
Ohyda
Trzecia
litera
Bohater
czwarta
litera
Błahy
piąta litera
alkohol
szósta litera
-
siódma litera
abstrahować
Dzień sto czternasty………..
Uzasadnij pisownię wyrazów:
mucha –
strach grzech hiperbola wahaćucho –
chłopiec –
schron błahy druh hydroliza żuchwa chmura paluch histeria harfa wataha hydrosfera hipoteza huta chwila chmura zamach 59
60
21. „ch” piszemy jeśli w innych formach wyrazu lub w
wyrazach pokrewnych odpowiada mu
dz
w
sz
cz
s
h
m.
Ź
Zi
Podkreśl właściwą odpowiedź.
Podaj przykład........................................
22. „ ch” piszemy po spółgłosce:
w
d
s
k
m.
Podkreśl właściwą odpowiedź
Podaj przykład......................................
23. „ch piszemy zawsze :
na początku wyrazu
w środku
na końcu
Podkreśl właściwą odpowiedź
Podaj przykład.........................................
24 „h” piszemy gdy w innych formach wyrazu albo w
wyrazach pokrewnych odpowiada mu:
...................... podaj przykład........................................
.......................podaj przykład........................................
.......................podaj przykład.....................................
.......................podaj przykład...................................
25 „h” piszemy w rozpoczynających wyrazy cząstkach :
.....................podaj przykład...............................
.....................podaj przykład...............................
26. Podaj 11 wyrazów z „h” występującym przed
samogłoską na początku wyrazu :
.........................,.........................,...........................,......................,
.........................,.........................,...........................,......................,
.........................,.........................,............................
61
Dzień sto piętnasty…….
Utwórz mapę myśli dotyczącą pisowni „nie” z różnymi częściami mowy i zapisz ją w
swoim zeszycie.
Dzień sto szesnasty
Poćwicz zasadę mówiącą o tym, że „nie” z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu
wyższym i najwyższym piszemy rozdzielnie – wykonaj stopniowanie i napisz każdy z
podanych przymiotników lub przysłówków z cząstką „nie”
Krótki
Późno
Próżny
Równy
Różny
Żółty
Rzadko
Rzęsisty
Burzliwy
62
Rzeźwy
Rześki
Rzetelny
Rzewny
Hojny
Hałaśliwy
Hardy
Hebrajski
Heroiczny
Dzień sto siedemnasty
Zastanów się ! Jakiej zasady nie ćwiczyłeś / aś a uważasz, że
należałoby ją powtórzyć i utrwalić ? Możesz to teraz zrobić. Ponownie polecamy
Twojej uwadze Słownik Ortograficzny lub Słownik Języka Polskiego prawdopodobnie znajdziesz w nim wszystkie zasady pisowni. Nie przerażaj się, po
prostu wybierz jedną lub dwie, które wydają Ci się najistotniejsze ze względu na
rodzaj błędów jakie popełniasz. Zapisz je w zeszycie ćwiczeń. Masz dwa dni na
wykonanie tego zadania.
Dzień sto osiemnasty
Kontynuacja pracy z dnia wczorajszego
Dzień sto dziewiętnasty
Poćwicz zasadę mówiącą o tym, że przyimki z rzeczownikami piszemy rozdzielnie. Z
listy wyrazów z „ó” niewymiennym wypisz rzeczowniki i połącz je w mające sens
zestawienia z następującymi przyimkami : z, do, na, bez, za, pod, u, w, nad, od, po,
znad, poprzez, sprzed, zza.
Dzień sto dwudziesty
Poćwicz zasadę mówiącą o tym, że przyimki z rzeczownikami piszemy rozdzielnie. Z
list wyrazów z „rz” niewymiennym wypisz rzeczowniki i połącz je w mające sens
zestawienia z następującymi przyimkami : z, do, na, bez, za, pod, u, w, nad, od, po,
znad, poprzez, sprzed, zza
Dzień sto dwudziesty pierwszy
Poćwicz zasadę mówiącą o tym, że przyimki z rzeczownikami piszemy rozdzielnie. Z
listy wyrazów z „h” niewymiennym wypisz rzeczowniki i połącz je w mające sens
zestawienia z następującymi przyimkami : z, do, na, bez, za, pod, u, w, nad, od, po,
znad, poprzez, sprzed, zza.
Dzień sto dwudziesty drugi
Poćwicz zasadę mówiącą o tym że przyimki z przymiotnikami piszemy rozdzielnie. Z
listy wyrazów z „h” niewymiennym wypisz przymiotniki i połącz je w mające sens
zestawienia z następującymi przyimkami : z, do, na, bez, za, pod, u, w, nad, od, po,
znad, poprzez, sprzed, zza.
63
Dzień sto dwudziesty trzeci
Poćwicz zasadę mówiącą o tym że przyimki z przymiotnikami piszemy rozdzielnie. Z
list wyrazów z „rz” niewymiennym wypisz przymiotniki i połącz je w mające sens
zestawienia z następującymi przyimkami : z, do, na, bez, za, pod, u, w, nad, od, po,
znad, poprzez, sprzed, zza
Dzień sto dwudziesty czwarty
Poćwicz zasadę mówiącą o tym że przyimki z przymiotnikami piszemy rozdzielnie. Z
listy wyrazów z „ó” niewymiennym wypisz przymiotniki i połącz je w mające sens
zestawienia z następującymi przyimkami : z, do, na, bez, za, pod, u, w, nad, od, po,
znad, poprzez, sprzed, zza
Dzień sto dwudziesty piąty
Od każdej zasady są wyjątki. Podobnie tutaj od zasady mówiącej o tym, że przyimki z
rzeczownikami i przymiotnikami piszemy rozdzielnie jest kilka wyjątków. Pisownia
łączna niektórych wyrażeń przyimkowych została ustalona dłuższą tradycją i dziś ma
charakter zrostów. Oto przykłady:
Dopóty
Dopóki
Dotychczas
Dokoła dookoła
Donikąd
Naprzeciwko
Nadal
Nawet
Nazbyt
Natychmiast
Natomiast
Nawzajem
Nieomal
Oto
Otóż
Pomału
Pomaleńku
Pomalutku
Powolutku
Pospołu
Poniewczasie
Przeto
Wbrew
Wcale
Wówczas
Wtenczas
Wprzódy
64
Wpław
Wraz
Wkoło
Wpośród
Wprost
Wstecz
Wspak
Wzdłuż
Wzwyż
Wniwecz
Wręcz
Zgoła
Znienacka
Znów
Znowu
Zanadto
Zanim
Zawczasu
Zaraz
Zadość
Niespełna
Doprawdy
Naprawdę
Wprawdzie
Nadaremnie
Naumyślnie
Nazad
Naprzód
Naprędce
Nasamprzód
Naraz
Naówczas
Natenczas
Nareszcie
Nadto
Nadzwyczaj
Pojutrze
Powoli
Pokrótce
Przedwczoraj
Wszerz
Wpół
Zaledwie
65
Zarówno
Zapewne
Przepisz je do swojego zeszytu i nadto utwórz wyrażenia zawierające te przyimki np.
naprędce zrobione, niespełna rozumu, zanadto wymalowana……
Dzień sto dwudziesty szósty
Wyszukaj wśród wyżej podanych wyrażeń takie które są zrostem przyimka z
rzeczownikiem. Zapisz je w swoim zeszycie ćwiczeń.
Dzień sto dwudziesty siódmy
Poproś kogoś o podyktowanie Ci tekstu dyktanda. Podkreśl wszystkie trudne wyrazy i
sprawdź czy napisałeś / aś je poprawnie.
Dyktando
Chcesz mieć szóstkę z ortografii ?
Więc sam uwierz, że potrafisz.
Z wyrazów do zapamiętania
bez jąknięcia i wahania
wnet wyliczysz po kolei:
chór, mózg, prócz, wiewiórka
mysikrólik, próżny, córka.
skuwka, wsuwka i zasuwka,
opiekunka, kłótnia, krówka.
Nie jest łatwo hej kolego,
gdy wyrazów całe mrowie.
Nic to przecież ty dasz radę,
tylko bardzo proszę powiedz
jak napisać: rząd, rzecz, rzeka,
jak pszenica, Mojżesz, rzepak
a jak burza czy nietoperz.
Wiem, wciąż trzeba tu uważać.
Znać zasady, je powtarzać.
Jest to bardzo ciężka praca,
ale uwierz to się opłaca.
I już teraz wiesz dlaczego
Możesz chełpić się kolego,
że ciąg dalszy trudnych słów
sam wyliczysz tutaj znów,
więc do dzieła : błahy, chować,
bochen, humor, abstrahować,
chałka, chęć, wehikuł, buhaj.
Wiesz już ?
66
Jeśli nie posłuchaj,
całe mnóstwo tych wyrazów
po kolei, nie od razu
zapamiętasz.
Dzień sto dwudziesty ósmy
Poproś kogoś o podyktowanie Ci tekstu dyktanda. Podkreśl wszystkie trudne wyrazy i
sprawdź czy napisałeś / aś je poprawnie.
"Arbuz" - Brzechwa Jan
Z owocarni arbuz leży
i złośliwie pestki szczerzy;
tu przygani, tam zaczepi.
"Już byś przestał gadać lepiej,
zamknij buzię, arbuzie!"
Ale arbuz jest uparty,
dalej sobie stroi żarty
i tak rzecze do moreli:
"Jeszcześmy się nie widzieli,
pani skąd jest?"
"Jestem Serbka..."
"Chociaż Serbka, ale cierpka!"
Wszystkich drażnią jego drwiny,
a on mówi do cytryny:
"Pani skąd jest?"
"Jestem Włoszka..."
"Chociaż Włoszka, ale gorzka!"
Gwałt się podniósł na wystawie:
"To zuchwalstwo! To bezprawie!
Zamknij buzię, arbuzie!"
Lecz on za nic ma owoce,
szczerzy pestki i chichoce.
Melon dość już miał arbuza,
krzyknął: "Głupiś! Szukasz guza!
Będziesz miał za swoje sprawki!"
Runął wprost na niego z szafki,
potem stoczył go za ladę
i tam zbił na marmoladę.
67
Dzień sto dwudziesty dziewiąty
Poproś kogoś o podyktowanie Ci dowolnego tekstu z książki, czasopisma,
podręcznika szkolnego – 15 – 20 zdań. Sprawdź !Czy popełniłeś /aś jakieś błędy ?
Jeśli tak to ile i jakiego rodzaju – czy są to błędy w pisowni „ó” - „u”, „rz” - „ż”,
„ch” - „h” ?
 Jeśli tak to cofnij się do dnia w którym utrwalałeś / aś zasady dotyczące
pisowni tych liter. Poświęć następne dwa dni na powtórkę.
Ponów próbę.
 Jeśli jest to inny rodzaj błędów – skorzystaj ze Słownika Ortograficznego i
poświęć kolejne dwa dni na poznanie i utrwalenie zasady pisowni
wyrazu / ów, w których popełniłeś /aś błąd / błędy. Następnie ponów
próbę.
 Jeśli nie popełniłeś / aś ani jednego błędu - BRAWO!!!!!!!
68
Dzień sto trzydziesty
Szanowny uczniu !
Masz przed sobą „kodeks ortograficzny”
Odpowiedz na pytania wpisując właściwe odpowiedzi. Za każdą prawidłową odpowiedź
otrzymasz punkt. Dodatkowo uzyskasz punkty za podanie przykładu. Natomiast za każdą
błędną odpowiedź będą odejmowane punkty karne. Maksymalna ilość punktów jaką możesz
uzyskać 262. Jedź ostrożnie !
Życzymy Ci miłej podróży !
1. „ó” piszemy, gdy wymienia się na:
o
z
b
a
e
g
f
ż
h
k
y
Podkreśl 3 właściwe odpowiedzi i podaj 3 przykłady, po jednym dla każdej litery
.......................................,......................................,.....................................
2. „ó” piszemy w zakończeniach wyrazów :
............... podaj przykład ............................................
............... podaj przykład ............................................
............... podaj przykład ............................................
3. Wypisz jak najwięcej wyrazów z „ ó” niewymiennym
..............................,..............................,............................,..........................,
..............................,..............................,............................,..........................,
..............................,..............................,............................,..........................,
..............................,..............................,............................,..........................,
..............................,..............................,…………………,……………..…,
…..,………………,
..............................,..............................,............................,...........................
...,
69
...............................,.............................,.............................,.............................,…………………,
...............................,.............................,.............................,.............................,............................,
...............................,.............................,.............................,.............................,...........................,.
..............................,.............................,.............................,..............................,............................,
…...........................,.............................,.............................,
4. „ó” nie piszemy na początku wyrazu z wyjątkiem
.............................................................
..............................................................
..............................................................
..............................................................
5. „ó” nie występuje nigdy :
na początku wyrazu
na końcu wyrazu
Podkreśl właściwą odpowiedź.
6. „ó” piszemy w zakończeniach wyrazów z wyjątkiem
...................................
...................................
...................................
……………………..
70
7 „u” piszemy zawsze na .................. wyrazu
Przykład :....................................
8 „u” piszemy w zakończeniach rzeczowników (zdrabniających,
spieszczających oraz zgrubiałych)
.............podaj przykład.................................
.............podaj przykład.................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
.............podaj przykład..................................
9 mimo wymiany na o „u” piszemy w zakończeniach
czasowników..........................
Podaj przykład...............................................
71
10. „rz” piszemy kiedy, w wyrazach pokrewnych lub w innych
formach tego samego wyrazu wymienia się na :
a) z
b) g
c) r
d) s
e) o
f) w
g) l
Podkreśl właściwą odpowiedź.
Podaj przykład
.....................................................................................................................
................
11 „rz” piszemy po spółgłoskach :
Podaj spółgłoski
......
......
......
......
.......
......
......
......
......
Podaj przykład
...........................................
...........................................
............................................
............................................
............................................
............................................
............................................
.............................................
.............................................
12 „rz” w zakończeniach wyrazów :
...........................
Podaj przykład.........................................................
............................
Podaj przykład..........................................................
13. „rz” piszemy w zakończeniach rzeczowników rodzaju męskiego
................podaj przykład........................
................podaj przykład........................
14. Z listy z „rz” do zapamiętania wypisz 10 wyrazów z „rz” na
początku i 10 wyrazów „rz” w środku wyrazu.
Na początku
..............................
..............................
..............................
..............................
..............................
..............................
..............................
..............................
..............................
...............................
W środku
..............................
..............................
..............................
..............................
...............................
..............................
..............................
..............................
..............................
..............................
72
15. „rz” piszemy po spółgłoskach, które wymieniłeś w zadaniu 11, z
wyjątkiem wyrazów:
............................,............................,............................,...............................
,
............................,............................,............................,...............................
,............................
16. W stopniu wyższym i najwyższym przymiotników:
piszemy rz
nie piszemy rz
Podkreśl właściwą odpowiedź.
Podaj przykład....................................................................
17. „ż” piszemy kiedy w wyrazach pokrewnych wymienia się na:
........ przykład...............................
........przykład.................................
........przykład.................................
........przykład...................................
........przykład..................................
........przykład....................................
18 „ż” piszemy po spółgłoskach :
...........podaj przykład.................................
...........podaj przykład.................................
...........podaj przykład.................................
...........podaj przykład................................
19. „ż” piszemy w wyrazach z partykułą .........
Podaj przykład .............................................
20. uzupełnij wyrazy „ż” lub „rz” i uzasadnij pisownię
pienię..ny - ..............................
..ąd
-..............................
mosię..ny -...............................
bli..ej
-...............................
zanu..enie -.............................
ro..ek
-..............................
..odkiewka -..............................
wo..ę
-..............................
dru..yna
-..............................
podró..
-.............................
r..ysko
-.............................
oran..ada -..............................
mę..czyzna -..............................
zegarmist.. -..............................
d..azga
-..............................
9 „u” piszemy zawsze na .................. wyrazu
73
21. „ch” piszemy jeśli w innych formach wyrazu lub w
wyrazach pokrewnych odpowiada mu
dz
w
sz
cz
s
h
m.
Ź
Zi
Podkreśl właściwą odpowiedź.
Podaj przykład........................................
22. „ ch” piszemy po spółgłosce:
w
d
s
k
m.
Podkreśl właściwą odpowiedź
Podaj przykład......................................
23. „ch piszemy zawsze :
na początku wyrazu
w środku
na końcu
Podkreśl właściwą odpowiedź
Podaj przykład.........................................
24 „h” piszemy gdy w innych formach wyrazu albo w
wyrazach pokrewnych odpowiada mu:
...................... podaj przykład........................................
.......................podaj przykład........................................
.......................podaj przykład.....................................
.......................podaj przykład...................................
25 „h” piszemy w rozpoczynających wyrazy cząstkach :
.....................podaj przykład...............................
.....................podaj przykład...............................
26. Podaj 11 wyrazów z „h” występującym przed
samogłoską na początku wyrazu :
.........................,.........................,...........................,......................,
.........................,.........................,...........................,......................,
.........................,.........................,............................
74
27 „CH” piszemy zawsze na końcu wyrazu z wyjątkiem wyrazu :
.....................................
28 „nie” piszemy z :
razem / oddzielnie
...................................
...................................
. ..................................
. ..................................
. .................................
rzeczownikami
czasownikami
przymiotnikami
liczebnikami
zaimkami
imiesłowami
przymiotnikowymi
w znaczeniu przymiotników .................................
przysłówkami
/utworzonymi od przymiotników/ ................................
podaj przykład
....................................
....................................
....................................
....................................
....................................
....................................
....................................
29 „nie” z przymiotnikami w stopniu wyższym i najwyższym piszemy :
razem
oddzielnie
Podkreśl właściwą odpowiedź
Podaj przykład
stopień wyższy..........................................
stopień najwyższy.....................................
30. Cząstki -bym, -byś, -by piszemy łącznie :
z osobowymi formami czasowników
z bezosobowymi formami czasowników
Podkreśl właściwą odpowiedź
Podaj przykład......................................................................
75
Zadanie Prawidłowe odpowiedzi i liczba punktów
1
a, o, e
Otrzymujesz 1 punkt za podkreślenie kazde4j właściwej odpowiedzi
oraz jeden punkt za każdy przykład.
2
-ów, -ówka, -ówna
Otrzymujesz 1 punkt za wpisanie każdej końcówki i 1 punkt za każdy
przykład.
3
Chór, córka, czółno, góra, jaskółka, Józef, kłótnia, kłódka, król,
królik, krótki, mózg, mysikrólik, ogórek, ołówek, płótno, prócz,
półka, póki, póty, późno., próba, próżny, przepiórka, rózga, róża,
równy, różny, skóra, sójka, stróż, tchórz, wiewiórka, wiór,
włócznia, włókno, wróżka, wróbel, wójt, wtórny, żółty, żółw,
źródło.
Otrzymujesz 1 punkt za każdy podany wyraz z listy.
4
ów, ówczesny, ósmy (ósemka), ówdzie.
Otrzymujesz 1 punkt za każdą prawidłową odpowiedź.
5
na końcu wyrazu.
Otrzymujesz 1 punkt za prawidłową odpowiedź.
6
skuwka. zasuwka, wsuwka.
Otrzymujesz 1 punkt za każdą prawidłową odpowiedź.
7
na końcu.
Otrzymujesz 1 punkt za podana prawidłową odpowiedź i 1 punkt za
podanie przykładu.
8
-un, -unek, -unka, -uszek, -uszka, -uszko, -uś, -usia, -unia, -unio, uch, -ucha, -uchna, -uchny, -uni, -usi, -utki, -ulec
Otrzymujesz 1 punkt za podanie końcówki i 1 punkt za podanie
przykładu.
9
-uje
Otrzymujesz 1 punkt za podanie końcówki i1 punkt za podanie
przykładu.
10
r
Otrzymujesz 1 punkt za podkreślenie litery r i 1 punkt za podanie
przykładu.
11
p, b, d, t, k, g, w, j ch
Otrzymujesz 1 punk za podanie każdej spółgłoski, 1 za podanie
każdego przykładu.
12
-mistrz, -mierz
Otrzymujesz 1 punkt za podanie każdej końcówki i 1 za każdy
przykład.
13
-arz, -erz
Otrzymujesz 1 punkt za podanie każdej końcówki i 1 za każdy
przykład.
14
Rzadko, rzec, rzecz, rzeczpospolita, rzeczywistość, rzeka,
rzekomy, rzemień, rzemiosło, rzep, rzepa, rzepak, rzesza,
rzeszoto, rześki, rzetelny, rzewny, rzeź, rzeźba, rzeźwy, rzeżucha,
rzędna, rzępolić, rzęsa, rzęsisty, rzęzić, rzodkiewka, rzut, Rzym
Punkty
6
6
44
4
1
3
2
36
2
2
18
4
4
20
Barbarzyńca, bierzmowanie, burza, gorzelnia, jarząbek,
76
15
16
17
18
19
20
21
22
23
jarzębiną, jarzmo, jarzyć, jarzyna, kojarzyć, korzeń, korzyść,
macierzanka, mierzeja, mierzwa, Murzyn, narządy, narzędzie,
narzekać, obwarzanek, odurzyć, orzech, mierznąć, porządek,
porzeczka, przymierze, przyrząd, świerzb, tarzać się, towarzysz,
uderzyć, urządzenie, warzywa, wierzba, wierzch, wierzgać,
wydarzenie, zarzewie, zdarzenie, zderzenie, zmierzch, zorza,
zrzęda, zwierze.
Otrzymujesz po1 punkcie za każdy wyraz z listy rz na początku
wyrazu i rz w środku wyrazu.
pszenica, pszczoła, bukszpan, kształt, piegża, gżegżółka, Mojżesz,
kszyk, wszyscy
Otrzymujesz po1 punkcie za każdy wyraz z listy.
nie piszemy
Otrzymujesz 1 punk za właściwą odpowiedź i 1 punkt za podanie
przykładu.
g, s, z, ź, dz, h
Otrzymujesz 1 punkt za podanie spółgłoski i po 1 punkcie za każdy
przykład.
n, l, r, ł
Otrzymujesz 1 punkt za podanie spółgłoski i po 1 punkcie za każdy
przykład.
-że
Otrzymujesz 1 punkt za podanie prawidłowej odpowiedzi i 1 punk za
przykład.
pieniężny – ż, bo pieniądz,
rząd – niewymienne
mosiężny- ż, bo mosiądz
bliżej – ż, bo blisko
zanurzenie- rz, bo nurek
rożek- ż, bo róg
rzodkiewka – rz niewymienne
wożę – ż, bo wiózł
drużyna – ż, bo druh
podróż –ż, bo droga
rżysko -ż, bo po r
oranżada -ż, bo po n
mężczyzna- ż, bo męski
zegarmistrz – bo końcówka -mistrz
drzazga – rz bo po d
Otrzymujesz 1 punkt za każde poprawne użycie „rz” lub „ż” i 1
punkt za uzasadnienie pisowni.
9
2
12
8
2
30
sz
Otrzymujesz 1 punkt za poprawną odpowiedź 1 punkt za podanie
przykładu.
s
Otrzymujesz 1 punkt za poprawną odpowiedź 1 punkt za podanie
przykładu.
2
na końcu wyrazu
2
2
77
24
25
26
27
28
29
30
Otrzymujesz 1 punkt za poprawną odpowiedź 1 punkt za podanie
przykładu.
g, ż, dz, z
Otrzymujesz 1 punkt za poprawną odpowiedź 1 punkt za podanie
przykładu.
hiper-, hipoOtrzymujesz 1 punkt za poprawną odpowiedź 1 punkt za podanie
przykładu.
ha, habilitacja, habit, haczyk, haftka, hajduk, hak, hala,
halabarda, Halina, halka, halibut, halucynacja, hałas, hałastra,
hałda. Hamak, hamulec, handel, hangar, Hania, hantle, hańba,
haracz, harcerz, hardy, harem, harfa, harmider, harmonia,
harmonogram, harówka, harpun, hartować, hasać, hasło,
haszysz, haubica, haust, hazard, heban, hebel, hebrajski, heca,
hedonizm, hegemonia, hej, hejnał, hejże, hektar, hel, Helena,
helikopter, hełm, hematyt, hemoglobina, hemoroidy,
hemoterapia, hen, henna, Henryk, herb, herbata, heretyk,
hermetyczny, heroina, heroizm, herold, heros, herszt, het, hetera,
hetman, hiacynt, hibernacja, hiena, hierarchia, hieroglif, higiena,
himalaista, Hindus, hipika, hipis, hipnotyzer, hipochondryk,
hipopotam, histamina, histeria, historia, Hiszpan, hit, hobby,
hochsztapler, hocki – klocki, hodowla, hojny, hokeista, hokus –
pokus, hol, Holender, holocen, holografia, holownik, hołd, hołota,
hołubić, homar, homeostaza, homilia, honor, honorarium, hop,
horda, hormon, horoskop, horror, hortensja, horyzont,
hospicjum, hospitalizacja, hospitacja, hossa, hostia, hotel, hoży,
huba, hufiec, huk, hulać, hulajnoga, hultaj, humanista, humor,
huragan, hurtownia, husaria, huśtawka, hutnik, huzar, hybryda,
hycel, hydraulik, hymn
Otrzymujesz jeden punkt za każdy przykład
druh
Otrzymujesz jeden punkt za podanie tego wyrazu
rzeczownik – łącznie (nieprzyjaciel, niewola, nieszczęście)
czasownik – oddzielnie (nie chcę, nie ma)
przymiotnik – łącznie ( niemądry, niedobry, niewielki)
liczebnik- oddzielnie ( nie dwa, nie jeden)
zaimek – oddzielnie ( nie ja, nie on)
przysłówek – łącznie (niedaleko, niebezpiecznie)
Otrzymujesz jeden punkt za właściwą odpowiedź i jeden punkt za
każdy przykład
oddzielnie (nie lepszy, nie najlepszy)
Otrzymujesz jeden punkt za właściwą odpowiedź i jeden punkt za
każdy przykład
z osobowymi (poszedłbym)
Otrzymujesz jeden punkt za właściwą odpowiedź i jeden punkt za
każdy przykład
8
4
11
1
12
3
2
Pamiętaj o punktach karnych za każdą błędną odpowiedź!
78

Podobne dokumenty