Bi∏goraj - Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Biłgorajskiej

Komentarze

Transkrypt

Bi∏goraj - Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Biłgorajskiej
Poradnik
fundraisera
– z doÊwiadczeƒ polskich funduszy lokalnych
Redakcja:
Arkadiusz Jachimowicz, Irena Gadaj
Wydawca:
Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej
ul. KoÊciuszki 65, 23-400 Bi∏goraj
tel. 84*686 48 87, fax 84*686 53 93
[email protected], www.flzb.lbl.pl
Sk∏ad, naÊwietlenie, druk:
Wydawnictwo URAN,
ul. Giermków 5, 82-300 Elblàg
tel. 55*233 58 06, 641 6666
Niniejsza publikacja powsta∏a z zachowaniem wszelkiej starannoÊci o rzetelnoÊç, jednak wydawca nie ponosi odpowiedzialnoÊci za skutki zastosowania si´ do porad zamieszczonych
w publikacji lub pos∏u˝enie si´ wzorem zaprezentowanych dokumentów.
Niniejsza publikacja wydana zosta∏a w ramach projektu „Ró˝ne problemy – jedna metoda –
fundusze lokalne na rzecz spo∏ecznoÊci” realizowanego w ramach Programu Rozwoju Spo∏eczeƒstwa Obywatelskiego – Phare 2001, finansowanego ze Êrodków Unii Europejskiej.
Poglàdy wyra˝one w publikacji w ˝adnym razie nie odzwierciedlajà oficjalnego stanowiska
Unii Europejskiej.
Nak∏ad: 600 egz.
ISBN 83-921312-0-7
4
Wst´p
5
JAK POZNASZ FUNDUSZ LOKALNY,
TO SI¢ W NIM ZAKOCHASZ
Niniejszy poradnik to fotografia polskich funduszy lokalnych w roku 2004. Zawarte sà w nim
kilkuletnie doÊwiadczenia dwunastu zespo∏ów ludzi dzia∏ajàcych w dwunastu odmiennych Êrodowiskach spo∏ecznych ca∏ego kraju. ¸àczy nas jedno – zasada dzia∏ania, choç i tu ka˝dy fundusz ma
swój niepowtarzalny koloryt.
Publikacja skierowana jest do osób zwiàzanych z dzia∏alnoÊcià charytatywnà, zw∏aszcza
w funduszach lokalnych, ale nie tylko. Nasze zabiegane czasy powodujà, ˝e zbyt rzadko mamy
okazj´ do wymiany doÊwiadczeƒ, wzajemnej porady. T´ funkcj´, mamy nadziej´, ten swoisty
„podr´cznik fundraisera” spe∏ni. Nie jest naszym
zamierzeniem przedstawienie teorii. Opisujemy
nasze praktyczne dzia∏ania fundraisingowe, czyli
dzia∏ania bezpoÊrednio i poÊrednio zwiàzane z pozyskiwaniem Êrodków finansowych.
Tworzàc publikacj´ za∏o˝yliÊmy, ˝e ka˝dy fundusz b´dzie mówi∏ o sobie. Stàd zró˝nicowany zakres materia∏u, ró˝ny j´zyk zapisu, gdzie indziej
po∏o˝one akcenty. Mo˝na przez to dostrzec wizerunki twórców funduszy, a sà to ciekawe, wa˝ne
lokalnie postacie.
Najpierw opisujemy swoje historie, których
poczàtki si´gajà Akademii Rozwoju Filantropii
w Polsce, opisujemy te˝ jakich pozyskaliÊmy ludzi do naszych struktur, w jaki sposób prowadzimy swoje dzia∏ania oraz – i to pewnie najciekawsze – dzielimy si´ swoimi doÊwiadczeniami dotyczàcymi pozyskiwania pieni´dzy na dzia∏alnoÊç.
Przekazujemy gotowe, sprawdzone recepty na
skutecznoÊç. Prezentujemy wypracowane w mozole przez lata porozumienia, procedury, instrukcje. Prezentujemy te˝ akcje fundraisingowe zrealizowane w ramach projektu „Ró˝ne projekty –
jedna metoda – fundusze lokalne na rzecz spo∏ecznoÊci”. W swoim czasie od innych otrzymaliÊmy bezinteresownà pomoc, teraz chcemy pomóc
sami. Zale˝y nam, aby coraz liczniej pojawia∏y si´
nowe fundusze lokalne.
W publikacji zamieÊciliÊmy spojrzenie naszych mistrzów – amerykaƒskich funduszy lokalnych. To od nich uczyliÊmy si´ tej trudnej, ale
pi´knej sztuki tworzenia narz´dzi lokalnego rozwoju. Ken Strmiska, bywa∏y w naszych organiza-
cjach, przekazuje wiele cennych rad z punktu widzenia doÊwiadczonego fundraisera. Amerykaƒski model dostosowaliÊmy do polskich realiów
i potrzeb. Robimy to dobrze, bo w tym roku
us∏yszeliÊmy od Amerykanów: uczymy si´ od was
aktywizowania spo∏ecznoÊci...
Fundraising to amerykaƒskie okreÊlenie szeregu dzia∏aƒ zmierzajàcych do zabezpieczenia bytu
finansowego organizacji non-profit. To metody
i procedury pozyskiwania Êrodków finansowych,
ale te˝ zdobywanie przyjació∏ dla organizacji,
kreowanie na jej rzecz przyjaznego Êrodowiska
i tworzenie dobrego wizerunku samej organizacji.
Jak trudna, a przy tym jak fundamentalna jest to
umiej´tnoÊç, wie ka˝dy, kto troszczy si´ o finansowy byt swojej organizacji. To przecie˝ podstawa realizacji misji.
Fundusz lokalny ma sporo mo˝liwoÊci niedost´pnych dla zwyk∏ych organizacji charytatywnych. Prosi o pieniàdze, ale te˝ pieniàdze rozdaje.
MyÊli kategoriami nast´pnych lat i nast´pnych pokoleƒ. Nie „wyrywa” darowizn od darczyƒców,
lecz proponuje im szerokà gam´ wartych wsparcia
inicjatyw i osób. Oferuje darczyƒcom bezpieczeƒstwo przekazania ich pieni´dzy dok∏adnie tam,
gdzie chcà: na chore dzieci, na ekologi´, na seniorów. Zgodnie z ˝yczeniem. ¸àczy w jednym kapitale wszystkie darowizny – od najmniejszych do
tych imponujàcych. Mo˝e powo∏aç wewn´trzny
odr´bny fundusz zgodnie z wolà darczyƒcy, nazwaç go jego nazwiskiem. Mo˝e zarzàdzaç dziesiàtkami takich odr´bnych funduszy. To alternatywa wobec powo∏ywania nowych fundacji czy organizacji dobroczynnych.
Fundusz piel´gnuje relacje ze swoimi darczyƒcami. Do ka˝dej, najmniejszej darowizny odnosi
si´ z wielkim szacunkiem. Publicznie dzi´kuje.
Jest przejrzysty, pieczo∏owicie dba o swojà reputacj´. Zaufanie ludzi to jego kapita∏. Skupia wa˝ne i aktywne osoby ze swojej spo∏ecznoÊci, zapewnia im wspó∏decydowanie w radzie, zarzàdzie
i komisjach. Potrafi porwaç dla swojej misji wolontariuszy, daje im niezwyk∏à mo˝liwoÊç pracy
na rzecz najbardziej potrzebujàcych. Media to jego przyjaciele. Poza tym jest tani w dzia∏aniu.
Owszem, musi zatrudniç ksi´gowà, zap∏aciç za teWst´p
6
lefon, kupiç papier. Ale zawsze dba o to, aby
koszty administracyjne by∏y jak najmniejsze.
Zna problemy lokalne, potrafi je identyfikowaç. Potrafi wypracowaç i sfinansowaç program,
poprzez który ∏agodzi te problemy. Sam raczej
rzadko zakasuje r´kawy do spo∏ecznej roboty, to
rola organizacji pozarzàdowych, którym przekazuje na to pieniàdze. Fundusz specjalizuje si´ raczej w pozyskiwaniu Êrodków. Ma fundraiserów,
ludzi, którzy si´ na tym znajà. Ale te˝ potrafi pisaç projekty i realizowaç je w∏asnymi si∏ami.
Fundusz jest stabilny – posiada kapita∏ ˝elazny, ma z niego jeszcze niedu˝y, ale sta∏y, przewidywalny dochód. Mo˝e perspektywicznie planowaç swoje dzia∏ania i wydatki. Jest szanowanym
partnerem dla innych podmiotów lokalnych – ma
pieniàdze, daje stypendia, rozwiàzuje problemy,
potrafi si´ promowaç. Jest apolityczny. Wypracowa∏ lokalnie swojà mark´.
Fundusz ogniskuje szereg lokalnych funkcji:
jest potrzebny i darczyƒcom, i organizacjom,
i wolontariuszom, i lokalnym w∏adzom, a w konsekwencji – ca∏ej spo∏ecznoÊci. Jest ofertà dla ka˝dej aktywnej osoby.
Fundusz dzia∏a na okreÊlonym terytorium,
uwalnia wÊród jego mieszkaƒców naturalnà ch´ç
wspierania swojej ma∏ej ojczyzny – miejsca gdzie
wzrastali, gdzie ulokowali swoje najtrwalsze dzieci´ce i m∏odzieƒcze emocje. Daje szans´ nieskr´powanej dobroczynnoÊci.
Fundusz jest wspólnym instrumentem, na którym spo∏ecznoÊci powinny nauczyç si´ graç na
strunach ludzkiej wra˝liwoÊci. Je˝eli b´dà graç
pi´knie, ma∏e ojczyzny rozkwitnà, je˝eli zafa∏szujà, zmarnujà swojà szans´. Jak jej nie zmarnowaç?
Zapraszamy do lektury.
Wst´p
7
8
Zacz´∏o si´
od Akademii...
9
Tomasz Schimanek
HISTORIA FUNDUSZY
LOKALNYCH W POLSCE
Poczàtki
Idea community foundation (pol. fundusz lokalny) przyw´drowa∏a do Polski w po∏owie lat 90tych ubieg∏ego stulecia z ojczyzny funduszy lokalnych – Stanów Zjednoczonych. Zacz´∏a przenikaç
do polskich organizacji pozarzàdowych wraz
z wiedzà ekspertów amerykaƒskich, którzy w tym
czasie wspierali przemiany demokratyczne w tym
regionie. Istotnà rol´ w poczàtkach rodzenia si´
idei funduszu lokalnego w Polsce, a tak˝e w in-
Jedno ze spotkaƒ
szkoleniowych
w Bi∏goraju
nych krajach europejskich odegra∏a Fundacja C. S. Motta.
Fundacja ta wspó∏pracowa∏a
z Fundacjà Rozwoju Demokracji Lokalnej,
a w dzia∏aniach europejskich z European Foundation Centre (EFC).
Instytucjà community foundation zainteresowa∏
si´ pod koniec 1996 roku zespó∏ przedstawicielstwa amerykaƒskiej fundacji – Academy for Educational Development (AED). Przedstawicielstwo
to realizowa∏o w drugiej po∏owie lat 90-tych
w Polsce program pomocy finansowej, szkoleniowej i doradczej adresowany do organizacji pozarzàdowych pod nazwà Projekt Sieci Demokratycznej (DemNet). Projekt DemNet finansowany by∏
przez Amerykaƒskà Agencj´ ds. Rozwoju Mi´-
dzynarodowego (USAID). Zespó∏ AED zyska∏
w ciàgu 5 lat realizacji Projektu doÊç dobre rozpoznanie potrzeb i mo˝liwoÊci polskich organizacji
pozarzàdowych. Doszed∏ do wniosku, ˝e zaszczepienie idei funduszu lokalnego w naszym kraju
mo˝e byç dobrà odpowiedzià na problemy i ograniczenia zwiàzane z finansowaniem dzia∏aƒ spo∏ecznych na poziomie lokalnym. JednoczeÊnie by∏
przekonany, ˝e pomys∏ przeniesienia community
foundation na grunt polski b´dzie mia∏ szans´ powodzenia, o ile poszukamy
w∏asnej, dostosowanej do polskich warunków, drogi tworzenia i formu∏y dzia∏ania funduszu lokalnego.
Dlatego te˝ pierwszy etap
tworzenia polskich funduszy
lokalnych wype∏niony by∏y
szeregiem dzia∏aƒ przygotowawczych, s∏u˝àcych wypracowaniu w∏asnej drogi tworzenia i dzia∏ania polskiego
funduszu lokalnego.
Zespó∏ AED gromadzi∏
i analizowa∏ informacje na temat amerykaƒskich funduszy
lokalnych. W 1997 roku zorganizowa∏ wspólnie z Biurem
Obs∏ugi Ruchu Inicjatyw Samopomocowych BORIS oraz
Bankiem Informacji o Organizacjach Pozarzàdowych KLON/JAWOR mi´dzynarodowe seminarium „Fundusze lokalne – koncepcja i praktyka”.
W tym samym roku wspólnie z BORIS-em i EFC
zorganizowa∏ mi´dzynarodowà konferencj´ „Dlaczego Fundusz Lokalny?”. Wydarzenia te pomog∏y z jednej strony lepiej poznaç i zrozumieç istot´ i mechanizmy dzia∏ania funduszy lokalnych,
z drugiej wspólnie zastanowiç si´ nad potrzebà
wykreowania podobnych instytucji w Polsce i sposobem zbudowania funduszy lokalnych.
Impuls do prac nad przeniesieniem community
foundation do Polski da∏a równie˝ USAID. Agencja, która podj´∏a decyzj´ o zakoƒczeniu swojej
misji w Polsce, chcia∏a zostawiç po sobie trwa∏à,
majàcà solidne podstawy instytucj´, która przez lata wspiera∏aby polski sektor pozarzàdowy. ZadeI – Zacz´∏o si´ od Akademii...
10
klarowa∏a wi´c, ˝e gotowa jest wesprzeç finansowo tworzenie funduszy lokalnych w Polsce. To
zmobilizowa∏o zespó∏ AED do stworzenia planu
dzia∏aƒ w tym zakresie. Co prawda Agencja USAID nie zdecydowa∏a si´ na finansowe wsparcie
wykonania tego planu, ale pomog∏a w sfinansowaniu prac przygotowawczych do wdro˝enia strategii
tworzenia funduszy lokalnych w Polsce, a w 1998
przekaza∏a wysokiej wartoÊci sprz´t komputerowy
i biurowy potrzebny do realizacji tej strategii.
W 1997 roku w ∏onie zespo∏u AED powstaje
tak˝e polska nazwa organizacji o charakterze community foundation: fundusz lokalny, która niebawem upowszechni∏a si´ i zakorzeni∏a w Polsce.
Istotnym fundamentem do dalszych dzia∏aƒ by∏o przeprowadzenie w ramach Projektu Sieci Demokratycznej na prze∏omie roku 1997 i 1998 badania mo˝liwoÊci tworzenia funduszy lokalnych
w Polsce. Badanie zosta∏o wykonane przez Policy&Action Group oraz Instytut Spraw Publicznych w czterech polskich miastach. Pozwoli∏o ono
na zebranie istotnych informacji dotyczàcych
mo˝liwoÊci budowania funduszy lokalnych w kraju i w du˝ej mierze wyznaczy∏o kszta∏t dalszych
dzia∏aƒ zwiàzanych z przenoszeniem community
foundation na polski grunt.
demia i AED postanowi∏y w oparciu o te kryteria
wy∏oniç partnerów drogà konkursowà. Z uwagi na
eksperymentalnoÊç i innowacyjnoÊç przedsi´wzi´cia konkurs nie mia∏ charakteru otwartego.
Wiosnà 1998 roku Akademia oraz AED zaprosi∏y do udzia∏u w nim kilkadziesiàt sprawdzonych,
sprawnych organizacji pozarzàdowych dzia∏ajàcych lokalnie. Na tej podstawie Rada z∏o˝ona
z przedstawicieli Akademii, AED, USAID oraz
ekspertów i przedstawicieli partnerskich organizacji pozarzàdowych wybra∏a 10 zg∏oszeƒ.
Warunkiem udzia∏u w konkursie by∏o, m. in.
powo∏anie grup inicjatywnych z∏o˝onych z przedstawicieli organizacji pozarzàdowych, samorzàdów lokalnych i przedsi´biorców. Grupy te latem
1998 roku zosta∏y bardzo intensywnie przeszkolone w zakresie zagadnieƒ zwiàzanych z funduszami
lokalnymi przez polskich oraz amerykaƒskich ekspertów z The Monroe Group. 23 osoby z tych grup
wzi´∏y równie˝ udzia∏ w dziesi´ciodniowych wizytach studyjnych w amerykaƒskich lub angielskich funduszach lokalnych.
JednoczeÊnie uda∏o si´ pozyskaç wsparcie niezb´dne do realizacji Programu Rozwoju Funduszy
Lokalnych. Udzieli∏y go Fundacja im. Stefana Batorego oraz Fundacja C. S. Motta.
Budowanie
Na poczàtku 1998 roku powstaje Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce, stowarzyszenie osób fizycznych, przede
wszystkim zwiàzanych z koƒczàcym si´ Projektem Sieci Demokratycznej. Stowarzyszenie
ma kontynuowaç dzia∏ania realizowane w ramach DemNet-u, a przede wszystkim zajàç si´ wdra˝aniem strategii budowania
w Polsce funduszy lokalnych. Program Rozwoju
Funduszy Lokalnych by∏ pierwszym programem
Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce i nadal –
pomimo znacznego rozbudowania dzia∏aƒ Akademii – pozostaje jej flagowym programem.
Wyniki badania mo˝liwoÊci tworzenia funduszy lokalnych w Polsce pos∏u˝y∏y mi´dzy innymi
do okreÊlenia kryteriów, które powinni spe∏niaç
partnerzy chcàcy budowaç fundusze lokalne. Aka-
Stoisko Akademii
Rozwoju Filantropii
podczas
Ogólnopolskiego
Forum Inicjatyw
Pozarzàdowych
w Warszawie
Jesienià 1998 Akademia, która zacz´∏a ju˝ samodzielnie realizowaç Program Rozwoju Funduszy lokalnych, zaprosi∏a do wspó∏pracy kolejne
siedem spo∏ecznoÊci lokalnych.
Akademia zaoferowa∏a wszystkim uczestnikom
ró˝norodne szkolenia i wsparcie finansowe dla
tworzàcych si´ Funduszy Lokalnych. Pomoc finansowa, nazywana w Akademii “Grosz do Grosza” by∏a powiàzana ze spe∏nieniem okreÊlonych
wymagaƒ oraz z udzia∏em w szkoleniach, spotkaniach, przygotowaniem odpowiednich strategii
rozwoju, planów programów grantowych i dzia∏aƒ
operacyjnych oraz zebraniem okreÊlonych kwot
z innych êróde∏. Przy realizacji Programu, zw∏aszcza przy ocenie strategii oraz wniosków o wsparcie sk∏adanych przez przedstawicieli Funduszy
Lokalnych, pomaga∏a nam Rada Programu Rozwoju Filantropii Lokalnej.
Podstawà do pozyskania wsparcia ze strony
Akademii by∏o z∏o˝enie przez grupy inicjatywne
i pozytywne zaopiniowanie przez Rad´ trzyletnich
strategii budowania funduszu lokalnego. By∏ to
jednoczeÊnie istotny moment weryfikacji skutecznoÊci grup lokalnych. Cz´Êç z nich nie by∏a w stanie przebrnàç w∏aÊnie przez ten etap.
Tym, którzy pomyÊlnie przeszli pierwszà faz´
Programu Akademia zaoferowa∏a:
• pomoc szkoleniowo-doradczà (m. in. z zakresu budowania koalicji, pozyskiwania Êrodków finansowych, prowadzenia programów grantowych,
promocji, prowadzenia ksi´gowoÊci);
I – Zacz´∏o si´ od Akademii...
11
• poradniki: „Jak za∏o˝yç Lokalnà Organizacj´
Filantropijnà”, „Zasady tworzenia i zarzàdzania
funduszami lokalnymi – na podstawie doÊwiadczeƒ amerykaƒskich”, „Vademecum Darczyƒcy”,
“Kapita∏ ˝elazny”, “Fundusz Lokalny – sposób na
zmartwienia darczyƒcy i zmagania organizacji pozarzàdowych”, “Non Omnis Moriar, czyli jak
przekazywaç spadki na rzecz organizacji spo∏ecznych” i inne;
• prezentacje na temat idei lokalnych organizacji filantropijnych, wspó∏pracy z darczyƒcami organizowane w Êrodowiskach lokalnych;
• wzory dokumentów: statuty, regulaminy prac
Komisji Doradczych, Rady FL, procedury wspierania organizacji przez FL, opinie prawne;
• pomoc specjalistów np. prawników, liderów
amerykaƒskich funduszy lokalnych;
• regularne przekazywanie informacji poprzez
elektroniczny biuletyn “Kurier Emaliowy”;
• pomoc finansowà (wsparcie dzia∏alnoÊci Funduszy Lokalnych na zasadzie 1:1, tj. do ka˝dej zebranej lokalnie z∏otówki Akademia dok∏ada drugà); w ten sposób Akademia dofinansowa∏a programy grantowe i stypendialne FL, kapita∏y ˝elazne oraz bie˝àcà dzia∏alnoÊç organizacji (tylko do
koƒca 2002 roku);
• tworzenie sieci: regularne spotkania liderów
FL, wymiana doÊwiadczeƒ, pomoc w wypracowaniu standardów dzia∏ania;
• promocj´, g∏ównie poprzez publikacje, foldery, ulotki Sieci FL, pomoc w nawiàzywaniu kontaktów, wspó∏praca z organizacjami europejskimi,
amerykaƒskimi i kanadyjskimi.
Warunkiem otrzymania wsparcia, zw∏aszcza finansowego by∏o – obok przygotowania strategii,
planów operacyjnych i wniosków o dofinansowanie – stworzenie formu∏y prawnej dzia∏ania funduszu lokalnego. Nie by∏o to w tamtym czasie proste,
gdy˝ wi´kszoÊç funduszy wybiera∏a form´ prawnà
fundacji, a pod koniec lat 90-tych, jeszcze przed
wejÊciem Krajowego Rejestru Sàdowego, by∏ tylko jeden Sàd w Polsce, który rejestrowa∏ wszystkie
fundacje. Wyd∏u˝a∏o to znacznie czas oczekiwania
na rejestracj´, a nowa formu∏a funduszu lokalnego
budzi∏a szereg wàtpliwoÊci ze strony s´dziów rejestrowych. Stàd te˝ cz´Êç funduszy wybra∏a jako
form´ dzia∏ania stowarzyszenie, a jeden z nich
zdecydowa∏ si´ na prowadzenie funduszu lokalnego jako wydzielonego programu ju˝ dzia∏ajàcego
Stowarzyszenia.
Szczególne znaczenie mia∏a mo˝liwoÊç dofinansowania kapita∏ów ˝elaznych tworzonych funduszy lokalnych. W tej sprawie Akademia tak˝e
postawi∏a twarde warunki. Fundusze dosta∏y 12
miesi´cy na zebranie od 100 do 150 tysi´cy z∏otych. Te, którym si´ uda∏o zebraç odpowiednià sum´, dostawa∏y drugie tyle od Akademii. Natomiast
te Êrodowiska, które nie zdà˝y∏y zebraç okreÊlonej
sumy, nie dostawa∏y wsparcia finansowego na kapita∏ ˝elazny. By∏o to niezwykle mobilizujàce, ale
tak˝e trudne. W efekcie, powiod∏o si´ 9 Êrodowiskom lokalnym, a 3 funduszom nie uda∏o si´ zebraç pe∏nych, wymaganych kwot i nie otrzyma∏y
dofinansowania z Akademii na fundusz wieczysty.
Istotnà rol´ w tworzeniu tej nowej organizacji
odegra∏y tak˝e regularne, cz´ste spotkania przedstawicieli wszystkich funduszy lokalnych. Umo˝liwia∏y one wymian´ informacji, dzielenie si´ wiedzà i wspólne poszukiwanie rozwiàzaƒ pojawiajàcych si´ problemów. Na spotkaniach, obok liderów FL, pojawiali si´ tak˝e przedstawiciele Komisji i Rad tworzonych Funduszy Lokalnych.
Wi´kszoÊç funduszy rozpocz´∏a swoje dzia∏ania w okresie 1998-2000. Od poczàtku istnienia
wi´kszoÊç z nich, równolegle z intensywnà pracà
organizacyjnà zwiàzanà z budowaniem struktur
i zaplecza funduszu, uruchamia∏a od razu pierwsze
programy grantowe i/lub stypendialne.
Umacnianie i poszerzanie
W 2001 roku Akademia zaprosi∏a do udzia∏u
w Programie 10 kolejnych spo∏ecznoÊci. W oparciu o podobne, jak w przypadku pierwszej grupy,
kryteria do udzia∏u w programie wybranych zosta∏o pi´ç. Otrzyma∏y one, poczàwszy od 2002 roku
podobne wsparcie, jak pierwsza grupa funduszy,
jednak bez mo˝liwoÊci dofinansowania kapita∏ów
˝elaznych. Mia∏y tak˝e mo˝liwoÊç skorzystania
z doÊwiadczeƒ i wiedzy swoich dwunastu starszych partnerów.
W latach 1998-2002 Akademia przekaza∏a na
program tworzenia funduszy lokalnych 3.635.778
z∏, w tym 687.615 z∏ na dofinansowanie lokalnych
programów grantowych, 973.013 z∏ na koszty operacyjne a 1.197.150 z∏ na kapita∏ ˝elazny.
Na jesieni 2001 roku grupa 12 pierwszych funduszy lokalnych utworzy∏a Ogólnopolskà Sieç
Funduszy Lokalnych, której partnerem jest Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce.
Rozwój i poszerzanie Sieci
Od 2003 Program Rozwoju Funduszy Lokalnych jest kontynuowany w ramach programu
“Trzeci Sektor” finansowanego przez Fundacj´
Stefana Batorego i Trust. Akademia za∏o˝y∏a, ˝e
do 2006 roku Sieç Funduszy Lokalnych powi´kszy si´ do 22 cz∏onków. Obok 12 „starych” funduszy, b´dzie to pi´ç nowych funduszy lokalnych,
wspó∏pracujàcych z Akademià od 2002 roku, oraz
cztery Fundusze M∏odych, stworzone z inspiracji
Akademii, dzia∏ajàce na Mazowszu, a tak˝e jeden
zupe∏nie nowy fundusz lokalny, który rozpoczà∏
wspó∏prac´ wiosnà 2004 roku.
Od 2003 roku dzia∏a tak˝e Komisja ds. Funduszy Lokalnych, która przej´∏a funkcj´ dzia∏ajàcej
do 2002 roku Rady.
I – Zacz´∏o si´ od Akademii...
12
Fundusze
dziÊ
13
Dorota Komornicka
Przewodniczàca Sieci Funduszy Lokalnych w Polsce
FUNDUSZE LOKALNE
PO SZEÂCIU LATACH
Kiedy zaczynaliÊmy szeÊç lat temu zak∏adanie
funduszy w Polsce, zadawaliÊmy sobie pytania:
czy spo∏ecznik, nawet z najbardziej atrakcyjnym
pomys∏em, mo˝e liczyç na jakikolwiek odzew
spo∏eczny?, czy b´dziemy w stanie zmobilizowaç
wokó∏ siebie wolontariuszy, którzy zakaszà r´kawy? W jakim Êrodowisku powinniÊmy zaczàç benedyktyƒska prac´ przekonywania ludzi, ˝e potrafià, ˝e umiejà wi´cej i sà wi´cej warci, ni˝ o sobie
myÊlà?
Wi´kszoÊç z nas zdecydowa∏a si´ „uderzyç”
w Êrodowisko powstajàcej w bólach klasy Êredniej, ma∏ych przedsi´biorców i lokalnych biznesmenów i uczyniliÊmy z nich sojuszników w walce
z niemocà i beznadziejnoÊcià. Nasza wiara w moc
twórczà, w oryginalnoÊç myÊlenia i ochota do podejmowania spraw nowych, mimo codziennej biedy, sprawi∏y ju˝ w ciàgu pierwszych miesi´cy cuda. Zosta∏ stworzony samonap´dzajàcy si´ mechanizm. Pierwsze „zrzutki” ze strony miejscowego biznesu i lokalnego samorzàdu pozwoli∏y na
realizacj´ ró˝nych, ma∏ych lokalnych inicjatyw,
zaÊ entuzjazm i pot´gujàca si´ aktywnoÊç uruchamia∏a kolejne charytatywne odruchy ludzi z pieni´dzmi.
WiedzieliÊmy od poczàtku, ˝e koniecznoÊcià
jest tak˝e rozwijanie przedsi´biorczoÊci na wszystkich mo˝liwych poziomach, zaczynajàc od najprostszego, gdzie jednostka zaczyna braç za siebie
odpowiedzialnoÊç i za organizacj´ ˝ycia wokó∏ sobie, a koƒczàc na tworzeniu nowych miejsc pracy.
Po szeÊciu latach dorobek ka˝dego z funduszy
jest niema∏y, wszystkie dwanaÊcie funduszy zebra∏y prawie 5 mln z∏ kapita∏u ˝elaznego, pozyska∏y te˝ i przekaza∏y swoim spo∏ecznoÊciom lokalnym 3,6 mln z∏ w postaci ponad 2.500 stypendiów oraz ponad 1200 grantów dla organizacji pozarzàdowych. Do kategorii zwyci´stw zaliczyç
mo˝na nie tylko nowà i nieznanà dotàd aktywnoÊç
Êrodowisk lokalnych, czy uruchomienie lawiny
odruchów dzia∏aƒ filantropijnych, lecz tak˝e przekonanie biznesu, rodziców, pedagogów, samorzàdowców, co do sensownoÊci naszych poczynaƒ,
i co najwa˝niejsze – w∏àczenie do wspólnych
„gier i zabaw” nawet tych, którzy ironicznie
uÊmiechali si´. Tak – „gier i zabaw”, bowiem te
niezwykle wa˝ne spo∏ecznie dzia∏ania Funduszy
i ich twórców przybierajà najcz´Êciej form´ lekkà,
∏atwà i przyjemnà, nawet, jeÊli dotyczà spraw
istotnych.
Rozkr´ciliÊmy si´. Powoli zaczyna byç g∏oÊno
o funduszach nie tylko w lokalnych mediach, ale
i w ogólnopolskich. Umiemy z ∏atwoÊcià identyfikowaç potrzeby swojego Êrodowiska, umiemy je
opisaç i sprawnie zrealizowaç swoje pomys∏y.
UruchomiliÊmy aktywnoÊç spo∏ecznà, w szczególnoÊci wÊród dzieci i m∏odzie˝y poprzez programy grantowe, a utalentowanych m∏odych ludzi
wspieramy ró˝nego rodzaju stypendiami, bo wiemy, ˝e tylko dobrze wyedukowany cz∏owiek ma
szans´ wyboru, a zatem mo˝liwoÊç na lepsze ˝ycie.
Reputacj´ funduszy budowaliÊmy w pocie czo∏a, dlatego te˝ staliÊmy si´ u˝ytecznym spo∏ecznie
partnerem dla samorzàdów lokalnych. Mamy
ÊwiadomoÊç, ˝e zdejmujemy im z barków wiele
lokalnych problemów i dajemy w zamian wymierne efekty.
Atutem, który pozwala nam budowaç wspó∏prac´ z samorzàdem, jest kapita∏ ˝elazny, czyli
dysponujemy czymÊ, czego zwykle inne organizacje pozarzàdowe nie posiadajà. JesteÊmy wiarygodni, profesjonalni, budujemy zaufania poprzez
„przejrzystoÊç” naszego dzia∏ania (w tym przejrzystoÊç naszej ksi´gowoÊci). A co najwa˝niejsze
– piel´gnujemy relacje z naszymi Darczyƒcami,
bo zarówno bez Nich, jak i bez odbiorców naszych poczynaƒ, istnienie Funduszy nie mia∏oby
sensu.
II – Fundusze dziÊ
14
Irena Gadaj
Prezes Fundacji Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej
POLSKIE KLIMATY
FUNDUSZU
Specyfika polskiego Funduszu
Lokalnego
Dzia∏ania rozwojowe, wspierane hojnie
i w ró˝nych formach (finanse, szkolenia, konsultacje, mentoring) od samego poczàtku przez Akademi´ Rozwoju Filantropii w Polsce powodujà, ˝e
polskie Fundusze Lokalne (FL) coraz bardziej
upodobniajà si´ do funduszy amerykaƒskich i europejskich, zachowujàc jednak swój „polski klimat”. Ten polski klimat to przede wszystkim po∏o˝enie g∏ównego akcentu w dzia∏alnoÊci na s∏u˝enie spo∏eczeƒstwu, zaspokajanie jego bie˝àcych
potrzeb. W znacznie mniejszym stopniu polskie
FL skupiajà si´ obecnie na zaspokajaniu filantropijnych potrzeb bogatych darczyƒców. Znacznie
wa˝niejsze jest dla nich uzyskanie akceptacji
dzia∏aƒ wÊród spo∏ecznoÊci lokalnej i pozyskanie
do wspó∏pracy lokalnej w∏adzy. To nas ró˝ni od
amerykaƒskich Funduszy Lokalnych. Wa˝niejszym wskaênikiem oceny polskiego Funduszu jest
wielkoÊç Êrodków przeznaczonych na granty i stypendia, ni˝ zasobnoÊç kapita∏u ˝elaznego. Cechà
charakterystycznà jest te˝ wyjàtkowo du˝e znaczenie przyk∏adane do rozwoju funduszy stypendialnych (w niektórych polskich FL Êrodki przeznaczane rocznie na stypendia sà wy˝sze ni˝ roczna pula grantów) i rozwoju wspó∏pracy z m∏odym
pokoleniem (powstajà fundusze m∏odych, fundraiserami sà przede wszystkim osoby m∏ode, w tym
równie˝ stypendyÊci).
Fundacje lokalne – co to takiego?
Czym polskie Fundusze Lokalne ró˝nià si´ od
amerykaƒskich? Jak wyglàdajà na tle innych? Jakie wyzwania stojà przed nimi?
Pierwsza fundacja lokalna (odpowiednik
polskiego Funduszu Lokalnego) powsta∏a w 1914
roku, w Stanach Zjednoczonych, w Cleveland
(Ohio). Za∏o˝y∏ jà bankier – Frederick Harris
Goff, który nie móg∏ poradziç sobie z ogromem
wniosków i próÊb o wsparcie finansowe. Pomys∏
∏àczenia darowizn z wielu êróde∏ (banki, firmy,
osoby prywatne) zaowocowa∏ powstaniem Fundacji, która obecnie dysponuje kapita∏em w wysoko-
Êci ponad miliarda dolarów i s∏u˝y spo∏ecznoÊci
lokalnej, dofinansowujàc projekty z zakresu kultury, opieki spo∏ecznej, edukacji, sportu, fundujàc
stypendia dla uzdolnionej m∏odzie˝y.
Fundacje lokalne sà obecnie jednym z najdynamiczniej rozwijajàcych si´ rodzajów organizacji obywatelskich w Êwiecie. Opracowany przez
WINGS (Worldwaide Initiatives for Grantmaker
Support) “2004 Community Foundation Global
Status Raport” identyfikuje fundacje lokalne w 42
paƒstwach (w 2003 roku CF funkcjonowa∏y w 36
krajach). Wg autorów Raportu, ponad 1120 fundacji lokalnych funkcjonuje w Êwiecie i nast´pne
142 sà w trakcie tworzenia. W USA funkcjonuje
ich ponad 600. Od ponad 20 lat rozwijajà si´ fundacje lokalne w Wielkiej Brytanii. Wed∏ug raportu European Foundation Centre „Community Philathropy Watch Europe 2004” w Europie w 1994
roku funkcjonowa∏o 30 fundacji lokalnych,
w 1999 roku blisko 90, w 2001 roku ju˝ 225,
w 2003 roku 300, a w 2004 zarejestrowano w 18
paƒstwach europejskich 530 organizacji, które
przez niektórych autorów nazywane sà (w odró˝nieniu od Funduszy Lokalnych) Lokalnymi Organizacjami Filantropijnymi (poniewa˝ posiadajà
bardzo niewielki, bardzo wolno powi´kszany kapita∏ ˝elazny).
Tak dynamiczny rozwój fundacji lokalnych
mo˝liwy by∏ dzi´ki wsparciu du˝ych organizacji,
z których najwa˝niejszà jest Fundacja C. S. Motta
ze Stanów Zjednoczonych. Fundacja Motta
wspiera tworzenie fundacji lokalnych równie˝ poza USA, w tym w Polsce. Jednà z najwa˝niejszych
dla rozwoju FL organizacji jest Council of Foundation, z siedzibà w Waszyngtonie, która jako
zwiàzek FL utworzona zosta∏a w 1949 roku. Co
roku organizuje konferencj´, w której uczestniczy
ponad 1000 osób. W 1999 roku utworzono organizacj´ zajmujàcà si´ badaniami i rozwojem fundacji lokalnych – Community Foundation of
America. W USA funkcjonuje równie˝ wiele lokalnych organizacji wspierajàcych rozwój fundacji lokalnych, tzw. Regional Associations of
Grantmakers.
II – Fundusze dziÊ
15
W Europie Fundusze Lokalne sà wspierane
przez European Foundation Centre i specjalnie
uruchomiony projekt pod nazwà Community Philanthropy Iniciative.
W 1999 roku zapoczàtkowa∏ dzia∏alnoÊç,
wspierany przez Fundacje Motta i Bertelsmanna,
Projekt Transatlantyckiej Sieci Funduszy Lokalnych (The Transatlantic Community Foundation
Network – TCFN). TCFN sieç skupia obecnie 46
cz∏onków z USA, Kanady, Meksyku i Europy, jest
platformà wymiany doÊwiadczeƒ i dobrych praktyk mi´dzy funduszami lokalnymi z obu stron
Atlantyku. Polsk´ reprezentujà obecnie: Irena Gadaj i Dorota Komornicka. Najd∏u˝ej polskie Fundusze Lokalne w TCFN reprezentowa∏a Monika
Mazurczak.
Od 2000 roku przedstawiciele Funduszy Lokalnych z USA i Europy mogà braç udzia∏ w Programie Stypendialnym TCFN (The Transatlantic
Community Foundation Fellowship). Ka˝dego roku TCFN wybiera 5 europejskich reprezentantów
FL i wysy∏a ich do USA. W tym samym czasie
5 amerykaƒskich doÊwiadczonych praktyków
przez okres niespe∏na trzech tygodni przebywa,
szkolàc i udzielajàc konsultacji i wszelkiej pomocy, w europejskich funduszach lokalnych. W programie stypendialnym TCFN brali udzia∏: Andrzej Zawieska (2000), Dorota Komornicka
(2001), Irena Gadaj (Dallas, 2002), Agnieszka
Migoƒ (2003) i Iwona Libigocka (2004). Polsk´
odwiedzili: Joe Lumarda (Bi∏goraj, Bystrzyca
K∏odzka 2000), Michelle Monse (Racibórz 2001),
Ken Strimska (Kielce, Zelów, Nidzica 2002) i Bill
Vanderbilt (2003).
Kenneth D. Strimska – prezes i dyrektor Fundacji Lokalnej Green Bay (The Greater Green Bay
Community Foundation) naukowo zajmowa∏ si´
fundraisingiem i filantropià. Ken dwukrotnie odwiedzi∏ Polsk´, wielokrotnie mia∏ mo˝liwoÊç poznania i dyskutowania zagadnieƒ zwiàzanych
z funkcjonowaniem polskich Funduszy Lokalnych. Swojà wiedz´ i zdobyte w Polsce doÊwiadczenia wykorzysta∏ piszàc, na naszà proÊb´, bezinteresownie, wa˝ny dla naszego Poradnika artyku∏, który opracowa∏a Monika Kaczmarczyk (Mazurczak). Artyku∏ pokazuje zewn´trzne spojrzenie
na polskie FL i zawiera wiele wa˝nych wskazówek, nad którymi FL w Polsce winny si´ g∏´boko
zastanowiç.
Od samego poczàtku tworzenie Funduszy Lokalnych w Polsce wspiera Akademia Rozwoju
Filantropii (Fundusz Lokalny Masywu Ânie˝nika
zarejestrowano jesienià 1998 roku). W tym samym czasie tworzone by∏y FL we W∏oszech,
w Niemczech, w Irlandii, w Rosji a tak˝e
w Afryce, w Nigerii, w Brazylii. W proces wspie-
rania tworzenia funduszy lokalnych, jako dobrego, trwa∏ego narz´dzia rozwiàzywania problemów spo∏ecznych w∏àczy∏ si´ Bank Âwiatowy.
Nie ma w Êwiecie dwóch jednakowych funduszy lokalnych, ale wszystkie fundusze lokalne
charakteryzujà si´ tym, ˝e:
• dzia∏ajà na rzecz poprawy jakoÊci ˝ycia
spo∏eczeƒstwa na okreÊlonym obszarze
geograficznym,
• sà niezale˝ne od innych organizacji, rzàdów, czy te˝ pojedynczych darczyƒców,
• sà zarzàdzane przez Rady Fundacji, sk∏adajàce si´ z osób znanych i szanowanych
w Êrodowisku lokalnym,
• przeznaczajà dotacje dla organizacji pozarzàdowych i aktywnych grup obywateli na
realizacj´ projektów zaspokajajàcych potrzeby lokalne,
• dà˝à do zbudowania du˝ego i trwa∏ego, nienaruszalnego kapita∏u wieczystego (˝elaznego),
który ma s∏u˝yç równie˝ zaspokajaniu przysz∏ych potrzeb spo∏ecznoÊci lokalnej,
• pomagajà darczyƒcom realizowaç ich szlachetne,
filantropijne
cele,
obs∏ugujà
prywatne i firmowe fundusze dobroczynne,
• anga˝ujà szeroko spo∏ecznoÊç lokalnà do
realizacji przedsi´wzi´ç wspólnych,
• spe∏niajà funkcj´ inicjatora, katalizatora
i partnera w procesie rozwiàzywania
problemów spo∏ecznych,
• majà jasne procedury dzia∏ania i podejmowania decyzji,
• szeroko informujà spo∏ecznoÊç lokalnà
i swoich darczyƒców o podejmowanych
dzia∏aniach i ich wynikach.
Amerykaƒskie fundacje lokalne dysponujà wysokim kapita∏em ˝elaznym (rz´du kilkudziesi´ciu
do kilkuset milionów dolarów, np. FL Doliny
Krzemowej posiada ponad 600 milionów kapita∏u
˝elaznego, ang. endowment), przeznaczajà wysokie kwoty na granty (Peter Hero – dyrektor FL
Doliny Krzemowej w trakcie pobytu w Polsce
w 2002 roku mówi∏, ˝e jego FL tygodniowo rozdaje milion dolarów, co w skali rocznej daje jednak mniej ni˝ 10% posiadanego kapita∏u ˝elaznego) i zatrudniajà do obs∏ugi du˝e zespo∏y doÊwiadczonych pracowników (45 osób w FL Doliny Krzemowej).
The Dallas Community Foundation dysponuje
ponad 100 milionami dolarów kapita∏u ˝elaznego,
na granty przeznacza rocznie ponad 10 milionów,
zatrudnia 8 osób. Amerykaƒskie fundacje lokalne,
w odró˝nieniu od polskich, obs∏ugujà po kilkaset
wyodr´bnionych funduszy imiennych, firmowych, celowych i dziedzinowych (FL w Bi∏goraju
obs∏uguje 18 funduszy, z których tylko 10 posiada
w∏asny kapita∏ ˝elazny).
II – Fundusze dziÊ
16
Polskie Fundusze Lokalne dysponujà niewielkim kapita∏em ˝elaznym rz´du od kilkunastu do
kilkuset tysi´cy z∏otych (kapita∏ ˝elazny Raciborskiego Funduszu Lokalnego wynosi ponad 740
tys. z∏). Stosunkowo du˝e kwoty w porównaniu
do wielkoÊci kapita∏u, polskie FL przeznaczajà na
granty i stypendia (w 2003 roku FL z Bystrzycy
i Bi∏goraja przeznaczy∏y na granty i stypendia ponad 100 tys. z∏). Charakterystyczne dla polskich
Funduszy Lokalnych jest to, ˝e zatrudniajà bardzo
ma∏y personel (jedna, dwie osoby w niepe∏nym
wymiarze czasu pracy) i cz´sto korzystajà z pomocy wi´kszych i silniejszych organizacji pozarzàdowych (FL w Bi∏goraju wspiera BARR S. A.,
FL w Kielcach i w Rzeszowie – FRDL, FL w Nidzicy i Zelowie wspierajà du˝e lokalne fundacje).
W dalszym ciàgu nie mamy uporzàdkowanych
spraw z polskim nazewnictwem, specyficznà terminologià dotyczàcà ró˝nych aspektów funkcjonowania Funduszu Lokalnego. Nie wymyÊliliÊmy dobrego polskiego okreÊlenia, zast´pujàcego ang. fundraising. W dalszym ciàgu pojawiajà si´ wàtpliwoÊci
dotyczàce ju˝ przyj´tego s∏ownictwa. W Polsce
„community foundations” funkcjonujà w dwóch formach prawnych: fundacji i stowarzyszeƒ. UmówiliÊmy si´, ˝e obie te formy organizacyjne nazywaç b´-
dziemy wspólnà nazwà „fundusze lokalne”, co nie
jest wiernym t∏umaczeniem nazwy angielskiej i nie
oddaje ca∏ego bogactwa znaczenia okreÊlenia „fundacja” (podstawa, fundament, instytucja, której podstawà jest majàtek przeznaczony przez fundatora na
okreÊlony cel: naukowy, kulturalny, dobroczynny...).
Dlatego cz´sto spotkaç mo˝na w opisach zamiennie
stosowane okreÊlenia: „fundusz lokalny” i „fundacja
lokalna”. Brakuje polskim funduszom lokalnym prostego, u˝ytecznego programu komputerowego do
obs∏ugi darczyƒców, grantów i stypendiów.
Sieç Funduszy Lokalnych utworzona w 2001
roku jest wcià˝ s∏aba i coraz wyraêniej rysuje si´
potrzeba jej instytucjonalizacji. Sieç nale˝y powi´kszaç, przyjmujàc nowych cz∏onków. DoÊwiadczone FL w wi´kszym stopniu powinny zaanga˝owaç si´ we wspieranie rozwoju nowych
funduszy lokalnych.
Du˝o pracy muszà w∏o˝yç polskie Fundusze
Lokalne w zbudowanie swojej to˝samoÊci i jasnego wizerunku. Zrobi∏y ju˝ bardzo du˝o, majà
ugruntowanà pozycj´, sà szanowanym partnerem,
ale doskonale zdajà sobie spraw´ z tego, ˝e przed
nimi nieustajàca, ci´˝ka praca.
II – Fundusze dziÊ
17
18
Fundraising
po amerykaƒsku
19
Kenneth D. Strmiska, Ed. D.
ROLA FUNDRAISINGU
W ROZWOJU POLSKIEGO
SPO¸ECZE¡STWA OBYWATELSKIEGO
Poradnik dla polskich
funduszy lokalnych
I. Wprowadzenie
O filantropii mówimy w sytuacji, kiedy cz∏owiek w swoich dzia∏aniach wykracza poza dobro
w∏asne czy rodzinne, aby s∏u˝yç innym. Choç historia filantropii jest stara jak ludzkoÊç, nie jest
czymÊ danym raz na zawsze. Jej rozwój wymaga
ciàg∏ego piel´gnowania. Odradzajàca si´ w ca∏ym
wspó∏czesnym Êwiecie filantropia jest nieod∏àcznie zwiàzana z aktywnymi spo∏ecznoÊciami obywatelskimi.
Podczas gdy filantropia odzwierciedla zdolnoÊç cz∏owieka do dzielenia si´ – fundraising1 jest
jej pochodnà i pewnego rodzaju metodologià, która pozwala filantropii rozwijaç si´. Fundraising to
sposób pozyskiwania darowizn, przekazywanych
dobrowolnie przez prywatnych darczyƒców2
i przekszta∏cania ich na takie programy, które
zmieniajà na lepsze poziom i jakoÊç ˝ycia mieszkaƒców ˝yjàcych w konkretnych spo∏ecznoÊciach
lokalnych.
W zasadzie, w fundraisingu nie chodzi o pieniàdze, ale o pomys∏ – na stworzenie lepszej opieki zdrowotnej, systemu stypendiów, które zapewnià uczniom ∏atwiejszy dost´p do edukacji, odpowiednich udogodnieƒ ˝yciowych dla naszych starzejàcych si´ rodziców, us∏ug socjalnych dla tych,
którzy cierpià z powodu biedy, depresji czy alkoholizmu. Pomys∏y, które wynikajà z ducha filantropii stanowià si∏´ nap´dowà skutecznego pozyskiwania darowizn.
Ponadto fundraising jest relacjà, która dzieje
si´ na kanwie filantropii. Jest relacjà mi´dzy tymi,
którzy szukajà êróde∏ wsparcia dla polepszenia
˝ycia w swojej spo∏ecznoÊci a tymi, którzy posiadajà owe zasoby oraz wol´ wsparcia tej zmiany.
W tym kontekÊcie, fundraising nie jest jedynie zabieganiem o coÊ, ale raczej g∏´bokà relacjà – podobnà do tej, którà budujemy ka˝dego dnia z naszymi partnerami, rodzinà, przyjació∏mi.
1
2
W koƒcu – pozyskiwanie darowizn jest aktem
szlachetnoÊci i bezinteresownoÊci. Jest dla tych,
którzy kochajà swojà spo∏ecznoÊç, chcà dla niej
lepszego jutra i nie bojà si´ zaanga˝owaç w dzia∏anie. Kiedy ludzie rozumiejà ducha oraz si∏´ filantropii i fundraisingu, sà gotowi do drogi. Oto
jej poczàtek.
II. Spo∏eczne uwarunkowania rozwoju filantropii i pozyskiwania darowizn
w Polsce
A. Wprowadzenie
Strategia pozyskiwania darowizn (fundraisingowa) zale˝y od szerszego kontekstu Êrodowiskowego w jakim jest prowadzona. Czynniki takie jak
zach´ty podatkowe dla osób fizycznych czy prawnych przekazujàcych darowizny, a tak˝e etniczne,
religijne czy tradycje kulturowe majà ogromny
wp∏yw na to, w jaki sposób organizacja buduje
swój plan zbierania funduszy.
Ten rozdzia∏ omawia wybrane spo∏eczne, ekonomiczne i polityczne czynniki, z którymi polskie
organizacje mogà si´ borykaç, w odró˝nieniu od
swoich amerykaƒskich kolegów. Trzeba zaznaczyç, i˝ przy mojej ograniczonej wiedzy o Polsce,
mog´ jedynie spekulowaç, w jaki sposób owe
czynniki mogà wp∏ywaç na planowanie fundraisingu.
B. Czynniki ekonomiczne
Od czasu upadku komunizmu Polacy prze˝yli
przejÊcie od gospodarki planowanej do takiej,
o której decyduje wolny rynek. Ta transformacja
nie odby∏a si´ bez kosztów. W niektórych regionach Polski 20-30% mieszkaƒców nie posiada
pracy lub jest zagro˝onych jej utratà, a prawie
50% nie posiada wystarczajàcych Êrodków do ˝ycia (Leat, 2001 str. 4).
Gospodarka komunistyczna pozostawi∏a dwa
wa˝ne, choç przejÊciowe ograniczenia dla rozwoju polskiej filantropii. Jednym z nich jest brak do-
fundraising – (amer.) fund – fundusz; raising – zbieranie; s∏owo to nie ma odpowiednika w j´zyku polskim, opisowo: zbieranie funduszy,
pozyskiwanie darowizn; fundraiser – osoba zajmujàca si´ pozyskiwaniem darowizn dla organizacji, projektu (przyp. t∏um.)
prywatni darczyƒcy – w amerykaƒskiego terminologii fundraisingu sà to zarówno osoby fizyczne jak i prawne, jednak nie b´dàce jednostkami
administracji publicznej (przyp. t∏um.)
III – Fundraising po amerykaƒsku
20
brze sytuowanej klasy starszych obywateli, drugim – m∏ody wiek nowej grupy zamo˝nych,
o czym b´d´ pisa∏ w nast´pnych podrozdzia∏ach
poradnika.
W Stanach Zjednoczonych, zarówno dzia∏alnoÊç na rzecz rozwoju spo∏ecznoÊci lokalnej, jak
i wi´kszoÊç darowizn na ten cel zapewniajà osoby
starsze. Trudno jest okreÊliç dok∏adny wiek tych
osób, mo˝na powiedzieç, ˝e sà zwykle w póênym
okresie prowadzenia aktywnoÊci zawodowej i zapewniania Êrodków do ˝ycia swojej rodzinie.
W wielu przypadkach osoby w przedziale wiekowym od 50 do 70 lat stanowià potencja∏ dla rozwoju wolontariatu i filantropii. To w∏aÊnie w tym
okresie ˝ycia wielu z nich najintensywniej pracuje dla spo∏ecznoÊci, co nie oznacza jednak, ˝e ludzie m∏odsi lub jeszcze starsi nie anga˝ujà si´ w
takà dzia∏alnoÊç.
Zauwa˝ono tak˝e, ˝e to w∏aÊnie osoby w tym
póênym okresie ˝ycia przeznaczajà najbardziej
znaczàce kwoty na cele dobroczynne w formie
spadków i testamentów. Wa˝na korelacja mi´dzy
wiekiem a przekazywaniem darowizn tkwi w tym,
˝e tylko w trakcie zdobywania doÊwiadczeƒ ˝yciowych ludzie stajà si´ bardziej przywiàzani do
swoich spo∏ecznoÊci i szczerze zaanga˝owani we
wspieranie pracy organizacji lokalnych.
Tymczasem w Polsce starsi mieszkaƒcy
w przewa˝ajàcej cz´Êci sà emerytami i ta sytuacja
znaczàco odbiega od realiów amerykaƒskich.
Choç, jak ich rówieÊnicy ze Stanów Zjednoczonych przeszli na emerytur´ i nie opiekujà si´ ju˝
dzieçmi w domach, to jednak nie posiadajà dóbr,
którymi mogliby si´ podzieliç ze swojà spo∏ecznoÊcià. Zmiana tej sytuacji wymaga dwóch, a mo˝e nawet trzech pokoleƒ. Zbudowanie prywatnego
dobrobytu Polaków jest jedynym rozwiàzaniem
tej kwestii.
Drugie ograniczenie odnosi si´ do m∏odych
Polaków, którzy dopiero budujà swoje osobiste
dobra i to pod presjà wolnego rynku. Widaç to na
przyk∏adzie wy˝szych zarobków, zak∏adania firm,
prywatnych domów i ca∏ej ró˝norodnoÊci szeroko
obecnie dost´pnych produktów konsumpcyjnych.
I w∏aÊnie fakt, ˝e nowà grup´ zamo˝nych tworzà
przede wszystkim osoby m∏ode, stanowi znacznà
barier´ w rozwoju filantropii.
W nowej sytuacji ekonomicznej m∏odzi zamo˝ni ludzie sà bardzo skoncentrowani na w∏asnym sukcesie. Sà tak˝e w okresie ˝ycia, w którym posiadajà znaczàce zobowiàzania rodzinne.
W rezultacie nie majà wystarczajàco czasu na to,
by skupiç si´ na potrzebach spo∏ecznoÊci lokalnej.
Gromadzà dobra na bie˝àce potrzeby, a tak˝e próbujà zapewniç swojej rodzinie finansowà przysz∏oÊç. Ponadto, z perspektywy historii politycznej kraju, wiele osób mo˝e niech´tnie dzieliç si´
swoim osobistym bogactwem, dopóki nie upewni
si´, ˝e socjalizm nie powróci.
Budujàc podstawy dla obecnej i przysz∏ej filantropii w Polsce, organizacje powinny braç pod
uwag´ ekonomiczne uwarunkowania. Byç mo˝e
czynniki te sprawià, ˝e w krótkiej perspektywie
polskie organizacje pozarzàdowe b´dà musia∏y
bardziej polegaç na êród∏ach biznesowych i samorzàdowych, ni˝ wsparciu od osób indywidualnych.
Wa˝na informacja: W Stanach Zjednoczonych oko∏o 80% wp∏at na cele dobroczynne pochodzi od osób indywidualnych, 15% od
fundacji a 5% od firm. Przeci´tny Amerykanin przekazuje na cele dobroczynne oko∏o
2.2% swojego rocznego dochodu.
C. Czynniki spo∏eczne, kulturowe i polityczne
Bez wzgl´du na indywidualne opinie dotyczàce ideologii komunistycznej, jednym z jej destrukcyjnych konsekwencji z punktu widzenia rozwoju
filantropii, by∏o zniech´canie mieszkaƒców do anga˝owania si´ w programy i dzia∏ania polepszajàce ˝ycie w spo∏ecznoÊci. Od czasu II wojny Êwiatowej a˝ do 1989, paƒstwo uzurpowa∏o sobie prawo do organizowania ˝ycia spo∏ecznego obywateli (Mazurczak, 2001 p. 1). Polacy byli zniech´cani do aktywnoÊci spo∏ecznej, a wszelkie próby organizowania dzia∏aƒ lokalnych spotyka∏y si´
z niech´cià i nieufnoÊcià sàsiadów czy w∏adz paƒstwowych (Mazurczak, 2001 p. 1).
Zmiana tych postaw, zakorzenionych w historii, wymaga czasu. Jak powiedzia∏ pewien polski
filantrop z Zelowa “inni b´dà myÊleli, ˝e robi´ coÊ
dla siebie, a nie dla spo∏ecznoÊci... ale niewa˝ne
co myÊlà inni ludzie, spróbuj´ zmieniç t´ sytuacj´” (Strmiska, 2001).
Co wi´cej, Polakom trudno jest uwierzyç
w szczere intencje drugiej osoby. Fakt ten utrudnia rozwój prywatnej filantropii, gdy˝ ona wymaga ogromnej dozy zaufania mi´dzy proszàcym
i dajàcym. JeÊli brakuje tego zaufania, transakcja
filantropijna zajmuje du˝o czasu, przynosi mniej
pieni´dzy, albo w ogóle nie daje efektu. Tylko
czas i udana realizacja projektu w spo∏ecznoÊci lokalnej mogà pomóc w zdobyciu zaufania.
Ostatecznie, bycie darczyƒcà i pozyskiwanie
darowizn, to umiej´tnoÊci nabyte, których uczymy si´ w spo∏eczeƒstwie i w jego instytucjach.
Polska ma bogatà histori´ filantropii i wolontariatu, si´gajàcà XII wieku, kultywowanà przez rody
królewskie, szlacheckie i arystokracj´. Jej bieg
zosta∏ tymczasowo przerwany w okresie komunizmu (Leat, 2001 p. 6).
Odrodzenie tradycji filantropii prywatnej wymaga czasu. Amerykanie przesiàkajà ideà filantropii od wczesnych lat m∏odoÊci. Harcerze sprzedajà ciasteczka po domach, by zebraç pieniàdze
III – Fundraising po amerykaƒsku
21
na programy, dzieci myjà samochody, aby zebraç
pieniàdze na specjalne stroje dla swojej grupy, czy
organizujà zbiórki do puszki, tak jak ich rodzice,
którzy dajà datki na tac´ w koÊciele. Wszystkie te
zachowania uczà postaw dawania i brania. W rezultacie dorastajàce dziecko w Stanach Zjednoczonych wie, jak wa˝ne jest dawanie pieni´dzy
i proszenie innych o pieniàdze (Strmiska, 1998).
To samo stanie si´ w Polsce, kiedy rozwinie si´
tradycja filantropii prywatnej i pozyskiwania darowizn.
Trzeba dodaç, ˝e tak˝e zach´ty podatkowe
sprzyjajà rozwojowi filantropii prywatnej. Obecny system podatkowy w Stanach Zjednoczonych
gratyfikuje osoby, które przekazujà darowizny na
cele dobroczynne. W ostatnim okresie posiadacze
znacznych nieruchomoÊci mieli wiele zach´t, by
cz´Êç z dóbr przekazaç na cel dobroczynny, np.
aby uniknàç podatków spadkowych.
I choç badania pokazujà, ˝e unikanie podatków
nie jest pierwszym powodem do przekazywania
darowizn na cele dobroczynne, to mo˝e znaczàco
wp∏ywaç na wielkoÊç darowizn i czas, w którym
sà przekazywane. Zresztà to w∏aÊnie myÊlenie
o konsekwencjach podatkowych powoduje cz´sto, ˝e ktoÊ postanawia ustanowiç wieczystà darowizn´3.
Tymczasem polski system podatkowy dopiero
zaczyna zauwa˝aç i podkreÊlaç rol´ prywatnych
darowizn przekazywanych na cele dobroczynne.
Mo˝liwoÊç odpisywania 1 procenta od podatku
przez osoby indywidualne na cele dobroczynne
jest dobrym poczàtkiem, mechanizm ten zosta∏
jednak nieporadnie zaprojektowany i dopiero
zmiany w ustawie podatkowej oka˝à si´ bardziej
zach´cajàce dla darczyƒców.
D. Wnioski
Powy˝sze uwarunkowania sprawiajà, ˝e rozwój filantropii w Polsce jest naprawd´ wielkim
wyzwaniem. Wskazujà zarazem pewien kontekst
i przes∏anki do uk∏adania krótkoterminowych
i d∏ugoterminowych strategii skutecznego dzia∏ania. Byç mo˝e ma∏o realne jest za∏o˝enie, ˝e polski Fundusz Lokalny zbuduje w ciàgu 5 lat kapita∏
˝elazny4 o wartoÊci 1 miliona z∏otych; bardziej
prawdopodobne natomiast jest to, ˝e zdob´dzie
darowizny na pokrycie 10 stypendiów dla niezamo˝nych studentów lub na utworzenie parku
w mieÊcie.
3
4
MyÊl´, ˝e najwa˝niejszà rzeczà dla stabilnoÊci
i wiarygodnoÊci polskich Funduszy Lokalnych
jest wyznaczanie sobie osiàgalnych celów. WiarygodnoÊç przychodzi z czasem, z udokumentowanym sukcesem i oswojeniem si´ z sytuacjà. Kiedy
Fundusze Lokalne zdob´dà wiarygodnoÊç a wi´ksza liczba obywateli osiàgnie stabilnoÊç ekonomicznà, b´dà one mog∏y rozpoczàç tworzenie pokaênych kapita∏ów ˝elaznych. Âwiadomi tych
uwarunkowaƒ ekonomicznych, spo∏ecznych i kulturowych, mo˝emy w tej chwili przewidywaç
mo˝liwà rol´ polskich Funduszy Lokalnych
w rozwijaniu aktywnych spo∏ecznoÊci obywatelskich. W rozdziale trzecim skupi´ si´ w∏aÊnie na
tym zagadnieniu.
III. Potencja∏ i mo˝liwoÊci polskich
Funduszy Lokalnych
A. Wprowadzenie
Historia funduszy lokalnych zaczyna si´
w Cleveland, w Ohio w 1914 roku. DziÊ funkcjonuje ju˝ ponad 1.000 funduszy lokalnych na Êwiecie, w tym oko∏o 600 w samych Stanach Zjednoczonych. Poczàtkowo fundusze lokalne by∏y zak∏adane jako prywatne inicjatywy mieszkaƒców
i s∏u˝y∏y spo∏ecznoÊciom zarówno miast jak i wsi,
bogatym jak i biednym. DziÊ sà mechanizmami
tworzenia ogromnych kapita∏ów ˝elaznych i finansowego wpierania inicjatyw dobroczynnych
(przez rozdawanie dotacji na projekty), a tak˝e lokalnym forum, na którym wspólnie rozwiàzuje si´
ró˝ne problemy spo∏ecznoÊci.
W ostatnim dziesi´cioleciu sta∏y si´ pewnego
rodzaju ko∏em nap´dowym rozwoju spo∏eczeƒstwa obywatelskiego na ca∏ym Êwiecie. Swój sukces zawdzi´czajà doÊç plastycznej strukturze
i umiej´tnoÊciom anga˝owania spo∏ecznoÊci
w rozwiàzywanie lokalnych problemów.
Czy jednak amerykaƒski model Funduszu Lokalnego mo˝e byç adaptowany przez polskie organizacje? Odpowiem negatywnie, bioràc pod
uwag´ czynniki opisane w II rozdziale i ogromne
kapita∏y ˝elazne amerykaƒskich Funduszy, natomiast zupe∏nie inaczej, kiedy zwróc´ uwag´ na rol´ jakà pe∏nià Fundusze w integrowaniu spo∏ecznoÊci lokalnej wokó∏ rozwiàzywania problemów.
To w∏aÊnie z tego praktycznego i filozoficznego
punktu widzenia polskie Fundusze Lokalne bar-
darowizna wieczysta – darowizna, której wartoÊç poczàtkowa jest nienaruszalna, tylko odsetki np. od ulokowania tej darowizny w banku
wspierajà wybrany przez darczyƒc´ cel spo∏eczny
kapita∏ ˝elazny, inaczej wieczysty – to nienaruszalna pula zebranych przez Fundusz Lokalnych darowizn, z których tylko odsetki przeznaczane
sà na finansowanie ró˝norodnych celów spo∏ecznych wa˝nych dla danej spo∏ecznoÊci. W kapitale ˝elaznym mieszczà si´ zazwyczaj ró˝ne
fundusze sk∏adowe np. fundusz z doradztwem darczyƒcy, fundusz dziedzinowy (tematyczny), fundusz imienny tzn. imienia darczyƒcy lub
kogoÊ, kogo darczyƒca zamierza uhonorowaç swojà wieczystà darowiznà. (przyp. t∏um.)
II – Fundusze dziÊ
22
dziej koncentrujà si´ w tej chwili na roli lokalnego lidera i koordynatora, ni˝ na budowaniu wielkich kapita∏ów. Niniejszy rozdzia∏ naÊwietli t´
kwesti´.
B. Polskie Fundusze Lokalne
W przeciwieƒstwie do wielu amerykaƒskich
Funduszy Lokalnych, które zacz´∏y od budowania
ró˝nego typu funduszy wieczystych, polskie organizacje powinny na poczàtku zbudowaç zaufanie
w spo∏ecznoÊci. Mogà to robiç pozyskujàc wsparcie na realizacj´ ca∏ej serii ma∏ych projektów
w swoim Êrodowisku. Koncentrowanie si´ na budowaniu funduszy wieczystych by∏oby w tym momencie nierozsàdne. I choç tworzenie kapita∏u ˝elaznego powinno byç zawsze d∏ugofalowym celem Funduszu Lokalnego, to jednak nie powinno
poch∏aniaç jego ca∏ej energii, ju˝ na samym poczàtku.
Zresztà, proszàc kogoÊ o darowizn´ na ustanowienie wieczystego funduszu czy kapita∏u ˝elaznego, to tak jakby prosiç dziewczyn´ o r´k´ zaraz po pierwszej randce. To niewàtpliwie powa˝na sprawa. I tak jak w przypadku zar´czyn, upragniona odpowiedê mo˝e paÊç dopiero wtedy, gdy
obie strony zaufajà sobie i odnajdà wspólne cele.
Niewielu liderów spo∏ecznoÊci lokalnej od razu rozumie wag´ i si∏´ Funduszu Lokalnego oraz
jego kapita∏u wieczystego. Wi´kszoÊç b´dzie si´
musia∏a tego nauczyç, bioràc udzia∏ w jakimÊ projekcie lokalnym. I tak jak b´dzie ros∏o zaufanie
spo∏ecznoÊci lokalnej do Funduszu, tak naturalnie
b´dzie przychodzi∏a mo˝liwoÊç rozmowy o potrzebie tworzenia kapita∏u ˝elaznego.
Rozwijajàcy si´ Fundusz Lokalny powinien
widzieç swojà rol´ w tworzeniu forum, które ∏àczy i koordynuje ró˝ne zasoby lokalne (ludzkie
i finansowe) dla realizacji jakieÊ wa˝nej sprawy.
Na tym etapie Fundusze b´dà chcia∏y robiç wiele
rzeczy, ˝eby zainteresowaç jak najwi´kszà liczb´
cz∏onków spo∏ecznoÊci. Trzeba jednak pami´taç,
˝e to w∏aÊnie osoby prywatne z tej spo∏ecznoÊci
decydujà, który z projektów b´dzie realizowany
przez Fundusz.
Filantropia polega na tym, ˝e ludzie dobrowolnie dzielà si´ swoimi pieni´dzmi i umiej´tnoÊciami ze spo∏ecznoÊcià lokalnà, by wiod∏o jej si´ lepiej. I ca∏a sztuka polega na tym, aby to Fundusz
Lokalny po∏àczy∏ tych ludzi z projektami, które
odpowiadajà ich zainteresowaniom. Takie podejÊcie w sztuce pozyskiwania darowizn odnosi si´
do koncepcji filantropii aktywnej5 (Schervish,
2000).
Jest to teoria, która g∏osi, ˝e ludzie sà bardziej
sk∏onni do dobroczynnych zachowaƒ, gdy mogà
5
6
uczestniczyç we wspieraniu tych dzia∏aƒ, które
ich interesujà.
Przyk∏ad fundraisingu opartego na filantropii
aktywnej (fundraising aktywny):
Pan Bogdan Potocki uwielbia przedstawienia
teatralne, tymczasem zosta∏ poproszony o wsparcie dzia∏alnoÊci schroniska dla bezdomnych. Teoria filantropii aktywnej mówi, ˝e istniejà nik∏e
szanse, aby pan Potocki przekaza∏ jakàkolwiek
darowizn´ na ten cel, nawet jeÊli posiada takie
mo˝liwoÊci. I choç rozumie, ˝e mieszkaƒcy schronisk dla bezdomnych sà w potrzebie, bardziej interesuje go sztuka i tworzenie dzieciom szans do
nauki gry na instrumentach. Pan Bogdan nie jest
oboj´tnà osobà. To raczej Fundusz Lokalny b´dzie musia∏ poznaç jego zainteresowania, a potem
wypracowaç razem z nim w∏aÊciwy projekt.
Bioràc pod uwag´ powy˝szy przyk∏ad, mo˝e
si´ np. okazaç, ˝e nasz Fundusz posiada ch´tnego
darczyƒc´ lub wielu darczyƒców, natomiast nie
posiada w∏aÊciwego dla nich projektu lub, ˝e ma
wa˝ny program, ale nie ma dla niego odpowiedniego darczyƒcy. Tymczasem te dwie strony powinny znaleêç takie dzia∏anie, które przyniesie
sukces. Tylko Fundusz Lokalny posiada takà
umiej´tnoÊç i sposobnoÊç, by dokonaç tego dobroczynnego zwiàzku. I w∏aÊnie ta mo˝liwoÊç sprawia, ˝e Fundusz Lokalny staje si´ forum, które
umo˝liwia ró˝nym osobom w∏àczenie si´ w dzia∏alnoÊç na rzecz spo∏ecznoÊci.
Nie ma wàtpliwoÊci, i˝ pewnego dnia polskie
Fundusze Lokalne b´dà mog∏y si´ pochwaliç pokaênymi kapita∏ami ˝elaznymi, które b´dà zapewniaç wielomilionowe fundusze na dotacje lokalne,
wpierajàce wartoÊciowe projekty spo∏eczne. Jednak na poczàtku powinny one zach´caç spo∏ecznoÊç lokalnà do realizowania mniejszych programów. Im wi´kszy b´dzie dobrobyt, a tak˝e zaufanie Polaków do Funduszy Lokalnych, tym ch´tniej zacznà oni przekazywaç pieniàdze na kapita∏
˝elazny.
Zanim to jednak nastàpi, Fundusze Lokalne
mogà praktykowaç fundraising aktywny, aby zebraç tzw. fundusze przep∏ywowe6 na wa˝ne projekty lokalne. O fundraisingu, jego technikach
i niuansach opowiem w rozdziale IV.
IV. Fundraising – umiej´tnoÊç pozyskiwania darowizn
A. Wprowadzenie
W zasadzie fundraising to nic innego jak tworzenie sytuacji, w której prosisz ludzi o pieniàdze,
a oni mówià „tak” lub „nie”. Jednak samo pozyskanie funduszy jest ju˝ dosyç trudne. Mam nadziej´, ˝e po przeczytaniu tego poradnika i zasto-
supply-side philanthropy
fundusze przep∏ywowe – darowizny jednorazowe, które sà od razu i w ca∏oÊci wykorzystywane na realizacj´ celów spo∏ecznych przez Fundusz
Lokalny i nie tworzà funduszu wieczystego (˝elaznego)
III – Fundraising po amerykaƒsku
23
sowaniu niniejszych informacji w praktyce, strategia zbierania pieni´dzy b´dzie dla osób pozyskujàcych darowizny zrozumia∏a i przyniesie
efekt w postaci konkretnych z∏otówek przekazanych na projekty lokalne.
W tym rozdziale fundraiser nie znajdzie ˝elaznych regu∏, lecz pozna ogólne zasady dzia∏ania.
Dlaczego? Bo fundraising jest bardziej sztukà, ni˝
technikà, i aby by∏ skuteczny, musi staç si´ zwyczajem kulturowym i dostosowaç do konkretnej
spo∏ecznoÊci. Z czasem i Polska stworzy w∏asny
j´zyk dotyczàcy pozyskiwania darowizn oraz
swój styl zbierania pieni´dzy.
W zasadzie, w dobrym fundraisingu chodzi
o cztery sprawy:
1. WyjaÊnienie na czym polega problem i sposób jego rozwiàzania przy udziale prywatnego darczyƒcy.
2. Opisanie na czym polega rozwiàzanie problemu.
3. Prze∏o˝enie tego rozwiàzania na konkretnà
wizj´ w po∏àczeniu z kosztami jej realizacji.
4. Stworzenie strategii, która pozwoli systematycznie wspieraç realizacj´ tej wizji
z funduszy prywatnych darczyƒców.
Pierwsze kwestie, obejmujàce punkty 13 umieszczamy w dokumencie nazywanym „uzasadnieniem wsparcia”7. Punkt 4 odnosi si´ do ca∏ej strategii i wyra˝a si´ w „planie pozyskiwania
darowizn”. Ca∏y ten proces tworzenia uzasadnienia wsparcia i realizowania planu fundraisingowego nazywamy „kampanià”.
Uzasadnienie wsparcia i plan fundraisingowy
przygotowujemy dla ka˝dego programu, bez
wzgl´du na jego koszt. JeÊli polski Fundusz Lokalny chce ustanowiç fundusz dziedzinowy np.
fundusz kobiecy lub fundusz dla artystów, czy te˝
fundusz przep∏ywowy na za∏o˝enie nowego parku
w miasteczku, to przygotowanie tych dokumentów oka˝e si´ bardzo przydatne.
B. Jak przygotowaç uzasadnienie wsparcia
(punkty 1-3 kampanii)
Uzasadnienie wsparcia to zestaw dokumentów, który opowiada histori´ projektu. Przygotowuje si´ go po to, by mieç wszystkie wa˝ne fakty,
jak równie˝ obraz zakresu i wagi celów okreÊlonego projektu. Dokumenty te dostarczajà takich
informacji, które pozwalajà potencjalnemu darczyƒcy podjàç racjonalnà decyzj´ o przekazaniu
darowizny.
Wa˝ne jest, aby uzasadnienie wsparcia by∏o
przygotowane z perspektywy dajàcego a nie proszàcego o wsparcie. Ponadto, uzasadnienie to powinno odpowiadaç na nast´pujàce pytania:
7
1. Co zamierza osiàgnàç organizacja lub dany
projekt, lub – jaki jest problem?
2. Dlaczego ten problem jest taki wa˝ny i pilny do rozwiàzania?
3. Dlaczego w∏aÊnie ta organizacja jest instytucjà w∏aÊciwà do rozwiàzania problemu
lub podj´cia tego wyzwania?
4. Dlaczego potencjalny darczyƒca mo˝e byç
zainteresowany danà sprawà?
Przy okazji zbierania wymaganych informacji
do uzasadnienia wsparcia, organizacja poznaje
wiele aspektów danego problemu. Dzi´ki temu
potencjalny darczyƒca widzi, ˝e ludzie, którzy
przedstawiajà mu projekt, dok∏adnie znajà spraw´
i majà dobry plan dzia∏ania. W czasie przygotowywania takiego dokumentu, liderzy powinni pytaç si´ wzajemnie, czy wiedzà ju˝ o problemie
wszystko, co mo˝e pomóc w podj´ciu decyzji
przez potencjalnego darczyƒc´. To co mo˝e intuicyjnie wydawaç si´ wa˝ne dla koordynatora projektu, nie musi byç istotne dla innych.
WielkoÊç i forma uzasadnienia wsparcia zale˝y od rozmiaru problemu i struktury proponowanego projektu. JeÊli Fundusz Lokalny chce np.
tworzyç nowy park w mieÊcie, uzasadnienie b´dzie stosunkowo proste. Taki projekt jest ∏atwo
zrozumieç i wystarczy kilka stron, aby przedstawiç wizj´ i koszty jej realizacji. Ale jeÊli Fundusz
zamierza stworzyç coÊ bardziej wysublimowanego, jak np. dziedzinowy fundusz na rzecz rozwoju
wolontariatu wÊród m∏odych, to w tym wypadku
powinien stworzyç bardziej rozbudowane uzasadnienie wsparcia i dostarczyç danych dotyczàcych
edukacyjnych i spo∏ecznych wartoÊci, jakie niesie
ze sobà wolontariat m∏odych oraz wyjaÊniaç, w jaki sposób ten projekt przyczyni si´ do sukcesu.
Bez wzgl´du na to, czy dokument ten jest gotowy, organizacja musi dok∏adnie wiedzieç, jakie
sà cele projektu i koszty zwiàzane z jego realizacjà. Dopiero wtedy mo˝e przygotowaç materia∏y
i pokazaç je potencjalnym darczyƒcom.
Uzasadnienie wsparcia to bardzo wa˝ny dokument, gdy˝ jest wykorzystywany wielokrotnie
w trakcie pozyskiwania darczyƒców. ˚aden Plan
pozyskiwania darowizn nie mo˝e ruszyç bez tego
dokumentu!
Po sfinalizowaniu pracy nad uzasadnieniem
wsparcia, Fundusz Lokalny mo˝e rozpoczàç realizacj´ ca∏oÊciowej strategii fundraisingowej.
O tym opowiem w kolejnym podrozdziale.
C. Strategia pozyskiwania darowizn (punkt 4)
Niniejszy podrozdzia∏ sk∏ada si´ z dwóch cz´Êci, których kolejnoÊç sugeruje, w jaki sposób powinna byç przygotowana strategia fundraisingowa.
Case for Support
III – Fundraising po amerykaƒsku
24
Tworzenie profilu darowizn
KtoÊ kiedyÊ powiedzia∏, ˝e z pozyskiwaniem
darowizn jest tak, jak z pieczeniem ciasta: post´puj wed∏ug instrukcji a zawsze osiàgniesz cel, pójdziesz na skróty – odniesiesz pora˝k´ (Shaw,
1988). Pami´tajàc o tej wskazówce, mo˝emy
przystàpiç do pierwszego kroku, a mianowicie
tworzenia profilu darowizn8. Taki profil zawiera
wszystkie koszty kampanii rozbite na ma∏e kategorie, które mo˝na ∏atwo ogarnàç.
Profil darowizn pomaga organizacji Êledziç
i nadzorowaç post´py w realizacji kampanii oraz
okreÊlaç, czy wymagana liczba darczyƒców projektu jest w ogóle osiàgalna. W USA profil darowizn powstaje w oparciu o nast´pujàcà zasad´: od
80 do 90 % wszystkich pieni´dzy potrzebnych na
projekt pochodzi jedynie od 10 do 20 % wszystkich darczyƒców kampanii. Oznacza to, ˝e zarówno mo˝liwoÊci finansowe, jak i ch´ç wsparcia
konkretnego projektu nie sà takie same wÊród darczyƒców, a wi´c i fundraising powinien byç hierarchiczny.
Aby stworzyç profil darowizn dla jakiegokolwiek projektu, nale˝y:
1. Podzieliç finansowe cele ca∏ej kampanii na
3 odpowiednie cz´Êci.
2. Pierwsza grupa kosztów powinna byç pokryta przez 3 do 5 êróde∏ finansowych (takich jak osoby indywidualne, firmy, fundacje i êród∏a rzàdowe).
3. Drugà cz´Êç kosztów kampanii powinno zapewniç od 5 do 10 êróde∏ finansowania.
4. Trzecià grup´ celów finansowych zapewnià
wszyscy pozostali darczyƒcy, których liczba powinna byç wystarczajàca, by dopiàç
bud˝et ca∏ej kampanii.
Warto zauwa˝yç, ˝e pomimo podzia∏u na odpowiednie 3 kategorie, mamy do czynienia z pewnà stratyfikacjà darowizn w ramach poszczególnych grup. Dla przyk∏adu: celem naszej kampanii
jest zebranie 150.000 z∏otych. Jedna trzecia kosztów czyli 50.000 z∏otych zostanie zapewniona
przez 3-5 darczyƒców – ale ka˝dy z nich da innà
kwot´ darowizny. Zasadniczà, g∏ównà darowizn´
b´dzie stanowi∏a kwota 15.000 z∏otych, nast´pnie
2 darowizny po 10.000 z∏otych, a˝ w koƒcu 2 po
7.500 z∏otych. Podobny podzia∏ zastosujemy
w projektowaniu wielkoÊci darowizn w nast´pnych dwóch kategoriach.
Profil darowizn powinien byç uk∏adany nie tylko wed∏ug wy˝ej wymienionych zasad, ale tak˝e
w zgodzie z intuicjà i znajomoÊcià spo∏ecznoÊci.
I to w∏aÊnie Fundusz Lokalny powinien mieç najlepszà orientacj´, na co staç lokalnà spo∏ecznoÊç.
8
Po przygotowaniu profilu darowizn, kierownictwo kampanii powinno oceniç mo˝liwy sukces
projektu. To mo˝e byç w∏aÊnie moment na podj´cie decyzji o tym, czy projekt nie jest zbyt du˝y,
i czy nie nale˝y go ograniczyç lub czy przewidywany wk∏ad g∏ównego darczyƒcy nie jest zbyt du˝y oraz ma∏o realny do osiàgni´cia w∏aÊnie w tym
okresie.
W tym momencie pracy koncepcyjnej, wiele
amerykaƒskich organizacji przeprowadzi∏oby porzàdne badanie mo˝liwoÊci. Takie badanie prowadzi niezale˝ny konsultant, który rozmawia z ok.
10-20 znanymi osobami ze spo∏ecznoÊci lokalnej.
Zadaje wiele pytaƒ, mi´dzy innymi:
1. Co Pan/Pani myÊli o projekcie?
2. Jak Pan/Pani myÊli, kto wesprze ten projekt?
3. Ile funduszy Pana/Pani zdaniem mo˝na zebraç na ten projekt?
4. Czy rozwa˝a∏by/aby Pan/Pani decyzj´ o przekazaniu g∏ównej darowizny na projekt?
5. Czy zosta∏by/aby Pan/Pani wolonatariuszem prowadzàcym t´ kampanii?
Odpowiedzi na te pytania stajà si´ raportem
nazywanym badaniem mo˝liwoÊci. Raport obna˝a
mocne i s∏abe strony projektu oraz mo˝liwoÊci zebrania potrzebnych pieni´dzy. Choç wiele osób
mog∏oby si´ nie zgodziç z tà opinià, myÊl´, ˝e polskie Fundusze Lokalne mogà pominàç oficjalne
badanie mo˝liwoÊci, natomiast poprowadziç kampani´ fundraisingowà z podzia∏em na poszczególne etapy.
W takiej kampanii fundraisingowej organizacja MUSI opracowaç profil darowizn bardzo
szczegó∏owo. Oznacza to, ˝e powinna przewidzieç i zapewniç g∏ównà darowizn´ i inne darowizny z pierwszej kategorii, zanim przejdzie do nast´pnych grup darczyƒców. JeÊli nie zdob´dzie
g∏ównej darowizny i pozosta∏ych z pierwszej grupy – jej kampania nie osiàgnie celu finansowego.
Nawet ogromna liczba drobnych darowizn pozyskanych w trzeciej grupie darczyƒców nie skompensuje nam braku najwi´kszych wp∏at z pierwszej.
Wa˝na informacja: Zak∏adanie, ˝e w trakcie realizacji kampanii, a zw∏aszcza w jej koƒcowej fazie pojawià si´ pieniàdze, jest groênà
pu∏apkà. JeÊli organizacja nie zdob´dzie darowizn g∏ównych, powinna jeszcze raz zweryfikowaç mo˝liwoÊç odniesienia sukcesu.
To w∏aÊnie dlatego organizacje zazwyczaj proszà
potencjalnych, najwi´kszych darczyƒców o dekla-
Gift Chart
III – Fundraising po amerykaƒsku
25
racj´ wsparcia, a nie od razu o gotówk´. Deklaracja taka daje organizacji czas na upewnienie si´,
czy projekt ma szans´ realizacji, zanim przyjdà
pierwsze pieniàdze.
Oprócz przygotowania profilu darowizn, który
pomaga rozpoznaç realnà liczb´ i wielkoÊç darowizn dla powodzenia ca∏ego planu dzia∏aƒ, równie
wa˝nym czynnikiem sukcesu jest dobry sztab dowodzenia kampanià. Kampanie fundraisingowe sà
wielkimi przedsi´wzi´ciami. Na poczàtku nad wizjà pracuje par´ osób, potem jej realizacjà musi
si´ zajàç ca∏a rzesza ludzi, którzy biorà na siebie
wyzwanie zebrania funduszy na kapita∏ ˝elazny,
czy roczny lub celowy projekt.
Tworzenie sztabu kampanii
Sztab kampanii jest przede wszystkim odpowiedzialny za zbieranie pieni´dzy, by osiàgnàç cel
projektu. Zazwyczaj tworzy si´ naturalnie zaraz
potem, jak powstanie uzasadnienie wsparcia
i trzeba opracowaç strategi´ kampanii oraz jej porzàdek.
Z ma∏ej grupy osób, które pracujà nad koncepcjà projektu wyrasta 12-15 osobowy zespó∏, a czasem nawet wi´kszy, zale˝nie od zakresu kampanii. Zazwyczaj o udzia∏ w pracy takiego sztabu
proszone sà osoby, które posiadajà nast´pujàce
cechy:
1. Mogà byç g∏ównymi darczyƒcami projektu.
2. Majà dobrà reputacj´ w spo∏ecznoÊci i sà
zwiàzani z tematem, na który b´dà zbierane
pieniàdze.
Wa˝na informacja: W USA raczej nie korzysta si´ z pomocy liderów, którzy zwyci´˝yli w wyborach do w∏adz.
3. Sà znani i powa˝ani w spo∏ecznoÊci lokalnej, np. biznesmeni lub liderzy spo∏eczni.
4. Znani sà z tego, ˝e posiadajà dar przekonywania.
Zanim jednak ostatecznie powstanie sztab
kampanii, ktoÊ powinien koordynowaç dzia∏ania
i posiadaç odpowiednie do tego zadania umiej´tnoÊci i cechy. Dobry przywódca kampanii zwykle
posiada takie cechy jak: oddanie sprawie, cechy
liderskie, umiej´tnoÊç s∏uchania innych, dobre relacje z cz∏onkami spo∏ecznoÊci lokalnej, pragnienie sukcesu i otwartoÊç w proszeniu ludzi o pieniàdze oraz czas na zaanga˝owanie si´ w kampani´. Taka osoba, która prowadzi zespó∏ kampanii
fundraisingowej, jest nazywana przywódcà kampanii.
Przywódca kampanii jest przede wszystkim
odpowiedzialny za rekrutacj´ reszty zespo∏u sztabu i za realizacj´ dzia∏aƒ zgodnie z harmonogramem kampanii.
Wa˝na informacja: Ka˝dy projekt ma
swoje w∏asne tempo i czas realizacji, zwykle
jednak okres od momentu tworzenia koncepcji
do ukoƒczenia kampanii fundraisingowej zabiera od 18 do 24 miesi´cy.
Rolà cz∏onków sztabu dowodzenia kampanià
jest:
1. Przekazaç samemu darowizn´ adekwatnà
do swoich mo˝liwoÊci czy mo˝liwoÊci swojej firmy.
2. Przekazaç nazwiska potencjalnych darczyƒców.
3. Poprosiç dobrze sobie znanych darczyƒców
o darowizny.
Warto wspomnieç, ˝e niektóre sztaby kampanii majà takich cz∏onków, którzy jedynie nadzorujà prac´ osób proszàcych o darowizny w bardzo
okreÊlonych Êrodowiskach np. wÊród ma∏ego biznesu, fundacji, wielkich korporacji. Wtedy w∏aÊnie kategorie potencjalnych darczyƒców odzwierciedlajà podzia∏ pracy w zespole sztabu.
Uwa˝am jednak, ˝e to osobiste relacje powinny decydowaç o tym, kto, kogo, i kiedy zach´ca
do przekazania darowizny, a nie z góry narzucony
podzia∏ na okreÊlonych darczyƒców.
W Stanach Zjednoczonych cz´sto wybiera si´
Honorowego Przewodniczàcego sztabu kampanii.
Osoba ta raczej nie zarzàdza kampanià, lecz nadaje wiarygodnoÊci projektowi. Honorowe przywództwo jest te˝ znaczàcym wk∏adem w kampani´.
Choç ju˝ samo poszukiwanie potencjalnych
darczyƒców tworzy sztab kampanii, na tym etapie
zespó∏ zaczyna u˝ywaç profilu darowizn, jako
przewodnika do poszukiwania potencjalnych darczyƒców.
Poszukiwanie darczyƒcy i ocena jego mo˝liwoÊci finansowych
Kiedy ju˝ sztab kampanii posiada uzasadnienie
wsparcia i profil darowizn mo˝e rozpoczàç rozpoznanie, kto powinien wesprzeç kampani´ i na jakim poziomie. Jest to etap poszukiwania darczyƒców i oceny ich mo˝liwego wk∏adu.
Poszukiwanie i ocena jest jednym z najbardziej
ekscytujàcych momentów w kampanii. Zastanawiamy si´ wtedy, kto móg∏by byç zainteresowany
projektem i jaki móg∏by mieç powód do wsparcia.
Osoba zajmujàca si´ pozyskiwaniem darowizn
powinna najpierw pozyskaç trzy informacje o potencjalnym darczyƒcy (zasada „3 razy Z”):
1. Zwiàzek – w jaki sposób darczyƒca jest powiàzany z organizacjà lub projektem? Np. czy
cz∏onek zarzàdu lub zespo∏u kampanii jest
przyjacielem potencjalnego darczyƒcy lub czy
pozostaje z nim w relacjach biznesowych?
III – Fundraising po amerykaƒsku
26
2. ZasobnoÊç – jakie sà mo˝liwoÊci finansowe
darczyƒcy, czy mo˝e przekazaç tyle, o ile
prosimy? Np. czy ten darczyƒca jest w stanie przekazaç nam g∏ównà darowizn´? JeÊli
nie, powinniÊmy zapytaç o wsparcie stosowne do jego mo˝liwoÊci.
3. Zainteresowania – dlaczego potencjalny
darczyƒca mo˝e byç zainteresowany wsparciem w∏aÊnie tej organizacji czy projektu?
Np. czy ta osoba mia∏a osobiste doÊwiadczenia zwiàzane z sytuacjà, której dotyczy
projekt lub czy by∏a kiedyÊ beneficjentem
istniejàcej organizacji lub projektu w jakiÊ
sposób?
Dopiero, kiedy fundraiser zna odpowiedzi na
te pytania, albo si´ ich domyÊla, mo˝e oceniç, na
ile uzasadnione jest kierowanie proÊby do danej
osoby, fundacji czy firmy. Im dok∏adniej zna odpowiedzi, tym wi´ksze ma szanse na otrzymanie
darowizny. Sytuacja, w której posiada od 3 do
5 potencjalnych darczyƒców dla ka˝dej z darowizn okreÊlonych w profilu, daje mu zielone Êwiat∏o do dzia∏ania. Wypracowanie w∏asnego stylu
przy pomocy zasady „3 razy Z”, sprawia, ˝e proszàcy wyst´puje w roli prawdziwego fundraisera
a nie b∏agajàcego o wsparcie.
Wa˝na informacja: Zacznij poszukiwanie
od zwyczajnego zastanowienia si´, dlaczego
ktoÊ daje pieniàdze. Zwykle potencjalni darczyƒcy sà w bardzo bliskiej relacji z projektem
lub organizacjà. Sami doÊwiadczyli podobnej
sytuacji lub znajà jà z doÊwiadczeƒ swoich
przyjació∏, czasem pracowali w organizacji,
korzystali z jej us∏ug, czy te˝ któryÊ z cz∏onków rodziny, przyjació∏ korzysta∏ z programu
takiej instytucji.
Pos∏ugiwanie si´ profilem darowizn pomaga
utrzymaç koncentracj´ zespo∏u kampanii na celu
finansowym. Poniewa˝ najwi´ksze darowizny sà
najwa˝niejsze, najwi´cej czasu trzeba poÊwi´ciç
w∏aÊnie na identyfikacj´ darczyƒców, którzy sà
w stanie wesprzeç projekt w najwi´kszym zakresie. Cz´sto poszukiwanie i ocena mo˝liwoÊci darczyƒców z pierwszej i drugiej grupy odbywa si´
w tym samym czasie.
Wa˝na informacja: JeÊli w kampanii uda
si´ pozyskaç darczyƒców z dwóch pierwszych
grup, to zwykle zebranie pozosta∏ej sumy od
innych cz∏onków spo∏ecznoÊci nie jest ju˝ problemem.
Pod koniec tego procesu, osoba pozyskujàca fundusze b´dzie wiedzia∏a:
1. Jakie sà perspektywy na otrzymanie najwi´kszych darowizn.
2. W jakiej kolejnoÊci b´dzie prosiç ludzi
o wsparcie.
3. Kto b´dzie zach´ca∏ potencjalnego darczyƒc´.
4. Dlaczego okreÊlony darczyƒca móg∏by byç
zainteresowany wsparciem tego projektu.
Zrozumienie tego procesu zapewni fundraiserowi i organizacji sukces. To w∏aÊnie jest moment
na rozpocz´cie próÊb o najwi´kszà darowizn´.
Wa˝na informacja: Sukces realizacji
kampanii zale˝y od zaplanowania poszczególnych jej etapów oraz przeprowadzenia çwiczenia „3 razy Z”. Reszta to pestka.
ProÊba o najwi´kszà darowizn´
Darowizny z dwóch pierwszych kategorii profilu darowizn sà najwi´ksze. Zabieganie o te
wp∏aty wymaga szczególnego podejÊcia. W Stanach Zjednoczonych zwyk∏o si´ mówiç: “najwi´ksza darowizna przekazywana jest wtedy, kiedy w∏aÊciwa osoba, prosi w∏aÊciwà osob´, o w∏aÊciwà kwot´, we w∏aÊciwym czasie”.
Najwi´kszà darowizn´ otrzymuje si´ wtedy,
gdy:
1. ProÊba pada w bezpoÊredniej relacji – twarzà w twarz, list z proÊbà o pieniàdze nie
przynosi efektu.
2. Prosi w∏aÊciwy fundraiser – powinien mieç
jakiÊ zwiàzek z potencjalnym darczyƒcà.
Najlepsze sà relacje osób z podobnych Êrodowisk, kr´gów.
3. Potencjalny darczyƒca musi dzieliç zainteresowanie realizacjà proponowanego projektu – bywa, ˝e mo˝e mieç finansowe
mo˝liwoÊci do wsparcia projektu, ale niekoniecznie chce go wesprzeç. JeÊli tak jest,
nie otrzymamy prawdopodobnie najwi´kszej darowizny, choç mo˝emy pozyskaç
mniejszà.
4. Potencjalny darczyƒca powinien zobaczyç,
jak jego dar faktycznie wp∏ynie na osiàgni´cie sukcesu projektu – nale˝y dobraç zarówno wielkoÊç darowizny i/lub dziedzin´
wsparcia do okreÊlonego darczyƒcy.
5. Osoba namawiajàca do przekazania darowizny powinna zabiegaç o to we w∏aÊciwym
czasie – nie mo˝na prosiç zbyt wczeÊnie,
gdy˝ to prowadzi do pora˝ki. Pierwsze spotkanie nie jest najlepszà do tego okazjà,
zwykle dopiero po kilku z nich, potencjalny
darczyƒca upewnia si´, ˝e podejmuje dobrà
decyzj´. Im wi´ksza darowizna, tym wi´cej
czasu zabiera jej pozyskiwanie.
III – Fundraising po amerykaƒsku
27
Wa˝na informacja: Im wi´kszà darowizn´ organizacja chce otrzymaç, tym wi´cej
czasu musi poÊwi´ciç na ubieganie si´ o nià.
W przypadku ubiegania si´ o najwi´ksze darowizny, najbardziej istotna jest szczera rozmowa
z cz∏onkiem spo∏ecznoÊci. Ta rozmowa koncentruje si´ na roli, jakà mo˝e on odegraç w skutecznej realizacji projektu.
Czasem fundraiserowi nie udaje si´ pozyskaç
planowanej darowizny. Jednak wa˝ne jest to, ˝e
zaproponowa∏ jà osobie, która ma mo˝liwoÊç dokonania prawdziwej zmiany jakiejÊ sytuacji. Trzeba pami´taç o dwóch zasadach w ubieganiu si´
o du˝e darowizny: darczyƒcy w rozdawaniu pieni´dzy zachowujà si´ jak w biznesie i raczej nie
traktujà wspó∏czujàco osób, które proszà ich
o wsparcie na lokalny projekt.
Wa˝na informacja: Ludzie nie przekazujà
darowizn zwykle dlatego, ˝e nie sà o nie proszeni!
Z zasady proszàcy o wsparcie powinien wykonaç od 3 do 5 osobistych telefonów w jednej kampanii. Czasem fundraiser dzwoni do 8 osób. Pami´taç trzeba jednak o tym, ˝e 3 dobre rozmowy
telefoniczne sà lepsze, ni˝ 8 byle jakich.
Wa˝na informacja: Je˝eli zadania i odpowiedzialnoÊç przerastajà cz∏onków sztabu
kampanii, nic nie osiàgnà.
Organizowanie spotkania z darczyƒcà
Dla wielu osób najtrudniejszà kwestià jest spotkanie twarzà twarz z potencjalnym darczyƒcà,
który ma przekazaç najwi´kszà darowizn´. Niektórzy, aby u∏atwiç ten trudny moment dla obu
stron, wysy∏ajà najpierw list, zapowiadajàc w nim
swój telefon w ciàgu kilku dni, w celu uzgodnienia daty spotkania.
Taka typowa rozmowa, ma zazwyczaj jeden
z 3 nast´pujàcych scenariuszy:
1. Scenariusz najlepszy
Andrzej, dzieƒ dobry, mówi Ken Strimska.
Dzwoni´ w nawiàzaniu do listu, który wys∏a∏em
do Ciebie o kampanii dotyczàcej budowy nowego
oddzia∏u szpitalnego. Czy mia∏byÊ czas porozmawiaç ze mnà, zapoznaç si´ z kilkoma dokumentami o projekcie i rozwa˝yç decyzj´ o przekazaniu
na ten cel darowizny? To zajmie najwy˝ej 40 minut.
Odpowiedê Andrzeja: Dobrze Ken, spotkajmy
si´ zatem w nast´pny wtorek.
2. Scenariusz najcz´Êciej spotykany
Andrzej, dzieƒ dobry, mówi Ken Strimska....
Odpowiedê Andrzeja: Ken, przeÊlij mi prosz´
materia∏y o tej kampanii, zobacz´ co si´ da zrobiç.
W tej sytuacji fundraiser powinien wys∏aç
obiecane materia∏y z listem przewodnim, w którym dzi´kuje za czas poÊwi´cony na rozpatrzenie
sprawy. W liÊcie powinien tak˝e poinformowaç,
˝e w ciàgu kilku najbli˝szych dni jest gotowy do
udzielenia wszelkich dodatkowych informacji,
które mogà okazaç si´ potrzebne potencjalnemu
darczyƒcy. Zobowiàzania tego powinien dochowaç i zadzwoniç.
3. Scenariusz najgorszy
Andrzej, dzieƒ dobry, mówi Ken Strimska...
Odpowiedê Andrzeja: Ken, prawd´ mówiàc
nigdy nie lubi∏em dyrektora tego szpitala i jest to
ostatnie miejsce na ziemi, któremu chcia∏bym pomóc.
JeÊli przed rozmowà fundraiser przeprowadzi∏
çwiczenie „3 razy Z”, ten ostatni scenariusz raczej
mu nie grozi.
ProÊba o konkretnà sum´ pieni´dzy
Oprócz uzasadnienia wsparcia, darczyƒca powinien otrzymaç osobistà proÊb´ o darowizn´. Taki dokument podsumowuje, ile pieni´dzy zosta∏o
ju˝ przekazanych przez darczyƒców, jakie osoby
wspar∏y dany projekt oraz zawiera proÊb´ o konkretnà kwot´. W tym dokumencie organizacja
udowadnia, ˝e wie doskonale, kogo prosi o du˝à
darowizn´, i kto ju˝ zaanga˝owa∏ si´ w realizacj´
projektu.
Wa˝na informacja: Osoba zajmujàca si´
zbieraniem funduszy i lider projektu powinni
sami przekazaç darowizn´ na kampani´, zanim poproszà innych. Darowizny te powinny
odpowiadaç ich finansowym mo˝liwoÊciom.
Bardzo wa˝ne jest, aby prosiç o konkretnà sum´ pieni´dzy. Tylko w sytuacji, kiedy fundraiser
wyczuwa, ˝e potencjalny darczyƒca nie jest przekonany do projektu i ma wiele wàtpliwoÊci, których on sam nie potrafi rozwiaç, nie powinien prosiç o okreÊlonà sum´ pieni´dzy.
Proszenie o pieniàdze jest dla wielu osób
czymÊ trudnym, dlatego te˝ podaj´ wskazówk´,
w jaki sposób pytaç:
Andrzej, czuj´ si´ zaszczycony tym, ˝e poÊwi´casz mi czas na rozmawianie o tym projekcie.
Przekaza∏em Ci informacje szczegó∏owe, o które
prosi∏eÊ i wiem, ˝e potrzebujesz troch´ czasu, by
rozpatrzyç uzasadnienie wsparcia i podjàç decyzj´, w jaki sposób chcesz si´ w∏àczyç w kampani´. ChcielibyÊmy zaproponowaç Ci g∏ównà darowizn´ w kampanii – 15.000 z∏otych.
Kiedy fundraiser ju˝ to zrobi, powinien zamilknàç i pozwoliç mówiç darczyƒcy. Osoba proIII – Fundraising po amerykaƒsku
28
szàca o darowizn´ ju˝ wykona∏a swoje zadanie
(„3 razy Z”) i ma dobre rozeznanie, dlaczego ten
darczyƒca mo˝e byç zainteresowany wsparciem
konkretnego projektu.
Mo˝e otrzymaç któràÊ z 4 odpowiedzi:
1. Scenariusz najlepszy
Ken, w porzàdku. Wchodz´ w to.
2. Scenariusz dobry
Ken, da∏eÊ mi du˝o do myÊlenia. Musz´ najpierw porozmawiaç z moim wspólnikiem, skontaktuje si´ z Tobà póêniej.
3. Scenariusz umiarkowanie dobry
Ken, dzi´kuje za czas, który mi poÊwi´ci∏eÊ,
aby przedstawiç ten projekt. Pochlebia mi fakt,
˝e poprosi∏eÊ mnie o najwi´kszy wk∏ad. Ale niestety moja firma prze˝ywa∏a trudnoÊci w ostatnim roku, wi´c to raczej niemo˝liwe, abym by∏
g∏ównym darczyƒcà. Przeka˝´ darowizn´, ale nie
b´dzie najwi´ksza, skontaktuj´ si´ z Tobà i powiem Ci, ile pieni´dzy b´d´ móg∏ przekazaç na
projekt.
4. Scenariusz najgorszy
Ken, dzi´ki za przedstawienie projektu, ale to
mnie nie interesuje.
O ile, osoba pytajàca o wsparcie, zrobi∏a çwiczenie „3 razy Z”, ostatni scenariusz nie powinien
jà zaskoczyç.
JeÊli potencjalny darczyƒca nie daje ostatecznej odpowiedzi czy wesprze projekt czy nie, fundraiser powinien zapytaç, czy mo˝e zadzwoniç
w uzgodnionym terminie, aby dowiedzieç si´, jakà decyzj´ jego rozmówca podjà∏. Powinno to nastàpiç w 2 do 4 tygodni po pierwszej rozmowie.
Kiedy najwi´ksze darowizny zostanà pozyskane w kampanii, mo˝na zabraç si´ za trzecià grup´
darczyƒców. W Stanach Zjednoczonych ta cz´Êç
kampanii adresowana jest do szerszej publicznoÊci i koncentruje si´ na pozyskaniu wielu mniejszych darowizn, stàd nazywana jest kampanià publicznà. W nast´pnym podrozdziale omówi´ sposób zbierania mniejszych, choç bardzo wa˝nych
darowizn.
Ubieganie si´ o ma∏e darowizny
Proszenie potencjalnych darczyƒców o okreÊlone darowizny w sposób bezpoÊredni, twarzà
w twarz, jest najbardziej skutecznà technikà fundraisingu, choç wymaga wiele pracy i zabiera du˝o czasu. Z tego powodu podejÊcie to jest ma∏o
praktyczne.
Skutecznym sposobem zdobywania wi´kszej
grupy potencjalnych darczyƒców w spo∏ecznoÊci
jest wysy∏anie przez fundraisera zindywidualizowanych listów do osób, które dobrze zna. Podobnie jak w przypadku bezpoÊredniej relacji, fundra9
iser prosi konkretnà osob´ o okreÊlonà sum´ pieni´dzy i oczekuje, ˝e otrzyma odpowiedê na t´
proÊb´. Do listu za∏àcza si´ zwykle streszczenie
uzasadnienia wsparcia (zazwyczaj w formie broszurki), formularz deklaracji wsparcia oraz zwrotnà kopert´.
Dobrze jeÊli osoba zajmujàca si´ zbieraniem
funduszy doda na koƒcu takiego listu notatk´ od
siebie. Np.:
Agnieszko, mi∏o by∏o Ci´ widzieç na koncercie
tamtego wieczoru. Mam nadziej´, ˝e mo˝emy liczyç na Twoje wsparcie w tym projekcie. Twoja
rodzina zas∏u˝y∏a si´ wielce dla naszej spo∏ecznoÊci, wi´c wierz´, ˝e i Ty b´dziesz chcia∏a nam
pomóc. Dzi´kuj´, ˝e poÊwi´cisz swój czas na rozpatrzenie tej proÊby. Ken.
Im bardziej list b´dzie zindywidualizowany,
tym lepiej. JeÊli fundraiser nie dostanie jakiejkolwiek odpowiedzi w ciàgu 4 do 6 tygodni, powinien wys∏aç drugi list, a jeszcze lepiej zadzwoniç
i zapytaç bezpoÊrednio o decyzj´.
Cz´sto w fazie kampanii publicznej organizowane sà tzw. akcje telefoniczne. Po wys∏aniu listów do du˝ej liczby potencjalnych darczyƒców,
przygotowani wolontariusze zasiadajà do telefonów i obdzwaniajà wszystkich adresatów, by zapytaç ich, czy deklarujà ch´ç wsparcia projektu.
JeÊli odpowiedê jest pozytywna, organizacja wysy∏a darczyƒcy przypomnienie o dokonaniu przekazu pieni´dzy.
Organizacje, które korzystajà z tej formy telefonicznego namawiania do wsparcia9, zwykle
zbierajà grup´ wolontariuszy na 1 lub 2 dni i dajà
im zadanie obdzwonienia wszystkich w ciàgu najwy˝ej 2 godzin z jednego miejsca. Lokalna firma
mo˝e udost´pniç za darmo miejsce oraz sfinansowaç po∏àczenia telefoniczne tej akcji. Ten rodzaj
namawiania do wsparcia jest ci´˝kà pracà i cz´sto
dla wielu osób doÊç niezr´cznà sytuacjà, poniewa˝ muszà dzwoniç do obcych osób. JeÊli jednak
akcja b´dzie zorganizowana w du˝ej grupie i zadba si´ o mi∏à atmosfer´ pracy, mo˝e si´ ona okazaç radosnym doÊwiadczeniem dla dzwoniàcych.
Trzeba przyznaç, ˝e telefoniczne namawianie
do wsparcia jest praktykowane w Stanach Zjednoczonych coraz rzadziej, gdy˝ przez niektóre organizacje charytatywne by∏o nadu˝ywane. Nie jest
wi´c technikà zalecanà, ale na ostatnim etapie
kampanii mo˝e okazaç si´ skutecznym sposobem
do zebrania pozosta∏ych pieni´dzy, by osiàgnàç
cel finansowy kampanii.
telefoniczne namawianie – telephone solicitation
III – Fundraising po amerykaƒsku
29
D. Podzi´kowanie i uhonorowanie Darczyƒców
Kluczem do sukcesu w fundraisingu jest cz´ste
dzi´kowanie darczyƒcom, tu˝ po otrzymaniu darowizny. Niektóre organizacje amerykaƒskie planujà podzi´kowania dla darczyƒców a˝ 7 razy
w ciàgu roku. Bez wzgl´du na to, jak organizacja
to zrobi i ile razy zamierza podzi´kowaç darczyƒcy, trzeba pami´taç, ˝e najwa˝niejsze jest pierwsze podzi´kowanie. To pierwsze podzi´kowanie
powinno byç osobiste i podpisane przez osob´,
która rozmawia∏a i namawia∏a darczyƒc´ na
wsparcie oraz zrobione tu˝ po otrzymaniu deklaracji.
Dzi´kujàc osobiÊcie, sprawiamy, ˝e darczyƒca
od razu upewnia si´, ˝e zrobi∏ dobrze. Etap ten, to
czas twórczy, mo˝na zaanga˝owaç samych beneficjentów pomocy do wyra˝enia podzi´kowaƒ.
Np. jeÊli organizacja zbiera pieniàdze na stypendia, to stypendyÊci powinni wys∏aç osobiste podzi´kowanie do darczyƒcy. Ludzie chcà wiedzieç,
jak sà wykorzystywane ich pieniàdze a ka˝de takie podzi´kowanie utwierdza ich w przekonaniu,
˝e zrobili dobrze wspierajàc ten cel.
W Stanach Zjednoczonych poza listami dzi´kujàcymi za wsparcie, integralnà cz´Êcià planu
fundraisingu jest uhonorowanie postaw filantropijnych i darczyƒców. Cz´sto darczyƒcom daje si´
mo˝liwoÊç podpisania w zamian swoim nazwiskiem konkretnej rzeczy, na którà daje on pieniàdze. Widaç to np. w nazwach budynków, klas
szkolnych, nazwach sk∏adowych funduszy z doradztwem darczyƒcy10, czy funduszy stypendialnych.
Honorowanie darczyƒców przez organizacje
pozarzàdowe w Stanach Zjednoczonych tworzy
spo∏ecznoÊci darczyƒców (grupy darczyƒców).
Obrazuje to przyk∏ad Zas∏ug Spo∏ecznoÊci Funduszu Lokalnego Greater Green Bay. Jest to sposób
uznania zas∏ug darczyƒców odpowiednio do wielkoÊci wk∏adu, który wnoszà na rzecz dobra wspólnego. Sà to nast´pujàce stopnie uznania:
Grono Darczyƒców Diamentowych11 (wk∏ad
powy˝ej 1.000 dolarów)
Pan Paul Meinke
Dr. Sabina Singh
Paƒstwo Smith
Paƒstwo Stone
Grono Darczyƒców Platynowych12 (500-999
dolarów)
Pani Martha Ahrendt
Paƒstwo Gurung
Paƒstwo Schmeisser
Pan John Zakowski
Grono Darczyƒców Z∏otych13 (250-499 dolarów)
Pani Cathie Day
Pani Toni Lochska
Paƒstwo Rivera
Paƒstwo Strmiska
Grono Srebrnych14 Darczyƒców (100-249 dolarów)
Pani Diane Conway
Paƒstwo Gallagher
Paƒstwo Krautkramer
Pani Mary Joyce Haworth
Pan Bert Liebmann
Ta lista umieszczana jest w wielu ró˝nych publikacjach, a tak˝e w wa˝nych miejscach w budynku organizacji. Spo∏ecznoÊci lokalne honorujàc w ten sposób swoich darczyƒców, dzi´kujà im
za wsparcie, a przez ich przyk∏ad, apelujà i zach´cajà innych do podobnych zachowaƒ filantropijnych.
Ponadto, te honorowe kr´gi darczyƒców posiadajà szczególne przywileje, zach´cajàce ich do
przekazywania najwi´kszych darowizn. Organizacje mogà przygotowywaç dla swoich Diamentowych Darczyƒców specjalne przyj´cia lub zapraszaç na przedstawienia teatralne.
Nie mo˝na jednak koncentrowaç si´ w fundraisingu jedynie na wynagradzaniu darczyƒców za
przekazane darowizny. Fundraiser musi “sprzedaç” projekt a nie przywilej, czy prawo do
umieszczenia nazwiska darczyƒcy. Badania pokazujà, ˝e to nie przywileje ani uznanie sà czynnikami motywujàcymi darczyƒców do wsparcia okreÊlonego projektu, ale raczej przekonanie, ˝e ma on
sens.
D. Specjalne wydarzenia fundraisingowe
Choç w rozdziale IV tego poradnika skoncentrowa∏em si´ na indywidualnej strategii pozyskiwania darowizn przez osoby zajmujàce si´ zbieraniem funduszy, to nie mo˝na zapominaç o roli
specjalnych imprez, które s∏u˝à zbiórce funduszy.
W Stanach Zjednoczonych sà one g∏ównym sposobem promocji organizacji lub projektu, a dopiero na drugim miejscu – zebrania pieni´dzy.
Organizacja, która przygotowuje takie wydarzenie, jako element swojej kampanii fundraisingowej, powinna wprowadziç te same techniki,
o których mówi∏em w tym rozdziale:
1. Stworzyç sztab organizacyjny, który przygotuje plan i zrealizuje wydarzenie.
2. BezpoÊrednio poprosiç gospodarzy oraz goÊci o udzia∏ w imprezie.
10 fundusz sk∏adowy to wyodr´bniona pula pieni´dzy w kapitale ˝elaznym organizacji, o przeznaczeniu której decyduje darczyƒca, który
ufundowa∏ taki fundusz (donor advised fund).
11 President’s Circle (status prezydenta)
12 Director’s Circle (status dyrektora)
13 Patron’s Circle (status patrona)
14 Friends of the Foundation (status przyjaciela Funduszu)
III – Fundraising po amerykaƒsku
30
3. Gospodarzy i goÊci powinny zapraszaç osoby przez nie znane.
4. Sposób proszenia o finansowe zaanga˝owanie gospodarzy i goÊci powinien byç uzale˝niony od poziomu ich mo˝liwego wk∏adu.
5. Uczestnicy wydarzenia powinni znaç i byç
blisko organizacji lub projektu.
Jednak trzeba pami´taç, ˝e wydarzenia fundraisingowe wymagajà zwykle wiele wysi∏ku, zabierajà mnóstwo czasu i du˝o kosztujà – byç mo˝e
w rezultacie zebrane pieniàdze nie zwrócà poniesionych kosztów. Choç w wielu wypadkach organizacje si∏à rzeczy osiàgajà swój sukces, niekiedy
muszà z tych imprez po prostu zrezygnowaç lub
wymyÊliç coÊ zupe∏nie innego. W ka˝dym razie,
wydarzenia stanowià dla wielu organizacji wa˝nà
cz´Êç zró˝nicowanej kampanii fundraisingowej
(fundraising mix), choç trzeba pami´taç, aby ich
rezultaty planowaç w rozsàdnych rozmiarach.
E. Wnioski
W IV rozdziale poradnika zaprezentowa∏em
typowy proces i strategi´ fundraisingowà prowadzone przez organizacje spo∏eczne w USA, które
rocznie pozyskujà od darczyƒców indywidualnych, biznesu i fundacji ponad 250 milionów dolarów. Choç znane sà ogólne regu∏y skutecznego
fundraisingu, jego realizacja zale˝y od konkretnej
osoby, organizacji i projektu. Tak jak napisa∏em
na poczàtku tego rozdzia∏u, sà to techniki i mechanizmy, które traktuje jako zalecane regu∏y, ale nie
absolutne prawdy.
Aby nauczyç si´ tych technik, ca∏ego procesu
a zw∏aszcza zrozumieç go do koƒca, trzeba spróbowaç. To zabierze troch´ czasu. Co jest skuteczne dla osób zbierajàcych fundusze w Stanach
Zjednoczonych, nie musi si´ sprawdzaç w Polsce.
Nie mo˝na zapomnieç, ˝e rola pozyskiwania
darowizn daje mo˝liwoÊç bycia zaanga˝owanym
i oddanym sprawom swojej spo∏ecznoÊci lokalnej.
I w koƒcu, to fundraiserzy sà tymi nielicznymi
osobami, które innym ludziom dajà szans´ dokonania prawdziwej zmiany w Êwiecie.
Sekrety Mistrza Fundraisingu
A. Wprowadzenie
Jako praktyk, badacz i nauczyciel fundraisingu
z ponad 14-letnim sta˝em, stworzy∏em sobie list´
dobrych i z∏ych zachowaƒ, aby pomaga∏y mojej
organizacji i innym, w tworzeniu strategii fundraisingowej. JeÊli kiedykolwiek narusza∏em te regu∏y, to nie osiàga∏em zamierzonego celu lub zadawa∏em sobie wi´cej trudu, ni˝ powinienem.
Tak jak sugerowa∏em w rozdziale IV, fundraising posiada zestaw regu∏ post´powania, ale nie
oznacza, ˝e trzeba je sztywno stosowaç. Osoby
zajmujàce si´ fundraisingiem same powinny wiedzieç, kiedy dzia∏aç wed∏ug planu, a kiedy odstawiç go na bok i pozwoliç wydarzeniom rozwijaç
si´ swobodnie. Mistrzowie fundraisingu rozumiejà w∏aÊciwy sens projektu, wiedzà jak go po∏àczyç
z potencjalnym darczyƒcà, wiedzà co ten darczyƒca chcia∏by osiàgnàç poprzez swój udzia∏ w projekcie, a co wa˝ne, choç nie najwa˝niejsze – osoby te sà Êwietnymi mówcami.
Mistrzowie fundraisingu potrafià przelaç projekt na papier i podzieliç go na wiele spójnych ze
sobà wàtków, które stajà si´ przekonywujàce dla
potencjalnego darczyƒcy. Dzi´ki tym krótkim historiom, sami dobrze czujà sens projektu i potrafià
zmotywowaç darczyƒców do dzia∏ania.
Jednak poza umiej´tnoÊciami krasomówczymi, mistrzowie fundraisingu powinni pami´taç
o unikaniu powszechnych b∏´dów pope∏nianych
przez nowicjuszy. Poni˝ej przedstawiam 14 pu∏apek, których nale˝y si´ strzec, jeÊli chce si´ osiàgnàç sukces i zdobyç tytu∏ mistrza fundraisingu.
Wa˝na informacja: Dobry fundraiser lub
porzàdnie przygotowany plan fundraisingowy
nigdy nie ukryje wad z∏ego projektu. To projekt musi byç ze swej natury warty wsparcia
przez darczyƒców prywatnych.
B. Czego unika Mistrz Fundraisingu – 14
najwi´kszych b∏´dów
1. Kiedy ubiega si´ o wsparcie, nie prosi
o konkretnà sum´ pieni´dzy.
2. Nie przygotowuje wczeÊniej profilu darowizn, obrazujàcego liczb´ i rozmiar wp∏at,
które musi pozyskaç, by osiàgnàç cel
kampanii.
3. Nie przygotowuje wiarygodnego dokumentu, uzasadniajàcego potrzeb´ wsparcia (uzasadnienie wsparcia).
4. Nie tworzy dobrego zespo∏u sztabu kampanii fundraisingowej.
5. Kiedy ocenia mo˝liwoÊci udzielenia
wsparcia przez konkretnego darczyƒc´,
zapomina o zrobieniu çwiczenia „3 razy
Z” (Zwiàzek, ZasobnoÊç, Zainteresowanie).
6. Prosi wszystkich mo˝liwych darczyƒców
o t´ samà sum´ pieni´dzy.
7. Nie planuje konkretnego celu kampanii
lub jej celów czàstkowych.
8. Nie dzwoni osobiÊcie do potencjalnie najwi´kszych darczyƒców.
9. Nie rozumie regu∏y 80:20 darowizn.
10. Nie rozumie regu∏y 1:3 darczyƒców.
III – Fundraising po amerykaƒsku
31
11. Nie zaczà∏ ca∏ego procesu od zaproszenia
najwi´kszych darczyƒców do udzia∏u
w kampanii.
12. Uk∏ada nierealistyczny harmonogram planu fundrasingu.
13. Nie dopasowuje próÊb o darowizny do typów darczyƒców.
14. Nie dzi´kuje cz´sto i od razu darczyƒcom
i wolontariuszom kampanii fundraisingowej.
C. Wnioski
Fundaraising nie jest zatem procesem trudnym,
jak obrazujà to powy˝sze punkty. Jego sukces polega na trzymaniu si´ pewnych prostych regu∏
i wyczuciu, kiedy post´powaç zgodnie z nimi,
a kiedy u˝ywaç ich w zmodyfikowany sposób.
Na koniec chcia∏bym tylko dodaç, ˝e to praktyka czyni mistrza, bo dzi´ki niej fundraiser przestaje si´ baç prosiç innych o darowizny.
Dedykacja i podzi´kowanie
Niniejszà prac´ dedykuj´ mojej ukochanej ˝onie, dr. Sabinie Singh. Sabina zawsze wspiera∏a
mnie w mojej pracy, nawet wtedy kiedy musia∏em
wyjechaç na 3 tygodnie do Polski bez niej.
W 2004 roku po raz kolejny odwiedzi∏em Polsk´,
tym razem z ˝onà i obydwoje dzielimy wielkie
uznanie dla Polaków i dla ich pi´knego kraju.
Chcia∏bym tak˝e podzi´kowaç Fundacji German Marshall za mo˝liwoÊç poznania ruchu polskich Funduszy Lokalnych dzi´ki programowi
stypendialnemu Transatlantic Community Foundation Fellowship.
Na koniec chcia∏bym podzi´kowaç moim polskim kolegom za to, ˝e mog´ wziàç udzia∏ w rozwoju ich organizacji. Mam nadziej´, ˝e w najbli˝szym czasie b´dziemy mieli wiele nowych
okazji do wymiany doÊwiadczeƒ. Dzi´kuj´ Wam.
Bibliografia
Leat, Diana (2001). Case Study. World Wide
Initiatives for Grantmaker Support – Community
Foundations. Academy for the Development of
Philanthropy.
Mazurczak, Monika (2001). Paper. European
Satellite Session on Philanthropy. Stockholm,
Sweden. May.
Schervish, Paul D. (2000). Article. The Material Horizons of Philanthropy: New Directions for
Money and Motives. New Directions for Philanthropic Fundraising. Jossey-Bass. Number 29, Fall.
Shaw, Sondra (1988). Seminar on Fundraising
and Development. University of Wisconsin-Madison Bolz Center for Arts Administration. Unpublished.
Strmiska, Kenneth (2001) Personal Interview
with Polish Philanthropist. Zelow, Poland. Unpublished.
Strmiska, Kenneth (1998) Doctoral Dissertation. Development Officers’ Occupational Knowledge Acquisition Processes: A Qualitative Study
of Six Fundraisers. North Carolina State University.
O Autorze
Ken Strmiska, Ed. D., Prezes i dyrektor wykonawczy Funduszu Lokalnego Greater Green Bay
od maja 1998 roku, tu˝ po obronie doktoratu
w dziedzinie zarzàdzania instytucjami oÊwiatowymi na Uniwersytecie w Pó∏nocnej Karolinie. Prowadzi∏ badania w zakresie fundraisingu i filantropii. Ponadto uzyska∏ tytu∏ BA w dziedzinie muzykologii na Uniwersytecie Wisconsin-Madison
i stopieƒ MA w ekonomii ze specjalizacjà: organizacje niedochodowe – Zarzàdzanie w kulturze,
w Centrum Bolz, na Uniwersytecie Wisconsin-Madison.
Doktor Strimska jest aktywnym fundraiserem
i nauczycielem fundraisingu od ponad 10 lat. By∏
dyrektorem generalnym Symfonicznej Orkiestry
M∏odych w Wisconsin, dyrektorem ds. rozwoju
Zjednoczonego Funduszu Sztuki w Greensboro
w Pó∏nocnej Karolinie i fundraiserem odpowiedzialnym za kontakty z najwi´kszymi darczyƒcami w Symfonicznej Orkiestrze Winston-Salem.
Uczy∏ studentów umiej´tnoÊci pozyskiwania funduszy w programie Non-profit Certificate Program w Duke University, prowadzi∏ wyk∏ady na
temat filantropii i wsparcia instytucjonalnego na
Stanowym Uniwersytecie w Pó∏nocnej Karolinie,
by∏ wspó∏za∏o˝ycielem Instytutu Fundraisingu
i Filantropii w Wy˝szej Szkole Âw. Norberta.
W 2002 roku, jako stypendysta Transatlantyckiego Programu Stypendialnego German Marshall
Fund odby∏ 3 tygodniowà wizyt´ w polskich Funduszach Lokalnych.
Jest ekspertem w dziedzinie fundraisingu,
przywództwa lokalnego, wiedzy o Êrodowisku organizacji niedochodowych oraz filantropii.
T∏umaczenie Monika Kaczmarczyk (Mazurczak)
III – Fundraising po amerykaƒsku
32
DwanaÊcie razy
fundusz lokalny
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
33
Zelów
Anna Doliwa
STOWARZYSZENIE
DOBROCZYNNE „RAZEM”
ZELOWSKI FUNDUSZ LOKALNY
Krótka historia powstania
Od 1989 roku Gmina Zelów przechodzi wiele
przemian. Nie zawsze przemiany te by∏y dla spo∏ecznoÊci lokalnej korzystne. W 1992 roku po likwidacji jedynego du˝ego zak∏adu pracy – Zelowskich Zak∏adów Przemys∏u Bawe∏nianego “FANAR”, zatrudniajàcego w latach swojej ÊwietnoÊci ok. 3 000 osób (gmina Zelów liczy 16 tys.) –
bezrobocie w naszej gminie si´gn´∏o 30%. Utrzymujàce si´ przez 10 lat bezrobocie – obecnie na
poziomie ok. 17% – spowodowa∏o znaczne zubo˝enie rodzin, niedo˝ywienie dzieci, oboj´tnoÊç na
potrzeby osób starszych, niepe∏nosprawnych i samotnych, wzrost zachowaƒ patologicznych, takich jak: alkoholizm, przemoc w rodzinie i narkomania. Rodziny dotkni´te tymi problemami nie
mogà zapewniç swoim dzieciom dobrych warunków rozwoju a m∏odzie˝ nawet uzdolniona nie
mo˝e kontynuowaç nauki ze wzgl´du na brak
Êrodków finansowych.
W celu z∏agodzenia skutków tych przemian
w gminie Zelów by∏y realizowane projekty, które
pomaga∏y rozwiàzaç wiele problemów nurtujàcych spo∏ecznoÊç lokalnà. Realizatorami tych projektów by∏y samorzàd, Fundacja Rozwoju Gminy
Zelów oraz powstajàce mniejsze organizacje pozarzàdowe. Cz´Êç tych projektów dzi´ki Êrodkom
Phare zosta∏a zrealizowana. Projekty te dotyczy∏y
przewa˝nie rozwoju gospodarczego, wspierania
przedsi´biorczoÊci i tworzenia nowych miejsc
pracy. Lokalni Liderzy w czasie realizacji tych
programów dostrzegali jednak du˝e zapotrzebowanie na dzia∏ania zwiàzane z dobroczynnoÊcià
i razem z Fundacjà Rozwoju Gminy Zelów podj´li dzia∏ania w celu utworzenia organizacji dobroczynnej – Funduszu Loklanego. W 1998 roku
przy pomocy Akademii Rozwoju Filantropii
w Polsce (ARFP) rozpocz´to realizacj´ projektu
Fundusz Lokalny, który za zgodà ARFP w trakcie
realizacji przej´∏o Stowarzyszenie Dobroczynne
“RAZEM” (nowo powsta∏a organizacja za∏o˝ona
przez 24 osobowà grup´ inicjatywnà). Stowarzyszenie rozpocz´∏o swojà dzia∏alnoÊç 1999 roku.
Zarejestrowane zosta∏o w Sàdzie Okr´gowym I
Wydzia∏ Cywilny w Piotrkowie Trybunalskim 10
maja 1999 roku pod numerem rej. 743. Do Krajowego Rejestru Sàdowego, stowarzyszenie zosta∏o
wpisane 29 paêdziernika 2002 roku pod numerem: KRS: 0000135638.
Cele – obszary priorytetowe, którymi zaj´∏o si´
stowarzyszenie wype∏niajàc pewnà nisz´ na rynku
potrzeb Êrodowiska lokalnego to: wspieranie inicjatyw w zakresie dobroczynnoÊci, ochrony zdrowia i pomocy spo∏ecznej, kultury, oÊwiaty i wychowania, kultury fizycznej i sportu, rehabilitacji
zawodowej i spo∏ecznej osób niepe∏nosprawnych,
a tak˝e ochrony Êrodowiska.
Misjà Stowarzyszenia Dobroczynnego „RAZEM” – Zelowskiego Funduszu Lokalnego jest:
• edukacja spo∏ecznoÊci lokalnej w zakresie
dobroczynnoÊci,
• stworzenie procedur zwiàzanych z darowiznami i zarzàdzaniem trwa∏à pulà Êrodków
w celu finansowania potrzeb spo∏ecznych,
np.:
– pomoc uzdolnionej m∏odzie˝y i dzieciom,
znajdujàcym si´ w trudnej sytuacji rodzinnej,
– pomoc osobom starszym, samotnym i niepe∏nosprawnym.
W pierwszym etapie w ramach realizacji misji
cz∏onkowie Stowarzyszenia Dobroczynnego
“RAZEM” oraz pracownicy Fundacji Rozwoju
Gminy Zelów realizujàcej projekt Fundusz Lokalny, brali udzia∏ w szkoleniach organizowanych
przez Akademi´ Rozwoju Filantropii w Polsce.
W efekcie zdobytej wiedzy zosta∏ uruchomiony
w 1999 roku pierwszy program: Zelowski Fundusz Stypendialny. Celem programu by∏a pomoc
uzdolnionej m∏odzie˝y, znajdujàcej si´ w trudnej
sytuacji rodzinnej. Program Zelowski Fundusz
Stypendialny zosta∏ zatwierdzony 14 czerwca
1999 roku na pierwszym Walnym Zgromadzeniu
Cz∏onków Stowarzyszenia Dobroczynnego “RAZEM”.
Drugim bardzo wa˝nym etapem w ramach realizacji postawionych celów by∏o uruchomienie
programu Centrum Aktywizacji Osób Starszych.
Aby stowarzyszenie mog∏o rozpoczàç realizacj´
programu zosta∏ z∏o˝ony do Urz´du Miejskiego
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
34
Zelów
w Zelowie w dniu 28 paêdziernika 1999 roku,
wniosek o przekazanie budynku zlikwidowanej
szko∏y w Walewicach w celu utworzenia w nim
Centrum Aktywizacji Osób Starszych. Dzi´ki pozytywnej decyzji Rady Miejskiej stowarzyszenie
na preferencyjnych warunkach w ramach 20–letniej umowy dzier˝awy otrzyma∏o budynek w dniu
18 grudnia 2000 roku. Pierwszym dzia∏aniem
w ramach uruchomienia programu dla osób starszych by∏o zorganizowanie Kolacji Wigilijnej na
której by∏o obecnych oko∏o 90 osób (osoby starsze, w∏adze samorzàdowe, powiatowe, cz∏onkowie stowarzyszenia oraz darczyƒcy), mimo trudnych warunków lokalowych.
Si∏à stowarzyszenia sà jego cz∏onkowie, którzy
aktywnie uczestniczà w prowadzonych dzia∏aniach. Dobry klimat, jaki powsta∏ wokó∏ uruchomionej dzia∏alnoÊci dobroczynnej pozwala sàdziç,
˝e z czasem przyb´dzie wolontariuszy i cz∏onków
stowarzyszenia.
Tworzenie podstaw
Jak wszystkie Fundusze Lokalne, tak i my musieliÊmy opracowaç strategi´ rozwoju (dzia∏ania)
na lata 1999–2001. W pierwszej strategii, jakà
opracowaliÊmy, w ciàgu 3 lat zamierzaliÊmy m.
in. pozyskaç 841 000 z∏ na kapita∏ ˝elazny.
Niestety ze wzgl´du na trudnà sytuacj´ (zubo˝enie Êrodowiska), nie uda∏o nam si´ pozyskaç zaplanowanej kwoty. Mimo wszystko posiadamy
kapita∏ ˝elazny w wysokoÊci 412 875,84 z∏ (spoÊród oko∏o 20 organizacji dzia∏ajàcych na naszym
terenie jesteÊmy drugà po Fundacji Rozwoju Gminy Zelów pr´˝nie dzia∏ajàcà organizacjà z du˝ym
kapita∏em).
Kapita∏ ten pozwoli∏ nam stworzyç solidne
podstawy dzia∏ania, zgromadziç ludzi i opracowaç procedury i regulaminy. Niewàtpliwie bardzo
wa˝nà rol´ w tworzeniu Funduszu Lokalnego stanowià ludzie z ró˝nych Êrodowisk, znani, wiarygodni, zaanga˝owani w prace na rzecz funduszu
i tworzàcy dobry wizerunek budujàcej si´ organizacji.
Logo Stowarzyszenia Dobroczynnego „RAZEM” – Funduszu Lokalnego przedstawia równie˝ ludzi – „spo∏ecznoÊç lokalnà” oraz kapelusz
filantropa. Symbolizuje ono prace na rzecz spo∏ecznoÊci lokalnej, tak abyÊmy mogli umiej´tnie
rozpoznaç oraz odpowiedzieç na jej problemy
i pozyskaç Êrodki na te cele.
Warto równie˝ zauwa˝yç, ˝e ludzie poÊwi´cajàcy swój czas dla budowy Stowarzyszenia Dobroczynnego „RAZEM” – FL to równie˝ jego
w∏adze, które stanowià podwaliny naszego sukcesu: Walne Zgromadzenie Cz∏onków, Zarzàd, Ko-
misja Rewizyjna, Sàd Kole˝eƒski – wszyscy pracujà wolontarystycznie.
Obecnie struktura stowarzyszenia wyglàda
w sposób nast´pujàcy:
– organem nadzorczym i uchwa∏odawczym
jest 30 osobowe Walne Zgromadzenie Cz∏onków;
– organem wykonawczym jest Zarzàd Stowarzyszenia: Ma∏gorzata D´bkowska – prezes, Anna
Doliwa – wiceprezes, Wojciech Ziobro – skarbnik
zarzàdu, Helena Król-WiÊniewska – cz∏onek zarzàdu, Cezary Kuligowski – cz∏onek zarzàdu;
– pracownicy biura (umowa zlecenie): Anna
Doliwa – koordynator realizowanych projektów,
Wojciech Ziobro – ksi´gowy.
Ponadto w ramach stowarzyszenia dzia∏ajà:
– Komisja Stypendialna: Kazimierz Hudzik (z-ca burmistrza Zelowa), Miros∏aw Jelinek (pastor
koÊcio∏a Ewangelicko-Reformowanego w Zelowie), Janina K´dziak (kierownik Miejsko-Gminnego OÊrodka Pomocy Spo∏ecznej w Zelowie),
Helena Król-WiÊniewska (sekretarz Miasta Zelów), Cezary Kuligowski (nauczyciel w Szkole
Podstawowej nr 4 w Zelowie);
– Rada Funduszu Lokalnego (Komisja Grantowa): Danuta Berliƒska (emerytowany policjant),
Ma∏gorzata D´bkowska (dyrektor Domu Kultury
w Zelowie), Anna Doliwa (pracownik Urz´du
Miasta w Zelowie), Jadwiga Gadomska (nauczyciel w Szkole Podstawowej nr 4 w Zelowie),
Krzysztof Gawron (kierownik internatu), Ryszard
G´barowski (lekarz, przedsi´biorca), Kazimierz
Hudzik (z-ca burmistrza Miasta Zelów), Helena
Król-WiÊniewska (sekretarz Miasta Zelów), Cezary Kuligowski (nauczyciel w Szkole Podstawowej nr 4 w Zelowie), Wojciech Ziobro (pracownik
Elektrowni Be∏chatów).
Grono tych ludzi bra∏o udzia∏ w opracowywaniu i zatwierdzaniu regulaminów: pracy Walnego
Zgromadzenia Cz∏onków, Rady Funduszu Lokalnego (Komisji Grantowej), komisji stypendialnej,
inwestowania kapita∏u ˝elaznego oraz poszczególnych funduszy, które sà cz´Êcià opracowanej
„Oferty dla Darczyƒców”.
Na poczàtku naszego rozwoju w podejmowaniu dzia∏aƒ przez stowarzyszenie istotnà rol´ odegra∏ program „Grosz do Grosza” Akademii Rozwoju Filantropii, która dba∏a nie tylko o naszà
wiedz´ merytorycznà, ale równie˝ o stron´ finansowà. Nie bez znaczenia by∏a mo˝liwoÊç pozyskiwania Êrodków na dzia∏ania funduszu lokalnego
w proporcjach 1:1.
Dzi´ki tej mo˝liwoÊci Zelowski Fundusz Lokalny – Stowarzyszenie Dobroczynne „RAZEM”
sta∏ si´ rozpoznawalnà organizacjà dobroczynnà
ju˝ w pierwszym roku swojej dzia∏alnoÊci, a sta∏o
si´ to m. in. dzi´ki og∏oszeniu konkursu stypen-
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
35
Zelów
dialnego w ramach programu „Grosz do Grosz”
ARFP we wrzeÊniu 1999 roku. Absolutnà nowoÊcià dla ma∏ych organizacji pozarzàdowych oraz
szkó∏ i MGOPS, by∏o og∏oszenie w 2000 roku
konkursu grantowego, równie˝ w ramach tego
programu. A kapita∏ ˝elazny by∏ zupe∏nym novum
– wyznacznikiem naszej si∏y, sukcesu, mo˝liwoÊci i wiarygodnoÊci.
Nasz pi´cioletni dorobek to:
– dofinansowanie 25 lokalnych projektów na
∏àcznà sum´ 48.450 z∏,
– przyznanie 110 stypendiów naukowych na
∏àcznà sum´ 135.600 z∏,
– zmobilizowanie do dzia∏aƒ na rzecz spo∏ecznoÊci lokalnej oko∏o 200 wolontariuszy,
– dysponowanie kapita∏em ˝elaznym w wysokoÊci 416.116 z∏.
Aby nasi fundraiserzy mogli sprawnie pozyskiwaç Êrodki finansowe, zosta∏a opracowania
„Oferta dla Darczyƒców”, która jest pomocna
przy kontaktach z potencjalnym darczyƒcà.
W sk∏ad „Oferty dla Darczyƒców” wchodzà m.
in. takie elementy jak:
• odpisy od pensji,
• granty przep∏ywowe,
• fundusz zdrowia,
• fundusz imienny,
• fundusz celowy.
Ale nasze starania nie koƒczà si´ na pozyskiwaniu Êrodków tylko na kapita∏ ˝elazny. Realizujemy równie˝ wiele projektów, gdzie niezb´dnym
elementem jest wk∏ad w∏asny. Sà to g∏ównie programy grantowe, które wspierajà inicjatywy podejmowane przez spo∏ecznoÊç lokalnà (stowarzyszenia, szko∏y, grupy inicjatywne itp.) – fundusz
lokalny jest tak˝e organizacjà grantodawczà.
Stowarzyszenie Dobroczynne „RAZEM” ma
równie˝ szczególnych darczyƒców, jednym z nich
jest s∏awny na ca∏ym Êwiecie i zawiàzany z Zelowem od 10 lat tenor Wies∏aw Ochman. Jest on honorowym obywatelem Gminy Zelów, a to, co ∏àczy go z Zelowem, to przede wszystkim nawiàzane przyjaênie, Letnie Koncerty Festiwalowe
i Koncerty Noworoczne oraz ch´ç niesienia pomocy uzdolnionej muzycznie m∏odzie˝y z rodzin
o trudnej sytuacji finansowej. Do grona naszych
darczyƒcà nale˝à równie˝ ING Bank Âlàski S. A.
o/ Be∏chatów, który od dwóch lat wspiera naszych
stypendystów oraz negocjuje z nami oprocentowanie lokat na których inwestujemy kapita∏ ˝elazny, Drukarnia „Tagraf”, Firma transportowa –
Us∏ugi Turystyczne oraz wielu darczyƒców indywidualnych, którym nale˝à si´ szczególne s∏owa
uznania.
Dzia∏alnoÊç programowa
Finanse
To co wyró˝nia Fundusz Lokalny od innych
organizacji pozarzàdowych, to tworzenie kapita∏u
˝elaznego. Kapita∏ ten jest nienaruszalnym majàtkiem organizacji, który w naszym przypadku lokowany jest na bezpiecznych lokatach bankowych. Pozyskany w ten sposób dochód przekazujemy na dzia∏ania statutowe: programy stypendialne (25%) i grantowe (25%), koszty administracyjne (30%) oraz reinwestycj´ kapita∏u ˝elaznego (20%).
Droga do pozyskania kapita∏u nie by∏a ∏atwa,
mimo ˝e Akademia Rozwoju Filantropii w ramach programu „Grosz do grosza” oferowa∏a dofinansowanie w proporcjach 1:1 ka˝dej zebranej
przez nas z∏otówki. Dzi´ki du˝emu wysi∏kowi, jaki poczynili cz∏onkowie stowarzyszenia, w 2000
roku pozyskaliÊmy kwot´ 200.000 z∏ (100.000 z∏.
lokalni sponsorzy i 100.000 z∏ ARFP) i w roku
2001 nast´pne 200.000 z∏. Pierwsze Êrodki na kapita∏ pozyskaliÊmy od PKO Banku Polskiego S.
A., firmy Corin, z bud˝etu Miasta Zelów oraz od
indywidualnych darczyƒców. Pozosta∏e Êrodki,
które zasili∏y kapita∏ ˝elazny, to du˝y zastrzyk finansowy od Fundacji Rozwoju Gminy Zelów.
Stowarzyszenie jest dobrowolnà, nie nastawionà na zysk organizacjà, która zbiera fundusze
z ró˝nych êróde∏ (przedsi´biorcy, samorzàd, obywatele) i przeznacza je na dzia∏ania zmierzajàce
do poprawy warunków ˝ycia w spo∏ecznoÊci lokalnej, jakà jest Gmina Zelów. Finansujemy programy skierowane do mieszkaƒców, miejscowych
stowarzyszeƒ, fundacji, szkó∏, Domu Kultury i innych instytucji nie nastawionych na zysk, które
prowadzà w szerokim zakresie dzia∏ania na rzecz
spo∏ecznoÊci lokalnej. Cechà charakterystycznà
naszego Funduszu Lokalnego jest tworzenie kapita∏u ˝elaznego, który ∏àczy darowizny wielu darczyƒców, a dochody z niego przeznaczone sà na
finansowanie ró˝norodnych dzia∏aƒ spo∏ecznych.
Dzi´ki zebraniu kapita∏u ˝elaznego jesteÊmy
w stanie zapewniç wsparcie dla programów spo∏ecznych, edukacyjnych i kulturalnych.
Naszymi partnerami w realizacji programów
na rzecz spo∏ecznoÊci lokalnej sà nast´pujàce organizacje pozarzàdowe:
• Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce;
• Fundacja im. Stefan Batorego;
• Fundacja Rozwoju Gminy Zelów;
• Fundacja Edukacyjna Przedsi´biorczoÊci;
• Fundacja J&S Pro Bono Poloniae;
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
36
Zelów
• Polsko-Amerykaƒska Fundacja WolnoÊci
Podstawowymi formami dzia∏alnoÊci Zelowskiego Funduszu Lokalnego sà:
– realizacja programów stypendialnych dla
uzdolnionych uczniów i studentów tj. Zelowski
Fundusz Stypendialny, Równe Szanse (wspó∏praca z Fundacjà im. Stefana Batorego), Agrafka
i Agrafka Muzyczna (wspó∏praca z ARFP), Stypendia Pomostowe (wspó∏praca z Fundacjà Edukacyjnà Przedsi´biorczoÊci);
– wspieranie programów dla dzieci i m∏odzie˝y, m. in.: „GORÑCY POSI¸EK DLA NAJBIEDNIEJSZYCH DZIECI Z TERENU GMINY
ZELÓW”; „POPO¸UDNIE Z TOBÑ”; „DZIA¸AJMY WSPÓLNIE – BIULETYN INFORMACYJNY”; „NIE JESTEÂ SAM”; „SAMOTNOÂå
W ÂRODKU MIASTA”.
– wspieranie programów aktywizujàcych osoby starsze – Centrum Aktywizacji Osób Starszych;
– wspieranie inicjatyw z zakresu kultury, pomocy spo∏ecznej czy sportu.
Ponadto uczestniczyliÊmy jako partner w realizacji projektów Sieci Funduszy Lokalnych:
– „Bàdê partnerem – daj szans´” finansowany
ze Êrodków UE. Operatorem projektu by∏ Fundusz
Lokalny w Kielcach (2003 r.).
– „Ró˝ne problemy – jedna metoda – fundusze
lokalne na rzecz spo∏ecznoÊci” finansowany ze
Êrodków UE. Operatorem projektu jest Fundusz
Lokalny w Bi∏goraju (2004 r.).
Metody fundraisingowe
Stowarzyszenie w celu pozyskiwania Êrodków finansowych korzysta z ró˝nych metod fundraisingowych. Aby uwiarygodniç nasze dzia∏ania prowadzimy równie˝ szerokà promocj´ w mediach, posiadamy stron´ internetowà (www.sdrazem.org.pl), wydajemy ulotki oraz raporty roczne itp.
Metody fundraisingowe, z jakich korzystamy
to:
• sprzeda˝ cegie∏ek o wartoÊci 5 i 10 z∏ na rzecz
Zelowskiego Funduszu Stypendialnego,
• aukcja obrazów podczas Balów Charytatywnych z dochodem przeznaczonym na stypendia,
• zbiórka publiczna do puszek podczas organizowanych festynów,
• wysy∏ka pism do biznesu z proÊbà o wsparcie
finansowe dzia∏aƒ,
• pozyskiwanie poparcia burmistrza miasta
w formie pisemnej rekomendacji,
• wizyty fundraisera (po uprzednim umówieniu
si´) u darczyƒców,
• cz´ste kontakty z darczyƒcami (podzi´kowania, zapraszenia na organizowane imprezy i spotkania oraz kontakty osobiste),
• pisanie wniosków o dotacje do fundacji grantodawczych (na realizacj´ projektów: tj. Centrum
Aktywizacji Osób Starszych, programy stypendialne, wizyty studyjne, krzewienie ró˝norodnoÊci
kulturowej w Zelowie itp.),
• pozyskiwanie wp∏at od osób indywidualnych
na stypendia,
• pozyskiwanie darów rzeczowych (meble, artyku∏y spo˝ywcze) jest prawdopodobnie tà metodà fundraisingowà, która wyró˝nia nas wÊród pozosta∏ych funduszy lokalnych. Dzi´ki nawiàzaniu
Êcis∏ej wspó∏pracy z Fundacjà Pomocy Polsce
z Holandii i jej przedstawicielem Arim Boomanem, który na sta∏e osiedli∏ si´ w Zelowie, wyposa˝yliÊmy w niezb´dne meble Centrum Aktywizacji Osób Starszych (CAOS). Remont budynku zlikwidowanej szko∏y, w której obecnie funkcjonuje
CAOS, zosta∏ sfinansowany z dotacji, którà stowarzyszenie otrzyma∏o w wysokoÊci 50.000 Euro
od Co-operating Dutch Foundations for Central
and Eastern Europe w 2001 roku. Meble, które
otrzymaliÊmy pozwoli∏y nam dokoƒczyç inwestycj´ i rozpoczàç dzia∏alnoÊç „wiejskiego centrum
kultury”, gdzie spotykaç si´ mogà przedstawiciele ró˝nych grup spo∏ecznych i wiekowych z terenu Gminy Zelów i nie tylko. Wspó∏praca, którà
zapoczàtkowaliÊmy z panem Arim Boomanem
przyczyni∏a si´ do nawiàzania przyjaêni i pozyskania nowych darczyƒców, którzy odpowiadajàc
na nasz apel przekazali na potrzeby CAOS kuchenk´ elektrycznà, lodówk´ oraz pralk´, na których zakup nie by∏oby staç stowarzyszenia. Ponadto uda∏o si´ nam pozyskaç sta∏ego sponsora:
Hurtowni´ „HURTEX” z Be∏chatowa, której w∏aÊciciele pochodzà z terenu Walewic i przekazujà
corocznie dary w formie artyku∏ów spo˝ywczych,
abyÊmy mogli zorganizowaç dla coraz wi´kszej
grupy starszych osób kolacj´ wigilijnà. Warto
nadmieniç, ˝e kolacje te znalaz∏y swoje miejsce
na sta∏e w kalendarzach naszych „vipów” – starosty, burmistrza, przewodniczàcego Rady Miejskiej i Rady Powiatu oraz mediów, które przyczyniajà si´ do szerokiej promocji naszych dzia∏aƒ.
Fundraiserzy
Wa˝ne jest, aby na rzecz funduszu lokalnego
pracowa∏a grupa fundraiserów, czyli osób pozyskujàcych Êrodki finansowe na dzia∏alnoÊç statutowà. Stowarzyszenie Dobroczynne „RAZEM –
FL opiera fundraising g∏ównie na pracy cz∏onków
stowarzyszenia i ich kontaktach osobistych z potencjalnymi darczyƒcami.
Dzi´ki realizacji projektu „Ró˝ne problemy –
jedna metoda – fundusze lokalne na rzecz spo∏ecznoÊci” mogliÊmy przeprowadziç szkolenia
oraz warsztaty, które w przysz∏oÊci przyczynià si´
do pozyskania nowych darczyƒców.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
E l b l à g
2 0 0 4
37
Zelów
Dziennik ¸ódzki – 04.06.2003
Powrót
Ochman Êle dolary do Zelowa
Wies∏aw Ochman: – Do Zelowa wracam bardzo ch´tnie, przede wszystkim
dla zelowian, którzy wyjàtkowo ciep∏o,
spontanicznie i z ogromnym uczuciem
reagujà na mój Êpiew.
PisaliÊmy niedawno
o trudnoÊciach, jakie ma
w tym roku ze zgromadzeniem funduszu na
stypendia
zelowskie
Stowarzyszenie Dobroczynne “Razem”, które
pomaga uzdolnionym
uczniom i studentom
z terenu gminy Zelów.
Sytuacja ta uleg∏a wczoraj wyraênej poprawie.
Do stowarzyszenia
za poÊrednictwem nowojorskiej International
Committee on Jurnalism wp∏yn´∏a fotokopia
czeku opiewajàcego na
1.000 dolarów amery-
kaƒskich zdeponowanego chwilowo w jednym
z nowojorskich banków. Czek podpisa∏...
Êwiatowej s∏awy polski
tenor Wies∏aw Ochman.
Darowizn´, b´dàcà cz´Êcià dochodów z ostatniej, nowojorskiej aukcji obrazów, których
jest autorem przeznaczy∏ w∏aÊnie na stypendia dla zelowskiej m∏odzie˝y.
Zwiàzki wielkiego
Êpiewaka z Zelowem sà
ju˝ d∏ugotrwa∏e i silne.
Wielokrotnie, na zaproszenie
miejscowego
Domu Kultury, wyst´powa∏ podczas koncertów
noworocznych
i Letnich Koncertów
Festiwalowych. W zelowskiej Galerii Collage, a tak˝e Galerii “Bywalec”
“Dziennika
¸ódzkiego” zaprezentowa∏ kolekcj´ swoich obrazów pt. “Hiszpaƒskie
impresje” nim pojecha∏a ona do Nowego Jorku.
Doceniajàc wk∏ad
Wies∏awa
Ochmana
w zelowskà kultur´, Rada Miasta nada∏a mu
w ubieg∏ym roku tytu∏
Honorowego Obywatela Zelowa. Artysta odwdzi´cza si´ nie tylko
Êpiewajàc dla zelowian,
ale i pomocà finansowà.
(OR)
Biuro Stowarzyszenia Dobroczynnego RAZEM
ul. Mickiewicza 4, 97–425 Zelów,
tel./fax 044 634 10 00; 634 34 61
e–mail: [email protected] www.sdrazem.org.pl
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
38
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
39
Tomaszów
Monika Olejnik
STOWARZYSZENIE
DOBROCZYNNE „LOKALNY
FUNDUSZ ROKU 2000”
Krótka historia powstania
Pod koniec 1998 r.
Fundacja „Tomaszowski
Inkubator Przedsi´biorczoÊci”, dzia∏ajàca od pi´ciu lat na terenie miasta
Tomaszowa Mazowieckiego, zosta∏a zg∏oszona
przez Akademi´ Rozwoju
Filantropii w Polsce do
udzia∏u w programie „Sieç
wspó∏pracy funduszy lokalnych”. Ideà programu
Monika Olejnik
by∏o utworzenie na terenie
kraju kilkunastu funduszy
lokalnych. Akademia podj´∏a si´ pomocy w utworzeniu i wyszukiwaniu wsparcia finansowego dla
lokalnych inicjatyw. Fundacja „Tomaszowski Inkubator Przedsi´biorczoÊci” we wspó∏pracy z Zarzàdem Powiatu Tomaszowskiego i Zarzàdem
Miasta rozpocz´∏a starania o utworzenie funduszu
lokalnego w Tomaszowie Mazowieckim. W celu
powo∏ania do ˝ycia funduszu odby∏o si´ szereg
spotkaƒ informacyjnych dla przedsi´biorców, instytucji, samorzàdów i organizacji pozarzàdowych, w czasie których prezentowano ide´ funduszu lokalnego. Wydatnej pomocy organizacyjnej
przy tworzeniu funduszu udzieli∏a Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce, której przedstawiciele
przekonywali lokalnà spo∏ecznoÊç do aktywnego
udzia∏u w funduszu. W trakcie prac nad powo∏aniem funduszu podj´to decyzj´, i˝ nowopowsta∏y
fundusz lokalny w Tomaszowie Maz. b´dzie powo∏any jako stowarzyszenie. Na kolejnych spotkaniach ustalono jego misj´: „celem Stowarzyszenia jest zaspakajanie zbiorowej potrzeby spo∏eczeƒstwa miasta Tomaszowa Maz. i powiatu
w zakresie poprawy jakoÊci ˝ycia wszystkich
cz∏onków spo∏ecznoÊci poprzez wspieranie rozwoju w takich dziedzinach jak: zdrowie, bezpieczeƒstwo, ochrona Êrodowiska, oÊwiata, kultura,
sztuka, sport, rozwój inicjatyw spo∏ecznych, pomoc spo∏eczna, dobroczynnoÊç budujàc podstawy
silnej lokalnie ma∏ej ojczyênie w nowym tysiàcleciu.”
Przed powstaniem funduszu lokalnego Fundacja „Tomaszowski Inkubator Przedsi´biorczoÊci”
zaprojektowa∏a logo Funduszu, ulotk´ informacyjnà o funduszu oraz przygotowa∏a materia∏y informacyjne o funduszach lokalnych istniejàcych
ju˝ w Polsce oraz o ideach ich powstania.
Od grudnia 1999 r. zosta∏a uruchomiona strona
poÊwi´cona funduszowi lokalnemu.
Fundacja promowa∏a równie˝ ide´ utworzenia
Lokalnego Funduszu Roku 2000 podczas II Ogólnopolskiego Forum Inicjatyw Pozarzàdowych.
Po wieloetapowych i d∏ugich negocjacjach
w listopadzie 1999 roku Stowarzyszenie zosta∏o
za∏o˝one przez 18 cz∏onków. Przewodniczàcà Komitetu Za∏o˝ycielskiego by∏a pani Agata Kaczmarkowska – prezes Fundacji „Tomaszowski Inkubator Przedsi´biorczoÊci”. W sk∏ad komitetu
za∏o˝ycielskiego weszli: Ryszard Grudziƒski,
Agata Kaczmarkowska, Andrzej Szymczak i Leszek Jakubowski.
26 stycznia 2000 r. fundusz lokalny w Tomaszowie Maz. zosta∏ zarejestrowany w Sàdzie
Okr´gowym I Wydzia∏ Cywilny w Piotrkowie
Trybunalskim i od tej pory oficjalna jego nazwa
brzmi: Stowarzyszenie Dobroczynne „Lokalny
Fundusz Roku 2000”.
Cz∏onkowie Zarzàdu
Stowarzyszenia
Stowarzyszenie Dobroczynne jest dobrowolnym,
samorzàdnym, trwa∏ym, zrzeszeniem majàcym na
celu:
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
40
Tomaszów
1. Pomoc donatorom w realizacji ich celów dobroczynnych,
2. Wspieranie inicjatyw w zakresie: zdrowia, bezpieczeƒstwa,
ochrony Êrodowiska, oÊwiaty,
sztuki, dobroczynnoÊci, kultury,
kultury fizycznej i sportu, rehabilitacji zawodowej i spo∏ecznej
inwalidów,
3. Rozwijanie i propagowanie inicjatyw, postaw i dzia∏aƒ
sprzyjajàcych rozwojowi spo∏ecznemu i gospodarczemu,
4. Wspieranie organizacyjne
i rzeczowe osób fizycznych,
prawnych i jednostek organizacyjnych, które podejmujà powy˝sze dzia∏ania.
Struktura Stowarzyszenia:
• Walne Zgromadzenie Cz∏onków
• Zarzàd
• Komisja Rewizyjna
• Sàd Kole˝eƒski
W sk∏ad Zarzàdu wchodzà:
• Ryszard Grudziƒski – Prezes
• Agata Kaczmarkowska – Wiceprezes
• Grzegorz Komorowski – Sekretarz
• Gra˝yna Lasota – Skarbnik
• Zenon ¸aski – Cz∏onek
Komisj´ Rewizyjnà tworzà:
• Barbara Wojewódzka
• Tomasz Âmiechowicz
• Zdzis∏aw Witkowski
W sk∏ad Sàdu Kole˝eƒskiego wchodzà:
• Andrzej Ambroziak
• Dariusz Smejda
• Zbigniew Krysiak
Przy Stowarzyszeniu dzia∏ajà nast´pujàce
komisje:
• Komisja ds. Programów dla M∏odzie˝y
• Komisja ds. Sportu
• Komisja ds. Konkursu o tytu∏ „Dobroczyƒca Roku”
• Komisja Planowania D∏ugofalowego
• Komisja ds. Bezpieczeƒstwa
• Komisja ds. Pozyskiwania Funduszy
• Komisja ds. Zdrowia
Od lipca 2000 r. dzia∏a biuro Stowarzyszenia
Dobroczynnego mieszczàce si´ przy ul. Warszawskiej 119, które zatrudnia 1 osob´ na umow´
o prac´.
Dzia∏ania
programowe
StypendyÊci Funduszu
Lokalnego
Program stypendialny „NAJZDOLNIEJSZA M¸ODZIE˚”
Stowarzyszenie rozpocz´∏o od 2000 r. realizacj´ programu stypendialnego „NAJZDOLNIEJSZA M¸ODZIE˚” skierowanego do uczniów
gimnazjów i szkó∏ Êrednich powiatu tomaszowskiego. G∏ównym celem tego programu jest
wspieranie uzdolnionych uczniów z uwzgl´dnieniem ich sytuacji ekonomicznej.
W ramach programu stypendialnego Stowarzyszenie przyzna∏o w ciàgu 4 lat swojej dzia∏alnoÊci 86 stypendiów na ∏àcznà kwot´ 102.000 z∏.
Do programu mo˝na zg∏aszaç uczniów, którzy
spe∏niajà nast´pujàce warunki:
1. ucz´szczajà do klasy I–III gimnazjum
i II–V szkó∏ Êrednich,
2. posiadajà udokumentowane osiàgni´cia w:
• konkursach pozaszkolnych, wojewódzkich
i krajowych, olimpiadach,
• dziedzinach pozaszkolnych, (wynalazki,
dzia∏alnoÊç publicystyczna, sportowa, artystyczna),
• aktywnie uczestniczà w pracach na rzecz
szko∏y i spo∏ecznoÊci lokalnej,
• kolejnym warunkiem jest osiàgni´cie w roku szkolnym poprzedzajàcym przyznanie
stypendium Êredniej ocen minimum 4.5.
Kwota pojedynczego stypendium wynosi
120 z∏ miesi´cznie i jest wyp∏acana przez 10 miesi´cy (od wrzeÊnia do czerwca.).
Program pilota˝owy i grantowy „KubuÊ Puchatek Dzieciom”
Stowarzyszenie Dobroczynne „Lokalny Fundusz Roku 2000” wraz z Fundacjà „Tomaszowski
Inkubator Przedsi´biorczoÊci” i „Towarzystwem
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
41
Tomaszów
Przyjació∏ Dzieci” realizowa∏o pilota˝owy program „KUBUÂ PUCHATEK DZIECIOM”,
którego g∏ównym celem by∏a pomoc 128 najbardziej potrzebujàcym dzieciom w wieku 7-10 lat
z rodzin dotkni´tych problemami spo∏ecznymi
i materialnymi, poprzez doraênà popraw´ warunków materialnych ˝ycia i wyrównywanie szansy
rozwoju dzieci poprzez kompleksowe oddzia∏ywanie na rozbudzenie wszechstronnych zainteresowaƒ dziecka.
W ramach programu organizowane by∏y pozalekcyjne zaj´cia opiekuƒczo-wychowawcze dwa
razy w tygodniu po∏àczone z ciep∏ym posi∏kiem.
Tematyka zaj´ç obejmowa∏a:
1. gry i zabawy na komputerze – pokazanie
dzieciom gier i zabaw edukacyjnych,
2. sport po∏àczony z wycieczkami krajoznawczymi,
3. gospodarstwo domowe – zaj´cia na terenie
zaplecza kuchennego udost´pnionego przez szko∏´ w zakresie prowadzenia gospodarstwa domowego (pranie, sprzàtanie, pieczenie, prasowanie
itd),
4. artystyczno-muzyczne – Êpiew i taniec, nauczanie dzieci nowych piosenek Kubusia Puchatka i zaj´cia ruchowe na terenie szko∏y lub klubu
kultury,
5. filmowe – zorganizowanie wyjÊcia do kina
oraz nakr´cenie filmu przedstawiajàcego interesu-
StypendyÊci Funduszu
Lokalnego w Tomaszowie
Mazowieckim
jàce dzieci sprawy oraz pokazanie dzieciom zrobionego przez nie filmu video oraz projekcja filmów edukacyjnych z Kubusiem Puchatkiem i jego przyjació∏mi.
Dla dzieci obj´tych programem zorganizowane
zosta∏o zimowisko w Spale, gdzie dzieci prezentowa∏y swoje osiàgni´cia i zdobyte umiej´tnoÊci.
W trakcie zimowiska odby∏ si´ Bal Noworoczny Kubusia Puchatka dla wszystkich dzieci. Termin realizacji programu: 1.11.2000-31.03.2001 r.
Po zakoƒczeniu programu pilota˝owego Stowarzyszenie postanowi∏o kontynuowaç program
na nieco zmienionych zasadach, og∏osi∏o wi´c
programy grantowe.
Do programu mog∏y zg∏aszaç si´ te organizacje pozarzàdowe i instytucje, które spe∏nia∏y nast´pujàce warunki:
• W klarowny i przejrzysty sposób przedstawi∏y mo˝liwoÊci niesienia pomocy dzieciom od 7 do 10 lat,
• Zadeklarowa∏y podj´cie dzia∏aƒ zwiàzanych z poprawà warunków ˝ycia mieszkaƒców powiatu tomaszowskiego,
• mia∏y udokumentowane osiàgni´cia w niesieniu pomocy najbardziej potrzebujàcym
mieszkaƒcom powiatu tomaszowskiego,
• W czasie prowadzenia swojej dzia∏alnoÊci
podejmowa∏y dzia∏ania skierowane na dzieci,
• Wykaza∏y wspó∏finansowanie w∏asne w formie pieni´˝nej lub materialnej do projektu.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
42
Tomaszów
Kryteria oceny wniosku:
1. Klarowny plan pomocy dla dzieci
max 40 pkt.
2. Szczególne, udokumentowane osiàgni´cia
max 30 pkt.
3. AktywnoÊç dzia∏aƒ na rzecz spo∏ecznoÊci lokalnej i w pracy z dzieçmi
max 30 pkt.
W ramach trzech edycji programów grantowych przyznano 33 dotacje dla organizacji, które
zorganizowa∏y zaj´cia pozalekcyjne dla dzieci
z rodzin biednych. ¸àczna kwota przeznaczona na
dotacje wynosi∏a 40.533 z∏.
Rezultaty programu „KUBUÂ PUCHATEK
DZIECIOM”:
• Wzrost zainteresowania problemami dzieci
wÊród spo∏ecznoÊci lokalnej.
• Zwi´kszenie zaanga˝owania organizacji
pozarzàdowych do podejmowania dzia∏aƒ
majàcych na celu niesienie pomocy najbiedniejszym dzieciom naszego miasta.
• Zintegrowanie rodziny poprzez wspólne
uczestnictwo w realizowanych programach.
• Wype∏nienie czasu wolnego dzieciom pochodzàcym z rodzin dysfunkcyjnych.
• Rozbudzenie w dzieciach uczestniczàcych
w programie zainteresowaƒ.
• Pokazanie uczestnikom programu nowych
form zachowaƒ.
• Wsparcie materialne dzieci uczestniczàcych
w programie.
• Zapewnienie dzieciom ciep∏ych posi∏ków
oraz odzie˝y zimowej (swetrów, r´kawiczek, czapek).
Konkurs o tytu∏ „Regionalny Dobroczyƒca
Roku”
Stowarzyszenie od 2001 r. prowadzi konkurs
o tytu∏ „Dobroczyƒca Roku”. Celem przyznawanego tytu∏u Dobroczyƒcy Roku jest promocja prospo∏ecznych postaw przedsi´biorców i popularyzacja partnerskiej wspó∏pracy przedsi´biorców
z organizacjami pozarzàdowymi.
Nominacje do tytu∏u mog∏y zg∏aszaç (poprzez
wype∏nienie i przes∏anie wniosku nominacyjnego)
organizacje pozarzàdowe: fundacje i stowarzyszenia dzia∏ajàce w powiecie tomaszowskim.
Tytu∏ przyznawany jest przedsi´biorstwom
paƒstwowym i prywatnym, wspierajàcym (niekoniecznie finansowo) dzia∏ania organizacji pozarzàdowych za dzia∏ania zrealizowane w 2001 roku.
Tytu∏ przyznawany jest w 6 kategoriach:
– aktywizacja spo∏ecznoÊci lokalnej,
– edukacja i oÊwiata,
– ekologia,
Laureaci konkursu o
– kultura i sztuka,
tytu∏ „Regionalnego
– pomoc spo∏eczna
Dobroczyƒcy Roku”
i ochrona zdrowia,
– rozwój demokracji
i ochrona praw cz∏owieka.
Laureatami konkursu o tytu∏ „DOBROCZY¡CA ROKU sà:
1. Piekarnia Inow∏ódz Hurtownia Nabia∏u
spó∏ka jawna
2. PZU ˚ycie S. A.
3. PZU S. A.
4. Zak∏ad Remontowo–Budowlany „Jóêwik”
5. Star Foods
6. Przedsi´biorstwo Handlowo–Us∏ugowe
REMBOR
7. Hurtownia BARTOS
8. Drukarnia UNIGRAF (obecna nazwa AB
DRUK)
9. Firma MAZUREK
10. PPHU TOMASIK
11. Oczyszczalnia Âcieków spó∏ka z o. o.
12. Ceramika Parady˝
Ponadto Stowarzyszenie corocznie anga˝uje
si´ w realizacj´ programów stypendialnych Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce „Agrafka”
i „Agrafka Muzyczna”. Dzi´ki tej wspó∏pracy
z terenu województwa ∏ódzkiego mieliÊmy do tej
pory 2 stypendystów „Agrafki” i 5 stypendystów
„Agrafki Muzycznej”.
Stowarzyszenie anga˝uje si´ równie˝ we
wspieranie lokalnych inicjatyw:
• Stowarzyszenie by∏o fundatorem pucharu,
który zosta∏ wr´czony dla zwyci´skiej dru˝yny
w czasie trwania „Dnia Sportu” w Tomaszowie
Maz. W zawodach sportowo-rekreacyjnych startowali uczniowie szkó∏ Êrednich.
• Stowarzyszenie przy∏àczy∏o si´ do organizowania Narodowego Biegu Ulicznego–Integracyjnego, który odby∏ si´ w dniu 10.09.2000 r. w To-
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
43
Tomaszów
maszowie Maz. Na ten cel Stowarzyszenie ufundowa∏o pamiàtkowe statuetki dla trzech najlepszych zawodników biegu na ∏àcznà kwot´ 250 z∏.
• Stowarzyszenie przeznaczy∏o 250 z∏ na zakup
10 pi∏ek no˝nych dla najlepszych zawodników
XIX WAKACYJNEGO TURNIEJU PI¸KI
NO˚NEJ EURO 2000, który si´ odby∏ w Tomaszowie Maz. Impreza ta organizowana by∏a dla
dzieci i m∏odzie˝y pozostajàcych w mieÊcie podczas wakacji.
• Stowarzyszenie przeznaczy∏o 200 z∏ na zakup
10 pi∏ek no˝nych dla najlepszych zawodników
XX WAKACYJNEGO TURNIEJU PI¸KI NO˚NEJ EURO 2000.
• Stowarzyszenie przeznaczy∏o 200 z∏ na zakup
pi∏ek no˝nych dla najlepszych zawodników XXI
WAKACYJNEGO TURNIEJU PI¸KI NO˚NEJ
MUNDIALITO 2002, który si´ odby∏ w Tomaszowie Maz. Impreza ta organizowana by∏a dla
dzieci i m∏odzie˝y pozostajàcych w mieÊcie podczas wakacji.
• Stowarzyszenie przy∏àczy∏o si´ do wspó∏organizacji WyÊcigu Kolarskiego dla dzieci i m∏odzie˝y organizowanego przez Ludowy Klub Kolarski „START”, który odby∏ si´ w czasie trwania
Dni Tomaszowa w czerwcu 2002 r. Stowarzyszenie przeznaczy∏o 150 z∏ na zakup pamiàtkowych
pucharów dla zwyci´zców wyÊcigu.
• Stowarzyszenie przekaza∏o 450 z∏ na paczki
dla dzieci z najbiedniejszych rodzin naszego miasta w ramach akcji prowadzonej przez Towarzystwo Przyjació∏ Dzieci „Miko∏aj Dzieciom”.
Metody fundraisingowe
I. Sk∏adki cz∏onkowskie
Stowarzyszenie Dobroczynne „Lokalny Fundusz Roku 2000” od poczàtku swojego istnienia
przyj´∏o, i˝ ka˝dy, kto chce byç cz∏onkiem stowarzyszenia musi op∏acaç corocznà sk∏adk´ cz∏onkowskà.
Cz∏onkowie dzielà si´ na:
1. Zwyczajnych.
2. Wspierajàcych.
1. Cz∏onkiem zwyczajnym Stowarzyszenia
mo˝e byç ka˝dy pe∏noletni obywatel Rzeczypo-
spolitej Polskiej oraz cudzoziemiec, tak˝e nie majàcy miejsca zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, który:
a) z∏o˝y wype∏nionà deklaracj´ cz∏onkowskà
i zostanie przyj´ty przez Zarzàd,
b) podejmujàc si´ realizacji celów statutowych
wp∏ynie na wzrost aktywnoÊci Stowarzyszenia w ramach realizowanych celów,
c) przedstawi opini´ (pisemnà rekomendacj´)
co najmniej 2 cz∏onków Stowarzyszenia.
2. Osoby prawne mogà byç cz∏onkami wspierajàcymi.
3. Przyj´cia w poczet cz∏onków Stowarzyszenia oraz w poczet cz∏onków wspierajàcych dokonuje Zarzàd Stowarzyszenia na podstawie pisemnej deklaracji przyst´pujàcego zawierajàcej imi´
i nazwisko (nazw´), dat´ urodzenia, miejsce zamieszkania (siedzib´), oÊwiadczenie o przystàpieniu, opini´ 2 cz∏onków Stowarzyszenia oraz gdy
chodzi o osoby prawne zakres deklarowanej Stowarzyszeniu pomocy.
4. Cz∏onkostwo powstaje z dniem podj´cia
przez Zarzàd uchwa∏y o przyj´ciu, o podj´ciu
uchwa∏y Zarzàd powiadamia zainteresowanego.
5. W przypadku odmowy przyj´cia przys∏uguje sk∏adajàcemu deklaracj´ odwo∏anie do Walnego Zgromadzenia Cz∏onków.
6. Za∏o˝yciele Stowarzyszenia, którzy podpisali list´ za∏o˝ycieli Stowarzyszenia, stajà si´ jego
cz∏onkami z chwilà uprawomocnienia si´ postanowienia sàdu o zarejestrowaniu.
Cz∏onkiem wspierajàcym Stowarzyszenie mo˝e zostaç osoba prawna zainteresowana merytorycznà dzia∏alnoÊcià Stowarzyszenia, która zadeklaruje pomoc finansowà lub rzeczowà i zostanie
przyj´ta przez Zarzàd.
Cz∏onkowie zwyczajni op∏acajà sk∏adk´ cz∏onkowskà w wysokoÊci minimum 120 z∏ rocznie,
cz∏onkowie wspierajàcy minimum 1000 z∏ rocznie
(przelewem bàdê do kasy).
II. Zbiórka publiczna
Stowarzyszenie corocznie przy wspó∏pracy
z gimnazjami i szko∏ami ponadgimnazjalnymi
z powiatu tomaszowskiego przeprowadza zbiórk´
na ich terenie.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
44
Tomaszów
Celem zbiórki jest:
• 50% pieni´dzy zebranych ze zbiórki zostaje
rozdysponowana wÊród szkó∏ powiatu tomaszowskiego na zakup pomocy naukowych, nowych niezb´dnych wydawnictw dla biblioteki, potrzebnych programów komputerowych.
• drugie 50% pieni´dzy ze zbiórki zostaje przekazana na program stypendialny „NAJZDOLNIEJSZA M¸ODZIE˚” realizowany przez Stowarzyszenie. G∏ównym celem programu stypendialnego jest wspieranie uzdolnionych uczniów
gimnazjów i szkó∏ Êrednich powiatu tomaszowskiego z uwzgl´dnieniem ich sytuacji ekonomicznej.
Zbiórka publiczna odbywa si´ w postaci sprzeda˝y cegie∏ek po okreÊlonych cenach: 1 z∏, 2 z∏,
5 z∏, 10 z∏.
W zbiórk´ anga˝ujà si´ uczniowie, nauczyciele i pracownicy szkó∏, którzy wiedzà, i˝ cz´Êç pie-
ni´dzy uzyskana ze sprzeda˝y cegie∏ek b´dzie
przeznaczona na rzecz ich szko∏y.
Ka˝da ze szkó∏ przyst´pujàcych do zbiórki typuje osob´ odpowiedzialnà za przeprowadzenie
zbiórki na terenie szko∏y, i której przekazuje si´
cegie∏ki na podstawie spisanego protoko∏u. Po zakoƒczeniu zbiórki osoba ta sporzàdza sprawozdanie ze sprzeda˝y zbiórki oraz podpisuje oÊwiadczenie o przeznaczeniu zebranych pieni´dzy na
zakup pomocy naukowych na rzecz szko∏y.
Planujàc zbiórk´ nale˝y pami´taç, ˝e potrzebna jest nam zgoda organu administracyjnego
(Urz´du Gminy, Urz´du Miasta bàdê Starostwa
Powiatowego w zale˝noÊci od tego, na jakim obszarze b´dziemy t´ zbiórk´ przeprowadzali). Pami´tajmy równie˝, ˝e cegie∏ki powinny zostaç
przygotowane tak, aby nie by∏o mo˝liwe ich podrobienie.
Stowarzyszenie Dobroczynne „Lokalny Fundusz Roku 2000”
ul. MoÊcickiego 6, 97-200 Tomaszów Mazowiecki
tel. 0 44 723 70 80, faks 0 44 723 68 78
e-mail: [email protected] http://free.ngo.pl/fund2000
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
45
SOKÓ¸KA
FUNDACJA
SOKÓLSKI FUNDUSZ LOKALNY
Historia powstania fundacji
Sokólski Fundusz Lokalny nie powsta∏by pewnie, gdyby nie wczeÊniejsza, pr´˝na dzia∏alnoÊç
Fundacji „Fundusz Pomocy Spo∏ecznej”.
„...Maria Talarczyk, osoba o ustabilizowanej
pozycji spo∏ecznej, rodzinnej i zawodowej, z racji
pracy w Komitecie Obywatelskim zaanga˝owana
w przemiany roku 1989, musia∏a cos zrobiç dla
ludzi doÊwiadczonych skutkami bezrobocia, które i dziÊ jeszcze si´ga w Sokó∏ce 16 procent osób
czynnych zawodowo. B´dàc wiceprzewodniczàcà
pierwszej samorzàdowej rady i widzàc jak OÊrodek Pomocy Spo∏ecznej w nowej sytuacji nie
móg∏ si´ odnaleêç, skupi∏a kilkanaÊcie osób, by
pomóc tym ludziom, których porazi∏a bieda. To
nie mog∏o byç doraêne i krótkotrwa∏e. Z tego powodu, po d∏ugich korowodach, we wrzeÊniu 1992
roku zosta∏a zarejestrowana Fundacja „Fundusz
Pomocy Spo∏ecznej”, której za∏o˝ycielem jest
Rada Miasta i Gminy. W gronie cz∏onków Fundacji sà obok radnych m. in.: Helena Filkiewicz,
Roman Bielawski, Benjamin Owerczuk, ksiàdz
katolicki Tadeusz Kalinowski i prawos∏awny duchowny W∏odzimierz Misiejuk”.
„Maria od trzech meduz”
Andrzej Szymkiewicz
cytat z ksià˝ki „Porzàdnie poza rzàdem”
1998 ARFP
W koƒcu 1994 roku otrzymaliÊmy pismo z Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej informujàce
o mo˝liwoÊci uzyskania dotacji z funduszy PHARE dla organizacji pozarzàdowych Êwiadczàcych
us∏ugi z zakresu pomocy spo∏ecznej, realizowane
we wspó∏pracy z samorzàdem. OpracowaliÊmy
projekt pt. „Âwiadczenie Us∏ug Socjalnych i Terapeutyczno–Samopomocowych”. Najwa˝niejsze,
co uda∏o si´ wówczas uzyskaç, to by∏ list intencyjny Zarzàdu Miasta i Gminy o przyznaniu Fundacji lokalu na stworzenie OÊrodka – a to dzi´ki
˝yczliwoÊci pana Burmistrza i zaanga˝owaniu
Przewodniczàcego Rady Fundacji.
Przy tworzeniu zakresu dzia∏alnoÊci OÊrodka
Us∏ug Socjalnych i Terapeutycznych pomaga∏
Prezes Klubu Abstynenckiego „Feniks”. Adaptacja budynku by∏ego hotelu wymaga∏a sumy 800
mln z∏. Fundacja otrzyma∏a w 1995 roku z Fundacji PHARE 150 mln [tzw. starych z∏otych]. Pan
doktor – cz∏onek Rady – pomóg∏ w sprowadzeniu
darów rzeczowych na wyposa˝enie OÊrodka
z belgijskiej Fundacji „Pó∏nocna Limburgia Pomaga Polsce”. Cz∏onkowie Zarzàdu pobudzali
ofiarnoÊç spo∏eczeƒstwa sprzedajàc cegie∏ki, zbieraliÊmy te˝ darowizny.
I uda∏o si´! W paêdzierniku 1995 roku zosta∏
oddany do u˝ytku OÊrodek Us∏ug Socjalnych
i Terapeutycznych.
W kwietniu 1996 roku stan´liÊmy do konkursu
organizowanego przez DemNet czyli Academy
for Educational Development (finansowanà przez
United States Agency for International Development). Zosta∏ nam przyznany grant w wysokoÊci
625 tys. z∏ na realizacj´ projektu „Aktywizacja
Êrodowiska lokalnego na rzecz walki z alkoholizmem”.
W trakcie realizacji projektu Fundacja uzyska∏a finansowà niezale˝noÊç, nawiàza∏a Êcis∏e kontakty z samorzàdem lokalnym, z wieloma organizacjami pozarzàdowymi w kraju i za granicà.
W koƒcu 1998 roku Fundacja „Fundusz Pomocy Spo∏ecznej”, jako jedna z 14-tu organizacji pozarzàdowych w kraju, zosta∏a zaproszona przez
Akademi´ Rozwoju Filantropii w Polsce do tworzenia Funduszu Lokalnego.
W grudniu 1998 roku odby∏o si´ pierwsze spotkanie informacyjne dla przedstawicieli samorzàdu, biznesu i organizacji na temat zasad i mo˝liwoÊci utworzenia Funduszu Lokalnego w Sokó∏ce.
Powtórne spotkanie, z udzia∏em Prezesa Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce Paw∏a ¸ukasiaka, zwo∏ane przez Burmistrza Miasta i Gminy,
odby∏o si´ 19 lutego 1999 roku.
Po pozytywnej opinii uzyskanej od przedstawicieli ró˝nych Êrodowisk, Fundacja opracowa∏a
Plan Strategiczny Funduszu Lokalnego na lata
1999–2001, który zosta∏ przyj´ty przez Komisj´
przy Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce.
W Planie Strategicznym okreÊlono cztery podstawowe cele Sokólskiego Funduszu Lokalnego
tj.:
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
46
SOKÓ¸KA
1. poprawa dost´pu dzieci z biednych rodzin
na wy˝sze uczelnie,
2. zapewnienie sta∏ej opieki ludziom biednym,
starszym, samotnym,
3. zmniejszenie liczby kobiet bezrobotnych
wÊród uzale˝nionych,
4. zmniejszenie zagro˝enia patologià wÊród
dzieci i m∏odzie˝y.
Cele wymienione w punkcie 1 i 4 wynikajàce
z rzeczywistych, najpilniejszych potrzeb spo∏ecznych, poprzez Program Stypendialny i Program
Wypoczynek Letni dla Dzieci ze Ârodowisk Zagro˝onych, sà konsekwentnie realizowane od
5 lat, w oparciu o Êrodki uzyskiwane od samorzàdu, z Akademii Rozwoju Filantropii, Fundacji im.
Stefana Batorego i innych fundacji, poprzez zbiórki publiczne i akcje charytatywne.
W pierwszym rz´dzie przystàpiono do stworzenia podstaw prawnych Funduszu Lokalnego
poprzez zmiany dotychczasowego statutu Fundacji „FPS”. Sàd rejonowy odmówi∏ jednak wpisania do statutu mo˝liwoÊci tworzenia funduszu,
w zwiàzku z czym zasz∏a koniecznoÊç utworzenia
odr´bnej organizacji.
Grupa inicjatywna Funduszu Lokalnego z∏o˝ona z przedstawicieli samorzàdu, biznesu i Fundacji „FPS” zadecydowa∏a o podj´ciu staraƒ w celu
powo∏ania Fundacji „Sokólski Fundusz Lokalny”.
W∏adze Fundacji
W dniu 4 stycznia 2000 r. wybrano Rad´ Funduszu w sk∏adzie:
Czes∏aw Saƒko – Z-ca Burmistrza MiG Sokó∏ka – Przewodniczàcy Rady Fundacji
Miros∏aw Ta∏a∏aj – MPEC – Z-ca Przewodniczàcego Rady Fundacji
Iwona WiÊniewska – Redaktor Naczelny Gazety Sokólskiej „Nowa” – Sekretarz Rady
Cz∏onkowie Rady Fundacji:
Krystyna Babynko – Vice Prezes PSS „Spo∏em” w Sokó∏ce
Mieczys∏aw Baszko – Dyrektor OSiR w Sokó∏ce
Henryk Cudnik – Prezes Zarzàdu Miejskiego
Zwiàzku Emerytów i Rencistów i Inwalidów
Lucyna Dowgiert – Radna Rady Miejskiej Sokó∏ka, nauczycielka
Jan Firs – cz∏onek Zarzàdu Miasta i Gminy,
Dyrektor LO w Sokó∏ce
Andrzej Gieniusz – w∏aÊciciel Sp. z o.o. „GENO”
El˝bieta GreÊ – Prezes GS „SCh” w Sokó∏ce
Cz∏onkowie Rady, spoÊród siebie i 3 osób spoza Rady, powo∏ali 3 Komisje:
Komisja marketingu i zbierania funduszy
Przewodniczàcy: Czes∏aw Saƒko
Zast´pca Przewodniczàcego: Mieczys∏aw
Baszko
Cz∏onkowie: Miros∏aw Ta∏a∏aj, Iwona WiÊniewska, Krystyna Babynko, Henryk Cudnik,
Lucyna Dowgiert, Jan Firs, Andrzej Geniusz, El˝bieta GreÊ
Komisja grantowa
Przewodniczàcy: Iwona WiÊniewska
Zast´pca Przewodniczàcego: Andrzej Gieniusz
Cz∏onkowie: Jan Firs, Henryk Cudnik, Lucyna
Dowgiert, Krystyna Pietruszewska, Jan Akimowicz
Komisja finansowa
Przewodniczàcy: Krystyna Babynko
Zast´pca Przewodniczàcego: Miros∏aw Ta∏a∏aj
Cz∏onkowie: El˝bieta GreÊ, Czes∏aw Saƒko,
Mieczys∏aw Baszko
Rada Fundacji powo∏a∏a Zarzàd Fundacji
w sk∏adzie:
Maria Talarczyk – Prezes Zarzàdu
Barbara Chmielecka – Vice Prezes Zrzàdu
Ligia Multan – Sekretarz Zarzàdu
Fundacja „Sokólski Fundusz Lokalny” zosta∏a
zarejestrowana w Sàdzie Rejonowym dla m. st.
Warszawy w dniu 28 marca 2000 r. pod numerem
rejestrowym 5914.
Z dniem 31 grudnia 2000 roku Fundacja „Fundusz Pomocy Spo∏ecznej” po∏àczy∏a si´ z Fundacjà „Sokólski Fundusz Lokalny” i dzia∏a jako jedna organizacja tj. Fundacja „Sokólski Fundusz
Lokalny”.
Od 10 marca 2004 Fundacja „Sokólski Fundusz Lokalny” uzyska∏a status organizacji po˝ytku publicznego jako jedna z 380 zarejestrowanych
organizacji po˝ytku publicznego (na 40.000 zarejestrowanych organizacji pozarzàdowych).
Realizowane programy
Dobrze si´ sk∏ada, ˝e Fundacja „Sokólski Fundusz Lokalny” b´dàca kontynuatorkà dzia∏aƒ Fundacji „Fundusz Pomocy Spo∏ecznej” – ma ju˝
przetarte Êcie˝ki w dotarciu do Êrodków z Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiàzywaniu
Problemów Alkoholowych, z którego dofinansowywane sà programy zwiàzane z przeciwdzia∏aniem patologiom wÊród dzieci i m∏odzie˝y,
a wi´c:
– prowadzenie Âwietlicy Socjoterapeutycznej;
– pomoc rodzinom z problemem alkoholowym i przeciwdzia∏anie narkomanii;
– letni wypoczynek dzieci ze Êrodowisk zagro˝onych.
1. Program „Pomoc Rodzinom z Problemem
Alkoholowym i Przeciwdzia∏anie Narkomanii
WÊród M∏odzie˝y” – jest realizowany od 1995
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
47
SOKÓ¸KA
Obóz wypoczynkowo-terapeutyczny
w Jastrz´biej Górze
roku – jako zadanie zlecone
przez Urzàd Miejski w Sokó∏ce.
Ze Êrodków Gminnego
Programu Rozwiàzywania Problemów Alkoholowych op∏acany jest koszt prowadzenia Êwietlicy
i OÊrodka Us∏ug Socjalnych i Terapeutycznych,
b´dàcego jednoczeÊnie siedzibà Fundacji „Sokólski Fundusz Lokalny”. Na realizacje tego zadania
Fundacja otrzymuje, co roku ok. 60 000 z∏
z Urz´du Miejskiego w Sokó∏ce, zaÊ trzy razy tyle pozyskuje z zewnàtrz.
W konkursie innowacyjnych rozwiàzaƒ w pracy z rodzinà uzale˝nionà w 2004 roku Fundacja
uzyska∏a I nagrod´ w województwie podlaskim.
2. Program grantowy „Wypoczynek letni
dla dzieci z rodzin zagro˝onych”.
Od 2000 roku skorzysta∏o 275 dzieci.
Zebrano 140.249 z∏, z tego 57.549 z∏ – lokalnie.
3. Program stypendialny „STUDENT” dla
studentów I roku studiów dziennych.
Warunki uzyskania:
– Êrednia powy˝ej 4,5,
– niski dochód w rodzinie,
– udzia∏ w olimpiadach.
Od 2000 roku przyznano 13 stypendiów. Przeznaczono kwot´ 23.400 z∏ – z tego 17.700 z∏ od
spo∏ecznoÊci lokalnej.
4. Program „Dzia∏aj Lokalnie” – „Tworzenie koalicji wokó∏ funduszu stypendialnego” –
w 2001 roku:
– pozyskano 70.000 z∏ od spo∏ecznoÊci lokal-
nej na fundusz stypendialny dla uczniów
szkó∏ Êrednich,
– pozyskano 1100 wolontariuszy.
Nagroda za najlepiej przeprowadzony Program
od sponsorów: Polsko-Amerykaƒskiej Fundacji
WolnoÊci i Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce.
5. Program stypendialny PRYMUS – realizowany wspólnie z Fundacjà im. St. Batorego
w ramach Programu „Równe szanse”
Warunki:
– Êrednia ocen min. 4,00,
– dochód nie przekraczajàcy 500 z∏ na 1 osob´
– szczególne osiàgni´cia w nauce,
– praca na rzecz powi´kszania Funduszu Lokalnego.
Od 2001 roku przyznano 160 stypendiów po
100 z∏ miesi´cznie. Pozyskano 160.000 z∏ – z tego
90.000 z∏ od spo∏ecznoÊci lokalnej.
6. Program Stypendia Pomostowe dla studentów I roku studiów dziennych. Realizowany
wspólnie z Fundacjà Edukacyjnà Przedsi´biorczoÊci w ¸odzi.
Od 2002 roku przyznano 14 stypendiów po
380 z∏ miesi´cznie, na sum´ 53.200 z∏ – z tego
15.010 z∏ od spo∏ecznoÊci lokalnej.
7. Program „Jak si´ bawiç, to na zdrowie” –
2002 rok. Utworzono integracyjny teatr z∏o˝ony
z osób niepe∏nosprawnych. Dzi´ki ofiarnoÊci spo∏eczeƒstwa i przy wsparciu Akademii Rozwoju
Filantropii w Polsce utworzono Fundusz Pomocy
Sprawnym Inaczej w wysokoÊci 5000 z∏.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
48
SOKÓ¸KA
8. Program grantowy „Godzina po lekcjach” „Koniczynka”. Od 2002 roku rozdano 21
grantów na sum´ 29.678 z∏ – z tego 17.828 z∏ od
spo∏ecznoÊci lokalnej. W programie uczestniczy∏o
ok. 600 dzieci. Dzi´ki programowi ok. 100 dzieci
nauczy∏o si´ p∏ywaç.
9. Program „Starszy Brat – Starsza Siostra”.
Od 2002 roku wspólnie z Fundacjà „Starszy
Brat – Starsza Siostra” skojarzono 40 par m∏odzie˝y i dzieci na zasadzie „przyszywanego” rodzeƒstwa.
10. Program grantowy „Pracownia Umiej´tnoÊci”. Realizowany na prze∏omie 2003/2004 roku wspólnie z Akademià Rozwoju Filantropii
w Polsce, PTC Operator Sieci ERA Sp. z o. o., Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Sokó∏ce
i Urz´dem Miejskim w Sokó∏ce. Rozdano 22
granty na sum´ 32.000 z∏ – z tego 17.000 z∏ od
spo∏ecznoÊci lokalnej. W programie uczestniczy∏o
ok. 440 dzieci i m∏odzie˝y. Uczestnicy nauczyli
si´ ciekawie sp´dzaç czas, od˝y∏y dawne tradycje,
zintegrowa∏a si´ m∏odzie˝ pe∏nosprawna z niepe∏nosprawnymi, m∏odzi przygotowali si´ do startu
w doros∏e ˝ycie, m∏odzi bilardziÊci zostali Wice
Kol´dowanie w wykonaniu
dzieci z Janowszczyzny bioràcych udzia∏ w projekcie
„Dialog pokoleƒ”
Mistrzami Polski.
11. Program „Teatr
Prawd Dziwnych”.
Realizowany w 2003
r. finansowany z dotacji
PFRON i Êrodków w∏asnych Fundacji.
Celem projektu by∏o prze∏amanie niech´ci
i stereotypów myÊlenia ze strony spo∏ecznoÊci sokólskiej wobec osób z upoÊledzeniem umys∏owym, w∏àczenie osób niepe∏nosprawnych do
uczestniczenia w ˝yciu kulturalnym miasta,
a przez to danie im szansy rozwoju ukrytych zdolnoÊci, samorealizacji i dowartoÊciowania si´ oraz
wzbogacenia oferty kulturalnej dla mieszkaƒców
Sokó∏ki.
Pierwszym publicznie wystawionym spektaklem „Teatru” by∏a „Kupa∏a” zwiàzana z obrz´dami ludowymi Nocy Âwi´tojaƒskiej. Widowisko
Uroczyste wr´czenie stypendiów,
wystawiono
pierwsza z lewej,
w dniu 22 czerwca
prezes Maria Talarczyk
2003 roku we wsi
Janowszczyzna,
s∏ynàcej z podtrzymywania ludowych tradycji.
Miejscowa ludnoÊç bardzo ˝yczliwie przyj´∏a widowisko i w∏àczy∏a si´ do wspólnej zabawy z niepe∏nosprawnymi. Scenariusz do tego widowiska,
jak i do wszystkich innych – pisali uczestnicy Teatru, uczniowie LO Sokó∏ka.
12. Projekt „Bàdê partnerem, daj szans´”
realizowany w ramach Programu PHARE ACCESS 2000 wraz z 6-cioma Funduszami w Polsce
i partnerem s∏owackim – 2002/2003.
Efektem projektu by∏o:
– stworzenie 27-mio osobowej koalicji z samorzàdu, organizacji pozarzàdowych i biznesu, która wypracowa∏a Program wspierania przez samorzàd przedsi´biorców zwi´kszajàcych zatrudnienie,
– przeszkolenie 116 bezrobotnych w zakresie
efektywnego poszukiwania pracy,
– zorganizowanie 8 spotkaƒ po∏àczonych ze
szkoleniem dla organizacji pozarzàdowych.
13. Projekt „Otwarte Drzwi” realizowany
w ramach Programu Polsko-Amerykaƒskiej Fundacji WolnoÊci Obywatele i Samorzàd Lokalny
i Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej –
2003/2004
Efektem projektu by∏o:
– zawiàzanie Porozumienia organizacji pozarzàdowych z miasta i gminy Sokó∏ka,
– opracowanie i uchwalenie przez Rad´ Miejskà „zasad wspó∏pracy” samorzàdu miasta
i gminy Sokó∏ka z organizacjami pozarzàdowymi,
– wydanie poradnika „Otwarte Drzwi” dla organizacji pozarzàdowych i Informatora
o organizacjach pozarzàdowych z miasta
i gminy Sokó∏ka.
Powiatowe Forum Organizacji Pozarzàdowych
– 15 marzec 2004.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
49
SOKÓ¸KA
14. Projekt „Ró˝ne problemy – jedna metoda –
Fundusze Lokalne na rzecz spo∏ecznoÊci” – 2004 r.
Realizowany razem z 12-stoma Funduszami
Lokalnymi w Polsce w ramach Programu PHARE
2001 Rozwój Spo∏eczeƒstwa Obywatelskiego.
Celem projektu jest w∏àczenie si´ do obywatelskiego uczestnictwa grup zagro˝onych marginalizacjà spo∏eczno-ekonomicznà, jak te˝ wypracowanie sta∏ych êróde∏ finansowania dzia∏aƒ na
rzecz tych grup.
W Sokó∏ce takà grupà sà osoby – ofiary uzale˝nieƒ – dzieci i kobiety.
Tytu∏y „Darczyƒców” by∏y wr´czane na imprezach charytatywnych,
uroczystoÊciach wr´czania stypendiów
Dobroczyƒca Roku
– Darczyƒca
Miesiàca
W 1999 roku Rada i Zarzàd Fundacji „Sokólski Fundusz Lokalny” zainicjowa∏y konkurs o tytu∏ „Dobroczyƒca Roku 1999 Miasta i Gminy Sokó∏ka”. Do tytu∏u „Dobroczyƒca Roku” nominowane zosta∏y firmy i osoby prywatne, które w roku 1999 przekaza∏y najwi´ksze darowizny (rzeczowe lub finansowe) na rzecz wspieranych organizacji oraz na rzecz Sokólskiego Funduszu Lokalnego.
Rozstrzygni´cie konkursu nastàpi∏o
w dniu 4 marca 2000 r. podczas Balu
Charytatywnego. Tytu∏ „Dobroczyƒcy
Roku 1999” otrzyma∏a firma ABW
„Superbruk” Hryniewicze.
Tytu∏ „Dobroczyƒcy Roku Miasta
i Gminy Sokó∏ka za rok 2000” otrzyma∏a Fundacja Belgijska „Noord Limburg Helpt Polen”. Fundusz Lokalny
otrzyma∏ od nich darowizn´ w kwocie
11 096 z∏ w postaci odzie˝y i mebli
u˝ywanych oraz zabawek dla dzieci.
Niezale˝nie od tego przekaza∏ 1000 z∏
na pokrycie kosztów transportu z Belgii do Polski.
Wspó∏praca z Belgijskà Fundacjà trwa nieustannie od 1995 roku. Co roku otrzymujemy od
nich transport darów – 20 tonowy „Tir”. Cz´Êç darów przekazujemy ubogim, cz´Êç sprzedajemy na
kiermaszach, wykorzystujemy do prowadzenia loterii. Co roku z tego tytu∏u uzyskujemy wp∏ywy
w wysokoÊci ok. 20.000 z∏.
Po raz pierwszy w 2001 roku zosta∏ og∏oszony
konkurs o Tytu∏ „Darczyƒcy Miesiàca”. SpoÊród
„Darczyƒców Miesiàca” na koniec 2001 roku zosta∏ wy∏oniony „Darczyƒca Roku Miasta i Gminy
Sokó∏ka”.
Laureatami „Darczyƒcy Miesiàca” w 2001
roku zostali:
– Komisja Charytatywna AGORA – Darczyƒca Miesiàca Marca – przekaza∏a 4 000 z∏ na fundusz stypendialny,
– PSS Spo∏em – otrzyma∏ tytu∏ Darczyƒcy
Miesiàca Kwietnia – za przekazanie darów na Loteri´ Wielkanocnà w kwocie 613 z∏,
– Gtx Hanex Plastic – Darczyƒca Miesiàca
Maja – przekaza∏ 5% prowizji od wykupionych
bonów towarowych na kwot´ 1.550 z∏,
– Kredyt Bank S. A. Oddzia∏ w Bia∏ymstoku –
Darczyƒca Miesiàca Czerwca – przekaza∏ kwot´
2000 z∏ na fundusz stypendialny,
– GS „SCh” w Sokó∏ce – Darczyƒca Miesiàca
Lipca – przekaza∏ samochód ˚uk – wartoÊç
1000 z∏,
– Spó∏ka Akcyjna KA-MA otrzyma∏a tytu∏
Darczyƒca Miesiàca WrzeÊnia – za przekazywanie na loterie fantów rzeczowych znacznej wartoÊci,
– Czes∏awa Ba∏dowska – tytu∏ Darczyƒca Miesiàca Paêdziernika otrzyma∏a za przekazywanie
co miesiàc 100 z∏ na fundusz stypendialny ze swojej emerytury,
– Barbara Kundzicz – tytu∏ Darczyƒcy Miesiàca Listopada otrzyma∏a za – wp∏acenie na fundusz
stypendialny kwoty 1 300 z∏.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
50
SOKÓ¸KA
SpoÊród „Darczyƒców Miesiàca”, na koniec
2001 roku Rada Fundacji wy∏oni∏a „Darczyƒc´
Roku Miasta i Gminy Sokó∏ka”. Zwyci´zcà konkursu zosta∏ PSS „Spo∏em” w Sokó∏ce.
Laureatami „Darczyƒcy Miesiàca” w 2002
roku zostali:
– tytu∏ Darczyƒca Miesiàca Kwietnia otrzyma∏a Firma Levi Strauss Poland Sp. z o. o. w Warszawie
– na Majówce dla sponsorów SFL-u tytu∏ Darczyƒcy Miesiàca Maja otrzyma∏o Miejskie Przedsi´biorstwo Energetyki Cieplnej w Sokó∏ka –
przekaza∏ 1.000 z∏ na fundusz stypendialny
– na spotkaniu z Belgijskà Fundacjà „Noord
Limburg Helpt Polen” tytu∏ Darczyƒcy Miesiàca
Czerwca otrzyma∏ Maciej Bex – Prezes Fundacji
– na Festynie Dobroczynnym tytu∏y Darczyƒcy Miesiàca Lipca otrzymali: PSS „Spo∏em”,
Urzàd Miejski, Starostwo Powiatowe (za wsparcie funduszu stypendialnego)
– tytu∏ Darczyƒcy Miesiàca WrzeÊnia otrzyma∏a firma: SOKÓ¸KA OKNA i DRZWI S. A. –
przekaza∏a niepe∏nosprawnym dzieciom okna balkonowe
– tytu∏ Darczyƒcy Miesiàca Grudnia otrzyma∏a
Firma „Goldberg” z Warszawy (ufundowa∏a 15
paczek Êwiàtecznych dla najubo˝szych dzieci
z rodzin wielodzietnych)
Darczyƒcà Roku Miasta i Gminy Sokó∏ka za
rok 2002 zosta∏a Firma Levi Strauss Poland Sp.
z o. o. w Warszawie, która przekaza∏a za poÊrednictwem Fundacji im. St. Batorego kwot´
30000 z∏ na Program Stypendialny PRYMUS.
Firm´ Levi zg∏oszono do tytu∏u Dobroczyƒca Roku 2002 organizowanego przez Akademi´ Rozwoju Filantropii w Polsce i Fundacj´ im. St. Batorego.
Laureatami „Darczyƒcy Miesiàca” w 2003
roku zostali:
– Darczyƒca Miesiàca Kwietnia – Urzàd Miejski w Sokó∏ce
– Darczyƒca Miesiàca Czerwca – Miejskie
Przedsi´biorstwo Energetyki Cieplnej w Sokó∏ce
– Darczyƒca Miesiàca Sierpnia – PSS Spo∏em
Sokó∏ka
Tytu∏ Darczyƒcy Roku 2003 miasta i gminy
Sokó∏ka otrzyma∏a Polska Telefonia Cyfrowa
Operator Sieci ERA. Fundacja zg∏osi∏a te˝ PTC
ERA do ogólnopolskiego konkursu o tytu∏ „Dobroczyƒca Roku 2003”.
Metody fundrasingowe
Najtrudniejszym zadaniem do spe∏nienia przy
tworzeniu Funduszu Lokalnego by∏o zebranie wymaganych 100.000 z∏ na kapita∏ ˝elazny.
Jak zbierano Êrodki Na festynie dobroczynnym
na kapita∏ ˝elazny?
w lipcu 2000 pienià˝ki
• Bale charytatyw- zbierano równie˝ do koca
ne – paêdziernik
1999,
marzec
2000 – 12.628 z∏
• Loterie fantowe, sprzeda˝ cegie∏ek, kiermasze, zbiórki uliczne – lipiec 1999 – marzec
2000 – 25.292 z∏
• Darowizny od firm – 7.080 z∏
• Dotacja Urz´du Gminy – 55.000 z∏
• Dotacja Akademii Rozwoju Filantropii
w Polsce – 100.000 z∏
Na balu charytatywnym goÊciliÊmy Prezesa
Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce – Paw∏a
¸ukasiaka i Dyrektora – Monik´ Mazurczak
Jak zbieramy pieniàdze?
Bale charytatywne nie zdo∏a∏y wejÊç na sta∏e
do tradycji Sokó∏ki. Spo∏eczeƒstwo nasze nie jest
zbyt bogate. Nale˝a∏o znaleêç innà masowà form´
dotarcia do ofiarodawców.
Prze∏omem okaza∏ si´ rok 2004, kiedy to
w partnerstwie z Specjalnym OÊrodkiem Szkolno
Wychowawczym uda∏o si´ ponownie zorganizowaç Dobroczynny Bal Karnawa∏owy. Dochód
z balu w kwocie 4000 z∏ zasili∏ fundusz stypendialny.
Imprezà, która co roku przyciàga t∏umy sta∏ si´
Rodzinny Festyn Dobroczynny nad Zalewem
A oto, jak o Festynie w 2001 roku pisa∏a sokólska prasa:
„Ju˝ po raz drugi w po∏owie lipca nad sokólskim zalewem odby∏ si´ Dobroczynny Festyn Rodzinny. W tym roku zbieramy pieniàdze na fundusz stypendialny PRYMUS, który przeznaczony
jest dla zdolnych, a niezamo˝nych uczniów gimnazjów i szkó∏ Êrednich – powiedzia∏a prezes
Fundacji „Sokólski Fundusz Lokalny” – Maria
Talarczyk.
Od godz. 14.00 w upalny lipcowy dzieƒ trwa∏a zabawa nad wodà, w której uczestniczy∏y cale
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
51
SOKÓ¸KA
Samorzàd miejski
Biznes
Akcje charytatywne
Dotacja ARFP
Struktura kapita∏u ˝elaznego na 31 V 2000 r.
Samorzàd miejski
Biznes
Akcje charytatywne
Dotacja ARFP
Struktura kapita∏u ˝elaznego na 31 XII 2003 r.
rodziny. Dzieci mia∏y okazj´ popisaç si´ swoimi
zdolnoÊciami w mini playback show, w szansie
na sukces czy w licznych konkursach. Jak na imprez´ charytatywnà przysta∏o zbierano fundusze
w ró˝noraki sposób: do kapeluszy, czapek, na
pchlim targu i loterii. Na tak szczytny cel uczestnicy festynu rzucali swoje skromne z∏otówki. I to
cieszy, bo wielu naszym sokólskim rodzinom nieszczególnie si´ wiedzie. Ale i tak z tych skromnych Êrodków uda∏o si´ zebraç 700 z∏. dosz∏o do
tego jeszcze 1 000 z∏ ze sprzedanego samochodu
˚uk, który na rzecz Fundacji darowa∏a Gminna
Spó∏dzielnia w Sokó∏ce.
Równie˝ mi∏ym akcentem by∏o wr´czenie,
przez Przewodniczàcego Rady Fundacji, dyplomu „Darczyƒcy Miesiàca Czerwca” S∏awomirowi Dudziƒskiemu, przedstawicielowi Kredyt
Bank S. A. I Oddzia∏ w Bia∏ymstoku. Bank ten
przekaza∏ w czerwcu na rzecz funduszu stypendialnego 2000 z∏.
W czasie trwania festynu odby∏y si´ równie˝
wybory ma∏ej miss, którà zosta∏a 3,5 letnia Kinga. Z kolei w sportowych mi´dzyszkolnych zawodach w pi∏ce pla˝owej, puchar Przewodniczàcego Rady Fundacji, wywalczy∏ zespó∏ Zespo∏u
Szkó∏ Rolniczych. Festyn zakoƒczy∏y wyst´py zespo∏ów m∏odzie˝owych.
OczywiÊcie impreza mog∏a si´ odbyç jedynie
dzi´ki licznym sponsorom, którymi byli: PSS
Spo∏em Sokó∏ka, GS Sokó∏ka, firma Avon. Fundusz tak˝e wspomogli p. Zbigniew Halicki sprze-
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
52
SOKÓ¸KA
dajàcy na festynie zabawki oraz w∏aÊciciel baru
i sprzedawca waty cukrowej. Tak to jest, ˝e ka˝dy wk∏adem takim, jaki ma, stara si´ wspomóc
szczytny cel jakim jest pomoc najbardziej potrzebujàcym.
Dzi´ki festynowi i wielu innym dzia∏aniom,
o których pisaliÊmy w gazecie, Fundacji SFL,
uda∏o si´ przydzieliç 40 stypendiów dla zdolnych,
niezamo˝nych uczniów szkó∏ Êrednich i gimnazjów w wysokoÊci 100 z∏ miesi´cznie oraz 5 stypendiów dla studentów I roku studiów dziennych
w wysokoÊci 200 z∏ miesi´cznie. Oficjalne wr´czenie stypendiów nastàpi we wrzeÊniu.”
I. W.
Ca∏orocznà imprez´ sà kiermasze odzie˝y, mebli u˝ywanych otrzymanych z Fundacji Belgijskiej „Pó∏nocna Limburgia Pomaga Polsce”.
Cykliczne imprezy sokólskiego funduszu lokalnego
– Wieczorki Walentynkowe
– Andrzejki
– Majówki dla Rady Fundacji i sponsorów
SFL
Program tych spotkaƒ przygotowuje m∏odzie˝
– stypendyÊci SFL. Towarzyszà im loterie, aukcje
prac dzieci i m∏odzie˝y oraz osób niepe∏nosprawnych. P∏atne sà te˝ np. wró˝by andrzejkowe – inaczej si´ nie spe∏nià!
Na Andrzejkach wr´czamy równie˝ Agrafki
i Agrafki Muzyczne – programy stypendialne ARFP.
Dochód ze spotkaƒ zasila fundusz stypendialny.
Lanie wosku
StypendyÊci
Sokólpodczas Andrzejek
skiego Funduszu Lokalnego przez ca∏y rok rozprowadzajà cegie∏ki na Fundusz Stypendialny, uczestniczà w loteriach, kwestach ulicznych.
StypendyÊci ch´tnie anga˝ujà si´ w prowadzenie loterii fantowej.
Dopingiem dla ubiegajàcych si´ o stypendium
– jest punktowany do 20 pkt. udzia∏ w pracach na
rzecz pomna˝ania Funduszu Stypendialnego.
Fundacja “Sokólski Fundusz Lokalny”
Plac KoÊciuszki 9, 16-100 Sokó∏ka
tel/fax 85*711 57 00, [email protected] www.sfl.org.pl
Maria Talarczyk - prezes
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
53
Rzeszów
FUNDUSZ LOKALNY
W RZESZOWIE
Geneza Funduszu Lokalnego
w Rzeszowie
Fundusz
Lokalny
w Rzeszowie powsta∏
dzi´ki inicjatywie i zaanga˝owaniu pracowników
i wolontariuszy Rzeszowskiego OÊrodka Samorzàdu Terytorialnego – regionalnemu oddzia∏owi Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej. Dzia∏alnoÊç
spo∏ecznà, w tym dobroKoordynator Funduszu
czynnà oÊrodek podejmoPiotr Buczek
wa∏ od 1996 roku. Wówczas powsta∏a M∏odzie˝owa Akademia Lidera – nieformalna grupa wolontariuszy, dzia∏ajàcych przy ROST.
Celem MAL-u by∏o planowanie i realizowanie
inicjatyw m∏odzie˝y, przede wszystkim z zakresu
dobroczynnoÊci oraz zagospodarowania czasu
wolnego dzieci i m∏odzie˝y. W latach 1996-2002
MAL zrealizowa∏ kilkanaÊcie samodzielnie zaplanowanych projektów. Zaanga˝owanie w proces
powo∏ywania funduszu lokalnego – nowej w regionie organizacji dobroczynnej, by∏o wi´c naturalnà kontynuacjà prowadzonej dzia∏alnoÊci filantropijnej. Od 1999 roku grupa inicjatywna zabiega∏a o powo∏anie stowarzyszenia, które spe∏nia∏oby rol´ us∏ugowà wobec darczyƒców. 1 czerwca
2000 roku Sàd Okr´gowy w Rzeszowie zarejestrowa∏ Stowarzyszenie na Rzecz Fundacji Rozwoju Spo∏ecznego.
Cele i formy ich realizacji
Celem Funduszu Lokalnego jest pozyskiwanie
dotacji, które zgodnie z intencjami darczyƒców
przeznaczane sà na ró˝norodne dzia∏ania filantropijne m. in. z zakresu oÊwiaty, opieki spo∏ecznej,
ochrony Êrodowiska. Dotacje od samorzàdu terytorialnego, biznesu, zagranicznych i krajowych
fundacji, a tak˝e indywidualne darowizny przeznaczane sà na finansowanie istotnych lokalnych
potrzeb spo∏ecznych.
Programy stypendialne
– to co najwa˝niejsze
G∏ównym projektem stowarzyszenia jest program stypendialny. Wspiera on m∏odzie˝ szczególnie uzdolnionà – uczniów rzeszowskich gimnazjów i szkó∏ Êrednich pochodzàcych z ubogich
rodzin. W trzech edycjach projektu przyznano
∏àcznie 229 stypendiów na sum´ 127.790 z∏. StypendyÊci FL to uczniowie osiàgajàcy bardzo dobre wyniki w nauce. 80% naszych stypendystów
ma Êrednià ocen powy˝ej 4,5.
WÊród stypendystów – uczniów gimnazjów, sà
m. in. laureaci konkursów przedmiotowych I i II
stopnia z matematyki, historii, biologii, fizyki, j´zyka polskiego, konkursów ekologicznych, recytatorskich, ortograficznych, wiedzy religijnej,
konkursu „Mistrz Mowy Polskiej”, Ligi Matematycznej. Laureaci Programu to tak˝e sportowcy
z du˝ymi osiàgni´ciami sportowymi szczebla centralnego i wojewódzkiego Komisja stypendialna
Obszar dzia∏ania
Stowarzyszenie obejmuje obecnie swoim zasi´giem obszar miasta Rzeszowa, które ma oko∏o
170 tysi´cy mieszkaƒców. Niektóre formy aktywnoÊci funduszu obejmujà teren ca∏ego województwa podkarpackiego, które zamieszkuje oko∏o
2.000.000 osób (dawne kroÊnieƒskie, tarnobrzeskie, przemyskie i rzeszowskie), z wy∏àczeniem
powiatu le˝ajskiego. Stowarzyszenie nale˝y do
Sieci Funduszy Lokalnych w Polsce.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
54
Rzeszów
alizuje Program Stypendiów Pomostowych.
Umo˝liwia on podj´cie studiów przez uzdolnionych maturzystów, pochodzàcych z niezamo˝nych Êrodowisk ma∏ych miejscowoÊci i wsi województwa podkarpackiego.
Akcje i wydarzenia – jeszcze
nie tradycja, ale…
biorze tak˝e pod uwag´ dzia∏alnoÊç pozaszkolnà kandydatów
np. prac´ na rzecz spo∏ecznoÊci
lokalnej, cz∏onkostwo w organizacjach spo∏ecznych i klubach sportowych, ko∏a
zainteresowaƒ. Ponad 60% kandydatów deklaruje
ró˝ne formy aktywnoÊci spo∏ecznej. Dzia∏ajà m.
in. w CARITAS, Fundacji „Pomó˝ z serca”, Ruchu Kultury ChrzeÊcijaƒskiej. WÊród stypendystów funduszu jest tak˝e dwoje laureatów ogólnopolskiego konkursu „8 Wspania∏ych”.
Od jesieni 2001 roku fundusz lokalny uczestniczy w programie stypendialnym Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce i Fundacji J&S „Pro
Bono Poloniae” – „Agrafka Muzyczna”.
Fundusz Lokalny zbiera informacje o potencjalnych stypendystach ze Êrodowisk lokalnych
i przygotowuje profile kandydatów. W 2001 roku laureatami
„Agrafki muzycznej” zostali
dwaj uczniowie Szkó∏ Muzycznych II stopnia z Podkarpacia nominowani przez fundusz w Rzeszowie, w nast´pnym roku
dwóch kolejnych.
W ramach programu „Agrafka”, który w województwie podkarpackim koordynuje fundusz,
stypendia sà przyznawane uczniom gimnazjów i liceów utalentowanym w okreÊlonej dziedzinie
– nauki Êcis∏e, humanistyczne,
artystyczne. Dzi´ki temu programowi pomoc uzyska∏ mi´dzy innymi Maciej Kanik – uczeƒ Gimnazjum w Czarnej w powiecie Ustrzyki Dolne
w Bieszczadach. To niezwykle uzdolniony pianista. 13-letni ch∏opiec zagra∏ ju˝ kilkadziesiàt koncertów. Wyst´powa∏ m. in. w Filharmonii Rzeszowskiej oraz Ambasadzie Japonii.
Od paêdziernika 2002 roku FL przy wspó∏pracy z Fundacjà Edukacyjnà Przedsi´biorczoÊci re-
Festyn w ramach
projektu „Nie taki
diabe∏ straszny”
Wa˝nà formà realizacji celów dobroczynnych
jest inicjowanie i realizowanie akcje o charakterze
charytatywnym. Przyk∏adem akcji, która prowadzona jest cyklicznie od oÊmiu lat sà „Miko∏ajki –
m∏odzi dzieciom”. Dzi´ki tej akcji co roku mali
pacjenci rzeszowskich szpitali w okresie przedÊwiàtecznym otrzymujà prezenty. Organizowane
sà te˝ dla nich wyst´py, koncerty kol´d, przedstawienia teatrów bajkowych. W ramach tej akcji
tak˝e doposa˝one sà w pomoce dydaktyczne i zabawki Êwietlice szkó∏, dzia∏ajàcych przy szpitalach. Wolontariusze w okresie miko∏ajek odwiedzajà mieszkaƒców miasta, którzy zapraszajà
„funduszowego” Miko∏aja do swoich dzieci.
W zamian za „miko∏ajkowà” us∏ug´ otrzymujà
datki, prezenty, zabawki i s∏odycze dla dzieci ze
szpitali. Co roku prowadzone sà tak˝e zbiórki
wÊród sponsorów oraz aukcje prac plastycznych i
dzie∏ sztuki, z których dochód w ca∏oÊci przeznaczany jest na ten cel.
UroczystoÊç
Dzieci sà równie˝ beneficjenprzyznania
tem innej inicjatywy wolontariustypendiów
szy funduszu. Zorganizowali oni
trzy edycje Dnia Dziecka – plenerowych imprez masowych dla wychowanków
domów dziecka.
Pozyskiwaniu Êrodków na dzia∏ania dobroczynne s∏u˝y Êwiàteczna zbiórka publiczna „Wigilia Polska”. Corocznie przy akompaniamencie
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
55
Rzeszów
kol´d Âwi´ty Miko∏aj w przedwigilijnà sobot´
zbiera datki w centrum miasta na fundusz lokalny.
Ten sam cel mia∏o wspó∏organizowanie przez fundusz masowej plenerowej imprezy artystycznej
„Irlandzki Piknik 2003”. W ostatnie dwa dni wakacji w Rzeszowie wystàpi∏y najlepsze zespo∏y
polskiej muzyki folkowej i celtyckiej.
Programy – dla ludzi i promocji
Projekty, które zrealizowa∏ i realizuje fundusz
dotyczà ró˝norodnych dziedzin i nie sà wy∏àcznie
zwiàzane z dobroczynnoÊcià. W ostatnich trzech
latach stowarzyszenie pozyska∏o Êrodki mi´dzy
„Irlandzki Piknik 2003”
innymi na program profilaktyczny „MAL-owanie –
sztuka przeciw patologiom”. By∏ to mi´dzydziedzinowy przeglàd amatorskiej m∏odzie˝owej
twórczoÊci plastycznej, fotograficznej, muzycznej
i teatralnej. Wspólnà ideà, która ∏àczy∏a poszczególne przedsi´wzi´cia artystyczne by∏o zapobieganie patologiom wÊród m∏odzie˝y.
Promocji idei integracji europejskiej s∏u˝y∏
projekt „Nie taki diabe∏ straszny – program informacyjny z zakresu integracji europejskiej dla
ksi´˝y i so∏tysów”. W ramach projektu finansowanego z Funduszu Wspó∏pracy PHARE „Integracja” stowarzyszenie organizowa∏o mi´dzy innymi
spotkania polskich ksi´˝y z proboszczem parafii
w Chivo na temat doÊwiadczeƒ KoÊcio∏a hiszpaƒskiego po integracji z Unià Europejskà.
Aktywizacji zawodowej m∏odzie˝y szkó∏ ponadgimnazjalnych s∏u˝y∏ program „Akumulator
przedsi´biorczoÊci”, finansowany przez Fundacj´
Pro Bono Poloniae.
W 2004 roku Fundusz realizuje program „Ró˝ne
problemy – jedna metoda – fundusze lokalne na
rzecz spo∏ecznoÊci” (Phare 2001), którego celem jest
pozyskiwanie Êrodków na do˝ywanie dzieci uczniów
wiejskich szkó∏ z powiatu rzeszowskiego.
Jak przed 30-tkà zosta∏em Âwi´tym
Miko∏ajem?
Akcja „Miko∏ajki – m∏odzi dzieciom” ma ju˝
osiem lat. Wynika z tego, ˝e towarzyszy jednej
trzeciej mojego ˝ycia, a „m∏odzi” sà ju˝ du˝o
starsi. Od samego jej poczàtku pe∏ni∏em zaszczytnà i odpowiedzialnà rol´ Êw. Miko∏aja. Jest to
funkcja najwa˝niejsza – na etapie pozyskiwania
Êrodków to g∏ówny fundraiser, a podczas fina∏u
akcji, to g∏ówny dobroczyƒca.
Pomys∏ akcji narodzi∏ si´ spontanicznie. Wynika∏ bardziej z potrzeby chwili ni˝ z przemyÊlanej postawy filantropijnej. Zimà 1996 roku dziecko pracownicy Fundacji Rozwoju Demokracji
Lokalnej w Rzeszowie, której by∏em wolontariuszem, przebywa∏o w szpitalu. Niespodziankà,
która mia∏a poprawiç mu nastrój mia∏ byç miko∏ajkowy prezent. Poniewa˝ jednak ma∏ych pacjentów na oddziale by∏o kilkoro pracownicy
fundacji z∏o˝yli si´ na drobne upominki dla innych dzieci.
Taki by∏ poczàtek narodzin „nowej Êwieckiej
tradycji”. W nast´pnym roku pojawi∏ si´ pomys∏
by inicjatyw´ rozwinàç w akcj´ – zaplanowanà,
zalegalizowanà, wypromowanà w mediach
i przynoszàcà wi´ksze efekty. Zgodnie z przepisami Ustawy o zbiórkach publicznych, zbiórka kole˝eƒska w lokalu instytucji prowadzona na cele
godne poparcia i odbywajàca si´ na podstawie
zgody prze∏o˝onego, nie wymaga pozwolenia.
Ale gdy uzyskuje ona charakter publiczny, a tego
chcieliÊmy w nast´pnym roku, niezb´dne by∏o
uzyskanie zezwolenia. Akcja prowadzona by∏a na
terenie miasta, wi´c pozwolenie wydawa∏ prezydent miasta. Wymagane dokumenty to wniosek,
który powinien zawieraç informacje o terminie,
terenie oraz sposobie przeprowadzania zbiórki,
imi´, nazwisko i adres osoby odpowiedzialnej za
jej przeprowadzenie oraz cel, na jaki zostanà
przeznaczone fundusze uzyskane w drodze zbiórki. Do wniosku trzeba by∏o do∏àczyç wyciàg z rejestru i statut organizacji. Nie jest to skomplikowana procedura, ale wniosek trzeba z∏o˝yç odpowiednio wczeÊniej, bo rozpatrzenie wniosku i wydanie decyzji administracyjnej nast´puje w terminie miesiàca od daty z∏o˝enia. Niestety wià˝à
si´ z tym tak˝e koszty. Op∏acie nie podlega podanie wraz z za∏àcznikami, ale 76 z∏ op∏aty skarbowej urzàd pobiera od decyzji. To jedne z nielicznych kosztów tej akcji. Stroje Êw. Miko∏aja
i jego Êwity uszy∏y wolontariuszki ze Stowarzyszenia Rodzin Wielodzietnych. W lokalnych mediach bezp∏atnie ukaza∏y si´ informacje zach´cajàce mieszkaƒców do wsparcia akcji. Naszà miko∏ajkowà us∏ugà zainteresowanych by∏o kilkanaÊcie rodzin. Ekipa Miko∏aja porusza∏a si´ po
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
56
Rzeszów
mieÊcie autobusami miejskiej komunikacji. Wywo∏ywa∏o to Êmieszne, ale zazwyczaj pozytywne reakcje mieszkaƒców. W zamian za wr´czenie dzieciom przygotowanych
przez rodziców prezentów i ma∏y program „artystyczny” wolontariusze otrzymywali datki, s∏odycze i zabawki na rzecz akcji. Uda∏o si´ zgromadziç Êrodki na prezenty dla dzieci z kilku oddzia∏ów. W akcj´ zaanga˝owa∏ si´ personel szpitala.
OtrzymaliÊmy od nich dane o iloÊci dzieci, ich
p∏ci i wieku. Pomagali nam tak˝e przy wyborze
prezentów. Piel´gniarki i lekarze dyskretnie podpytywa∏y dzieci o wymarzone zabawki.
W kolejnych latach akcja nabra∏a rozmachu.
Rodzin zainteresowanych akcjà by∏o ju˝ kilkadziesiàt i w miasto wyruszy∏y dwie ekipy miko∏ajkowe. W centrum miasta zorganizowaliÊmy koncert kol´d po∏àczony ze zbiórkà na cel akcji. Dodatkowo w teatrze odby∏a si´ aukcja prac, które
uda∏o nam si´ pozyskaç od lokalnych artystów
plastyków. Zebrane Êrodki pozwoli∏y na zakup
kilkuset prezentów dla dzieci – pacjentów wszystkich rzeszowskich szpitali. W nast´pnych latach
do akcji przy∏àczy∏y si´ M∏odzie˝owa Rada Mia-
Akcja „Miko∏ajki
- m∏odzi dzieciom”
sta, sponsorzy, nowi
wolontariusze, rzeszowskie przedszkola.
Fina∏owi akcji towarzyszy∏y wyst´py teatrów
dzieci´cych,
koncerty kol´d. Jednak jej „solà” wcià˝
by∏y wizyty u mieszkaƒców i promocja
w lokalnych mediach.
Efekty akcji i pozyskiwane kwoty by∏y w poszczególnych latach
ró˝ne. Czasem pieni´dzy starczy∏o na wyposa˝enie w pomoce dydaktyczne i zabawki
przyszpitalnych szkó∏
i Êwietlic. By∏y tak˝e
lata „chude”, gdy ograniczone Êrodki umo˝liwia∏y zakup tylko drobnych upominków. Ale akcja trwa i myÊl´, ˝e b´dzie nadal kontynuowana.
Trudno jest bowiem zapomnieç radoÊç w oczach
dzieci, gdy w tym bardzo trudnym dla nich czasie
odwiedza je Êw. Miko∏aj. Wzruszone sà dzieci,
rodzice i personel medyczny. Tak˝e ja – Miko∏aj,
bo czuj´ wtedy, ˝e robi´ coÊ dobrego i wa˝nego.
Daniel Mróz
– wolontariusz Funduszu Lokalnego
w Rzeszowie
Podstawa prawna organizacji zbiórki publicznej
– ustawa z dnia 15 marca 1933 r. o zbiórkach
publicznych (Dz. U. z 1933r. Nr 22, poz. 162 z póên.
zm.)
– Rozporzàdzenie Ministra Spraw Wewn´trznych i Administracji z dnia 6 listopada 2003 r. Dz.
U. 199 poz. 1947 z 2003 r.) w sprawie sposobów
przeprowadzania zbiórek publicznych oraz zakresu
kontroli nad tymi zbiórkami
– ustawa z dnia 9 wrzeÊnia 2000 r. o op∏acie
skarbowej (Dz. U. z 2000 r. Nr 86, poz. 960 z póên.
zm.)
Fundusz Lokalny w Rzeszowie
35-068 Rzeszów, ul. Jab∏oƒskiego 12
tel. (0-17) 86-26-964, tel./fax. 85-07-420
www.flrzeszow.org.pl e-mail: [email protected]
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
57
Racibórz
RACIBORSKI
FUNDUSZ LOKALNY
Misja funduszu
Celem Raciborskiego
Funduszu Lokalnego jest
dzia∏anie na rzecz rozwoju
i dobra spo∏ecznoÊci raciborskiej poprzez realizowanie jej istotnych potrzeb
w nast´pujàcych dziedzinach: oÊwiata, kultura
i sztuka, ochrona zdrowia,
opieka spo∏eczna, rozwój
lokalny, ochrona Êrodowiska, sprawy obywatelskie.
Misj´ t´ realizuje poprzez:
Prezes Fundacji
Maria Wiecha
• gromadzenie Êrodków finansowych pochodzàcych
od przedsi´biorców, osób prywatnych, samorzàdu lokalnego – przeznaczanych na
dzia∏alnoÊç dobroczynnà;
• efektywne zarzàdzanie tymi Êrodkami (fundusz kapita∏owy) – pomna˝anie ich;
• wspieranie ró˝norakich dzia∏aƒ charytatywnych s∏u˝àcych zaspakajaniu potrzeb lokalnych poprzez udzielanie dotacji;
• przewodzenie lokalnej spo∏ecznoÊci w dzia∏aniach dobroczynnych – koordynowanie
tych dzia∏aƒ;
• pomoc darczyƒcom w spe∏nianiu ich filantropijnych zamierzeƒ.
Nieco historii
Raciborski Fundusz Lokalny posiada nied∏ugà
histori´. Tworzy∏ si´, podobnie jak pozosta∏e 12
pierwszych funduszy lokalnych w Polsce, w latach 1998-2000. Tà formà filantropii zainteresowa∏a nas Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce,
która do prowadzonych przez siebie kompleksowych szkoleƒ na temat tworzenia funduszy lokalnych, zaprosi∏a przedstawicielk´ raciborskiej spo∏ecznoÊci, radnà Mari´ Wiecha.
Pani Maria w czasie szkoleƒ jak równie˝ podczas wizyty studyjnej w Stanach Zjednoczonych
pozna∏a zasady funkcjonowania funduszy lokalnych oraz uzyska∏a stosowny certyfikat, uprawniajàcy jà do za∏o˝enia takiej organizacji.
Przekonana o skutecznoÊci tej formy filantropi,
jak równie˝ o potrzebie jej istnienia w raciborskim Êrodowisku, pe∏na entuzjazmu, M. Wiecha
przekonywa∏a do jej idei kolejnych zwolenników.
W ten sposób powsta∏a Grupa Inicjatywna RFL.
W jej sk∏ad wchodzili lokalni nauczyciele, radni,
w∏adze miasta, lekarze, prawnicy, pedagodzy
i psycholodzy. Pozyska∏a równie˝ dwie cenione
i znane w Raciborzu osoby: Janusza Feliksiaka –
doradc´ podatkowego oraz Henryka Kopla –
prawnika, którzy jako pierwsi wp∏acili prywatne
pieniàdze, tworzàc kapita∏ za∏o˝ycielski przysz∏ej
fundacji, stajàc si´ jednoczeÊnie „Fundatorami-Za∏o˝ycielami”.
Grupa inicjatywna, wraz z „Fundatorami-Za∏o˝ycielami”, dzia∏a∏a bardzo intensywnie w raciborskim Êrodowisku. Organizowano wiele spotkaƒ z przedstawicielami lokalnego biznesu,
w czasie których przedstawiano ide´ funduszu,
omawiano korzyÊci, jakie raciborska spo∏ecznoÊç
wyniesie z dzia∏alnoÊci funduszu, podkreÊlano rol´ kapita∏u ˝elaznego, jako elementu odró˝niajàcego go od innych organizacji pozarzàdowych,
a zapewniajàcego organizacji trwanie i efektywnoÊç. Jednak najwa˝niejszym by∏o wówczas pozyskanie zaufania spo∏ecznego oraz wiarygodnoÊci, a przede wszystkim przekonanie do idei funduszu samorzàdu lokalnego, biznesu, najaktywniejszych organizacji pozarzàdowych i mediów.
I tak si´ te˝ sta∏o.
W koƒcu, 31.03.2000 r., po d∏ugich zmaganiach z polskim sàdownictwem, RFL uzyska∏ swà
osobowoÊç prawnà: zosta∏ zarejestrowany jako
fundacja pod numerem A. NR 1644/2000.
Od tego momentu zacz´∏a si´ statutowa praca
funduszu. Organizacja mog∏a rozpoczàç pozyskiwanie Êrodków finansowych na swà dzia∏alnoÊç,
a przede wszystkim na budowanie kapita∏u ˝elaznego. Jako pierwszy do idei funduszu przekona∏
si´ samorzàd, a w jego Êlady posz∏y najwi´ksze
raciborskie zak∏ady pracy.
Nie mo˝na tutaj nie wspomnieç o roli, jakà
odegra∏ program Akademii Rozwoju Filantropii
w Polsce pod nazwà „Grosz do grosza”, dofinansowujàcy ka˝dy zdobyty przez fundusz „grosz”
w stosunku 1:1. By∏a to karta przetargowa w rozIV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
58
Racibórz
mowach. Argument: wy nam dacie 10.000, a my
zdob´dziemy drugie tyle, niesamowicie przemawia∏ do wyobraêni biznesmenów oraz samorzàdowców. Uwa˝amy, i˝ gdybyÊmy w roku 2000
nie mieli mo˝liwoÊci skorzystania z programu
Grosz do grosza, powstanie funduszu by∏oby bardzo utrudnione, by nie powiedzieç niemo˝liwe.
To w∏aÊnie naszemu funduszowi na starcie uda∏o
si´ pozyskaç najwy˝szy kapita∏ ˝elazny wÊród powstajàcych w tym czasie innych funduszy w Polsce. Kapita∏ ten w ciàgu nast´pnych lat by∏ regularnie powi´kszany i w chwili obecnej wynosi
741.758 z∏.
W∏adze RFL
RFL chcàc podkreÊliç rol´ darczyƒców, ustanowi∏ jako najwy˝szy organ w∏adzy tak zwane
Zgromadzenie Fundatorów, do którego przyjà∏
tych, którzy wp∏acili odpowiednio wysokie Êrodki
pieni´˝ne (statutowo ten próg ustalony jest na co
najmniej: 15.000 dla osoby prawnej i 5.000 dla
osoby fizycznej).
Dzisiaj w sk∏ad Zgromadzenia Fundatorów
Raciborskiego Funduszu Lokalnego wchodzà:
Urzàd Miasta Racibórz reprezentowany przez
Andrzeja Bartel´
HENKEL Polska S. A. reprezentowany przez
Bronis∏awa Tomalika
ZPC MIESZKO S. A. reprezentowany przez
Marka Moczulskiego
RAFAKO S. A reprezentowane przez Jerzego
Thamma
Raciborska Izba Gospodarcza reprezentowana
przez Janusz Szlapaƒskiego
Mariola Pietrzak – darczyƒca indywidualny
Wojciech Ziajka – darczyƒca indywidualny
Andrzej Markowiak – darczyƒca indywidualny
Jan Wiecha – darczyƒca indywidualny
Maria Wiecha – Fundator Za∏o˝yciel
Janusz Feliksiak – Fundator Za∏o˝yciel
Sta∏y nadzór nad dzia∏alnoÊcià Fundacji spe∏nia szeÊcioosobowa Rada Fundacji w sk∏ad której
wchodzà: Janusz Feliksiak, Andrzej Gajdziƒski,
Marek Janko, Stanis∏aw Mika, Andrzej Markowiak i Jolanta Rabczuk.
Prezesem Zarzàdu jest Maria Wiecha, która
pe∏ni t´ funkcj´ od powstania RFL.
Programy grantowe i stypendialne
w latach 2000-2004
Poprzez programy grantowe, imienne fundusze stypendialne, program „Mecenat”, jednorazowe programy stypendialne i fundusze przep∏ywowe do Raciborzan i lokalnych organizacji pozarzàdowych w latach 2000–2003 trafi∏o 346.444 z∏.
Realizacj´ pierwszych Wr´czenie symbolicznego
programów grantowych
czeku na fundusz przerozpocz´liÊmy ju˝ w 2000
p∏ywowy uruchomiony
przez firm´ Henkel Polroku. Zosta∏y one równie˝
ska S. A. na rozbudow´
dofinansowane w stosunku 1: 1 przez ARFP. By∏y OÊrodka Dziennego Pobyto: Program Stypendialny tu, Rehabilitacji i Adaptacji Dzieci Niepe∏nospraw„Mecenat” przeznaczony
nych w Raciborzu
dla uzdolnionej raciborskiej m∏odzie˝y z niezamo˝nych rodzin, Program
„Oaza” (dla samotnych bezdomnych matek i ich
dzieci), program „Integracja” (na rzecz integracji
raciborskich niepe∏nosprawnych dzieci i m∏odzie˝y z ich zdrowymi rówieÊnikami).
W nast´pnych latach uruchomiliÊmy kolejne
programy grantowe.
Konferencja prasowa
W 2001 poprowadziliz udzia∏em
Êmy program „Do˝ywiaMichelle Dee Monsee
nie Dzieci Szkolnych”
oraz ufundowaliÊmy wyprawki dla 120 pierwszoklasistów, pochodzàcych
z ubogich raciborskich rodzin w ramach programu
„Tornister dla Pierwszaka”.
ByliÊmy uczestnikami programu belgijskiej
Fundacji Króla Baudouina pod nazwà „Transatlantic Community Foundation Fellowship”,
w ramach którego goÊciliÊmy w naszej fundacji
Prezesa Fundacji Dallas, panià Michelle Dee
Monse.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
59
Racibórz
Dzi´ki hojnoÊci cz∏onków Rady Fundacji, uruchomiliÊmy trzy imienne fundusze stypendialne.
UczestniczyliÊmy w pilota˝owym programie
Fundacji Edukacyjnej Przedsi´biorczoÊci pod nazwà „Stypendia Pomostowe”.
We wspó∏pracy z Akademià Rozwoju Filantropii w Polsce realizujemy kolejne edycje Programów Stypendialnych „Agrafka Muzyczna” dla
wybitnie uzdolnionych uczniów szkó∏ muzycznych II st. oraz „Agrafka” dla zdolnych uczniów
szkó∏ ponadpodstawowych.
Og∏osiliÊmy konkurs pod nazwà „Moje miejsce w naszym mieÊcie”. ChcieliÊmy uzyskaç od
dzieci i m∏odzie˝y szkolnej obraz raciborskiej rzeczywistoÊci oraz miejsca, jakie chcia∏aby w niej
znaleêç. Zwyci´skie dwie szko∏y otrzyma∏y zestawy komputerowe.
Celem programu grantowego „Czas po lekcjach sp´dzam twórczo” by∏o promowanie oraz
wsparcie organizacji zapewniajàcych dzieciom
i m∏odzie˝y ró˝norakie zorganizowane formy aktywnoÊci w czasie wolnym od zaj´ç szkolnych.
Dwie organizacje otrzyma∏y równorz´dne nagrody po 5.000 z∏.
DofinansowaliÊmy równie˝ projekt pod nazwà
„Utworzenie sali terapii zaj´ciowej dla Klubu
STREFA” kwotà 5.000 z∏. Projekt ten zak∏ada∏
wyposa˝enie dwóch pomieszczeƒ, w których pro-
wadzone by∏yby profesjonalne zaj´cia terapeutyczne z zakresu modelarstwa i plastyki dla ok. 40
dzieci i m∏odzie˝y w wieku 15–18 lat, obj´tych
kuratelà sàdowà, wytypowanych przez pedagogów szkolnych (z tak zwanych rodzin dysfunkcyjnych) oraz m∏odzie˝y z rodzin prawid∏owo funkcjonujàcych.
PrzyznaliÊmy tak˝e Êrodki finansowe na sfinansowanie projektu „Wyposa˝enie kuchni w Domu dla Dzieci” w wysokoÊci 4.920 z∏. W tej Êwietlicy socjoterapeutycznej w godzinach pozalekcyjnych opiekà otoczonych jest ok. 80 dzieci
w wieku szkolnym przez 6 dni w tygodniu. Dzieci te, pochodzàce z rodzin niewydolnych wychowawczo, niejednokrotnie nie majà warunków do
nauki w swoich w∏asnych domach. W Êwietlicy
przy pomocy wolontariuszy (studentów, uczniów
szkó∏) dzieci odrabiajà lekcje, uczestniczà w zaj´ciach terapeutycznych i co wa˝ne, otrzymujà podwieczorek i cz´sto goràcy posi∏ek.
Wspólnie z raciborskim Gimnazjum Nr 5 wzi´liÊmy udzia∏ w programie Polskiej Fundacji Dzieci
i M∏odzie˝y pod nazwà Mi´dzynarodowy program
klubów uczniowskich. Utworzony przy gimnazjum
klub-net, jeden z 5 dzia∏ajàcych w Polsce klubów
tego typu, uczestniczy w warsztatach i seminariach,
uczàc si´ poprawy ˝ycia szkolnego oraz wspó∏pracy mi´dzy szko∏à a lokalnà spo∏ecznoÊcià.
II Integracyjny Dzieƒ Dziecka
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
60
Racibórz
Jednak najwa˝niejszym programem RFL-u jest
„Mecenat”. By∏ to pierwszy program raciborskiego funduszu. Jego ogromne znaczenie dla lokalnej
spo∏ecznoÊci uznali cz∏onkowie Zgromadzenia
Fundatorów, tworzàc uchwa∏´ o sta∏ym corocznym zasilaniu funduszu stypendialnego z odsetek
od dochodu z kapita∏u ˝elaznego, zapewniajàc
jednoczeÊnie jego trwanie. Program ten by∏ te˝ od
poczàtku dofinansowywany przez Gmin´ Racibórz. Dzi´ki temu w drugiej po∏owie 2004 roku
b´dzie przeprowadzana ju˝ jego szósta edycja.
¸àczna kwota Êrodków, jakie przeznaczyliÊmy na
stypendia w latach 2000-2004 to ok. 95.000 z∏, dla
wy∏onionych spoÊród 600 kandydatów, 150 stypendystów.
W najbli˝szym czasie og∏aszamy kolejne programy grantowe, m. in.: Program „Mam pomys∏
na twórcza i aktywnà staroÊç” adresowany do ludzi starszych i samotnych, „Ocaliç od zapomnienia” skierowany do dzieci i m∏odzie˝y szkolnej
oraz starszych Raciborzan jak równie˝ program
„I ty mo˝esz staç si´ filantropem!”, adresowany
do m∏odzie˝y szkolnej. Utworzyç równie˝ chcemy w centrum miasta „Klub seniora”.
Integracyjny Dzieƒ Dziecka
Poza programami grantowymi, do kalendarza
dzia∏aƒ RFL-u wpisa∏ si´ Integracyjny Dzieƒ
Dziecka. Jest to otwarta impreza, organizowana
co roku z okazji Dnia Dziecka, w czasie której raciborscy niepe∏nosprawni i dzieci zdrowe mogà
si´ spotkaç, poznaç si´, wspólnie bawiç.
Ró˝ne problemy
– jedna metoda
Od stycznia 2004 r., w ramach Sieci Funduszy
Lokalnych, uczestniczymy w projekcie realizowanym przy wsparciu finansowym Unii Europejskiej w ramach Programu Rozwój Spo∏eczeƒstwa
Obywatelskiego pod nazwà „Ró˝ne problemy –
jedna metoda – fundusze lokalne na rzecz spo∏ecznoÊci”. Celem projektu jest wyszkolenie grupy trenerów i wolontariuszy/fundraiserów, tworzenie sta∏ych êróde∏ finansowania (fundusze celowe) oraz diagnozowanie problemów i organizacja konkursów grantowych dla grup marginalizowanych.
Kilka uwag na zakoƒczenie
Koƒczàc, chcemy stwierdziç, i˝ dzi´ki pracy
wielu osób, wolontariuszy, cz∏onków Rady Fundacji i Zgromadzenia Fundatorów, wspó∏pracy
mediów, wsparciu samorzàdu oraz sponsorów,
nasze dzia∏ania przez te 4 lata by∏y wiarygodne,
a jednoczeÊnie skuteczne. Raciborski Fundusz
Lokalny znalaz∏ trwa∏e miejsce wÊród innych
miejscowych organizacji pozarzàdowych, jest obdarzany zaufaniem i sympatià.
Naszym has∏em od poczàtku by∏o i pozosta∏o:
By dobroczynnoÊç na sta∏e goÊci∏a w naszych sercach!
Ka˝dy zatem mo˝e nas wesprzeç. Kto zaÊ
o nas chce wiedzieç wi´cej, zapraszamy do kontaktu osobistego bàdê mailowego, jak równie˝ na
nasze strony: www.rfl.org.pl.
Raciborski Fundusz Lokalny
47-400 Racibórz, ul. Rzeênicza 8
tel./ fax: 032 418 15 93
e-mail: [email protected] www.rfl.org.pl
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
61
Le˝ajsk
FUNDUSZ LOKALNY
POWIATU LE˚AJSKIEGO
Charakterystyka lokalnego
Êrodowiska
Powiat Le˝ajski, na terenie którego dzia∏a Fundusz Lokalny po∏o˝ony jest
w po∏udniowo-wschodniej cz´Êci Polski. W sk∏ad
powiatu wchodzi: gmina
miejska Le˝ajsk, gmina
miejsko-wiejska Nowa Sarzyna oraz 3 gminy wiejskie: Le˝ajsk, Grodzisko
Dolne i Kury∏ówka.
Koordynator Funduszu,
W powiecie zamieszkuEl˝bieta Strug
je ok. 70.000 mieszkaƒców
z przewagà ludnoÊci wiejskiej (70%). Teren ma charakter rolniczo–przemys∏owy, jest s∏abo rozwini´ty gospodarczo. Stopa
bezrobocia od kilku lat utrzymuje si´ na wysokim,
ponad 17% poziomie.
Uwarunkowania spo∏eczne
– potencja∏ finansowy dla wsparcia inicjatyw
spo∏ecznych w postaci funkcjonujàcych
ma∏ych i Êrednich przedsi´biorstw,
– istniejàce na terenie powiatu organizacje
pozarzàdowe stanowiàce kràg potencjalnych beneficjentów i realizatorów inicjatyw
spo∏ecznych wspieranych przez Fundusz
Lokalny,
– lokalne w∏adze otwarte na innowacje i gotowe do wspó∏dzia∏ania,
– lokalny lider (Le˝ajskie Stowarzyszenie
Wspierania Inicjatyw Gospodarczych aktualnie Le˝ajskie Stowarzyszenie Rozwoju
LSWIG) posiadajàcy zaplecze materialne
i niematerialne niezb´dne do utworzenia
funduszu lokalnego.
Proces tworzenia Funduszu
Lokalnego w Le˝ajsku
Le˝ajskie Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Gospodarczych na zaproszenie Akademii
Rozwoju Filantropii z Warszawy przystàpi∏o do
programu tworzenia Funduszy Lokalnych w Polsce. Pierwsze dzia∏ania zwiàzane z utworzeniem
tego typu organizacji w Le˝ajsku podj´te zosta∏y
Posiedzenie Komisji
Stypendialnej
Przyst´pujàc do tworzenia Funduszu Lokalnego
zidentyfikowano nast´pujàce czynniki mogàce wywieraç wp∏yw na funkcjonowanie oraz rozwój tego typu organizacji
w Powiecie Le˝ajskim:
– silne poczucie wi´zi wÊród spo∏ecznoÊci lokalnej,
po szkoleniach zorganizowanych przez ARFP dla
grupy Êrodowisk zainteresowanych uruchomieniem
funduszu lokalnego na
swoim terenie.
Pamiàtkowe dyplomy
stypendystom wr´czajà
– Starosta Le˝ajski
i Przewodniczàcy Rady
Powiatu
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
62
Le˝ajsk
W efekcie udzia∏u w szkoleniach jeszcze
w 1998 r. zawiàza∏a si´ grupa inicjatywna, której
celem by∏o utworzenie Funduszu Lokalnego
w Le˝ajsku. W sk∏ad grupy wesz∏y osoby zwiàzane ze stowarzyszeniem, przedsi´biorcy, nauczyciel oraz osoby reprezentujàce samorzàdy lokalne:
Krzysztof Rogowski, Stanis∏aw S∏ychan, Stanis∏aw Chmura, Robert Skwara, Ryszard Skwara,
Jacek Brzuzan, Andrzej Fleszar, Marek Jagusiak,
Marek Burda.
Cz∏onkowie le˝ajskiej
grupy wraz z grupami inicjatywnymi z Zelowa, Tomaszowa Mazowieckiego,
Lublina, Rzeszowa i Sokó∏ki nie mieli okazji do wzi´-
Grupa wolontariuszy
zwiàzanych
z Funduszem Lokalnym
Powiatu Le˝ajskiego
wÊród swoich cz∏onków
Zaj´cia pozalekcyjne
prowadzone w Szkole
posiada∏o m. in. cz∏onków
Podstawowej nr 3
zarzàdu starostwa, przedw Le˝ajsku (projekt
stawicieli sektora biznesu.
„Motyle drewniane,
Decyzja ta, poprzedzona
koniki bujane, z papieru
zosta∏a szeregiem spotkaƒ
kwiaty...”)
(konsultacji) z firmami
i samorzàdami na temat
mo˝liwoÊci utworzenia tego typu organizacji filantropijnej. Powo∏anà wczeÊniej grup´ inicjatywnà wspiera∏a koalicja na rzecz utworzenia Lokalnej Organizacji Filantropijnej w sk∏adzie: Staro-
Rozgrywki w ramach
cia udzia∏u w szkoleniach
prowadzonych przez amerykaƒskich specjalistów
oraz do udzia∏u w wizycie
studyjnej w USA i Anglii.
Decyzj´ o tworzeniu
Funduszu Lokalnego podj´∏o stowarzyszenie, które
Wystawa Produktów
Lokalnych
(Le˝ajsk 31.05.2003) stypendyÊci Funduszu
Lokalnego pracujàcy
jako wolontariusze przy
obs∏udze stoisk
lokalnych firm
stwo Powiatowe, MiaI Turnieju w Mini Kosza
sto Le˝ajsk, Le˝ajskie
Amatorów Le˝ajsk Basket
Stowarzyszenie Wspie2003
rania Inicjatyw Gospodarczych oraz jedna ze
szkó∏ Êrednich.
Po dokonaniu zmian w statucie stowarzyszenia
powo∏ano do ˝ycia Fundusz Lokalny Powiatu Le˝ajskiego. Koszty zwiàzane z dzia∏alnoÊcià funduszu oraz doÊwiadczenia z dzia∏alnoÊci innych jednostek LSWIG spowodowa∏y, ˝e Fundusz Lokalny od poczàtku tworzony by∏ jako jednostka organizacyjna dzia∏ajàca przy LSWIG. Dzisiaj Fundusz Lokalny posiada w∏asny statut, regulaminy,
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
63
Le˝ajsk
prezentacje Funduszu Lokalnego na szkoleniach
i spotkaniach, wp∏aty cz∏onków stowarzyszenia,
wp∏aty osób indywidualnych, sprzeda˝ cegie∏ek.
W procesie budowania kapita∏u ˝elaznego
wa˝nà rol´ (zw∏aszcza w odniesieniu do sponsorów) odegra∏a mo˝liwoÊç zwielokrotnienia wk∏adu lokalnego przez dofinansowanie na zasadzie
1: 1 przez Akademi´ Rozwoju Filantropii w Polsce.
Dzia∏alnoÊç grantowa
Funduszu Lokalnego
Pamiàtkowy dyplom
oraz upominek jednemu
z uczestników Turnieju
wr´czà w∏adze LSR
w∏adz´ (Rad´ oraz komisje
grantowe), a tak˝e wyodr´bnione konto bankowe.
Kapita∏ ˝elazny
Kapita∏ ˝elazny tworzono od poczàtku funkcjonowania Funduszu Lokalnego Powiatu Le˝ajskiego – po 10 miesiàcach wynosi∏ 30 000 z∏, pod
koniec 2000 roku – 204 100 z∏ (w tym 100 300 z∏
z dotacji przekazanej przez Akademi´ Rozwoju
Filantropii w Polsce). Obecnie: 302 041.41 z∏.
Kapita∏ ˝elazny budowany jest dzi´ki wsparciu finansowemu:
UroczystoÊç rozdania
stypendiów
przyznanych na rok
szkolny 2003/2004
– samorzàdów lokalnych,
– firm,
– osób fizycznych,
– Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce,
Ârodki finansowe pozyskiwano poprzez organizacj´ bali dobroczynnych, wysy∏k´ listów
z proÊbà o wsparcie, rozmowy indywidualne z potencjalnymi darczyƒcami, spotkania w firmach,
Pierwszy program grantowy i stypendialny
przeprowadzono ju˝ na poczàtku dzia∏ania funduszu (1999 rok). Szybkie uruchomienie programów
grantowych mia∏o na celu pokazanie spo∏ecznoÊci, ˝e Fundusz nie tylko zbiera, ale równie˝ „rozdaje” zgromadzone Êrodki finansowe w Êrodowisku, w którym funkcjonuje (Fundusz w Le˝ajsku
jako jeden z pi´ciu funduszy lokalnych uruchomi∏
program grantowy jeszcze w 1999 roku).
Przyznano wtedy 18 grantów na sum´ 15
900 z∏ oraz 17 stypendiów na sum´ 10 000 z∏.
Ârodki finansowe na realizacj´ obu programów
pozyskano od Starostwa Powiatowego. W 2000
roku Fundusz Lokalny prowadzi∏ ju˝ 4 programy
grantowe, przyzna∏ 24 dotacje i 11 stypendiów na
sum´ 37 000 z∏.
W ciàgu 5 lat funkcjonowania Fundusz Lokalny Powiatu Le˝ajskiego:
– przeprowadzi∏ 16 konkursów grantowych,
– przekaza∏ ∏àcznie na dofinansowanie inicjatyw lokalnych 327 900 z∏,
– przyzna∏ 125 dotacji lokalnym organizacjom pozarzàdowym, instytucjom kulturalnym, pomocowym, szko∏om oraz grupom
mieszkaƒców,
– udzieli∏ 212 stypendiów dzieciom uzdolnionym muzycznie i plastycznie, sportowcom,
a tak˝e studentom,
– objà∏ swoimi dzia∏aniami ok. 12 000
mieszkaƒców g∏ównie dzieci i m∏odzie˝y,
– zaanga˝owa∏ do prac nad realizacjà programów ok. 300 wolontariuszy.
Od momentu powstania Funduszu Lokalnego
do dzisiaj jego programy cieszà si´ du˝ym zainteresowaniem wÊród spo∏ecznoÊci lokalnej. Organizacje pozarzàdowe, instytucje kulturalne i pomocowe, szko∏y, a tak˝e nieformalne grupy mieszkaƒców uczestniczàc w konkursach grantowych
Funduszu zdobywa∏y pierwsze doÊwiadczenia
w zakresie pozyskiwania Êrodków finansowych,
dzisiaj ju˝ samodzielnie aplikujà o dotacje ze êróde∏ zewn´trznych.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
64
Le˝ajsk
Ludzie w Funduszu Lokalnym
Plany na przysz∏oÊç
W biurze Funduszu zatrudniona jest na pe∏ny
etat jedna osoba. Ksi´gowoÊç na zlecenie prowadzi biuro rachunkowe.
Dzia∏alnoÊç Funduszu Lokalnego opiera si´
w du˝ej mierze na pracy wolontariuszy. Bez wynagrodzenia pracujà osoby prowadzàce kontrol´
finansowà i merytorycznà dzia∏aƒ Funduszu,
cz∏onkowie Rady, osoby zasiadajàce w komisjach
grantowych i stypendialnych.
Wolontariusze anga˝ujà si´ w pozyskiwanie
Êrodków finansowych, dystrybucj´ cegie∏ek, organizacj´ imprez i wydarzeƒ specjalnych (uroczyste
wr´czenie stypendiów, zawody sportowe, spotkania otwarte dla mieszkaƒców), a tak˝e np. przeprowadzanie badaƒ ankietowych, aktualizacj´
strony www, tworzenie materia∏ów promocyjnych.
W zwiàzku z ciàg∏ym rozwijaniem dzia∏alnoÊci przez LSR zaistnia∏a potrzeba trwa∏ego wydzielenia cz´Êci organizacji spo∏ecznej jakà jest
Fundusz Lokalny. Dzia∏alnoÊç Stowarzyszenia
zwiàzana obecnie ze Êwiadczeniem us∏ug dla ma∏ych i Êrednich przedsi´biorców zdecydowanie
odbiega od dobroczynnej dzia∏alnoÊci prowadzonej przez Fundusz Lokalny.
Planowane wydzielenie Funduszu Lokalnego
w formie Fundacji spo∏ecznej umo˝liwi uzyskanie
statusu organizacji po˝ytku publicznego, wzmocni sam Fundusz oraz usprawni jego funkcjonowanie i zwi´kszy skal´ oddzia∏ywania na lokalne
problemy, a tak˝e zwi´kszy mo˝liwoÊci pozyskiwania Êrodków finansowych zarówno lokalnie,
jak i na zewnàtrz.
Fundusz Lokalny Powiatu Le˝ajskiego
ul. Targowa 9, 37-300 Le˝ajsk
tel./fax 17 242 79 08, [email protected] www.lsr.pl/fl
El˝bieta Strug - koordynator
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
65
Kielce
RZYSZEN
IE
WA
TO
S
Fundusz Lokalny jest organizacjà spo∏ecznà,
która dzia∏a na okreÊlonym obszarze, zabiega
o Êrodki finansowe od darczyƒców indywidualnych, firm i ró˝nych instytucji i w∏aÊnie z tych darowizn buduje kapita∏ wieczysty, zwany tak˝e ˝elaznym. Kwota tworzàca kapita∏ ˝elazny nie mo˝e
II
Troch´ teorii
I FILANTR
OP
Stowarzyszenie Rozwoju Lokalnego i Filantropii zosta∏o zarejestrowane 26 lipca 2000 roku
w Sàdzie Rejonowym w Kielcach. Pomys∏ jego
powstania zrodzi∏ si´ w g∏owie grupy ludzi, którzy
w wi´kszoÊci ju˝ wczeÊniej si´ znali. ¸àczy∏a ich
nie tylko praktyka zawodowa czy kontakty formalne. ¸àczy∏a ich tak˝e podobna wra˝liwoÊç
i niezgoda na panujàcy wokó∏ system spo∏eczny,
który cz´sto dyskryminowa∏ tych s∏abszych ˝yciowo, mniej zaradnych czy niepe∏nosprawnych.
Zanim zdecydowali si´ za∏o˝yç Stowarzyszenie, próbowali pracowaç dla innych. Ale ch´ç niesienia pomocy, dobroç i serce w∏o˝one w ich
wspomaganie niejednokrotnie trafia∏y na mur niezrozumienia. Ta znieczulica ciàgle budzi∏a zdziwienie. Bo jak zrozumieç fakt, ˝e ich pomoc niejednokrotnie by∏a odrzucana, natrafia∏a na niemo˝liwy do przebycia, przynajmniej dla nich –
wra˝liwców – mur oboj´tnoÊci ludzkiej?
Po takich doÊwiadczeniach stan´li przed kraw´dzià, która zmusi∏a ich do podj´cia decyzji: porzuciç dzia∏alnoÊç charytatywnà czy stworzyç coÊ
zupe∏nie nowego? CoÊ, co pozwoli im realizowaç
siebie, pracujàc na rzecz innych bez ciàg∏ej obawy, ˝e ich pomoc zostanie odrzucona lub ˝e trafi
do osób nieodpowiednich? ˚e gdzieÊ niedaleko sà
ludzie, którzy wsparcia potrzebujà o wiele bardziej, ale nie potrafià, mo˝e wstydzà si´ o nià poprosiç? Pomoc nie polega przecie˝ tylko na daniu
pieni´dzy. Trzeba jeszcze wiedzieç komu je daç.
Kto z tej grupy biednych nieÊmia∏o wyciàgajàcych r´k´ po pomoc potrzebuje jej najbardziej?
I jak ta pomoc jest wykorzystywana?
Wpadli wi´c na pomys∏ za∏o˝enia Stowarzyszenia, którego celem jest ustanowienie w Kielcach Funduszu Lokalnego, b´dàcego adaptacjà
pomys∏u amerykaƒskiego do warunków polskich.
O
EG
STOWARZYSZENIE
ROZWOJU LOKALNEGO
I FILANTROPII W KIELCACH
OJU LOKA
ZW
LN
RO
zostaç naruszona. Odsetki od zainwestowanego
kapita∏u fundusz przeznacza na finansowanie konkretnych inicjatyw spo∏ecznych, które zaspokajajà potrzeby spo∏ecznoÊci lokalnych.
Stowarzyszenie Rozwoju Lokalnego i Filantropii od 2000 roku nale˝y do Ogólnopolskiej Sieci Lokalnych Organizacji Filantropijnych, którà
wspiera Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce
z Warszawy. Ogólnopolskà sieç tworzy 12 polskich funduszy lokalnych. Sekretariat Sieci zmienia si´ co roku. W 2003 roku funkcj´ pe∏ni∏o
SRLiF w Kielcach, a przewodniczàcà Rady Sieci
by∏a Agnieszka Migoƒ – prezes SRLiF.
Poczàtki w USA
Fundusze lokalne sà organizacjami, których
dzia∏alnoÊç jest niezwykle skuteczna i przemyÊlana. Wynika to z faktu, ˝e ich doÊwiadczenie si´ga
ju˝ niemal stu lat. Pierwszy FL powsta∏ w Stanach
Zjednoczonych w Cleveland w Ohio w 1914 roku.
Za∏o˝y∏ go amerykaƒski bankier Frederick Harris
Goff. Jego pomys∏ by∏ reakcjà na coraz wi´kszà
liczb´ wniosków, które trafia∏y do jego banku
z proÊbà o zainteresowanie i finansowe wsparcie.
Gott wymyÊli∏ koncepcj´ kapita∏u ˝elaznego
majàc nadziej´, ˝e zwi´kszy on efektywnoÊç pomocy oferowanej najbiedniejszym nie tylko przez
niego, ale tak˝e inne firmy, organizacje i darczyƒców indywidualnych. Amerykaƒski bankier s∏usznie pomyÊla∏, ˝e wspó∏dzia∏anie z innymi przyniesie wi´kszà korzyÊç potrzebujàcym, ni˝ gdyby
wszyscy udzielajàcy pomocy dzia∏ali osobno.
FL w Cleveland przez 80 lat swojego dzia∏ania
zebra∏ 1,3 miliarda dolarów na dofinansowanie
inicjatyw i programów lokalnych w stanie Ohio.
Ta kwota jest jednoczeÊnie marzeniem i celem
wszystkich funduszy dzia∏ajàcych na Êwiecie, tak˝e tego kieleckiego. Wysoko stawia poprzeczk´,
ale wcià˝ znajdujà si´ ludzie, którzy sà gotowi
próbowaç jà przeskoczyç tylko po to, by zwi´kszyç szanse tych najbardziej potrzebujàcych.
Bez wzgl´du na to, jak zaanga˝owani i oddani
sprawie sà za∏o˝yciele stowarzyszenia, to jednak
ich praca bez odzewu ze strony w∏adz, Êrodowiska
lokalnego biznesu, mediów i innych organizacji
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
66
Kielce
pozarzàdowych nie przynios∏aby efektu. W ka˝dej bowiem inicjatywie wa˝ni sà ludzie i ich
wspó∏dzia∏anie na rzecz stawianego sobie celu. Im
wi´cej pozyskanych osób, które gotowe sà poÊwi´ciç swój czas i energi´ na pozyskanie funduszy, tym wi´kszy i szybciej osiàgni´ty skutek.
W momencie, gdy rodzi∏ si´ Fundusz Lokalny
w Kielcach, jasne by∏o, ˝e musi on zyskaç poparcie i akceptacj´ jak najwi´kszej liczby osób. Od
poczàtku marzeniem jego za∏o˝ycieli by∏a sytuacja, gdy na has∏o SRLiF z sympatià reagowaç b´dà nie tylko przedstawiciele w∏adz i biznesu, ale
tak˝e ka˝dy, nawet najm∏odszy obywatel miasta.
O tym, ˝e jest to mo˝liwe, mo˝na si´ by∏o
przekonaç m. in. podczas akcji “Na OÊwiaty Kaganek” przeprowadzonej w marcu 2002 roku
w kieleckich szko∏ach Êrednich. Polega∏a ona na
przeprowadzeniu zbiórki dobrowolnych wp∏at –
przys∏owiowych “z∏otówek”. W jej wyniku na
konto funduszu stypendialnego wp∏yn´∏o ok.
800 z∏.
Suma nie jest mo˝e wygórowana, nale˝y jednak pami´taç, ˝e nie pochodzi ona od przedstawicieli Êwiata biznesu. Z∏o˝y∏y si´ na nià drobne datki kieleckich nastolatków. Mo˝na przypuszczaç,
˝e niejeden z nich stanà∏ przed dylematem: kupiç
kolejnego batona czy kolorowà gazet´ czy te˝ mo˝e odmówiç sobie tego na rzecz bardziej potrzebujàcych kolegów?
StypendyÊci programu
W∏aÊnie w takich mo„˚aczek”
mentach, gdy do puszki
z datkami na fundusz podchodzi nastolatek czy m∏odsze dziecko, utwierdza
za∏o˝ycieli w przekonaniu, ˝e cel, który postawili
sobie ju˝ na poczàtku, cel poruszenia serc i dotarcia z inicjatywà funduszu do wszystkich mieszkaƒców miasta powoli si´ spe∏nia.
O tym, ˝e nie b´dzie to proste zadanie wiedzieli ju˝ od poczàtku. Zastanawiali si´ jak przekonaç
do swojego pomys∏u w∏adze i ludzi biznesu? Jak
sprawiç, by spo∏ecznoÊci lokalne potrafi∏y im zaufaç? Kilka lat temu idea funduszy lokalnych nie
by∏a jeszcze w Polsce tak znana jak obecnie. Wie-
le osób us∏ysza∏o o niej po raz
Pokaz mody. W roli
pierwszy wraz z powstaniem
modelek znane
kielczanki
funduszu w Kielcach.
Wielu z nich nie mog∏o
uwierzyç, ˝e sà ludzie, którzy chcà pomagaç innym nie jednorazowo, ale dzia∏ajàc zgodnie z d∏ugofalowym planem. Trzeba by∏o prze∏amaç stereotypy myÊlenia: skoro uda∏o nam si´ zebraç kilka z∏otówek, to natychmiast powinniÊmy oddaç je
potrzebujàcym. Niektórym nie mieÊci∏o si´ w g∏owie, ˝e zamiast tego mo˝na te pieniàdze wp∏acaç
na konto.
Cierpliwie trzeba by∏o im t∏umaczyç, ˝e
pieniàdze nie przepadnà, tylko pomno˝à swojà
wartoÊç. I zamiast pi´ciu osobom, b´dzie mo˝na
pomóc pi´tnastu.
Powoli spo∏ecznoÊç Kielc i województwa
Êwi´tokrzyskiego przekonywa∏a si´ do pomys∏u.
Fundusz Lokalny zacz´∏o kojarzyç i wspomagaç
coraz wi´cej osób. Do wspólnej inicjatywy w∏àczy∏y si´ tak˝e w∏adze. Dzi´ki temu zwykli mieszkaƒcy zobaczyli innà twarz osób decydujàcych
o ˝yciu naszego miasta i regionu.
Od poczàtku swojej dzia∏alnoÊci Fundusz organizuje wydarzenia specjalne gromadzàc Êrodowisko administracji publicznej, mediów, biznesu
w celu pozyskania Êrodków finansowych. Stowarzyszenie organizuje wydarzenia specjalne dla
szerokiego grona darczyƒców, które majà na celu
zebranie Êrodków finansowych na rozwiàzywanie
konkretnych lokalnych problemów.
Przyk∏adem mogà byç wielokrotnie organizowane przez SRLiF aukcje. Nie raz ich organizatorzy byli Êwiadkami jak burmistrzowie kilku
oÊciennych gmin na wyÊcigi licytowali obraz podarowany na aukcj´ przez wojewod´. Dla nich jego posiadanie by∏o byç mo˝e formà presti˝u, dla
funduszu równa∏o si´ z kolejnymi Êrodkami, które
zasilà kapita∏ ˝elazny.
O tym, ˝e aby go pozyskaç posuwamy si´ do
ró˝nych kroków, niech Êwiadczy fakt, ˝e nieraz
uda∏o si´ namówiç przedstawicieli w∏adz, bizne-
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
67
Kielce
su, nauki i kultury na zachowania mo˝e niezbyt powa˝ne, ale jak˝e istotne
z punktu widzenia dzia∏alnoÊci FL. Do dziÊ z uÊmiechem na twarzy wspominane sà takie wydarzenia jak
choçby “Podwieczorek Filantropów” podczas którego licytowalne by∏y nie tylko przedmioty, ale tak˝e piosenki wykonywane
przez znanych kielczan.
OtwartoÊcià i du˝ym poczuciem humoru wykazali si´ oni tak˝e podczas imprezy “Belle Epoque”. By∏a ona okazjà nie tylko do charytatywnego pokazu mody po∏àczonego ze sprzeda˝à cegie∏ek. W fina∏owej cz´Êci wieczoru odby∏ si´ specjalny pokaz mody ∏amiàcy bariery czasowe.
Prawdopodobnie by∏a to jedyna okazja, by w kolorowych strojach i perukach zobaczyç najs∏awniejsze osoby z regionu (przedstawicieli w∏adz,
mediów, biznesu oraz show biznesu).
Na ka˝dej z takich imprez najwa˝niejsze jednak jest to, ˝e sà one kolejnà okazjà do promocji
Funduszu Lokalnego i zebrania Êrodków na fundusz stypendialny.
Spotkanie Cz∏onków
i Sympatyków
Staszowskiej Izby
Gospodarczej,
podczas której odby∏a
si´ aukcja, dochód
z której zosta∏
przekazany na kielecki
fundusz stypendialny
Nasza misja
Celem SRLiFjest wsparcie rozwoju lokalnego,
spo∏ecznego i ekonomicznego mieszkaƒców regionu Êwi´tokrzyskiego oraz mniejszych grup i zbiorowoÊci osób zamieszkujàcych na tym terenie;
wspieranie dzia∏alnoÊci spo∏ecznej, kulturalnej,
oÊwiatowej, naukowej, z zakresu dobroczynnoÊci,
kultury i sportu, konserwacji zabytków kultury,
ochrony zdrowia, ochrony Êrodowiska, rozwoju
ekonomicznego regionu i innych.; propagowanie
dzia∏alnoÊci dobroczynnej w kraju i za granicà; finansowe i materialne wsparcie (zgodne z celami
Stowarzyszenia) osób indywidualnych, organizacji, firm i instytucji; pomoc darczyƒcom w realizacji ich celów w ich charytatywnej dzia∏alnoÊci.
Stowarzyszenie swoim zasi´giem dzia∏aƒ obejmuje region Êwi´tokrzyski, ale cz´sto poprzez realizacj´ programów pomocowych przekracza jego
granice.
Od poczàtku swojej dzia∏alnoÊci Fundusz zrealizowa∏:
• IV edycje Programów Grantowych “Nie sp´dzaj czasu na ulicy” w ramach którego 17 organizacji z terenu woj. Êwi´tokrzyskiego otrzyma∏o
dofinansowanie projektów zwiàzanych z zagospodarowaniem czasu wolnego dzieci i m∏odzie˝y
w wysokoÊci 84.600 z∏.
• Program “K∏adka” – prowadzony by∏ na terenie 5 powiatów dotkni´tych skutkami powodzi:
kieleckiego, ostrowieckiego, staszowskiego, starachowickiego i piƒczowskiego. W ramach Programu 80.000 z∏ zosta∏o przeznaczone na dofinansowanie 50 projektów zwiàzanych z organizacjà
zaj´ç pozalekcyjnych dla dzieci i m∏odzie˝y. Program sfinansowany zosta∏ przez Fundacj´ im. Stefana Batorego z Warszawy i Firm´ Commercial
Union.
• Program “Szklarnia” mia∏ na celu wsparcie
rozwoju ma∏ych lokalnych organizacji pozarzàdowych zajmujàcych si´ pomocà spo∏ecznà i ochronà zdrowia, poprzez udzielenie ma∏ych dotacji,
które zosta∏y przeznaczone na popraw´ funkcjo-
Realizacja Programu
„K∏adka”.
Przedstawienie Jase∏ek
w SP w Bardzie
nowania organizacji, w celu sprawniejszego i skuteczniejszego wype∏niania
zadaƒ statutowych. W wyniku realizacji Programu 18
organizacji otrzyma∏o dofinansowanie zadaƒ na
∏àcznà kwot´ 50.000 z∏. Program sfinansowany
zosta∏ przez Fundacj´ im. Stefana Batorego
z Warszawy.
Programy stypendialne
• Program Stypendialny “˚aczek” – dotychczas odby∏y si´ III edycje Programu, w ramach
którego uczniowie kieleckich szkó∏ Êrednich
otrzymujà miesi´czne stypendia. Kryterium ubieIV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
68
Kielce
gania si´ o stypendium to zaanga˝owanie w dzia∏alnoÊç spo∏ecznà uczniów z uwzgl´dnieniem wyników w nauce (Êrednia ocen min. 4,00) i warunków materialnych. Dotychczas stypendia otrzyma∏o 72 uczniów. Przeznaczono na nie
120.600 z∏. Program stypendialny dofinansowany
by∏ przez Fundacj´ im. Stefana Batorego i Akademi´ Rozwoju Filantropii w Polsce.
• Program “Stypendiów Pomostowych” – skierowany jest do absolwentów szkó∏ Êrednich, pochodzàcych ze Êrodowisk wiejskich lub miasteczek do 20 tys. mieszkaƒców, którzy kontynuujà
nauk´ na wy˝szej uczelni. Stypendia pomostowe
otrzymuje 10 studentów. Na program SRLiF zebra∏o 38.000 z∏.
• Program “Agrafka” i “Agrafka Muzyczna” –
jest to program stypendialny Akademii Rozwoju
Filantropii w Polsce z Warszawy, do którego FL
z Kielc mo˝e nominowaç uczniów wybitnie
uzdolnionych z regionu Êwi´tokrzyskiego. Stypendia Akademii otrzyma∏o 7 uczniów, na które
przeznaczono na nie 14.500 z∏.
SRLiF by∏o tak˝e jednym z realizatorów, a tak˝e wnioskodawcà i liderem projektu mi´dzynarodowego projektu “Bàdê partnerem – daj szans´”,
który w 2002 r. zyska∏ akceptacj´ Funduszu
Wspó∏pracy i uzyska∏ dofinansowanie w wysokoÊci 184856,10 EUR w ramach Programu PHARE
ACCESS 2000 finansowanego ze Êrodków Unii
Europejskiej.
Celem projektu by∏o aktywizowanie jednostek
i grup pozostajàcych na marginesie ˝ycia spo∏ecznego poprzez zwi´kszanie zaanga˝owania sektorów: administracji publicznej, biznesu i organiza-
Impreza charytatywna
cji pozarzàdowych w twona rzecz
rzeniu i finansowaniu pro„Pomocnej
Z∏otówki”
gramów spo∏ecznych na
przeprowadzonej
rzecz tych grup w ró˝nych
w ramach projektu
Êrodowiskach.
„Ró˝ne problemy –
W styczniu 2004 roku
jedna metoda…”
Sieç Funduszy Lokalnych
przystàpi∏a do realizacji
projektu “Ró˝ne problemy – jedna metoda – fundusze lokalne na rzecz spo∏ecznoÊci”. Dotacja na
realizacj´ Projektu zosta∏a pozyskana z Programu
Rozwoju Spo∏eczeƒstwa Obywatelskiego - Phare
2001. Sam Projekt zosta∏ wypracowany przez Rad´ Sieci FL w trakcie realizacji poprzedniego,
pierwszego wspólnego projektu Sieci “Bàdê partnerem – daj szans´” i stanowi jego kontynuacj´.
Wszystko, co SRLiF osiàgn´∏o dotychczas jest
efektem pracy ludzi – za∏o˝ycieli, przyjació∏ i wolontariuszy – którzy oddajà swój czas i serce, by
fundusz z ka˝dym dniem si´ rozwija∏.
Stowarzyszenie Rozwoju Lokalnego i Filantropii
ul. Bodzentyƒska 44a 25-308 Kielce
tel. 41 344 77 62, 344 66 30 wew. 30 fax 41 344 77 62, 344 66 30 wew. 28
[email protected] http://www.frdl.kielce.pl/fundusz
Jolanta Mindewicz - koordynator
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
69
Elblàg
Arkadiusz Jachimowicz
FUNDUSZ LOKALNY
W ELBLÑGU
Krótka historia powstania
BezpoÊrednim inicjatorem tworzenia funduszu
lokalnego w Elblàgu by∏a
lokalna organizacja pozarzàdowa wspierajàca sektor pozarzàdowy: Elblàskie
Stowarzyszenie
Wspierania Inicjatyw Pozarzàdowych (ESWIP).
Stowarzyszenie to powsta∏o w 1995 roku z inspiracji
kilkunastu liderów organiPrezes Fundacji Elblàg
zacji spo∏ecznych. RealizuArkadiusz Jachimowicz jàc mi´dzy innymi projekty
Sieci
Demokratycznej
(DemNet), ESWIP zdoby∏ potrzebne doÊwiadczenie, znajomoÊç problemów spo∏ecznych i... zaufanie Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce
(ARF). Dlatego te˝, kiedy Tomasz Schimanek
z ARF wspomnia∏ o idei funduszy lokalnych, stowarzyszenie ch´tnie podj´∏o temat. Tworzenie
funduszu lokalnego przez ESWIP trwa∏o przez
trzy lata, realizatorem dzia∏aƒ by∏ – piszàcy te s∏owa – Arkadiusz Jachimowicz, obecnie prezes
Fundacji Elblàg. Przez ca∏y ten okres stowarzyszenie ÊciÊle wspó∏pracowa∏o z Akademià. Zresztà, bez programu dofinansowania kapita∏u ˝elaznego „Grosz do grosza” prowadzonego przez
ARF, pomys∏ skazany by∏by na niepowodzenie.
Tak jak wszyscy pozostali twórcy funduszy zosta∏em przeszkolony w Waplewie przez „grup´ Monroe” – praktyków z funduszy w Stanach Zjednoczonych oraz odby∏em wizyt´ studyjnà w amerykaƒskich funduszach stanu Ohio. Wraz ze mnà
szkoli∏ si´ Marek Bury – prawa r´ka prezydenta
Elblàga w tworzeniu funduszu.
Decyzj´ o rozpocz´ciu tworzenia funduszu lokalnego w Elblàgu poprzedzi∏o badanie dr Jerzego
Drà˝kiewicza. Celem badania by∏o odpowiedê na
pytanie, czy mo˝liwe jest utworzenie w mieÊcie
nowej organizacji – funduszu lokalnego zdolnego
do osiàgni´cia sukcesu. Przeprowadzono wywiady z ponad 40 kluczowymi osobami: samorzàdowcami, liderami organizacji pozarzàdowych
oraz biznesmenami. Wyniki badaƒ napawa∏y
ostro˝nym optymizmem: lokalni liderzy spo∏eczni
sà przychylnie nastawieni, choç co prawda biznes
– jak to biznes – okaza∏ si´ nieco nieufny.
Stopniowo utworzy∏a si´ w Elblàgu grupa osób
zainteresowanych tworzeniem funduszu. Trzon
tych osób przekszta∏ci∏ si´ w „grup´ inicjatywnà”
sk∏adajàcà si´ z przedstawicieli trzech sektorów:
organizacji pozarzàdowych (Arkadiusz Jachimowicz, ESWIP), biznesu (Zbigniew Orzech), administracji samorzàdowej (Marek Bury, pe∏nomocnik prezydenta Elblàga ds. organizacji pozarzàdowych).
Grunt pod za∏o˝enie funduszu lokalnego w Elblàgu przygotowywany by∏ od 1997 roku. Organizacje pozarzàdowe wielokrotnie informowane by∏y o tej inicjatywie podczas kolejnych spotkaƒ, forów, konferencji i warsztatów, temat by∏ dok∏adnie przedyskutowany. Idea funduszu wielokrotnie
pojawia∏a si´ na ∏amach pisma „Pozarzàdowiec”
wydawanego przez ESWIP. Organizacje by∏y
„za” – przecie˝ dla nich to bliskie êród∏o finansowania, obawy budzi∏ tylko fakt, ˝e w poczàtkowej
fazie dzia∏ania fundusz mo˝e odebraç pieniàdze
lokalnych sponsorów.
Równie˝ strona samorzàdowa by∏a nieustannie
informowana o idei funduszu poprzez dostarczanie materia∏ów informacyjnych, rozmowy indywidualne oraz spotkanie szkoleniowe. Samorzàdowcy najcz´Êciej z sympatià odnosili si´ do pomys∏u: skoro pomo˝e to rozwiàzaç lokalne problemy. Ponadto program „Grosz do grosza” ARFu proponowa∏ interesujàcy monta˝ finansowy:
jeden do jednego. Biznes natomiast urabiany by∏
poprzez rad´ dyrektorów, nieformalne cia∏o z∏o˝one z szefów najwi´kszych lokalnych firm, odbywajàce cykliczne spotkania z inspiracji prezydenta miasta. Biznes – jak to biznes – obieca∏ pomoc, gdy inicjatywa przyoblecze si´ w konkretne
ramy.
By∏o bardzo delikatnà misjà „grupy inicjatywnej”, aby zmobilizowaç samorzàd do wspó∏tworzenia funduszu, a przy tym nie naruszyç uk∏adu
si∏ politycznych w Radzie Miejskiej.
Dlaczego? Otó˝ „grupa” za∏o˝y∏a, ˝e w realiach elblàskich to w∏aÊnie samorzàd musi podjàç
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
70
Elblàg
si´ finansowego trudu pierwszego, powa˝nego zasilenia funduszu – warunek ARF, aby pozyskaç
drugie tyle. Nie by∏o szans, aby biznes lub osoby
prywatne zasili∏y fundusz wymaganà minimalnà
kwotà 130.000 z∏. Fundusz lokalny w Elblàgu postawi∏ najpierw na samorzàd. Nie zawiód∏ si´. Samorzàdowcy potrafià w wa˝nych momentach,
w których decyduje si´ o rozwoju miasta, od∏o˝yç
rozgrywki polityczne wysoko na pó∏k´. Twórcy
Fundacji Elblàg stwierdzili, jak by∏o ju˝ „po
wszystkim”: Szczególne podzi´kowania nale˝à
si´ radnym Rady Miejskiej Elblàga za trud spojrzenia w przysz∏oÊç i odwag´ podj´cia ju˝ dziÊ
decyzji, która w pe∏ni zaowocuje dopiero w perspektywie wielu lat.
Ustalono, ˝e najlepszà formà prawnà funduszu
b´dzie fundacja, jako bardziej stabilna i ze swej
istoty przeznaczona do tego w∏aÊnie celu. Ustalono nazw´: Fundacja Elblàg – Fundusz Lokalny
Regionu Elblàskiego. Ustalono has∏o: S∏u˝ymy
mieszkaƒcom Elblàga, ustalono misj´: Chcemy,
aby region elblàski by∏ zasobny i pi´kny, a jego
mieszkaƒcy dumni ze swojej ma∏ej ojczyzny.
Do utworzenia Fundacji ostatecznie zaproszono trzy podmioty: miasto Elblàg, Elblàskie Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Pozarzàdowych
oraz Elblàskà Izb´ Przemys∏owo-Handlowà.
Ostatecznie, po wielu trójstronnych konsultacjach (samorzàd – ESWIP – Izba), przyj´ty zosta∏
statut, przy czym samorzàd otrzyma∏ trzy miejsca
w Radzie Fundacji, jako ˝e zaoferowa∏o najwi´kszy wk∏ad finansowy (150.000 z∏).
Uchwa∏a w sprawie powo∏ania Fundacji Elblàg
podj´ta zosta∏a przez Rad´ Miejskà w Elblàgu 26.
sierpnia 1999 roku niemal jednog∏oÊnie. Samorzàd przeznaczy∏ na kapita∏ za∏o˝ycielski fundacji
150.000 z∏. Nale˝y podkreÊliç wa˝nà rol´ prezydenta Henryka S∏oniny – od poczàtku by∏ zdecydowanie za. Podobne uchwa∏y, choç przy zdecydowanie mniejszym wk∏adzie pieni´˝nym: po
2000 z∏, podj´∏y zarzàdy ESWIP i Izby. Nic nie
sta∏o na przeszkodzie, aby we wrzeÊniu 1999 roku
podpisaç akt notarialny. Paƒstwo w paƒstwie –
warszawski sàd rejestrujàcy fundacje, uwinà∏ si´
z rejestracjà w niezwykle szybkim tempie 4 miesi´cy. (To równie˝ zas∏uga zapobiegliwej Akademii, która sfinansowa∏a pomoc prawnika). W trakcie trzeba by∏o nanieÊç poprawki do statutu: otó˝
polskie prawo o fundacjach nie przewiduje „kapita∏u ˝elaznego”, fundacja mo˝e wydaç na cele statutowe wszystko, co posiada. (Zatem nienaruszalnoÊç kapita∏u – podstawowa zasada funduszu lokalnego – nie jest niestety zagwarantowana zapisem statutowym, lecz uchwa∏à Rady Fundacji).
Ostatecznie Fundacja Elblàg zosta∏a zarejestrowana sàdownie w 2000 roku pod nr 33301
Krajowego Rejestru Sàdowego.
Tworzenie podstaw
Jak ka˝da organizacja przyst´pujàca do tworzenia funduszu we wspó∏pracy z ARF, musieliÊmy sporzàdziç trzyletnià strategi´ dzia∏aƒ. Do roku 2003 zamierzaliÊmy m. in. pozyskaç 1,3 mln z∏
na kapita∏ ˝elazny (ten element planu nie powiód∏
si´, ale te˝ postrzeganie kapita∏u ˝elaznego zmieni∏o si´), stworzyç solidne podwaliny dzia∏ania,
zgromadziç ludzi, opracowaç wewn´trzne procedury. Strategia kierunkowa∏a dzia∏ania, jednak
rzeczywistoÊç okaza∏a si´ zdecydowanie bogatsza. Spróbujmy to opisaç.
Autorkà loga Fundacji jest dr Maria Lubocka
Hoffmann – Konserwator Zabytków Województwa Elblàskiego. Logo przedstawia zarys elblàskiego Starego Miasta: kamieniczki, katedr´ oraz
Bram´ Targowà: pozosta∏oÊç po murach obronnych miasta.
Fundusz lokalny zarzàdzany jest w sposób partycypacyjny. Tak wi´c nale˝a∏o pozyskaç do pracy w jego strukturach sporo zaanga˝owanych ludzi, dbajàc, aby osoby te by∏y z ró˝nych Êrodowisk, by∏y znane, wiarygodne, zaanga˝owane
i tworzy∏y dobry wizerunek nowej organizacji.
W tej chwili takich osób jest ponad pi´çdziesiàt. Wi´kszoÊç z nich pracuje od poczàtku.
Obecnie struktura Fundacji wyglàda w sposób
nast´pujàcy:
– organem nadzorczym i uchwa∏odawczym
jest siedmioosobowa Rada Fundacji w sk∏adzie:
przewodniczàcy Janusz Nowak, sekretarz Lucyna
Szmur∏o, cz∏onkowie: Zbigniew Fiedorowicz, Miros∏awa Mariaƒska, Rena Bieda, Zygmunt Stojek,
Jerzy Zander;
– organem doradczym jest Rada Sponsorów:
Ryszard Rynkowski, Krystyna Prokop-Kinicka;
– organem wykonawczym jest Zarzàd Fundacji: Arkadiusz Jachimowicz – prezes, Miros∏aw
Borz´cki – wiceprezes, Stanis∏aw Puchalski –
cz∏onek zarzàdu;
– i pracownicy biura (pó∏tora etatu): Dorota
Parzyszek, Stanis∏aw Puchalski, Anna KraÊkiewicz.
– Fundraiserzy: Gabriela Zimirowska, Stanis∏aw Puchalski.
Ponadto w ramach Fundacji dzia∏ajà:
– Komisja Stypendialna: Miros∏aw Borz´cki –
przewodniczàcy (OÊrodek Szkolno-Wychowawczy w Elblàgu), Danuta Hejnowska (Szko∏a Podstawowa nr 1 w Elblàgu), Zygmunt Stojek (Elblàska Izba Przemys∏owo-Handlowa), Bogus∏aw
Stolarski (Szko∏a Muzyczna w Elblàgu), Stanis∏awa Bujnowicz (V LO w Elblàgu), Marek Pruszak
(wiceprzewodniczàcy Rady Miejskiej), Adam
Górnicki (Wy˝sza Szko∏a Zarzàdzania i Przedsi´biorczoÊci im. B. Jaƒskiego, o. z. w Elblàgu), Stanis∏aw Pestka (Paƒstwowa Wy˝sza Szko∏a Zawo-
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
71
Elblàg
dowa w Elblàgu), Krystyna WiÊniewska (Wydzia∏
Edukacji Urz´du Miejskiego w Elblàgu), Teresa
Miku∏a (V LO w Elblàgu), W∏odzimierz Mielnicki (Szko∏a Podstawowa nr 25 w Elblàgu), Alicja
Bednarczuk (Wydzia∏ Edukacji Urz´du Miejskiego w Elblàgu);
– Komisja Promocji: Arkadiusz Jachimowicz –
przewodniczàcy, Jaros∏aw Grabarczyk (Dziennik
Elblàski), Juliusz Marek (Telewizja Elblàska), Joanna Horn-U∏anowska (Radio Olsztyn), Pawe∏
Kasperczyk (Radio Elblàg);
–
Komisja Finansowa: Urszula Koci´cka –
przewodniczàca (Spó∏dzielcza Kasa Oszcz´dnoÊciowo-Kredytowa); Lucyna Szmur∏o (Elblàska
Izba Przemys∏owo-Handlowa); Zdzis∏aw G∏adki
(Stowarzyszenie Ksi´gowych w Polsce); Jaros∏aw
Orsztynowicz (Bank Zachodni); Danuta Janczuk
(sekretarz Miasta Elblàga);
– Komisja Funduszu Dzieci Niepe∏nosprawnych S¸ONIK: Gabriela Zimirowska – przewodniczàca (Centrum Wolontariatu w Elblàgu), Anna
Garbarska-Werner – sekretarz (Polski Zwiàzek
G∏uchych), Teresa Bocheƒska (Elblàska Rada
Konsultacyjna Osób Niepe∏nosprawnych), Marek
Szatanik (lekarz specjalista), Barbara Dyrla (pe∏nomocnik prezydenta Elblàga ds osób niepe∏nosprawnych), Beata Wrzosek (Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z UpoÊledzeniem Umys∏owym), Stanis∏aw Puchalski (fandraizer, Fundacja
Elblàg), Katarzyna WiÊniewska (Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z UpoÊledzeniem Umys∏owym), Stanis∏aw Tomczyƒski (radny, darczyƒca), Angelika Goszczyƒska (uczennica II kl. Liceum Ogólnokszta∏càcego Nr 1 w Elblàgu);
– Komisja Grantowa: W∏adys∏awa Prusiecka –
przewodniczàca (Liga Kobiet Polskich), Krystyna
Greczycho (Biblioteka Elblàska), Hanna Skrobotun (przedsi´biorca, darczyƒca), Ewa Zaleska (Elblàska Izba Przemys∏owo-Handlowa), Rena Bieda
(nauczycielka, od paêdziernika 2003), Maciej Pietrzak (pe∏nomocnik prezydenta Elblàga ds. organizacji pozarzàdowych);
– Kapitu∏a Konkursu o Tytu∏ Filantropa Roku:
Witold Wróblewski (wiceprezydent Elblàga), Beata Strehlau (przedstawiciel Rady Elblàskich Organizacji Pozarzàdowych), Halina Dziurdê (zdobywca tytu∏u Filantropa Roku 2001, wspó∏w∏aÊcicielka piekarni „MARLINO”), Ireneusz Ziemiƒski (zdobywca tytu∏u Filantropa Roku 2002,
wspó∏w∏aÊciciel firmy „TECHTRANS”).
– Kapitu∏a Programu Literackiego: Ryszard
Tomczyk – przewodniczàcy (pisarz, laureat I edycji Programu), Janusz Gruzla (poeta, laureat I edycji Programu), Arkadiusz Jachimowicz (Fundacja
Elblàg).
Utworzonych zosta∏o kilka regulaminów wewn´trznych: regulamin pracy Rady, zarzàdu, po-
szczególnych komisji, inwestowania kapita∏u ˝elaznego, regulaminy poszczególnych funduszy.
Ponadto na bie˝àco tworzone sà regulaminy poszczególnych programów grantowych i stypendialnych.
Nale˝y podkreÊliç, ˝e od poczàtku tworzenia
funduszy lokalnych Akademia Rozwoju Filantropii dba∏a o stron´ finansowà dzia∏aƒ. Organizacje
inkubujàce fundusze mia∏y mo˝liwoÊç pozyskania
Êrodków finansowych na kapita∏ ˝elazny, konkursy grantowe i stypendialne oraz dzia∏alnoÊç operacyjnà. Ale trzeba te˝ dopowiedzieç, ˝e zawsze
w stosunku 1:1, tj. do ka˝dej z∏otówki zebranej
przez nas dok∏adali – do pewnego poziomu – swojà.
Ju˝ w pierwszym roku dzia∏alnoÊci Fundacja
Elblàg przeprowadzi∏a swój pierwszy konkurs
grantowy. To by∏o du˝e lokalne wydarzenie: oto
elblàska organizacja jest êród∏em finansowania
dzia∏aƒ organizacji pozarzàdowych. Absolutna
nowoÊç. Do dzisiaj elblàski fundusz przekaza∏ na
programy grantowe w poszczególnych latach:
2000 – 24.000 z∏ (21 grantów); 2001 – 38.000 z∏
(27 grantów); 2002 – 29.000 z∏ (30 grantów);
2003 – 10.000 z∏ (7 grantów). Daje to razem 85
grantów na kwot´ 101.000 z∏.
Program Stypendialny SZANSA pojawi∏ si´
w drugim roku dzia∏alnoÊci. Poprzedzony by∏ badaniem miasta i regionu elblàskiego pod tym kàtem.
Programy stypendialne Fundacji Elblàg: 2001
– 102.000 z∏ dla 105 stypendystów; 2002 –
89.000 z∏ dla 126 stypendystów; 2003 – 71.390 z∏
dla 86 stypendystów. Razem Fundacja przyzna∏a
262 390 z∏ dla 317 stypendystów.
Finanse
Istotà funduszu lokalnego jest tworzenie kapita∏u ˝elaznego. Kapita∏ ten jest nienaruszalnym
majàtkiem organizacji, który pracuje przy u˝yciu
bezpiecznych instrumentów finansowych: do
2003 roku – tylko lokatach bankowych (inne lokowanie grozi∏o podatkiem dochodowym),
a obecnie obligacjach, funduszach powierniczych,
akcjach. Pozyskany w ten sposób dochód przekazywany jest na dzia∏ania statutowe: programy
grantowe i stypendialne oraz koszty dzia∏alnoÊci
operacyjnej. W Fundacji Elblàg obowiàzuje nast´pujàcy podzia∏ dochodu z kapita∏u ˝elaznego:
70 % przeznaczana jest na dzia∏alnoÊç statutowà,
20 % na koszty operacyjne, a 10 % zasila kapita∏
˝elazny.
Ogromnym zastrzykiem finansowym by∏o dofinansowanie kapita∏u ˝elaznego przez Akademi´
Rozwoju Filantropii w ramach programu „Grosz
do grosza”. W ten sposób Fundacja Elblàg pozyIV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
72
Elblàg
ska∏a w roku 2000 najpierw 153.000 z∏, a w roku
nast´pnym 130.000 z∏. OczywiÊcie tyle samo musieliÊmy pozyskaç lokalnie. Jak wspomniano,
pierwsze Êrodki na kapita∏ pozyskano z bud˝etu
miasta, kolejne 130.000 z∏ pozyskano z elblàskiego biznesu oraz przy pomocy pierwszych akcji
fundraisingowych.
Kapita∏ ˝elazny narasta∏ w kolejnych latach
w sposób nast´pujàcy: 2000 – 315.350 z∏, 2001 –
643.000 z∏, 2002 – 658.458 z∏, 2003 – 673.633 z∏.
(WysokoÊç oprocentowania kapita∏u drastycznie zmala∏a, z ok. 18-17 % w roku 2000, do ok. 54 % w roku 2003).
Nale˝y podkreÊliç i˝ Fundacja zdecydowa∏a,
˝e obecnie nale˝y wi´kszoÊç pozyskanych Êrodków niezw∏ocznie przekazywaç beneficjentom
dzia∏aƒ (stypendia, granty), co zwiàzane jest z aktualnymi palàcymi problemami w spo∏ecznoÊci.
Corocznie kapita∏ ˝elazny jest zasilany kwotà ok.
15.000 z∏, jednak jego wzmacnianie nie jest priorytetem. Z biegiem lat sytuacja ta b´dzie stopniowo si´ zmienia∏a na korzyÊç zasilania kapita∏u
kosztem bie˝àcych wydatków.
Warto wymieniç tutaj najwi´kszych darczyƒców Fundacji Elblàg: ABB Gazpetro Sp. z o. o. –
40.000 z∏, Elbrewery: 20.000 z∏, Fundacja Batorego: ok. 20.000 rocznie, biznes elblàski (po 5002500 z∏), organizacje pozarzàdowe (500-1000 z∏),
szko∏y, darczyƒcy indywidualni (zbiórki publiczne).
Na kapita∏ ˝elazny Fundacji Elblàg sk∏adajà si´
kapita∏y poszczególnych funduszy sk∏adowych:
1. Fundusz Nieograniczony – 350.105 z∏
2. Fundusz Stypendialny – 310.871 z∏
3. Fundusz Dzieci Niepelnosprawnych S¸ONIK – 12.656
Spotkanie Klubu
4. Fundusz M∏odzie˝oStypendysty Fundacji
wy – 10.000 z∏
Elblàg
Specjalnym darczyƒcà
Fundacji jest znakomity
polski piosenkarz Ryszard Rynkowski. Jest on elblà˝aninem, tutaj mieszkajà jego rodzice. Ryszard
Rynkowski funduje stypendia dla dzieci uzdolnionych muzycznie, wyst´puje podczas dorocznej
Gali Fundacji Elblàg, a tak˝e prosi swoich przyjació∏ o wp∏aty na rzecz fundacji. Np. Krystyna Kinicka-Prokop, w∏aÊcicielka Agencji Marketinfowej Anon 1 przekaza∏a 60.000 z∏.
Dzia∏alnoÊç programowa
Statut Fundacji Elblàg bardzo szeroko okreÊla
zadania organizacji. Celem Fundacji jest wspieranie programów spo∏ecznych i gospodarczych zak∏adajàcych rozwój miasta Elblàga i Regionu Elblàskiego; wspieranie i dofinansowywanie programów naukowych, naukowo-technicznych oraz
prac naukowo-badawczych prowadzonych w zakresie mo˝liwoÊci rozwojowych miasta Elblàga
i Regionu Elblàskiego; promocj´ miasta Elblàga
i Regionu.
Z uwagi na rozleg∏oÊç problemów i skromnoÊç
Êrodków finansowych, Fundacja skupia si´ na niektórych, najwa˝niejszych problemach. Prowadzonych jest równoczeÊnie kilka programów.
– Programy grantowe: m. in. Program Inicjatyw Obywatelskich dla organizacji pozarzàdowych na przeciwdzia∏anie bezrobociu, zapobieganiu degradacji osób bezrobotnych, marginalizowanych (rok 2001), aktywizujàce elblà˝an
w przeciwdzia∏aniu negatywnym zachowaniom
spo∏ecznym (rok 2002), aktywizowanie m∏odzie˝y zagro˝onej bezrobociem (rok 2003 i 2004).
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
73
Elblàg
Program Stypendialny „Agrafka Muzyczna” (we
wspó∏pracy z Akademià Rozwoju Filantropii
w Polsce), Program Stypendiów Pomostowych
(we wspó∏pracy z Fundacjà Edukacji Przedsi´biorczoÊci z ¸odzi).
– Program Literacki w kategoriach: Elblàska
Publikacja Roku i Elblàski R´kopis Roku, którego celem jest Celem Programu jest promocja
i wspieranie twórczoÊci literackiej elblàskich pisarzy, poetów i publicystów, w tym osób debiutujàcych. W roku 2003 laureatami zostali dr Ryszard Tomczyk i ks. infu∏at Mieczys∏aw Józefczyk, a elblàskiemu poecie Jaros∏awowi Gruzli
fundacja sfinansowa∏a wydanie zbioru poezji
„Smak teraz”.
– Program “Konkurs o Tytu∏ Filantropa Roku”, którego celem jest promocja prospo∏ecz– Program Stypendialny
SZANSA, którego celem
jest wspieranie dzieci
i
m∏odzie˝y
wybitnie
uzdolnionej i niezamo˝nej
oraz wzmacnianie wi´zi spo∏ecznych uczniów
i studentów z Elblàgiem i Ziemià Elblàskà.
– Program Stypendialny S¸ONIK, którego
celem jest wspomaganie niepe∏nosprawnych
dzieci, uczniów i studentów – mieszkaƒców Elblàga – w zdobywaniu wykszta∏cenia pozwalajà-
Ryszard Rynkowski
i jego stypendyÊci:
Monika Kwiatkowska
i Mateusz Pacer
Rozstrzygni´cie I edycji
nych, filantropijnych poProgramu Literackiego
staw ludzi biznesu oraz
Fundacji
osób prywatnych.
– Program „Klub Stypendysty” majàcy na celu wspieranie pozafinansowe stypendystów Fundacji i ∏àczenie ich z pracà Fundacji.
Ponadto Fundacja Elblàg jest partnerem regionalnym w realizacji projektów Sieci Funduszy Lokalnych w Polsce:
– projekt „Bàdê partnerem – daj szans´” finansowany ze Êrodków UE. Operatorem projektu by∏ Fundusz Lokalny w Kielcach.
– projekt „Ró˝ne problemy – jedna metoda –
fundusze lokalne na rzecz spo∏ecznoÊci” finansowany ze Êrodków UE. Operatorem projektu jest
Fundusz Lokalny w Bi∏goraju.
Aukcja podczas Gali,
obraz prezentujà
stypendystki Fundacji,
aukcj´ prowadzi
Ryszard Rynkowski
Laureaci Konkursu o Tytu∏
Filantropa Roku
cego im na aktywne ˝ycie
zawodowe i spo∏eczne.
– Programy stypendialne
realizowane we wspó∏pracy:
Rok 2000
Zdobywca Tytu∏u i statuetki Ferdynanda: ALSTOM Power sp. z o. o.
Wyró˝nienia: Pan Eugeniusz Wo∏ek – CiastIV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
74
Elblàg
karnia “U Wo∏ka”, Telekomunikacja Polska S. A.,
Panowie Maciej Bukowski i Grzegorz Misiewicz
– Firma „Cleaner”
Rok 2001
Zdobywca Tytu∏u i statuetki Ferdynanda: Piekarnia MARLINO – Pani Halina Dziurdê, pan
Marian Segeda.
Wyró˝nienia: ELZAM Holding SA, PZU ˚ycie SA.
Rok 2002
Zdobywca Tytu∏u i statuetki Ferdynanda: Firma TECHTRANS – panowie Ireneusz Ziemiƒski
i Andrzej Szmit.
Wyró˝nienia: PZU ˚ycie S. A., PKO BP S. A.
o/Elblàg, Pan Bogdan Raszczyk – Piekarnia
“RASZCZYK” w Pas∏´ku, Pani Marzena Poniatowska – Kancelaria Notarialna.
Rok 2003
Zdobywca Tytu∏u i statuetki Ferdynanda: Firma PUJAN – pan Jan Puchalski.
Wyró˝nienia: Zak∏ad Sprzàtania Wn´trz
„MOP 83” – pan Pawe∏ Jankowski, Elblàskie Zak∏ady Energetyczne S. A. – dyrektor Henryk Dorociƒski.
wanie wycieczki dydaktycznej, osoba najbardziej
zaanga˝owana w zbiórk´ zostaje cz∏onkiem Komisji Stypendialnej. Nauczyciele i klasy bioràce
udzia∏ w zbiórce otrzymujà podzi´kowania.
– zbiórka publiczna w hipermarkecie. Zbiórka
polegajàca na zaanga˝owaniu kilkuset wolontariuszy, którzy przez kilka godzin dziennie stajà
przy kasach, pakujà zakupy i pozyskujà do puszek
drobne od klientów. Klasa, która nazbiera najwi´cej pieni´dzy otrzymuje stypendium na dofinansowanie wycieczki dydaktycznej, wszyscy wolontariusze i ich opiekunowie-nauczyciele otrzymujà
podzi´kowania na piÊmie.
Metody fundraisingowe
Fundacja prowadzi szereg metod fundraisingowych, które z roku na rok przynoszà coraz lepsze
efekty finansowe. Nale˝y podkreÊliç, ˝e samo poKapitu∏a Konkursu
Aukcje, loterie
zyskiwanie Êrodków obudowane jest wieloma
o Tytu∏ Filantropa Roku,
–
aukcja
obrazów
lokaldzia∏aniami przygotowawczymi, m. in. coroczod prawej
nych artystów podczas Ganym rozstrzygni´ciem Konkursu o Tytu∏ Filantrowiceprezydent Elblàga
li z dochodem przeznaczopa Roku, promocjà w mediach, stronà internetoWitold Wróblewski
nym na stypendia dla
wà, ulotkami, wydawaniem sprawozdaƒ rocznych
uczniów uzdolnionych aritp.
tystycznie. Wyboru stypendystów dokonujà malaMetody fundraisingowe fundacji mo˝na
rze, po ocenie prac nades∏anych przez kandydapogrupowaç w sposób nast´pujàcy:
tów na stypendystów.
Zbiórki publiczne
– aukcja gad˝etów pozyskanych od zna– sprzeda˝ cegie∏ek na koncerty chanych
osób: sportowców, artystów, polityków
rytatywne: Gal´ Fundacji Elblàg podczas
itp.
której wyst´puje Ryszard Rynkowski,
– loteria zorganizowana podczas imprezy
koncert hip-hopu itp.
plenerowej, gdzie sprzedawane sà losy, nagro– „sprzeda˝” podzi´kowaƒ dla dardami sà gad˝ety pozyskane przez stypendyczyƒców, w którym darczyƒca nazwany
stów, koszulki z logiem FE itp.
jest „Przyjacielem Dzieci Niepe∏nosprawMailing
nych”, podpisanych przez Ryszarda Ryn– wysy∏ka pism do biznesu z proÊbà
kowskiego, prezydenta Elblàga, prezesa
o wsparcie finansowe dzia∏aƒ Fundacji.
Fundacji itp., przy wi´kszych kwotach po– pozyskanie poparcia prezydenta miasta
dzi´kowanie oprawiane jest w ramki i dow formie pisemnej rekomendacji
starczane osobiÊcie.
BezpoÊredni kontakt z biznesem
– zbiórka publiczna pod nazwà „Z∏otów– kontakty cz∏onków Zarzàdu i Rady
ka na Stypendium”. Zbiórka odbywa si´
Fundacji podczas wydarzeƒ lokalnych
w szko∏ach, ka˝dy wp∏acajàcy otrzymuz biznesmenami, w celu utworzenia „klije nalepk´ z logo Funduszu Dzieci Niematu” wokó∏ darowizny, a nast´pnie wipe∏nosprawnych S¸ONIK. Klasa,
zyta fundraisera finalizujàcego wp∏at´
która nazbiera najwi´cej pieni´dzy,
darowizny;
Statuetka Ferdynanda
otrzymuje stypendium na dofinanso– bezpoÊrednia wizyta fundraisiera
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
75
Elblàg
StypendyÊci Fundacji
Elblàg 2004
(z regu∏y kilka, a nawet
kilkanaÊcie wizyt) po
uprzednim umówieniu si´
telefonicznym. Fundraiserami w Fundacji Elblàg
sà dwie osoby: Gabriela Zimirowska – specjalizujàca si´ w organizowaniu akcji fundraisingowych,
Stanis∏aw Puchalski – specjalizujàcy si´ w bezpoÊrednich kontaktach z biznesem.
Organizowanie spotkaƒ prywatnych
– pan Erwin Volertun, Niemiec, od kilku lat
zbiera pieniàdze na Fundacj´ podczas spotkaƒ
prywatnych organizowanych przez cz∏onków stowarzyszeƒ niemieckich zwiàzanych z Elblàgiem.
Pisanie wniosków o dotacje do fundacji
grantodawczych
– wnioski kierowane sà na realizacj´ projektów: tj. konkretnych dzia∏aƒ ∏agodzàcych problemy, w okreÊlonym czasie, za okreÊlone Êrodki,
z czego wynikajà konkretne efekty.
– wnioski kierowane do specjalnych programów stypendialnych realizowanych przez fundacje grantodawcze: np. program Równaç Szanse
Fundacji Batorego, program stypendiów pomostowych organizowanych przez Fundacj´ Edukacyjnà Przedsi´biorczoÊci ze Êrodków Polsko-Amerykaƒskiej Fundacji WolnoÊci.
Pozyskiwanie wp∏at od osób indywidualnych na stypendia dla konkretnych osób
– pozyskanie jednorazowo lub w sposób sta∏y
kwoty na jedno lub kilka stypendiów od znanych
osób lub firm: Ryszard Rynkowski, Firma Pujan.
Pozyskanie kapita∏u ˝elaznego z którego dochód przeznaczony jest na stypendium
– Firma EB przekaza∏a 20.000 z∏ na kapita∏ ˝elazny Funduszu Stypendialnego. Z dochodu finansowane jest corocznie jedno stypendium sportowe. O stypendyÊcie decyduje firma, dokonujàc
wyboru spoÊród osób-sportowców wybranych
przez Komisj´ Stypendialnà.
Pomagajà nam równie˝
darczyƒcy z Niemiec, na
zdj´ciu Ervin Vollerthun
wpisuje si´ do Ksi´gi
Darczyƒców
Fundraiserzy
Otrzymuje darowizny bezpoÊrednio, sprzedaje te˝ gad˝ety zwiàzane z Fundacjà
np. w∏asnor´cznie wykonane breloki do kluczy z logo
Fundacji.
– jeden z cz∏onków-seniorów stowarzyszenia
elblà˝an niemieckich oÊwiadczy∏, ˝e prosi, aby na
jego pogrzebie pieniàdze, które mia∏yby byç przeznaczane na kwiaty, przeznaczone zosta∏y na Fundacj´ Elblàg.
Na rzecz funduszu lokalnego powinna pracowaç grupa fundraiserów, czyli osób pozyskujàcych Êrodki finansowe na dzia∏alnoÊç. Fundacja
pozyska∏a kilku fundraiserów, z których dwie osoby sà wiodàce: Gabriela Zimirowska i Stanis∏aw
Puchalski.
Zarzàd we wspó∏pracy z fundraiserami opisa∏
zasady pracy kwestorskiej i zawar∏ je w „Instrukcji dla wolontariuszy-fundraiserów Fundacji ElIV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
76
Elblàg
blàg”. Instrukcja okreÊla postaw´ fundraisera, wymagane wobec niego predyspozycje, sposób pracy
itp. (Instrukcja w za∏àczeniu).
A oto refleksje jednego z fundraiserów.
Fundraiser
Samo s∏owo „fundraiser”, jak i dzia∏alnoÊç,
którà rozpoczà∏em dzi´ki Fundacji Elblàg przed
kilkoma miesiàcami, by∏y dla mnie zupe∏nie obce.
Los ludzi chorych i cierpiàcych (szczególnie
dzieci) nigdy nie by∏ mi oboj´tny. Ale myÊl´, ˝e
trzeba mieç spore doÊwiadczenie ˝yciowe, lub samemu zetknàç si´ z ludêmi oczekujàcymi wsparcia, aby dojrzeç do dzia∏alnoÊci wolontarystycznej. Wydaje mi si´, ˝e te warunki spe∏nia∏em.
Dzi´ki serdecznoÊci ludzi których spotka∏em
w Fundacji oraz przebytemu szkoleniu doÊç spontanicznie ruszy∏em w tak zwany teren.
Przysz∏y pierwsze sukcesy i ogromna satysfakcja, ale te˝ rozczarowania, zawód i refleksja nad
tym, co zrobi∏em dobrze, a co nale˝a∏o poprawiç.
I tak, metodà prób i b∏´dów, doÊç skutecznie realizowa∏em cele, które stawia∏em przed sobà,
a mianowicie zdobywanie Êrodków. Przyznaj´, ˝e
ogromnie mi zale˝a∏o i tak jest do dziÊ, abym
móg∏ przyczyniaç si´ do realizacji celów, jakie
stojà przed Fundacjà, której jestem fundraiserem,
i mam zaszczyt jà w jakiejÊ cz´Êci reprezentowaç.
Po pi´ciu miesiàcach pracy jako fundraiser,
moje doÊwiadczenie jest ogromnie wzbogacone
przez kontakty i osobiste spotkania z ró˝nymi
ludêmi. Szkolenie, które odby∏em oraz materia∏y,
które czyta∏em na poczàtku swojej pracy, by∏y tylko namiastkà tego, co mnie czeka∏o w tak zwanym
terenie. Gdybym mia∏ jakàÊ skal´ porównawczà,
to porówna∏bym do kursu jazdy samochodem odbytym w 1979 roku (wówczas koƒczy∏em kurs),
a stosowaniem tej nabytej wiedzy obecnie, gdzie
na ulicach – w porównaniu z tamtym okresem –
jest ogromna iloÊç samochodów (i to jakich!)
oraz mnóstwo zaskakujàcych sytuacji, których
ani instruktor, ani przysz∏y kierowca nie móg∏ sobie wyobraziç. Choç trzeba uczciwie dodaç, ˝e
nie da si´ zapisaç sztandarowego sposobu post´powania wobec ludzi reprezentujàcych ró˝ne zawody, ludzi bardzo màdrych, inteligentnych, b´dàcych w∏aÊcicielami czy dyrektorami ró˝nych
firm. Najwa˝niejsze, aby na poczàtek zach´ciç ich
do spotkania, a gdy ju˝ do niego dojdzie – przekonaç swojà argumentacjà i osiàgnàç zamierzony
cel. Ka˝da rozmowa, ka˝de spotkanie jest jedyne
w swoim rodzaju i do ka˝dej rozmowy czy spotka-
nia trzeba przygotowywaç si´ indywidualnie, nie
ma gotowego scenariusza. Ka˝dy cz∏owiek jest inny, jest indywidualnoÊcià, i to w∏aÊnie jest fascynujàce, ˝e ka˝de z tych spotkaƒ jest niepowtarzalne i przynosi ró˝ne efekty. Ukoronowaniem tych
spotkaƒ jest sukces albo pora˝ka.
Od poczàtku mojej pracy w Fundacji Elblàg
zadaj´ sobie pytanie jaki jest ze mnie fundraiser.
Jakie predyspozycje powinien taki fundraiser
mieç, aby zbyt cz´sto nie towarzyszy∏y mu rozczarowania.
MyÊl´ ˝e fundraiser powinien byç przede
wszystkim uczciwy, powinien byç wiarygodny,
dyskretny, dobrze wychowany, powinien robiç
dobre wra˝enie, powinien byç inteligentny (je˝eli
to mo˝liwe), ponadto schludny, oraz – powinien
byç po za wszelkim podejrzeniem, jak ˝ona Cezara.
Wiem, ˝e to jest wzór fundransiera prawie niedoÊcigniony. To, co wymieni∏em, mo˝na nazwaç
honorowym kodeksem fundraisera, do którego
nale˝y dà˝yç. Gdy si´ te warunki spe∏ni, to mo˝na
mieç pewnoÊç, ˝e Fundacja, którà b´dzie reprezentowa∏ taki fundraiser, b´dzie bardzo dobrze
odbierana przez ludzi z którymi si´ spotyka.
Do fundraisera nale˝y równie˝ nie tylko budowanie dobrego wizerunku swojej Fundacji, ale
tak˝e budowanie dobrej atmosfery, przyjaêni,
˝yczliwoÊci, poparcia i aktywnoÊci wÊród mieszkaƒców. Praca fundraisera moim zdaniem, to nie
tylko spektakularne krótkoterminowe zdobywanie
Êrodków, a przede wszystkim d∏ugofalowa rzetelna praca polegajàca na szczegó∏owej penetracji
Êrodowisk biznesowych (i nie tylko) z podzia∏em
na bran˝e, ich kondycj´ ekonomicznà (je˝eli to
mo˝liwe), ludzi nimi zarzàdzajàcych oraz doÊç
agresywna informacja w lokalnych mediach dotyczàca celów, dzia∏alnoÊci oraz dokonaƒ Fundacji.
Po pi´ciu miesiàcach doÊwiadczeƒ zadaj´ sobie pytanie czy spe∏niam któryÊ z tych wczeÊniej
wspomnianych warunków. Nie mog´ obiektywnie
oceniç swojej pracy, choç czasami myÊl´, ˝e do
niektórych z tych warunków uda∏o mi si´ zbli˝yç,
gdy˝ wynik jaki osiàgnà∏em – ponad dwa tysiàce
z∏otych miesi´cznie – upowa˝nia mnie do optymizmu, ale byç mo˝e to tylko sprzyjajàcy zbieg okolicznoÊci i troch´ szcz´Êcia. Po˝yjemy, zobaczymy.
Stanis∏aw Puchalski
Fundacja Elblàg jest organizacjà po˝ytku publicznego.
Biuro Fundacji Elblàg
Ul. Zwiàzku Jaszczurczego 17, 82-300 Elblàg
tel./fax 055 236 98 88, e-mail: [email protected] www.fundacja.elblag.pl
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
77
Bi∏goraj
Irena Gadaj
FUNDACJA FUNDUSZ
LOKALNY ZIEMI BI¸GORAJSKIEJ
O fundacji lokalnej i poczàtkach
Fundacji FLZB
Zanim powsta∏a Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej, w Bi∏goraju odbywa∏y si´ spotkania i d∏ugie rozmowy na
temat tego, czy w ogóle taka fundacja jest nam potrzebna, czy warto jà tworzyç, czy przeniesiony
amerykaƒski model fundacji lokalnej (community
Prezes Fundacji
foundation) na grunt Ziemi
Irena Gadaj
Bi∏gorajskiej to dobry pomys∏?
W latach 1996/1997 przedsi´biorcy (z Tadeuszem Kuêmiƒskim), w∏adze miasta (z burmistrzem Stefanem Oleszczakiem), organizacje pozarzàdowe (z Irenà Gadaj) i dzia∏acze sportowi
(z Józefem ¸aba) zastanawiali si´, jak i gdzie szukaç pieni´dzy na finansowanie sportu. WymyÊlono utworzenie dochodowej spó∏ki akcyjnej (produkcja opakowaƒ), która w ca∏oÊci przekazywaç
mia∏a zysk na finansowanie sportu, a zw∏aszcza finansowanie miejscowej dru˝yny pi∏karskiej ¸ada.
Fabryka Model Opakowania w Bi∏goraju faktycznie powsta∏a (jako produkt uboczny rozmyÊlaƒ
i podj´tych dzia∏aƒ w zakresie systemowego rozwiàzania problemów dofinansowania dzia∏alnoÊci
sportowej), lecz jest normalnà, zagranicznà firmà,
zatrudniajàcà 200 osób. Stworzenie systemowego rozwiàzania wspierajàcego tylko jeden klub
sportowy, czy nawet szerzej tylko jednà dziedzin´
(sport) nie znalaz∏o w Êrodowisku przedsi´biorców i w samorzàdzie lokalnym poparcia. Powszechne poparcie w∏adz lokalnych, przedsi´biorców i opiniotwórczych obywateli uzyska∏a
koncepcja utworzenia Fundacji Lokalnej.
Od samego poczàtku w dzia∏aniach zwiàzanych z utworzeniem fundacji lokalnej w Bi∏goraju (terenem dzia∏ania jest powiat Bi∏goraj, gmina
Zwierzyniec i przyleg∏e obszary zamieszka∏e
przez ok. 110 tys. mieszkaƒców) pomaga∏o nam
stowarzyszenie Akademia Rozwoju Filantropii
w Polsce. Na zlecenie ARF Bi∏goraj zosta∏ obj´ty
„Badaniem mo˝liwoÊci tworzenia funduszy lokalnych w czterech miastach w Polsce”, które by∏o
prowadzone zimà 1997/1998. W badaniu uczestniczy∏y równie˝ Racibórz, Elblàg i Bielsko-Bia∏a.
W raporcie z badania autorzy (Policy & Action
Group Sp z o. o., Instytut Spraw Publicznych)
stwierdzili:
„Mo˝na postawiç hipotez´, (która wymaga∏aby weryfikacji w toku nast´pnych badaƒ), ˝e Bi∏goraj reprezentuje typ miasta, w którym szanse
powodzenia funduszu lokalnego b´dà najwi´ksze,
a to z nast´pujàcych przyczyn:
• stosunkowo niedu˝a spo∏ecznoÊç z silnà
wi´zià i lokalnym patriotyzmem,
• stosunkowo silny biznes o mieszanym rodowodzie lokalno – zewn´trznym (zagranicznym),
• sprawdzone wzory wspó∏pracy 3 sektorów
na rzecz spo∏ecznoÊci (potrzebna jest organizacja, która b´dzie promotorem takiej
wspó∏pracy – w Bi∏goraju jest nià BARR)”.
Wzorem Amerykanów
Amerykaƒski model fundacji lokalnej bardzo
spodoba∏ si´ w Bi∏goraju. By∏ prezentowany
w Bi∏goraju latem 1998 roku mi´dzy innymi przez
Donnell Mersereau (Ohio Donor Service, USA)
i Suzanne Feurt (European Foundation Centre
z siedzibà w Brukseli) oraz zespó∏ Akademii
Rozwoju Filantropii. W procesie tworzenia Fundacji Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej rol´
szczególnà odegrali: Stefan Oleszczak, burmistrz
Bi∏goraja (po wizycie w USA i licznych spotkaniach w Fundacjach Lokalnych stwierdzi∏, ˝e:
„jak si´ pozna fundusz lokalny, to nie sposób si´
w nim nie zakochaç”), Irena Gadaj, prezes Bi∏gorajskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S. A.
(uczestniczy∏a w cyklu szkoleƒ w Polsce oraz
mia∏a mo˝liwoÊç zapoznania si´ z dzia∏alnoÊcià
FL w Anglii), przedsi´biorcy skupieni w Towarzystwie Gospodarczym: Janusz Palikot, prezes
AMBRA S. A., Zofia Wach (uczestniczy∏a
w szkoleniach, by∏a goÊciem FL w USA), Tadeusz Kuêmiƒski, Andrzej Miazga, Henryk Ozi´b∏o
oraz Stefan Szmidt, zarzàdca prywatnej Fundacji
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
78
Bi∏goraj
KRESY 2000. Wielkà pomoc szkoleniowà, konsultacyjnà i finansowà Fundacja FL Ziemi Bi∏gorajskiej otrzyma∏a ze stowarzyszenia Akademia
Rozwoju Filantropii w Polsce. 26 kwietnia 1999
roku podpisano akt notarialny ustanawiajàcy Fundacj´ Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej. Jako
kapita∏ za∏o˝ycielski Fundacji, pochodzàcy z darowizn fundatorów: samorzàdów (53 tys. z∏ przekaza∏y samorzàdy Miasta Bi∏goraja i Zwierzyƒca), lokalnych firm (50 tys. z∏ wnios∏y spó∏ki akcyjne) oraz osób prywatnych (17 przedstawicieli
drobnego biznesu, wolnych zawodów, osób i rodzin znanych i szanowanych w Bi∏goraju) zgromadzono kwot´ 156.100 z∏. JednoczeÊnie na organizacj´ i obs∏ug´ powstajàcej Fundacji pozyskano granty z Akademii Rozwoju Filantropii oraz
Funduszu PHARE (za poÊrednictwem organizacji
przedsi´biorców pod nazwà Towarzystwo Gospodarcze w Bi∏goraju). Inicjatywa utworzenia dobroczynnej Fundacji od poczàtku by∏a wspierana
przez Bi∏gorajskà Agencj´ Rozwoju Regionalnego S. A. (konsultacje, szkolenia, po˝yczki i por´czenia kredytów dla ma∏ych firm, obs∏uga projektów PHARE). BARR S. A. udost´pnia bezp∏atnie
Fundacji FLZB pomieszczenia na dzia∏alnoÊç, zapewnia dost´pnoÊç do wszystkich urzàdzeƒ biurowych, sal szkoleniowych oraz s∏u˝y pomocà logistycznà.
30 czerwca 1999 roku Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej zosta∏a wpisana przez
Sàd Gospodarczy w Warszawie do Rejestru Fundacji. 21 kwietnia 2004 roku Fundacja Fundusz
Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej uzyska∏a status organizacji po˝ytku publicznego (KRS 0000082324).
Fundatorzy Fundacji Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej
Samorzàdy: Urzàd Miasta Bi∏goraja, Urzàd
Miasta Zwierzyniec
Firmy: Ambra, ZCB Markowicze, Mewa
Resbud
Osoby fizyczne:
Irena Gadaj, Stefan Grodzki, Zdzis∏aw Jargie∏o, Andrzej K∏osiƒski, Tadeusz Kuêmiƒski, Izabela i Aleksander ¸ukasz, Andrzej Miazga, Benedykt Miszkin, Helena i Stefan Oleszczak, Henryk
Ozi´b∏o, Janusz Solski, Jan Szulc, Stefan Szmidt,
Andrzej Turczaƒski, Zofia Wach, Henryk Wujec,
Wies∏awa i Zbigniew Zalewa.
Misja i cele Fundacji
Misjà Naszej Fundacji jest poprawa jakoÊci ˝ycia spo∏ecznoÊci Ziemi Bi∏gorajskiej i przyleg∏ych do niej obszarów poprzez:
– pomoc donatorom w realizacji ich szlachetnych, filantropijnych celów,
– wspieranie finansowe inicjatyw i przedsi´wzi´ç z zakresu ochrony zdrowia i pomocy
spo∏ecznej, edukacji, kultury i sztuki, sportu i turystyki, ochrony Êrodowiska, rozwoju
gospodarczego i innych wa˝nych potrzeb
spo∏ecznych,
– inicjowanie wspó∏pracy wszystkich zainteresowanych w identyfikowaniu i rozwiàzywaniu ciàgle zmieniajàcych si´ potrzeb spo∏ecznoÊci lokalnej.
Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej wspiera dzia∏ania w zakresie:
1. Ochrony zdrowia, pomocy spo∏ecznej
i rehabilitacji osób niepe∏nosprawnych
2. Kultury, sportu i turystyki
3. Ochrony Êrodowiska
4. Programów naukowo-badawczych, oÊwiaty, edukacji i wychowania
5. Poprawy infrastruktury cywilizacyjnej regionu
Co Fundacja oferuje darczyƒcom?
1. Wskazuje inicjatywy i programy, które
warto wspieraç
2. ¸àczy mniejsze darowizny, pomna˝a je
i zwi´ksza zasi´g oferowanej pomocy
3. Czuwa nad tym, by darowizna by∏a wykorzystywana zgodnie z wolà darczyƒcy
4. Zdejmuje z darczyƒcy ci´˝ar odpowiadania
na ogromnà liczb´ podaƒ i listów z proÊbà
o wsparcie
5. Uwalnia darczyƒc´ od poÊwi´cania czasu
na kontrol´ i rozliczanie ofiarowanej darowizny
6. Tworzy dobry wizerunek darczyƒcy w Êrodowisku lokalnym
7. Dostarcza darczyƒcy raport i rozliczenie
z wykorzystanej darowizny
8. Wyklucza mo˝liwoÊç oszukania darczyƒcy
9. Daje mo˝liwoÊç ludziom mniej zamo˝nym
niesienia pomocy innym
Co Fundacja oferuje spo∏ecznoÊci,
organizacjom pozarzàdowym
i samorzàdom?
1. Analizuje potrzeby lokalne i inicjuje dzia∏ania potrzebne danej spo∏ecznoÊci
2. Zapewnia szybkie reagowanie na pojawiajàce si´ problemy
3. Umo˝liwia finansowanie inicjatyw lokalnych
4. Aktywizuje spo∏eczeƒstwo lokalne do rozwiàzywania swoich problemów przy pomocy Êrodków funduszu lokalnego
5. U∏atwia dost´p do pomocy finansowej
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
79
Bi∏goraj
6. Tworzy fundusze celowe i dziedzinowe,
z których finansowane jest zaspokajanie
okreÊlonych obszarów potrzeb spo∏ecznych
7. Wspiera organizacje spo∏eczne Êrodkami finansowymi
8. Pomna˝a darowizny zapewniajàc stabilne,
wieczyste êród∏o finansowania inicjatyw lokalnych
Ludzie Fundacji
Zarzàd:
Irena Gadaj – prezes Zarzàdu (prezes Bi∏gorajskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S. A.)
Stefan Grodzki (przedsi´biorca), W∏adys∏aw
Saciuk (nauczyciel) – cz∏onkowie
Rada Fundacji:
Henryk Ozi´b∏o (przedsi´biorca) – Przewodniczàcy Rady
Janusz Solski (profesor AM w Lublinie) – Wiceprzewodniczàcy i Izabela ¸ukasz (nauczyciel) –
Sekretarz
oraz Barbara Borowy (nauczyciel), Józef Dubiel (dyrektor szko∏y w ma∏ym Frampolu), Miros∏aw Dudko (lekarz), Jacek Grabias (nauczyciel),
Jan Kawa (przedsi´biorca), Józef Kiszka (przedsi´biorca), Andrzej K∏osiƒski (psycholog), Urban
Kolman (prawnik), Jan Kukie∏ka (dyrektor banku), Tadeusz Kuêmiƒski (przedsi´biorca), Andrzej Maciejewski (dzia∏acz sportowy, mistrz
Êwiata Karate), Andrzej Miazga (przedsi´biorca),
Helena Oleszczak (nauczyciel) Stefan Oleszczak
(burmistrz Bi∏goraja w latach 1990 – 2002), Janusz Palikot (przedsi´biorca), Janusz Ros∏an (burmistrz), Stefan Szmidt (aktor i malarz), Jan Szulc
(przedsi´biorca), Zofia Wach (przedsi´biorca),
Wies∏awa Zalewa (w∏aÊcicielka kilku aptek) oraz
Pawe∏ ¸ukasiak (prezes ARF, cz∏onek honorowy).
Biuro Fundacji
Agnieszka
(1/2 etatu),
Otto
Borowy
–
koordynator
Renata Krasa – ksi´gowa (1/4 etatu),
oraz wolontariusze, g∏ównie m∏odzie˝ bi∏gorajskich szkó∏ i stypendyÊci Fundacji.
W ciàgu pi´ciu lat dzia∏alnoÊci zmienia∏y si´
osoby pe∏niàce funkcj´ w Radzie i Zarzàdzie
Fundacji. Funkcj´ pierwszego przewodniczàcego
Rady Fundacji sprawowa∏ Stefan Szmidt, wiceprzewodniczàcym by∏ Janusz Palikot. Pierwszym
prezesem Fundacji by∏ Andrzej K∏osiƒski, nast´pnym Stefan Oleszczak, obecnie funkcj´ t´ pe∏ni
Irena Gadaj.
W biurze Fundacji pracowali: Andrzej K∏osiƒski (1999-2000), Gra˝yna Pude∏ko (2000-2001),
Ewa Proc (2001-2002) i Monika Kusztykiewicz
(2002-2003). Wszystkie te osoby w znaczàcy sposób przyczyni∏y si´ do rozwoju Fundacji.
Dzia∏alnoÊç Fundacji
Fundacja FL Ziemi Bi∏gorajskiej jest ciàgle
dynamicznie rozwijajàcà si´ organizacjà.
Typowà formà prowadzenia dzia∏alnoÊci statutowej sà otwarte konkursy grantowe i konkursy
stypendialne. Fundacja obs∏uguje wiele ró˝nych
funduszy, których liczba ciàgle roÊnie.
Fundusz Dotacji – gromadzi fundusze na realizacj´ programów grantowych Fundacji, o sposobie ich wykorzystania decyduje Rada i Zarzàd
Fundacji. Otwarte konkursy grantowe organizowane sà co najmniej 2 razy w roku, zgodnie
z przyj´tymi regulaminami, dost´pnymi dla potencjalnych beneficjentów. W ciàgu pi´ciu lat
Fundacja przeprowadzi∏a 11 konkursów grantowych i dofinansowa∏a kwotà 207 tys. z∏ – 137
wa˝nych dla spo∏ecznoÊci lokalnej projektów
z zakresu:
• edukacji (projekt „Zielna klasa” w Zwierzyƒcu – 1999, I Konkurs „Âwiat wierszy
najpierwszych” – 2002, „Przewodnik po
Bi∏goraju – Êcie˝ki dydaktyczne” – 2002),
• kultury (Bi∏gorajski Almanach Literacki –
2000, Izba Muzealna w Sochach – 2002, rekonstrukcja Êwi´ta powitania sitarzy bi∏gorajskich „Radosne” – 2002),
• sportu (M∏odzie˝owe Mistrzostwa Polski
w Podnoszeniu Ci´˝arów – 2003, Puchar
Ma∏ych Mistrzów Karate – 2002),
• ekologii (akcja sprzàtania rzeki Tanew przy
u˝yciu kajaków – 2002)
• rekreacji („èróde∏ka” – sprzàtanie i zagospodarowanie terenu rekreacyjnego – 2004,
„Siatkówka dla wszystkich” – stworzenie
boisk do siatkówki – 2004),
• zachowania tradycji (zapomniane zawody
regionu – Ciosmy 2002),
• pomocy spo∏ecznej (Majówka dla dzieci
z domu dziecka – Zwierzyniec 2000, szkoIV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
80
Bi∏goraj
lenia i poradnictwo dla bezrobotnych kobiet
„Kobiety te˝ potrafià” – 2002, „Lato w mieÊcie” – projekt opieki nad dzieçmi z rodzin
dysfunkcyjnych prowadzony przez Fundacj´ „Krzyk” we wspó∏pracy z bezrobotnymi
pedagogami)
• bezpieczeƒstwa („Bezpieczny Region –
Bezpieczne Dzieci” – Majdan Stary 2002)
• opieki nad osobami starszymi („O m∏odoÊci
nie Êwiadczy wiek” – Uniwersytet Trzeciego wieku w Bi∏goraju – 2002)
• zdrowia („Dotrzeç do potrzebujàcych” –
Zamojskie Stowarzyszenie Stwardnienia
Rozsianego, 2000)
• integracji spo∏ecznej (Integracyjny Dzieƒ
Dziecka, Dyle 2001)
Wnioskodawcami i realizatorami projektów
by∏y ma∏e lokalne organizacje pozarzàdowe, fundacje, stowarzyszenia, kluby sportowe, szko∏y,
oÊrodki kultury oraz nieformalne grupy mieszkaƒców.
Konkursy Grantowe og∏asza Zarzàd Fundacji.
Obs∏ug´ konkursu zapewnia biuro Fundacji. Decyzje w sprawie przyznania dotacji podejmuje powo∏ywana przez Rad´ Fundacji Komisja Grantowa (Jan Szulc – przewodniczàcy, Izabela ¸ukasz,
Helena Oleszczak, Urban Kolman, Janusz Solski).
Nr konta: 81 1500 1807 1218 0001 5822 0000.
Bi∏gorajski Fundusz Stypendialny – gromadzi
fundusze i przyznaje stypendia uzdolnionej m∏odzie˝y. Fundacja obs∏uguje stypendia prywatne
i firmowe, wspó∏pracuje z Fundacjà Batorego
(program „Równe szanse”), z Fundacjà Edukacyjnà Przedsi´biorczoÊci w ¸odzi (program „Stypen-
diów pomostowych” adresowany do zdolnych
maturzystów z niezamo˝nych rodzin i ma∏ych
Êrodowisk), Akademià Rozwoju Filantropii
w Polsce (program Agrafka).
Bi∏gorajski Fundusz Stypendialny swoje
pierwsze stypendia wyp∏aci∏ w roku 2000/2001.
Z roku na rok roÊnie liczba przyznanych stypendiów:
• 21 uzdolnionych m∏odych ludzi otrzymywa∏o stypendia w roku 2000/2001
• 101 osób korzysta∏o z naszych stypendiów
w roku 2001/2002
• 127 osób w roku 2002/2003
• 157 osób (w tym 19 studentów) w roku
2003/2004
Stypendia sà przyznawane w ramach organizowanych przez Fundacj´ otwartych konkursów stypendialnych. Wnioski stypendialne oceniane sà
przede wszystkim pod kàtem wyników w nauce
(50%) oraz uwzgl´dniane sà szczególne osiàgni´cia ucznia/studenta, jego zaanga˝owanie w ˝ycie
szko∏y/uczelni. Wa˝nym kryterium jest równie˝
sytuacja materialna rodziny stypendysty (20%).
Z roku na rok roÊnie te˝ kwota wyp∏acanych
przez Fundacj´ stypendiów:
6.700 z∏ (2000), 41.820 z∏ (2001), 68.580 z∏
(2002), 85.180 z∏ (2003)
Od wrzeÊnia 2000 do czerwca 2004 wyp∏aciliÊmy 405 stypendiów (rocznych i semestralnych)
na kwot´ 238.720 z∏ (dofinansowanie z F. Batorego 78.900 z∏).
Kapita∏ wieczysty BFS wynosi 25.000 z∏.
Miesi´czna wysokoÊç stypendiów jest zró˝nicowana: 40 z∏ otrzymuje uczeƒ szko∏y podstawo-
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
81
Bi∏goraj
wej, 50 z∏ gimnazjalista, 100 z∏ licealista, 200 z∏ stypendysta Agrafki ARF, 300 z∏ student, 380 z∏ student (stypendia pomostowe).
Bardzo dobrze uk∏ada nam si´ wspó∏praca
w zakresie stypendiów z:
• Fundacjà S. Batorego (otrzymaliÊmy dofinansowanie 78.900 z∏ oraz profesjonalne
szkolenia i mo˝liwoÊç wymiany doÊwiadczeƒ z innymi funduszami)
• Miastem Bi∏goraj – w zakresie obs∏ugi stypendiów Burmistrza
• Fundacjà Edukacyjnà Przedsi´biorczoÊci
(nasza Fundacja finansuje 30% kwoty stypendium pomostowego, w roku 2003/2004
mieliÊmy 15 studentów)
• Akademià Rozwoju Filantropii (Agrafka)
• Lokalnymi firmami (AMBRA S. A. – funduje co roku 2 stypendia studenckie, Kimex, Polmos Lublin)
• Bankiem BISE (wspiera stypendia dla
uczniów ma∏ej gminy Frampol)
• prywatnymi fundatorami (Iza i Aleksander
¸ukasz, Helena i Stefan Oleszczak, Barbara
i Zbigniew Borowy, Bill Vanderbilt i Jeff
Bart)
• lokalnymi darczyƒcami przekazujàcymi na
stypendia kwoty od kilku z∏otych do kilku
tysi´cy
Nr konta: 76 1500 1807 1218 0001 7190 0000.
UroczystoÊç
wr´czenia
stypendiów
Fundusz Wspierania OÊwiaty w Gminie
Frampol – gromadzi Êrodki i wspiera oÊwiat´,
przyznaje stypendia uzdolnionym uczniom
z frampolskich szkó∏. Jednym z g∏ównych darczyƒców tego Funduszu jest Bank Inicjatyw Spo∏eczno – Ekonomicznych BISE z Warszawy
Fundusz jest obs∏ugiwany przez Komisj´ (Józef Dubiel – przewodniczàcy) i biuro Fundacji.
W latach 2000-2004 34 najzdolniejszych uczniów
z frampolskich szkó∏ otrzyma∏o stypendia na ∏àcznà kwot´ 15.800 z∏.
Nr konta: 81 1500 1807 1218 0001 5822 0000
Fundusz Zdrowia – pozyskuje Êrodki i wspiera programy zdrowotne, szkolenia i zakup sprz´tu medycznego. Fundusz rozpoczà∏ dzia∏alnoÊç
pod koniec 2002 roku z kapita∏em za∏o˝ycielskim
5 tys. z∏ wniesionym przez Miros∏awa Dudko (lekarz), Roberta Wójcik (lekarz), Wies∏aw´ Zalewa
(aptekarz), El˝biet´ Nizio (przedsi´biorca) i Lucyn´ Czyrw (dyrektor lokalnego banku). W ciàgu
2 lat Fundusz Zdrowia zgromadzi∏ 50 tys. z∏ na zakup sprz´tu ratujàcego ˝ycie. Fundusz Zdrowia
organizuje w∏asne imprezy dobroczynne w plenerze – Majówk´ Rowerowà i Âwi´to Pieczonego
Ziemniaka.
Funduszem zarzàdza Komisja Zdrowia (Miros∏aw Dudko – przewodniczàcy).
Nr konta: 52 1500 1807 1218 0002 1894 0000.
Fundusz Sportu – gromadzi fundusze i przyznaje dotacje wspierajàce rozwój sportu lokalnego
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
82
Bi∏goraj
Fundusz utworzyli ludzie zainteresowani
wspieraniem lokalnego sportu: Tadeusz Kuêmiƒski, Andrzej Maciejewski, Andrzej Miazga, Jacek
Grabias. Kapita∏ za∏o˝ycielski w kwocie 5 tys. z∏
zebrany zosta∏ w trakcie pierwszego balu dobroczynnego Fundacji, w trakcie którego dokonano
równie˝ podsumowania plebiscytu sportowego.
W ciàgu 2 lat Fundusz sportu zgromadzi∏ ponad
16 tys. z∏.
Funduszem zarzàdza Komisja Sportu (Andrzej
Maciejewski – przewodniczàcy).
Nr konta: 38 1500 1807 1218 0001 9497 0000.
UFO – Uczniowski Fundusz OÊwiaty – utworzony w 2004 roku w ramach projektu „Zbieramy
dla zmiany” fundusz m∏odzie˝y z Liceum LO im.
ONZ w Bi∏goraju, gromadzi fundusze i wspiera
dzia∏ania na rzecz uczniów i absolwentów LO
(stypendia, zakup sprz´tu, wyposa˝enia i pomocy
naukowych, finansowanie projektów aktywizujàcych m∏odzie˝). M∏odzie˝ przeszkolona w zakresie fundraisingu zbiera∏a fundusze stosujàc ró˝ne
metody: organizacja imprez (mecz uczniowie
kontra nauczyciele, dyskoteka), bezpoÊrednie rozmowy ze sponsorami, odpisy 1% od podatku.
Dzi´ki tym dzia∏aniom w ciàgu kilku miesi´cy
uda∏o si´ m∏odzie˝y zebraç ponad 5 tys. z∏. Fundacja nagrodzi∏a te dzia∏ania grantem w wysokoÊci
5 tys. z∏. Funduszem zarzàdza m∏odzie˝owy zarzàd z udzia∏em doros∏ych opiekunów: Anny
Zych i Krzysztofa Litwiniuka.
Nr konta: 81 1500 1807 1218 0001 5822 0000
Fundusz Kobiet – utworzony w 2004 roku
w ramach projektu „Ró˝ne problemy – jedna metoda – Fundusze Lokalne na rzecz spo∏ecznoÊci”
pozyskuje Êrodki i wspiera projekty adresowane
do kobiet, aktywizujàce Êrodowiska kobiece,
przeciwdzia∏ajàce marginalizacji, wspierajàce kobiety znajdujàce si´ w trudnej sytuacji ˝yciowej.
Kapita∏ za∏o˝ycielski funduszu pochodzi z darowizn cz∏onkiƒ Forum Kobiet i odpisów 1% podatku. W dniu 25 lipca 2004 Fundusz Kobiet zorganizowa∏ du˝à imprez´ dobroczynnà „Razem
z nami kobietami”.
Nr konta: 81 1500 1807 1218 0001 5822 0000
Fundusz Darczyƒcy (ze wskazaniem) – darczyƒca przekazuje Êrodki na ÊciÊle okreÊlony cel
(np. stypendia), dofinansowanie konkretnego projektu lub organizacji. W ramach tego funduszu
mogà byç tworzone zgodnie z wolà darczyƒców
fundusze firmowe (AMBRA S. A., PW APIS),
imienne (fundusz Ireny Gadaj), prywatne fundusze stypendialne (I. i A. ¸ukasz, H. i S. Oleszczak), fundusze wspierajàce akcje charytatywne,
fundusze organizacji, fundusze okresowe i inne.
Nr konta: 81 1500 1807 1218 0001 5822 0000.
Fundusz Organizacyjny Fundacji – gromadzi Êrodki na koszty operacyjne, zwiàzane z dzia∏alnoÊcià statutowà Fundacji.
Nr konta: 81 1500 1807 1218 0001 5822 0000
Fundusz Statutowy – gromadzi fundusze
przekazywane przez darczyƒców bez okreÊlania
konkretnego celu. O sposobie wykorzystania
Êrodków tego Funduszu decyduje Zarzàd Fundacji.
Nr konta: 81 1500 1807 1218 0001 5822 0000
Fundusz ˚elazny (kapita∏ wieczysty Fundacji) – nieustannie gromadzi i pomna˝a fundusze.
Kapita∏ funduszu (obecnie ponad 650 tys. z∏) jest
nienaruszalny i zapewnia d∏ugotrwa∏e funkcjonowanie Fundacji. Odsetki od kapita∏u sà przeznaczane w cz´Êci na dzia∏ania statutowe, w cz´Êci
na koszty operacyjne, a cz´Êciowo powi´kszajà
kapita∏ Funduszu ˚elaznego.
Nr konta: 91 1500 1807 1218 0001 7451 0000.
Fundacja FL Ziemi Bi∏gorajskiej realizuje
równie˝ w∏asne autorskie projekty, zgodne z celami dzia∏alnoÊci statutowej, na które pozyskuje
dofinansowanie od instytucji zewn´trznych.
1. W 2000 roku Fundacja na projekt „Trzeci
wymiar demokracji – forum organizacji pozarzàdowych” uzyska∏a grant w wysokoÊci 6.302 euro
z programu Phare DEMOKRACJA. Celem projektu by∏o wzmocnienie sektora organizacji obywatelskich. W ramach projektu prowadzone by∏y
szkolenia i dyskusje. Przy wspó∏pracy z Towarzystwem Gospodarczym w Bi∏goraju opracowany
zosta∏ „Informator o organizacjach pozarzàdowych Ziemi Bi∏gorajskiej”. Organizacje obywatelskie sta∏y si´ bardziej widoczne a ich dzia∏alnoÊç bardziej doceniana przez spo∏eczeƒstwo
i w∏adze lokalne.
2. W ramach programu „Dzia∏aj lokalnie” ze
Êrodków Polsko-Amerykaƒskiej Fundacji WolnoÊci Fundacja FLZB uzyska∏a dofinansowanie
w kwocie 39.300 z∏ na realizacj´ projektu „OÊrodek Agroturystyki i Integracji w Dylach”. Celem
projektu realizowanego w pierwszej po∏owie
2001 roku, by∏o przygotowanie (opracowanie dokumentacji i programu dzia∏ania OÊrodka) do powstania w powiecie bi∏gorajskim, w Dylach,
OÊrodka Turystyki i Integracji. OÊrodek ma s∏u˝yç rozwojowi zawodowemu i spo∏ecznemu osób
niepe∏nosprawnych oraz wspieraniu rozwoju lokalnego terenów wiejskich. Projekt realizowany
by∏ przy wspó∏pracy Towarzystwa Opieki nad
Dzieçmi Niepe∏nosprawnymi w Bi∏goraju, Urz´du Gminy Bi∏goraj, Urz´du Miasta i Starostwa
Powiatowego w Bi∏goraju. W ramach projektu
zorganizowano imprez´ integracyjnà dla dzieci
niepe∏nosprawnych – Dzieƒ Dziecka.
3. W okresie: lipiec 2002 – luty 2003 roku Fundacja realizowa∏a projekt „Klub Stypendysty”.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
83
Bi∏goraj
Dofinansowanie w wysokoÊci 14.700 z∏ z programu „Równaç szanse” Polsko-Amerykaƒskiej Fundacji WolnoÊci otrzymaliÊmy za poÊrednictwem
Polskiej Fundacji Dzieci i M∏odzie˝y. Celem projektu by∏o w∏àczenie stypendystów w proces wyrównywania szans edukacyjnych dzieci pochodzàcych ze wsi i ma∏ych oÊrodków wiejskich.
W ramach projektu wyposa˝ona zosta∏a biblioteczka stypendysty, wykonane zosta∏o sta∏e pod∏àczenie do internetu (stypendyÊci mogà korzystaç
z pracowni komputerowej BARR S. A.), zainicjowano wydawanie mi´dzyszkolnej gazetki (Â)Virus, przeprowadzono szkolenia z obs∏ugi komputera i wykorzystania internetu dla dzieci wiejskich, przeprowadzono treningi psychologiczne,
odby∏y si´ debaty i spotkania europejskie, przeprowadzono warsztaty dla szkolnych opiekunów
talentów i debat´ „Co w powiecie bi∏gorajskim
mo˝na i nale˝y zrobiç, by skutecznie wyrównywaç szanse edukacyjne m∏odzie˝y”. Przy realizacji projektu zaanga˝owani byli stypendyÊci, Komisja Grantowa Fundacji, dyrektorzy i nauczyciele szkó∏ z powiatu bi∏gorajskiego. Realizacja
projektu pokaza∏a, ˝e m∏odzie˝ jest bardzo kreatywna i ch´tna do wspó∏pracy i ˝e warto w m∏odych ludzi inwestowaç.
4. Fundacja uczestniczy∏a we wspólnym projekcie Sieci Funduszy Lokalnych Phare Access
„Bàdê partnerem – daj szanse”. W projekcie tym
wykonawcà by∏o Stowarzyszenie Rozwoju Lokal-
nego i Filantropii w Kielcach (które pe∏ni∏o
w 2003 roku funkcj´ sekretariatu Sieci FL). Projektem oprócz Kielc i Bi∏goraja obj´te sà równie˝
fundusze z Elblàga, Lidzbarka Warmiƒskiego, Sokó∏ki, Le˝ajska i Bystrzycy K∏odzkiej. Rozpocz´cie rocznego projektu nastàpi∏o we wrzeÊniu 2002
roku. W ramach projektu wykonane zosta∏o badanie ankietowe problemów spo∏ecznych, rozpocz´∏o dzia∏alnoÊç, powo∏ane przy wspó∏pracy Burmistrza Bi∏goraja, Forum Lokalne (zajmowa∏o si´
diagnozà problemów spo∏ecznych i poszukiwaniem metody i dróg rozwiàzywania problemów
spo∏ecznych), prowadzone by∏y szkolenia dla organizacji pozarzàdowych, uruchomiony zosta∏
punkt informacyjno–konsultacyjny dla osób znajàcych problemy lokalne i zainteresowanych ich
rozwiàzaniem. Celem projektu by∏o przeciwdzia∏anie marginalizacji i wykluczeniom spo∏ecznym.
Dzia∏aniem towarzyszàcym realizacji projektu by∏
konkurs grantowy Fundacji, w wyniku którego
nagrodzono projekt Fundacji Pomocy Dzieciom
KRZYK. Projekt „Lato w mieÊcie” objà∏ opiekà
(w okresie wakacji) 70 biednych dzieci pochodzàcych z rodzin dysfunkcyjnych (alkoholizm,
narkomania, bezrobocie, przemoc w rodzinie).
Dzieçmi zajmowa∏a si´ grupa wolontariuszy –
bezrobotnych pedagogów, którzy mieli okazj´
zdobyç doÊwiadczenia przydatne w przysz∏ej pracy. Zaj´cia prowadzone w letnim klubie obejmowa∏y nauk´ obs∏ugi komputera, rysowanie i maloIV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
84
Bi∏goraj
wanie, zaj´cia wyrównawcze z czytania i pisania
a tak˝e gry, zabawy plenerowe, turnieje, rajdy,
wycieczki. W trakcie spotkaƒ terapeutycznych
z psychologiem dzieci uczy∏y si´ zachowaƒ asertywnych, uczy∏y si´ rozmawiaç o uzale˝nieniach
oraz o swoich indywidualnych potrzebach.
W realizacji projektu uczestniczy∏a du˝a grupa
wolontariuszy. Przeprowadzenie badania ankietowego na grupie 400 osób by∏o mo˝liwe dzi´ki zaanga˝owaniu i pomocy m∏odzie˝y z Liceum LO
im. ONZ pod kierunkiem Barbary Cho∏yst.
Zestawienie najwa˝niejszych problemów
w Bi∏goraju pokazuje tabela:
Problemy mieszkaƒców
% ankietowanych
bezrobocie
36,90
ubóstwo
11,50
z∏e stosunki mi´dzy ludêmi
1,80
alkoholizm, pijaƒstwo
2,90
przest´pczoÊç
1,70
chuligaƒstwo, wandalizm
0,80
narkomania
1,30
opieka zdrowotna
4,70
edukacja
0,10
z∏a infrastruktura
6,20
komunikacja
10,30
brak mo˝liwoÊci sp´dzania wolnego
czasu
5,90
zanieczyszczenie Êrodowiska
2,20
êle dzia∏ajàce w∏adze
2,90
brak perspektyw, stagnacja
2,20
inne
8,60
Za najwa˝niejszy problem ankietowani uznali
bezrobocie (w Bi∏goraju poziom bezrobocia przekracza obecnie 13%) i szereg problemów zwiàzanych w sposób bezpoÊredni lub poÊredni z bezrobociem, jak ubóstwo czy alkoholizm. Bezrobocie
szczególnie dotkliwie odczuwajà ludzie m∏odzi
(34,4% ogó∏u bezrobotnych to bezrobotni do 24
raku ˝ycia, a 29,9% to ludzie w wieku 25-34 lata).
Du˝a grupa osób (ponad 10%) wskaza∏a na komunikacj´, jako na najwa˝niejszy problem. Bi∏goraj ma problemy z infrastrukturà. Miasteczko jest
zat∏oczone, na wàskich uliczkach brakuje miejsc
do parkowania. Komunikacja miejska praktycznie
nie funkcjonuje. W mieÊcie nie ma ciekawej oferty na sp´dzanie wolnego czasu.
Blisko 40% badanych mieszkaƒców Bi∏goraja
to osoby bierne, które nigdy nie anga˝owa∏y si´
w dzia∏ania na rzecz swego otoczenia.
Realizacje tego projektu spowodowa∏a koniecznoÊç zwrócenia wi´kszej uwagi w dzia∏alnoÊci Fundacji na rozwiàzywanie problemów spo∏ecznych, na aktywizacj´ ludnoÊci, a szczególnie
m∏odzie˝y i kobiet w przeciwdzia∏aniu marginalizacji i wyrównywaniu szans.
5. W styczniu 2004 roku Sieç Funduszy Lokalnych przystàpi∏a do realizacji projektu „Ró˝ne
problemy – jedna metoda – fundusze lokalne na
rzecz spo∏ecznoÊci”. Fundacja Fundusz Lokalny
jest wnioskodawcà Projektu. Dotacja na realizacj´
Projektu w wysokoÊci 93.676 euro (80 % bud˝etu
Projektu) zosta∏a pozyskana z Programu Rozwoju Spo∏eczeƒstwa Obywatelskiego – Phare 2001.
Sam projekt zosta∏ wypracowany przez Rad´ Sieci FL w trakcie realizacji poprzedniego, pierwszego wspólnego projektu Sieci „Bàdê partnerem
– daj szans´” (Phare ACCESS 2000) i stanowi
równie˝ jego kontynuacj´.
Celem projektu jest poprawa jakoÊci ˝ycia spo∏ecznoÊci lokalnych, przeciwdzia∏anie wykluczeniom spo∏ecznym, w∏àczenie do obywatelskiego
uczestnictwa grup zagro˝onych marginalizacjà
spo∏eczno – ekonomicznà poprzez wypracowanie
sta∏ych êróde∏ finansowania dzia∏aƒ i dzia∏ania na
rzecz tych grup oraz przygotowanie wolontariuszy do pozyskiwania Êrodków (wzmocnienie potencja∏u Funduszy Lokalnych).
Beneficjentami dzia∏aƒ projektu by∏y mi´dzy
innymi: spychane na margines ˝ycia kobiety (Bi∏goraj), dzieci niepe∏nosprawne (Bystrzyca K∏odzka), bezrobotna m∏odzie˝ (Elblàg), osoby stare
(Zelów), sieroty (Kielce), ofiary uzale˝nieƒ (Sokó∏ka).
Projekt realizowany by∏ przy Êcis∏ej wspó∏pracy lokalnych organizacji pozarzàdowych, biznesu,
samorzàdów i spo∏ecznoÊci lokalnych, oraz zaanga˝owaniu Partnera Strategicznego Sieci Funduszy Lokalnych – Akademii Rozwoju Filantropii
w Polsce.
G∏ówne dzia∏ania Projektu
1. Przeprowadzenie diagnozy problemów spo∏ecznoÊci lokalnych (z wykorzystaniem doÊwiadczeƒ z projektu „Bàdê partnerem – daj szans´”)
w Nidzicy, Zelowie, Tomaszowie Mazowieckim,
Raciborzu i Rzeszowie) oraz ponowna analiza
problemów w pozosta∏ych obszarach dzia∏ania
Funduszy Lokalnych.
2. Przygotowanie Funduszy Lokalnych do pozyskiwania Êrodków na dzia∏ania spo∏eczne (wyszkolenie grupy trenerów funduszy lokalnych,
wyszkolenie wolontariuszy – lokalnych fundraiserów, cykliczne warsztaty fundraisingowe we
wszystkich Funduszach Sieci) oraz wypracowanie
procedur tworzenia i funkcjonowania funduszy
celowych. Opracowanie standardów Funduszy
Lokalnych, wspó∏pracy Funduszy Lokalnych
i funkcjonowania Sieci nastàpi przy Êcis∏ej wspó∏pracy z Akademià Rozwoju Filantropii.
3. Uruchomienie pomocy dla zdiagnozowanych grup beneficjentów: aktywizacja grup mar-
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
85
Bi∏goraj
ginalizowanych oraz organizacji pozarzàdowych
dzia∏ajàcych na ich rzecz, utworzenie nowych
funduszy celowych obs∏ugiwanych przez Fundusze Lokalne z ˝elaznym kapita∏em poczàtkowym
minimum 5.000 z∏ oraz przeprowadzenie konkursów grantowych i przyznanie dotacji w wysokoÊci
minimum 5.000 z∏.
4. Promowanie idei funduszu lokalnego, wolontariatu oraz modelu pomocy grupom marginalizowanym wypracowanego w projekcie nastàpi
poprzez: konferencje prasowe, ulotki, redagowanie Kuriera Emaliowego, konferencj´ promocyjnà, teczk´ fundraisera, poradnik fundraisera,
zbiórki publiczne, imprezy charytatywne.
Wspó∏praca z Partnerami
Fundacja FL Ziemi Bi∏gorajskiej wspó∏pracuje
z licznymi partnerami: Akademià Rozwoju Filantropii w Polsce, Fundacjà Batorego, Polsko–Amerykaƒskà Fundacjà WolnoÊci, Fundacjà Edukacyjnà w ¸odzi, Siecià Funduszy Lokalnych w Polsce,
Transatlantyckà Siecià Fundacji Lokalnych.
Wspó∏praca z Akademià Rozwoju
Filantropii w Polsce
Stowarzyszenie Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce jest partnerem specjalnym. Trudno
sobie wyobraziç funkcjonowanie Fundacji Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej bez udzia∏u, zaanga˝owania i pomocy zespo∏u m∏odych, fantastycznych przyjació∏ Bi∏goraja z Akademii Rozwoju Filantropii. Staraniem ARF przeprowadzono
pierwsze w Polsce badanie mo˝liwoÊci tworzenia
funduszy lokalnych (Bi∏goraj by∏ jednym z czterech miast, w których prowadzono badanie). ARF
wspiera rozwój filantropii w Polsce, organizuje
cykliczny ogólnopolski konkurs „Dobroczyƒca
Roku”, wspiera tworzenie nowych funduszy, prowadzi dzia∏alnoÊç szkoleniowà, wydaje publikacje, organizuje specjalne szkolenia dla biznesu,
prowadzi otwarte konkursy grantowe, pomaga organizacjom obywatelskim w pozyskiwaniu Êrod-
ków na dzia∏alnoÊç statutowà, wspiera dzia∏ania
aktywizujàce spo∏ecznoÊci lokalne, prowadzi w∏asne programy stypendialne.
Akademia Rozwoju Filantropii jest naszym
najwi´kszym darczyƒcà. Za poÊrednictwem ARF
otrzymaliÊmy:
• Êrodki na pokrycie kosztów operacyjnych
w ramach programu „Grosz do grosza”
(w kwocie 74.250 z∏)
• dofinansowanie
kapita∏u
˝elaznego
(w kwocie 206.468 z∏)
• dofinansowanie prowadzonych przez nas
konkursów grantowych (w kwocie
156.060 z∏)
Wspó∏pracujemy z ARF w realizacji programów stypendialnych AGRAFKA (8.800 z∏).
W sumie w ciàgu pi´ciu lat dzia∏alnoÊci otrzymaliÊmy z ARF dotacj´ w wysokoÊci 445.578 z∏.
Wielokrotnie korzystaliÊmy z oferty szkoleniowej i doradczej Akademii. Wspólnie utworzyliÊmy i rozwijamy Fundacj´ FL Ziemi Bi∏gorajskiej. Bardzo liczymy na dalszà pomoc i ˝yczliwoÊç naszego Najwa˝niejszego Partnera.
Wspó∏praca z Ogólnopolskà Siecià
Funduszy Lokalnych
W listopadzie 2001 roku w Bi∏goraju z inicjatywy naszej Fundacji utworzona zosta∏a nieformalna organizacja ogólnopolska Sieç Funduszy
Lokalnych, której celem jest wspó∏praca, wymiana doÊwiadczeƒ, promocja i dzia∏anie na rzecz
rozwoju i wzmocnienia funduszy lokalnych
w Polsce. Pierwszà przewodniczàcà Rady Sieci
FL by∏a Irena Gadaj – prezes Fundacji FL Ziemi
Bi∏gorajskiej. W sk∏ad Sieci FL wchodzà fundusze lokalne z Bi∏goraja, Bystrzycy K∏odzkiej, Elblàga, Kielc, Le˝ajska, Lidzbarka Warmiƒskiego,
Nidzicy, Tomaszowa Lubelskiego, Raciborza, Sokó∏ki, Rzeszowa i Zelowa. Cz∏onkowie Sieci
wspierajà si´ wzajemnie, wymieniajà doÊwiadczenia, realizujà wspólne projekty (Phare Access
– „Bàdê partnerem – daj szans´”, “Ró˝ne problemy – jedna metoda...”) i organizujà raz w roku
konferencj´ promocyjnà. W listopadzie 2002 roku
odby∏a si´ w Warszawie konferencja „Fundusze
lokalne – nowy sposób na lokalne problemy”,
a we wrzeÊniu 2003 roku konferencja pod has∏em
„Bàdê partnerem – daj szanse”. Strategicznym
partnerem Sieci FL jest Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce.
Wspó∏praca z Transatlantyckà Siecià
Fundacji Lokalnych
Fundacja FL Ziemi Bi∏gorajskiej korzysta
z najnowszych osiàgni´ç funduszy lokalnych z caIV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
86
Bi∏goraj
∏ego Êwiata. ÂciÊle wspó∏pracujemy z Transatlantyckà Siecià Fundacji Lokalnych. W 2000 roku
Naszà Fundacj´ odwiedzi∏ Joe Lumarda, wiceprezes Fundacji Lokalnej z Kalifornii, USA. Wizyta
ta by∏a bardzo wa˝na dla bardzo m∏odej bi∏gorajskiej Fundacji. Joe Lumarda uÊwiadomi∏ nam jak
wiele mamy do zrobienia w zakresie lepszej promocji Fundacji i marketingu naszych us∏ug.
W czerwcu 2002 roku na zaproszenie Fundacji
Lokalnej w Dallas, USA przebywa∏a z trzytygodniowà wizytà prezes naszej Fundacji Irena Gadaj. W trakcie pobytu mia∏a okazj´ zobaczyç jak
wa˝ne jest zaspokajanie potrzeb i wymagaƒ poszczególnych darczyƒców i jak du˝e znaczenie
fundacje amerykaƒskie przywiàzujà do obs∏ugi
funduszy imiennych i firmowych.
W lipcu 2002 roku Naszà Fundacj´ odwiedzili, dzielàc si´ swoimi doÊwiadczeniami, przedstawiciele fundacji z Doliny Krzemowej (Peter Hero) i Anglii (Chris Harris). Nasi goÊcie wyrazili
s∏owa uznania pod naszym adresem, podzielili si´
swoimi doÊwiadczeniami z trudnych poczàtków
w∏asnej dzia∏alnoÊci.
Irena Gadaj zosta∏a zaproszona do udzia∏u
w pracach mi´dzynarodowej grupy ekspertów
Transatlantyckiej Sieci Funduszy Lokalnych.
Grupa zajmuje si´ wypracowaniem wspólnego
poglàdu i stanowiska na „niegrantowà” rol´ fundacji lokalnej w Êrodowisku.
W dniach 09–24 czerwca 2003 roku Fundacja
FLZB goÊci∏a Williama Roya Vanderbilt (Dyrektor Fundacji Lokalnej Rejonu Holland/Zeeland
w Holland, Michigan, USA). Nasz przyjaciel
z Holland dzieli∏ si´ swoimi doÊwiadczeniami, zach´ca∏ do utworzenia m∏odzie˝owej rady fundacji
i bardziej intensywnych dzia∏aƒ fundraisingowych.
Wspó∏praca i praca w ramach Transatlantyckiej Sieci Fundacji Lokalnych to doskona∏a okazja
do dalszego rozwoju Naszej Fundacji. Nic tak nie
pomaga jak dobre wskazówki i pomoc doÊwiadczonych kolegów.
Pozyskiwanie funduszy
Od ponad 5 lat najwa˝niejszà dzia∏alnoÊcià
Fundacji Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej
jest pozyskiwanie Êrodków finansowych, w tym
na kapita∏ wieczysty oraz na utworzone w ramach
Fundacji, funkcjonujàce niezale˝nie od siebie
Fundusze a tak˝e na realizacj´ konkretnych projektów.
1. Pisanie projektów i wniosków o dotacj´
Ten sposób pozyskiwania Êrodków jest bardzo
skutecznie realizowany w naszej Fundacji. W latach 1999-2003 pozyskaliÊmy w sumie
563.768 z∏, z czego za poÊrednictwem ARF –
445.578 z∏ oraz Fundacji Batorego – 78.900 z∏. Pisaniem projektów i wniosków zajmuje si´ Zarzàd
i pracownicy biura Fundacji. W 2004 roku fundacja realizuje 3 projekty:
– Projekt „Zbieramy dla zmiany” – grant
w wysokoÊci 15 tys. z∏ Fundacja pozyska∏a
z ARF (Program „Dzia∏aj Lokalnie III”)
– Projekt grantowy realizowany w ramach programu Pracownia Umiej´tnoÊci, wspierajàcy
przedsi´wzi´cia m∏odzie˝owe „MATRIKS” –
uzyska∏ dofinansowanie w wysokoÊci 19 tys. z∏ od
PTC ERA oraz 15 tys. z∏ od lokalnych firm (AMBRA S. A., MEWA S. A., MARKOWICZE S. A.,
BARR S. A.)
– Projekt Sieci FL „Ró˝ne problemy – jedna
metoda – Fundusze Lokalne na rzecz spo∏ecznoÊci” uzyska∏ dofinansowanie w wysokoÊci 93.696
euro (80% wartoÊci projektu) z bud˝etu Programu
Phare 2001 „Rozwój spo∏eczeƒstwa obywatelskiego”.
2. Obs∏uga funduszy firmowych
Zasady wspó∏pracy Fundacji z firmà reguluje
umowa podpisana pomi´dzy Zarzàdem Fundacji
i Zarzàdem Firmy. Pozyskiwaniem nowych firm
do wspó∏pracy zajmuje si´ Rada Fundacji, Zarzàd
i biuro Fundacji. Fundusz firmowy zgodnie
z przyj´tymi zasadami mo˝e utworzyç firma, która przeka˝e na kapita∏ ˝elazny kwot´ min. 5 tys. z∏
oraz zobowià˝e si´ do przekazywaniu w ka˝dym
roku kwoty min. 5 tys. z∏. Fundacja obs∏uguje dobroczynne fundusze AMBRA S. A., PW APIS s.j.
3. Obs∏uga funduszy imiennych i pojedynczych darowizn
Fundacja obs∏uguje fundusze imienne, utworzone zgodnie z wolà darczyƒcy (fundusz Ireny
Gadaj), imienne fundusze stypendialne (fundusze
I. i A. ¸ukasz, H. i S. Oleszczak, Rodziny Billa
Vandrebilt i Jeffa Bart). Fundacja przyjmuje te˝
darowizny pojedyncze od firm i osób fizycznych.
Do koƒca 2003 roku Fundacja uzyska∏a
449.025 z∏ pojedynczych darowizn od firm, banków i osób prywatnych.
4. Sta∏e umowy o wspó∏pracy
Fundacja ma podpisane umowy o wspó∏pracy
ze sta∏ymi darczyƒcami. Na podstawie takiej
umowy Bank BISE przekazuje rocznie kwot´
5 tys. z∏ na Fundusz Wspierania OÊwiaty w Gminie Frampol. Umowa obliguje Fundacj´ do przedk∏adania sprawozdaƒ z wykorzystania przekazanych kwot.
Nawiàzywaniem sta∏ej wspó∏pracy zajmuje si´
Zarzàd.
5. Wspó∏praca z samorzàdem lokalnym
Fundacja wspó∏pracuje z Miastem Bi∏goraj –
zajmujemy si´ obs∏ugà stypendiów Burmistrza.
W latach 2001/2003 Fundacja otrzyma∏a na sty-
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
87
Bi∏goraj
pendia dla najzdolniejszych bi∏gorajskich
uczniów 113.420 z∏.
6. Wspó∏praca z Powiatowym Urz´dem Pracy
Fundacja korzysta z mo˝liwoÊci sfinansowania
wynagrodzenia pracowników i sta˝ystów ze
Êrodków Funduszu Pracy. W ramach prac interwencyjnych zatrudnione by∏y: Gra˝yna Pude∏ko
i Ewa Proc. Sta˝ w Fundacji odpracowa∏y: Basia
Sadowska i Ania Siemiak.
7. Darowizny rzeczowe („in kind”)
Fundacja korzysta z goÊcinnoÊci i pomocy
sprz´towej Bi∏gorajskiej Agencji Rozwoju Regionalnego SA. Siedziba Fundacji znajduje si´ w budynku zarzàdzanym przez Bi∏gorajskà Agencj´
Rozwoju Regionalnego S. A. w centrum Bi∏goraja, w pobli˝u banków i urz´dów.
Fundacja pozyskuje nieodp∏atnie od lokalnych
handlowców i firm materia∏y i produkty niezb´dne do obs∏ugi imprez dobroczynnych. Sta∏ymi
darczyƒcami sà firmy: Ambra SA, PW APIS, Fox.
8. Dochody z imprez dobroczynnych
Fundacja przynajmniej dwa razy do roku organizuje imprez´ dobroczynnà. O charakterze imprezy i przeznaczeniu pozyskanych funduszy decyduje Rada Fundacji. Organizacjà i obs∏ugà imprez dobroczynnych zajmuje si´ biuro i zarzàd
Fundacji.
• 26 lutego 2000 roku mia∏ miejsce „Kulig staropolski” zorganizowany przez Zarzàd Fundacji.
Zaproszeni goÊcie doskonale bawili si´ w leÊniczówce we W∏adys∏awowie ko∏o Frampola, w Lasach Janowskich przy dêwi´kach kapel ludowych
z Kocudzy i Janowa Lubelskiego. Podczas kuligu
zorganizowano aukcj´, z której dochód w kwocie
8.250 z∏ zasili∏ Fundusz Stypendialny.
• W zwiàzku z 10-leciem firmy AMBRA S. A.
1 paêdziernika 2000 roku odby∏ si´ mecz pi∏karski
pomi´dzy dru˝ynami Widzew ¸ódê i ¸ada Bi∏goraj. Ca∏kowity dochód ze sprzeda˝y biletów
(w wysokoÊci 3.574 z∏) zosta∏ podwojony przez
AMBR¢ i zasili∏ kapita∏ ˝elazny Fundacji. Ten
pi´kny gest firmy AMBRA godny jest naÊladowania przez inne bi∏gorajskie firmy.
• 17 grudnia 2000 roku, przed Urz´dem Miasta,
odby∏o si´ przedÊwiàteczne spotkanie mieszkaƒców
Bi∏goraja pod has∏em „Prezent pod choink´”. Zabawa zorganizowana we wspó∏pracy z Urz´dem Miasta dostarczy∏a wiele atrakcji, przede wszystkim ma∏ym mieszkaƒcom, a kapita∏ ˝elazny Fundacji powi´kszy∏ si´ o kwot´ 1.261,74 z∏.
• Bale dobroczynne
W dniu 19 stycznia 2002 roku odby∏ si´ pierwszy Bal Dobroczynny Fundacji. Bal by∏ bardzo
udanym przedsi´wzi´ciem (5.000 z∏ zebrano na
fundusz stypendialny i tyle samo na fundusz sportu – zapoczàtkowany na balu Fundacji). Ponad 90
osób bawi∏o si´ doskonale do rana. W trakcie balu by∏o bardzo wiele atrakcji: pokazy taƒca, wyst´py zespo∏ów, aukcje i konkursy.
18 stycznia 2003 r. w hotelu DODO FLZB zorganizowa∏a po raz drugi Bal Fundacji. Uczestnikami Balu byli wszyscy, którym na sercu le˝y pomoc szczególnie uzdolnionym uczniom i studentom oraz wsparcie i promocja dzia∏aƒ sportowych
na terenie powiatu bi∏gorajskiego i Gminy Zwierzyniec. Ca∏kowity dochód z Balu (ok. 18.000 z∏)
zasili∏ Bi∏gorajski Fundusz Stypendialny i Fundusz Sportu.
Trzeci Bal Dobroczynny Fundacji (2004), zorganizowany przy du˝ej pomocy stypendystów
przyniós∏ 9.521 z∏ dochodu na Fundusz Stypendialny i Fundusz Zdrowia.
• W lipcu 2002 w posiad∏oÊci prezesa Janusza
Palikota, wiceprzewodniczàcego Rady Fundacji
mia∏ miejsce wspania∏y koncert Budki Suflera.
W trakcie wieczoru prezes Palikot wystawi∏ na licytacj´ pierwszà butelk´ wyjàtkowego trunku
„Palikotówki”. Butelka zosta∏a sprzedana za 25
tysi´cy z∏otych, która to kwota zosta∏a przekazana
na rzecz Fundacji FLZB. Dodatkowo w trakcie
wieczoru wolontariusze Fundacji zebrali 2.466 z∏
(gospodarz prosi∏ goÊci, by nie przynosili kwiatów).
• Bardzo ciekawà imprezà kulturalnà organizowanà przez Fundacj´ FL Ziemi Bi∏gorajskiej jest
kulturalno-sportowo-rozrywkowa impreza organizowana dla spo∏ecznoÊci lokalnej przy okazji
wyborów do Parlamentu i samorzàdów lokalnych
– Wyborczy Hyde Park. W trakcie tej imprezy
mieszkaƒcy mogà skonfrontowaç programy wyborcze poszczególnych komitetów oraz oceniç ich
poglàdy na dzia∏alnoÊç dobroczynnà. Komitety
wyborcze wspó∏zawodniczà ze sobà w ró˝nych
konkurencjach, odpowiadajà na pytania, próbujà
swoich si∏ w pozyskiwaniu funduszy od wyborców. Pierwszy Hyde Park odby∏ si´ przed wyborami do Parlamentu 9 wrzeÊnia 2001 roku. Dochód z imprezy nie by∏ wysoki, wyniós∏
1.133,65 z∏, ale by∏a to najwi´ksza impreza promocyjna Fundacji.
Wyborczy Hyde Park II odby∏ si´ 20 paêdziernika 2002. Ta dobroczynna impreza spotka∏a si´
z szerokim zainteresowaniem i przychylnà ocenà
mieszkaƒców Bi∏goraja oraz przyby∏ych goÊci.
Mieszkaƒcy mieli okazj´ obserwowaç zmagania
polityków w walce o g∏osy wyborców. ˚yczliwe
komentarze na temat imprezy upewni∏y organizatorów, i˝ nale˝y kontynuowaç organizacj´ tego
charytatywnego przedsi´wzi´cia. Oprócz zebranej
kwoty na stypendia (5.169,12 z∏) Wyborczy Hyde
Park II by∏ du˝ym osiàgni´ciem promujàcym Fundacj´ FLZB. W trakcie imprezy wr´czono stypendia Fundacji. Wiele osób po raz pierwszy zetkn´∏o si´ z dobroczynnà dzia∏alnoÊcià Fundacji.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
88
Bi∏goraj
• Bardzo ciekawe imprezy dobroczynne, promujàce zdrowy tryb ˝ycia organizuje Komisja
Funduszu Zdrowia. 24 maja 2003 roku odby∏a si´
„Majówka Dobroczynna”. Ponad czterdzieÊci
osób, g∏ównie lekarzy i przedsi´biorców przyjecha∏o na rowerach do Szkó∏ki LeÊnej na Rapach
Dylaƒskich. Doskona∏a zabawa przy muzyce
i ognisku trwa∏a do póênych godzin nocnych. Dochód z imprezy w kwocie 5.300 z∏ przeznaczony
zosta∏ na zakup sprz´tu ratujàcego ˝ycie.
Rowerowe leÊne imprezy Komisja Zdrowia organizuje dwa razy w roku. Ca∏kowity dochód
z imprez przekazywany jest na zakup sprz´tu medycznego.
9. Dochody z odsetek od kapita∏u
Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej dysponuje stale rosnàcym kapita∏em ˝elaznym. Zarzàd lokuje posiadane Êrodki na lokatach
terminowych oraz inwestuje w zakup obligacji
skarbowych. Zgodnie z podj´tà przez Rad´ Fundacji decyzjà Zarzàd ma prawo 20% posiadanych
Êrodków zaanga˝owaç w bardziej ryzykowne
przedsi´wzi´cia finansowe (np. zakup akcji gie∏dowych). 40% z uzyskanych odsetek Zarzàd ma
prawo przeznaczyç na konkursy grantowe i stypendia, 30% na koszty operacyjne i 30% na powi´kszenie kapita∏u ˝elaznego. W 2002 roku Fundacja uzyska∏a z odsetek 45.016,96 z∏, w 2003 –
37.242,51 z∏.
10. Dochody z odpiStypendyÊci FL
w Bi∏goraju
sów 1% podatku od osób
fizycznych
Po raz pierwszy w 2004 roku Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej uzyska∏a dochód z 1% od podatku osób fizycznych. Takà
mo˝liwoÊç wprowadzi∏a ustawa o dzia∏alnoÊci po˝ytku publicznego i o wolontariacie (z dnia 24
kwietnia 2003 r. – Dz. U. Nr 96, poz. 873). Mo˝liwoÊç skorzystania z ustawy Fundacja otrzyma∏a
po uzyskaniu statusu organizacji po˝ytku publicznego, co nastàpi∏o w dniu 21 kwietnia 2004, na
kilka dni przed zakoƒczeniem okresu rocznych
rozliczeƒ podatkowych osób fizycznych. Mimo
krótkiego okresu czasu Fundacja uzyska∏a
22.794,39 z∏ przychodu z tego tytu∏u.
Podsumowanie
Przez 5 lat dzia∏alnoÊci Nasza Fundacja osiàgn´∏a bardzo wiele. ZbudowaliÊmy stabilnà organizacj´. Nasza dzia∏alnoÊç spotyka si´ z aprobatà.
Wspó∏pracuje z nami du˝a grupa darczyƒców, naszych partnerów i wolontariuszy. Wspó∏pracujemy z polskimi i zagranicznymi funduszami lokalnymi. JesteÊmy traktowani jak równoprawni partnerzy. Mamy w∏asne doÊwiadczenie i bogaty dorobek. WsparliÊmy 137 projektów wa˝nych dla
spo∏ecznoÊci Ziemi Bi∏gorajskiej, ponad 400 najzdolniejszych dzieci i m∏odzie˝y korzysta∏o z na-
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
89
Bi∏goraj
szego Funduszu Stypendialnego. ZbudowaliÊmy
kapita∏ ˝elazny w wysokoÊci ponad 650 tysi´cy
z∏otych. To daje nam trwa∏e podstawy funkcjonowania, ale wcià˝ jesteÊmy na poczàtku drogi.
W ciàgu 10 lat chcemy zgromadziç 2,5 mln z∏, po
to by ka˝dego roku oddawaç spo∏ecznoÊci w postaci grantów i stypendiów kwot´ ok. 300 tysi´cy
rocznie. Zale˝y nam, by wcià˝ zwi´kszaç liczb´
i wielkoÊç przyznawanych grantów i stypendiów.
Zale˝y nam na rozwoju Funduszu Sportu, Funduszu Zdrowia, UFO, Funduszu Kobiet oraz na pozyskiwaniu nowych darczyƒców i partnerów. JesteÊmy gotowi do obs∏ugiwania nowych funduszy
celowych, imiennych, firmowych.
Nasze dzia∏ania b´dà si´ koncentrowa∏y na
rozwoju Fundacji Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej poprzez:
• stworzenie lepszej oferty dla darczyƒców,
• rozszerzenie wspó∏pracy z samorzàdami,
• rozszerzenie wspó∏pracy z firmami,
• rozszerzenie wspó∏pracy z organizacjami
pozarzàdowymi,
• tworzenie nowych funduszy,
• rozwój dzia∏aƒ marketingowych i fundraisingowych,
• rozwój wspó∏pracy z Siecià FL,
• rozwijanie wspó∏pracy z Funduszami zagranicznymi,
• rozwijanie sta∏ej wspó∏pracy z wolontariuszami,
• pozyskiwanie jak najszerszej grupy przyjació∏ i sympatyków.
By zrealizowaç te plany Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej musi byç profesjonalnà,
dobrze zarzàdzanà i elastycznà organizacjà. Dzia-
∏aniom tym sprzyja realizacja projektu „Ró˝ne
problemy – jedna metoda – Fundusze Lokalne na
rzecz spo∏ecznoÊci”. W ramach projektu opracowane zosta∏y standardy dzia∏aƒ, przygotowane zosta∏y materia∏y informacyjne i promocyjne. Na
bie˝àco Fundusze Lokalne wymieniajà swoje doÊwiadczenia, tak by pomoc Funduszy Lokalnych
trafi∏a zgodnie z oczekiwaniami spo∏ecznoÊci lokalnej i darczyƒców.
Naszà bolàczkà jest ciàgle zmieniajàce si´ otoczenie prawne dotyczàce funkcjonowania Fundacji i pozyskiwania Êrodków oraz wcià˝ jeszcze
zbyt ma∏a wra˝liwoÊç mieszkaƒców i s∏abo rozwini´ta potrzeba wspierania dzia∏aƒ obywatelskich.
W 2004 roku po raz pierwszy uzyskaliÊmy darowizny z odpisów 1% od podatku osób fizycznych.
Pierwsze wp∏ywy pozwalajà mieç nadziej´, ˝e
b´dzie to trwa∏y sposób pozyskiwania Êrodków.
Niestety, jednoczeÊnie bardzo znacznie ograniczono mo˝liwoÊci odpisów od dochodów osób fizycznych na dzia∏alnoÊç dobroczynnà i charytatywnà. Wprowadzono ograniczenie w wysokoÊci
350 z∏, co jest kwotà znacznie ni˝szà, ni˝ wi´kszoÊç darowizn uzyskiwanych przez Fundacj´
FLZB od osób fizycznych w latach poprzednich.
Pi´ç lat dzia∏alnoÊci Fundacji Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej udowodni∏y nie tylko to, ˝e
warto nam zaufaç, ale dowiod∏y, ˝e warto z nami
wspó∏pracowaç, warto byç naszym partnerem.
Dla Naszego Wspólnego Dobra. Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej ma zamiar
wspólnie z naszymi partnerami s∏u˝yç spo∏eczeƒstwu najlepiej, jak tylko potrafi, i tak d∏ugo, jak
d∏ugo b´dzie potrzebna.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
90
Bi∏goraj
Zawsze dla wspólnego
dobra spo∏ecznoÊci
Ziemi Bi∏gorajskiej
Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej
ul. KoÊciuszki 65, 23-400 Bi∏goraj
tel. 84*686 48 87, fax 84*686 53 93
[email protected], www.flzb.lbl.pl
Irena Gadaj – prezes
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
91
Nidzica
NIDZICKI
FUNDUSZ LOKALNY
Stowarzyszenie – Nidzicki Fundusz Lokalny
rozpocz´∏o
dzia∏alnoÊç
w 1999 r. i zosta∏o zarejestrowane w Sàdzie Rejonowym w Olsztynie pod
numerem
KRS:
0000047959. Grup´ za∏o˝ycieli stanowi∏o 17 osób
fizycznych. Na czele grupy inicjatywnej, którà
tworzyli przedstawiciele
biznesu,
samorzàdu,
Prezes
oÊwiaty sta∏a Nidzicka
Barbara Margol
Fundacja Rozwoju „NIDA”.
Realizatorami
wszystkich dzia∏aƒ z tym zwiàzanych byli Barbara i Krzysztof Margol. Do pierwszego spotkania
z darczyƒcami na temat powo∏ania funduszu stypendialnego przygotowywali si´ bardzo d∏ugo
i bardzo dobrze. Zaproszenia zosta∏y wys∏ane do
wszystkich firm, które by∏y zainteresowane pomys∏em i które skorzysta∏y z pomocy Fundacji
„NIDA”. ¸àcznie wys∏ano 60 zaproszeƒ. Wszystkie by∏y poprzedzone telefonem. Zaproszone zosta∏y tak˝e w∏adze samorzàdowe. W pierwszym
spotkaniu uczestniczy∏o 70 osób. Zainteresowanie
by∏o ogromne. „PrzygotowaliÊmy materia∏y o organizacji, regulamin funduszu stypendialnego
i pierwszà, nie najlepiej jeszcze wykonanà, broszurk´ na temat tego, czym b´dzie ten fundusz
stypendialny. Od razu, na pierwszym spotkaniu
wy∏oni∏a si´ grupa osób do komisji przyznajàcej
stypendia oraz wypracowana zosta∏a ostateczna
wersja regulaminu programu stypendialnego” –
Barbara Margol – cytat z wypowiedzi z publikacji
pt. „Jak przygotowaç plan zbierania funduszy?
Ma∏y poradnik dla fundacji i stowarzyszeƒ”.
Grupa za∏o˝ycielska ustali∏a misj´ Nidzickiego
Funduszu Lokalnego: „Misjà Nidzickiego Funduszu Lokalnego jest poprawa jakoÊci ˝ycia mieszkaƒców powiatu nidzickiego poprzez gromadzenie, zarzàdzanie i dystrybucj´ funduszy na cele
dobroczynne i inicjatywy w zakresie rozwoju edukacji, oÊwiaty, kultury, ochrony Êrodowiska,
Struktura organizacyjna Nidzickiego Funduszu Lokalnego
Rada Stowarzyszenia
(18 osób)
Zarzàd Stowarzyszenia
(3 osoby)
PROGRAMY
Program
Program
KrymskotatarStypendialny Stypendialny ski Fundusz
Stypendialny
˚AK
PRYMUS
Stypendia
Pomostowe
Program
Edukacyjny
„Z∏otówka
do Szcz´Êcia
Konkurs o tytu∏
„Dobroczyƒca
Roku”
GREGOROVIUSY
Klub-net
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
92
Nidzica
ochrony zabytków i spraw obywatelskich.”
Stowarzyszenie gromadzi
fundusze, z których dochody
wykorzystywane sà do spe∏niania potrzeb charytatywnych spo∏ecznoÊci – od
przyznawania stypendiów dla uzdolnionych, lecz
Nidzicki Fundusz
Lokalny nale˝y do
Sieci Funduszy Lokalnych w Polsce
Najwa˝niejszà rol´
w tworzeniu i rozwijaniu
Funduszu Lokalnego
odgrywa Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce
niezamo˝nych studentów i uczniów szkó∏
Êrednich, do wspierania
dzia∏aƒ innych organizacji spo∏ecznych na tere-
nie powiatu nidzickiego.
W ramach Funduszu dzia∏ajà poszczególne
Komisje Spo∏eczne:
– Komisja Kwalifikacyjna Programu Stypendialnego ˚AK i PRYMUS
– Komisja Grantowa
– Kapitu∏a Konkursu o tytu∏ „Dobroczyƒca
Roku” – GREGOROVIUSY
– M∏odzie˝owa Komisja Grantowa
ZARZÑD:
• Barbara Margol – Prezes Zarzàdu
• Tadeusz Miecznikowski – Cz∏onek Zarzàdu
• Edward Zakrzewski – Cz∏onek Zarzàdu
KOMISJA REWIZYJNA:
• Zofia Wnorowska – Przewodniczàca Komisji
• Marek Kaszubski – Cz∏onek Komisji
• Bogdan Kalinowski – Cz∏onek Komisji
• Anna Bartosiak – Cz∏onek Komisji
RADA:
• Anna Bartosiak – wolontariusz Szko∏y Aktywizacji Nidzickiej Fundacji Rozwoju NIDA, cz∏onek Komisji Rewizyjnej
• Waldemar B´ski – radca prawny
• Bo˝ena Biegaƒska –Miejski OÊrodek Pomocy Spo∏ecznej w K´trzynie
• Antoni Grochal –PSS „Spo∏em”
• Bogdan Kalinowski – Miejskie Wodociàgi
i Kanalizacja, cz∏onek Komisji Rewizyjnej
• Marek Kaszubski – Biuro Us∏ug Geodezyjnych, cz∏onek Komisji Rewizyjnej
• Józef KiliÊ
• Marcin Konieczny – Fundacja Rozwoju
Demokracji Lokalnej – OÊrodek w Olsztynie
• Barbara Margol – Nidzicki Fundusz Lokalny – Prezes Zarzàdu
• Krzysztof Margol – NFR „NIDA”, przewodniczàcy Rady FL
• Tadeusz Miecznikowski – Bank Spó∏dzielczy w Nidzicy, cz∏onek Zarzàdu
• Cecylia Miko∏ajska – Kuratorium OÊwiaty
w Olsztynie
• Maciej Parecki – NIDEX
• Barbara P∏oska –NFR „NIDA”, Nidzicki
Fundusz Lokalny – ksi´gowa
• Halina Pyszko – Nidzicki OÊrodek Kultury,
cz∏onek Komisji Grantowej
• Eugeniusz S∏awiƒski – Zespó∏ Szkó∏ Ogólnokszta∏càcych w Nidzicy, cz∏onek Komisji
Stypendialnej
• Zofia Wnorowska – wolontariusz NFL,
przewodniczàca Komisji Rewizyjnej
• Edward Zakrzewski – Agencja NieruchomoÊci Rolnych w Nidzicy, cz∏onek Zarzàdu
• Andrzej Zawieska – Zespó∏ Opieki Zdrowotnej w Nidzicy, przewodniczàcy Komisji
Stypendialnej
KOMISJA KWALIFIKACYJNA PROGRAMU STYPENDIALNEGO „˚AK”
• El˝bieta Jab∏onowska – Zespó∏ Szkó∏ Rolniczych i Ogólnokszta∏càcych w Jagarzewie
• Ryszard Maj – Zespó∏ Szkó∏ Zawodowych
i Ogólnokszta∏càcych w Nidzicy
• Barbara Margol – Nidzicki Fundusz Lokalny
• Eugeniusz S∏awiƒski – Zespó∏ Szkó∏ Ogólnokszta∏càcych w Nidzicy
• Maria Wiejak – „Wiejak” sp. z o. o.
• Roman Zar´bski – INS-BUD
• Andrzej Zawieska – Zespó∏ Opieki Zdrowotnej w Nidzicy, przewodniczàcy Komisji
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
93
Nidzica
KOMISJA KWALIFIKACYJNA PROGRAMU STYPENDIALNEGO „PRYMUS”
• Bogdan Kalinowski – Miejskie Wodociàgi
i Kanalizacja sp. z o. o.
• Barbara Margol – Nidzicki Fundusz Lokalny
• Lech Pietraszko – Zespó∏ Szkó∏ Zawodowych i Ogólnokszta∏càcych w Nidzicy
• Gra˝yna S∏awiƒska – Zespó∏ Szkó∏ Ogólnokszta∏càcych w Nidzicy, przewodniczàca
Komisji
• Wanda Soroka – Zespó∏ Szkó∏ Rolniczych
i Ogólnokszta∏càcych w Jagarzewie
• Bo˝ena Szczypiƒska – Bank Spó∏dzielczy
w Nidzicy
KOMISJA GRANTOWA
• Bogdan Kalinowski – Miejskie Wodociàgi
i Kanalizacja
• Marek Kaszubski – Biuro Us∏ug Geodezyjnych – przewodniczàcy Komisji
• Marcin Konieczny – Fundacja Rozwoju
Demokracji Lokalnej w Olsztynie
• Barbara Margol – Nidzicki Fundusz Lokalny
• Maciej Parecki – NIDEX
• Halina Pyszko – Nidzicki OÊrodek Kultury
• Zofia Wnorowska – wolontariusz Szko∏y
Aktywizacji Nidzickiej Fundacji Rozwoju
„NIDA”
KAPITU¸A KONKURSU O TYTU¸ „DOBROCZY¡CA ROKU” – GREGOROVIUSY
• Hubert Domaƒski – Towarzystwo Ziemi
Nidzickiej, przewodniczàcy Kapitu∏y
• Dorota Doroziƒska – Zespó∏ Szkó∏
nr 2 w Nidzicy
• Jerzy Grala – „Nasza Gazeta Nidzicka”
• Anna ¸àczkowska – Polski Czerwony
Krzy˝ Zarzàd Rejonowy Nidzica
• Barbara Margol – Nidzicki Fundusz Lokalny
• Maria Nasiadka – Miejsko–Gminna Biblioteka Publiczna w Nidzicy
• Barbara Przybyszewska – Nidzicki OÊrodek
Kultury
• Witold Zago˝d˝on – Towarzystwo Ziemi
Nidzickiej
Nasze dzia∏ania
Stowarzyszenie – Nidzicki Fundusz Lokalny
od 30 kwietnia 2004 r. posiada status organizacji
po˝ytku publicznego.
Celem Funduszu jest:
1. wspieranie inicjatyw spo∏ecznych w zakresie: dobroczynnoÊci, kultury fizycznej
i sportu, ochrony zabytków, ochrony Êrodowiska i rozwoju gospodarczego,
2. prowadzenie dzia∏alnoÊci kulturalnej
i oÊwiatowej,
3. rozwijanie i popularyzowanie postaw filantropijnych sprzyjajàcych rozwojowi spo∏ecznemu i gospodarczemu,
4. wspieranie organizacyjne, finansowe i rzeczowe osób fizycznych i prawnych w zakresach obj´tych celami Stowarzyszenia.
Nidzicki Fundusz Lokalny jest realizatorem
programów stypendialnych, grantowych oraz edukacyjnych:
• PROGRAM STYPENDIALNY ˚AK
Przeznaczony jest dla absolwentów szkó∏ Êrednich i studentów studiów dziennych, koƒczàcych
si´ uzyskaniem tytu∏u magistra, którzy osiàgajà
Êrednià ocen co najmniej 4,3 i znajdujà si´ w trudnej sytuacji materialnej. Pomoc w formie stypendium przyznawana jest na rok akademicki.
• PROGRAM STYPENDIALNY PRYMUS
Przeznaczony jest dla uczniów szkó∏ Êrednich
z powiatu nidzickiego, którzy osiàgajà Êrednià
ocen nie mniejszà ni˝ 4,0 na Êwiadectwie i pochodzà z niezamo˝nych rodzin. Program dofinansowany jest przez Fundacj´ im. Stefana Batorego
w ramach programu „Równe szanse”.
• KRYMSKOTATARSKI FUNDUSZ STYPENDIALNY
Celem programu jest finansowa pomoc krymskim Tatarom studiujàcym w Polsce i osiàgajàcym dobre wyniki w nauce.
Program realizowany jest wspólnie z Fundacjà
Edukacja dla Demokracji.
• STYPENDIA POMOSTOWE
Program wspiera m∏odzie˝ ze wsi i miast (do
20 tys. mieszkaƒców. Ma on u∏atwiç m∏odzie˝y
podj´cie dziennych studiów magisterskich na
wszystkich kierunkach wy˝szych uczelni paƒstwowych poprzez ufundowanie stypendiów na
pierwszym roku studiów.
Program dofinansowuje Fundacja Edukacyjna
Przedsi´biorczoÊci w ¸odzi www.fep.lodz.pl.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
94
Nidzica
• Z¸OTÓWKA DO SZCZ¢ÂCIA
Program edukacyjny dla dzieci i m∏odzie˝y na
realizacj´ ciekawych pomys∏ów na zaj´cia pozalekcyjne z dzieçmi potrzebujàcymi pomocy.
Program realizowany jest przy wspó∏pracy stypendystów i harcerzy w formie publicznej zbiórki
pod has∏em „Miko∏aj najwi´kszym filantropem na
Êwiecie”, w dniu 6 grudnia ka˝dego roku.
• Zbiórki publiczna – akcja „Z∏otówka do
szcz´Êcia”
• Wp∏aty indywidualne
• Pisanie wniosków do programów pomocowych
• Kontakty osobiste z przedsi´biorstwami,
bankami, samorzàdami lokalnymi, indywidualnymi osobami
• Kapelusz Filantropa – dobrowolna wp∏ata
podczas wszystkich imprez, uroczystoÊci
i konferencji organizowanych przez Nidzicki Fundusz Lokalny
Bal Charytatywny
• KONKURS O TYTU¸ DOBROCZY¡CA
ROKU „GREGOROVIUSY”
Program ma na celu wyró˝nianie osób i przedsi´biorstw, które w sposób szczególny anga˝ujà
si´ we wspieranie inicjatyw spo∏ecznych w powiecie nidzickim.
Tytu∏ „Dobroczyƒca Roku” przyznawany jest
w dwóch kategoriach: osoba indywidualna i instytucja, przedsi´biorstwo prywatne, przedsi´biorstwo paƒstwowe.
Nagrodà w Konkursie jest statuetka „GREGOROVIUSA” nawiàzujàca do postaci Ferdynanda
Gregoroviusa – wielkiego nidzickiego filantropa,
który wspiera∏ edukacj´ dzieci i m∏odzie˝y.
• PROGRAM KLUB-NET
Program Polskiej Fundacji Dzieci i M∏odzie˝y,
w ramach którego m∏odzie˝ z klubów w ca∏ej Polsce, Czechach i Niemczech realizuje wspólne projekty. Nidzicki Fundusz Lokalny uczestniczy
w Programie z klubem Warmia–net, dzia∏ajàcym
przy Zespole Szkó∏ Ogólnokszta∏càcych w Nidzicy.
Metody fundraisingowe
Nidzicki Fundusz Lokalny w swojej dzia∏alnoÊci pos∏uguje si´ kilkoma metodami pozyskiwania
Êrodków finansowych:
• Bal Charytatywny – dobroczynna impreza
dla darczyƒców i sponsorów Funduszu,
podczas której organizowana jest aukcja
dzie∏ sztuki
• Odpisy od wynagrodzeƒ pracowników firm
Nidzicki Fundusz Lokalny od 1999 roku organizuje Bal Charytatywny na rzecz Funduszu Stypendialnego. Bal jest doskona∏à okazjà do spotkania z Darczyƒcami oraz imprezà promujàcà Fundusz. Firmy uczestniczàc w inicjatywach charytatywnych budujà swój wizerunek w Êrodowisku lokalnym i w regionie. W organizacji balu pomagajà stypendyÊci Programu ˚AK. Ka˝dorazowo organizacja balu jest doskona∏ym sprawdzianem
wspó∏pracy wolontariuszy–stypendystów z cz∏onkami Rady Funduszu, dzi´ki której powstajà nowe
pomys∏y i inicjatywy w pozyskiwaniu sponsorów.
Co najmniej rok przed Balem czynione sà przygotowania. Tradycjà jest, ˝e bal organizowany jest
w sali rycerskiej nidzickiego zamku. Co roku bal
prowadzà artyÊci sceny polskiej oraz Miss Polonia. Przed balem czynione sà starania w celu pozyskania sponsorów. Przygotowujemy wówczas
listy z proÊbà o wsparcie organizacji balu w formie rzeczowej lub finansowej, skierowane do firm
polskich i zagranicznych. Podczas balu organizowana jest zawsze aukcja dzie∏ sztuki oraz przedmiotów podarowanych przez „ludzi dobrej woli”,
z kraju i zagranicy.
Bal promowany jest w lokalnych, regionalnych
i ogólnopolskich mediach, przyczynia si´ do upowszechniania postaw dobroczynnych, a przede
wszystkim wspiera edukacj´ m∏odych zdolnych
osób z powiatu nidzickiego. Sta∏ymi ju˝ od 5 lat
mediami promujàcymi bal i Nidzicki Fundusz Lokalny sà: Gazeta Olsztyƒska, Nasza Gazeta Nidzicka, G∏os Nidzicki, Radio Olsztyn,
TVP3 Gdaƒsk. Informacje o balu prezentowane sà
na stronie internetowej Funduszu, a relacja z balu
zamieszczana jest w Biuletynie Centrum Doradczego Programów Pomocowych Fundacji NIDA,
który wysy∏any jest do 250 samorzàdów i organizacji pozarzàdowych w Polsce. Wszyscy uczestnicy balu otrzymujà „Broszur´ Balowà”, w której
zamieszczamy równie˝ informacje o dzia∏alnoÊci
Funduszu.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
95
Nidzica
W naszej pracy zwiàzanej z przygotowaniem
Balu kierujemy si´ 10 wa˝nymi zasadami:
Dziesi´ç przykazaƒ
organizatora
Balu Charytatywnego
1. Zbierz sprawnà grup´ do organizacji
balu.
2. Opracuj szczegó∏owy biznes plan.
3. Pozyskaj sponsorów.
4. Zadbaj o pokrycie kosztów przez
sponsorów i cz´Êciowe wp∏aty
uczestników.
5. Zadbaj o patronat medialny.
6. Opracuj system zapraszania goÊci.
7. Opracuj koncepcj´ wizualnej strony
imprezy.
8. Pami´taj o gwiazdach i niespodziankach.
9. Przychodê na bal pierwszy, odchodê
ostatni.
10.Zacznij od zaraz, czyli rok przed imprezà.
Odpisy od wynagrodzeƒ
Bardzo popularnà w powiecie nidzickim metodà fundraisingowà stosowanà przez Nidzicki Fundusz Lokalny sà odpisy od wynagrodzeƒ. Pracownicy 15 firm i instytucji przekazujà co miesiàc zadeklarowanà wczeÊniej kwot´ od swojego wynagrodzenia z przeznaczeniem na Programy Stypendialne Funduszu Lokalnego.
W tym celu opracowaliÊmy formularz dla firm
i instytucji, których pracownicy chcà w ten sposób
przyczyniç si´ do zasilania Funduszy Stypendialnych. Czynià to ze ÊwiadomoÊcià, ˝e pomagajà
w ten sposób zdolnym uczniom i studentom z naszego powiatu.
Rezultaty naszych dzia∏aƒ
Dotychczas dzi´ki wielu osobom i organizacjom – SPONSOROM Nidzickiego Funduszu Lokalnego
• 89 studentów otrzyma∏o stypendia na kwot´ 160.200 z∏
• 100 uczniów szkó∏ Êrednich otrzyma∏o stypendia na kwot´ 100.000 z∏
• 96.800 z∏ przekazaliÊmy na inicjatywy realizowane przez organizacje pozarzàdowe,
szko∏y, samorzàdy uczniowskie, grupy nieformalne z terenu gmin: Nidzica, Koz∏owo,
Janowiec KoÊcielny i Janowo
• na dzieƒ 31 grudnia 2003 r. zebraliÊmy na
kapita∏ ˝elazny kwot´ 629.807,65 z∏
DOTYCHCZAS NIDZICKI FUNDUSZ LOKALNY WSPAR¸O:
• 150 krajowych i zagranicznych firm i instytucji
• 350 osób indywidualnych odpisujàcych raz
w miesiàcu od wynagrodzeƒ od 1 z∏ do 50 z∏
RODZAJE FUNDUSZY:
• Fundusz Stypendialny
– 91 8834 0009 2001 0000 5005 0001
• Fundusz Krymskotatarski
– 53 8834 0009 2001 0000 5005 0006
• Fundusz M∏odzie˝owy
– 80 8834 0009 2001 0000 5005 0005
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
96
Nidzica
Statuetka GREGOROVIUSA
Nidzicki Fundusz Lokalny
ul. RzemieÊlnicza 3, 13-100 Nidzica
tel. (089) 625 36 51, fax. (089) 625 36 62
e-mail: [email protected] www.funduszlokalny.nidzica.pl
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
97
Ânie˝nik
FUNDUSZ LOKALNY
MASYWU ÂNIE˚NIKA
Krótka historia
W 1997 roku Kotlin´
K∏odzkà nawiedzi∏a powódê, która zostawi∏a
spustoszenie materialne,
a tak˝e w naszych duszach i sercach.
W nieszcz´Êciu ludzie
si´ mobilizujà, a bieda potrafi byç inspirujàca…
Wtedy to, po raz
pierwszy pomyÊleliÊmy
o koniecznoÊci stworzenia
instytucji czy organizacji,
Prezes Funduszu
która
by wychodzi∏a naprzeDorota Komornicka
ciw potrzebom ludzkim.
ZainaugurowaliÊmy dzia∏alnoÊç naszego Funduszu konferencjà „Filantropia z lewa i prawa”,
gdzie rozwa˝aliÊmy czy lepsza jest filantropia
oparta o bogaty biznes czy te˝ powinniÊmy liczyç
na paƒstwo w rozwiàzywaniu problemów zwiàzanych z „ socjalem”.
Ostatnie s∏owo nale˝a∏o do biznesu, kiedy to
dostaliÊmy od Danuty Piontek na dobry poczàtek
10 000 USD
Karol Modzelewski
Danuta Piontek
Janusz Korwin – Mikke
Misja Funduszu Lokalnego
Masywu Ânie˝ka
Poprawa jakoÊci ˝ycia na terenie gmin: Bystrzyca K∏odzka, Làdek Zdrój, Mi´dzylesie i Stronie Âlàskie poprzez wspieranie inicjatyw lokalnych w dziedzinach: edukacji, ekologii, kultury,
sportu, zdrowia, wspó∏pracy trangranicznej.
Beneficjenci
Beneficjentami funduszu sà wszyscy mieszkaƒcy czterech gmin Masywu Ânie˝nika, ze
szczególnym uwzgl´dnieniem dzieci i m∏odzie˝y
skupionej przy szko∏ach, domach kultury, klubach, radach so∏eckich, organizacjach pozarzàdo-
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
98
Ânie˝nik
PROGRAMY STYPENDIALNE
Stypendia
pomostowe
„SPINACZ”
przeznaczony dla bardzo
zdolnych uczniów ze szkó∏
ponadgimnazjalnych
po 100 z∏
dla studentów I roku
studiów magisterskich
po 380 z∏ miesi´cznie
RozdaliÊmy
77 850 z∏ na 96
stypendiów
„AGRAFKA
MUZYCZNA”
„Z ràczki do ràczki”
przeznaczone dla bardzo
zdolnych uczniów szkó∏
podstawowych i gimnazjów
z niezamo˝nych rodzin
po 50 z∏ miesi´cznie
„AGRAFKA”
przeznaczone dla
utalentowanych w dowolnej
dziedzinie m∏odych ludzi.
FLMÂ nominuje
kandydatów oraz realizuje
program stypendialny
po 200 z∏ miesi´cznie
wych, a tak˝e ró˝ne grupy inicjatywne, zarówno
z terenów miejskich, jak i wiejskich.
Kapita∏ ˝elazny
Wynosi 433580 z∏otych.
Zadania statutowe
realizujemy przez:
• programy grantowe
• programy stypendialne
• akcje edukacyjne
• w∏asne programy, na które zdobywamy
Êrodki finansowe startujàc w ró˝nego rodzaju konkursach ogólnopolskich i europejskich.
Programy grantowe
RozdaliÊmy na 456 lokalnych programów
kwot´ 279 477 z∏. By∏y to granty od 100 z∏otych
do 6000 z∏otych przeznaczone na edukacj´, ekologi´, zdrowie, sport, kultur´ i wspó∏prac´ transgranicznà, a tak˝e na zagospodarowanie wolnego
czasu dzieci na wsi
przeznaczone dla wybitnie
uzdolnionych muzycznie
uczniów Szkó∏ Muzycznych
II stopnia. FLMÂ nominuje
kandydatów oraz realizuje
program stypendialny
po 250 z∏ miesi´cznie
Akcje edukacyjne
„Ja Ci prostat´, Ty mi biust” wykonano 1000
badaƒ mammograficznych dla kobiet z 80 wsi
gmin Masywu Ânie˝nika
„Prosto do Europy”
Celem nadrz´dnym programu by∏o powstanie
spójnego systemu programu profilaktyki i poprawa zdrowia w dziedzinie wad postawy u dzieci
zgodnie z obowiàzujàcymi standardami UE. WykonaliÊmy 2200 badaƒ wad postawy u dzieci, wykonano 4 operacje, urzàdzono 2 gabinety rehabilitacyjne z pe∏nym wyposa˝eniem.
W∏asne programy lokalne
– „Dziesi´ç So∏tysek w jednym sta∏o domku”
– aktywizacja liderek wiejskich
– „Lato razem” – program dla dzieci wiejskich podczas wakacji letnich
– „Skàd jesteÊmy” – historia Ziem Odzyskanych nie zacz´∏a si´ po 1945 roku
– „W∏adza bez tajemnic, czyli pose∏, burmistrz, s´dzia na co dzieƒ”
– „Prawo na co dzieƒ” – warsztaty dla nauczycieli, dzieci, m∏odzie˝y
– „Audyt cieplny dla spo∏ecznej kot∏owni
w Wilkanowie”
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
99
Ânie˝nik
Koncert w FLMÂ
„Agrafka muzyczna”
–
–
–
–
–
– „Pogotowie Âwi´tego
Miko∏aja” – m∏odzie˝ licealna przygotowuje miko∏ajkowe paczki dla dzieci z rodzin niezamo˝nych
„Happeningi i plenery malarskie dla dzieci
g∏uchych i niedos∏yszàcych” – warsztaty integracyjne dla dzieci z Wójtowic i ze Specjalnego OÊrodka Szkolno–Wychowawczego
Prezenty „Polityki” dla szkó∏, przedszkoli
i dzieci wiejskich
„Biesiadne Êpiewania” po∏àczone z aukcjami – imprezy integrujàce dla lokalnego biznesu, samorzàdów lokalnych i cz∏onków
Funduszu
Szkolenia dla nauczycieli, uczniów, wolontariuszy i samorzàdowców nt. potrzeb lokalnych, fundraisingu, pisania wniosków
grantowych
„Wolontariusz anno domini 2004” – budowanie demokracji w szko∏ach
Poza tym
– sfinansowaliÊmy wiele nagród w konkursach literackich, ekologicznych, plastycznych
– sfinansowaliÊmy wydanie: tomików poezji,
gazetek szkolnych oraz prace plastyczne
niezwykle utalentowanych dzieci na etykietkach zapa∏czanych
– stale wspó∏pracujemy z Siecià Funduszy
Lokalnych w Polsce oraz z Akademià Rozwoju Filantropii w Polsce
– i jesteÊmy partnerami w lokalnym programie „Akademia NGO`s Glacensis”
Programy ogólnopolskie
realizowane lokalnie
DZIA¸AJ LOKALNIE Êcie˝ka A – celem projektu by∏o przywrócenie i odtworzenie dawnych
tradycji Sudetów poprzez nauczenie 80 m∏odych
ludzi rzemios∏a artystycznego, by w przysz∏oÊci
mogli wykorzystaç je jako alternatywne êród∏a
dochodu. Zale˝a∏o nam równie˝ na poszerzeniu
oferty produktu regionalnego. ¸àcznie przeprowadzono 20 warsztatów, w których wzi´∏o udzia∏
257 m∏odych adeptów rzemios∏a artystycznego.
DZIA¸AJ LOKALNIE Êcie˝ka C – program
regrantingowy w wyniku, którego rozdaliÊmy 16
grantów w wysokoÊci od 2 500 z∏ do 6 300 z∏ na
ró˝norodne projekty spo∏ecznie u˝yteczne.
Program wspó∏finansowany przez PolskoAmerykaƒskà Fundacj´ WolnoÊci przy wsparciu
Akademi Rozwoju Filantropii w Polsce.
PRACOWNIA UMIEJ¢TNOÂCI – celem tego
projektu by∏o nauczenie m∏odych ludzi samodzielnego myÊlenia i samodzielnego podejmowania decyzji, z wszelkimi tego konsekwencjami,
konsekwencjami tak˝e trafnej oceny rzeczywistoÊci, by stali si´ u˝yteczni spo∏ecznie i przestali
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
100
Ânie˝nik
mieç postaw´ roszczeniowà wobec ˝ycia i zacz´li
budowaç wokó∏ siebie spo∏eczeƒstwo obywatelskie. OtrzymaliÊmy 42 wnioski na najró˝niejsze
projekty. PrzyznaliÊmy 27 dotacji na kwot´ 30
000 z∏otych
PRAWO NA CO DZIE¡ – celem projektu by∏o przekazanie wiedzy teoretycznej i praktycznej
nt. demokracji, prawa na co dzieƒ, funkcjonowania w∏adzy wybieralnej i mianowanej, roli mediów, a tak˝e sektora organizacji pozarzàdowych.
Chodzi∏o o doprowadzenie do ÊwiadomoÊci dzieci i m∏odzie˝y poprzez t´ nowà i atrakcyjnie przekazywanà wiedz´, ˝e warto uczestniczyç w ˝yciu
obywatelskim, dzia∏aç razem dla wspólnego dobra. Zale˝a∏o nam tak˝e, by zdobyta wiedza spowodowa∏a podejmowanie przedsi´wzi´ç spo∏ecznie u˝ytecznych, by m∏odzie˝ poznawa∏a kultur´
regionalnà, by zrozumia∏a skàd sà ich „korzenie”.
BÑDè PARTNEREM – DAJ SZANS¢ – celem projektu by∏o zaktywizowanie grup spo∏ecznych znajdujàcych si´ na marginesie ˝ycia spo∏ecznego
RÓ˚NE PROBLEMY – JEDNA METODA –
celem projektu jest poprawa jakoÊci ˝ycia spo∏ecznoÊci lokalnych, przeciwdzia∏anie wykluczeniom spo∏ecznym, w∏àczenie do obywatelskiego
uczestnictwa grup zagro˝onych marginalizacjà
spo∏eczno-ekonomicznà poprzez wypracowanie
sta∏ych êróde∏ finansowania dzia∏aƒ i dzia∏ania na
rzecz tych grup oraz przygotowanie wolontariu-
szy do pozyskiwania Êrodków (wzmocnienie potencja∏u Funduszy Lokalnych)
Programy mi´dzynarodowe
„Visegrad Village” polsko–czesko–s∏owacko–w´gierski 14 dniowy obóz letni dla dzieci
i m∏odzie˝y uczàcy poprzez zabaw´ m∏odych obywateli czym jest demokracja oraz 10-dniowe
warsztaty przygotowujàce nauczycieli do prowadzenia szkolnych programów „Village”.
„Klub-net” –polsko–niemiecko–czeski program – wielkie wyzwanie i szansa dla ludzi m∏odych ciekawych Êwiata. W ramach tego projektu
m∏odzie˝ realizuje wspólnie, trenuje umiej´tnoÊci
potrzebne w ˝yciu, poznaje systemy edukacyjne
innych krajów, anga˝uje si´ jako wolontariusze
w szkole i poza nià.
Democracy education exchange programme –
w 1999 roku przebadano 90 tysi´cy 14-latków
w 28 krajach i stwierdzono, ˝e poziom „ÊwiadomoÊci obywatelskiej” w krajach postkomunistycznych jest niezwykle niski. Rzàd Amerykaƒski
przejàwszy si´ problemem, postanowi∏ wyasygnowaç pul´ pieni´dzy na sfinansowanie
w/w programu i pokazaç jak skutecznie przeciwdzia∏aç takim sytuacjom.
Powsta∏y modelowe programy w kilku szko∏ach Masywu Ânie˝nika, którymi nast´pnie „zara˝aliÊmy” szko∏y: w Nowym Sàczu, w Warszawie
i Gdyni.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
101
Ânie˝nik
Poza tym
– stale wspó∏praca z Funduszami Wyszegradzkimi i Transatlantic Community Foundation Network
– m∏odzie˝ bierze udzia∏ w letnich obozach
na W´grzech i w Niemczech
– bierzemy udzia∏ w mi´dzynarodowych konferencjach i wyjazdach studyjnych: W´gry,
S∏owacja, Czechy, Anglia, Szwecja, Belgia
Po co to wszystko robimy?
„DARCZY¡CA ROKU”
Doroczna impreza podsumowujàca osiàgni´cia
Funduszu po∏àczona z wr´czeniem statuetek i dyplomów NAJWI¢KSZYM DARCZY¡COM.
Za naszà dzia∏alnoÊç otrzymaliÊmy dwie bardzo presti˝owe nagrody:
„Porzàdnie poza rzàdem” przyznawanà przez
Fundacj´ im. Stefana Batorego i Deutsche Bank.
„Dla najlepszej organizacji pozarzàdowej dzia∏ajàcej lokalnie” przyznawanà przez Akademi´
Rozwoju Filantropii w Polsce.
Jak mo˝na nas wspieraç?
– odpisujàc 1% od podatku
– wspó∏finansujàc programy stypendialne
i programy grantowe
– odpisujàc co miesiàc kwoty od swojego wynagrodzenia
– bioràc udzia∏ w aukcjach i licytacjach na
rzecz Funduszu
– tworzàc fundusze celowe lub imienne
Dlaczego ludzie dajà pieniàdze
naszemu funduszowi?
1. jesteÊmy organizacjà g∏´boko zakorzenionà
i dobrze znanà w lokalnym spo∏eczeƒstwie
2. ludzie pracujàcy na rzecz funduszu posiadajà szerokà znajomoÊç problemów i potrzeb
lokalnej spo∏ecznoÊci
3. anga˝ujemy szerokie grono mieszkaƒców,
organizacji pozarzàdowych, w∏adz, mediów
w rozwiàzywanie naszych lokalnych problemów
4. nasze inicjatywy sprzyjajà budowaniu trwa∏ego mechanizmu rozwoju lokalnego
5. budujemy kapita∏ ˝elazny jako trwa∏à podstaw´ naszej organizacji
6. wspó∏pracujemy z profesjonalnymi doradcami, by stworzyç efektywny i maksymalnie bezpieczny sposób multiplikowania dochodów
7. zaspokajamy potrzeby filantropijne naszych darczyƒców zgodnie z ich indywidualnymi dobroczynnymi i finansowymi interesami
8. jesteÊmy organizacjà po˝ytku publicznego,
wi´c 1% podatku od rocznych dochodów
mo˝e byç odpisany od podatku.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
102
Ânie˝nik
PO CO TO WSZYSTKO ROBIMY?
Umiej´tnoÊç
prowadzenia zaj´ç
z przedsi´biorczoÊci
Wzrost ÊwiadomoÊci
spo∏ecznej
Zyskujà partnerów
w strategii rozwoju
gminy/powiatu
Nauczyciele
W∏adze
lokalne
Powstajà
nowe inicjatywy
obywatelskie
Dodatkowe lekcje
jako dodatkowo p∏atne
Nowe projekty
i przedsi´wzi´cia dzieci
Wi´ksza
ÊwiadomoÊç
obywatelska
Promocja gminy
Rozwój
spo∏eczeƒstwa
obywatelskiego
Dzieci
w szko∏ach
Lokalna
spo∏ecznoÊç
Powstanie nowych
wspólnych projektów
∏àczàcych
mieszkaƒców
Ka˝dy mieszkaniec
dok∏ada si´ do funduszu,
choçby minimalnie, co
wià˝e go z gminà
Wzrost
przedsi´biorczoÊci
Lokalny
biznes
Inwestycje
w fundusz lokalny
stanowià promocj´ firmy
Absolwenci szkó∏ sa
nastawieni na dzia∏alnoÊç
przedsi´biorczà i rozwój
gospodarczy
FUNDUSZ LOKALNY MASYWU ÂNIE˚NIKA
Wójtowice, ul. Górna 19, 57-516 Stara Bystrzyca
tel./fax 074 811 18 80
e-mail: [email protected] www.flms.pl
ORGANIZACJA PO˚YTKU PUBLICZNEGO zarejestrowana w KRS pod numerem 0000063627
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
103
Lidzbark Warmiƒski
Majka ˚yliƒska
PRZYGODA NAD SYMSARNÑ
Zadzwoni∏ telefon: Majka, czy chcielibyÊcie
dla Lidzbarka otrzymaç
miliard „starych” z∏otych?
– zapyta∏ prezes Fundacji
Rozwoju Demokracji Lokalnej,
której
by∏am
„wiejskim” liderem i beneficjentem kilkuletnich
programów.
Tak, oczywiÊcie, chcieliÊmy!
W ten niecodzienny
sposób dowiedzieliÊmy si´
o mo˝liwoÊciach i szanPrezes Funduszu
sach na utworzenie funduMaria ˚yliƒska
szu lokalnego. Od tej pory
idea za∏o˝enia funduszu lokalnego w Lidzbarku Warmiƒskim sta∏a si´ bardzo
˝ywa. By∏ to rok 1996. W paêdzierniku tego˝ roku,
w Warszawie, dosz∏o do pierwszego spotkania
z przedstawicielem Charles Steward Mott Foundation, wspierajàcym fundusze na ca∏ym Êwiecie.
Pó∏ roku póêniej w kwietniu 1977 r. przedstawiciele przysz∏ego fundatora (Maria ˚yliƒska
i Henryk Narwojsz), jako obserwatorzy, wzi´li
udzia∏ w trzydniowej konferencji pt.: Why Community Foundations?, na której dyrektorzy funduszy lokalnych z ró˝nych krajów obradowali nad
problemami tych organizacji. Mo˝liwoÊç przys∏uchiwania si´ dyskusjom, w jaki sposób community foundations z obu kontynentów rozwiàzujà
swoje lokalne problemy, by∏a niezmiernie cennà
lekcjà.
W wyniku zawiàzanych tam kontaktów dwa
miesiàce póêniej z oficjalnà wizytà do Lidzbarka
przyjecha∏a Penny Johnstone, dyrektor funduszu
lokalnego w Bristolu (Anglia). W ciàgu czterodniowych spotkaƒ goÊcia i cz∏onków Zarzàdu
oraz Rady Programowej Fundacji pad∏o wiele pytaƒ z obu stron, rozwa˝ano istniejàce i mo˝liwe do
zaistnienia problemy, dyskutowano nad strukturà
i misjà Funduszu, rozwa˝ano jak zgromadziç kapita∏ ˝elazny w ubogim regionie, ustalono wiele
istotnych szczegó∏ów. Penny Johnstone wnios∏a
wiele cennych wskazówek dla tworzàcego si´
pierwszego w Polsce funduszu lokalnego. To w∏a-
Ênie Penny zasugerowa∏a stworzenie w Lidzbarku
Warmiƒskim siedziby funduszu regionalnego
(a nie miejskiego czy powiatowego, jak planowaliÊmy na poczàtku).
Po kilku miesiàcach kolejny niezwyk∏y goÊç
z∏o˝y∏ wizyt´ w Lidzbarku Warmiƒskim. By∏ to
Walter Veris, przedstawiciel Fundacji Ch. S. Motta, który mia∏ sprawdziç jak dzia∏a fundusz lokalny, jak jest postrzegany w spo∏eczeƒstwie i czy
w ogóle jest potrzebny w tym regionie. Spotkanie
odby∏o si´ w siedzibie funduszu lokalnego (nota
bene do dziÊ udost´pnianego nieodp∏atnie przez
fundatora). Walter spotka∏ si´ z istniejàcym ju˝
Zarzàdem Fundacji oraz Zarzàdem Miasta Lidzbarka Warm. a tak˝e przedstawicielami lokalnego
biznesu. Wszyscy byli zainteresowani powstawaniem funduszu lokalnego, przedsi´biorcy i samorzàd zadeklarowali wsparcie finansowe - ka˝dy
w miar´ swoich mo˝liwoÊci.
W marcu 1998 roku Fundacja Rozwoju Lokalnego „Nad Symsarnà”, po wielomiesi´cznym
oczekiwaniu, uzyska∏a formalny wpis do rejestru
Fundacji w Sàdzie Rejonowym dla m. st. Warszawy. Pierwszy w Polsce fundusz lokalny zosta∏ zarejestrowany!
Ale to nie by∏ koniec emocji. Kilka tygodni
póêniej dowiedzieliÊmy si´, ˝e jest w Warszawie
stowarzyszenie – Akademia Rozwoju Filantropii
w Polsce, które zamierza wesprzeç powstawanie
funduszy lokalnych na terenie ca∏ej Polski i prowadzi rekrutacj´ zainteresowanych liderów na
szkolenia oraz warsztaty prowadzone przez Amerykanów. Dwutygodniowe warsztaty mia∏y zakoƒczyç si´ wizytà studyjnà w Stanach Zjednoczonych Ameryki oraz w Anglii.
Rozpocz´liÊmy starania o skontaktowanie si´
z Akademià i uda∏o si´! Latem 1998 roku 2 osoby
z Zarzàdu Fundacji zosta∏y przyj´te do programu
i wraz z innymi uczestnikami przesz∏y dwutygodniowe, niezmiernie wartoÊciowe szkolenie, zakoƒczone wizytà studyjnà w funduszach lokalnych Pó∏nocnej Anglii.
Ju˝ wtedy, podczas warsztatów, narodzi∏y si´
pierwsze wi´zi, kontakty i przyjaênie, które zaowocowa∏y najpierw trwa∏à wspó∏pracà pomi´dzy
Funduszami i Akademià Rozwoju Filantropii,
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
104
Lidzbark Warmiƒski
a potem utworzeniem
Ogólnopolskiej Sieci Funduszy Lokalnych.
I wtedy na dobre rozpocz´∏a si´ dla nas niezwyk∏a przygoda z filantropià.
Akcja fundraisingowa Majówka Rodzinna
z Fundacjà
Pierwsze granty
– pozyskane i rozdane
Po dwuletnim okresie staraƒ, w paêdzierniku
1998 roku, Fundacja Ch. S. Motta przyzna∏a Fundacji „Nad Symsarnà” oko∏o 35 tys. dolarów na
rozpocz´cie dzia∏alnoÊci, polegajàcej na zgromadzeniu kapita∏u ˝elaznego i promowaniu idei filantropii w Polsce. Nie mo˝na by∏o jednak tych
pieni´dzy przeznaczyç na budowanie kapita∏u ˝elaznego, co by∏o dla nas na poczàtku sporym rozczarowaniem. Projekt mia∏ byç realizowany przez
dwa lata, wspólnie z powstajàcymi Funduszami
Lokalnymi w Rzeszowie i Kielcach.
Kierujàc si´ instrukcjami amerykaƒskich ekspertów na temat skutecznych metod fundraisingu,
zbieranie funduszy na kapita∏ ˝elazny Zarzàd
Warmiƒsko-Mazurskiego Funduszu Lokalnego
postanowi∏ poprzedziç d∏ugotrwa∏ymi rozmowami z darczyƒcami oraz szerokà promocjà misji
funduszu w spo∏ecznoÊci.
Na obszarze naszego dzia∏ania znajdujà si´
liczne i zró˝nicowane miejscowoÊci, tote˝ najpierw mieliÊmy dokonaç diagnozy tych Êrodowisk
pod kàtem mo˝liwych form wspó∏pracy, a tak˝e
mo˝liwoÊci finansowego wsparcia.
Badania trwa∏y prawie rok, ale przebiega∏y
zgodnie z planem nastawionym na dotarcie, poinformowanie i przekonanie lokalnego biznesu, samorzàdów oraz innych organizacji pozarzàdowych do idei funduszu i lokalnej filantropii.
Wst´pnym efektem by∏o utworzenie bazy danych
potencjalnych sponsorów oraz lokalnych sprzymierzeƒców.
Akcj´ zbierania funduszy na kapita∏ ˝elazny
rozpocz´liÊmy tu˝ przed Âwi´tami Bo˝ego Narodzenia 1999 roku, ∏àczàc tradycj´ z filantropià.
ZwracaliÊmy si´ z proÊbà o darowizny do ludzi,
którzy ju˝ brali udzia∏ w naszych konferencjach
i spotkaniach poÊwi´conych filantropii, zetkn´li
si´ z ideà funduszy lokalnych i budowania kapita∏u ˝elaznego. Decyzje nasze okaza∏y si´ s∏uszne.
WÊród sponsorów znaleêli si´ prywatni przedsi´biorcy, samorzàdy terytorialne, osoby publiczne
i prywatne, w tym nawet bezrobotni. Poparcie dla
idei budowania bazowego kapita∏u ˝elaznego by∏o ogromne i znalaz∏o uznanie przede wszystkim
wÊród spo∏eczeƒstwa. Ogromne znaczenie dla
ofiarnoÊci mia∏ program Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce „Grosz do grosza”, dodajàcy
z∏otówk´ do ka˝dej zebranej z∏otówki.
Poniewa˝ wi´kszoÊç poczàtkowych dzia∏aƒ
skoncentrowana by∏a na gromadzeniu Êrodków finansowych, postanowiliÊmy – równolegle do gromadzonego kapita∏u - uruchomiç programy grantowe „zast´pcze”, bez wydawania gromadzonych
pieni´dzy.
Pierwszy og∏oszony konkurs w 1999 by∏
skromniutki i polega∏ na „zagospodarowaniu”
dwóch u˝ywanych komputerów, pozyskanych od
sponsora. Prosta procedura konkursowa oraz informacja o konkursie przekazana za poÊrednictwem radia, prasy oraz samorzàdów lokalnych zach´ci∏a organizacje pozarzàdowe do udzia∏u
w konkursie. Wnioski aplikacyjne nades∏ano z Bi-
skupca, Dobrego Miasta, Wolontariuszki podczas
zbiórki ˝ywnoÊci
Lidzbarka Warmiƒskiego,
dla Banku ˚ywnoÊci
Olsztyna, Ostródy i Szczytna.
Ale najwa˝niejszy by∏ fakt, i˝ po raz pierwszy
w historii tego regionu organizacje pozarzàdowe
mia∏y realnà szans´ na uzyskanie pomocy we w∏asnym Êrodowisku.
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
105
Lidzbark Warmiƒski
Nast´pnym
krokiem by∏o og∏oszenie w 2000 roku
konkursu dla organizacji pozarzàdowych z powiatów: lidzbarskiego, szczycieƒskiego
i k´trzyƒskiego na „Pracowni´ Komputerowà”.
Tym razem dysponowaliÊmy oÊmioma komputerami, które pochodzi∏y od sponsora, wymieniajàcego w swej firmie sprz´t informatyczny.
Decyzjà Komisji Grantowej zosta∏y nagrodzono dwa wnioski. Jeden ze Szko∏y Podstawowej
w Wawrochach (do której przekazaliÊmy 7 komputerów), drugi z niewielkiego Stowarzyszenia
„Pomoc Polskim Dzieciom Na Wileƒszczyênie”
w Korszach (komputer mia∏ wspomóc i unowoczeÊniç obs∏ug´ biura stowarzyszenia).
Perry Johnston (drugi od prawej)
– goÊç z Anglii wspólnie
z Zarzàdem i Radà Programowà
Funduszu
Kapita∏ ˝elazny
– zapracowa∏ na granty!
W 2001 roku mogliÊmy wreszcie og∏osiç konkursy grantowe, finansowane po raz pierwszy
z oprocentowania kapita∏u ˝elaznego.
W tym roku Fundacja wyodr´bni∏a równie˝
dwa fundusze dziedzinowe. Pierwszy z nich to:
Fundusz Edukacji Zdrowotnej, Wypoczynku i Rehabilitacji Dla Dzieci Przewlekle Chorych, którego g∏ównym fundatorem jest Fundacja „Onkologia – Chc´ im pomóc” z siedzibà w Lidzbarku
Warmiƒskim.
Celem Funduszu Zdrowotnego jest przede
wszystkim dofinansowanie rehabilitacji lub leczenia sanatoryjnego, a tak˝e ró˝norodnych form wypoczynku letniego i zimowego dla dzieci przewlekle chorych. Chcemy, oprócz pomocy w finansowaniu rehabilitacji dzieciom d∏ugotrwale pozosta-
jàcym pod opiekà lekarskà, finansowaç choçby
tygodniowe wakacje,
które by∏yby dla nich
namiastkà normalnego,
radosnego dzieciƒstwa.
Drugi fundusz dziedzinowy zosta∏ sfinansowany przez Agencj´
W∏asnoÊci Rolnej Skarbu Paƒstwa Oddzia∏
w Olsztynie oraz dofinansowany przez Akademi´ Rozwoju Filantropii w Polsce.
UtworzyliÊmy go jako wieloletni Program
Specjalny pod nazwà
Rodzina Obywatelska
dla by∏ych pracowników PGR-ów i cz∏onków ich rodzin, zw∏aszcza
kobiet i doros∏ej m∏odzie˝y. Poprzez realizacj´ celów tego programu chcieliÊmy pomóc w kszta∏towaniu w∏aÊciwych postaw, koniecznych dla zrozumienia i zaakceptowania trwa∏ych zmian spo∏ecznych, niezb´dnych do samodzielnego funkcjonowania w nowym obywatelskim spo∏eczeƒstwie.
Program docelowo ma byç realizowany na terenie czterech powiatów: bartoszyckiego, szczycieƒskiego, k´trzyƒskiego i lidzbarskiego, a wdro˝ony i realizowany z powodzeniem jest w powiecie szczycieƒskim i bartoszyckim.
¸àcznie w ciàgu trzech lat 2001-2003 na dotacje i granty mogliÊmy przekazaç kwot´ ponad
77.000 z∏otych, którà uzyskaliÊmy przede wszystkim z oprocentowania kapita∏u ˝elaznego, a to daje gwarancj´, ˝e fundusze na granty nigdy nie zostanà ostatecznie wyczerpane.
Epilog
Jakkolwiek ka˝dy z Funduszy ma swojà niepowtarzalnà histori´ narodzin, to trzeba podkreÊliç,
i˝ ogromnà rol´ w rozwoju wszystkich funduszy
lokalnych w Polsce nale˝y przypisaç Akademii
Rozwoju Filantropii, która przekazywa∏a rzetelnà
i usystematyzowanà wiedz´ z tej zupe∏nie nowej
w Polsce dziedziny zarzàdzania funduszami lokalnymi. Oprócz tego pobudza∏a do ofiarnoÊci zarówno liderów, jak i lokalne spo∏ecznoÊci poprzez
dofinansowanie (podwajanie) zebranych kapita∏ów ˝elaznych.
ÂwiadomoÊç, ˝e ofiarowana z∏otówka podwoi
si´ i b´dzie „pracowa∏a” przez wiele lat, sk∏ania∏a
nawet niezamo˝nych darczyƒców do hojnoÊci.
Sàdz´, ˝e ARF jest najwi´kszym mecenasem
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
106
Lidzbark Warmiƒski
i dobrodziejem funduszy lokalnych w Polsce, bo
oprócz ogromu wiedzy, doÊwiadczenia, zdobywanych i przekazywanych nam Êrodków finansowych, akademicy ka˝demu z funduszy oddawali
w∏asny czas i wielkie serca.
DoÊwiadczenia w pigu∏ce
Misjà Fundacji jest poprawa ˝ycia spo∏eczeƒstwa województwa warmiƒsko–mazurskiego poprzez realizacj´ nast´pujàcych inicjatyw:
• popieranie wszechstronnego rozwoju województwa warmiƒsko-mazurskiego
• wspieranie dzia∏aƒ zwiàzanych z ekologià,
turystykà i promocjà zdrowia dzieci i m∏odzie˝y na terenie obj´tym dzia∏aniem Fundacji
• pomoc finansowa organizacjom pozarzàdowym dzia∏ajàcym na terenie woj. warmiƒsko-mazurskiego
• zmiana ÊwiadomoÊci spo∏ecznej i aktywizowanie mieszkaƒców miast i gmin woj. warmiƒsko-mazurskiego
• promocja województwa warmiƒsko-mazurskiego w kraju i poza jego granicami
• przeciwdzia∏anie bezrobociu i wykluczeniu
spo∏ecznemu
• wspieranie edukacji i rozwoju przedsi´biorczoÊci
• poprawa jakoÊci ˝ycia spo∏eczeƒstwa Warmii i Mazur
W∏adze Fundacji Rozwoju Spo∏ecznego „Nad
Symsarnà” stanowi:
• trzyosobowy Zarzàd Fundacji, w sk∏ad którego wchodzà Jan Rzeszutek i Henryk Narwojsz, a przewodniczy Maria ˚yliƒska.
• trzynastoosobowa Rada Programowa
z Lidzbarka Warm. i Olsztyna
• oÊmioosobowa Komisja Grantowa sk∏adajàca si´ z przedstawicieli ˝ycia spo∏ecznego
pi´ciu miast (Bartoszyce, Olsztyn, Dobre
Miasto, Szczytno, Lidzbark Warm.)
• Biuro Zarzàdu Fundacji znajduje si´
w Lidzbarku Warmiƒskim przy ul Or∏a Bia∏ego 7. Fundacja zatrudnia kierownika biura Wand´ Przybysz i ksi´gowà – El˝biet´
Pergo∏, w razie potrzeby zatrudnia ekspertów na umow´-zlecenie.
Partnerzy Fundacji
Fundacja Rozwoju Spo∏ecznego ”Nad Symsarnà” jest cz∏onkiem Sieci Wspierania Organizacji
Pozarzàdowych Woj. Warmiƒsko-Mazurskiego
„HEROLD”, a tak˝e cz∏onkiem Ogólnopolskiej
Sieci Funduszy Lokalnych, której celem jest doskonalenie poziomu, sprawnoÊci i warunków
dzia∏ania jej cz∏onków.
Fundacja, realizujàc dzia∏ania statutowe, ÊciÊle
wspó∏pracuje z partnerami lokalnymi, stowarzyszeniami pracodawców, samorzàdem terytorialnym oraz administracjà paƒstwowà, stowarzyszeniami bezrobotnych.
Wspomagamy i budujemy wolontariat na rzecz
Êrodowiska, wspó∏finansujemy projekty oraz wyst´pujemy z partnerami o Êrodki pomocowe na
rzecz realizacji przedsi´wzi´ç spo∏ecznych i edukacyjnych. Wyst´pujemy z wnioskami o dofinansowanie dzia∏aƒ edukacyjnych, spo∏eczno-kulturalnych na rzecz podniesienia poziomu edukacji
w regionie, wyrównania startu ˝yciowego i zawodowego m∏odzie˝y, likwidacji bezrobocia i jego
skutków spo∏ecznych, aktywizacji przemian spo∏eczno-ekonomicznych i rozwoju regionu, realizujemy zadania z zakresu aktywnej likwidacji
bezrobocia poprzez wspó∏udzia∏ w szkoleniach
i doskonaleniu zawodowym bezrobotnych, realizujemy przedsi´wzi´cia pomocowe dla najubo˝szych mieszkaƒców regionu. Od dwóch lat trwajà
prace nad utworzeniem funduszu por´czeniowego
i organizacjà jego funkcjonowania na terenie województwa wraz z gminami powiatu lidzbarskiego, bartoszyckiego i Agencjà NieruchomoÊci Rolnych w Olsztynie.
Fundacja Rozwoju Spo∏ecznego „Nad Symsarnà” prowadzi sta∏à wspó∏prac´ z nast´pujàcymi
instytucjami:
• Elblàskie Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Pozarzàdowych w Elblàgu
• Warmiƒsko-Mazurski Zak∏ad Doskonalenia
Zawodowego w Olsztynie
• Starostwo Powiatowe w Lidzbarku Warmiƒskim
• Powiatowy Urzàd Pracy w Lidzbarku Warmiƒskim
• Powiatowy Urzàd Pracy w Braniewie
• Powiatowy Urzàd Pracy w Szczytnie
• Urzàd Marsza∏kowski w Olsztynie
• Wojewódzki Urzàd Pracy w Olsztynie
• Lidzbarskie Stowarzyszenie Bezrobotnych
WARMIA w Lidzbarku Warm.
• Stowarzyszenie Bezrobotnych „JesteÊ-my”
w Gi˝ycku
• Urzàd Gminy w Braniewie
• Gminny OÊrodek Pomocy Spo∏ecznej
w Braniewie
• Gminny OÊrodek Pomocy Spo∏ecznej
w Lidzbarku Warm.
• Miejski OÊrodek Pomocy Spo∏ecznej
w Lidzbarku Warm.
• Izba Handlowo-Przemys∏owa w Lidzbarku
Warmiƒskim
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
107
Lidzbark Warmiƒski
•
Warmiƒsko-Mazurski Bank ˚ywnoÊci
w Olsztynie
•
Agencja NieruchomoÊci Rolnych w Olsztynie
• Komenda Powiatowa Paƒstwowej Stra˝y
Po˝arnej w Lidzbarku Warmiƒskim
Fundacja Rozwoju Spo∏ecznego „Nad Symsarnà” od roku 2001 zrealizowa∏a nast´pujàce programy w∏asne:
1. „Dobry Kontakt” – skierowany do organizacji pozarzàdowych zrzeszonych w sieci Herold
z 11 miejscowoÊci. Celem konkursu by∏o wyposa˝enie organizacji województwa warmiƒsko-mazurskiego w sprz´t biurowy lub komputerowy
w celu podniesienia standardów, zwiàzanych
z usprawnianiem przep∏ywu informacji mi´dzy
NGO’s. Decyzjà Komisji Grantowej nagrodzono
6 wniosków na ∏àcznà kwot´: 9.663 z∏.
2. „Do aktywnych Êwiat nale˝y” – skierowany do organizacji pozarzàdowych województwa
warmiƒsko-mazurskiego i szkó∏, deklarujàcych
wk∏ad Êrodków w∏asnych w wysokoÊci minimum
25 % bud˝etu projektu. Celem konkursu by∏o zaktywizowanie spo∏ecznoÊci lokalnych i wy∏onienie
lokalnych liderów, zdolnych do zainspirowania
otoczenia. W roku 2001 wp∏yn´∏o 19 wniosków
z czego decyzjà Komisji dofinansowano 8 ∏àcznà
kwotà 22.315 z∏.
Po lewej - ewaluatorka
wraz z cz∏onkami Zarzàdu
przed siedzibà Funduszu
3. „Gimnazjalista idzie do miasta” – program
skierowany do m∏odzie˝y wiejskiej rozpoczynajàcej nauk´ w miejskich szko∏ach ponadgimnazjalych (1000 z∏ na jeden wniosek) Skorzysta∏y cztery szko∏y: z Górowa I∏aweckiego, Ornety, Lidzbarka i Biskupca.
4. „Dzieƒ dziecka – weekend dzieci´cy”– dla
gminnych szkó∏ podstawowych lub innych placówek (tak˝e pozarzàdowych). Nagrodzonych zosta∏o pi´ç najlepszych pomys∏ów na ∏àcznà kwot´
dwóch tysi´cy z∏otych.
Oprócz funduszy grantowych Zarzàd dysponuje funduszem pod nazwà: Do Dyspozycji Zarzàdu,
powstajàcego z uzyskania 10 % ogólnego rocznego oprocentowania. Z tych Êrodków, decyzjà Komisji Grantowej i Zarzàdu Fundacji, udzielono
dotacji na nast´pujàce inicjatywy:
• Sfinansowano farby na Dzieci´cy Plener
Malarski w Pilniku (gmina lidzbarska).
• Sfinansowano wydanie p∏yty CD zatytu∏owanej „Ignacy Krasicki w dziedzictwie kulturowym regionu”, b´dàcej cz´Êcià programu konferencji powiatowej.
• Sfinansowano zakup zabytkowego stolika
intarsjowanego z wizerunkiem lidzbarskiego zamku, nale˝àcego przed wojnà do zbiorów Muzeum Warmii i Mazur w Lidzbarku
Warmiƒskim.
Inne inicjatywy
W ramach propagowania edukacji komputerowej wÊród ubogiej m∏odzie˝y, Fundacja przekaza∏a komputery, m. in. do:
1. Âwietlicy we wsi Urbanowo (gm. Dobre
Miasto)
2. Szko∏y Podstawowej w Ba˝ynach (gm. Orneta)
3. Âwietlicy Terapeutycznej w Szczytnie
4. Stowarzyszenia Niepe∏nosprawnych „ALFA”
w Ostródzie
5. Szko∏y Podstawowej w ˚egotach (gm. Kiwity)
6. Szko∏y Podstawowej w Wawrochach (gm.
Szczytno)
7. Szko∏y Podstawowej w Âwiàtkach
Fundacja Rozwoju Spo∏ecznego „Nad Symsarnà” organizuje i dofinansowuje szkolenia, m. in.
dla:
1. Lidzbarskiego Stowarzyszenia Bezrobotnych „Warmia” – na szkolenia aktywizujàce d∏ugotrwale bezrobotnych,
2. przedsi´biorców – z zakresu zarzàdzania
zasobami ludzkimi, zarzàdzania zmianà,
marketingu,
3. bezrobotnych (zw∏aszcza bezrobotnych kobiet) z zakresu poradnictwa zawodowego
i edukacji komputerowej,
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
108
Lidzbark Warmiƒski
4. samorzàdów – z zakresu wspó∏pracy,
ochrony Êrodowiska,
5. organizacji pozarzàdowych – z zakresu funduszy strukturalnych, pisania projektów,
6. od 2 lat wspiera funkcjonowanie Gminnego
Centrum Informacji w Lidzbarku W., utworzonego ze Êrodków MGiPS dla bezrobotnej m∏odzie˝y, poszukujàcej pracy za poÊrednictwem internetu.
Realizowane Projekty
• 2001-2002 – „Po∏awiacze pere∏. Klub przyjació∏ Gimnazjalisty”- projekt realizowany we
wspó∏pracy z gminami pow. lidzbarskiego i nauczycielami, przygotowujàcy do wy∏onienia
i wsparcia stypendialnego uzdolnionych dzieci
wiejskich lub zagro˝onych marginalizacjà (finansowany przez Polsko-Amerykaƒskà Fundacj´
WolnoÊci).
• 2002-2003 – „By ˝ak ksi´ciem zosta∏„ ––
projekt aktywizujàcy m∏odzie˝ wiejskà, finansowany przez Polskà Fundacj´ Dzieci i M∏odzie˝y.
• 2002-2003 – „ Ile ludów tyle pi´kna tyle cudów” – prezentujàcy ró˝norodnoÊç kultur mniejszoÊci narodowych wÊród m∏odego pokolenia, sfinansowany przez Akademi´ Rozwoju Filantropii
w Polsce.
• 2002-2003 – „ Bàdê partnerem-daj szans´” –
projekt realizowany w partnerstwie z Ogólnopolskà Siecià Funduszy Lokalnych, dot. zdiagnozowania potrzeb i oczekiwaƒ spo∏ecznoÊci lokalnych oraz nawiàzania wspó∏pracy z osobami bezrobotnymi. Sfinansowano w ramach programu
ACCESS.
• 2003-2004 – „Ró˝ne problemy – jedna metoda” – projekt aktywizujàcy spo∏ecznoÊç, budujàcy
wolontariat, realizowany w partnerstwie z Ogólnopolskà Siecià Funduszy Lokalnych, finansowany w ramach programu ACCESS PHARE 2001.
• 2003-2004 – „Strategie sà po to, by je realizowaç” – projekt realizowany w partnerstwie
z Elblàskim Stowarzyszeniem Wspierania Inicjatyw Pozarzàdowych, Urz´dem Marsza∏kowskim
i Centrum Wolontariatu w Elblàgu finansowany
w ramach programu ACCESS PHARE 2001.
• 2003-2004 – „Przed- Rozstrzygni´cie jednego
si´biorca za pan brat ze Êro- z pierwszych konkursów
grantowych
dowiskiem” – projekt skierowany do m∏odzie˝y
i przedsi´biorców z pow. lidzbarskiego dot. zrównowa˝onego rozwoju oraz edukacji ekonomicznej
i ekologicznej, sfinansowany ze Êrodków Polsko-Amerykaƒskiej Fundacji WolnoÊci.
• 2004 – Program Aktywizacji Obszarów
Wiejskich” Podkomponent B1- projekt skierowany do bezrobotnych w celu przeszkolenia pod potrzeby konkretnego pracodawcy i umieszczenia
ich na rynku pracy. Projekt realizowany dla
6 osób bezrobotnych z powiatu braniewskiego.
Program finansowany ze Êrodków Banku Âwiatowego i Funduszu Pracy poprzez Wojewódzki
Urzàd Pracy w Olsztynie.
Nasze plany
Z Warmiƒsko-Mazurskim Funduszem Lokalnym wspó∏pracuje oko∏o 100 wolontariuszy zaanga˝owanych w ró˝norodnà dzia∏alnoÊç, m. in.
w przedsi´wzi´cia fundraisingowe, akcje i imprezy.
Tak˝e cz∏onkowie Zarzàdu Fundacji, Rady
Programowej i Komisji Grantowej, (której nota
bene cz∏onkowie pochodzà z pi´ciu miast naszego
województwa) pracujà jako wolontariusze.
W zwiàzku powy˝szym, w niedalekiej przysz∏oÊci
planujemy utworzyç Biuro Wolontariatu, które na
terenie powiatu b´dzie prowadzi∏o poÊrednictwo
pracy dla wolontariuszy i promocji idei wolontariatu.
Fundacja Rozwoju Spo∏ecznego „Nad Symsarnà”
ul. Or∏a Bia∏ego 7, 11-100 Lidzbark Warmiƒski
tel. 89*767 16 83, fax 89*767 45 88
[email protected] www.funduszlokalny.pl
Maria ˚yliƒska - prezes
IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
109
V – Fundraising po polsku
110
Fundraising
po polsku
V – Fundraising po polsku
111
Krzysztof Margol
ODPISY OD WYNAGRODZE¡
PO NIDZICKU
Jednym ze sprawdzonych sposobów sta∏ego,
systematycznego pozyskiwania Êrodków na dzia∏alnoÊç Nidzickiego Funduszu Lokalnego sà comiesi´czne odpisy od wynagrodzeƒ.
Od czego zaczàç
Najlepiej zaczàç od siebie i przekonania do tej
formy wspomagania dzia∏aƒ swoich bliskich znajomych i przyjació∏. Dobry przyk∏ad, udany poczàtek, to pierwszy krok do zach´cenia innych
osób do tej formy darowizn. Zgodnie z ustawà
o podatku dochodowym od osób fizycznych (art.
26 ust. 1 pkt. 9 oraz ust. 5), podatnicy podatku PIT
mogà przekazaç na cele okreÊlone w art. 4 ustawy
o dzia∏alnoÊci organizacji po˝ytku publicznego
(w tym na dzia∏alnoÊç charytatywnà) 350 z∏ w roku ze swoich dochodów. Jednorazowa wp∏ata
w tej wysokoÊci dla skromnie zarabiajàcych osób
jest niemo˝liwa. Przekazanie drobnej sumy w formie odpisu od wyp∏acanego wynagrodzenia jest
do zaakceptowania przez osoby osiàgajàce nawet
najni˝sze wynagrodzenia. W Nidzicy odpisy wahajà si´ w granicach od 1 z∏ do 50 z∏ od jednej osoby. Deklaracje comiesi´cznych odpisów z∏o˝yli
pracownicy ró˝nych instytucji, organizacji. Sà
wÊród nich urz´dy administracji samorzàdowej,
banki, szko∏y, oÊrodek kultury, biblioteka, prywatne firmy. Ju˝ na poczàtku nale˝y zadbaç o to,
by w pierwszej grupie osób prezentowanej jako
przyk∏ad dla innych, byli pracownicy o ró˝nych
dochodach i deklaracjach ró˝nych kwot comiesi´cznych odpisów. Nale˝y wykorzystaç argument, ˝e jest to forma dla wszystkich bez wzgl´du
na wysokoÊç osiàganych dochodów.
Jak zach´ciç innych
Najlepszà i najbardziej skutecznà metodà przekonania innych do tej formy przekazywania darowizn sà bezpoÊrednie spotkania z pracownikami
oraz prezentacje. Spotkania takie organizowane sà
przez przygotowanych cz∏onków i wolontariuszy
Nidzickiego Funduszu Lokalnego. Na czym polega to przygotowanie? Po pierwsze na wytypowaniu firm, do których skierujemy takà ofert´ oraz
uzgodnieniu terminu i miejsca spotkania z pracownikami. Najlepiej, je˝eli o takim spotkaniu
poinformuje pracowników ktoÊ z kadry zarzàdzajàcej.
Po drugie, przygotowanie materia∏ów dla
uczestników spotkania. Osoby, które chcemy zach´ciç do przekazywania nawet niewielkiej cz´Êci
swojego wynagrodzenia powinny wiedzieç na jaki cel przeznaczone b´dà te pieniàdze. W materia∏ach prezentowanych na spotkaniu muszà znaleêç
si´ konkretne przyk∏ady wspomaganych dzia∏aƒ
oraz przyk∏ady firm, których pracownicy ju˝ z∏o˝yli deklaracje.
Po trzecie, wybór osób do prowadzenia spotkania w konkretnej firmie. Jedno z pierwszych spotkaƒ zosta∏o zorganizowane z grupà pracowników
firmy handlowej. W spotkaniu uczestniczy∏o kilkunastu zaintersowanych pracowników, a z Nidzickiego Funduszu Lokalnego wspólnie z Basià
Margol (prezesem Funduszu) prezentacj´ przeprowadzi∏ i udziela∏ wyjaÊnieƒ Kenneth Strmiska
z Greater Green Bay Community Foundation, który w tym czasie przebywa∏ w Nidzicy. Pierwsze
wra˝enia i oczekiwania na efekty spotkania nie
by∏y optymistyczne. Bardzo szybko jednak okaza∏o si´, ˝e uczestnicy spotkania nie tylko z∏o˝yli
deklaracje dokonywania comiesi´cznych odpisów, ale tak˝e zach´cili innych swoich znajomych
z firmy do tej formy przekazywania darowizn.
Uzupe∏nieniem bezpoÊrednich spotkaƒ sà materia∏y informacyjne, promocyjne w formie ulotek, broszur, raportów upowszechniane przez
cz∏onków i wolontariuszy Nidzickiego Funduszu
Lokalnego.
Sà ch´tni darczyƒcy
Je˝eli ju˝ przekonaliÊmy pracowników do dokonywania odpisów na dzia∏ania naszej organizacji, pozostaje tylko techniczna kwestia zorganizowania takich wp∏at. Forma ta nie mo˝e byç w ˝adnym stopniu ucià˝liwa dla pracownika. Najlepszà
formà jest z∏o˝enie deklaracji na liÊcie (np. wed∏ug za∏àczonego wzoru) i przekazanie jej do pracowników obs∏ugi finansowej. Osoby sporzàdzajàce listy wynagrodzeƒ, automatycznie b´dà poV – Fundraising po polsku
112
DEKLARACJA
Prosz´ o comiesi´czne przekazywanie z mojego wynagrodzenia zadeklarowanej kwoty na konto
NIDZICKIEGO FUNDUSZU LOKALNEGO – jako darowizny.
NAZWA ZAK¸ADU PRACY / FIRMY.........................................................
Lp.
Imi´ i nazwisko
Zadeklarowana kwota
– miesi´cznie
Podpis
1.
2.
3.
4.
5.
mniejsza∏y wynagrodzenia osób, które z∏o˝y∏y deklaracje i ∏àcznà kwot´ z odpisów przeka˝à na
konto Funduszu.
Ile i co mo˝emy uzyskaç
W Nidzicy pieniàdze w tej formie pozyskiwane sà od trzech lat. Na poczàtku byli to pracownicy Nidzickiej Fundacji Rozwoju NIDA, Banku
Spó∏dzielczego, Liceum Ogólnokszta∏càcego oraz
Nidzickiego OÊrodka Kultury. Obecnie deklaracje
z∏o˝yli i pieniàdze przekazywane sà od pracowników 14 instytucji, organizacji i firm. Razem ok.
300 osób w Nidzicy dokonuje comiesi´cznych odpisów na ∏àcznà kwot´ w roku ok. 9.000 z∏. Akcja
zach´cania pracowników innych firm b´dzie
trwa∏a nadal i zak∏adamy, ˝e w roku b´dzie przybywa∏o ok. 50 nowych darczyƒców dokonujàcych
comiesi´cznych odpisów od swoich wynagrodzeƒ. Docelowo zamierzamy tà formà przekazywania darowizn zainteresowaç ok. 1000 osób
w Nidzicy, czyli ok. 20 % wszystkich pracujàcych.
W tej formie pozyskiwania Êrodków nie tylko
pieniàdze sà wa˝ne. Sprawà szczególnie cennà
jest pozyskanie sprzymierzeƒców Funduszu oraz
powi´kszenie grona osób, które b´dzie integrowa-
∏o si´ wokó∏ dzia∏aƒ organizacji. Osób, które b´dà
zna∏y misj´ organizacji, w∏àczà si´ tak˝e w inne
dzia∏ania oraz zach´cà innych do wspierania Funduszu.
Darczyƒca na zawsze
Je˝eli ju˝ uda∏o si´ nam przekonaç do odpisów
wynagrodzeƒ pracowników firmy, musimy zadbaç o sta∏e podtrzymywanie z∏o˝onej deklaracji.
Najprostszym sposobem i najbardziej skutecznym
jest podzi´kowanie i utrzymywanie sta∏ego bezpoÊredniego kontaktu. Ka˝dy darczyƒca powinien
otrzymaç raz w roku raport z dzia∏alnoÊci Funduszu, który wspiera. O darczyƒcy pami´tamy przy
organizowaniu ró˝nych uroczystoÊci (np. Dzieƒ
Dobroczyƒcy – 6 grudnia w Nidzicy jest Êwi´tem
organizacji pozarzàdowych, wolontariuszy i darczyƒców). Darczyƒcy majà swoje miejsce w siedzibie Funduszu (tablica w formie plastrów miodu z informacjà o darczyƒcy).
Dopóki symboliczna z∏otówka b´dzie traktowana przez Fundusz jak wielki dar i darczyƒca b´dzie odczuwa∏ z tego powodu radoÊç i satysfakcj´,
dopóty darczyƒca trwa∏ b´dzie przy Funduszu
i wspiera∏ jego dzia∏ania.
V – Fundraising po polsku
113
Irena Gadaj
JEDEN PROCENT
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o dzia∏alnoÊci po˝ytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U.
Nr 96, poz. 873) wprowadzi∏a rewolucyjnà zmian´ w polskim systemie podatkowym i w funkcjonowaniu organizacji po˝ytku publicznego.
Artyku∏ 27 ustawy mówi, ˝e „Podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych mo˝e na zasadach i w trybie okreÊlonym w przepisach odr´bnych, przekazaç 1% podatku obliczonego zgodnie
z odr´bnymi przepisami na rzecz wybranych
przez siebie organizacji po˝ytku publicznego.”
Ustawa wesz∏a w ˝ycie 1 stycznia 2004 roku.
Konsekwencjà tej ustawy sà równie˝ du˝e zmiany
w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych i w ustawie o podatku dochodowym od
osób prawnych.
Czym w∏aÊciwie jest ten 1%?
Nie jest ani ulgà podatkowà, ani darowiznà.
Jest alokacjà (przesuni´ciem) setnej cz´Êci podatku dochodowego nale˝nego paƒstwu. Je˝eli podatnik nie zdecyduje si´ na przekazanie 1% swojego podatku organizacji po˝ytku publicznego to
trafi on do wspólnego worka. Podatnik ma prawo
zadecydowania, do której organizacji po˝ytku publicznego trafi 1% p∏aconego przez niego podatku. 1% jest zaliczkà, którà podatnik wp∏aca na
rzecz organizacji po˝ytku publicznego, w przypadku, w którym on sam ma nadp∏at´ podatku
(urzàd skarbowy zwróci mu t´ zaliczk´ ∏àcznie
z nadp∏atà, która wynika z jego zeznania podatkowego). Podatnik mo˝e zadecydowaç, ˝e 1% jego
podatku trafi do organizacji, której dzia∏alnoÊç
zna i popiera. Musi znaç jej nazw´, adres i numer
konta. Nazw´ i adres mo˝e znaleêç w internecie
na stronie Ministerstwa SprawiedliwoÊci:
www.ms.gov.pl lub w portalu www.ngo.pl.
Podobny mechanizm zosta∏ wprowadzony na
W´grzech, w S∏owacji i Litwie.
Czy mechanizm przekazania 1% jest
odpowiedni dla Funduszy Lokalnych
(fundacji i stowarzyszeƒ)?
Tak. Fundusze Lokalne sà organizacjami pozarzàdowymi, nie prowadzà dzia∏alnoÊci dla zysku
(wypracowany zysk w ca∏oÊci przeznaczajà na
dzia∏alnoÊç statutowà), wspierajà dzia∏ania z szerokiego zakresu zadaƒ okreÊlonych w art. 4 usta-
wy o dzia∏alnoÊci po˝ytku publicznego (pomocy
spo∏ecznej, ochrony zdrowia, nauki, edukacji,
oÊwiaty i wychowania, kultury, turystyki i sportu,
ekologii, bezpieczeƒstwa publicznego, promocji
wolontariatu...). Fundusze Lokalne mogà uzyskaç
status organizacji po˝ytku publicznego. Taki status uzyska∏y przed 1 maja 2004 roku: Fundacja
Sokólski Fundusz Lokalny, Stowarzyszenie Fundusz Lokalny Masywu Ânie˝nika oraz Fundacja
Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej. Ponad 400
polskich organizacji pozarzàdowych zdà˝y∏o zarejestrowaç si´ w 2004 roku przed terminem zakoƒczenia rozliczeƒ podatkowych za 2003 rok.
Organizacje te skorzysta∏y z nowej metody fundraisingowej – przekazania 1% (odpisania 1%)
nale˝nego podatku dochodowego. Kilka milionów z∏otych trafi∏o na ich konta. Polska Akcja
Humanitarna zyska∏a 1,5 mln z∏, Zwiàzek Harcerstwa Polskiego – ponad 900 tys., Fundacja Batorego 634 tys. Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej zebra∏ ponad 20 tys. z∏ w okresie od 21
kwietnia 2004 (data uzyskania statusu organizacji
po˝ytku publicznego) do 30 kwietnia 2004 (termin zakoƒczenia rozliczeƒ podatkowych za rok
poprzedni). Co ciekawe, wp∏aty 1% pochodzi∏y
z terenu ca∏ej Polski.
Fundusze Lokalne sà dobrze znane w swoich
Êrodowiskach. Majà dobre relacje z darczyƒcami.
Ta nowa metoda fundraisingowa jest dla FL du˝à
szansà.
Warunek konieczny skorzystania
z odpisów 1% – status organizacji
po˝ytku publicznego
Warunkiem niezb´dnym skorzystania z tej metody fundraisingowej jest odpowiednia rejestracja
w Krajowym Rejestrze Sàdowym. Fundusz Lokalny musi uzyskaç status organizacji po˝ytku publicznego. Uzyskanie tego statusu nie jest sprawà
∏atwà. Fundusz Lokalny musi dostosowaç swój
statut do wymagaƒ ustawy o dzia∏alnoÊci po˝ytku
publicznego i o wolontariacie. Musi zagwarantowaç jasne i przejrzyste zasady funkcjonowania.
Roczne sprawozdanie z dzia∏alnoÊci, sporzàdzone
zgodnie z rozporzàdzeniem dotyczàcym sprawozdaƒ fundacji, powinno byç z∏o˝one ministrowi
w∏aÊciwemu ds. zabezpieczenia spo∏ecznego
i upublicznione, w sposób umo˝liwiajàcy zapoV – Fundraising po polsku
114
znanie si´ z jego treÊcià, wszystkim zainteresowanym osobom. FL musi zagwarantowaç rozdzielnoÊç funkcji zarzàdzania i kontroli. Uzyskanie statusu organizacji po˝ytku publicznego nie jest ∏atwe, ale mo˝e przynieÊç FL du˝e korzyÊci.
Kiedy zbieraç 1%?
Podatnicy podatku PIT, na podstawie art. 27d
ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, majà prawo pomniejszenia nale˝nego podatku dochodowego pod warunkiem, ˝e w terminie od
dnia 1 stycznia roku podatkowego, w którym sk∏adane jest zeznanie, do dnia z∏o˝enia tego zeznania,
nie póêniej jednak ni˝ do dnia up∏ywu terminu
okreÊlonego dla z∏o˝enia zeznania, dokonali wp∏aty na rzecz organizacji po˝ytku publicznego (przelew na konto). Dowód wp∏aty, oprócz wysokoÊci
przekazanej kwoty, zawiera nazw´, adres i numer
konta organizacji po˝ytku publicznego oraz imi´,
nazwisko i adres wp∏acajàcego. Przy obliczaniu
kwoty zmniejszenia podatku, wynikajàcego z 1%
pomija si´ koƒcówki wyra˝one w groszach.
Mechanizm przekazywania 1% jest jeszcze
stosunkowo s∏abo znanym sposobem na wspieranie dzia∏alnoÊci dobroczynnej. Dlatego nale˝y go
promowaç przez ca∏y rok, ze szczególnym nasileniem w okresie sporzàdzania zeznaƒ podatkowych, tj. w czterech pierwszych miesiàcach ka˝dego roku.
Jak promowaç dokonywanie wp∏at 1%?
Ka˝da metoda jest dobra, ale najskuteczniejsza
jest bezpoÊrednia rozmowa
W bezpoÊrednià akcj´ informacyjno–promocyjnà powinni si´ w∏àczyç pracownicy Funduszu
Lokalnego, Zarzàd i Rada oraz wolontariusze, stypendyÊci i przyjaciele Funduszu. Dzia∏ania
promocyjne:
– spotkania, prezentacje dla grupy osób,
– og∏oszenia prasowe, radiowe i telewizyjne,
– umieszczenie sta∏ej informacji na stronie internetowej,
– listy wysy∏ane pocztà elektronicznà i tradycyjnà,
– informowanie o mo˝liwoÊci przekazania 1%
w trakcie imprez masowych o charakterze dobroczynnym,
– nawiàzanie sta∏ej, dobrej wspó∏pracy z biurami rozliczeƒ podatkowych i ksi´gowymi lokalnych firm.
Warto przygotowaç te˝ dobrà ulotk´ na temat
swojego funduszu, celu na jaki zbierane sà pieniàdze pochodzàce z odpisów 1% (Fundacja Batorego zbiera∏a na Program Stypendialny Równe
Szanse, Fundacja FL Ziemi Bi∏gorajskiej zostawi∏a podatnikom prawo wyboru). Ulotka powinna
zawieraç dok∏adnà instrukcj´ dla podatnika. Wzór
takiej instrukcji dost´pny jest na stronie
www.ngo.pl. W za∏àczeniu, jako przyk∏ad zamieszczono ulotk´ bi∏gorajskà.
Ponadto trzeba zaopatrzyç fundraiserów w odpowiednio wyposa˝onà teczk´ z zawsze aktualnà
propozycjà wspó∏pracy i prezentacjà Funduszu
Lokalnego na p∏ytce CD.
Jakich efektów mo˝na
si´ spodziewaç?
Ponad 270 mln z∏ mog∏y teoretycznie uzyskaç
organizacje po˝ytku publicznego z rozliczenia
podatku PIT za 2003 rok (planowane wp∏ywy bud˝etowe podatku PIT za 2003 rok – 27 mld).
W skali ma∏ej, lokalnej organizacji (zasi´g powiatu – ok. 100 tys. mieszkaƒców), jakà jest Fundacja
Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej mo˝e, to
byç kwota rz´du kilkudziesi´ciu do kilkuset tysi´cy z∏, pod warunkiem, ˝e organizacja wyka˝e si´
skutecznoÊcià w pozyskiwaniu 1% odpisów od
podatników p∏acàcych wysokie podatki PIT. Za
2003 rok Fundacja Bi∏gorajska otrzymywa∏a odpisy 1% na poziomie od kilkudziesi´ciu do kilku tysi´cy z∏otych, w sumie ponad 20 tys. z∏otych.
Ustalenie dok∏adnej kwoty nie jest mo˝liwe, poniewa˝ podatnicy cz´sto przelewali na konto Fundacji inne kwoty, ni˝ to wynika∏o z zeznania podatkowego, tak by osoby, które majà wglàd w dokumentacj´ Fundacji nie mog∏y sprawdziç wysokoÊci osiàganych dochodów. Ponadto ustawa nie
wyklucza mo˝liwoÊci ∏àczenia – przekazania 1%
podatku za rok poprzedni (na podstawie art. 27d
ustawy podatkowej) z darowiznà dokonanà przez
tego samego podatnika PIT za rok bie˝àcy na podstawie art. 26 punkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podsumowanie
Polskie rozwiàzanie 1% wp∏at na organizacje
po˝ytku publicznego jest znacznie bardziej skomplikowane, ni˝ rozwiàzania przyj´te na W´grzech,
w S∏owacji i Litwie. Rozwiàzanie to zosta∏o ponadto wprowadzone jednoczeÊnie z drastycznym
obni˝eniem mo˝liwoÊci dokonywania odliczeƒ od
dochodu darowizn przekazywanych na okreÊlone
w ustawie cele. Obowiàzujàce w latach poprzednich procentowe okreÊlenie mo˝liwoÊci dokonywania odliczeƒ od dochodu ograniczono wprowadzajàc kwotowy limit odliczeƒ w wysokoÊci maksymalnej 350 z∏ rocznie. W ten sposób w Polsce
nie b´dzie si´ sprawdzaç z∏ota zasada fundraisingu (90% darowizn pochodzi od 10% podatników).
Mechanizm 1% jest bardzo wa˝ny dla Funduszy
Lokalnych i mimo, ˝e niesie za sobà dodatkowe
obowiàzki dotyczàce badania i publikowania
sprawozdaƒ nale˝y z niego korzystaç.
V – Fundraising po polsku
115
Przyk∏ad ulotki z FL w Bi∏goraju
PODATNIKU ZATRZYMAJ
1% W BI¸GORAJU!!!
Szanowni Paƒstwo!
Informujemy, ˝e Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej
(KRS 0000082324) jest organizacjà po˝ytku publicznego, w zwiàzku
z czym macie Paƒstwo prawo przekazaç 1%, nale˝nego fiskusowi
podatku naszej organizacji. Ârodki jakie otrzymamy od paƒstwa w
ramach 1% przeznaczymy w ca∏oÊci, zgodnie z Waszà wolà, na
realizacj´ celów statutowych zwiàzanych z edukacjà, oÊwiatà, kulturà,
zdrowiem, sportem, ekologià, pomocà spo∏ecznà.
Co nale˝y zrobiç, aby przekazaç 1% podatku na cele statutowe
Fundacji?
1) Obliczyç 1% z podatku.
2) Dokonaç przelewu lub wp∏aty potwierdzonej przekazem
pocztowym o równowartoÊci kwoty 1% (lub wi´cej) na konto:
Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej
ul. KoÊciuszki 65, 23-400 Bi∏goraj
Konto nr 81 15001807 12180001 5822 0000,
a w tytule podaç wybrany przez Paƒstwa cel dobroczynny.
3) Wykazaç w formularzu PIT 36 lub PIT 37 kwot´ wp∏aty w
rubryce 192 (PIT 36) lub w rubryce 123 (PIT 37), a nast´pnie
pomniejszyç o jej wysokoÊç kwot´ podatku nale˝nà fiskusowi.
Zach´camy Paƒstwa do wspó∏pracy i wsparcia naszych dzia∏aƒ.
Dzi´ki Paƒstwa darowiznom b´dziemy lepiej s∏u˝yç spo∏ecznoÊci
lokalnej.
Dodatkowe informacje:
- strona internetowa www.flzb.pl
- tel. (084) 686-48-87
Z wyrazami szacunku
- Rada, Zarzàd, Pracownicy, Przyjaciele i Wolontariusze Fundacji
V – Fundraising po polsku
116
Arkadiusz Jachimowicz
JAK W ELBLÑGU ROBI SI¢
ZBIÓRKI PUBLICZNE
Zbiórki publiczne sà jednà z ciekawszych i najcz´Êciej stosowanych metod pozyskiwania pieni´dzy
na dzia∏alnoÊç charytatywnà. Bodaj wszystkie fundusze lokalne w Polsce stosujà t´ form´ nadajàc jej
swój niepowtarzalny styl i koloryt. Organizowane sà
bale charytatywne, koncerty, spotkania z biznesmenami. Poni˝ej opisane zosta∏y formy zbiórek publicznych stosowane przez fundusz lokalny w Elblàgu.
Aspekty prawne zbiórki publicznej sà dobrze opisane w fachowej literaturze. Polecam nast´pujàce tytu∏y: Wszystko lub prawie wszystko o pieniàdzach
w organizacjach pozarzàdowych autorstwa Katarzyny Sekutowicz i Katarzyny Koz∏owskiej wydany
w 1997 roku przez stowarzyszenie Biuro Obs∏ugi
Inicjatyw Samopomocowych – BORIS z Warszawy;
Jak przygotowaç plan zbierania funduszy – ma∏y poradnik dla fundacji i stowarzyszeƒ opracowany przez
Monik´ Mazurczak i Paw∏a ¸ukasiaka, a wydany
w 2002 roku przez Akademi´ Rozwoju Filantropii
w Polsce. Ponadto na ogólnopolskim portalu organizacji pozarzàdowych pod adresem www.ngo.pl znajduje si´ m. in. aktualna ustawa, rozporzàdzenie
i wzory dokumentów w sprawie zbiórek publicznych
oraz omówienie tematu i wa˝ne linki.
W wielkim skrócie: zbiórk´ publicznà mo˝na
zorganizowaç na podstawie ustawy o zbiórkach publicznych oraz rozporzàdzenia MSWiA z dnia 6 listopada 2003 r. w sprawie sposobów przeprowadzania zbiórek publicznych oraz zakresu kontroli nad
tymi zbiórkami.
Przeprowadzenie zbiórki wymaga pozwolenia do
starosty, wojewody lub ministra – w zale˝noÊci na
jakim obszarze terytorialnym zamierzamy zbiórk´
prowadziç. W tym celu nale˝y wystosowaç wniosek
o pozwolenie zawierajàcy podstawowe informacje:
dane organizacji wnioskujàcej, cel zbiórki, plan
zbiórki, jej forma (z za∏àczeniem wzoru cegie∏ki),
koszt zbiórki, osoby odpowiedzialne i in. Warto dodaç, i˝ otrzymanie pozwolenia ∏àczy si´ z uiszczeniem op∏aty skarbowej w wys. 80 z∏. Po przeprowadzeniu zbiórki nale˝y publicznie og∏osiç jej wyniki,
np. w prasie, oraz przekazaç informacj´ organowi
wydajàcemu pozwolenie.
Metoda I – Gala Konkursu o Tytu∏ Filantropa Roku
Jako ˝e fundraising nie polega tylko na pozyskiwaniu Êrodków finansowych, ale te˝ na tworzeniu
przyjaznego otoczenia wokó∏ organizacji oraz przysparzania jej przyjació∏, ju˝ na poczàtku naszej dzia∏alnoÊci postanowiliÊmy co roku organizowaç Konkurs o Tytu∏ Filantropa Roku. Wzorem by∏ ogólnopolski konkurs Dobroczyƒca Roku przeprowadzany
przez Akademi´ Rozwoju Filantropii. Warto jednak
podkreÊliç, i˝ pomys∏ ten nie zosta∏ skierowany pod
potrzeby samego funduszu. Zauwa˝yliÊmy, i˝ nie
by∏o do tej pory publicznego wydarzenia, podczas
którego organizacje mog∏yby oficjalnie dzi´kowaç
swoim darczyƒcom. PowiàzaliÊmy tà potrzeb´ z naszym zadaniem kreowania lokalnej filantropii. Do
konkursu zaprosiliÊmy – oprócz organizacji pozarzàdowych – tak˝e instytucje miejskie, dzia∏ajàce na
rzecz po˝ytku publicznego: szko∏y, przedszkola, domy dziecka, a nawet jednostki wojskowe. Aby nawiàzaç do elblàskich tradycji filantropijnych (a trzeba wiedzieç, ˝e Elblàg w zasadzie od poczàtku swojego istnienia – za∏o˝yli go Krzy˝acy, by∏ miastem
niemieckim, choç przez kilkaset lat w granicach
Rzeczpospolitej Polskiej), g∏ównà presti˝owà nagrodà w konkursie jest statuetka Ferdynanda. Nazwa nawiàzuje do postaci dziewi´tnastowiecznego przemys∏owca i filantropa Ferdynanda Schichaua, którego
postaç nawet teraz, w spo∏ecznoÊci polskiego Elblàga, stanowi synonim troskliwego przedsi´biorcy.
OczywiÊcie jednà z odlanych w bràzie statuetek Ferdynanda otrzyma∏a praprawnuczka przemys∏owca.
PostaraliÊmy si´, aby patronat nad konkursem obj´li: prezydent Elblàga, Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce oraz Rada Elblàskich Organizacji Pozarzàdowych. Patronat medialny zapewniajà najsilniejsze media lokalne: Radio Elblàg, Telewizja Elblàg i Dziennik Elblàski.
Przebieg konkursu i jego rozstrzygni´cie opisane
sà w regulaminie przyj´tym przez zarzàd.
Regulamin konkursu, wniosek nominacyjny, regulamin pracy Kapitu∏y Konkursu:
V – Fundraising po polsku
117
ZASADY REALIZACJI KONKURSU „FILANTROP ROKU”
1. Konkurs „Filantrop Roku” organizowany jest przez Fundacj´ Elblàg – Fundusz Lokalny Regionu Elblàskiego.
2. Celem konkursu jest promocja prospo∏ecznych, filantropijnych postaw ludzi biznesu oraz osób prywatnych.
3. Tytu∏ „Filantrop Roku” mo˝e otrzymaç przedsi´biorca, osoba fizyczna, firma prywatna lub paƒstwowa
z terenu miasta Elblàga i powiatu ziemskiego elblàskiego, która w danym roku w sposób szczególny
zas∏u˝y∏a si´ we wspieraniu (zarówno finansowym, jak i pozafinansowym) dzia∏aƒ organizacji spo∏ecznych (pozarzàdowych), szkó∏, instytucji kultury itp. z terenu Elblàga i powiatu elblàskiego.
4. Nominacje do tytu∏u „Filantrop Roku” mogà zg∏aszaç organizacje spo∏eczne (stowarzyszenia i fundacje) oraz szko∏y, uczelnie, instytucje dzia∏ajàce w sferze kultury i pomocy spo∏ecznej. Podmioty te mogà sk∏adaç nieograniczonà liczb´ nominacji, oddzielnych dla ka˝dego kandydata.
5. Nie mogà byç nominowane do konkursu organizacje pozarzàdowe i instytucje publiczne.
6. Istnieje mo˝liwoÊç nominowania firm i osób fizycznych spoza Elblàga i powiatu ziemskiego elblàskiego, w sytuacji gdy wspierajà dzia∏alnoÊç na terenie Elblàga i powiatu ziemskiego elblàskiego.
7. Wyboru zwyci´zcy dokonuje Kapitu∏a Konkursu z∏o˝ona z dotychczasowych laureatów konkursu,
przedstawiciela prezydenta Elblàga oraz przedstawiciela Rady Elblàskich Organizacji Pozarzàdowych.
8. Dorocznie mo˝e byç przyznany jeden tytu∏ „Filantrop Roku”. Ponadto Kapitu∏a mo˝e przyznaç wyró˝nienia.
9. G∏ównà nagrodà w konkursie jest statuetka Ferdynanda (nawiàzujàca do postaci elblàskiego przemys∏owca-filantropa Ferdynanda Schichaua) oraz dyplomy. Tytu∏ Filantropa Roku mo˝e otrzymywaç tylko firma lub osoba z Elblàga lub powiatu ziemskiego elblàskiego.
10.Og∏oszenie nominacji, wr´czenie statuetki Ferdynanda oraz dyplomów odbywaç si´ b´dzie corocznie
podczas Gali Fundacji Elblàg.
11.Fakt zdobycia tytu∏u b´dzie nag∏aÊniany w mediach i w∏asnych publikacjach Fundacji. Laureaci konkursu nab´dà prawo do wykorzystania tytu∏u do promocji firmy.
12.Zwyci´zców w konkursie „Filantrop Roku” Fundacja Elblàg b´dzie nominowa∏a do dorocznego, ogólnopolskiego konkursu „Dobroczyƒca Roku”.
13.Obs∏ug´ konkursu – og∏oszenie konkursu, przyjmowanie nominacji, organizacja posiedzeƒ kapitu∏y
Konkursu, zorganizowanie Gali – prowadzi biuro Fundacji Elblàg.
WNIOSEK NOMINACYJNY
IV EDYCJI KONKURSU O TYTU¸ FILANTROPA ROKU 2003
INFORMACJE DOTYCZÑCE PODMIOTU ZG¸ASZAJÑCEGO NOMINACJ¢
1. Nazwa organizacji/instytucji
2. Forma prawna
3. Adres, telefon, fax:
4. Imi´, nazwisko, funkcja, telefon osoby mogàcej udzieliç informacji uzasadniajàcych nominacj´:
5. Krótka charakterystyka dzia∏alnoÊci organizacji/instytucji:
INFORMACJE DOTYCZÑCE ZG¸ASZANEJ OSOBY LUB FIRMY
6. Nazwa dobroczyƒcy:
7. Adres, telefon, fax:
8. Imi´, nazwisko, funkcja, telefon osoby udzielajàcej informacji o dzia∏aniach dobroczynnych:
9. Krótka charakterystyka dzia∏alnoÊci firmy lub osoby:
10. Osoba/firma wyra˝a zgod´ na z∏o˝enie nominacji przez organizacj´: ≥Tak ≥Nie
11. Udzielona pomoc mia∏a charakter:
≥ jednorazowy ≥sta∏y ≥inny ...................................
≥ finansowy, w wys..................... z∏ ≥materialny, ok.................. z∏ ≥inne.............................
12. Uzasadnienie nominacji – uzasadnienie prosimy podaç na osobnej kartce (prosimy o podanie konkretnych danych obrazujàcych rezultaty wsparcia, w jakim stopniu pomoc przyczyni∏a si´ do osiàgni´cia celu, na
ile by∏a nowatorska, innowacyjna)
13. Spis za∏àczników (zdj´cia, raporty itp.):
Data zg∏oszenia nominacji
Podpis osoby (osób) przedstawiajàcej nominacj´
i jej funkcja w organizacji
Termin sk∏adania wniosków nominacyjnych up∏ywa 31 stycznia 2004 roku. Wnioski nale˝y sk∏adaç
w biurze Fundacji Elblàg: 82-300 Elblàg, ul. Zwiàzku Jaszczurczego 17, 82-300 Elblàg, tel. 236 98 88
V – Fundraising po polsku
118
ZASADY PRACY KAPITU¸Y
KONKURSU O TYTU¸ “FILANTROPA ROKU”
§1
1. Kapitu∏a Konkursu o Tytu∏ „Filantropa Roku” zwana dalej Kapitu∏à pracuje w oparciu o “Zasady Pracy Kapitu∏y”.
§2
1. Kapitu∏´ powo∏uje Zarzàd Fundacji Elblàg.
2. Cz∏onkiem kapitu∏y mo˝e zostaç dotychczasowy laureat Konkursu o tytu∏ Filantropa Roku. Ponadto do
kapitu∏y zapraszany jest przedstawiciel Prezydenta Elblàga oraz Rady Elblàskich Organizacji Pozarzàdowych.
3. Kapitu∏a sk∏ada si´ z co najmniej 5 i nie wi´cej ni˝ 15 cz∏onków.
4. W posiedzeniu Kapitu∏y bierze udzia∏ bez prawa g∏osu przedstawiciel Zarzàdu Fundacji.
5. Zadaniem Kapitu∏y jest rozpatrzenie wniosków nominacyjnych i podj´cie decyzji o przyznaniu tytu∏ów
“Filantrop Roku” oraz wyró˝nieƒ w Konkursie.
§3
1. Posiedzenia Kapitu∏y zwo∏uje Zarzàd Fundacji Elblàg.
2. Cz∏onkowie Kapitu∏y zostanà pisemnie zawiadomieni o posiedzeniu Kapitu∏y najpóêniej na siedem dni
przed planowanym terminem posiedzenia.
3. Razem z zawiadomieniem o terminie posiedzenia Cz∏onkowie Kapitu∏y otrzymujà materia∏y zawierajàce:
a) informacj´ o zasadach Konkursu,
b) list´ wniosków nominacyjnych do Konkursu,
c) list´ wniosków nominacyjnych, które nie spe∏niajà formalnych wymogów Konkursu.
4. Obs∏ug´ posiedzeƒ Kapitu∏y sprawuje Fundacja Elblàg.
§4
1. Kapitu∏a wybiera ze swojego grona przewodniczàcego, który prowadzi posiedzenie Kapitu∏y i sygnuje
protokó∏ z posiedzenia Kapitu∏y.
2. Przewodniczàcy Kapitu∏y jest wybierany wi´kszoÊcià g∏osów przez cz∏onków na posiedzeniu Kapitu∏y.
§5
1. Kapitu∏a podejmuje decyzje wi´kszoÊcià g∏osów przy obecnoÊci minimum trzech cz∏onków Kapitu∏y.
2. W przypadku równej liczby g∏osów, g∏os Przewodniczàcego jest decydujàcy.
3. Cz∏onek Kapitu∏y nie mo˝e byç obecny w trakcie obrad Kapitu∏y na czas rozpatrywania wniosku zg∏oszonego przez organizacj´ lub instytucj´ z którà ma formalne powiàzania.
4. Przewodniczàcy Kapitu∏y sporzàdza protokó∏ z posiedzenia i niezw∏ocznie przekazuje do prezesa Zarzàdu Fundacji Elblàg.
5. Kapitu∏a nie rozpatruje wniosków przes∏anych do Konkursu nie spe∏niajàcych warunków formalnych.
Konkurs og∏aszany jest pod koniec roku, natomiast jego rozstrzygni´cie nast´puje po kilku miesiàcach podczas dorocznej Gali Fundacji Elblàg. Wydarzenie to skupia kilka funkcji: s∏u˝y rozstrzygni´ciu
konkursu, promocji filantropii, promocji funduszu,
prezentacji utalentowanych stypendystów, pozyskaniu Êrodków finansowych oraz podzi´kowaniu darczyƒcom i przyjacio∏om funduszu. Na Gal´ – oprócz
firm i osób nominowanych oraz organizacji i instytucji nominujàcych – zapraszamy naszych wszystkich
dotychczasowych, a tak˝e potencjalnych darczyƒców. Wydarzenie odbywa si´ w elblàskim teatrze
i za ka˝dym razem gromadzi ok. 600 uczestników.
Na potrzeby Gali przygotowywana jest specjalna
ulotka w której zamieszczamy zestawienie nomino-
wanych firm. Relacje z Gali pojawiajà si´ we
wszystkich lokalnych i regionalnych mediach, zdj´cia i informacje sà powtarzane w ró˝nych sytuacjach
przez okres ca∏ego roku. Firmy, które otrzyma∏y tytu∏ Filantropa Roku, podajà ten fakt na swoich stronach internetowych i materia∏ach promocyjnych.
Gala jest atrakcyjna m. in. z powodu corocznej
obecnoÊci na niej znakomitego artysty Ryszarda
Rynkowskiego. Ryszard jest elblà˝aninem, tu mieszkajà jego rodzice. Uto˝samia si´ z miastem i na nasze zaproszenie od 2000 roku wyst´puje podczas
Gali. Ponadto pozyskuje funduszowi darczyƒców
z grona swoich przyjació∏, a ostatnio prowadzi∏ podczas Gali aukcj´ obrazów.
V – Fundraising po polsku
119
W∏aÊnie podczas tak przygotowanej Gali przeprowadzamy zbiórk´ publicznà w trojaki sposób:
1. Sprzedajemy cegie∏ki jako bilet wst´pu na koncert Ryszarda Rynkowskiego. Podczas pierwszej
Gali pozyskaliÊmy w ten sposób ok. 10.000 z∏. Póêniej dochód mala∏, m. in. z powodu koniecznoÊci
„bezp∏atnego” zapraszania naszych darczyƒców, ale
te˝ z powodu trudnoÊci w sprzeda˝y cegie∏ek, bàdê
te˝ wyegzekwowania od zapraszanych goÊci op∏aty
za wst´p. (Niestety zaproszeni goÊcie, którzy otrzymujà cegie∏k´ z zaproszeniem, mimo wyraêniej sugestii w zaproszeniu, nie zawsze poczuwajà si´ do
wp∏acenia darowizny). Ostatnio odstàpiliÊmy od tej
metody na rzecz stosowania specjalnych zaproszeƒ.
W ten sposób Gala sta∏a si´ wydarzeniem zamkni´tym, elitarnym, na które mogà wejÊç tylko osoby zas∏u˝one dla filantropii i... Fundacji Elblàg.
2. Podczas imprezy sprzedawane sà wyroby osób
niepe∏nosprawnych pozyskane wczeÊniej z organizacji i instytucji zajmujàcych si´ tymi osobami. Ostatnio sprzedawane by∏y te˝ wyroby seniorów skupionych wokó∏ Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Dochód
z tej sprzeda˝y nie jest wielki, ale podkreÊlamy w ten
sposób aktywnoÊç osób niepe∏nosprawnych i seniorów. Sprzeda˝ polega na wystawieniu wyrobów na
sto∏ach w teatralnym foyer, a obs∏ugujà jà stypendyÊci.
3. Kolejnà metodà jest aukcja obrazów elblàskich
artystów. Obrazy takie mo˝na stosunkowo ∏atwo pozyskaç. Naszym wa˝nym argumentem jest przekazanie dochodu z aukcji na finansowanie stypendiów artystycznych. W niektórych sytuacjach mo˝na si´
umówiç, ˝e cz´Êç wylicytowanej kwoty b´dzie artyÊcie zwrócona na pokrycie kosztów wykonania pracy (farby, oprawa itp.). Istotne jest, aby aukcj´ prowadzi∏a osoba znana. W naszym przypadku by∏ to
redaktor naczelny lokalnej rozg∏oÊni radiowej, znany
komentator Dariusz Szpakowski, a ostatnio sam Ryszard Rynkowski. Osobom spoza Elblàga towarzyszà elblàskie dziennikarki majàce dobre rozeznanie
w lokalnym Êrodowisku artystycznym. Za ka˝dym
razem licytowane prace opisane sà w ulotkach, zaprezentowane sà przed rozpocz´ciem Gali, a w trakcie samej aukcji prezentujà je stypendyÊci.
Sala teatralna nie jest jednak najlepszym miejscem na prowadzenie aukcji, poniewa˝ komunikacja
pomi´dzy prowadzàcymi aukcj´ i nabywcami jest
utrudniona a atmosfera doÊç sztywna. Mimo wszystko dochód ze sprzeda˝y prac wynosi co roku kilka
tysi´cy z∏otych.
Ponadto podczas wydarzenia stosujemy loteri´
gad˝etów pozyskanych przez stypendystów, jednak
ta metoda fundraisingowa nie jest zbiórkà publicznà.
Gala jest sztandarowym, dorocznym wydarzeniem fundraisingowym Fundacji Elblàg. Co roku
jest rozszerzana o nowe aspekty i stanowi znakomite narz´dzie rozwoju zarówno samego funduszu, jak
i lokalnej filantropii.
Obok relacja dziennikarska z Gali w 2001 roku
Bart∏omiej G∏uszak
GALA FUNDACJI ELBLÑG
Gala Fundacji Elblàg okaza∏a si´ wielkim sukcesem. W zape∏nionej po brzegi sali Wojewódzkiego OÊrodka Kultury ponad 500 osób uczestniczy∏o
w uroczystoÊci rozstrzygni´cia Konkursu “Filantrop Roku”. Dochód z Gali, którà uÊwietni∏ swym
koncertem Ryszard Rynkowski, zasili∏ Fundusz Stypendialny Fundacji.
Gal´ poprowadzi∏o dwoje znanych elblàskich
dziennikarzy: Joanna U∏anowska-Horn z Radia
Olsztyn i Marek Nowosad z Radia Gdaƒsk. Po piosence “Dary losu” w wykonaniu Ryszarda Rynkowskiego zaprezentowa∏a si´ uzdolniona muzycznie elblàska m∏odzie˝. Nast´pnie wystàpi∏a Monika
Kwiatkowska, utalentowana m∏oda wokalistka, która na swoim koncie ma ju˝ wiele sukcesów na ogólnopolskich festiwalach poezji Êpiewanej. Swymi
piosenkami umiej´tnie wprowadzi∏a nastrojowy klimat.
Nast´pnym punktem programu by∏o rozstrzygni´cie konkursu Filantrop Roku. Przewodniczàca
Kapitu∏y Konkursu, pani Krystyna Konarczak z Towarzystwa Przyjació∏ Dzieci w Elblàgu przedstawi∏a laureatów. Wyró˝nienia otrzymali Pan Eugeniusz Wo∏ek – Cukiernia “U Wo∏ka”; Telekomunikacja Polska S. A., Obszar Telekomunikacji w Elblàgu; Pan Maciej Bukowski – Zak∏ad Sprzàtania
“Cleaner”. Tytu∏ “Filantropa Roku” i statuetk´
Ferdynanda otrzyma∏a firma ALSTOM Power sp.
z o. o. Firma ta udzieli∏a w 2000 roku wsparcia
szeÊçdziesi´ciu pi´ciu podmiotom: szko∏om, szpitalom, organizacjom pozarzàdowym, instytucjom kulturalnym i in.
Wreszcie nastàpi∏ d∏ugo oczekiwany koncert Ryszarda Rynkowskiego. Artysta jak zwykle zaÊpiewa∏
na najwy˝szym poziomie, czego najlepszym dowodem by∏a reakcja publicznoÊci, szczególnie zaÊ jej
˝eƒskiej cz´Êci. Elblà˝anki i elblà˝anie wspólnie
z “Rynkiem” Êpiewali “Kobiety lubià bràz”, “˚ycie
jest nowelà” czy “Za m∏odzi na sen”, a nawet taƒczyli w takt jego muzyki.
Swój wyst´p piosenkarz przeplata∏ pe∏nymi humoru komentarzami; odniós∏ si´ te˝ do pomys∏u
Fundacji. Uwa˝a, ˝e nale˝y piel´gnowaç talenty
dane przez Boga, nie pozwoliç im si´ zmarnowaç.
Dlatego tak wa˝na jest pomoc m∏odym, uzdolnionym ludziom w rozwijaniu ich talentów. Jego zdaniem Fundusz Stypendialny to szlachetna idea, którà w miar´ mo˝liwoÊci powinien wesprzeç ka˝dy elblà˝anin; ze swej strony zadeklarowa∏ daleko idàcà
pomoc w zbieraniu Êrodków dla Fundacji Elblàg.
Ryszard Rynkowski ufundowa∏ równie˝ stypendium
dla uzdolnionego muzycznie m∏odego elblà˝anina.
W trakcie koncertu mia∏a te˝ miejsce bardzo
wzruszajàca chwila. Niepe∏nosprawny ch∏opiec
z placówki prowadzonej przez Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z UpoÊledzeniem Umys∏owym
(PSOUU) wr´czy∏ piosenkarzowi obraz namalowany przez swoich kolegów i podzi´kowa∏ wsparcie
idei Funduszu.
V – Fundraising po polsku
120
Po koncercie odby∏a si´ aukcja pamiàtek przekazanych przez elblàskich olimpijczyków: Grzegorza Kalet´ i Tomasza Woênego, oraz prac wykonanych przez dzieci z PSOUU i Przedszkola Integracyjnego nr 19. Licytacj´ z wielkim kunsztem poprowadzi∏ szef Radia EL Pawe∏ Kasperczyk. W sumie
wylicytowa∏ on siedem prac i pamiàtek na kwot´
3.600 z∏. WÊród uczestników imprezy rozlosowano
równie˝ zestaw muzyczny oraz p∏yty Ryszarda Rynkowskiego.
Po Gali Ryszard Rynkowski rozdawa∏, na rzecz
Fundacji, swoje autografy. Du˝à popularnoÊcià
cieszy∏ si´ tak˝e kiermasz prac dzieci niepe∏nosprawnych z PSOUU, Przedszkola nr 19 oraz
Warsztatów Terapii Zaj´ciowej.
Dochód z Gali w wysokoÊci ponad 16 tys. z∏ zasili∏ Fundusz Stypendialny Fundacji Elblàg.
W imieniu Fundacji serdecznie dzi´kujemy wszystkim, którzy swojà obecnoÊcià wsparli ide´ Funduszu.
Przedruk z pisma „Pozarzàdowiec” nr 2/2001
Metoda II – „Z∏otówka na stypendium”
Zbiórka publiczna pod nazwà „Z∏otówka na stypendium” zorganizowana zosta∏a po raz pierwszy
w roku 2003. UznaliÊmy, i˝ powinniÊmy z dzia∏aniami fundraisingowymi wyjÊç szeroko na zewnàtrz,
pomóc temu mia∏o powo∏anie Funduszu Dzieci Niepe∏nosprawnych S¸ONIK oraz fakt, i˝ niemal
w ka˝dej z elblàskich szkó∏ mamy swoich stypendystów. UstaliliÊmy, i˝ akcja powinna mieç miejsce we
wszystkich ponad szeÊçdziesi´ciu elblàskich szko∏ach. W∏adze miejskie, w których gestii znajduje si´
lokalna oÊwiata, na poczàtek pozwoli∏y na wejÊcie
tylko do szkó∏ Êrednich.
Akcj´ rozpocz´liÊmy od spotkania roboczego koordynatorów szkolnych, które poprzedzone zosta∏o
stosownym pismem oraz bezpoÊrednià rozmowà
z dyrektorami szkó∏. Podczas spotkania ustalone zosta∏y zasady zbiórki, zawarte w Regulaminie:
REGULAMIN AKCJI
1. Organizatorzy akcji
• Fundacja Elblàg Fundusz Lokalny Regionu Elblàskiego
• Centrum Wolontariatu w Elblàgu
2. Cel akcji
Celem akcji jest zebranie funduszy na stypendia dla dzieci i m∏odzie˝y niepe∏nosprawnej celem poszerzenia
ich mo˝liwoÊci edukacyjnych i usamodzielnienia w doros∏ym ˝yciu.
3. Sposób przeprowadzania akcji i terminy
• Akcja przeprowadzana jest poprzez zbiórk´ pieni´dzy w szko∏ach Êrednich i wy˝szych na terenie Elblàga
w dniach 12-14 listopada 2003 roku.
• Fina∏ akcji nastàpi kilka dni po zakoƒczeniu zbiórki.
• W trakcie fina∏u podane zostanà do publicznej wiadomoÊci wyniki akcji oparte na podliczeniu protoko∏ów
zbiórki dostarczonych przez szko∏y.
4. Metoda przeprowadzenia akcji na terenie szkó∏
• Zbiórka przeprowadzana jest w poszczególnych klasach.
• Po zakoƒczeniu zbiórki w szkole klasa przelicza zebrane pieniàdze i wype∏nia klasowy protokó∏ zbiórki.
• Protoko∏y trafiajà do koordynatora, który wype∏nia protokó∏ szkolny dajàcy obraz ca∏ej zbiórki w szkole.
• Trzeciego dnia akcji, tj. 14.11.2003 roku koordynator przekazuje protokó∏ z pieni´dzmi do Fundacji Elblàg.
• Rozliczenie i potwierdzenie uczestnictwa w akcji nastàpi poprzez rozes∏anie do wszystkich szkó∏, bioràcych
udzia∏ w akcji, sprawozdaƒ z efektów akcji.
5. Nagrody w akcji
• Fundacja Elblàg funduje – przy wspó∏pracy sponsorów – nast´pujàce nagrody w akcji:
– nagrod´ g∏ównà dla klasy, która najbardziej zaanga˝owa∏a si´ w akcj´ – 500 z∏ stypendium na wycieczk´
dydaktycznà oraz tytu∏ “Klasy S∏onikowego Serca”
– nagrod´ g∏ównà dla osoby, która najbardziej zaanga˝owa∏a si´ w akcj´ – funkcja cz∏onka Komisji Stypendialnej Funduszu Dzieci Niepe∏nosprawnych S¸ONIK
– ka˝da szko∏a bioràca udzia∏ w akcji otrzyma podzi´kowanie „Przyjaciela Dzieci Niepe∏nosprawnych” oraz
publikacj´ ksià˝kowà
– ka˝da klasa bioràca udzia∏ w akcji nagrodzona zostanie Dyplomem “Przyjaciela Dzieci Niepe∏nosprawnych”
– ka˝da osoba, która zasili Fundusz Dzieci Niepe∏nosprawnych S¸ONIK otrzyma naklejk´ – pamiàtk´.
V – Fundraising po polsku
121
Uczniowie sami robili puszki kwestarskie. W niektórych szko∏ach kwesta po∏àczona by∏a ze sprzeda˝à ciast i ciasteczek upieczonych przez rodziców.
Z regu∏y uczniowie chodzili z puszkami po klasach
w czasie lekcji, kwestowali tak˝e podczas przerw.
Ta forma przynios∏a oko∏o 2.500 z∏ dochodu. Akcja
zakoƒczona zosta∏a spotkaniem koordynatorów
szkolnych, wspólnym wyborem do Komisji Stypendialnej najbardziej aktywnego ucznia, wr´czeniem
podzi´kowaƒ i omówieniem kolejnej edycji zbiórki,
którà kolejnym razem zaplanowaliÊmy na prze∏om
wrzeÊnia i paêdziernika. W szko∏ach doÊç cz´sto organizowane sà kwesty na ró˝nego rodzaju cele np.
kiedy jest du˝o kupujàcych i pomoc w pakowaniu
zakupów przyspiesza proces zakupów. Z drugiej
strony powoduje to czasami rozdra˝nienie wÊród kupujàcych, którzy nie zamierzajà p∏aciç „haraczu”
przy kasie. Wi´kszoÊç kupujàcych podchodzi jednak
to tej akcji ˝yczliwie, zw∏aszcza je˝eli jej cel jest dobrze nag∏oÊniony. Dzienna zbiórka mo˝e przynieÊç
od ok. 200 z∏ w dni powszednie, do 1500 z∏ w dni
weekendowe.
Akcj´ rozpocz´liÊmy od zebrania organizacyjnego na które zaprosiliÊmy listownie, osobiÊcie i telefonicznie zaprzyjaênione szko∏y. Wspólnie wypracowaliÊmy Regulamin zbiórki:
Regulamin akcji charytatywnej
1. Akcja charytatywna organizowana jest przez Fundacj´ Elblàg oraz hipermarket Hypernova w Elblàgu
2. Nazwa akcji: „Z∏otówka na stypendium” – zbieramy na stypendia dla dzieci niepe∏nosprawnych oraz dla
zdolnej m∏odzie˝y.
3. Termin akcji planowany jest w okresie od 15 marca 2004 roku do 09 kwietnia 2004 roku.
4. Akcja odbywaç si´ b´dzie codziennie w godz. od 16.00 do 18.00, a w soboty i niedziele w godz. od 12.00
do 20.00.
5. Zebrane pieniàdze przeznaczone zostanà na:
a. sfinansowanie stypendiów oraz sprz´tu rehabilitacyjnego dzieciom i m∏odzie˝y niepe∏nosprawnej celem
poszerzenia ich mo˝liwoÊci edukacyjnych oraz rozwoju zainteresowaƒ;
b. aktywizowanie m∏odzie˝y.
6. Zbiórka pieni´dzy prowadzona b´dzie przy kasach hipermarketu Hypernova, przez uczniów szkó∏ gimnazjalnych i Êrednich (wolontariuszy) wyposa˝onych w specjalnie oznaczone skarbonki i identyfikatory
pod nadzorem opiekunów. Towarzyszyç jej b´dzie dodatkowo pakowanie zakupów dla klientów
7. Harmonogram zbiórki okreÊlony zostanie przez organizatorów we wczeÊniejszym terminie.
8. Uczestnicy akcji zobowiàzani sà do stawienia si´ na 15 min. przed jej rozpocz´ciem w sali konferencyjnej sklepu wraz z opiekunami (wejÊcie dla pracowników hipermarketu od ulicy ˚yrardowskiej), którzy
nast´pnie przeprowadzà grup´ na teren hali sprzeda˝owej.
9. Wolontariuszy podczas zbiórki obowiàzuje zakaz wnoszenia wszelkich produktów, które mo˝na nabyç na
terenie sklepu.
10.Ka˝da zbiórka zakoƒczona zostanie komisyjnym (opiekunowie + pracownik skarbca) przeliczeniem zebranych pieni´dzy i podpisaniem protoko∏u zbiórki z danego dnia.
11.Zebrana w ciàgu dnia kwota ka˝dorazowo b´dzie zabierana przez upowa˝nionego przedstawiciela Fundacji.
„Góra grosza” czy zbiórki na ˝ywnoÊç dla schronisk
dla zwierzàt. Na pewno atrakcyjna jest mo˝liwoÊç
pozyskania stypendium przez zwyci´skà klas´ na
wycieczk´ dydaktycznà i ten atut warto wykorzystywaç. DoÊç trudna jest ocena zaanga˝owania uczniów
w kwest´, naj∏atwiejsza jest ocena iloÊciowa – pozyskana kwota, ale nie zawsze jest to adekwatne do
w∏o˝onego przez uczniów wysi∏ku.
Metoda III – Zbiórka w hipermarkecie
Zbiórka w najwi´kszym elblàskim hipermarkecie
zosta∏a wynegocjowana z dyrekcjà sklepu przez fundacyjnego fundraisera Gabriel´ Zimirowskà.
W tej sprawie podpisane zosta∏o nast´pujàce porozumienie:
Metoda ta polega na pakowaniu przy kasach zakupów przez wolontariuszy i pozyskiwanie w zamian od kupujàcy drobnych monet wrzucanych do
skarbonki. Tego rodzaju zbiórki stosowane sà przez
du˝e sklepy zw∏aszcza w okresie przedÊwiàtecznym,
Ponadto uchwa∏à Zarzàdu klasa, która najwi´cej
uzbiera pieni´dzy podczas zbiórki mia∏a otrzymaç
500 z∏ na wycieczk´ dydaktycznà.
TrudnoÊcià w realizacji zbiórki polega na koniecznoÊci pozyskaniu kilkuset wolontariuszy: pakujàcych produkty – uczniów, i opiekunów grup – nauczycieli. Zbiórka trwa zwykle przez 2-4 tygodnie
przez kilka godzin dziennie np. od 16.00 do 19.00.
Ka˝dorazowo obsadziç nale˝y po jednej osobie kilkanaÊcie czy kilkadziesiàt kas. Przy naszej zbiórce
korzystaliÊmy z pracy ok. 300 wolontariuszy. Codziennie by∏a to grupa nowych kilkunastu, kilkudziesi´ciu osób, które by∏y uprzednio krótko przeszkolone w jaki sposób majà si´ zachowywaç podczas
zbiórki. Ka˝dy wolontariusz otrzymywa∏ identyfikator z nazwà fundacji oraz swoim imieniem. Ponadto
ka˝dy wolontariusz dysponowa∏ opiecz´towanà
puszkà – sporzàdzonà w przeró˝ny sposób, poczàwszy od oklejonych puszek plastikowych, poprzez
blaszane, szklane, a nawet papierowe. Na koniec
V – Fundraising po polsku
122
REGULAMIN AKCJI CHARYTATYWNEJ
Zbiórka publiczna – hipermarket HYPERNOWA
1. Akcja charytatywna organizowana jest przez Fundacj´ Elblàg oraz hipermarket Hypernova w Elblàgu.
2. Nazwa akcji: „Z∏otówka na stypendium” – zbieramy na stypendia dla dzieci niepe∏nosprawnych, zdolnej
m∏odzie˝y, oraz nowy Fundusz Aktywizowania M∏odzie˝y.
3. Termin akcji planowany jest od 15 marca 2004 do 9 kwietnia 2004.
4. Akcja odbywaç si´ b´dzie codziennie od 16 –18, piàtek do godz. 19 a w sobot´ i niedziel´ od godz. 12 do
17.
5. Zebrane pieniàdze zostanà przeznaczone na:
a) sfinansowanie stypendiów oraz sprz´tu rehabilitacyjnego dla dzieci i m∏odzie˝y niepe∏nosprawnej celem
poszerzenia ich mo˝liwoÊci edukacyjnych oraz rozwoju zainteresowaƒ;
b) aktywizowanie m∏odzie˝y.
6. Zbiórka pieni´dzy prowadzona b´dzie przy kasach hipermarketu Hypernowa, przez uczniów szkó∏ gimnazjalnych i Êrednich (wolontariuszy) wyposa˝onych w specjalnie oznaczone skarbonki i identyfikatory,
pod nadzorem opiekunów. Towarzyszyç jej b´dzie dodatkowo pakowanie zakupów dla klientów.
7. Harmonogram zbiórki okreÊlony zostanie przez organizatorów we wczeÊniejszym terminie.
8. Uczestnicy akcji zobowiàzani sà do stawienia si´ na 15 minut przed jej rozpocz´ciem w sali konferencyjnej sklepu wraz z opiekunami (wejÊcie dla pracowników hipermarketu od ul. ˚yrardowskiej), którzy nast´pnie przeprowadzà grup´ na teren hali sprzeda˝owej.
9. Wolontariuszy podczas zbiórki obowiàzuje zakaz wnoszenia wszelkich produktów, które mo˝na nabyç na
terenie sklepu.
10.Ka˝da zbiórka zakoƒczona zostanie komisyjnym (opiekunowie + pracownik skarbca) przeliczeniem zebranych pieni´dzy i podpisaniem protoko∏u zbiórki z danego dnia.
11.Zebrana w ciàgu dnia kwota ka˝dorazowo b´dzie zabierana przez upowa˝nionego przedstawiciela Fundacji.
zbiórki nast´powa∏o liczenie drobnych i zapisywanie
kwoty, codzienny wynik by∏ nast´pnie zamieszczany
na widocznym miejscu w hipermarkecie. Na zapleczu biurowym sklepu udost´pniono nam pomieszczenie, gdzie by∏o „centrum” akcji: zbiórka wolontariuszy, instrukta˝, liczenie pieni´dzy i sk∏adowanie
puszek.
Istotna by∏a promocja akcji. Sporzàdzone by∏y
i zawieszone w widocznych miejscach du˝e plakaty,
a z g∏oÊników sklepowych kupujàcy mogli si´ dowiedzieç na jaki cel przeznaczone b´dà zebrane pieniàdze. Gazety zamieszcza∏y notki o zbiórce, a telewizja kablowa emitowa∏a specjalnie przygotowany
spot. Ponadto kupujàcy otrzymywali od wolontariuszy samoprzylepne logo fundacji.
Na podsumowanie akcji zorganizowaliÊmy spotkanie, na które zaproszeni zostali wszyscy opiekunowie grup oraz dyrekcja hipermarketu, a tak˝e media. Wszyscy otrzymali podzi´kowania podpisane
przez m. in. prezydenta miasta i Ryszarda Rynkowskiego. Ka˝dy opiekun otrzyma∏ plik imiennych podzi´kowaƒ dla swoich uczniów bioràcych udzia∏
w zbiórce. Ponadto przedstawione zosta∏y wyniki
zbiórki (ta pierwsza przynios∏a nam 20.000 z∏) oraz
wybrany zwyci´zca (klasa szkolna), który otrzyma∏
obiecane 500 z∏ dofinansowania do klasowej wycieczki dydaktycznej.
EfektywnoÊç tej metody polega na pozyskaniu
odpowiedniej iloÊci zaanga˝owanych wolontariuszy,
w celu obsadzenia wszystkich kas, w czasie jakim
dysponujemy na zbiórk´. (Czas ten jest jasno okreÊlony przez hipermarket w umowie). Nie obsadzenie
kasy oznacza ewidentnà strat´.
Wa˝ne jest aby opiekunowie grup byli stale obecni podczas trwania zbiórki i potrafili zaanga˝owaç
uczniów do pracy. (Niektórym wolontariuszom
szybko nudzi si´ ta czynnoÊç). Dobrze, je˝eli dysponuje si´ rezerwowymi wolontariuszami, którzy mogà wymieniç, bàdê pomóc stajàcym przy kasach. Ponadto warto zabezpieczyç wolontariuszom napoje,
bo ciàg∏e pakowanie zakupów jest doÊç du˝ym wysi∏kiem. Nale˝y dodaç ˝e bilon jest ci´˝ki, co trzeba
uwzgl´dniç przy jego transporcie do biura, no a póêniej trzeba go wp∏aciç do banku, co wià˝e si´ z dodatkowym utrudnieniem. Warto pozyskaç znajome
sklepy do wymiany drobnych na grubsze nomina∏y.
Metoda IV – Koncert
Jest to kolejna metoda zbiórki publicznej polegajàca na sprzeda˝y cegie∏ek jako wst´p na koncert.
W naszym konkretnym przypadku interesujàcy jest
fakt, i˝ niemal ca∏y wysi∏ek z tym zwiàzany wzi´∏o
na siebie partnerskie stowarzyszenie Centrum Wolontariatu w Elblàgu. Gabrysia Zimirowska z tego
stowarzyszenia wymyÊli∏a i konsekwentnie zrealizowa∏a zamierzenie. Ca∏y dochód przekazany zosta∏ na
Fundusz Dzieci Niepe∏nosprawnych S¸ONIK. Poni˝ej relacja Gabrysi:
HIP-HOP 055 POLSKA PÓ¸NOCNA
czyli jak hip-hopowa m∏odzie˝
wspar∏a S¸ONIKA
Prac´ nad organizacjà koncertu rozpocz´to od
podzielenia zakresu pracy mi´dzy organizacje. Centrum Wolontariatu podj´∏o si´ przeprowadzenie rozmów z Urz´dem Miasta w zwiàzku z pozwoleniami
V – Fundraising po polsku
123
na organizacj´ imprezy masowej. PrzeprowadziliÊmy kilka rozmów z Wydzia∏em Kultury i Sportu
oraz wiceprezydentem Elblàga Markiem Gliszczyƒskim. TrudnoÊç w zdobyciu pozwolenia spowodowana by∏a specyfikà koncertu hip-hopowego. ChcieliÊmy zrobiç imprez´ dla m∏odzie˝y, dlatego muzyka
hip-hopowa wyda∏a si´ nam najodpowiedniejsza.
Okaza∏o si´ jednak, ˝e jest to impreza „podwy˝szonego ryzyka”, stàd organizowanie jej wzbudza∏o
obawy w∏adz miejskich. Rozmowy zakoƒczy∏y si´
jednak sukcesem.
Wys∏ane zosta∏y pisma do wszystkich s∏u˝b pomocniczych tj. Stra˝y Po˝arnej, Policji, Sanepidu,
Szpitala Wojewódzkiego w wyniku czego uzyskaliÊmy akceptacj´ tych s∏u˝b na przeprowadzenie imprezy masowej: spe∏niliÊmy wymagania Ustawy
o bezpieczeƒstwie imprez masowych.
Kolejnymi krokami by∏o ubezpieczenie koncertu
oraz znalezienie osób, które mog∏yby nieodp∏atnie
pomóc nam przy obs∏udze sprz´tu oÊwietleniowego,
nag∏aÊniajàcego. Prace te zakoƒczy∏y si´ pe∏nym
sukcesem. Wszystkie osoby, które poprosiliÊmy
o w∏àczenie si´ do naszej akcji, zgodzi∏y si´ na
wspó∏prac´. Najtrudniejszym zadaniem okaza∏o si´
zdobycie sponsorów, którzy swojà pomocà materialnà, ale równie˝ us∏ugowà pomogliby obni˝yç koszty
organizacyjne ca∏ego przedsi´wzi´cia. Uda∏o si´
przekonaç elblàskà firm´ ochroniarskà DOGMAT
do pomocy, zdobyç noclegi dla wykonawców w hotelu o wysokim standardzie, posi∏ki dla wykonawców i obs∏ugi koncertu, dyspozycyjny samochód
oraz darmowe paliwo.
PozyskaliÊmy równie˝ cz´Êç Êrodków finansowych na op∏acenie takich rzeczy jak poligrafia
i ubezpieczenie.
Grupa Merlin (firma organizujàca m. in. koncerty) podj´∏a si´ technicznej realizacji projektu oraz,
co najwa˝niejsze, przeprowadzi∏a rozmowy z gwiazdà polskiego hip-hopu. I to zakoƒczy∏o si´ równie˝
pe∏nym sukcesem. Zdobyli gwiazd´ znanà ca∏ej hip-hopowej m∏odzie˝y – SKI SK¸AD (PEJA+WIÂNIOWY). Jest to najbardziej znany wykonawca
w tym Êrodowisku, co niewàtpliwie nada∏o wysoki
presti˝ tej imprezie. Poza tym pozyskano grupy „Elblàskie Dzwony” z Elblàga oraz grup´ SKWER
z Gdaƒska. Grupa Merlin zaj´∏a si´ równie˝ przygotowaniem sceny na sam koncert oraz demonta˝em
po koncercie, wykonaniem oraz podwieszeniem dekoracji na scenie oraz zabezpieczeniem technicznym
koncertu. Grupa Harcerska “VAMOS” zapewni∏a
medyczne zabezpieczenie ca∏ego terenu na którym
odbywa∏a si´ impreza. Ponadto Merlin zaprojektowa∏ plakat oraz cegie∏k´, a tak˝e koszulki dla organizatorów.
Koncert zakoƒczy∏ si´ pe∏nym sukcesem. SprzedaliÊmy 1281 sztuk cegie∏ek (biletów) o ∏àcznej wartoÊci 12 810 z∏. Po odliczeniu kosztów imprezy (wynaj´cie sprz´tu oÊwietleniowego i nag∏oÊnieniowego
oraz kosztów podró˝y wykonawców) przekazaliÊmy
na Fundusz Dzieci Niepe∏nosprawnych S¸ONIK
10.000 z∏.
V – Fundraising po polsku
124
Anna Doliwa
SPONSORING DLA FUNDUSZY
LOKALNYCH JAKO WYODR¢BNIONA
METODA FUNDRAISINGOWA
Sponsoring jest jednym z instrumentów Public
Relations, a Public Relations to nic innego jak zarzàdzanie reputacjà – rezultat tego, co robisz, mówisz, i tego, co inni mówià o tobie..., to dziedzina,
która troszczy si´ o twojà reputacj´ zabiegajàc
o zrozumienie, poparcie oraz wp∏yw na opinie
i zachowania.
Fundusze Lokalne wykorzystujàc szerokie
mo˝liwoÊci PR mogà stosowaç jej instrumenty
np. sponsoring jako wyodr´bnionà metod´ fundraisingowà. Bowiem dobra kampania PR tworzy
i utrzymuje dobre imi´, przedstawiajàc spo∏eczeƒstwu, a szczególnie zaÊ uczestnikom rynku, swojà
filozofi´ dzia∏ania, kultur´ organizacji i tzw. misj´, czyli podstawowe cele strategii. JeÊli dzia∏alnoÊç ta jest skuteczna, to efektem jest dobry wizerunek firmy, akceptacja i ˝yczliwoÊç wobec jej
dzia∏aƒ, poparcie dla jej strategii, a w razie konfliktu mi´dzy nià a otoczeniem, jego z∏agodzenie
lub za˝egnanie.
Zatem zadaniem instrumentów Public Relations jest podporzàdkowanie zasadzie „czyƒ dobrze i mów o tym g∏oÊno”.
Dlatego te˝ szczególne znaczenie wÊród narz´dzi promocji przypisuje si´ w ostatnich latach
sponsoringowi. Niekiedy traktuje si´ go wr´cz jako osobny, niezale˝ny od Public Relations, instrument komunikowania si´ przedsi´biorstwa z rynkiem. Wzrost roli sponsoringu i jego post´pujàca
„autonomizacja” wynika z dwóch g∏ównych przes∏anek: spo∏eczno-ekonomicznej atrakcyjnoÊci
oraz osiàgni´cia przez tradycyjne Êrodki promocji
pewnego stanu „rynkowego nasycenia”. Wspieranie dzia∏aƒ wa˝nych lub atrakcyjnych spo∏ecznie
jest zazwyczaj szerzej znane opinii publicznej
i mo˝e powodowaç pozytywne skojarzenia sukcesów czy dzia∏aƒ osób lub instytucji sponsorowanych z sytuacjà firm sponsorujàcych (donatorów).
W ostatnich latach mo˝emy zauwa˝yç ˝e sponsoring sta∏ si´ bardzo popularnà i powszechnie stosowanà formà promocji, majàcà na celu promowanie nazwy, znaku handlowego lub wizerunku
danej firmy. ¸àczy on w sobie reklam´, public relations i promocj´ uzupe∏niajàcà. Polega na finansowaniu osób, instytucji, wydarzeƒ sportowych,
kulturalnych i innych. Dzi´ki temu marka, nazwa
firmy a poÊrednio równie˝ jej produkty, uzyskujà
rozg∏os w mass mediach, pozytywny image, co
w ostatecznoÊci powinno s∏u˝yç zwi´kszeniu popytu na produkty firmy-sponsora, oraz sprzyjaç
umacnianiu konkurencyjnoÊci pozycji firmy.
Natomiast Pawe∏ ¸ukasiak podaje w ksià˝ce
„Filantropia – szlachetna pomoc czy z∏oty interes”, nast´pujàcà definicj´ sponsoringu – jest to
wspieranie finansowe i rzeczowe przedsi´wzi´ç
kulturalnych, spo∏ecznych i innych przez firm´,
instytucj´ lub osob´ fizycznà w zamian za promowanie i upowszechnianie wizerunku darczyƒcy. 1
Pomimo, i˝ sponsorowany podmiot bàdê wydarzenie, cz´sto jest przedsi´wzi´ciem nie nastawionym na zysk, sponsoring nigdy nie powinien
byç mylony z filantropià. Filantropia to wsparcie
wybranego celu, bez jakichkolwiek komercyjnych
pobudek. Natomiast sponsoring w swej rzeczywistej postaci zawsze powinien byç wykorzystywany dla celów wy∏àcznie komercyjnych. Pomimo,
i˝ akcja sponsoringowa cz´sto wià˝e si´ z obecnoÊcià i nag∏oÊnieniem w mediach, sponsoring nie
powinien byç nigdy uto˝samiany z reklamà.
Firma prowadzàca dzia∏alnoÊç sponsoringowà
musi okreÊliç do jakiej grupy klientów (segmentu)
chce dotrzeç, aby uzyskaç okreÊlony cel, tzn. kreowanie dobrego wizerunku, musi opracowaç
przekaz informacji sk∏adajàcy si´ ze znaków, które b´dà znane odbiorcy. Wówczas dzia∏alnoÊç ta
skutecznie dotrze do adresata. Wa˝na jest równie˝
rola zwiàzku logicznego czy emocjonalnego pomi´dzy sponsorem a sponsorowanym, gdy˝ odbiorca mo˝e uto˝samiç si´ ze sponsorem, dzi´ki
temu, ˝e uto˝samia si´ ze sponsorowanym. Zjawisko to nazywa si´ przenoszeniem wizerunku na
inne obiekty. Wyst´powanie tego zwiàzku wp∏ywa na wiarygodnoÊç sponsora i stosowane Êrodki
przekazu.
G∏ównymi przyczynami, którymi kierujà si´
firmy wybierajàc sponsoring jako metod´ wsparcia dzia∏aƒ dobroczynnych to przede wszystkim:
• ch´ç zwi´kszenia si∏y oddzia∏ywania kampanii reklamowych poprzez uwidocznienie nazwy
firmy i jej produktów;
• zaprezentowanie si´ firmy jako instytucji wyczulonej na sprawy spo∏eczne, co tworzy jej ko-
V – Fundraising po polsku
125
rzystny wizerunek wÊród spo∏ecznoÊci (np. finansowanie stypendiów naukowych, socjalnych czy
du˝ych programów grantowych).
W zwiàzku z tym Fundusze Lokalne coraz cz´stej wykorzystujà sponsoring jako jednà z metod
pozyskiwania nowych darczyƒców. Sponsoring
mo˝e byç równie˝ efektywny z innych powodów.
Najwa˝niejsze z nich to: dobre relacje z klientem,
pozytywny odbiór w mediach, wy˝sza ranga marki wyrobu oraz firmy, szeroka publiczna ÊwiadomoÊç, a nawet wsparcie spo∏eczne.
W przypadku Funduszy Lokalnych podstawowym kryterium jest wyró˝nienie sponsoringu ze
wzgl´du na:
• cel, jaki sponsor zamierza osiàgnàç;
• dziedziny sponsorowane;
• ró˝ne podmioty, mo˝na wtedy mówiç
o sponsoringu:
– osobowym, gdy sponsorowanym jest pojedyncza osoba, np. uzdolnione muzycznie dziecko
lub grupa osób – stypendyÊci,
– instytucjonalnym,
– projektowym, gdy przedmiotem sponsorowania jest przedsi´wzi´cie w fazie projektu, który
przez jego organizatora (FL) ma byç zrealizowany
dzi´ki funduszom zewn´trznym, czyli od przysz∏ego sponsora.
• liczb´ sponsorów, wymienia si´:
– sponsoring wy∏àczny,
– ko-sponsoring,
• charakter Êwiadczenia na rzecz sponsorowanego mo˝na wymieniç sponsoring:
– finansowy,
– rzeczowy,
– us∏ugowy,
• charakter i cechy sponsora;
• czas trwania powiàzaƒ sponsora ze sponsorowanym.
Czy filantropia mo˝e si´ op∏acaç?
Tylko nieliczne firmy dzia∏ajàce w naszym
kraju dostrzeg∏y zalety sponsoringu.
WÊród firm panuje b∏´dne przekonanie, ˝e na
takà form´ promocji staç tylko najwi´ksze przedsi´biorstwa. Nic bardziej mylnego – specjaliÊci
przekonujà, ˝e sponsoring jest jednà z najtaƒszych
i najskuteczniejszych form marketingu, ale takie
argumenty trafiajà do niewielu.
Przeszkodà jest te˝ ÊwiadomoÊç specjalistów
od marketingu, dla których na przyk∏ad, polskie
organizacje pozarzàdowe wydajà si´ ma∏o wiarygodne. A przecie˝ finansowe wspieranie uzdolnionej m∏odzie˝y o trudnej sytuacji materialnej
czy inwestowanie w inne programy spo∏eczne
mo˝e byç dla wielu firm doskona∏ym sposobem
na budowanie pozytywnego wizerunku przedsi´-
biorstwa oraz reklam´ firmy. Wystarczy np. „do∏o˝yç si´” do programu stypendialnego czy grantowego, a szerokie grono osób (mieszkaƒców
gminy, powiatu czy województwa) dzi´ki promocji b´dzie utrwala∏o sobie logo i nazw´ sponsora.
W sponsoringu wiedza i specjalistyczne umiej´tnoÊci sponsora majà znaczenie dla odbiorcy
przekazu – otoczenia w takim zakresie, w jakim
sponsor jest zwiàzany z produktami bezpoÊrednio
identyfikowanymi ze sponsorowanà dzia∏alnoÊcià. Dodatkowo zaufanie, jakim obdarza si´
sponsorowany podmiot, mo˝e w cz´Êci stanowiç
o efektywnoÊci przekazu, a on sam mo˝e byç postrzegany jako bardziej neutralny ni˝ sam sponsor.
Dlatego te˝ wa˝nà rol´ odgrywa wybór sponsorowanego, który b´dzie mia∏ znaczàcy wp∏yw na
kreowanie wizerunku firmy (sponsora).
Z doÊwiadczeƒ wielu firm wynika, i˝ ka˝da firma, ma∏a czy du˝a, powinna w dzisiejszych czasach zabiegaç o dobry wizerunek, stosujàc ró˝ne
sposoby przekonywania spo∏eczeƒstwa o u˝ytecznoÊci swojego dzia∏ania i zdobywaç jego zaufanie
i sympati´.
Wydatki na ten cel nie muszà byç znaczne, stanowià cenny kapita∏, który dyskontuje si´ najcz´Êciej wzrostem popytu na jej towary i zwi´kszeniem sprzeda˝y. Image firmy lokuje jà korzystnie
na „mapie spo∏ecznej percepcji”, staje si´ wa˝nym
atutem w konkurowaniu o nabywców oraz istotnym czynnikiem kszta∏towania stosunków publicznych. Dla przedsi´biorstwa wa˝ne jest bowiem nie tylko utrzymanie i poszerzenie kr´gu
klienteli, lecz tak˝e pozyskanie przychylnoÊci
wszelkich osób i instytucji majàcych wp∏yw na jego funkcjonowanie.
Sponsoring dla Funduszy Lokalnych jest doskona∏ym narz´dziem pozyskiwania Êrodków finansowych na prowadzonà dzia∏alnoÊç (programy
stypendialne, grantowe), poniewa˝ dzi´ki tej formie pozyskiwania Êrodków przynoszà one wiele
korzyÊci dla kilku stron, mo˝emy tu wyszczególniç np.:
• dla sponsora – kszta∏towanie dobrego wizerunku firmy poprzez informowanie o firmie jako
sponsorze podczas organizowanych imprez charytatywnych, takich jak: bal czy wernisa˝; poinformowanie stypendystów o firmie jako sponsorze,
u˝ywania logo firmy sponsorujàce w kampaniach
oraz materia∏ach promocyjnych.
• dla obdarowanego – mo˝liwoÊç powi´kszenia otrzymanych funduszy (Akademia Rozwoju
Filantropii w Polsce w ramach programu „Grosz
do Grosza” dok∏ada do ka˝dej zebranej z∏otówki
drugà), dzi´ki temu FL mo˝e przyznaç wi´kszà
liczb´ stypendiów naukowych.
• dla stypendysty – mo˝liwoÊç kontynuowania
nauki na wymarzonych kierunkach w szko∏ach
Êrednich czy uczelniach wy˝szych.
V – Fundraising po polsku
126
Ponadto prywatny sponsoring, czy te˝ filantropia przedsi´biorstw, staje si´ z ka˝dym rokiem powa˝niejszym êród∏em finansowania wielu przedsi´wzi´ç z zakresu ochrony zdrowia, kultury, edukacji. Bez udzia∏u sponsorów nie odby∏aby si´
w tym roku wi´kszoÊç imprez kulturalnych. Nie
dosz∏oby do wielu akcji charytatywnych, poniewa˝ paƒstwo i samorzàdy wycofujà si´ powoli
z wielu obszarów dotychczasowej aktywnoÊci,
ust´pujàc pola w∏aÊnie prywatnym sponsorom.
Skala tego zjawiska w wymiarze ogólnokrajowym
jest trudna do oszacowania, ale malejàce bud˝ety
gmin i ministerstw w zderzeniu z rosnàcymi potrzebami spo∏ecznymi Êwiadczà same za siebie.
Jest oczywiste, ˝e tendencja coraz silniejszego anga˝owania si´ polskiego biznesu w ˝ycie spo∏eczne jest zjawiskiem dobrym, zas∏ugujàcym na
uznanie. Dlatego wszelkie przejawy takiej postawy powinny zyskaç spo∏eczne wsparcie i akceptacj´. Badania CBOS z roku 1997 wykaza∏y, ˝e zdaniem Polaków, 1/3 sum wydanych na przedsi´wzi´cia charytatywne powinna pochodziç od prywatnych firm.
Ramy prawne sponsoringu okreÊla umowa
sponsoringu jest to tzw. umowa nienazwana, nie
ma wi´c szczegó∏owych regulacji poÊwi´conych
tylko temu typowi umowy w prawie cywilnym.
Nie mo˝na wi´c stworzyç jednego, generalnego
wzoru takiej umowy. Przy okreÊlaniu wielu istotnych elementów stosunku prawnego, których nie
zawarto w umowie, obowiàzujà wi´c ogólne zasady prawa cywilnego (art. 471 i nast´pne k. c.; 751
k. c.; 322 k. p. c). Jak ka˝da umowa cywilnoprawna, tak i umowa sponsoringu winna byç zawarta
stosownie do ogólnych regu∏ inkorporowanych
w przepisach k. c. Do umowy tej stosuje si´ tak˝e
wprost normy kodeksu cywilnego precyzujàce zasady dokonywania czynnoÊci prawnych. Umowa
sponsoringu dochodzi do konsensusu dopiero
wtedy, gdy strony osiàgnà pe∏ne porozumienie co
do jej elementów istotnych zarówno obiektywnie,
jak i subiektywnie.
Umowa sponsoringowa zawiera nast´pujàce
elementy:
• podmiot umowy,
• przedmiot,
• treÊç stosunku sponsoringu.
Po wskazaniu miejsca i daty zawarcia umowy
oraz nazw jej podmiotów, nale˝y kolejno sprecyzowaç ich obowiàzki. W sposób wyraêny winno
byç okreÊlone Êwiadczenie sponsora z podaniem
rodzaju (przedmiotu), wielkoÊci oraz czasu i sposobu jego spe∏nienia. W razie potrzeby nale˝y
okreÊliç rozmiary rat oraz odcinki czasu, w którym odnoÊne cz´Êci Êwiadczenia majà byç dokonane (Êwiadczenie okresowe, periodyczne). Je˝eli
przedmiotem Êwiadczenia sponsora majà byç rzeczy, to ju˝ w tej cz´Êci umowy nale˝y dok∏adnie
okreÊliç ich iloÊç, jakoÊç oraz ich szczególne cechy, o ile wchodzà one w gr´. Nie mo˝na pomijaç
sposobu ich dostarczenia podmiotowi sponsorowanemu oraz kosztów zwiàzanych z tym transferem. Uzgodnienie szeregu szczegó∏ów konieczne
staje si´ wówczas, gdy sponsorowanie obejmuje
wykonanie us∏ug. Nie wystarczy poprzestaç na
okreÊleniu tych us∏ug, ale trzeba wskazaç techniczny sposób ich wykonania. Istotne przy tym
jest to, kto b´dzie wykonywa∏ te us∏ugi: sponsor
czy inny podmiot. Nierzadko wchodzi w gr´ dostarczenie przez sponsora okreÊlonych urzàdzeƒ
technicznych, sprz´tu (np. badawczego lub sportowego), wyposa˝enia, odzie˝y czy obuwia
(w sponsoringu sportowym). W takich wypadkach konieczne staje si´ dok∏adne wyspecjalizowanie takich przedmiotów oraz wskazanie czasu
i sposobu ich uzyskania przez podmiot sponsorowany. SkutecznoÊç sponsoringowego zaanga˝owania si´ przez oznaczony podmiot mo˝e byç zale˝na od jego wspó∏dzia∏ania ze sponsorowanym.
Umowa winna wi´c wskazaç, na czym to wspó∏dzia∏anie ma polegaç, kiedy b´dzie wchodziç
w gr´ i jak ma si´ przejawiaç. DojÊcie przez strony do porozumienia co do tego, ˝e sponsor b´dzie
sprawowa∏ nadzór i kontrol´ nad przebiegiem wykonywanych czynnoÊci przezeƒ sponsorowanych
musi znaleêç dobitny wyraz tak˝e ju˝ w podstawowej cz´Êci umowy sponsoringu.
Do praw sponsora nale˝à:
• Ogólne uprawnienia podmiotu sponsorujàcego – sponsor korzysta z ogólnych uprawnieƒ w∏aÊciwych wszelakim stosunkom zobowiàzujàcym,
czyli ma prawo ˝àdania, aby sponsorowany w nale˝yty sposób wykona∏ wszystkie czynnoÊci obj´te umowà sponsoringu.
• Prawo udzielania wskazówek – chodzi o zagwarantowanie sponsorowi mo˝liwoÊci udzielania wskazówek odnoÊnie wykonywania ró˝norodnych uzgodnionych czynnoÊci. Zakres wskazówek sponsora powinien byç uregulowany w umowie.
• Prawo do koordynacji sponsorowanego
przedsi´wzi´cia – w przypadku kompleksowych
przedsi´wzi´ç sponsorowanych podmiot sponsorujàcy mo˝e zagwarantowaç sobie prawo do koordynacji ca∏oÊci. Jest on bowiem zainteresowany
skutecznoÊcià tego dzia∏ania.
• Prawo do kontrolowania przebiegu sponsorowanego przedsi´wzi´cia i jego skutecznoÊci –
chcàc zapewniç sobie uzyskanie odpowiedniego
Êwiadczenia wzajemnego ze strony sponsorowanego, sponsor stara si´ zagwarantowaç prawo do
Êledzenia przebiegu ca∏ego przedsi´wzi´cia.
V – Fundraising po polsku
127
Sponsorowany ma równie˝ swoje prawa. Strona sponsorowana ma prawo domagaç si´ spe∏nienia przez sponsora przyrzeczonego Êwiadczenia
finansowego, rzeczowego lub w formie us∏ugi.
Ma tak˝e prawo do korzystania z przekazanych
w drodze licencji elementów w∏asnoÊci intelektualnej i przemys∏owej (chodzi tu o ró˝ne oznaczenia i znaki towarowe). Sponsorowany ma uprawnienia do zawierania umów z osobami trzecimi.
Najwa˝niejszym obowiàzkiem sponsorowanego
jest wywiàzanie si´ z zobowiàzaƒ, polegajàcych
na wykonaniu ró˝nych czynnoÊci, dzi´ki którym
sponsor mo˝e osiàgnàç cele promocyjne. Podstawowà czynnoÊcià jest wskazanie na jego powiàzania ze sponsorem, informowanie o jego wsparciu
finansowym, lub rzeczowym. W zwiàzku z tym
powinien przyznaç sponsorowi prawo u˝ywania
ró˝norodnych znaków, do których ma prawo wy∏àcznoÊci.
Stypendia naukowe jako instrument
kszta∏towania dobrego wizerunku firmy (sponsora)
Stowarzyszenie Dobroczynne „RAZEM” realizuje program grantowy – Zelowski Fundusz
Stypendialny. Beneficjentami programu sà odbiorcy z dwóch p∏aszczyzn:
• darczyƒcy, sponsorzy, wolontariusze, donatorzy, czyli osoby i instytucje, które wspomagajà
finansowo lub osobiÊcie organizacj´, Êledzà jej
poczynania, sposoby i cele wykorzystywania
otrzymanych Êrodków.
• uzdolniona m∏odzie˝ pochodzàca z terenu
Gminy Zelów, znajdujàca si´ w trudnej sytuacji
rodzinnej, która korzysta z pomocy Zelowskiego
Funduszu Stypendialnego w ramach przyznawanych od 6 lat stypendiów naukowych (wsparliÊmy
pomocà 110 m∏odych ludzi. WysokoÊç wsparcia
to 135600 z∏.).
Dzi´ki naszej pomocy, m∏odzi ludzie mogà
podjàç lub kontynuowaç nauk´ na wymarzonych
kierunkach w szko∏ach Êrednich czy na uczelniach
wy˝szych w tym krajowych, jak i zagranicznych.
Pomoc ta nie by∏aby mo˝liwa, gdyby nie pozyskanie sponsorów oraz udzia∏ w programach ARFP,
Fundacji im. Stefana Batorego oraz pozyskanie
sposnora – PKO BP S.A., który podpisa∏ z nami
umow´ sponsoringowà i przekaza∏ 10 000 z∏ na
program stypendialny.
Stowarzyszenie (FL) udzielajàc stypendia naukowe posiada bardzo dobre narz´dzie kreowania
w∏asnego image oraz kreowania wizerunku firm,
które wspierajà dzia∏ania.
Stowarzyszenie Dobroczynne „RAZEM”,
w swoich dzia∏aniach z zakresu Public Relations
skupia uwag´ na bardzo dobrych kontaktach
z mediami a g∏ównie z prasà lokalnà, radiem i TV.
Dzi´ki tym kontaktom mo˝emy tworzyç dobry
wizerunek naszej organizacji oraz firm, które nas
wspierajà, poprzez zamieszczane artyku∏y i wywiady.
Ponadto w ramach dzia∏aƒ z zakresu tworzenia
dobrego wizerunku, stowarzyszenie organizuje:
• bale charytatywne,
• wernisa˝e prac stypendystów Zelowskiego
Funduszu Stypendialnego,
• festyny.
Stowarzyszenie posiada równie˝ materia∏y
promocyjne obejmujàce informacje o realizowanych programach, efektach podejmowanych dzia∏aƒ oraz ich skali, tj.:
• roczne raporty merytoryczno-finansowe
z dzia∏alnoÊci;
• ulotki informacyjne;
• foldery.
Dzia∏ania te urealniajà i konkretyzujà przekaz
informacyjny, czyniàc go podstawà kszta∏towania
opinii spo∏ecznoÊci o dzia∏aniach instytucji a ponadto zwi´kszajà wiedz´ na temat oferowanych
us∏ug, jak i samej organizacji.
1 P. ¸ukasiak: „Filantropia – Szlachetna pomoc czy z∏oty interes”. Warszawa: ARFP 1999 s. 19
V – Fundraising po polsku
128
Wzór umowy stosowanej przez stowarzyszenie
UMOWA SPONSORSKA /2004
zawarta w dniu................................ r., pomi´dzy Firmà X z siedzibà w ¸odzi,
przy ul. Z∏otej 5, 90-365 ¸ódê, zwanà dalej firmà X reprezentowanà przez:
1........................................... – dyrektora
2........................................... – dyrektora
a
Stowarzyszeniem Dobroczynnym „RAZEM”, z siedzibà w Zelowie przy ul. Mickiewicza 4,
97-425 Zelów, zwanym dalej Stowarzyszeniem reprezentowanym przez:
1. ……………………… – prezesa zarzàdu
2. ……………………… – wiceprezesa zarzàdu
o nast´pujàcej treÊci:
§1
Firma X zobowiàzuje si´ do:
1. przekazania na rzecz Stowarzyszenia kwoty................................................. w terminie 14 dni po
przed∏o˝eniu faktury obejmujàcej koszty Êwiadczeƒ o których mowa w § 2.
2. przekazania materia∏ów informacyjno-promocyjnych niezb´dnych do realizacji Êwiadczeƒ na
rzecz Firmy X przez Stowarzyszenie.
§2
Stowarzyszenie zobowiàzuje si´ do:
1. zamieszczenia logo sponsora Firmy X w materia∏ach informacyjnych Stowarzyszenia,
2. informowania w mass mediach o Firmie X jako instytucji wspierajàcej dzia∏alnoÊç Stowarzyszenia poprzez dofinansowanie edukacji uzdolnionej m∏odzie˝y o trudnej sytuacji rodzinnej,
3. poinformowanie osób, którym przyznano stypendium o Firmie X jako sponsorze.
§3
1. Firma X zastrzega sobie prawo do kontroli podj´tych przez Stowarzyszenie zobowiàzaƒ, o których mowa w § 2, w ka˝dym stadium ich realizacji.
2. Niewykonanie przez Stowarzyszenie obowiàzków okreÊlonych w § 2 zobowiàzuje Stowarzyszenie do zwrotu na rzecz Firmy X przekazanej przezeƒ kwoty w ca∏oÊci wraz z ustalonymi odsetkami, liczonymi od daty jej przekazania Stowarzyszeniu.
3. Niezgodna z umowa realizacja obowiàzków okreÊlonych w § 2 pociàga za sobà obowiàzek usuni´cia przez Stowarzyszenie tych nieprawid∏owoÊci w terminie wyznaczonym przez Firm´ X pod
rygorem odstàpienia od umowy, z konsekwencjami okreÊlonymi w ust. 2.
§4
Umowa obowiàzuje od.......................................... do....................................................
§5
Zmiana zakresu Êwiadczeƒ wzajemnych, bàdê okresu obowiàzywania umowy wymaga pisemnej
zgody umawiajàcych si´ stron.
§6
W sprawach nie uregulowanych niniejszà umowa b´dà mia∏y zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego.
§7
Umow´ sporzàdzono w czterech egzemplarzach, po dwa dla ka˝dej ze stron.
Firma X
Stowarzyszenie Dobroczynne „RAZEM”
V – Fundraising po polsku
129
Wzór umowy z gazety prawnej
Umowa sponsoringu
Zawarta w dniu 13 kwietnia 2004 r. pomi´dzy:
Spó∏kà Anex Sp. z o. o. z siedzibà w Warszawie
Adres: Krasnobrodzka 23
Zarejestrowanà w Sàdzie Rejonowym w Warszawie, Wydzia∏ XX, za numerem RHB..........., wysokoÊç kapita∏u zak∏adowego: 50 000 PLN, cz∏onkowie Zarzàdu: Andrzej Kowalski, Aleksandra Kowalska
Numer NIP 525-366-00-16, zwanà dalej Organizatorem, reprezentowanà przez:
Andrzej Kowalski
oraz
Spó∏kà Dobra Nowina Sp. z o. o., z siedzibà w Warszawie
Adres: Krasnobrodzka 6
Zarejestrowanà w Sàdzie Rejonowym w Warszawie, Wydzia∏ XX, za numerem RHB..........., wysokoÊç kapita∏u zak∏adowego: 10 000 000 PLN, cz∏onkowie Zarzàdu: Henryk Zieliƒski, Andrzej Zieliƒski
Numer NIP 555-555-55-55, zwanà dalej Sponsorem, reprezentowanà przez: Andrzej Zieliƒski, zwanych ∏àcznie w dalszej cz´Êci umowy Stronami.
§ 1.
1. Organizator oÊwiadcza, ˝e w dniu 26-04-2003 r. odb´dzie si´ w Warszawie impreza pod nazwà
„Festyn Dobroczynny”, zwana dalej Imprezà, której jest wy∏àcznym organizatorem.
2. Organizator oÊwiadcza, ˝e jest uprawniony do sk∏adania oÊwiadczeƒ, a w szczególnoÊci zawierania umów zwiàzanych z Imprezà.
3. Organizator oÊwiadcza, ˝ dysponuje wszelkimi zgodami, pozwoleniami oraz zezwoleniami niezb´dnymi do zorganizowania Imprezy.
§ 2.
1. Organizator wyra˝a zgod´, aby Sponsor pos∏ugiwa∏ si´ oficjalnym tytu∏em „Oficjalny Sponsor
Festynu Dobroczynnego” w Êrodkach masowego przekazu oraz materia∏ach promocyjnych, marketingowych i reklamowych.
2. Uprawnienie to zostaje przyznane Sponsorowi zarówno na czas trwania imprezy, jak i na póêniejszy okres, pod warunkiem jednak, ˝e po zakoƒczeniu Imprezy Sponsor, pos∏ugujàc si´ tytu∏em,
o którym mowa powy˝ej w § 2 ust. 1, winien zawsze okreÊlaç (poprzez odwo∏anie si´ do roku, dok∏adnej daty i miejsca odbycia si´ Imprezy), ˝e chodzi o Imprez´ wymienionà w § 1 niniejszej
Umowy.
§ 3.
Organizator zapewnia i gwarantuje Sponsorowi, ˝e podczas Imprezy (co obejmuje równie˝ konferencje prasowà odbywajàcà si´ bezpoÊrednio po jej zakoƒczeniu) Sponsor b´dzie uprawniony do:
a) umieszczenia reklamy, której treÊç oraz forma zosta∏y okreÊlone w Za∏àczniku nr 1 do niniejszej
Umowy na ulotkach, banderach reklamowych, torbach reklamowych,
b) wr´czania uczestnikom Imprezy bezp∏atnych materia∏ów reklamowych, promocyjnych i marketingowych Sponsora,
c) oficjalnych podzi´kowaƒ od przedstawiciela Organizatora na poczàtku i na koƒcu Imprezy.
V – Fundraising po polsku
130
§ 4.
1. Organizator oÊwiadcza, ˝e przewiduje nast´pujàce formy reklamowania Imprezy:
– w prasie (w 20 najwi´kszych, wg badaƒ rynku, tytu∏ach w Warszawie),
– w ulotkach reklamowych roznoszonych po blokach na osiedlu „Bródno”.
2. Organizator zobowiàzuje si´ zapewniç, aby niezale˝nie od formy reklamy pojawi∏a si´ przynajmniej raz informacja, ˝e oficjalnym sponsorem Festynu jest Sponsor.
3. Organizator zobowiàzuje si´ do umieszczenia znaku firmowego Sponsora wraz z informacjà, ˝e
jest oficjalnym sponsorem Festynu na wszelkich materia∏ach reklamowych, promocyjnych oraz
marketingowych przygotowanych przez Organizatora. Powierzchnia zajmowana przez znak firmowy Sponsora na tych materia∏ach nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 15 % ca∏ej powierzchni materia∏u. Wszelkie koszty zwiàzane z umieszczeniem znaku firmowego na powy˝szych materia∏ach ponosi Organizator. Wzór znaku firmowego Sponsora zosta∏ okreÊlony w Za∏àczniku nr 2 do niniejszej Umowy.
§ 5.
Organizatorowi nie b´dà przys∏ugiwa∏y ˝adne prawa w odniesieniu do znaku firmowego Sponsora,
niezale˝nie od sposobu i formy jego u˝ycia oraz wykorzystania w zwiàzku z Imprezà.
§ 6.
Sponsor oÊwiadcza, ˝e nie istniejà po jego stronie ˝adne ustawowe lub umowne ograniczenia dotyczàce zamieszczenia przez niego reklam oraz wr´czania materia∏ów reklamowych, promocyjnych oraz
marketingowych podczas Imprezy, jak równie˝ zamieszczania informacji, ˝e jest on oficjalnym sponsorem Imprezy.
§ 7.
1. Strony okreÊlajà wynagrodzenie Organizatora na kwot´ 2000 PLN (s∏ownie: dwa tysiàce z∏otych).
2. Wynagrodzenie, o którym mowa powy˝ej w § 7 ust. 1, zostanie zap∏acone przez Sponsora przelewem na rachunek Organizatora podany w Za∏àczniku nr 3 do niniejszej Umowy.
3. Podstaw´ zap∏aty wynagrodzenia b´dà stanowi∏y faktury wystawione przez Organizatora.
§ 8.
1. Wszelkie zmiany i uzupe∏nienia niniejszej Umowy winny byç dokonane z zachowaniem formy pisemnej pod rygorem niewa˝noÊci.
2. W sprawach nie uregulowanych w niniejszej Umowie b´dà mia∏y zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i innych obowiàzujàcych w tym zakresie ustaw.
3. Niniejsza umowa zosta∏a sporzàdzona w dwóch jednobrzmiàcych egzemplarzach w polskiej wersji j´zykowej, po jednym egzemplarzu dla ka˝dej ze Stron.
W imieniu Organizatora ………………………
W imieniu Sponsora …………………………..
V – Fundraising po polsku
131
El˝bieta Strug
NIE TAKI SAMORZÑD STRASZNY
Pisano ju˝ w niniejszej publikacji o zmianach
jakie wnios∏a w funkcjonowanie organizacji pozarzàdowych ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r.
o dzia∏alnoÊci po˝ytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873). Do katalogu tych
zmian nale˝y jeszcze do∏àczyç uregulowania
w zakresie wspó∏pracy administracji publicznej
z organizacjami pozarzàdowymi.
Art. 5 ust. 1 ustawy nakazuje organom administracji publicznej wspó∏pracowaç w zakresie realizacji zadaƒ publicznych z organizacjami pozarzàdowymi prowadzàcymi dzia∏alnoÊç po˝ytku
publicznego. Jednà z form tej wspó∏pracy jest zlecanie organizacjom pozarzàdowym i innym
uprawnionym podmiotom realizacji zadaƒ publicznych (zadania obj´te wspó∏pracà, w tym tak˝e zlecaniem wymienia art. 4 ustawy), przy zastosowaniu trybu otwartego konkursu ofert lub innych form wymienionych przez ustaw´, do których nale˝à:
– wzajemne informowanie si´ o planowanych
kierunkach dzia∏alnoÊci,
– konsultowanie projektów aktów normatywnych z organizacjami pozarzàdowymi i innymi
uprawnionymi podmiotami odpowiednio do zakresu ich dzia∏ania, w dziedzinach dotyczàcych
dzia∏alnoÊci statutowej tych organizacji,
– tworzenie wspólnych zespo∏ów majàcych
charakter doradczy i inicjatywny.
Podstawy wspó∏pracy administracji publicznej
z organizacjami pozarzàdowymi formalizuje zawarty równie˝ w art. 5 ustawy obowiàzek uchwalania przez organy administracji rocznych planów
wspó∏pracy z tymi organizacjami. Plan ten zgodnie z obowiàzujàcymi przepisami prawa powinien zostaç uchwalony przez poszczególne samorzàdy najpóêniej do 31 marca 2004 roku. W wielu miejscach w kraju w procesie tworzenia takiego planu uczestniczy∏y organizacje pozarzàdowe.
Z doÊwiadczeƒ wiemy, ˝e równie˝ wiele samorzàdów dotychczas takiego planu nie uchwali∏o.
Ustawa o organizacjach po˝ytku publicznego
i wolontariacie wprowadzi∏a szereg zmian w zakresie formalnych aspektów wspó∏pracy organizacji pozarzàdowych i organów administracji publicznej. Przyj´te jasne i przejrzyste zasady zleca-
nia zadaƒ ze sfery publicznej organizacjom pozarzàdowym zapewne u∏atwià prac´ zarówno samym organizacjom, jak te˝ pracownikom administracji publicznej, a tym samym zwi´kszà skutecznoÊç oddzia∏ywania na rozwiàzywanie problemów spo∏ecznych. Nowe przepisy nie zmienià
jednak faktu, ˝e nawiàzanie trwa∏ej i efektywnej
wspó∏pracy z samorzàdem jest trudne, przede
wszystkim z uwagi na kadencyjnoÊç w∏adz samorzàdowych oraz to, ˝e w decydujàcych o wi´kszoÊci spraw w powiecie, gminie bàdê mieÊcie Radach zasiada od kilkunastu do kilkudziesi´ciu bardzo ró˝nych osób, które nale˝y przekonaç o s∏usznoÊci przekazania Êrodków finansowych na ten,
a nie inny cel.
Poni˝ej kilka praktycznych wskazówek dla organizacji pragnàcych wspó∏pracowaç z samorzàdem.
Po pierwsze
nawiàzaç kontakt
Wspó∏prac´ warto inicjowaç tu˝ po wyborach
samorzàdowych. ApolitycznoÊç organizacji pozarzàdowych gwarantuje ich niezale˝noÊç i stabilnoÊç nawet wtedy, gdy nast´pujà radykalne zmiany opcji politycznych w strukturach lokalnych
w∏adz. Jest dobrze, je˝eli w nowych w∏adzach
znajdzie si´ przyjaciel organizacji. ¸atwiej wtedy
dotrzeç z konkretnymi propozycjami. Je˝eli tak
si´ nie stanie rozpocznijmy od spotkania z Przewodniczàcym Rady. W ma∏ych gminach przyjmujà oni petentów co najmniej raz w miesiàcu. Przewodniczàcy Rady opracowuje porzàdek kolejnych
obrad Rady, dlatego w czasie spotkania przedstawmy dzia∏alnoÊç organizacji i jednoczeÊnie zaproponujmy udzia∏ naszych przedstawicieli w posiedzeniu Rady.
Po drugie przygotowaç
materia∏y promocyjne
Wszechstronna wiedza na temat dzia∏aƒ i osiàgni´ç organizacji nie jest wystarczajàca. Us∏yszane gdzieÊ s∏owa trudno zapami´taç na d∏u˝ej, zapisany papier pozostanie. W zestawie materia∏ów
V – Fundraising po polsku
132
promocyjnych przygotowywanych zresztà z myÊlà o wszystkich sponsorach, nie tylko samorzàdach lokalnych, bezwzgl´dnie powinny si´ znaleêç:
– raport z dzia∏alnoÊci organizacji,
– opis projektu bàdê projektów, na których realizacj´ zbierane sà pieniàdze,
– ulotka reklamowa.
Po trzecie
spotkaç si´ z radnymi
Trudno decydowaç o przekazaniu jakichkolwiek Êrodków organizacji, na temat której nie posiada si´ wiedzy. Prezentacja organizacji na posiedzeniach rad powiatu, gminy, czy miasta pozwala
zapoznaç radnych z jej specyfikà (szczególnie
w przypadku Funduszy Lokalnych, których kapita∏ ˝elazny ciàgle jeszcze budzi kontrowersje), dotychczasowymi osiàgni´ciami oraz planami na
przysz∏oÊç. Przygotowujàc prezentacj´ warto
zwróciç uwag´ na to, ˝e organizacje, takie jak
Fundusz Lokalny i w∏adze samorzàdowe ∏àczy ten
sam cel tj. zaspokajanie potrzeb mieszkaƒców
i rozwój spo∏ecznoÊci lokalnej.
Po czwarte prosiç o pieniàdze
we w∏aÊciwym czasie
i na w∏aÊciwy cel
Ubiegajàc si´ o dotacj´ nale˝y sprawdziç, czy
dzia∏ania przewidziane w projekcie mieszczà si´
w katalogu zadaƒ w∏asnych konkretnego samorzàdu. Dla przyk∏adu starostwo powiatowe nie mo˝e
przekazaç Êrodków na program stypendialny dla
uczniów szkó∏ podstawowych, poniewa˝ szkolnictwo podstawowe nale˝y do zadaƒ w∏asnych
gmin. Istotne jest równie˝ to, ˝e samorzàdy lokalne dysponujà swoimi Êrodkami na postawie bud˝etu planowanego ju˝ w roku poprzedzajàcym
dany rok bud˝etowy, uchwalanego jednak bardzo
cz´sto w ostatnim z mo˝liwych terminów tj. 31
marca danego roku. Z tego powodu trudno pozyskaç Êrodki od samorzàdu lokalnego na poczàtku
lub te˝ w koƒcu roku kalendarzowego.
Po piàte podpisaç umow´
i dobrze rozliczyç
otrzymanà dotacj´
Decyzja o przekazaniu Êrodków to cz´Êç procesu. Z doÊwiadczenia wiemy, ˝e samorzàdy,
szczególnie te ma∏e i nie wspó∏pracujàce wczeÊniej z organizacjami pozarzàdowymi, cz´sto nie
wiedzà, ˝e istnieje obowiàzek zawarcia umowy
dotacji lub po prostu nie wiedzà jak umowa dotacji powinna wyglàdaç. Dlatego warto przygotowaç wczeÊniej wzór takiej umowy (poni˝ej) i zaproponowaç jà pracownikom samorzàdowym odpowiedzialnym za kontakty z naszà organizacjà.
Wymóg z∏o˝enia sprawozdania z wykorzystania przyznanej dotacji w wi´kszoÊci przypadków
zapisany jest w umowie. Je˝eli umowa nie zawiera informacji o tym jakie sprawozdanie powinno
zawieraç dane przygotujmy je w takiej formie,
aby pozwoli∏o dokonaç oceny sposobu wydatkowania Êrodków nie tylko pod wzgl´dem finansowym (za∏àczone kserokopie rachunków), lecz
równie˝ merytorycznym.
Po szóste podzi´kowaç
i podtrzymywaç kontakty
Istotnym elementem w kontaktach z ka˝dym
darczyƒcà jest podzi´kowanie. Mo˝na to zrobiç
w formie pisemnej, warto równie˝ spotkaç si´
osobiÊcie np. z wójtem i przewodniczàcym Rady
Gminy. Nale˝y si´ równie˝ postaraç, aby informacja o wsparciu przekazanym przez samorzàd dotar∏a poprzez media do lokalnej spo∏ecznoÊci. Wykorzystajmy równie˝ mo˝liwoÊç pokazania przedstawicielom samorzàdów z nami wspó∏pracujàcych rezultatów dofinansowanych przez nich
dzia∏aƒ. Zapraszajmy ich do prac w komisjach
stypendialnych, bàdê grantowych, proponujmy
udzia∏ w uroczystoÊci wr´czania stypendiów, pozwalajmy otwieraç imprezy dobroczynne.
Dbajmy o to, aby kontakty naszej organizacji
z samorzàdem nie ogranicza∏y si´ tylko do spotkaƒ, w czasie których prosimy o wsparcie kolejnych projektów. Przygotowujmy prezentacje podsumowujàce realizacje kolejnych projektów wa˝nych z punktu widzenia lokalnej spo∏ecznoÊci,
zdajmy sprawozdanie za ka˝dy rok naszej dzia∏alnoÊci, informujmy o planach na przysz∏oÊç i mo˝liwoÊciach pozyskiwania dodatkowych funduszy
ze êróde∏ zewn´trznych.
V – Fundraising po polsku
133
Umowa
zawarta w dniu 1 kwietnia 2004 r. pomi´dzy Gminà.............................................
z siedzibà w............................................................................................................,
reprezentowanà przez:
1............................... – Wójt Gminy........................
2............................... – Skarbnik Gminy..................
zwanym dalej „Przekazujàcym”, a
.................................................................................
z siedzibà w.............................................. przy ul................................................................................,
reprezentowanym przez:
1............................ – Prezes Zarzàdu
2............................ – Cz∏onek Zarzàdu
zwanym dalej „Przyjmujàcym”, zosta∏a zawarta umowa nast´pujàcej treÊci:
§1
1. Przekazujàcy udziela dotacji w wysokoÊci...................... z∏ (s∏ownie:..................................... z∏otych).
2. Przekazujàcy
przeka˝e
dotacj´
na
konto
Przyjmujàcego
znajdujàce
si´
w
banku................................. nr......................................... jednorazowo najpóêniej do
dnia.....................................
§2
1. Przyjmujàcy zobowiàzuje si´ do przeznaczenia kwoty dotacji na realizacj´ programu stypendialnego dla uczniów szkó∏ gimnazjalnych z terenu Gminy.................................
2. Przyjmujàcy zobowiàzuje si´ do zamieszczenia w materia∏ach reklamowych zapisu: „Zrealizowano przy pomocy finansowej Gminy....................” lub informacji o Przekazujàcym.
§3
1. Przyjmujàcy dotacje zobowiàzuje si´ rozliczyç z przekazanej dotacji w terminie do dnia 31 stycznia 2005 r., w sposób umo˝liwiajàcy ocen´ wykonanego zadania pod wzgl´dem rzeczowym i finansowym (przed∏o˝enie uwierzytelnionych kserokopii rachunków).
2. W przypadku niewykorzystania dotacji na cel okreÊlony w §2 ust. l lub nie rozliczenia si´ w terminie i w sposób okreÊlony w ust. l. Przyjmujàcy zobowiàzany jest do zwrotu otrzymanej dotacji
lub do zwrotu jej niewykorzystanej cz´Êci.
§4
Przyjmujàcy zobowiàzuje si´ do:
1. Prowadzenia dokumentacji w sposób umo˝liwiajàcy okresowà ocen´ zadania pod wzgl´dem rzeczowym i finansowym,
2. Poddania si´ kontroli przeprowadzonej przez Przekazujàcego, w zakresie realizacji dotowanego
dzia∏ania,
3. Przekazywania na ˝yczenie Przekazujàcego informacji o zakresie i sposobie realizacji umowy.
§5
Wszelkie zmiany umowy wymagajà formy pisemnej pod rygorem niewa˝noÊci.
§6
Umow´ sporzàdzono na czas okreÊlony tj. od............................................. r. do 31 grudnia 2004 r.
§7
W sprawach nie uregulowanych postanowieniami niniejszej umowy majà zastosowanie przepisy
ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorzàdzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r, Nr 142, póz. 1591
z póên. zm.), ustawa publicznych dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r.
Nr 15, póz. 148 z póz. zm.) oraz przepisy Kodeksu Cywilnego.
§8
Umow´ sporzàdzono w 2 egzemplarzach, po l dla ka˝dej ze stron.
Przekazujàcy
Przyjmujàcy
V – Fundraising po polsku
134
Maria Talarczyk
WSPÓ¸PRACA SAMORZÑDU
Z ORGANIZACJAMI POZARZÑDOWYMI
NA PRZYK¸ADZIE SOKÓ¸KI
Wst´p
Znaczenie wspó∏pracy mi´dzy organizacjami
pozarzàdowymi i samorzàdem lokalnym – najlepiej oddajà s∏owa Ambasadora Stanów Zjednoczonych Ameryki Pó∏nocnej z 1996 r. – Nicholasa. A. Rey, zaczerpni´te z ksià˝ki „Razem” Micha∏a Gucia – W-ce Prezydenta Gdyni:
“Organizacje pozarzàdowe tworzà pomost pomi´dzy obywatelami a sektorem publicznym, determinujàcym polityk´ i dysponujàcym Êrodkami
na jej realizacj´. Pr´˝na spo∏ecznoÊç pozarzàdowà
jest probierzem silnej demokracji. Nigdzie twierdzenie to nie jest bardziej prawdziwe ni˝ na szczeblu lokalnym, gdzie organizacje pozarzàdowe, takie jak grupy sàsiedzkie, organizacje parafialne,
czy organizacje dzia∏ajàce na rzecz zmian polityki
lokalnej, dzi´ki wspó∏pracy z samorzàdem lokalnym, tworzà partnerskie relacje mi´dzy sektorem
publicznym i pozarzàdowym. Te partnerskie relacje odgrywajà wa˝nà rol´ w takim kszta∏towaniu
polityki lokalnej Êwiadczonych us∏ug, aby by∏y
one zgodne z rzeczywistymi potrzebami spo∏ecznymi.
W Stanach Zjednoczonych lokalne programy,
opracowane przy pomocy organizacji pozarzàdowych, wskazujà cz´sto najlepsze sposoby radzenia sobie z lokalnymi problemami w tak ró˝norodnych dziedzinach jak: ochrona zdrowia, gospodarka mieszkaniowa, ochrona Êrodowiska czy
rozwój gospodarczy. Wspólne dzia∏anie organizacji pozarzàdowych i w∏adz lokalnych sprawia, ˝e
wiele problemów znajduje skuteczne rozwiàzanie.
Pragn´ pogratulowaç w∏adzom miasta Gdyni
pionierskiego wysi∏ku w∏o˝onego we wdro˝enie
systemu wspó∏pracy z lokalnymi organizacjami
pozarzàdowymi.”
Historia wspó∏pracy Sokólskiego
Funduszu Lokalnego z samorzàdem
Gminy Sokó∏ka
W∏adze Miasta i Gminy Sokó∏ka docenia∏y
rol´ organizacji pozarzàdowych w rozwiàzywaniu
problemów lokalnych.
Przyk∏adem tego mo˝e byç utworzenie wspólnie z Fundacjà Fundusz Pomocy Spo∏ecznej (po-
przedniczki Sokólskiego Funduszu Lokalnego)
koalicji na rzecz rozwiàzywania problemów alkoholowych Gminy Sokó∏ka w latach 1996–97 w ramach programu AED.
Powsta∏e wówczas modelowe rozwiàzanie pomocy rodzinom z problemem alkoholowym dzia∏ajà w Sokó∏ce po dziÊ i zosta∏y rozpowszechnione na ca∏à Polsk´ dzi´ki wydanemu w 1968 r. ze
Êrodków AED podr´cznikowi „Z udzia∏em ca∏ej
spo∏ecznoÊci rozwiàzujemy problemy alkoholowe
w gminie”.
Nowatorski Program pomocy rodzinie z udzia∏em Êrodków gminy realizuje obecnie „Sokólski
Fundusz Lokalny”. O jego skutecznoÊci Êwiadczy
zaj´cie w 2004 roku przez Fundacj´ pierwszego
miejsca w województwie podlaskim w konkursie
innowacyjnych rozwiàzaƒ w pracy z rodzinà uzale˝nionà.
Program Fundacji „Pomoc rodzinie z problemem alkoholowym i przeciwdzia∏anie narkomanii
wÊród m∏odzie˝y” – od dziesi´ciu lat jest prowadzony przy wykorzystaniu Êrodków Gminnego
Programu Rozwiàzywania Problemów Alkoholowych.
Realizatorzy programów wy∏aniani sà w drodze konkursu og∏aszanego od 2003 r. przez Pe∏nomocnika Burmistrza ds. Rozwiàzywania Problemów Alkoholowych Gminy.
Fundacja „Sokólski Fundusz Lokalny” zosta∏a
powo∏ana do ˝ycia uchwa∏à Rady Miejskiej Sokó∏ka z dnia 26 listopada 1999 roku. Od tej daty
trwa bardzo efektywna wspó∏praca Fundacji z samorzàdem Gminy Sokó∏ka.
Rada Miejska przeznaczy∏a w 2000 roku
55.000 z∏ na utworzenie kapita∏u ˝elaznego, co
da∏o podstaw´ do jego ustawicznego pomna˝ania.
Struktura kapita∏u ˝elaznego na 31.XII.2003r.
przedstawia si´ nast´pujàco:
– 15,8 % – samorzàd miejski
– 2,8 % – biznes
– 34 % – akcje charytatywne
– 47,4 % – dotacja ARFP
Od poczàtku powstania „Sokólskiego Funduszu Lokalnego” – Urzàd Miejski dofinansowuje
jego Programy Grantowe:
2000 r. – Program „Wypoczynek lato 2000” –
10.000 z∏
V – Fundraising po polsku
135
2001 r. – Program „Wypoczynek Lato 2001” –
13.000 z∏
Program „Godzina po lekcjach” –
8.700 z∏
2002 r. – Program „Godzina po lekcjach” –
1.160 z∏
Program „Wypoczynek Lato 2002” –
15.000 z∏
Program stypendialny PRYMUS –
3.000 z∏
2003 r. – Program „Wypoczynek lato 2003” –
5.000 z∏
Program stypendialny PRYMUS –
15.000 z∏
2004 r. – Program stypendialny PRYMUS –
8.000 z∏
„Pracownia umiej´tnoÊci” – 2 400 z∏
Razem na programy grantowe Rada Miejska
przekaza∏a przez 4 lata kwot´ 81.2600 z∏, a Fundacja zdoby∏a ∏àcznie z Akademià Rozwoju Filantropii w Polsce kwot´ 402.527 z∏.
Udzia∏ Êrodków Gminy stanowi∏ 20% wartoÊci
rozdanych grantów.
Radni Rady Miejskiej, Burmistrz i W-ce Burmistrz Sokó∏ki, przekazujà co miesiàc cz´Êç swoich diet i wynagrodzeƒ na wsparcie programu stypendialnego PRYMUS.
Przez wszystkie te lata Fundacja organizowa∏a
imprezy charytatywne z udzia∏em przedstawicieli
samorzàdu w bezp∏atnie wypo˝yczonych salach
czy oÊrodkach rekreacji. Fundacja wykorzystywa∏a wszelkie organizowane przez Gmin´ obchody
Êwiàt paƒstwowych, Dni Sokó∏ki, Gminne Do˝ynki do prezentowania idei Funduszu do zbierania
Êrodków poprzez loterie, aukcje, zbiórki pieni´˝ne
itp.
W latach 2002–2003 Fundacja „Sokólski Fundusz Lokalny” wraz z 6-cioma Funduszami Lokalnymi w Polsce i partnerem s∏owackim – Fundusz Lokalny z Baƒskiej Bystrzycy – realizowa∏a
projekt pt. „Bàdê partnerem – daj szans´” w ramach Programu PHARE ACCESS 2000.
Celem projektu by∏o aktywizowanie jednostek
i grup pozostajàcych na marginesie ˝ycia spo∏ecznego poprzez zwi´kszanie zaanga˝owania sektorów: administracji publicznej i samorzàdowej,
biznesu i organizacji pozarzàdowych w tworzeniu
i finansowaniu programów spo∏ecznych na rzecz
tych grup w ró˝nych Êrodowiskach.
BezpoÊrednimi beneficjentami dzia∏aƒ projektu by∏y grupy znajdujàce si´ na marginesie ˝ycia
spo∏ecznego z 7 spo∏ecznoÊci lokalnych uczestniczàcych w realizacji projektu. W Sokó∏ce grupà
marginalizowanà by∏y osoby bezrobotne, szczególnie m∏odzi w wieku 18-25 lat. Realizacj´ projektu oparto na rzetelnym wiarygodnym rozpo-
znaniu problemów mieszkaƒców Sokó∏ki. SpoÊród 333 ankietowanych, ponad 50% uwa˝a∏o, ˝e
problemem Nr 1 mieszkaƒców Sokó∏ki jest bezrobocie dotykajàce g∏ownie ludzi m∏odych w wieku
18–25 lat. Inne problemy, jak s∏aba komunikacja,
czy brak mo˝liwoÊci sp´dzania wolnego czasu,
zdaniem ankietowanych, w stosunku do bezrobocia, sà problemami marginalnymi.
W celu rozwiàzania problemu bezrobocia uda∏o si´ stworzyç koalicj´ 27 osobowà – reprezentujàcà wszystkie sektory – samorzàd, biznes, organizacje pozarzàdowe, administracj´ paƒstwowà.
W sk∏ad koalicji wesz∏y wszystkie znaczàce
osoby ze strony samorzàdu gminnego i powiatowego:
– Burmistrz, W-ce Burmistrz i Sekretarz Sokó∏ki
– Starosta Sokólski
– Kierownik i Zast´pca Powiatowego Urz´du
Pracy
– radni Rady Miejskiej Sokó∏ki
Koalicja wypracowa∏a modelowe zasady
wspó∏pracy samorzàdu z przedsi´biorcami w zakresie wzrostu zatrudnienia.
Jako priorytety przyj´to:
I.
Wspieranie przedsi´biorczoÊci.
II. Dostosowanie kwalifikacji mieszkaƒców
do potrzeb regionalnego/lokalnego rynku
pacy oraz lepsze wykorzystanie osób bezrobotnych.
III. Likwidowanie negatywnych cech w strukturze bezrobocia.
IV. Przygotowanie do absorpcji pomocy UE
na rzecz bezrobotnych i aktywizacji lokalnego rynku pracy.
V. Promocja uroków ziemi sokólskiej.
Uchwa∏a w sprawie przyj´cia „zasad wspó∏pracy” zosta∏a przyj´ta przez Rad´ Miejskà
w paêdzierniku 2003 roku.
Jednym z punktów programu wspierania
przedsi´biorców zwi´kszajàcych zatrudnienie by∏a organizacja corocznej imprezy o zasi´gu ogólnopolskim promujàcej Sokó∏k´. Wspólnie z samorzàdem, Funduszem Lokalnym i przedsi´biorcami z Sokó∏ki, uda∏o si´ zorganizowaç takà imprez´ w dniach 24-25 lipca 2004 r. By∏y to Mistrzostwa Polski Skuterów Wodnych w klasach
RUNABOAT i JET po∏àczone z V Rodzinnym
Festynem Dobroczynnym, organizowanym co roku przez „Sokólski Fundusz Lokalny” nad zalewem sokólskim. Impreza cieszy∏a si´ du˝ym powodzeniem i – co wa˝ne, wejdzie na sta∏e do kalendarza imprez sportowych Sokó∏ki!
Fundacja „Sokólski Fundusz Lokalny” do roku
2003 by∏a jednà z nielicznych organizacji wspó∏pracujàcych ÊciÊle z samorzàdem lokalnym.
V – Fundraising po polsku
136
Prze∏omem w nawiàzaniu wspó∏pracy przez
wi´kszoÊç dzia∏ajàcych w Gminie 56 organizacji
pozarzàdowych z samorzàdem – by∏ projekt
„Otwarte Drzwi” realizowany ze Êrodków Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej w ramach Programu Polsko-Amerykaƒskiej Fundacji WolnoÊci
„Obywatele i Samorzàd Lokalny”. Zadaniem projektu by∏o stworzenie porozumienia organizacji
pozarzàdowych z miasta i gminy Sokó∏ka w celu
wypracowania jasnych i otwartych zasad wspó∏pracy samorzàdu z organizacjami pozarzàdowymi. Projekt by∏ realizowany w okresie IV.
2003–III.2004. Porozumienie 15 organizacji pozarzàdowych wypracowa∏o projekt „Programu
Wspó∏pracy” samorzàdu z organizacjami pozarzàdowymi z miasta i gminy Sokó∏ka.
Program wspó∏pracy na rok 2004 zosta∏
uchwalony przez Rad´ Miejskà w dniu 27 listopada 2003 roku. Uczestnicy projektu brali udzia∏
w wymianie doÊwiadczeƒ z w∏adzami miasta
Gdynia, która jako pierwsza gmina w Polsce opracowa∏a i wcieli∏a w ˝ycie Program Wspó∏pracy
z organizacjami pozarzàdowymi (1996 r.).
Dla organizacji pozarzàdowych i przedstawicieli samorzàdu zorganizowano szkolenia z zakresu wspó∏pracy z samorzàdem i pozyskiwania
Êrodków na dzia∏alnoÊç bie˝àcà. Zakoƒczeniem
projektu by∏o zorganizowanie w dniu 15 marca
2004 r., Powiatowego Forum Organizacji Pozarzàdowych, wydanie Poradnika dla samorzàdu
i organizacji pozarzàdowych, oraz Informatora
o Organizacjach Pozarzàdowych w Powiecie Sokó∏ka.
Fundacja „Sokólski Fundusz Lokalny” od marca 2004 roku, na podstawie wy˝ej wymienionej
uchwa∏y Rady Miejskiej realizuje dwa zadania
zlecone przez Gmin´ Sokó∏ka:
• pomoc rodzinie alkoholowej i przeciwdzia∏anie narkomanii wÊród m∏odzie˝y oraz
• wyrównanie szans edukacyjnych dzieci
i m∏odzie˝y.
Zadania sà realizowane na podstawie zawartych umów. Przyk∏adowo podajemy umowy na
wsparcie programu stypendialnego PRYMUS.
Od 2003 roku Fundacja wspó∏pracuje ze Starostwem Powiatowym w Sokó∏ce w zakresie pomocy stypendialnej dla uczniów szkó∏ ponadgimnazjalnych, dla których organem prowadzàcym jest
powiat sokólski. Dotacje na program stypendialny
PRYMUS w kwocie po 8000 z∏ w 2003 i 2004 roku zosta∏y przyznane na podstawie umowy (w za∏àczeniu).
W 2004 roku, za poÊrednictwem Starostwa Powiatowego, Fundacja uzyska∏a wsparcie z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w kwocie
7 000 z∏ na realizacj´ programu „Pracownia
Umiej´tnoÊci”.
Dzi´ki dotacjom ze strony Starostwa Powiatowego, programy grantowe i stypendialne majà
obecnie zasi´g powiatowy.
Fundacja podpisa∏a porozumienie ze Starostwem Powiatowym Sokó∏ka w zakresie realizowanie projektu „Stypendium szansà rozwoju edukacyjnego uczniów szkó∏ ponadgimnazjalnych
powiatu sokólskiego” finansowanego z funduszy
strukturalnych Unii Europejskiej.
V – Fundraising po polsku
137
Umowa
w sprawie udzielenia dotacji na
Fundusz Stypendialny PRYMUS dla uczniów szkó∏ ponadgimnazjalnych
z Powiatu Sokólskiego
zawarta w Starostwie Powiatowym w Sokó∏ce dnia 23 marca 2004 r. pomi´dzy Zarzàdem Powiatu
Sokólskiego z siedzibà w Sokó∏ce ul. M. J. Pi∏sudskiego 8, zwanym w dalszej cz´Êci umowy „Dotujàcym” reprezentowanym przez:
Franciszka Budrowskiego – Starost´
Cecyli´ Waszkiewicz – Wicestarosta
a
Fundacjà „Sokólski Fundusz Lokalny” z siedzibà w Sokó∏ce, Plac KoÊciuszki 9,
Zarejestrowanà, w Sàdzie Rejonowym Sàdzie Gospodarczym w Bia∏ymstoku Nr 5914, zwanà w dalszej cz´Êci umowy „Dotowanym”, reprezentowanym przez:
Mari´ Talarczyk – Prezesa Fundacji
Barbar´ Chmieleckà – Wiceprezesa Fundacji
§1
Na podstawie Uchwa∏y Nr XXXIV/244/02 Rady Powiatu Sokólskiego z dnia 5 kwietnia 2002r. (Dz.
Urz. Woj. Podl. z 2002 r. Nr 19 poz. 486) udziela si´ dotacji na realizacj´ zadania p. n. – „Fundusz Stypendialny PRYMUS dla uczniów szkó∏ ponadgimnazjalnych z Powiatu Sokólskiego” zgodnie z wnioskiem z dnia 15 paêdziernika 2003 r.
§2
Dotowany zobowiàzuje si´ do wykonania prac obj´tych zadaniem, o których mowa w § 1 w terminie do dnia 31 grudnia 2004 r.
§3
Dotujàcy oÊwiadcza, ˝e na sfinansowanie realizacji zadania okreÊlonego w § 1 udziela na podstawie niniejszej umowy dotacji w wysokoÊci 8.000 z∏ (s∏ownie: osiem tysi´cy z∏otych) z przeznaczeniem
na: stypendia z programu stypendialnego PRYMUS dla uczniów ucz´szczajàcych do szkó∏ ponadgimnazjalnych, dla których organem prowadzàcym jest Powiat Sokólski.
§4
Dotowany przeka˝e Dotowanemu na realizacj´ zadania, kwot´ w wysokoÊci 8.000 z∏ (s∏ownie:
osiem tysi´cy z∏otych) w terminie do dnia 30 marca 2004 roku na konto bankowe Fundacji „Sokólski
Fundusz Lokalny”:
Kredyt Bank S. A. Oddzia∏ w Bia∏ymstoku
04 1500 1083 1210 8006 1722 0000
§5
Strony umowy zgodnie ustalajà, ˝e kwota, o której mowa w § 4 mo˝e byç wydatkowana jedynie na
cel wskazany w § 3.
§6
1. Dotowany zobowiàzuje si´ do przed∏o˝enia Dotujàcemu:
a) sprawozdania merytorycznego z realizacji zadania, (liczbà uczniów obj´tych programem
stypendialnym PRYMUS, nazwy szkó∏ do których ucz´szczajà, miejsce zamieszkania),
b) sprawozdania finansowego zawierajàcego w szczególnoÊci: przeznaczenie dotacji, zestawienia
wydatków ogó∏em, w tym wydatków z otrzymanej dotacji, kserokopi´ listy uczniów, przele
wów, faktur zatwierdzonych do wp∏aty i podpisanych za zgodnoÊç z orygina∏em.
2. Sprawozdania, o których mowa w ust. 1 powinny byç przed∏o˝one w terminie do dnia 14 stycznia 2005 r. w Starostwie Powiatowym w Sokó∏ce.
V – Fundraising po polsku
138
§7
Dotujàcy zastrzega sobie prawo do dokonywania kontroli prawid∏owoÊci wydatkowania przekazanych Êrodków i uzyskanych efektów poprzez wglàd do dokumentacji i ˝àdania od Dotowanego wyjaÊnieƒ.
§8
Ârodki finansowe uzyskane na podstawie niniejszej umowy podlegajà zwrotowi w cz´Êci, w jakiej
zadanie nie zosta∏o wykonane. Zwrotowi podlega równie˝ niewykorzystana kwota dotacji.
§9
Umowa mo˝e byç rozwiàzana ze skutkiem natychmiastowym w przypadku ra˝àcego naruszenia niniejszej umowy, a w szczególnoÊci nieterminowego wykonania umowy lub nienale˝ytego jej wykonania, niezgodnego z § 11, zmniejszenia zakresu rzeczowego realizowanego zadania, wykorzystania dotacji na inne cele ni˝ okreÊlone w umowie.
§ 10
1. Zwrot Êrodków finansowych w przypadkach, o których mowa w § 8 i § 9 nast´puje w ciàgu 30
dni od dnia wezwania do zwrotu otrzymanego od Dotujàcego na konto Starostwa Powiatowego
w Sokó∏ce:
PKO BP S. A. Oddzia∏ w Sokó∏ce
10201332-1358870-360-1
2. W przypadku nie wywiàzania si´ z obowiàzku wymienionego w ust. 1 Dotujàcy naliczy odsetki
ustawowe za ka˝dy dzieƒ zw∏oki.
§ 11
Wszelkie dodatkowe, uzasadnione zmiany zakresu rzeczowego oraz warunków realizacji zadania
b´dàcego przedmiotem niniejszej umowy, w tym zakresu finansowego, wymagajà sporzàdzenia pisemnego aneksu pod rygorem niewa˝noÊci.
§ 12
Umow´ sporzàdzono w dwóch jednobrzmiàcych egzemplarzach, po jednym dla ka˝dej ze stron
umowy.
§ 13
Umowa wchodzi w ˝ycie z dniem podpisania.
§ 14
W sprawach nieuregulowanych postanowieniami niniejszej umowy majà zastosowanie przepisy
Kodeksu Cywilnego.
Zarzàd Powiatu Sokólskiego
Fundacja „Sokólski Fundusz Lokalny”
V – Fundraising po polsku
139
UMOWA NR 3/04
zawarta w dniu 31.03.2004 r.
w Sokó∏ce
pomi´dzy
Gminà Sokó∏ka, z siedzibà w Sokó∏ce, Plac KoÊciuszki 1, zwanà
dalej "Zleceniodawcà", reprezentowanà przez Stanis∏awa Koz∏owskiego Burmistrza Sokó∏ki
a
Fundacja „Sokólski Fundusz Lokalny”
„Wyrównanie szans edukacyjnych dzieci i m∏odzie˝y”
Plac KoÊciuszki 9
16–100 Sokó∏ka
organizacjà pozarzàdowà*/podmiotom*/jednostkà organizacyjnà*
z siedzibà w Sokó∏ce, zwanà dalej "Zleceniobiorcà",
reprezentowanà przez:
Maria Talarczyk – Prezes Zarzàdu Fundacji
Barbara Chmielecka – Wiceprezes Zarzàdu Fundacji
Ligia Multan – Sekretarz Zarzàdu Fundacji
§ 1.
1. Zleceniodawca zleca Zleceniobiorcy, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r.
o dzia∏alnoÊci po˝ytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873) realizacj´ zadania
publicznego, okreÊlonego szczegó∏owo w ofercie z∏o˝onej przez Zleceniobiorc´ w dniu 2004-0331, stanowiàcej za∏àcznik nr 1 do umowy, a Zleceniobiorca zobowiàzuje si´ wykonaç zadanie
w zakresie i na zasadach okreÊlonych w niniejszej umowie.
2. Niniejsza umowa jest, w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy powo∏anej w ust. 1, umowà o wsparcie realizacji zadania.
§ 2.
1. Zleceniodawca zobowiàzuje si´ do przekazania na realizacj´ zadania dotacji w wysokoÊci 8 000 z∏
osiem tysi´cy z∏otych
2. Przyznane Êrodki finansowe w wysokoÊci 8 000 z∏ osiem tysi´cy z∏otych zostanà przekazane na
specjalnie w tym celu wyodr´bniony rachunek bankowy Zleceniobiorcy przeznaczony wy∏àcznie
do operacji zwiàzanych z realizacjà zadania nr rachunku Kredyt Bank S. A
I Oddzia∏ w Bia∏ymstoku 04 1500 1083 1210 8006 1722 0000
a) w nast´pujàcy sposób:
I transza w wysokoÊci s∏ownie 8000 z∏ s∏ownie osiem tysi´cy z∏otych do dnia 30.04.2004 Przekazanie nast´pnej transzy nastàpi po z∏o˝eniu rozliczenia finansowego transzy poprzedniej
§ 3.
1. Termin wykonania zadania ustala si´ od dnia podpisania umowy do dnia 31 grudnia 2004
2. Zadanie zostanie wykonane zgodnie z harmonogramem stanowiàcym za∏àcznik nr 2 do umowy.
§ 4.
Zleceniobiorca jest zobowiàzany do prowadzenia wyodr´bnionej dokumentacji finansowo-ksi´gowej
Êrodków finansowych otrzymanych na realizacj´ zadania.
§ 5.
Zleceniobiorca upowa˝nia __________________________________________________________
(nazwa podwykonawcy oraz siedziba)
do bezpoÊredniego wykonywania nast´pujàcej cz´Êci zadania:
_______________________________________________________________________________
(okreÊlenie cz´Êci zadania)
§ 6.
Zleceniobiorca zobowiàzuje si´ do wykorzystania przekazanych Êrodków finansowych zgodnie z celem, na jaki je uzyska∏, i na warunkach okreÊlonych niniejszà umowà. Dotyczy to tak˝e ewentualnych
przychodów uzyskanych przy realizacji umowy, których nie mo˝na by∏o przewidzieç przy kalkulowaniu wielkoÊci dotacji, oraz odsetek bankowych od przekazanych przez Zleceniodawc´ Êrodków, które
nale˝y wykorzystaç wy∏àcznie na wykonanie zadania.
§ 7.
1. Zleceniodawca sprawuje kontrol´ prawid∏owoÊci wykonywania zadania przez Zleceniobiorc´,
w tym wydatkowania przekazanych mu Êrodków finansowych.
2. W ramach kontroli, o której mowa w ust. 1, upowa˝nieni pracownicy Zleceniodawcy mogà badaç
dokumenty i inne noÊniki informacji, które majà lub mogà mieç znaczenie dla oceny prawid∏owoÊci wykonywania zadania, oraz ˝àdaç udzielenia ustnie lub na piÊmie informacji dotyczàcych wykonania zadania. Zleceniobiorca na ˝àdanie kontrolujàcego jest zobowiàzany dostarczyç lub udost´pniç dokumenty i inne noÊniki informacji oraz udzieliç wyjaÊnieƒ i informacji w terminie okreÊlonym przez kontrolujàcego.
3. Zleceniodawca mo˝e ˝àdaç cz´Êciowych sprawozdaƒ z wykonywania zadania wed∏ug wzoru stanowiàcego za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej
z dnia 29 paêdziernika 2003 r. w sprawie wzoru oferty realizacji zadania publicznego, ramowego
wzoru umowy o wykonanie zadania publicznego i wzoru sprawozdania z wykonania tego zadania
(Dz. U. Nr 193, poz. 1891). Sprawozdanie powinno zostaç dostarczone w terminie 10 dni.
V – Fundraising po polsku
140
§ 8.
1. Sprawozdanie koƒcowe z wykonania zadania powinno zostaç sporzàdzone przez Zleceniobiorc´
na formularzu zgodnym z za∏àcznikiem nr 3 do rozporzàdzenia wymienionego w § 7 ust. 3 w tym
30 dni od zakoƒczenia zadania.
2. W przypadku umów o powierzenie*/wsparcie* wykonania zadania, zawartych na okres d∏u˝szy
ni˝ rok sprawozdanie cz´Êciowe z wykonania zadania powinno zostaç sporzàdzone przez Zleceniobiorc´ na formularzu przekazanym przez Zleceniodawc´ i dostarczone w terminie 30 dni po
up∏ywie roku bud˝etowego.
§ 9.
Przyznane Êrodki finansowe, okreÊlone w § 2 ust. 1, Zleceniobiorca jest zobowiàzany wykorzystaç
do dnia 31.12.2004. Ârodki finansowe niewykorzystane do tego terminu Zleceniobiorca jest zobowiàzany zwróciç w terminie do dnia 01.01.2005 na rachunek bankowy Zleceniodawcy nr B. P-M PBK S. A.
o/Sokó∏ka 28 1060 0076 0000 4011 8004 4967
§ 10.
Do zamówieƒ na dostawy oraz us∏ugi i roboty budowlane op∏acanych ze Êrodków pochodzàcych
z dotacji Zleceniobiorca stosuje przepisy o zamówieniach publicznych.
§ 11.
Umowa mo˝e byç rozwiàzana na mocy porozumienia Stron w przypadku wystàpienia okolicznoÊci,
za które Strony nie ponoszà odpowiedzialnoÊci, a które uniemo˝liwiajà wykonywanie umowy.
§ 12.
W przypadku rozwiàzania umowy skutki finansowe i ewentualny zwrot Êrodków finansowych Strony okreÊlà w sporzàdzonym protokole.
§ 13.
Umowa mo˝e byç rozwiàzana przez Zleceniodawc´ ze skutkiem natychmiastowym w przypadku wykorzystywania udzielonej dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, nieterminowego oraz nienale˝ytego wykonywania umowy, w tym w szczególnoÊci zmniejszenia zakresu rzeczowego realizowanego zadania,
stwierdzonego na podstawie wyników kontroli oraz oceny realizacji wniosków i zaleceƒ pokontrolnych.
Rozwiàzujàc umow´, Zleceniodawca okreÊli kwot´ dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od dnia przekazania dotacji z bud˝etu paƒstwa, termin jej zwrotu oraz nazw´ i numer konta, na które nale˝y dokonaç wp∏aty.
§ 14.
Wykonanie umowy nastàpi z chwilà zaakceptowania przez Zleceniodawc´ sprawozdania, o którym
mowa w § 8 ust. 1.
§ 15.
Wszelkie zmiany umowy wymagajà zachowania formy pisemnej pod rygorem niewa˝noÊci.
§ 16.
W zakresie nieuregulowanym umowà stosuje si´ przepisy Kodeksu cywilnego oraz ustawy z dnia 26
listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148, ze zm.). Zleceniobiorca
oÊwiadcza, ˝e znane sà mu obowiàzki wynikajàce z przepisów prawa, w szczególnoÊci ustawy powo∏anej w § 1 ust. 1.
§ 17.
Ewentualne spory powsta∏e w zwiàzku z zawarciem i wykonywaniem niniejszej umowy Strony poddadzà rozstrzygni´ciu w∏aÊciwego, ze wzgl´du na siedzib´ Zleceniodawcy, sàdu powszechnego.
§ 18.
Umowa niniejsza zosta∏a sporzàdzona w dwóch jednobrzmiàcych egzemplarzach, po jednym dla ka˝dej ze Stron.
Zleceniobiorca:
..........................................
___________________
Zleceniodawca:
..........................................
* Niepotrzebne skreÊliç.
ZA¸ÑCZNIKI:
1) oferta realizacji zadania publicznego z∏o˝ona wed∏ug wzoru okreÊlonego w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 29 paêdziernika 2003 r. w sprawie wzoru oferty realizacji zadania publicznego, ramowego wzoru umowy o wykonanie zadania publicznego i wzoru sprawozdania z wykonania tego zadania,
2) harmonogram realizacji zadania,
3) oÊwiadczenie Zleceniobiorcy o zgodnoÊci odpisu z rejestru ze stanem prawnym i faktycznym w dniu podpisania umowy.
V – Fundraising po polsku
141
VI – Dla przyk∏adu
142
Dla przyk∏adu
VI – Dla przyk∏adu
143
STANDARDY DZIA¸ANIA
FUNDUSZU LOKALNEGO
POSTANOWIENIA OGÓLNE
§1
Fundusz Lokalny (FL) jest niezale˝nà, apolitycznà, nie nastawionà na zysk organizacjà filantropijnà.
Fundusz zabiega o Êrodki finansowe od ró˝nych darczyƒców (indywidualnych i instytucjonalnych), inwestuje je i buduje tzw. kapita∏ ˝elazny, a dochody z zainwestowanego kapita∏u przeznacza na wspieranie lokalnych inicjatyw spo∏ecznych. Fundusz zaspokaja okreÊlone potrzeby lokalne mieszkaƒców poprzez m. in. programy stypendialne pomagajàce dzieciom i m∏odzie˝y z rodzin niezamo˝nych w rozwijaniu ich talentów, programy, akcje i kampanie edukacyjne s∏u˝àce rozwiàzywaniu lokalnych problemów spo∏ecznych.
§2
FL wspiera dzia∏ania na rzecz poprawy jakoÊci ˝ycia spo∏ecznoÊci lokalnej, zamieszkujàcej okreÊlony w statucie obszar geograficzny.
§3
Beneficjentami FL sà organizacje pozarzàdowe, szko∏y, domy kultury, kluby, rady so∏eckie, grupy
mieszkaƒców i wolontariuszy
§4
FL zna problemy i potrzeby swojego Êrodowiska i rozwiàzuje je poprzez wspieranie wszelkich inicjatyw lokalnych w zakresie: oÊwiaty, edukacji i wychowania, ekologii, kultury, sportu i turystyki,
ochrony zdrowia, pomocy spo∏ecznej i rehabilitacji osób niepe∏nosprawnych, bezpieczeƒstwa obywateli oraz inne dzia∏ania wa˝ne dla spo∏ecznoÊci lokalnej i darczyƒców.
§5
FL jako lider w swoim spo∏eczeƒstwie wspó∏pracuje w wieloma partnerami: w∏adzami lokalnymi,
biznesem, organizacjami przedsi´biorców, organizacjami pozarzàdowymi, mediami, ekspertami, dzia∏aczami lokalnymi.
§6
FL jest organizacjà przygotowanà na zaspokajanie bie˝àcych oraz przysz∏ych potrzeb spo∏ecznoÊci
lokalnej, w tym celu nieustannie powi´ksza swój kapita∏ ˝elazny.
II. FORMA PRAWNA I NAZWA
§7
FL jest organizacjà zarejestrowanà w Krajowym Rejestrze Sàdowym dzia∏ajàcà w formie fundacji
lub stowarzyszenia, choç w okresie przejÊciowym, ale nie d∏u˝ej ni˝ 3 lata od utworzenia FL, mo˝e funkcjonowaç jako wyodr´bniony projekt innej organizacji lokalnej.
§8
FL dzia∏a zgodnie ze swoim statutem, ustawà o stowarzyszeniach lub fundacjach oraz ustawà o dzia∏alnoÊci po˝ytku publicznego i wszystkimi innymi aktami prawa polskiego i europejskiego.
VI – Dla przyk∏adu
144
§9
FL ma jasno okreÊlonà misj´, geograficzny obszar funkcjonowania i cele dzia∏ania.
§ 10
W nazwie organizacji wyst´pujà s∏owa „fundusz lokalny” i okreÊlenie geograficzne zasi´gu dzia∏ania.
III. STRUKTURA ORGANIZACYJNA
§ 11
W Funduszu Lokalnym zarejestrowanym jako fundacja, najwa˝niejszym organem jest Rada, która
reprezentuje darczyƒców i spo∏ecznoÊç lokalnà, okreÊla strategi´, planuje i kontroluje dzia∏ania Funduszu, zatwierdza sprawozdania roczne, wybiera Zarzàd, dokonuje samooceny, aktywnie uczestniczy
w pozyskiwaniu funduszy i zasobów, wspó∏pracuje z Zarzàdem i biurem. Rada Funduszu sk∏ada si´
z kilkunastu osób, jednak nie mniej ni˝ 3 i nie wi´cej ni˝ 30 osób. Funkcjonowanie Rady okreÊla regulamin.
W Funduszu Lokalnym zarejestrowanym jako stowarzyszenie, najwa˝niejszym organem jest Walne
Zebranie, które reprezentuje darczyƒców i spo∏ecznoÊç lokalnà, okreÊla strategi´, planuje dzia∏ania, wybiera Zarzàd i aktywnie uczestniczy w pozyskiwaniu funduszy i zasobów, zaÊ funkcje kontrolne i nadzorcze sprawuje Komisja Rewizyjna.
§ 12
Cz∏onkowie Rady Fundacji, Walnego Zgromadzenia, Komisji Rewizyjnej i innych Komisji pe∏nià
funkcj´ bez wynagrodzenia oraz dbajà o to, by nie zachodzi∏ konflikt interesów.
§ 13
KadencyjnoÊç Rady, Zarzàdu, Komisji Rewizyjnej okreÊlona jest w statucie organizacji.
§ 14
FL dla sprawnego dzia∏ania wy∏ania komisje np. grantowe, stypendialne, fundraisingowe, marketingowe, finansowe lub okresowe grupy zadaniowe. Komisje mogà byç sta∏e, okresowe lub jednorazowe.
W sk∏ad komisji mogà wchodziç osoby spoza Rady FL.
§ 15
Zarzàd FL jest organem kolegialnym, sk∏adajàcym si´ z 3-9 osób, odr´bnym od Rady Funduszu i Komisji Rewizyjnej i kieruje ca∏okszta∏tem jego dzia∏alnoÊci oraz reprezentuje go na zewnàtrz.
Zarzàd FL zarzàdza majàtkiem, przyjmuje darowizny, subwencje, spadki i zapisy, prowadzi ksi´g´
darowizn, zatrudnia pracowników, nadzoruje prace biura FL, sporzàdza roczne sprawozdanie z dzia∏alnoÊci.
§ 16
Biuro FL dla sprawnej obs∏ugi darczyƒców i realizacji zadaƒ statutowych, zatrudnia pracowników
etatowych oraz mo˝e zatrudniaç osoby w ramach umowy-zlecenia i umowy o dzie∏o do realizacji konkretnych projektów
Biuro zajmuje si´ obs∏ugà Zarzàdu, Rady Funduszu i Komisji Rewizyjnej.
Osoby zatrudnione w FL powinny ukoƒczyç niezb´dne szkolenia i na bie˝àco podnosiç swoje kwalifikacje. W obs∏udze biura FL mogà pomagaç wolontariusze.
Odpowiednio oznakowane Biuro powinno byç zlokalizowane w centrum miasta, w pobli˝u banków
i wa˝nych instytucji lokalnych, a informacja o siedzibie FL powinna byç dost´pna dla wszystkich mieszkaƒców.
Biuro FL powinno byç wyposa˝one w niezb´dny sprz´t biurowy, telefon, komputer z po∏àczeniem
do Internetu.
VI – Dla przyk∏adu
145
IV. KAPITA¸ ˚ELAZNY
§ 17
Kapita∏ ˝elazny to darowizny po∏àczone w jednà pul´, która nast´pnie jest inwestowana celem przyniesienia zysku.
§ 18
FL buduje i stale powi´ksza kapita∏ ˝elazny i powinien on przyrastaç rocznie co najmniej o 5%.
§ 19
W ciàgu trzech lat od utworzenia FL, jego kapita∏ ˝elazny powinien wynosiç co najmniej 100 tys. z∏otych.
V. WSPÓ¸PRACA Z PARTNERAMI
§ 20
FL rozpoznaje problemy i potrzeby spo∏ecznoÊci lokalnej, a w rozwiàzywaniu tych problemów
i przeciwdzia∏aniu niekorzystnym zjawiskom wspó∏pracuje z: samorzàdami lokalnymi, organizacjami
pozarzàdowymi, biznesem, instytucjami publicznymi, w tym ze szko∏ami, domami kultury, bibliotekami, klubami, radami so∏eckimi, a tak˝e z doradcami i ekspertami.
VI. REALIZACJA DZIA¸A¡ STATUTOWYCH
§ 21
FL realizuje swoje cele statutowe poprzez przeprowadzanie otwartych konkursów grantowych i stypendialnych, a tak˝e poprzez realizacj´ w∏asnych projektów i programów.
FL przynajmniej raz w roku organizuje w/w konkursy przeznaczajàc na nie kwot´ w wysokoÊci ok.
10% kapita∏u ˝elaznego, nie mniej jednak ni˝ 30 tys. z∏otych.
Og∏oszenia w sprawie organizacji konkursów, odpowiednie regulaminy oraz sprawozdania z dzia∏alnoÊci podawane sà do publicznej wiadomoÊci, w tym na stronie internetowej FL.
§ 22
FL mo˝e realizowaç w∏asne projekty dofinansowywane ze Êrodków zewn´trznych (fundusze europejskie, organizacje grantodawcze) pod warunkiem, ˝e sà to projekty zgodne z misjà Funduszu.
§ 23
Fundusz Lokalny na bie˝àco wspó∏pracuje z lokalnymi mediami. Wszystkie istotne informacje dotyczàce FL zamieszczane sà na aktualizowanej na bie˝àco stronie internetowej.
VII. OBS¸UGA DARCZY¡CÓW
§ 24
FL zgodnie z wolà Darczyƒcy mo˝e tworzyç i obs∏ugiwaç wiele ró˝norodnych, niezale˝nych od siebie funduszy sk∏adowych np.:
– celowy – darczyƒca okreÊla cel darowizny,
– z doradztwem darczyƒcy – darczyƒca uczestniczy w obradach komisji sugerujàc cele przeznaczenia,
– dziedzinowy – darczyƒca wspiera obszar dzia∏aƒ, np. zwiàzanych z ochronà Êrodowiska, zdrowia,
etc.
– imienny – darczyƒca upami´tnia w ten sposób w∏asne lub czyjeÊ zas∏ugi, ale cel jest nieokreÊlony.
§ 25
W dzia∏ania fundraisingowe FL powinni byç zaanga˝owani wszyscy cz∏onkowie, a w szczególnoÊci
Rada i Zarzàd oraz wszyscy pracownicy biura, przyjaciele i wolontariusze.
VI – Dla przyk∏adu
146
§ 26
FL mo˝e prowadziç bardzo ró˝ne i zmienne w czasie metody fundraisingowe (m. in. odpisy podatkowe, odpisy od pensji, bale charytatywne, zbiórki publiczne, loterie, aukcje, oraz sk∏adanie aplikacji).
§ 26
Ka˝da darowizna winna byç odnotowana w ksi´dze darczyƒców oraz niezw∏ocznie pokwitowana pisemnie.
§ 27
Stali darczyƒcy oraz oferujàcy du˝e kwoty winni byç traktowani ze szczególnym szacunkiem. Je˝eli darczyƒca wyrazi wol´ pozostania anonimowym, nale˝y jego wol´ bezwzgl´dnie uszanowaç.
§ 28
FL mo˝e przyjmowaç darowizny pieni´˝ne, polisy ubezpieczeniowe, nieruchomoÊci, zapisy testamentowe i inne. Fundusz Lokalny mo˝e te˝ przyjmowaç darowizny rzeczowe zwiàzane z prowadzeniem
dzia∏alnoÊci – nieodp∏atne udost´pnienie pomieszczeƒ biurowych i sprz´tu, przekazanie przedmiotów
i artyku∏ów na aukcje i prowadzenie imprez dobroczynnych.
VIII. WSPÓ¸PRACA Z FUNDUSZAMI LOKALNYMI
W POLSCE I NA ÂWIECIE
§ 29
FL wspó∏pracujà ze sobà w celu wymiany informacji i doÊwiadczeƒ dot. funkcjonowania funduszy,
realizacji wspólnych programów, wymiany mi´dzynarodowej, organizowania wspólnych szkoleƒ i podejmowania dzia∏aƒ s∏u˝àcych budowaniu spo∏eczeƒstwa obywatelskiego.
§ 30
Fundusze Lokalne tworzà Sieç Funduszy Lokalnych w Polsce i wypracowujà wspólnie zasady
wspó∏pracy.
Ka˝dy FL desygnuje po jednym przedstawicielu do Rady Sieci, która stanowi najwy˝szà w∏adz´ Sieci. Rada Sieci dokonuje wyboru Przewodniczàcego Rady Sieci na okres roku.
Funkcj´ Sekretariatu Sieci sprawuje Fundusz aktualnego Przewodniczàcego Sieci.
Standardy wypracowane i przyj´te przez Sieç FL w roku 2004
VI – Dla przyk∏adu
147
STANDARDY TWORZENIA I OBS¸UGI
WYDZIELONYCH FUNDUSZY
W FUNDUSZACH LOKALNYCH
Fundusz Lokalny (fundacja i stowarzyszenie) mo˝e obs∏ugiwaç wiele odr´bnych, wydzielonych funduszy dobroczynnych: celowych, dziedzinowych, firmowych, organizacji, imiennych.
Tworzone w ramach Funduszu Lokalnego i obs∏ugiwane przez Fundusz Lokalny Fundusze powinny
spe∏niaç nast´pujàce warunki:
1. Cel i zasady funkcjonowania ka˝dego wydzielonego Funduszu muszà byç zgodne ze statutem
Funduszu Lokalnego.
2. Utworzenie nowego Funduszu powinno byç poprzedzone:
a. analizà potrzeb spo∏ecznoÊci lokalnej (np. ankietowe badanie problemów spo∏ecznych, dyskusja
z udzia∏em specjalistów...),
b. rozpoznaniem potencjalnych êróde∏ i metod pozyskiwania funduszy.
3. Decyzj´ w sprawie utworzenia nowego funduszu celowego lub dziedzinowego podejmuje w drodze uchwa∏y Rada Funduszu Lokalnego na wniosek Zarzàdu, zainteresowanych grup, potencjalnych darczyƒców lub z w∏asnej inicjatywy.
4. Zasady funkcjonowania i obs∏ugi wydzielonych funduszy dobroczynnych okreÊla regulamin Funduszu, w którym okreÊla si´ w szczególnoÊci:
a. minimalnà wysokoÊç kapita∏u wieczystego (˝elaznego) Funduszu – nie mniej ni˝ 5 tysi´cy z∏otych,
b. sk∏ad Komisji Funduszu – minimum 5 osób bezpoÊrednio zainteresowanych funkcjonowaniem
i rozwojem Funduszu: darczyƒców i sponsorów, specjalistów z danej dziedziny, osób bezpoÊrednio zainteresowanych. Przynajmniej jedna z osób zasiadajàcych w Komisji Funduszu powinna
wchodziç w sk∏ad Rady Funduszu Lokalnego lub powinna byç zapraszana do udzia∏u w posiedzeniach Rady Fundacji.
5. Obs∏ug´ wydzielonych Funduszy dobroczynnych zapewnia Zarzàd i pracownicy biura Funduszu
Lokalnego:
a. Zarzàd na wniosek Komisji Funduszu okreÊli zasady konkursów grantowych i stypendialnych
oraz sposób wykorzystania Êrodków,
b. w miar´ potrzeb i mo˝liwoÊci, np. raz w roku Fundusz og∏osi konkurs grantowy (stypendialny).
Minimalna kwota roczna przeznaczona na granty i stypendia wynosi 5 tysi´cy z∏otych,
c. ka˝dy Fundusz dobroczynny jest wyodr´bniony ksi´gowo i w miar´ mo˝liwoÊci posiada odr´bne
konto bankowe,
d. ka˝dy Fundusz dobroczynny winien mieç opracowane materia∏y informacyjno–promocyjne. Informacja o wszystkich Funduszach dobroczynnych powinna byç zamieszczana w raportach
z dzia∏alnoÊci Funduszu Lokalnego i publikowana w internecie.
6. Decyzje w sprawie utworzenia i obs∏ugi funduszy imiennych, firmowych i funduszy organizacji
podejmuje Zarzàd Funduszu Lokalnego po uzgodnieniu z Radà Fundacji.
VI – Dla przyk∏adu
148
INSTRUKCJA DLA WOLONTARIUSZYFUNDRAISERÓW POZYSKUJÑCYCH
DAROWIZNY GOTÓWKOWE
DLA FUNDACJI ELBLÑG
1. Wolontariuszami-fundraiserami Fundacji Elblàg mogà byç osoby wykazujàce mo˝liwie najwy˝szy poziom profesjonalizmu i etyki, które zostanà zaakceptowane przez zarzàd Fundacji.
2. Wolontariusz-fundraiser dok∏ada wszelkich staraƒ, aby w sposób etyczny, profesjonalny i przejrzysty Êwiadczyç prac´ na rzecz Fundacji Elblàg, dbajàc o jej dobry wizerunek, zw∏aszcza w rozmowach
z darczyƒcami.
3. W miar´ mo˝liwoÊci wolontariusz-fundraiser powinien przekazaç na rzecz Fundacji w∏asnà darowizn´ pieni´˝nà, dzi´ki czemu b´dzie móg∏ przedstawiaç siebie jako jej darczyƒc´.
4. Wolontariusz, który zamierza pracowaç na rzecz Fundacji powinien zostaç w miar´ mo˝liwoÊci
przeszkolony przez Centrum Wolontariatu w zakresie pracy wolontarystycznej.
5. Wolontariusze Fundacji muszà byç przeszkoleni z zakresu wiedzy na temat dzia∏alnoÊci Fundacji,
funduszy lokalnych, dzia∏aƒ filantropijnych, spo∏ecznej roli biznesu itp. Ponadto powinni zaznajomiç si´
ze strategià pozyskiwania Êrodków przez Fundacj´ Elblàg oraz z technikami fundraisingowymi. Szkolenie organizuje Fundacja.
6. Wolontariusz-fundraiser otrzymuje od Fundacji:
– zaÊwiadczenie o byciu wolontariuszem-fundraiserem – osobà pozyskujàcà Êrodki finansowe dla
Fundacji – podpisane przez prezesa Fundacji. Informacja o tym fakcie, wraz ze zdj´ciem fundraisera zamieszczona b´dzie na stronie internetowej Fundacji;
– teczk´ promocyjnà zawierajàcà materia∏y dotyczàce Fundacji (ulotki, sprawozdanie roczne itp.);
– w miar´ mo˝liwoÊci gad˝ety Fundacji (d∏ugopisy, koszulki, breloki itp.);
– w razie potrzeby bilety komunikacji miejskiej.
7. Wolontariusz-fundraiser powinien zwracaç si´ o Êrodki finansowe zgodnie z:
a. „Ofertà dla darczyƒców” opracowanà przez Fundacj´;
b. strategià pozyskiwania Êrodków uzgodnionà z Fundacjà.
8. Wolontariusz-fundraiser zwraca si´ o przekazanie pieni´dzy na wybrany fundusz w formie:
a. podpisania umowy-darowizny, a nast´pnie dokonania przelewu na konto Fundacji. W tym celu
fundraiser wype∏nia formularz umowy-darowizny w 2 egzemplarzach. Po podpisaniu umów przez
darczyƒc´, jeden egzemplarz pozostawia darczyƒcy, a drugi przekazuje do Fundacji.
b. przelewu na konto Fundacji. Jest to podstawowa forma p∏atnoÊci, do której nale˝y zach´caç darczyƒców. W tym celu fundraiser dysponuje blankietem przygotowanym przez Fundacj´.
c. wp∏aty bezpoÊredniej do ràk fundraisera. W wyjàtkowych przypadkach wolontariusz-fundraiser
mo˝e przyjàç p∏atnoÊç w gotówce. W takiej sytuacji nale˝y jednoczeÊnie potwierdziç przyj´cie darowizny poprzez wystawienie blankietu KP. Pozyskane w ten sposób pieniàdze muszà byç najpóêniej w ciàgu 48 godzin przekazane do kasy Fundacji. W sytuacji, kiedy dotrzymanie ww terminu jest niemo˝liwe (np. fundraiser jest poza Elblàgiem), nale˝y o fakcie pozyskania darowizny
niezw∏ocznie powiadomiç pracownika Fundacji.
9. Fundacja Elblàg najpóêniej w ciàgu 7 dni od wp∏aty/przelewu Êrodków na konto Fundacji przesy∏a darczyƒcy podzi´kowanie za wp∏at´ wymieniajàc wysokoÊç wp∏aty.
10. Wolontariusz-fundraiser stara si´ pozyskaç darczyƒc´ do sta∏ego, corocznego dokonywania wp∏at
na rzecz Fundacji. W tym celu przedstawia darczyƒcy „Deklaracj´ sta∏ego wspierania Fundacji Elblàg”.
11. Ka˝dy kontakt z darczyƒcà (osobisty, telefoniczny itp.) wolontariusz-fundraiser rejestruje w specjalnym formularzu.
12. Wolontariusz-fundraiser zobowiàzuje si´ do obecnoÊci na spotkaniach w terminach ustalonych
przez Fundacj´ w celu omówienia wyników pracy, koordynacji dzia∏aƒ, nowych form pozyskiwania
Êrodków, szkolenia itp.
13. Wolontariusz-fundraiser obs∏ugiwany jest przez biuro Fundacji w zakresie czynnoÊci technicznych i formalno–prawnych zwiàzanych z przekazaniem darowizny.
14. Wolontariusz-fundraiser, decydujàc si´ na Êwiadczenie pracy na rzecz Fundacji Elblàg, podpisuje umow´ wolontaryjnà oraz niniejszà Instrukcj´ i zobowiàzuje si´ do rzetelnego jej przestrzegania.
15. W razie nie przestrzegania przez wolontariusza-fundraisera niniejszej „Instrukcji” Zarzàd Fundacji ma prawo go odwo∏aç i podaç ten fakt do publicznej wiadomoÊci.
Instrukcja przyj´ta przez zarzàd Fundacji Elblàg
Elblàg, sierpieƒ 2003
VI – Dla przyk∏adu
149
OFERTA DLA DARCZY¡CÓW
ROK 2004
Majàc ÊwiadomoÊç, ˝e darczyƒcà zostaje si´
z potrzeby serca,
Fundacja Elblàg – Fundusz Lokalny Regionu
Elblàskiego przedstawia informacje, które mogà
Paƒstwu w tym pomóc
FUNDUSZE, NA JAKIE MO˚NA
WP¸ACIå PIENIÑDZE
1. FUNDUSZ NIEOGRANICZONY
Dochód z tego Funduszu przeznaczany jest na
finansowanie dzia∏aƒ elblàskich organizacji pozarzàdowych. Kapita∏ ˝elazny Funduszu Nieograniczonego na koniec roku 2003 liczy∏ 350.105,52 z∏.
Od chwili powstania (2000 r.) Fundacja przyzna∏a 90 grantów dla organizacji pozarzàdowych na
kwot´ 102.000 z∏.
2. FUNDUSZ STYPENDLANY
Dochód z tego Funduszu przeznaczany jest na
finansowanie stypendiów dla zdolnych i niezamo˝nych uczniów i studentów z Elblàga. Kapita∏
˝elazny Funduszu Stypendialnego na koniec roku
2003 liczy∏ 310.871,24 z∏. Do roku 2003 Fundacja
udzieli∏a 231 stypendiów na kwot´ 258.420 z∏.
3. FUNDUSZ DZIECI NIEPE¸NOSPRAWNYCH „S¸ONIK”
Dochód z tego funduszu jest przeznaczany na
pomoc w edukacji dzieci i m∏odzie˝y niepe∏nosprawnej. Kapita∏ ˝elazny Funduszu Dzieci Niepe∏nosprawnych liczy 12.656,71 z∏.
Na stypendia dla dzieci niepe∏nosprawnych
Fundacja przekaza∏a ponad 7.000 z∏.
Uwaga: darczyƒca mo˝e wp∏aciç darowizn´ na
kapita∏ ˝elazny dowolnego funduszu lub zaleciç
niezw∏oczne rozdysponowanie swojej darowizny
zgodnie z celami wybranego funduszu.
4. DZIA¸ANIA OPERACYJNE FUNDACJI
Pieniàdze przeznaczone na obs∏ug´ biura Fundacji: koszty wynajmu pomieszczeƒ, telefonu,
p∏ac, promocji, korespondencji itp. Fundacja zatrudnia dwie osoby (pó∏tora etatu). Roczne koszty
operacyjne to ok. 30.000 z∏.
FORMA WP¸AT
1. Wp∏ata na kapita∏ ˝elazny
Pieniàdze wp∏acone na kapita∏ ˝elazny nie
mogà byç przez Fundacj´ nigdy wydatkowane. Jedynie dochód z nich przeznaczany
jest zgodnie z przeznaczeniem funduszu.
2. Wp∏ata do natychmiastowego rozdysponowania
Sà to wp∏aty przeznaczone zgodnie z wolà
darczyƒców na natychmiastowe spo˝ytkowanie poprzez np. udzielenie stypendium.
FORMY PODZI¢KOWANIA ZE
STRONY FUNDACJI ELBLÑG
DO 1.000 Z¸
Przy wp∏acie od kwoty minimalnej do 1.000 z∏
informacja na temat darowizny uka˝e si´:
1. w Ksi´dze Darczyƒców na stronie internetowej Fundacji,
2. w sprawozdaniach rocznych Fundacji,
3. ulotkach i materia∏ach promocyjnych Fundacji Elblàg,
4. darczyƒca b´dzie zapraszany na imprezy
organizowane przez Fundacj´ (uroczystoÊç
wr´czenia decyzji stypendialnej, Gala Fundacji Elblàg itp.)
(przyk∏adem jest wp∏ata 200 z∏ dokonana
przez panià Mari´ Jaroszyƒskà, w∏aÊcicielk´ Apteki Centralnej);
OD 1.000 Z¸
Przy wp∏acie od 1.000 z∏ do 3.000 z∏, tj. np.
op∏aceniu jednego stypendium (lub wielokrotnoÊci):
1. darczyƒca mo˝e jednorazowo wskazaç stypendyst´ (stypendystów) z listy opracowanej przez Komisje Stypendialne lub Zarzàd
Fundacji
2. Fundacja oraz wskazany stypendysta b´dzie
nag∏aÊnia∏ w mediach fakt finansowania
stypendium przez firm´ lub osob´ (m. in.
przy uroczystoÊci wr´czania decyzji stypendialnych),
3. darczyƒca b´dzie otrzymywa∏ informacje
dotyczàce post´pów w nauce stypendysty,
4. fakt ufundowania stypendium przedstawiony zostanie na decyzji stypendialnej,
5. uka˝à si´ informacje o darczyƒcy na stronie
internetowej, raporcie rocznym, materia∏ach promocyjnych fundacji
6. darczyƒca b´dzie zapraszany na imprezy
organizowane przez Fundacj´ (uroczystoÊç
wr´czenia decyzji stypendialnych, Gala
Fundacji Elblàg itp.),
(przyk∏adem jest Ryszard Rynkowski, który
wp∏aci∏ 3.000 z∏ na stypendium oraz Hanna Skrobotun, która funduje jedno stypendium)
OD 10.000 Z¸
Przy wp∏acie od 10.000 z∏ darczyƒca:
1. mo˝e za∏o˝yç w ramach Fundacji w∏asny,
wyodr´bniony fundusz,
2. b´dzie móg∏ go nazwaç (np. swoim nazwiskiem),
3. b´dzie wspó∏decydowaç o sposobie wydatkowania jego dochodów zgodnie ze statutem fundacji,
VI – Dla przyk∏adu
150
4. mo˝e staç si´ cz∏onkiem Rady Fundacji lub
Komisji Stypendialnej,
5. uzyska mo˝liwoÊç corocznego wskazywania stypendysty,
6. b´dzie otrzymywa∏ informacje dotyczàce
post´pów w nauce stypendysty,
7. uka˝à si´ informacje o darczyƒcy na stronie
internetowej, raporcie rocznym, materia∏ach promocyjnych fundacji
8. b´dzie zapraszany na imprezy organizowane przez Fundacj´ (uroczystoÊç wr´czenia
decyzji stypendialnych, Gala Fundacji Elblàg itp.)
(przyk∏adem jest firma Elbrewery Company
Ltd, która przekaza∏a na kapita∏ ˝elazny
Funduszu Stypendialnego 20.000 z∏ i co
roku wskazuje jednego stypendyst´)
Szczególnie zas∏u˝eni dla Fundacji darczyƒcy
stajà si´ cz∏onkami Rady Sponsorów Fundacji Elblàg, otrzymujà w uroczysty sposób okolicznoÊciowà tabliczk´. O fakcie tym informowane sà
media.
Cz∏onkami Rady Sponsorów sà: Ryszard Rynkowski oraz Krystyna Prokop-Kinicka.
Ka˝dorazowo istnieje mo˝liwoÊç negocjacji co
do form prezentacji darczyƒcy, utworzenia nowego funduszu itp.
Ka˝dorazowo darczyƒca otrzyma pisemne podzi´kowanie za darowizn´. Przy wi´kszych wp∏atach zawierana b´dzie umowa darowizny.
NOMINACJE DO TYTU¸U „FILANTROPA ROKU” I „DOBROCZY¡CA ROKU”
Firmy i osoby, które najbardziej pomagajà
Fundacji, b´dà nominowane przez nià:
1. do Tytu∏u Filantropa Roku, organizowanego corocznie przez Fundacj´ Elblàg
(np. nominowana zosta∏a p. Krystyna Prokop-Kinicka, w∏aÊcicielka Agencji Marketingu
ANON 1 w Warszawie za wp∏at´ 50.000 z∏
na Fundusz Stypendialny)
2. do Tytu∏u Dobroczyƒcy Roku, ogólnopolskiego konkursu organizowanego przez
Akademi´ Rozwoju Filantropii w Polsce.
SPONSORING AKCJI FUNDACJI ELBLÑG
Konkursu o Tytu∏ Filantropa Roku – 2.0005.000 z∏
1. umieszczenie loga firmy na formularzu nominacji (formularz rozes∏any do ok. 300 organizacji i instytucji Elblàga i powiatu elblàskiego)
2. umieszczenie loga na ulotce rozdawanej
podczas Gali Fundacji Elblàg (1000 szt.)
3. podawanie informacji i loga w spotach telewizyjnych i wypowiedziach w mediach
4. umieszczenie loga na plakacie konkursu
5. umieszczenie informacji i loga na stronie
internetowej Fundacji www.fundacja.elblag.pl
6. umieszczenie loga sponsora (baner) podczas Gali Fundacji Elblàg
7. umieszczenie informacji w spocie radiowym i telewizyjnym
8. informacja ustna podczas Gali
9. umieszczenie informacji w Raporcie Rocznym Fundacji Elblàg
Program Literacki Fundacji Elblàg – 1.0002.000 z∏
1. umieszczenie loga firmy na nagrodzonej
i wydanej przez Fundacj´ publikacji
2. podawanie sponsorów Konkursu FL w prasie, radiu i TV lokalnej
3. umieszczenie informacji i loga na stronie
internetowej Fundacji www.fundacja.elblag.pl
4. umieszczenie loga sponsora (baner) podczas uroczystoÊci rozstrzygni´cia Programu
5. umieszczenie loga i informacji w Raporcie
Rocznym Fundacji Elblàg
Doroczna akcja Fundacji „Z∏otówka na stypendia” – 2.000 z∏
1. umieszczenie loga firmy na ulotce akcji (ok.
5000 szt.)
2. umieszczenie loga na plakacie akcji, który
b´dzie wisia∏ w ka˝dej szkole w Elblàgu
3. podawanie informacji i loga w materia∏ach
i wypowiedziach w mediach
4. umieszczenie informacji i loga na stronie
internetowej www.fundacja.elblag.pl
5. umieszczenie loga sponsora (baner) podczas uroczystego podsumowania akcji
6. umieszczenie informacji w Raporcie Rocznym Fundacji Elblàg
Ka˝dorazowo istnieje mo˝liwoÊç negocjacji co
do kwot i form prezentacji darczyƒcy.
US¸UGI FUNDACJI NA RZECZ BIZNESU
1. udost´pniania informacji na temat wartych
wsparcia programów spo∏ecznych prowadzonych przez organizacje spo∏eczne z Elblàga, (np. firma Provident)
2. konsultacje odnoÊnie organizacji ubiegajàcych si´ o wsparcie finansowe,
3. mo˝liwoÊç przekazania dla Fundacji obs∏ugi Êrodków przeznaczanych przez firm´ na
dotacje dla organizacji i osób prywatnych.
Elblàg, 2004
Nie trzeba byç bogaczem,
aby dzieliç si´ z innymi...
FUNDACJA ELBLÑG – FUNDUSZ LOKALNY REGIONU ELBLÑSKIEGO
Ul. Zwiàzku Jaszczurczego 17
• 82-300 Elblàg • tel. fax 055 236 98 88
• [email protected]
• www.fundacja.elblag.pl
VI – Dla przyk∏adu
151
UMOWA DAROWIZNY
Zawarta w Elblàgu w dniu............................
pomi´dzy:..........................................................................................................................................
z siedzibà:...........................................................................................................................................
reprezentowanym przez:....................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
zwanym dalej darczyƒcà
a Fundacjà Elblàg z siedzibà w: 82-300 Elblàg, ul. Zwiàzku Jaszczurczego 17, reprezentowanà przez
Arkadiusza Jachimowicza – prezesa Zarzàdu, zwanà dalej stronà obdarowanà.
W myÊl art. 888 § 1 k. c. („Przez umow´ darowizny darczyƒca zobowiàzuje si´ do bezp∏atnego
Êwiadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majàtku”) darczyƒca zobowiàzuje si´ do bezp∏atnego Êwiadczenia na rzecz obdarowanej Fundacji.
Âwiadczeniem jest wartoÊç pieni´˝na w wysokoÊci................................................. z∏ (s∏ownie)
.................................................................................................................................... z∏
Darczyƒca przekazuje darowizn´ na rzecz strony obdarowanej pod warunkiem wydatkowania jej na
cele:
–
zasilenie Funduszu: ≥ Nieograniczonego ≥ Stypendialnego ≥ Dzieci Niepe∏nosprawnych
≥ M∏odzie˝owego
–
inne cele:...................................................................................................................................
Cele takie sà wymienione w statucie Fundacji Elblàg i stanowià przedmiot dzia∏alnoÊci strony obdarowanej.
Inne uwagi:..............................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................
.................................................................................................
Fundacji – przys∏uguje – nie przys∏uguje – prawo podania faktu przekazania darowizny, jej kwoty
oraz nazwiska/nazwy Darczyƒcy do publicznej wiadomoÊci.
Obdarowany
...................................................
Darczyƒca
.........................................................
VI – Dla przyk∏adu
152
Ró˝ne problemy
- jedna metoda
VII – Ró˝ne problemy - jedna metoda
153
Irena Gadaj, Dyrektor Projektu, Prezes Fundacji Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej
RÓ˚NE PROBLEMY – JEDNA METODA
– FUNDUSZE LOKALNE
NA RZECZ SPO¸ECZNOÂCI
Podstawowe informacje o Projekcie
Sieci Funduszy Lokalnych oraz jego
znaczeniu w rozwoju Funduszy
Lokalnych w Polsce
W styczniu 2004 roku Sieç Funduszy Lokalnych przystàpi∏a do realizacji projektu „Ró˝ne
problemy – jedna metoda – fundusze lokalne na
rzecz spo∏ecznoÊci” (Projekt). Dotacja na realizacj´ Projektu w wysokoÊci 93.676 euro zosta∏a pozyskana z Programu Rozwoju Spo∏eczeƒstwa
Obywatelskiego – Phare 2001 za poÊrednictwem
Fundacji Fundusz Wspó∏pracy w Warszawie. Sam
Projekt zosta∏ wypracowany przez Rad´ Sieci FL
w trakcie realizacji poprzedniego, pierwszego
wspólnego projektu Sieci „Bàdê partnerem – daj
szans´” (Phare ACCESS 2000) i stanowi równie˝
jego kontynuacj´.
Celem Projektu jest poprawa jakoÊci ˝ycia
spo∏ecznoÊci lokalnych, przeciwdzia∏anie wykluczeniom spo∏ecznym, w∏àczenie do obywatelskiego uczestnictwa grup zagro˝onych marginalizacjà
spo∏eczno-ekonomicznà poprzez wypracowanie
sta∏ych êróde∏ finansowania dzia∏aƒ i dzia∏ania na
rzecz tych grup oraz przygotowanie wolontariuszy do pozyskiwania Êrodków (wzmocnienie potencja∏u Funduszy Lokalnych).
Beneficjentami dzia∏aƒ Projektu sà mi´dzy innymi: spychane na margines ˝ycia kobiety (Bi∏goraj), dzieci niepe∏nosprawne (Bystrzyca K∏odzka),
bezrobotna m∏odzie˝ (Elblàg), osoby stare (Zelów), sieroty (Kielce), ofiary uzale˝nieƒ (Sokó∏ka).
Projekt realizowany by∏ przy Êcis∏ej wspó∏pracy lokalnych organizacji pozarzàdowych, biznesu,
samorzàdów i spo∏ecznoÊci lokalnych, oraz zaanga˝owaniu Partnera Strategicznego Sieci Funduszy Lokalnych – Akademii Rozwoju Filantropii
w Polsce.
G∏ówne dzia∏ania Projektu
1. Przeprowadzenie diagnozy problemów spo∏ecznoÊci lokalnych (z wykorzystaniem doÊwiadczeƒ z projektu „Bàdê partnerem – daj szans´”)
w Nidzicy, Zelowie, Tomaszowie Mazowieckim,
Raciborzu i Rzeszowie) oraz ponowna pog∏´biona
analiza problemów w pozosta∏ych obszarach dzia∏ania Funduszy Lokalnych. Dzia∏ania te koordynowa∏ Piotr Buczek.
2. Przygotowanie Funduszy Lokalnych do pozyskiwania Êrodków na dzia∏ania spo∏eczne (wyszkolenie grupy trenerów lokalnych, wyszkolenie
wolontariuszy – lokalnych fundraiserów, cykliczne warsztaty fundraisingowe we wszystkich Funduszach Sieci) oraz wypracowanie procedur tworzenia i funkcjonowania funduszy celowych.
Opracowanie standardów Funduszy Lokalnych
przy Êcis∏ej wspó∏pracy z Akademià Rozwoju Filantropii.
3. Utworzenie nowych funduszy celowych obs∏ugiwanych przez Fundusze Lokalne z ˝elaznym
kapita∏em poczàtkowym minimum 5.000 z∏ i uruchomienie pomocy dla zdiagnozowanych grup beneficjentów: aktywizacja grup marginalizowanych oraz lokalnych organizacji pozarzàdowych
dzia∏ajàcych na ich rzecz (przeprowadzenie konkursów grantowych i przyznanie dotacji w wysokoÊci minimum 5.000 z∏).
4. Promowanie idei funduszu lokalnego, fundraisingu oraz modelu pomocy grupom marginalizowanym wypracowanego w projekcie: konferencje prasowe, ulotki, redagowanie Kuriera Emaliowego, konferencja promocyjna, teczka fundraisera, zbiórki publiczne, imprezy charytatywne,
poradnik fundraisera.
Osiàgni´te efekty
Mimo bardzo krótkiego okresu realizacji projektu (9 miesi´cy) wszystkie jego za∏o˝enia zosta∏y zrealizowane. Za najwa˝niejsze nale˝y uznaç
utworzenie nowych i wzmocnienie istniejàcych
wydzielonych funduszy celowych we wszystkich
12 Funduszach Lokalnych Sieci. Te utworzone
w ramach projektu fundusze ju˝ w trakcie realizacji Projektu wspar∏y dzia∏ania na rzecz konkretnych grup marginalizowanych (sieroty, dzieci
g∏odne i niepe∏nosprawne, dzieci z ma∏ych wsi
i miasteczek, majàce utrudniony dost´p do nauki
i kultury, ofiary uzale˝nieƒ, spychane na margines
˝ycia kobiety, m∏odzie˝ bezrobotna i zagro˝ona
VII – Ró˝ne problemy - jedna metoda
154
bezrobociem, wymagajàce opieki osoby starsze
i nieporadne). Ponad 1500 osób uzyska∏o pomoc
w ramach projektu. Rozdysponowano ponad 60
tys. z∏ w postaci grantów i stypendiów. Zasoby
Funduszy Lokalnych wzros∏y. Nowe fundusze celowe dysponujà kapita∏em ˝elaznym, wynoszàcym ponad 40 tys z∏. Znacznie wzrós∏ potencja∏
ludzki Funduszy Lokalnych. Przy ka˝dym FL
utworzono grup´ fundraiserów. Znacznie poszerzono ofert´ dla darczyƒców. Fundusze zastosowa∏y nowe metody fundraisingowe. Znacznie poprawi∏ si´ marketingowy wizerunek polskiego
Funduszu Lokalnego (opracowano ulotki, plakaty,
teczki fundraisera, prezentacje multimedialne, odby∏y si´ liczne imprezy charytatywne dla spo∏ecznoÊci lokalnych).
Podsumowanie
Realizowany przez polskie Fundusze Lokalne
projekt „Ró˝ne problemy – jedna metoda – fundusze lokalne na rzecz spo∏ecznoÊci” wp∏ynie niewàtpliwie na ich rozwój, poniewa˝:
– ustalone zosta∏y standardy Fundusz Lokalnego,
– opracowano procedury tworzenia wydzielonych funduszy,
– zapoczàtkowane zosta∏o tworzenie i obs∏uga wydzielonych funduszy, dysponujàcych
w∏asnym kapita∏em ˝elaznym,
– opracowano materia∏y szkoleniowe, przeszkolono i przygotowano do pracy du˝à
grup´ lokalnych fundraiserów,
– przeprowadzono ró˝norodne dzia∏ania marketingowe (konferencje, imprezy charytatywne, spotkania, rozmowy bezpoÊrednie)
i przygotowano materia∏y promocyjne
(teczka fundraisera, prezentacja FL na CD,
ulotki, plakaty),
– przeprowadzono udane dzia∏ania fundraisingowe.
Dzia∏ania Funduszy Lokalnych w Polsce majà
szeroki zasi´g i oddzia∏ywanie. Przyczyniajà si´
do budowy otwartego spo∏eczeƒstwa obywatelskiego i odrodzenia polskiej filantropii.
Realizacja Projektu pokaza∏a, i˝ mimo tego, ˝e
w ró˝nych spo∏ecznoÊciach lokalnych sà ró˝ne
problemy, to droga ich rozwiàzania mo˝e byç
wspólna:
1. poznanie problemu, zidentyfikowanie grupy wymagajàcej wsparcia,
2. ocena mo˝liwoÊci rozwiàzania problemu,
3. zbudowanie zespo∏u wolontariuszy fundraiserów gotowych zaanga˝owaç swój czas
i umiej´tnoÊci nabyte w trakcie szkoleƒ,
warsztatów i zaj´ç instrukta˝owych,
4. aktywne dzia∏ania fundraisingowe,
5. aktywizowanie grup marginalizowanych
poprzez og∏aszanie otwartych konkursów
grantowych.
Projekt Sieci FL „Ró˝ne problemy – jedna metoda – fundusze lokalne na rzecz spo∏ecznoÊci”
jest bardzo wa˝ny dla rozwoju Funduszy Lokalnych w Polsce. Jestem dumna, ˝e mia∏am zaszczyt
kierowaç jego realizacjà. Ca∏y zespó∏ realizujàcy
Projekt jest te˝ Êwiadomy, ˝e wiele jeszcze trzeba
zrobiç dla wzmocnienia pozycji Funduszy Lokalnych w Polsce, tak by mog∏y one w jeszcze lepszym stopniu rozwiàzywaç problemy lokalne,
przeciwdzia∏aç marginalizacji, aktywizowaç grupy mieszkaƒców, wp∏ywaç na popraw´ jakoÊci
˝ycia.
Realizatorzy Projektu
Wnioskodawca – Fundacja Fundusz Lokalny
Ziemi Bi∏gorajskiej (ul. KoÊciuszki 65, 23-400
Bi∏goraj), dyrektor Projektu Irena Gadaj, prezes
Fundacji FLZB (84/686 54 08, [email protected])
Koordynatorzy lokalni Projektu:
1. Alicja Tuzinek – Fundacja FLZB (84/686
53 93, [email protected]), koordynuje dzia∏ania
FL z Bi∏goraja, Le˝ajska i Zelowa;
2. Arkadiusz Jachimowicz/Gabriela Zimirowska – Fundacja Elblàg – Fundusz Lokalny
Regionu Elblàskiego (ul. Zwiàzku Jaszczurczego 17, 82-300 Elblàg, 55/236 98 88,
[email protected]),
koordynuje
dzia∏ania FL z Elblàga, Nidzicy i Lidzbarka
Warmiƒskiego;
3. Piotr Buczek – Stowarzyszenie na Rzecz
Fundacji Rozwoju Spo∏ecznego w Rzeszowie (ul. Jab∏oƒskiego 12, 35-068 Rzeszów,
17/85 07 420, [email protected]), koordynuje
dzia∏ania FL z Rzeszowa, Tomaszowa Mazowieckiego i Sokó∏ki;
4. Anna Koryciƒska – Stowarzyszenie Rozwoju
Lokalnego I Filantropii w Kielcach (ul. Bodzeƒtyƒska 44a, 25-308 Kielce, 41/344 77 62,
34 44 160, wew. 25 [email protected],
[email protected]), koordynuje dzia∏ania FL z Kielc, Raciborza i Bystrzycy
K∏odzkiej.
VII – Ró˝ne problemy - jedna metoda
155
156
Sieç
Funduszy Lokalnych
w Polsce
VIII – Sieç Funduszy Lokalnych w Polsce
157
Sieç Funduszy Lokalnych w Polsce
Kim jesteÊmy?
Ogólnopolska Sieç Funduszy Lokalnych skupia 12 organizacji. Celem Sieci jest wymiana informacji i doÊwiadczeƒ, realizacja wspólnych dzia∏aƒ i pomoc w realizowaniu zamierzeƒ dobroczynnych darczyƒców, popularyzacja idei Funduszy Lokalnych i wspó∏praca w zakresie promocji filantropii w Polsce.
Fundusze Lokalne to dobroczynne, nie nastawione na zysk organizacje, które zbierajà Êrodki finansowe z ró˝nych êróde∏ (przedsi´biorcy, samorzàd, obywatele) i przeznaczajà je na dzia∏ania zmierzajàce do poprawy warunków ˝ycia w spo∏ecznoÊciach lokalnych.
Finansujà programy skierowane do mieszkaƒców, miejscowych stowarzyszeƒ i fundacji, szkó∏, domów kultury i innych instytucji nie nastawionych na zysk, które prowadzà dzia∏ania na rzecz spo∏ecznoÊci.
Cechà charakterystycznà Funduszy Lokalnych jest tworzenie kapita∏u wieczystego: ∏àczy on darowizny wielu darczyƒców a dochody z niego sà przeznaczane na finansowanie ró˝norodnych dzia∏aƒ spo∏ecznych. Dzi´ki zebranemu kapita∏owi Fundusze sà w stanie zapewniç trwa∏e wsparcie dla programów
spo∏ecznych, edukacyjnych lub kulturalnych.
Pierwsze polskie Fundusze Lokalne powsta∏y w 1998 roku dzi´ki wspó∏pracy spo∏ecznoÊci z Akademià Rozwoju Filantropii w Polsce.
Co robimy?
Fundusze Lokalne dzia∏ajà przewa˝nie w ma∏ych Êrodowiskach, takich jak Sokó∏ka, Bystrzyca
K∏odzka, Le˝ajsk, Nidzica, Zelów, Lidzbark Warmiƒski, Bi∏goraj, ale równie˝ w wi´kszych miastach
jak: Kielce, Tomaszów Mazowiecki, Rzeszów, Racibórz, Elblàg. Zajmujà si´ poprawà jakoÊci ˝ycia
mieszkaƒców: pomagajà w organizacji lokalnych inicjatyw ró˝nych grup spo∏ecznych, przede wszystkim dzieci, m∏odzie˝y, osób starszych oraz osób niepe∏nosprawnych.
Podstawowe formy dzia∏alnoÊci to:
• programy stypendialne dla uzdolnionych uczniów i studentów
• programy aktywizujàce dla osób starszych
• wspieranie inicjatyw z dziedziny ekologii, kultury, sportu oraz pomocy spo∏ecznej
• lokalne edycje ogólnopolskich programów grantowych i stypendialnych
• programy grantowe dla dzieci i m∏odzie˝y, m. in. Godzina po lekcjach, Nie sp´dzaj czasu na ulicy, Z∏otówka do szcz´Êcia, KubuÊ Puchatek Dzieciom
Co oferujemy?
Fundusze Lokalne przede wszystkim pobudzajà do wspólnego dzia∏ania lokalnà spo∏ecznoÊç: przedsi´biorców, samorzàdowców oraz mieszkaƒców. W ciàgu pi´ciu lat, korzystajàc z doÊwiadczeƒ amerykaƒskich i angielskich, Fundusze wypracowa∏y normy dzia∏ania, które zapewniajà wiarygodnoÊç, jawnoÊç oraz profesjonalnà obs∏ug´ darczyƒców.
Atutem Ogólnopolskiej Sieci Funduszy Lokalnych jest:
• dobra znajomoÊç potrzeb Êrodowiska, w którym dzia∏ajà
• doÊwiadczenie w realizacji ró˝norodnych programów spo∏ecznych
• wypracowane standardy przydzielania dotacji i stypendiów, monitoringu monitoringu sprawozdawczoÊci
• promowanie i rozwijanie filantropii lokalnej
• umiej´tnoÊç budowania partnerstwa dla rozwiàzywania problemów spo∏ecznoÊci
• wsparcie merytoryczne i finansowe inicjatyw lokalnych
• doÊwiadczenie we wspó∏pracy z filantropijnymi organizacjami zagranicznymi
• otwartoÊç na nowe pomys∏y
Wspólne projekty
1. Projekt “Bàdê partnerem – daj szans´” (Phare Access 2000) mia∏ na celu aktywizowanie jednostek
i grup pozostajàcych na marginesie ˝ycia spo∏ecznego poprzez zwi´kszenie zaanga˝owania sektorów:
administracji publicznej, biznesu i organizacji pozarzàdowych w tworzeniu i finansowaniu programów
spo∏ecznych na rzecz tych grup w ró˝nych Êrodowiskach. W ramach projektu wykonane zosta∏o profesjonalne badanie problemów spo∏ecznych i wypracowano modelowe metody ich rozwiàzywania.
VIII – Sieç Funduszy Lokalnych w Polsce
158
Sieç Funduszy Lokalnych w Polsce
2. Realizowany w 2004 roku projekt „Ró˝ne problemy – jedna metoda – Fundusze Lokalne na rzecz
spo∏ecznoÊci”. Dotacja na realizacj´ Projektu zosta∏a pozyskana z Programu Rozwoju Spo∏eczeƒstwa
Obywatelskiego – Phare 2001.
Celem Projektu jest poprawa jakoÊci ˝ycia spo∏ecznoÊci lokalnych, przeciwdzia∏anie wykluczeniom
spo∏ecznym, w∏àczenie do obywatelskiego uczestnictwa grup zagro˝onych marginalizacjà spo∏eczno –
ekonomicznà poprzez wypracowanie sta∏ych êróde∏ finansowania i prowadzenie dzia∏aƒ na rzecz tych
grup, a tak˝e przygotowanie wolontariuszy do pozyskiwania Êrodków w celu wzmocnienia potencja∏u
Funduszy Lokalnych.
W
•
•
•
•
ciàgu 5 lat funkcjonowania Fundusze Lokalne:
dofinansowa∏y 1168 lokalnych projektów na sum´ 1.544.300 z∏
przyzna∏y 2400 stypendiów na sum´ 2.049.700 z∏
zmobilizowa∏y do dzia∏aƒ na rzecz Êrodowiska lokalnego ponad 5000 wolontariuszy
dysponujà kapita∏em wieczystym o ∏àcznej wartoÊci ok. 4 mln z∏
Adresy Funduszy Lokalnych
Fundusz Lokalny Masywu Ânie˝nika
Wójtowice 19, 57-516 Stara Bystrzyca
tel./fax 74*811 18 80
[email protected]
www.flms.pl
Dorota Komornicka – prezes
Sekretariat Sieci w 2004 r.
Stowarzyszenie Dobroczynne
„Lokalny Fundusz Roku 2000”
ul. MoÊcickiego 6,
97-200 Tomaszów Mazowiecki
tel. 44*723 70 80 fax 44*723 68 78
[email protected]
http://free.ngo.pl/fund2000
Monika Olejnik – koordynator
Fundacja Fundusz Lokalny
Ziemi Bi∏gorajskiej
ul. KoÊciuszki 65, 23-400 Bi∏goraj
tel. 84*686 48 87, fax 84*686 53 93
[email protected]
www.flzb.lbl.pl
Irena Gadaj – prezes
Stowarzyszenie na Rzecz Fundacji
Rozwoju Spo∏ecznego
Fundusz Lokalny w Rzeszowie
ul. Jab∏oƒskiego 12, 35-068 Rzeszów
tel. 17*862 69 64, fax 17*85 07 420
e-mail: [email protected]
www.flrzeszow.org.pl
Grzegorz Nowakowski – prezes
Stowarzyszenie Rozwoju Lokalnego
i Filantropii
ul. Bodzentyƒska 44a 25-308 Kielce
tel. 41*344 77 62, 344 66 30 wew. 30
fax 41*344 77 62, 344 66 30 wew. 28
[email protected]
http://www.frdl.kielce.pl/fundusz
Jolanta Mindewicz – koordynator
Fundusz Lokalny Powiatu Le˝ajskiego
ul. Targowa 9, 37-300 Le˝ajsk
tel./faks 17*242 79 08
[email protected]
www.lsr.pl/fl
El˝bieta Strug – koordynator
Nidzicki Fundusz Lokalny
ul. RzemieÊlnicza 3, 13-100 Nidzica
tel. 89*625 36 51, fax 89*625 36 62
[email protected]
www.funduszlokalny.nidzica.pl
Barbara Margol – prezes
Fundacja “Sokólski Fundusz Lokalny”
Plac KoÊciuszki 9, 16-100 Sokó∏ka
tel/fax 85*711 57 00
[email protected]
www.sfl.org.pl
Maria Talarczyk – prezes
VIII – Sieç Funduszy Lokalnych w Polsce
159
Sieç Funduszy Lokalnych w Polsce
Raciborski Fundusz Lokalny
ul. Rzeênicza 8, 47-400 Racibórz
tel./fax 32*418 15 93
[email protected]
www.rfl.org.pl
Maria Wiecha – prezes
Fundacja Rozwoju Spo∏ecznego
„Nad Symsarnà”
ul. Or∏a Bia∏ego 7,
11-100 Lidzbark Warmiƒski
tel. 89*767 16 83, fax 89*767 45 88
[email protected]
www.funduszlokalny.pl
Maria ˚yliƒska – prezes
Stowarzyszenie Dobroczynne „RAZEM”
Zelowski Fundusz Lokalny
ul. Mickiewicza 4, 97-425 Zelów
tel. 44*634-34-61 fax: 044*634 -13-41
e-mail: [email protected]
www.sdrazem.org.pl
Anna Doliwa – wiceprezes
Fundacja Elblàg
Fundusz Lokalny Regionu Elblàskiego
ul. Zwiàzku Jaszczurczego 17, 82-300 Elblàg
tel./fax 55*236 98 88
[email protected]
www.fundacja.elblag.pl
Arkadiusz Jachimowicz – prezes
Partnerzy Strategiczni
Ogólnopolskiej Sieci Funduszy Lokalnych
AKADEMIA ROZWOJU FILANTROPII W POLSCE
Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce (ARFP) przyczyni∏a si´ do
powstania Ogólnopolskiej Sieci Funduszy Lokalnych poprzez realizacj´
PROGRAMU ROZWOJU FILANTROPII LOKALNEJ.
Akademia jest stowarzyszeniem, zarejestrowanym w 1998 roku, które
zajmuje si´ wspieraniem i rozwojem lokalnych programów realizowanych przez organizacje spo∏eczne we wspó∏pracy ze Êrodowiskami biznesu i samorzàdu.
ARFP stale wspó∏pracujàc z Funduszami Lokalnymi, pomaga im poprzez szkolenia, doradztwo, promocj´ oraz wspó∏finansowanie realizacji
wielu projektów.
Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce
ul. Marsza∏kowska 6/6, 00-590 Warszawa
tel. 22*622 01 22, fax 22*622 02 11
[email protected]
www.filantropia.org.pl
FUNDACJA IM. STEFANA BATOREGO
ul. Sapie˝yƒska 10 a,
00-215 Warszawa
tel. 22*536 02 00, fax 22*536 02 20
[email protected]
www.batory.org.pl
VIII – Sieç Funduszy Lokalnych w Polsce
160
Spis treÊci
Wst´p
5
Rozdzia∏ I – Zacz´∏o si´ od Akademii...
Historia Funduszy Lokalnych w Polsce
9
10
Rozdzia∏ II – Fundusze dziÊ
Fundusze lokalne po szeÊciu latach
Polskie klimaty funduszu
13
14
15
Rozdzia∏ II – Fundraising po amerykaƒsku
Rola fundraisingu w rozwoju polskiego spo∏eczeƒstwa obywatelskiego
19
20
Rozdzia∏ IV – DwanaÊcie razy fundusz lokalny
Stowarzyszenie Dobroczynne „RAZEM” Zelowski Fundusz Lokalny
Stowarzyszenie Dobroczynne „Lokalny Fundusz Roku 2000”
Fundacja Sokólski Fundusz Lokalny
Fundusz Lokalny w Rzeszowie
Raciborski Fundusz Lokalny
Fundusz Lokalny Powiatu Le˝ajskiego
Stowarzyszenie Rozwoju Lokalnego i Filantropii w Kielcach
Fundusz Lokalny w Elblàgu
Fundacja Fundusz Lokalny Ziemi Bi∏gorajskiej
Nidzicki Fundusz Lokalny
Fundusz Lokalny Masywu Ânie˝ka
Przygoda Nad Symsarnà
33
34
40
46
54
58
62
66
70
78
92
98
104
Rozdzia∏ V – Fundraising po polsku
Odpisy od wynagrodzeƒ po nidzicku
Jeden procent
Jak w Elblàgu robi si´ zbiórki publiczne
Sponsoring dla Funduszy Lokalnych jako wyodr´bniona metoda fundraisingowa
Nie taki samorzàd straszny
Wspó∏praca samorzàdu z organizacjami pozarzàdowymi na przyk∏adzie Sokó∏ki
111
112
114
117
125
132
135
Rozdzia∏ VI – Dla przyk∏adu
Standardy dzia∏ania Funduszu Lokalnego
Standardy tworzenia i obs∏ugi wydzielonych funduszy w Funduszach Lokalnych
Instrukcja dla wolontariuszy-fundraiserów pozyskujàcych darowizny gotówkowe
dla Fundacji Elblàg
Oferta dla darczyƒców – rok 2004
143
144
148
149
150
Rozdzia∏ VII – Ró˝ne problemy – jedna metoda
Ró˝ne problemy – jedna metoda – fundusze lokalne na rzecz spo∏ecznoÊci
153
154
Rozdzia∏ VIII – Sieç Funduszy Lokalnych w Polsce
157
161

Podobne dokumenty