NR 02/2011 (7) 10 PLN (w tym 5% VAT)

Komentarze

Transkrypt

NR 02/2011 (7) 10 PLN (w tym 5% VAT)
ISSN: 2081-089X
NR 02/2011 (7) 10 PLN (w tym 5% VAT)
LABORATORIUM
MIKROBIOLOGICZNE
• testy konserwacji
• monitorowanie środowiska wytwarzania
• badanie powietrza metodą wolumetryczną
• badania wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi –
posiadamy zatwierdzenie Państwowej Inspekcji Sanitarnej
• skuteczność roztworów środków dezynfekujących
• badanie wody produkcyjnej
zespół wysoce wykwalikowanych mikrobiologów z wieloletnim doświadczeniem
- mikrobiologia przemysłowa
zwalnianie serii i certykacja
know how w zakresie mikrobiologii przemysłowej
niestandardowe prace badawcze
na produktach i przedmiotach użytku
nadzór nad jakością
portfolio
certykaty
tel./fax: +48 22 810-80-17
e-mail: [email protected]
www.mikrolab.waw.pl
spis treści
17
26
12
8
Dobra Praktyka Produkcyjna
w przemyśle kosmetycznym
12
Testy kontaktowe
– ich rola w badaniu kosmetyków
2/2011
14
Kosmetyki do cery wrażliwej
17
Raport z Oceny Bezpieczeństwa Kosmetyku
21
Perfumy pachnące prawie jak oryginalne
24
Warto spróbować „homogenności”…
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
34
40
38
26
30
Nowości w produktach kosmetycznych
38
Jak opakowanie współtworzy produkt?
Polielektrolity i ich wpływ na woski
40
Interpack 2011
46
in-cosmetics 2011
48
Cosmoprof Worldwide 2011
WOSKI do stosowania w procesie NA ZIMNO
32
Lecytyna w kosmetyce
– właściwości i zastosowanie
34
Z niezbędnika technologa
Stylizacja włosów
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
2/2011
Szanowni Państwo
Maria Kubsz
redaktor wydania „Świat Przemysłu Kosmetycznego”
Te kosmetyki stoją w każdej łazience. Znają je nasze mamy oraz babcie, swoją linię produktów mają też panowie.
Pierwszy krem powstał ponad sto lat temu… mowa oczywiście o firmie Nivea jednej z wiodących międzynarodowych firm
w kategorii pielęgnacji skóry, którą już niedługo będziemy mogli zobaczyć od kuchni, zwiedzając fabrykę produkcyjną podczas
organizowanego przez naszą redakcję już po raz drugi Kongresu Świata Przemysłu Kosmetycznego.
Gorąco zachęcam do uczestnictwa w tym wydarzeniu, które odbędzie się 13-14 października w Poznaniu w hotelu Novotel.
Oprócz mocnego programu merytorycznego Kongres ten wzbogacony będzie o wystawę stoisk, na których firmy przedstawią
ciekawe rozwiązania dla przemysłu kosmetycznego.
Wieczorem odbędzie się uroczysta gala, podczas której zostaną rozlosowane nagrody ufundowane przez firmę Nivea oraz wydawnictwo Farmacom,
a całość zostanie uwieńczona występem znanego kabaretu, którego nazwa pozostanie tajemnicą do samego końca.
W oczekiwaniu na kongres zachęcam do lektury wakacyjnego wydania kwartalnika -Świat Przemysłu Kosmetycznego.
Z okazji zbliżającego się lata w imieniu całej redakcji życzę Państwu wspaniałego wypoczynku.
Rada Programowa:
dr n. chem. Anna Oborska
Ewa Starzyk
– Dyrektor ds. techniczno-legislacyjnych
– Polskie Stowarzyszenie Producentów
Kosmetyków i Środków Czystości
– Dyrektor Naukowy
– Polski Związek Przemysłu
Kosmetycznego
Spis reklamodawców:
Kwartalnik Wydawnictwa FARMACOM
Wodzisław Śląski 44-300
ul. 26 Marca 31/11
farmacom @farmacom.com.pl
www.farmacom.com.pl
Redaktor Naczelny:
Robert Miller
tel./fax 32 455 31 61
tel. kom. 502 084 101
robert.miller @farmacom.com.pl
Prenumerata i kolportaż:
Wydawnictwo FARMACOM
Wodzisław Śląski 44-300
ul. 26 Marca 31/11
tel./fax 32 455 31 61
[email protected]
Cena egzemplarza „ŚPK” – 10 zł
Cena rocznej prenumeraty – 35 zł
Wpłat dokonywać można na konto:
ING Bank Śląski O/Wodzisław Śląski
56 1050 1403 1000 0023 2091 8119
Fabryka Opakowań Kosmetycznych
Pollena S.A.
P.W Masterchem S.J.
Redaktor wydania:
Maria Kubsz
tel./fax 32 456 60 79
tel. kom. 510 40 31 91
[email protected]
MIKROLAB
Certyfikowane Laboratorium Badania Produktu GMP/GLP
Wyższa Szkoła Zawodowa Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia
Konsult – Med
Redakcja:
Michał Łatas [email protected]
Tomasz Butyński, Teresa Kubsz-Miller,
tel./fax 32 455 31 61
[email protected]
DTP: PROGRAFIKA.com.pl
Druk: Drukarnia BIMART
Stalval
„IZIS” Kosmetyczno – Lekarska Spółdzielnia Pracy
Specjalistyczne Laboratorium Badawcze ITA-TEST
Trade&Consult Ltd. Sp. z o.o.
Nakład: 2 500 egz.
Magazyn kierowany jest do specjalistów ds. utrzymania ruchu, technologów, automatyków, szefów działów produkcji, kontroli
i zapewnienia jakości, szefów działów logistyki i zaopatrzenia oraz działów rozwoju produktów w zakładach produkujących kosmetyki.
Odbiorcami czasopisma są również uczestnicy targów, konferencji i szkoleń bran żowych, urzędy, ministerstwa, instytuty i biura
projektowe.
Redakcja zastrzega sobie prawo do zmian w tytułach i redagowania tekstów.
Redakcja nie odpowiada za treść reklam. Wykorzystywanie materiałów i publikowanie reklam opracowanych przez Wydawcę wyłącznie
za zgodą redakcji.
1/2011
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
8 | produkcja
Dobra Praktyka
Produkcyjna
w przemyśle kosmetycznym
Halina Jodłowska
Kosmetyki to produkty, które podlegają dogłębnej ocenie dokonywanej każdego
dnia przez konsumentów. Wprowadzenie do sprzedaży produktu o niskiej jakości
może spowodować utratę zaufania klientów, a co za tym idzie może narazić
firmę na poważne starty finansowe. Produkcja kosmetyków zawsze takiej
samej, wysokiej jakości wpływa na budowanie marki wśród wymagających
klientów oraz powoduje wzrost jej wartości. To prawda, o której wiedzą wszyscy
przedsiębiorcy nie tylko branży kosmetycznej.
Celem każdej działalności gospodarczej, bez względu na jej rodzaj jest
aby te procesy przebiegały według ściśle określonych pisemnych
osiąganie zysku. Zysk jest możliwy do osiągnięcia tylko wtedy, gdy istnieje
instrukcji i procedur, gdzie szczegółowo opisana jest każda z
odpowiedni rynek zbytu na wytwarzanie produkty. Z kolei na istnienie
wykonywanych czynności w przebiegu całego procesu wytwarzania.
rynku zbytu ma wpływ jakość oferowanych produktów. Aby wytwarzać
Przy wdrażaniu GMP zalecane jest eliminowanie wszelkich sytuacji
produkty o odpowiednio wysokiej i powtarzalnej jakości producent musi
grożących zanieczyszczeniem produktu obcymi substancjami i ciałami
wdrożyć odpowiedni system wytwarzania, który zagwarantuje produkcję
chemicznymi, fizycznymi oraz szkodliwą mikroflorą. Prowadzenie
zawsze zgodną z wymaganiami rynku.
poprawnej dokumentacji oraz postępowianie według ustalonych
Systemem takim jest Dobra Praktyka Produkcyjna (GMP – Good
Manufacturing Practice).
zasad pozwala na uniknięcie błędów mogących zdarzyć się przy
przekazywaniu informacji ustnie.
W systemie GMP podstawowa zasada brzmi: „to co nie zostało
Co to jest GMP?
Dobra Praktyka Produkcyjna – GMP – jest systemem opartym
na dostępnych systemach zarządzania jakością, procedurach oraz
instrukcjach, które mają zapewnić prawidłową jakość produktu finalnego
oraz zagwarantować bezpieczeństwo w jego użytkowaniu. Dobra Praktyka
Produkcyjna obejmuje stałą i ścisłą kontrolę wszystkich elementów
procesu produkcyjnego rozpoczynając od zaopatrzenia w surowce,
poprzez ich magazynowanie, produkcję, pakowanie, znakowanie,
aż do składowania i dystrybucji gotowych produktów.
Praktycznym sposobem uporządkowania zagadnień związanych
zapisane – nigdy nie zostało wykonane i to co nie jest zapisane nie
istnieje”. Takie podejście zapewnia:
• należytą kontrolę systemu technicznego i sanitarnego pomieszczeń,
urządzeń produkcyjnych i kontrolnych,
• możliwość ciągłej analizy parametrów operacji technologicznych,
warunków otoczenia itp.,
• odtworzenie całego procesu produkcyjnego (niezbędnego
np. w przypadku reklamacji, zgłoszenia działań niepożądanych),
• identyfikację osób odpowiedzialnych za wykonanie, nadzór i kontrolę
ważnych etapów produkcji.
z Dobrą Praktyką Produkcji jest podział na pięć grup zasad tzw. 5 P:
• Personel
• Pomieszczenia
Odrobina historii
Zasady GMP zostały opracowane z myślą o produktach leczniczych
• Procedury
na początku lat 70-tych ubiegłego wieku. Powodem ich opracowania
• Produkcja
były liczne przypadki zachorowań spowodowane złą jakością leków
• Produkty
wprowadzanych na rynek oraz brakiem odpowiedniego nadzoru nad
rynkiem produktów leczniczych.
Nadrzędną zasadą GMP jest wykluczenie z procesów
produkcyjnych wszelkich działań przypadkowych i zapewnienie,
2/2011
W roku 1971 w Wielkiej Brytanii opracowany został tzw. pomarańczowy
przewodnik, w którym po raz pierwszy zawarto podstawowe zasady GMP.
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
9
Długie lata polskie firmy farmaceutyczne pracowały w oparciu
o wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i dopiero w roku 1994
opracowane zostały pierwsze polskie wytyczne dotyczące dobrej praktyki
wytwarzania leków.
Obecnie Dobre Praktyki Produkcyjne są stosowane w różnych
branżach przemysłu gwarantując powtarzalną, wysoką jakość produktów
oraz ich bezpieczeństwo.
Po co GMP w przemyśle kosmetycznym?
GMP w przemyśle kosmetycznym nie jest jeszcze obowiązkowe,
ale wiele firm, zwłaszcza dużych, już wdrożyła lub wdraża zasady dobrej
praktyki produkcyjnej.
Posiadanie wdrożonych zasad systemu GMP ułatwia bowiem
spełnienie wymagań prawnych obowiązujących w branży kosmetycznej.
Wymagania te to m.in.:
• „Kosmetyk wprowadzony do obrotu, używany w zwykłych lub
w innych dających się przewidzieć warunkach, z uwzględnieniem
w szczególności jego wyglądu lub prezentacji, oznakowania,
wszystkich instrukcji użycia oraz innych wskazówek lub informacji
pochodzących od producenta, nie może zagrażać zdrowiu ludzi.”
– art. 4 Ustawy o kosmetykach,
• „W krajowym systemie są gromadzone dane o kosmetykach
i informacje o przypadkach zachorowań spowodowanych użyciem tych
kosmetyków.” - art. 8 Ustawy o kosmetykach,
• „Lekarz, który rozpoznaje przypadek zachorowania spowodowany
użyciem kosmetyku, jest zobowiązany do niezwłocznego przekazania
do krajowego systemu informacji o przypadku takiego zachorowania.”
– j.w.
Wymaganiom powyższym o wiele łatwiej jest sprostać mając dobrze
wdrożony i sprawnie działający system jakości oparty na zasadach GMP.
Ponadto Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
NR 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczące produktów
kosmetycznych nakłada na przedsiębiorców obowiązek produkcji
kosmetyków zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Produkcyjnej.
Rozporządzenie to wchodzi w życie z dniem 11 lipca 2013 roku,
ale już teraz wymaga to od wielu przedsiębiorców podjęcia działań
przygotowawczych.
Rozporządzenie to harmonizuje ze sobą przepisy UE, by stworzyć
wewnętrzny rynek produktów kosmetycznych, gwarantując równocześnie
wysoki poziom ochrony zdrowia ludzi.
Od czego rozpocząć wdrażanie GMP?
Podczas wdrażania zasad GMP bardzo pomocna staje się norma
PN-EN ISO 22716:2009 Kosmetyki – Dobre Praktyki Produkcji (GMP) – Przewodnik Dobrych Praktyk Produkcji, która zawiera wskazówki
dotyczące produkcji, kontroli, składowania i transportu produktów
kosmetycznych.
Posługując się powyższą normą przeprowadza się w firmie audit
wewnętrzny wstępny, który pozwala określić obszary, które wymagają
zmiany w celu dostosowania ich do wymagań zawartych w normie.
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
2/2011
10 | produkcja
Zadanie nie jest trudne, ponieważ poszczególne rozdziały tej normy
• Zasada dotycząca surowców oraz materiałów opakowaniowych
w uporządkowany sposób określają obszary, które wymagają nadzoru.
- powinny one spełniać wszystkie kryteria akceptowalności,
Norma formułuje podstawowe zasady, które dotyczą poszczególnych
odpowiednie, dla jakości poszczególnych wyrobów gotowych
obszarów. Zasady te to:
• Zasada dotycząca personelu - wszystkie osoby zaangażowane
i pochodzić od kwalifikowanych dostawców.
• Zasada dotycząca produkcji - na każdym etapie procesu produkcji
w prace z zakresu produkcji, kontroli i magazynowania produktów
operacje wytwarzania i pakowania powinny być wykonywane
o określonej jakości powinny posiadać odpowiednią dla danego
zgodnie z jasno ustalonymi procedurami w celu uzyskania produktu
zakresu wiedzę i umiejętności. • Zasada dotycząca pomieszczeń - wszystkie pomieszczenia powinny
końcowego spełniającego wyspecyfikowane kryteria.
• Zasada dotycząca wyrobu gotowego - gotowy produkt
być odpowiednio zaprojektowane, tak aby możliwe było utrzymanie
powinien spełniać zatwierdzone dla niego wymagania (kryteria
ich w odpowiedniej czystości, a tym samym, aby zapewniały one
akceptowalności). Przechowywanie produktów, ich wysyłka
bezpieczeństwo produktu i minimalizowały ryzyko pomyłek.
i ewentualne zwroty powinny być zorganizowane w sposób
• Zasada dotycząca wyposażenia - wyposażenie powinno być
odpowiednie do zamierzonego celu i łatwe do czyszczenia, a jeśli to
zapewniający zachowanie właściwej jakości gotowego produktu.
• Zasada dotycząca laboratorium kontroli jakości - zasady
konieczne łatwe do konserwacji i dezynfekcji. Jeśli stosuje się systemy
dotyczące pracowników, urządzeń, pomieszczeń,
zautomatyzowane, to należy przewidzieć odpowiedni nadzór nad ich
podwykonawców i dokumentacji należy stosować również
funkcjonowaniem.
w pracy kontroli jakości. Dział kontroli jakości jest odpowiedzialny
za zapewnienie niezbędnych i odpowiednich kontroli, za
próbkowanie oraz testowanie próbek w celu podjęcia decyzji
o dopuszczeniu materiałów do użycia, a produktów do dystrybucji
jedynie wówczas, jeżeli spełniają one wymagane kryteria
akceptowalności.
• Zasada dotycząca odpadów - należy je usuwać terminowo oraz
w sposób higieniczny.
• Zasada dotycząca podwykonawstwa - w zakresie czynności
zlecanych zewnętrznym podwykonawcom należy podpisać
pisemną umowę określającą odpowiedzialność. Umowa ma być
wzajemnie potwierdzona i monitorowana. Celem jest uzyskanie
produktu bądź usługi zgodnej z określonymi przez zleceniodawcę
wymaganiami.
• Zasada dotycząca reklamacji i wycofania produktu
z obrotu - wszystkie reklamacje dotyczące jakości
powinny być zidentyfikowane, zbadane i we właściwy
sposób przeanalizowane. O ile to jest uzasadnione,
należy podejmować dalsze działania.
W przypadku decyzji o wycofaniu produktu
z obrotu należy postępować w odpowiedni sposób
z uwzględnieniem zasad GMP i podjąć niezbędne działania
korygujące. W zakresie czynności zlecanych zewnętrznym
podwykonawcom należy ustalić zasady postępowania
w przypadku zaistnienia reklamacji.
• Zasada dotycząca kontroli zmian - zmiany, które mogą
mieć wpływ na jakość produktu, powinny być zatwierdzane oraz
wprowadzane w życie przez upoważnionych pracowników
w oparciu o wystarczające dane.
• Zasada dotycząca auditów wewnętrznych – audit wewnętrzny jest
narzędziem do monitorowania spełniania wymagań Dobrej Praktyki
Produkcji w zakresie produkcji kosmetyków i jeśli to uzasadnione
również do proponowania podjęcia działań korygujących
i zapobiegawczych.
• Zasada dotycząca dokumentacji - każda firma powinna
opracować, wdrożyć i utrzymywać swój własny system
2/2011
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
produkcja | 11
dokumentacji, który będzie się różnić w zależności od specyfiki
Dekalog GMP
przedsiębiorstwa oraz wyrobu gotowego. Dokumentacja ta może
• Zanim zaczniesz jakąkolwiek pracę, upewnij się czy posiadasz
być prowadzona w formie elektronicznej. Ważne, aby opisywała
i zawierała podjęte działania i ich historię. System ma
wymagane procedury i instrukcje.
• Zawsze postępuj dokładnie wg instrukcji, nie stosuj skrótów lub
wyeliminować ryzyko wynikające z interpretacji, straty informacji,
usprawnień, które nie są opisane i sprawdzone. Jeśli czegoś
pomyłek i błędów powstałych w skutek złej komunikacji ustnej.
nie wiesz lub nie rozumiesz, pytaj przełożonych lub sięgnij do
Analizując podczas auditu wstępnego poszczególne zasady normy
• Przed rozpoczęciem pracy upewnij się, że masz do czynienia
odpowiedniej dokumentacji.
łatwo można wskazać obszary wymagające zmiany.
z właściwym surowcem lub półproduktem.
Wiele firm kosmetycznych posiada wdrożony i często certyfikowany
• Upewnij się czy stan techniczny urządzeń i sprzętu jest odpowiedni
system jakości zgodny z normą ISO 9001. Podczas wdrażania zasad GMP
w oparciu o normę PN-EN ISO 22716: 2009 najlepszym rozwiązaniem jest
oraz czy są one czyste.
• Pracuj tak, aby maksymalnie ograniczyć ryzyko zanieczyszczenia
zintegrowanie obu systemów, zwłaszcza, że mają one wiele elementów
produktu, pomieszczeń, sprzętu, urządzeń.
wspólnych. Tworzenie odrębnej dokumentacji powoduje dezorientację
• Bądź uważny, przeciwdziałaj błędom.
i niechęć pracowników do stosowania różnych dokumentów opisujących
• Wszelkie nieprawidłowości i odchylenia od założonych parametrów
ten sam obszar.
procesu produkcji zgłaszaj kierownictwu.
Korzyści wynikające z wdrożenia GMP w firmie
kosmetycznej to:
• usprawnienie zarządzania, dzięki zastosowaniu podejścia
• Dbaj o higienę osobistą, utrzymuj swoje stanowisko w czystości
i porządku.
• Dokładnie zapisuj wszystkie parametry procesu.
• Przyjmij na siebie odpowiedzialność za to co robisz.
procesowego,
• uporządkowanie wewnętrznej struktury, podział kompetencji,
Podsumowanie
odpowiedzialności i uprawnień podczas produkcji i procesów z nią
związanych,
Obserwując na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat zmiany jakie
dokonują się w przemyśle kosmetycznym trudno oprzeć się wrażeniu,
• usprawnienie systemu decyzyjnego oraz przepływu informacji podczas
produkcji i procesów z nią związanych,
że wymagania dotyczące kosmetyków są coraz bardziej zbliżone do
wymagań stawianych produktom leczniczym.
• obniżenie kosztów działalności poprzez monitorowanie i zarządzanie
procesami w firmie,
Zmienia się bowiem sposób myślenia i świadomość użytkowników
wyrobów kosmetycznych, a co za tym idzie rosną ich wymagania
• zapewnienie stabilnych, powtarzalnych wyrobów kosmetycznych, co
w odniesieniu do jakości i bezpieczeństwa stosowanych kosmetyków.
zmniejsza potencjalną ilość reklamacji i skarg klientów, a tym samym
Tak więc firmy kosmetyczne chcąc konkurować na rynku oraz zaspokoić
zwiększa w ich oczach wiarygodność firmy,
ciągle rosnące wymagania klientów wdrażają coraz to nowe standardy
• zwiększenie wydajności pracy podczas produkcji poprzez
jakości.
minimalizowanie strat,
Literatura
• poprawa wizerunku firmy,
• • większa wiarygodność w oczach klientów,
• zwiększenie sprzedaży przy mniejszych kosztach własnych,
• zmniejszenie liczby reklamacji,
• • • • • poprawa współpracy z dostawcami,
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1223/2009 z dnia 30
listopada 2009 dotyczące produktów kosmetycznych.
Ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o kosmetykach – tekst jednolity
PN-EN ISO 22716:2009„Kosmetyki – Dobre Praktyki Produkcji
(GMP) – Przewodnik Dobrych Praktyk Produkcji.”
Poradnik GMP – praca zbiorowa
Dobra Praktyka Produkcji (GMP) w wytwórniach kosmetyków – M. Urban.
• spełnienie wymagań prawnych.
REKLAMA
Konsult-Med
Usługi doradcze
ISO
GMP
GHP
- doradztwo
- dokumentacja
- audity
- szkolenia
[email protected]
www.konsult-med.com.pl
tel. 12 - 399 - 40 - 82
fax. 12 - 399 - 40 - 96
12 | produkcja
Testy
kontaktowe
– ich rola w badaniu
kosmetyków
Dr n med. Kamila Padlewska
Specjalista dermatolog-wenerolog
Wyższa Szkoła Kosmetyki i Pielęgnacji
Zdrowia w Warszawie
Kosmetyczno-Lekarska Spółdzielnia
Pracy Izis
Producenci kosmetyków coraz częściej
poszukują na rynku surowców kosmetycznych
opartych na naturalnych komponentach, które
charakteryzują się łagodniejszym, bardziej
skutecznym i kompleksowym działaniem niż
surowce syntetyczne, które często wywołują
objawy alergiczne. Kosmetyki z naturalnymi
składnikami wpływają wszechstronnie na skórę
zarówno pod względem pielęgnacyjnym, upiększającym jak i leczniczym. Dlatego też rośnie
zainteresowanie surowcami kosmetycznymi
pochodzenia naturalnego. O właściwościach
kosmetyku decyduje nie tylko zawarty w nim
związek biologicznie aktywny, ale także surowce, które go otaczają.
2/2011
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
www.farmacom.com.pl
13
Dla oceny bezpieczeństwa i działania kosmetyków wdrożono różne metody badań takie jak:
badania in vitro, próby na zwierzętach, testy
na ludziach (testy zgodności, akceptacji,
badania sensoryczne) i badania z wykorzystaniem
specjalnej aparatury.
Testy wykrywające potencjalne właściwości
drażniące kosmetyków
Typowymi testami tego rodzaju dotychczas używanymi są otwarty i/
lub zamknięty test skórny – pojedynczy i/lub powtórny, które mają na
celu wykrycie ostrych właściwości drażniących kosmetyków. Przykładami
innych testów są: 21-dniowy test badający skumulowane podrażnienie,
komorowy test oceny mydeł do badania detergentów czy komorowy
Tematem tego artykułu są testy zgodności, a dokładnie testy
skaryfikacyjny test.
dermatologiczne z udziałem ludzi.
Testy wykrywające potencjalne właściwości
uczulające kosmetyków
Testy zgodności są testami, które mają potwierdzić brak szkodliwych
działań kosmetyku, podczas jego nałożenia na skórę lub na błony śluzowe.
Ponieważ testy na zwierzętach i alternatywne metody mają
Testy kontaktowe wykrywające potencjalne właściwości uczulające
kosmetyków są stosowane z udziałem ludzi od ponad 50 lat. Były one
ograniczoną wartość prognostyczną, jeżeli chodzi o działanie końcowego
używane o wiele częściej w USA niż w Europie. Jest dostępnych wiele
produktu na ludzi, potwierdzające testy zgodności kosmetyków z
różnych testów. Różnią się one np. ilością naklejanych płatków, ich
udziałem ludzi są wskazane zarówno ze względów naukowych jak
rozmieszczeniem. Jednakże nie jest całkowicie stwierdzone, które z tych
i etycznych. Jednak warunkiem tych testów jest to, że znamy profil
testów są lepsze, a które gorsze. Testy kontaktowe wymagają dużego
toksykologiczny składników danego preparatu, określony na testach
doświadczenia w przygotowaniu i wykonaniu. Możliwe są liczne błędy.
na zwierzętach lub z pomocą metod alternatywnych. Oczekuje się
najwyższego stopnia bezpieczeństwa. Nie wolno badać na ludziach
Używa się 3 głównych metod:
składników kosmetycznych, które zidentyfikowano jako uczulające w
1) Test z jednokrotnym użyciem płatków ( test Schwartz-Peck’a)
testach na zwierzętach lub w uznanych metodach alternatywnych.
2) Testy z powtarzanym użyciem płatków (Human Repeated Insult Patch
Podstawowe zasady przeprowadzania testów z udziałem ludzi zebrane
Tests - HRIPT):
zostały w następujących dokumentach:
– z przerywaną ekspozycją (test Draize’a, test Shelanski-Shelanski i
• Helsińska Deklaracja Światowego Stowarzyszenia Medycznego wraz z
test Voss-Griffith’a)
kolejnymi poprawkami (1964,1975,1983,1989,1996)
– z ciągłą ekspozycją (zmodyfikowany test Draize’a)
• zalecenie N° R(90)3, Komitetu Ministerstw/Rady Europy, przyjęte 4
3) Test wzmocnienia (Human Maximization Test)
lutego 1990
• projekt dyrektywy o stosowaniu Dobrej Praktyki Klinicznej Badań
Skuteczność wykonania powyższych testów zależy od wielu czynników
Produktów Medycznych w Unii Europejskiej
takich jak: typu badanej substancji (składnika lub gotowego wyrobu), jej
• krajowe przepisy dotyczące badań z udziałem ludzi
składu chemicznego i danych badań toksykologicznych na zwierzętach
oraz planowanego sposobu użycia produktu.
To jakiego testu zgodności użyjemy zależy od wielu czynników np. rodzaju
Wykonywanie testów kontaktowych podnosi kwestie etyczne,
kosmetyku itp. Od dawna stosuje się z dobrym efektem różne testy, pomimo
ponieważ istnieje ryzyko wywołania choroby u ochotników. Pomimo
tego, że nie ma ich wystandaryzowanych protokołów ani nie ma ich walidacji
wielu lat prób z udziałem ludzi, ilość informacji na ten temat w literaturze
według ścisłych kryteriów. Testy kontaktowe produktów kosmetycznych
naukowej jest bardzo ograniczona. Ryzyka nie da się wykluczyć. Brakuje
dzieli się na dwie grupy. Pierwszą grupą są testy wykrywające potencjalne
informacji na temat ciężkości i częstości efektów ubocznych.
właściwości drażniące kosmetyków. Do drugiej grupy testów należą testy
wykrywające z kolei potencjalne właściwości uczulające kosmetyków.
Testy kontaktowe (Patrick i Maibach, 1995)
Test
Miejsce ekspozycji
Liczba
ekspozycji
Czas trwania
ekspozycji (godz.)
Częstość
ekspozycji
Ekspozycja przypominająca
Liczba
testowanych osób
Schwartz-Peck
Górna część ramienia
1
24-72-96
--------
48 godz. test płatkowy
+ 4 tyg. test użytkowy
w kompletnym teście
200
Draize
Górna część ramienia
lub pleców
10
24
3 x w tyg.
24 godz. test płatkowy
200
Shelanski-Shelanski
Górna część ramienia
15
24
3 x w tyg.
48 godz. test płatkowy
200
Voss-Griffith
Górna część ramienia
9
24
3 x w tyg.
24 godz. test płatkowy
200
dolna część
Zmodyfikowany Draize Górna lub
pleców
10
48
Ciągła
72 godz. test płatkowy
200
5
48
2-3 x w tyg.
2% SLS na ½ godz., następnie
48 godz. test płatkowy z
badaną substancją
25
Wzmocnienia
e-w ydanie do pobrania na:
Nałożenie SLS na
przedramię lub na
łydkę
www.farmacom.com.pl
2/2011
14 | produkcja
Kosmetyki
do cery
wrażliwej
K.Pytkowska, J.Arct
Wyższa Szkoła Zawodowa Kosmetyki
i Pielęgnacji Zdrowia w Warszawie
Problem tzw. „cery wrażliwej” jest problemem narastającym na przestrzeni ostatnich
kilkunastu lat. Coraz większy odsetek populacji kobiet w krajach wysokorozwiniętych,
w różnego rodzaju ankietach samooceny, relacjonuje negatywne reakcje na kosmetyki
i czynniki środowiskowe, bądź wprost „cerę wrażliwą”. Jednym z większych problemów
osób o takiej cerze jest dobór odpowiednich dla nich kosmetyków.
U osób deklarujących tzw. „cerę wrażliwą” bariera naskórkowa
o bardzo niskim potencjale drażniącym, w takich przypadkach pierwsza
najczęściej funkcjonuje gorzej niż u osób z cerą normalną, może też
aplikacja nie daje żadnych objawów, dopiero powtarzanie aplikacji
równolegle występować upośledzenie mechanizmów odpornościowych
powoduje odczuwalne zmiany. Wyżej opisany mechanizm powoduje,
(jest to m.in. problem osób chorujących w wieku dziecięcym na atopowe
iż nie zawsze osoba dotknięta podrażnieniem może je skojarzyć
zapalenie skóry). Objawy występujące u osób o cerze wrażliwej często
z konkretnym stosowanym produktem. Podrażnienie u osób o cerze
są związane z podrażnieniami chronicznymi. Tego typu podrażnienia
wrażliwej, może się pojawić na skutek aplikacji składników, które nie są
mogą pojawiać się jako skutek powtarzanej ekspozycji na czynniki
powszechnie uznawane za drażniące. Powoduje to, że typowy kosmetyk,
potencjalnie drażniące, w tym na czynniki o różnym charakterze
który pozytywnie przeszedł przez przedrynkowe procedury oceny
chemicznym i fizycznym. Najczęstsze objawy podrażnień występujących
bezpieczeństwa może nie nadawać się do pielęgnacji cery wrażliwej.
przy wrażliwości to: zaczerwienienie, suchość skóry, nieprawidłowe
Podkreślamy: „może” – fakt, że kosmetyk nie ma deklaracji „dla cery
złuszczanie, świąd oraz uczucie nadmiernego napięcia skóry.
wrażliwej” nie powoduje automatycznie, że wywoła podrażnienie.
Podrażnienia chroniczne mogą być powodowane przez substancje
Co więcej – źle zaprojektowany i nieprawidłowo oceniany kosmetyk
drażniące aplikowane w bardzo niskich stężeniach lub przez substancje
„do cery wrażliwej” – może podrażnienie wywołać.
2/2011
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
produkcja | 15
Kiedy powstają podrażnienia?
zewnętrzne mogą pogarszać funkcjonowanie bariery i nawet
Żeby rozwinęło się podrażnienie składnik drażniący musi dotrzeć
u osób o cerze normalnej zwiększać ryzyko podrażnień – najważniejsze
do żywych warstw naskórka – musi przeniknąć przez warstwę rogową.
z nich to ultrafiolet (słońce, solaria) oraz środki powierzchniowo czynne,
W związku z tym jednym z podstawowych czynników determinujących
przede wszystkim niedbale lub zbyt oszczędnie opracowane kosmetyki
skłonność do podrażnień (czyli posiadanie cery wrażliwej) jest stan bariery
myjące, środki do prania, mycia naczyń i wiele innych wyrobów chemii
naskórkowej. U osób o cerze wrażliwej może występować zarówno
gospodarczej. Nie bez znaczenia są także inne czynniki środowiskowe
niższa aktywność gruczołów łojowych, powodująca gorsze wykształcanie
– zbyt suche powietrze w klimatyzowanych pomieszczeniach, dym
płaszcza wodno-lipidowego, zmniejszenie grubości s.c., zaburzenia
papierosowy i zanieczyszczenia powietrza w miejscu pracy.
funkcjonowania i odtwarzania cementu międzykomórkowego s.c. jak i
połączenia tych czynników. Należy również pamiętać, że niektóre czynniki
Ze względu na to, że różne obszary ciała są w różnym stopniu
narażone na działanie czynników zewnętrznych można wyróżnić obszary
bardziej podatne na podrażnienia – przede wszystkim twarz i dłonie.
Ponieważ ekspozycja na czynniki uszkadzające barierę naskórkową
zmienia się w rytmie rocznym, obserwuje się korelację częstotliwości
występowania podrażnień z porami roku. Najwięcej podrażnień występuje
zimą, decydującym czynnikiem jest tu obniżenie stopnia nawilżenia
i związane nim zaburzenia funkcjonowania naskórka spowodowane
niższą wilgotnością powietrza. Widać tu również silną korelację z wiekiem
(większy odsetek podrażnień „zimowych” występuje u osób starszych).
Często osoby o cerze wrażliwej relacjonują pogorszenie stanu skóry
i zwiększenie wrażliwości w okresach nadmiernej pracy lub innych
sytuacjach stresowych. Dzieje się tak dlatego, że stres jest jednym
z czynników hamujących prawidłową regenerację bariery i zwłaszcza
okresy przedłużającego się stresu będą sprzyjały wnikaniu substancji
drażniących do naskórka. Zmiany funkcjonowania bariery naskórkowej
związane z porami roku i ze stresem mogą powodować, że skóra zareaguje
negatywnie na wcześniej wypróbowany, „sprawdzony i bezpieczny” kosmetyk.
Powoduje to tym większą konieczność profesjonalnej oceny bezpieczeństwa
kosmetyków deklarowanych dla cery wrażliwej.
Podstawowe zasady recepturowania
Wspomniane wyżej okresowe zmiany funkcjonowania naskórka oraz
ryzyko występowania podrażnień chronicznych powodują, że kosmetyki
do cer wrażliwych muszą być bardzo starannie opracowywane i badane.
Jednym z podstawowych czynników jest tu właściwy dobór surowców.
Większość składników stosowanych do wytwarzania kosmetyków to
substancje całkowicie bezpieczne, nie mające możliwości przenikania
do żywych warstw skóry, lub nie wywołujące podrażnień po przejściu
Kosmetyki do cer wrażliwych powinny:
• być oparte na surowcach najwyższej jakości (bez drażniących zanieczyszczeń), stabilnych w warunkach przechowywania
i stosowania kosmetyku,
• charakteryzować się odczynem zbliżonym do pH powierzchni skóry ( w granicach wartości 5,0 do 6,0),
• biernie wzmacniać a jeśli jest to możliwe, również regenerować barierę naskórkową,
• nawilżać skórę (złe nawilżenie zawsze powoduje osłabienie własności barierowych warstwy rogowej),
• działać filmotwórczo (tzn. pozostawiać na powierzchni skóry niewyczuwalną warstwę, wspomagającą naturalną barierę
i chroniącą przed wnikaniem substancji drażniących),
• być oparte na łagodnych dla skóry spc (odpowiednie recepturowanie kosmetyków myjących, niejonowe spc jako
emulgatory w kosmetykach pielęgnacyjnych),
• zawierać substancje przeciwpodrażnieniowe i łagodzące podrażnienia,
• zawierać filtry UV (za wyjątkiem kosmetyków spłukiwanych po użyciu np. myjących).
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
2/2011
16 | produkcja
przepuszczalności bariery naskórkowej i „otwierają drogę” substancjom
drażniącym. Najgorszą sławą (nie całkiem zasłużoną), obok konserwantów
i składników kompozycji zapachowych, cieszą się w tym zakresie środki
powierzchniowo czynne (spc). Nie wszystkie środki powierzchniowo
czynne drażnią i nie zawsze ułatwiają penetrację innym składnikom
kosmetyku. Co więcej, innego działania możemy się spodziewać
w przypadku zastosowania wyższych stężeń środków powierzchniowo
czynnych w kosmetykach myjących, innego w kosmetykach
pielęgnacyjnych w których spc są wykorzystywane w niewielkich
stężeniach m.in. jako emulgatory.
Wiele kosmetyków ze względu na charakter swojego działania
nigdy nie będzie się nadawało do cer wrażliwych – do tego typu
wyrobów należą m. in. kosmetyki wybielające, peelingi „mechaniczne”
i oparte na hydroksykwasach, oraz preparaty zawierające wysokie
(> 50%) stężenia etanolu.
Podstawową strategią realizowaną podczas projektowania kosmetyków
do cer wrażliwych jest ograniczenie występowania podrażnień. Strategię
tę można realizować na dwa sposoby: ograniczając kontakt skóry
z substancjami drażniącymi oraz łagodząc już istniejące podrażnienia.
Często osoby
o cerze wrażliwej
relacjonują pogorszenie
stanu skóry i zwiększenie
wrażliwości w okresach
nadmiernej pracy lub innych
sytuacjach stresowych.
Dzieje się tak dlatego, że
stres jest jednym
z czynników hamujących
prawidłową regenerację
Niezależnie od zakresu stosowania, w przypadku kosmetyków
przeznaczonych do cery wrażliwej, czynnikiem równie ważnym jak
obecność szeregu składników jest unikanie dodatków, mogących
zwiększać potencjał drażniący. Dotyczy to zwłaszcza niektórych
produktów roślinnych o znanym działaniu alergogennym lub drażniącym
(arnika, jemioła, olejki rumiankowy i szałwiowy itp.) oraz ekstraktów z
egzotycznych roślin o działaniu nie do końca poznanym, np. z niektórych
roślin azjatyckich. Trzeba być także bardzo ostrożnym z substancjami
takimi jak retinol i jego pochodne, hydroksykwasy, i inne składniki o silnym
działaniu biologicznym.
Odrębnym problemem są konserwanty. Jak wiadomo przemysłowa
produkcja kosmetyków bez użycia konserwantów jest praktycznie
bariery i zwłaszcza okresy
niemożliwa. Jednocześnie większość konserwantów działa drażniąco,
przedłużającego się stresu
ale dopiero w stężeniach znacznie wyższych niż dopuszczone do użycia
będą sprzyjały wnikaniu
w preparatach kosmetycznych. Problemem jest ich biodostępność – ten
substancji drażniących do
sam konserwant, który w jednym kosmetyku jest całkowicie bezpieczny
naskórka.
nawet dla bardzo wrażliwej skóry, w innym może wywołać podrażnienia
jeśli występuje razem z substancjami ułatwiającymi jego wnikanie
przez warstwę rogową. Do takich substancji należą przede wszystkim
rozpuszczalne w wodzie składniki nawilżające takie jak np. gliceryna,
glikol propylenowy i inne polialkohole oraz substancje lipidowe,
których zadaniem jest utworzenie warstwy okluzyjnej na powierzchni
skóry: węglowodory, lipidy, woski itp.. Należy jednak pamiętać, że
surowiec kosmetyczny prawie nigdy nie jest substancją idealnie czystą
i może zawierać zanieczyszczenia, które z kolei mogą być przyczyną
podrażnień. Jakość (i cena) w przypadku wielu surowców są związane
właśnie ze stopniem ich czystości. Możemy mieć również do czynienia
z sytuacją, kiedy z bezpiecznego surowca (np. oleju roślinnego
zawierającego wysokonienasycone kwasy tłuszczowe) w wyniku
rozkładu (np. pod wpływem UV i tlenu pochodzącego z powietrza)
powstają związki drażniące.
Oczywiście istnieją surowce, które albo same charakteryzują
w naskórek. Odrębna sprawa to (na szczęście rzadko spotykana)
niesolidność producentów, którzy w trosce o trwałość wyrobów dodają
do nich nadmierne, przekraczające określone ustawą ilości konserwantów.
Jak rozpoznać czy kosmetyk nadaje się do cery wrażliwej? Nie jest
to proste, nawet dla fachowca. Pomocą może być staranna analiza
składu, zwłaszcza pod kątem zawartości wspomnianych wyżej substancji
potencjalnie drażniących. Inną wskazówka jest liczba składników
– im jest ich więcej tym większe prawdopodobieństwo, że trafi się na
coś niewłaściwego. Z drugiej strony preparaty myjące o uproszczonym
składzie często są bardzo niskiej jakości. Dlatego zawsze najlepiej
skorzystać z porady dermatologa lub dobrze wykształconej kosmetyczki.
A najważniejsze to obserwować własna skórę i w przypadku jakichkolwiek
niepożądanych objawów odstawić podejrzany kosmetyk. I nawet jeżeli
objawy zanikną – już nigdy do niego nie wracać.
się wysokim potencjałem drażniącym, albo powodują zwiększenie
2/2011
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
produkcja | 17
Raport
?
z Oceny Bezpieczeństwa Kosmetyku
– Czy Jesteś Osobą Odpowiedzialną?
Agnieszka Grotkiewicz
Toksykolog w firmie Intertek
Z dniem 11 lipca 2013 wchodzi w życie
w całości nowa Regulacja o produktach
kosmetycznych zwana Rozporządzeniem
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
NR 1223/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku.
Nowe prawo zaostrza wymagania stawiane
osobie odpowiadającej za wprowadzenie
kosmetyku do obrotu na rynku europejskim.
W myśl artykułu czwartego danej ustawy
osoba odpowiedzialna powinna gwarantować
spełnienie wszystkich wymagań i wytycznych
stawianych produktom kosmetycznym
wprowadzonym na Rynek Wspólnoty.
Osobą odpowiedzialną może być producent mający siedzibę na terenie
Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG), importer spoza EWG lub
dystrybutor, który wprowadza kosmetyk do EWG pod własną nazwą lub
znakiem towarowym lub modyfikuje produkt w sposób, który wpłynie na
zgodność z nową Regulacją.
„Produkty kosmetyczne powinny być bezpieczne w normalnych
lub dających się racjonalnie przewidzieć warunkach stosowania.
W szczególności analiza stosunku ryzyka i korzyści nie powinna
uzasadniać występowania ryzyka dla zdrowia ludzi” [(WE) NR 1223/2009]
Aby zapewnić, zgodnie z wyżej zacytowanym tekstem nowej Regulacji,
bezpieczeństwo produktu kosmetycznego, ocena bezpieczeństwa zwana
często oceną toksykologiczną jest niezbędna. Ocena bezpieczeństwa
to kilkustronicowy dokument stwierdzający, że dany produkt jest
bezpieczny dla zdrowia człowieka. W przypadku gdy raport wskaże
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
2/2011
18 | produkcja
ryzyko niepożądanych skutków ubocznych, formuła kosmetyku musi
zostać zmieniona tak, aby produkt uzyskał pozytywną ocenę. Ocena
bezpieczeństwa jest jednym z najważnieszych dowodów w zbiorze osoby
odpowiedzialnej.
Producent i importer ma prawo wyznaczyć osobę odpowiedzialną,
która powinna posiadać siedzibę na terenie Wspólnoty Europejskiej.
Zgodnie z wytycznymi Ustawy producent lub importer są zobowiązani do
pisemnego upoważnienia, które musi być pisemnie zaakceptowane przez
wskazaną osobę odpowiedzialną.
Obowiązki Osoby Odpowiedzialnej
Osoba odpowiedzialna ma obowiązek informowania europejskie
organy kontrolne o zaistniałych ryzykach zagrożenia zdrowia lub życia
ludzkiego wynikające z użycia kosmetyku. W przypadku kiedy osoba
odpowiedzialna uzna, że produkt kosmetyczny odbiega od spełnienia
wymogów rozporządzenia powinna ona podjąć środki naprawcze lub
wycofać produkt ze sprzedaży.
Osoba odpowiedzialna powinna być w stałym kontakcie z organami
kontrolującymi, informując o każdej zmianie dotyczącej samego produktu
oraz zmian w dokumentacji produktu, tzw. dossier.
• specyfikację mikrobiologiczną końcowego produktu oraz kryteria
chemicznej i mikrobiologicznej czystości gotowego produktu plus
dodatkowo test obciążeniowy,
• metodę produkcji,
Nowym elementem tekstu Rozporządzenia (WE) NR 1223/2009 jest
definicja dystrybutora, która brzmi następująco:
„dystrybutor” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną w łańcuchu
dostaw, niebędącą producentem ani importerem, która udostępnia produkt
kosmetyczny na rynku Wspólnoty” [Artykuł 2]
• nazwisko i adres kwalifikowanej osoby odpowiedzialnej za produkcję,
dystrybucję lub importowanie produktu,
• ocenę wpływu kosmetyku na bezpieczeństwo zdrowia ludzi, raport
z oceny bezpieczeństwa produktu,
• nazwisko i adres kwalifikowanej osoby odpowiedzialnej za
przygotowanie oceny bezpieczeństwa,
Obowiązkiem dystrybutora, który jest prawnie osobą odpowiedzialną,
jest przestrzeganie zasad oznakowania, według których następujące
informacje muszą być w sposób widoczny umieszczone na opakowaniu:
• nazwa i nazwisko lub zarejestrowana firma oraz adres osoby
odpowiedzialnej,
• nominalna zawartość w momencie pakowania,
• data minimalnej trwałości, w przypadku produktów o minimalnej
trwałości > 30 miesięcy obowiązuje znak PAO (okres przed otwarciem),
w przypadku czasu ważności <30 miesięcy znak klepsydry
z informacją o okresie ważności podana w miesiącach lub latach,
• szczególne środki ostrożności, których należy przestrzegać,
• numer partii produktu,
• dokument stwierdzający deklarowane działanie na opakowaniu,
• dane o niepożądanych i ciężkich niepożądanych działaniach na
zdrowie ludzi w następstwie stosowania kosmetyku,
• skład składników tworzących recepturę ramową,
• opakowanie produktu,
• rejestracja produktu w Centralnym Systemie Danych Komisji
Europejskiej opracowanym przez tzw. Cosmetic Product Notification
Portal (CPNP – elektroniczna rejestracja będzie do dyspozycji dnia
11 stycznia 2012),
• karty charakterystyki bezpieczeństwa każdego materiału,
• świadectwo na to, że produkt został wyprodukowany zgodnie z
zasadami Dobrej Praktyki Produkcji (GMP).
• funkcja produktu,
• wykaz składników,
ISO 22716:2007 (Dobre Praktyki Produkcji (GMP) – Przewodnik
• kompozycje zapachowe (aroma lub perfum)
Dobrych Praktyk Produkcji) został opublikowany w Dzienniku Urzędowym
• barwniki, w przypadku odcieni znak +/- lub „może zawierać” jest
Unii Europejskiej dnia 21 kwietnia 2011 roku i jest zgodny z normami
obowiązkowy.
zharmonizowanymi.
Osoba odpowiedzialna ma obowiązek udostępnić w formie
W chwili wprowadzenia produktu do obrotu osoba odpowiedzialna ma
elektronicznej skompletowaną dokumentację przedstawioną w języku
obowiązek przechowania dokumentacji produktu (dossier) przez okres 10
łatwo zrozumiałym przez organy kontrolujące. Nie jest wymogiem
lat. Dokumentacja produktu zawierać powinna poniższe informacje:
posługiwanie się wyłącznie językiem urzędowym danego kraju.
• ilościowy i jakościowy skład produktu,
Nazwisko osoby odpowiedzialnej powinno być umieszczone na
• specyfikację fizykochemiczną i mikrobiologiczną składników oraz
etykiecie produktu.
kryteria chemicznej i mikrobiologicznej stabilności składników,
• specyfikację fizykochemiczną końcowego produktu włączając w to
W myśl nowej Regulacji (WE) No 1223/2009 „Osoba odpowiedzialna
zapewnia:
wynik ze stabilności produktu w czasie przechowania,
2/2011
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
produkcja | 19
(a) uwzględnienie w ocenie bezpieczeństwa przeznaczenia produktu
kosmetycznego oraz przewidywanego narażenia ogólnoustrojowego
• Działanie niepożądane i ciężkie działanie niepożądane,
• Informacje o produkcie kosmetycznym.
na poszczególne składniki w recepturze końcowej;
(b) stosowanie w ocenie bezpieczeństwa odpowiedniego podejścia
Raport z oceny bezpieczeństwa przygotowany według wyżej
opartego na wadze dowodu przy dokonywaniu przeglądu danych ze
wymienionych wytycznych musi być weryfikowany i jeśli będzie to
wszystkich istniejących źródeł;
konieczne zaktualizowany w przypadku gdy:
(c) aktualizowanie raportu bezpieczeństwa produktu kosmetycznego, z
• nowe dowody naukowe i toksykologiczne dotyczące składników
uwzględnieniem dodatkowych istotnych informacji uzyskanych po
wchodzących w skład formulacji są udostępnione w publikacjach, to
wprowadzeniu produktu do obrotu”[Artykuł 10]
może wpłynąć na zmianę wyniku istniejącej juz oceny,
• formulacja lub sposób aplikacji zostanie zmieniona,
Ponadto „W celu umożliwienia przedsiębiorstwom, zwłaszcza małym
i średnim, spełnienie wymogów określonych w załączniku I (Raport
Bezpieczeństwa Produktu Kosmetycznego), Komisja w ścisłej współpracy
• pojawią się nowe prawne wymogi lub poprawki do istniejącej ustawy,
• zaistnieje duża liczba skarg konsumenckich potwierdzona nietolerancja
produktu.
ze wszystkimi zainteresowanymi stronami przyjmuje odpowiednie
wytyczne. Wytyczne te przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną, o
której mowa w Art.32 Ust.2 ” [Artykuł 10 (1)]
Oznacza to ze osoba odpowiedzialna powinna pracować z asesorem lub
toksykologiem, który przygotowuje raport z oceny bezpieczeństwa produktu
kosmetycznego. Ścisła współpraca tych dwóch osób zapewni prawidłową
ocenę, prawidłowe udokumentowanie i aktualizację bezpieczeństwa
kosmetyku dla celów oceny.
Osoba odpowiedzialna ma obowiązek gromadzenia wszystkich
Osoba odpowiedzialna przed wprowadzeniem kosmetyku na rynek
powinna wypracować odpowiednią procedurę i jasną strukturę współpracy
tak, aby asesor osoba podpisująca się pod raportem, była na bieżąco
informowana na temat zmian dotyczących samego produktu.
Najważniejszą częścią dokumentacji produktu jest raport z oceny
bezpieczeństwa produktu.
„Ocenę bezpieczeństwa produktu kosmetycznego, określoną
w załączniku I część B, przeprowadza osoba posiadająca dyplom
ważnych i potrzebnych informacji, które są wymagane w Załączniku
lub inny dowód formalnych kwalifikacji, przyznany w wyniku ukończenia
I – Cześć A nowej Regulacji i są wymienione poniżej:
teoretycznych i praktycznych studiów uniwersyteckich w dziedzinie farmacji,
• Ilościowy i jakościowy skład produktu kosmetycznego,
toksykologii, medycyny lub innej zbliżonej dyscypliny lub kursu uznawanego
• Właściwości fizyczne/chemiczne oraz stabilność produktu
przez dane państwo członkowskie za równorzędny”. [Artykuł 10 (2)]
kosmetycznego,
• Jakość mikrobiologiczna,
• Zanieczyszczenia, ilości śladowe, informacje o materiale, z którego
wykonano opakowanie,
Posiadanie więc oceny bezpieczeństwa dotyczy osoby
odpowiedzialnej, którą w większości przypadków jest producent lub
importer, ale także dystrybutor.
• Normalne i dające się racjonalnie przewidzieć stosowanie,
• Narażenie na działanie produktu kosmetycznego,
• Narażenie na działanie substancji,
• Profil toksykologiczny substancji,
REKLAMA
Wood Caps
Drewniane zamknięcia do butelek
perfumeryjnych, monopolowych, spożywczych
oraz wiele innych dodatków.
www.woodcaps.eu
20 | produkcja
Perfumy pachnące
Nie każda reklama porównawcza
jest legalna, wyrokuje Trybunał
Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Można twierdzić, że zapach stokrotki
jest piękniejszy od róży lub na
odwrót, jeśli potrafi się to udowodnić,
ale nie można mówić, że jakiś inny
kwiat pachnie jak stokrotka czy róża.
Reklama porównawcza ma swoje granice. Twierdzenie,
że jakiś produkt posiada cechy innego, renomowanego, to
już przekroczenie granic dozwolonej reklamy porównawczej.
Mamy wtedy do czynienia z podszywaniem się pod cudzy
produkt, nielegalnym korzystaniem z jego renomy.
Historia sporu
Grupa L’Oréal, która wytwarza i sprzedaje perfumy
luksusowe jest właścicielem renomowanych znaków
towarowych, którymi oznaczane są m.in. takie perfumy jak
Trésor, Miracle, Anaïs-Anaïs i Noa, wytoczyła powództwo
przeciwko spółkom Malaika, Stadion i Bellure. Spółki te
w Wielkiej Brytanii sprzedawały perfumy w opakowaniach
i flakonach bardzo przypominających flakony i opakowania
wykorzystywanych przez L’Oréal, które chronione są
słowno-graficznymi znakami towarowymi na rzecz firmy
L’Oreal. Imitacje były oferowane prawie legalnie, przez
hostessy zaczepiające klientów w centrach handlowych.
2/2011
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
www.farmacom.com.pl
21
prawie jak oryginalne
Sprzedawane były „na litry”, z flakonów oznaczonych „zapach Trésor,
W dużej mierze przedmiotem sporu była reklama firm Malaika
Miracle, Anaïs-Anaïs” czy inny popularny i znany zapach z eleganckich
i Starion rozprowadzana wśród sprzedawców detalicznych, która polegała
perfumerii. Oczywistym było, że nie jest to wyrób oryginalny, ale był
na zestawieniu porównawczym wskazującym słowny znak towarowy
znacznie tańszy i często rzeczywiście pachniał jak oryginał.
oryginalnych perfum i odpowiednią imitację, którą sprzedawały zaskarżone
Producenci markowych perfum skarżyli się, że podróbki są niskiej
jakości, zapach szybko wietrzeje i nie jest wierną kopią oryginału, ale
spółki.
Dlatego grupa L’Oréal, zdecydowała się wnieść pozew do High Court
przede wszystkim korzysta z renomy i popularności ich marki, która
of Justice England & Wales przeciwko firmom Bellure, Malaika i Starion
została wykreowana przy użyciu dużych pieniędzy zainwestowanych
o stwierdzenie naruszenia praw do znaku towarowego.
w działania marketingowe. Ponadto imitacje psuły dobre imię oryginałów.
W związku z wątpliwościami, które pojawiły się podczas rozstrzygania
Jednakże pomimo tego, że podobieństwo flakonów perfum i ich opakowań
sąd brytyjski, skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
zostało wprowadzone celowo tak, aby wywołać u klientów skojarzenia
pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni odpowiednich przepisów
z oryginalnymi perfumami i ułatwić sprzedaż tańszych imitacji,
dyrektywy 89/104/EWG (obecnie dyrektywa 2008/95/WE) o znakach
a dodatkowo związek między opakowaniami przysparzał Malaika i Starion
towarowych i dyrektywy 84/450/EWG (obecnie dyrektywa 2006/114/WE)
korzyści handlowych, to jednak jednoznaczna ocena zaskarżonej praktyki
o reklamie wprowadzającej w błąd i reklamie porównawczej.
nie była łatwa do przeprowadzenia.
REKLAMA
„IZIS”
Kosmetyczno – Lekarska Spółdzielnia Pracy
Laboratorium Badańń Wyrobów Kosmetycznych i Chemii Gospodarczej
Wykonujemy badania:
• mikrobiologiczne,
• dermatologiczne,
• aplikacyjne,
• aparaturowe,
• fizykochemiczne.
Dokonujemy oceny wpływu kosmetyku na zdrowie człowieka.
ul. Chmielna 4, 00-020 Warszawa
e-mail: [email protected]
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
tel./fax: +48 22 827 83 99
Skype: zaklad32
www.izis.waw.pl
22 | produkcja
W przeważającej mierze wątpliwości sądu brytyjskiego wynikały
identyczności lub podobieństwa towarów i identyczności lub
z faktu, że sporne flakony perfum i opakowania nie wprowadzały
podobieństwa oznaczenia do znaku towarowego na podstawie art. 5 ust. 1
odbiorców w błąd. Nie miały również wpływu na poziom sprzedaży
lit. b) tej dyrektywy, jeśli wystąpiło prawdopodobieństwo wprowadzenia
oryginalnych produktów prowadzonej przez właściciela znaku towarowego
w błąd i w związku z tym wystąpił negatywny wpływ na podstawową
np. Miracle. Nie można było również jednoznacznie stwierdzić, że szkodziły
funkcję znaku towarowego, jaką jest oznaczenie pochodzenia towarów;
renomie znaku towarowego producentów perfum luksusowych.
Trybunał w Luksemburgu uznał (orzeczenie z 18 czerwca 2009 r.;
renomowanych znaków towarowych na podstawie art. 5 ust. 2
dyrektywy 89/104/EWG, jeśli wystąpiło działanie na szkodę renomy
C-487/07 L’Oreal i in.), że art. 5 ust. 2 dyrektywy o znakach
znaku towarowego, działanie na szkodę charakteru odróżniającego
towarowych ma zastosowanie, wbrew literalnej
znaku towarowego lub czerpanie nienależnej korzyści z charakteru
wykładni przepisu, również do towarów
podobnych do tych, dla których znak
towarowy jest zarejestrowany,
co miało miejsce w omawianej sprawie.
odróżniającego lub renomy znaku towarowego.
Wyżej wspomniane użycie znaku towarowego może być
zakazane chyba, że reklama porównawcza spełnia wszystkie warunki
dopuszczalności z dyrektywy 84/450/EWG. Choć możliwość stosowania
Ponadto wystąpienie naruszenia musi
cudzego znaku towarowego w reklamie porównawczej nie budzi
wynikać z pewnego stopnia podobieństwa
wątpliwości, to producenci imitacji perfum narażają się na zarzut
między renomowanym znakiem towarowym,
naruszenia art. 3a ust. 1 lit. h) dyrektywy bez względu na to, czy
a oznaczeniem z powodu, którego dany krąg
odbiorców kojarzy oznaczenie ze znakiem, czyli ma
w reklamie ich produkty przedstawione są wprost czy pośrednio jako
imitacja towaru noszącego chroniony znak towarowy i czy jest to imitacja
przekonanie, że występuje między nimi związek,
całego towaru czy tylko jego najważniejszej cechy, jaką w przypadku
nie myląc ich jednak. Tym samym używanie
perfum jest zapach.
oznaczenia podobnego nie musi prowadzić do
wprowadzenia w błąd.
Trybunał stwierdził również, że naruszenie
renomowanego znaku towarowego nie musi wiązać się
Zdaniem Trybunału przedstawienie w reklamie porównawczej perfum
jako imitacji perfum chronionych znakiem towarowym, czyli działanie
sprzeczne z regułami uczciwej konkurencji, jest jednocześnie przejawem
czerpania nienależnej korzyści (bezprawnym korzystaniem) ze znaku
z niebezpieczeństwem działania na szkodę renomy lub
towarowego na podstawie art. 3a ust. 1 lit. g) dyrektywy o reklamie
charakteru odróżniającego czyjegoś znaku towarowego.
wprowadzającej w błąd i reklamie porównawczej oraz art. 5 ust. 2
Wystarczy samo czerpanie nienależnej korzyści z charakteru
odróżniającego lub renomy znaku towarowego. Może ono
dyrektywy o znakach towarowych i może być na tej podstawie zakazane.
Interpretowane przez Trybunał przepisy zostały również
polegać na tzw. „działaniu w jego cieniu”, w celu skorzystania
implementowane do polskiego systemu prawego. Fakultatywny dla państw
z jego prestiżu, atrakcyjności, doskonałej reputacji. Jest to
członkowskich Unii art. 5 ust. 2 dyrektywy 89/104/EWG odpowiada art.
także korzystanie, bez podjęcia działań marketingowych
296 ust. 2 pkt 3 ustawy – Prawo własności przemysłowej, a art. 5 ust. 1
i niekiedy ogromnych nakładów finansowych wysiłku
artykułowi 296 ust. 2 pkt 1 i 2 w/w ustawy. Przesłanki stosowania reklamy
włożonego przez właściciela renomowanego znaku
porównawczej zostały wprowadzone do art. 16 ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy
towarowego
o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
w stworzenie i utrzymanie swojego znaku.
W pierwszej kolejności Trybunał zajął się oceną
spornego zestawienia porównawczego na podstawie
dyrektywy o znakach towarowych. Dzięki stwierdzeniu,
Na polskim rynku kosmetycznym możemy zauważyć podobne
problemy związane ze sprzedażą imitacji oryginalnych perfum, tak więc
wyrok Trybunału ma duże znaczenie w tej kwestii.
Wyrok Trybunału może dostarczyć sądom polskim wielu wskazówek
że wykorzystanie przez reklamującego w reklamie
co do możliwego zakresu ochrony renomowanych znaków towarowych
porównawczej oznaczenia identycznego ze znakiem
przed ich użyciem w stosunku do produktów identycznych, podobnych
towarowym konkurenta lub do niego podobnego
stanowi używanie tego oznaczenia w odniesieniu do
towarów lub usług samego reklamującego w rozumieniu art. 5
dyrektywy o znakach towarowych. Trybunał zaprezentował podobną
lub wykraczających poza granice podobieństwa.
Sąd ma możliwość dokonania własnej oceny rozpatrywanego stanu
faktycznego, m.in. w celu ustalenia, czy nastąpiło czerpanie nienależnej
korzyści z charakteru odróżniającego lub renomy znaku towarowego,
tezę już wcześniej w orzeczeniu z czerwca 2008 r. (sprawa C-533/06 O2
czy stwierdzenia, jakie funkcje znaku towarowego zostały w konkretnym
Holdings & O2 (UK).
przypadku naruszone.
Według Trybunału użycie cudzego znaku towarowego w reklamie
porównawczej może być zakazane w wypadku:
identyczności towarów i identyczności oznaczenia ze znakiem
Tak więc producenci perfum, którzy chcieliby reklamować swój produkt
wskazując na jego podobieństwo do znanych marek i stosujące tego
typu praktyki mogą się spodziewać, że w razie skierowania przeciwko
towarowym na podstawie art. 5 ust. 1 lit. a) dyrektywy 89/104, jeżeli
nim pozwu, nie będą mogli tłumaczyć się „puszczaniem oka” do klientów,
używanie jest w stanie negatywnie wpłynąć na jedną z funkcji pełnionych
którzy orientują się, że nie nabywają oryginalnego towaru.
przez ten znak, m.in. funkcję komunikacyjną, inwestycyjną lub reklamową;
2/2011
Oczywiście tylko producenci perfum pachnących prawie jak oryginalne.
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
www.farmacom.com.pl
24 | produkcja
Warto spróbować
„homogenności”…
Grzegorz Dębski
GEA Process Engineering Sp. z o.o.
Kosmetyki i przemysł kosmetyczny – branża, która
sama w sobie jest sztuką doboru, jakości obróbki,
procesem tworzenia baz kosmetycznych, dodatków
i specjalnych technologii, które tworzą produkty
o różnym zastosowaniu, dla każdego. Jednorodne
produkty o dużej trwałości oraz najwyższej jakości
to idea, która nieustannie buduje branżę
kosmetyczną, czyniąc producentów kosmetyków
prekursorami w odkrywaniu nowych produktów…
Homogenność, a raczej jednorodność (rozkład cząsteczek) to temat,
ciecz, ciało stałe lub, jak wykazują ostatnie badania, gaz. Mieszanie jest
który można opisywać na wiele sposobów. Proces, który swoje największe
połączone z redukcją rozmiarów cząstek fazy rozproszonej.
zastosowanie miał do tej pory (ostatnie 80lat) w przemyśle spożywczym,
teraz przenosi swoje doświadczenia na kolejne aplikacje, kolejne branże.
W każdej dziedzinie - doświadczenie - to kapitał, a właściwie podstawa,
Mieszanie półproduktów to podstawowa zasada w produktach
kosmetycznych, dziś znanych jest wiele sposobów osiągnięcia
powyższych efektów. Jednym z nich jest homogenizacja
na której buduje się rozwój firmy i konkretnej marki. Każda dziedzina,
wysokociśnieniowa. Typowe urządzenie do homogenizacji
w której da się zastosować nowatorską technologię (zdarza się, że dotyczy
wysokociśnieniowej składa się zasadniczo z dwóch podstawowych
to procesów stosowanych już w innych aplikacjach), stoi przed
układów – wysokociśnieniowej pompy tłokowej (przepływność
niepowtarzalną szansą na wejście na rynek z nowym lub ulepszonym
decyduje o ilości tłoków i gabarytach pompy) oraz specjalnego zaworu
produktem. Nowy produkt to szansa na to, aby pokazać swoją „inność”,
homogenizującego (ilość zaworów jest zależna od efektów, które są
zaś niepowtarzalność w takiej gałęzi przemysłu jak kosmetyki to podstawa
oczekiwane przy obróbce produktów końcowych).
sukcesu na wiele lat. Jeden produkt, jedna marka, która na długi czas będzie
Produkty lub półprodukty są przetłaczane pod ciśnieniem przez szczelinę
kojarzona z jakością lub specjalnym zastosowaniem, to podstawa napędowa
w układzie zaworu homogenizującego. Wielkość ciśnienia homogenizacji
wielu procesów badawczych i naukowo innowacyjnych.
zależy od zastosowań i z reguły mieści się w zakresie
Przemysł kosmetyczny to jeden z najszybciej rozwijających się sektorów
przemysłu, ale innowacyjność i niepowtarzalność ma swoja cenę - tylko
od 70 do 2 000 barów.
Zbadanie zjawisk zachodzących w obrębie zaworu homogenizującego
nowe lub stale udoskonalane procesy produkcyjne (technologie) pozwalają
jest bardzo trudne ze względu na minimalną wielkość szczeliny, wielkie
być na rynku i konkurować z innymi producentami.
prędkości przepływu i bardzo krótkie czasy przebywania.
A zatem, niezależnie, czy zdobywa się dopiero rynek, czy też już trwa
proces utrzymania się na nim - warto stale próbować czegoś nowego.
Teoretycznie jednak można podać następujące zjawiska odpowiedzialne
Ten artykuł pozwoli zainteresowanym poznać zasady homogenizacji
za efekt homogenizacji:
wysokociśnieniowej, a dalej to już tylko krok do „homogenności”…
• Eksplozja cząsteczek na skutek efektu kawitacji podczas rozprężania
w produktach rynku kosmetycznego.
Zasady Homogenizacji Wysokociśnieniowej (podstawowe wiadomości)
Celem homogenizacji jest dokładne wymieszanie dwóch substancji,
z których jedna jest w postaci płynnej. Drugą substancją może być
2/2011
produktu,
• Działanie sił ścinających powodowanych przez przeciskanie płynu
pomiędzy głowicą i gniazdem zaworu,
• Zderzenia cząstek stałych z pierścieniem,
• Wibracje wysokiej częstotliwości (aż do 50 kHz w szczególnych
przypadkach).
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
25
W efekcie otrzymuje się rozdrobnienie cząstek fazy rozproszonej
do rozmiarów submikronowych (w zależności od wielkości zastosowanego
ciśnienia homogenizacji).
po to, by sprostać wymaganiom dowolnych procesów, w których wysoka
jakość i aspekty ekonomiczne są stawiane na pierwszym miejscu.
W szeroko pojętej branży kosmetycznej homogenizatory znajdują
zastosowanie od szeregu lat, co wskazuje, że jest to rzeczywista droga do
Homogenizacja (kosmetyki i półprodukty przemysłu
kosmetycznego)
Ze względu na bardzo dużą różnorodność produktów w branży
kosmetycznej niemożliwe jest szczegółowe omówienie tematu w jednym
krótkim artykule. Można jednak skupić się na typowych zastosowaniach
osiągnięcia konkretnych efektów, nie znajdująca realnej alternatywy.
Ważne jednak, aby odróżnić homogenizację mechaniczną (mieszadła
i młynki obrotowe) od zastosowania homogenizacji wysokociśnieniowej
(homogenizatory).
Lista produktów kosmetycznych, których własności zyskują w procesie
homogenizacji wysokociśnieniowej i wymienić najważniejsze efekty
homogenizacji byłaby bardzo długa i najprawdopodobniej niekompletna,
towarzyszące temu procesowi:
więc poniżej warto zamieścić tylko niektóre z nich, a mianowicie:
• mikronizacja zawieszonych cząstek (0,1 do 2 mikrometrów
• różnego rodzaju emulsje, wśród których można wymienić kremy
w zależności od produktu i ciśnienia) przy bardzo równomiernym
nawilżające, kremy odżywcze, substancje wyszczuplające, kremy
rozkładzie wielkości.
lecznicze, szampony, emulsje do opalania itd.
• równomierne rozproszenie cząstek, co w rezultacie daje jednorodny/
• pasty do zębów,
• lakiery do paznokci.
homogenny produkt,
• stabilność otrzymanych emulsji i dyspersji,
• zawiesiny ogólnie (witaminy itp.).
• zwiększenie lepkości, która pociąga za sobą żądaną stabilność.
• mydła w płynie.
Jeśli wzrost Iepkości nie jest pożądany, zastosowanie drugiego stopnia
homogenizacji lub zaworu homogenizującego specjalnej konstrukcji
pozwala na utrzymanie płynności produktu,
• szybkie żelowanie bez konieczności zmian temperatury produktu,
Miejsce użycia homogenizatora w linii technologicznej do produkcji
i wytwarzania baz potrzebnych w produkcji kosmetycznej może być różne
w zależności od rodzaju produktu i od zadanych jego początkowych
i oczekiwanych własności.
Wszystkie powyższe efekty pozostają ze sobą w ścisłym związku.
Ze wzglądu na mnogość zastosowań warto wymienić tylko niektóre
z najważniejszych cech wymaganych dla produktów kosmetycznych,
które mogą być osiągnięte przez odpowiednie zastosowanie homogenizacji
Homogenizatory laboratoryjne
(badania i tworzenie nowych aplikacji)
Dla specjalnych przypadków możliwe jest zaprojektowanie i wykonanie
wysokociśnieniowej.
odpowiedniego urządzenia pasującego do szczególnego, wybranego
• Stabilność emulsji zawierających różnego rodzaju oleje. Podstawowa
przez producenta procesu. Najczęściej w takim przypadku konieczne jest
cecha produktu wysokiej jakości.
• Mikronizacja i równomiernie rozprowadzenie cząstek. Powstrzymują one
koalescencję, która praktycznie dyskwalifikuje kosmetyk wpływając na
jego zdolności absorpcyjne.
• Wygląd produktu, jego konsystencja i przede wszystkim efektywność.
Znaną rzeczą jest, że czynnikiem limitującym działanie niektórych
produktów kosmetycznych jest ich zdolność do wchłaniania przez skórę.
przeprowadzenie testów wstępnych w laboratorium badawczym - również
w przypadkach wprowadzania korekt w technologii powinno się
wypróbować różne warianty warunków procesu w skali laboratoryjnej.
Idealnym rozwiązaniem powyższego problemu jest wykorzystanie
homogenizatora laboratoryjnego umożliwiającego przeprowadzanie testów
na niewielkich próbkach surowców (od 0,1 do kilku litrów).
Przykładem takiego urządzenia może być homogenizator laboratoryjny
Znaczna redukcja rozmiarów cząsteczek silnie wspomaga ten proces.
PANDA+ (o wydajności ok. 10 I/h i ciśnieniu homogenizacji do 2 000
Jednoczenie zjawisko wzrostu powierzchni zmikronizowanych cząstek
atmosfer). Urządzenie to pozwala na prowadzenie własnych prac
substancji czynnej przyspiesza znacząco jej działanie. Suspensje
badawczych, przy opracowaniu nowych technologii w każdej dziedzinie,
lipozomowe ostatnio bardzo popularne wśród wiodących producentów
która była by zainteresowana wykorzystaniem efektu homogenności.
kosmetyków jako nośniki odżywczych i farmakologicznych substancji
wysokociśnieniowych
… a zatem, czy warto wykorzystywać zjawisko
homogenności?
Powyższe efekty są wykorzystywane również w produkcji
zaplanować próby, wykonać testy i po otrzymaniu danych porównać
mogą być z powodzeniem produkowane przy użyciu homogenizatorów
Ten artykuł nie odpowie na tego typu pytanie, to trzeba sprawdzić,
kosmetycznych środków oczyszczających polepszając ich własności
z dotychczas stosowanymi technikami i technologiami, które są obecnie
czyszczące, nawilżające, ściągające i bakteriostatyczne. Oprócz poprawy
wykorzystywane przy produkcji w branży kosmetycznej. Z ekonomicznego
jakości należy wziąć pod uwagą aspekt ekonomiczny – szczególnie, gdy
punktu widzenia, zawsze warto spróbować, w końcu to za unikalność
używane substancje czynne są drogie, a dzięki homogenizacji ten sam efekt
i wyjątkowość markowe produkty są wybierane najczęściej.
osiąga się przy użyciu mniejszych ilości.
Homogenizatory ciśnieniowe nowej generacji mogą być wyposażone
w specjalne, nowoczesne zawory homogenizujące oraz układy automatyki
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
(opracowano w oparciu o materiały i zasoby GEA Niro-Soavi)
2/2011
26 | polski przemysł
Nowości
w produktach kosmetycznych
Hanna Kaczmarek
W poprzednich numerach kwartalnika
Świat Przemysłu Kosmetycznego pisałam
o pojęciu marki, jej roli i sposobach
budowania jej silnego wizerunku.
Pora na stwierdzenie dość oczywiste:
żadna marka nie istnieje sama dla siebie,
zawsze kryje się za nią coś więcej.
To coś więcej, to oczywiście jej wartości
i tworzący ją ludzie, ale przede wszystkim
usługa lub produkt, na której\którym znajduje
się jej logo.
Jeżeli ustaliliśmy już, że „jak mieć markę, to najlepiej silną”, to teraz
formuła”. Nie wiem czy wszystkie osoby zajmujące się tworzeniem nowych
należałoby się zastanowić jak mieć równie silną usługę lub produkt. Tak,
usług i produktów przeprowadziły w swojej głowie taki tok rozumowania
aby nasza oferta była jednym z czynników budujących siłę naszej marki.
jak ja, ale jestem pewna, że większość z nich zdała sobie w pewnym
W dobie tak szybko zmieniającego się świata, licznych transformacji
i rewolucji, koniecznym jest „nadążanie” za wszystkim, co się dzieje
wokoło. Jeśli dodamy do tego fakt, iż obecnie w ciągu dnia dokonujemy
momencie sprawę, że wszyscy dokoła mają co chwile jakieś nowości, a ich
wprowadzanie zaczyna być statusem quo także dla nich.
Aby najpierw uzmysłowić sobie ewolucję jaką przeszły usługi i produkty
tylu transakcji kupna-sprzedaży, co w latach 60-tych XIX wieku w czasie
na rynku kosmetycznym, pozwolę sobie przytoczyć kilka przykładów.
całego roku, to odpowiedź zaczyna nam się pomału krystalizować.
Kiedy już będziemy przekonani, że ulegają one nieustannym zmianom,
Obecnie silna marka chcąc mieć silne usługi lub produkty, powinna
przejdziemy do opisania i usystematyzowania procesów związanych
mieć elastyczną ofertę, dopasowującą się do zmieniających się potrzeb
z projektowaniem nowych produktów i wprowadzaniem nowości do tych
zmieniającego się społeczeństwa. Może to właśnie dlatego większość
już istniejących.
produktów FMCG (czyli tzw. dóbr szybko rotujących, szybko zbywalnych
Zacznijmy od najprostszej i chyba najstarszej usługi kosmetycznej
tj. proszek do prania czy szampon do włosów) ma na opakowaniu napis
– od usługi fryzjerskiej. Potrafimy sobie zapewne wyobrazić, że
„nowość”? Może to właśnie dlatego kupując gazetę lub włączając telewizor
początkowo służyła ona przede wszystkim skróceniu włosów, a później
widzimy i słyszymy „zupełnie nowy”, „totalna innowacja”, „udoskonalona
ewentualnie także zmianie ich koloru. Ale czy zawsze towarzyszyło jej
2/2011
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
27
też o wyobrażenie, że kiedyś usługa fryzjerska była tylko i wyłącznie
zaspokojeniem potrzeby związanej ze zmianą długości włosów,
a dziś ma w sobie także znamiona wypicia dobrej kawy lub wyszukanej
herbaty, delektowania się czekoladką, poprawienia sobie humoru nie
tylko zmianą fryzury, ale i kieliszkiem szampana (który niektóre salony
zaczęły serwować już kilka lat temu). Dziś wizyta u fryzjera spełnia
też nasze oczekiwania na poziomie potrzeb socjalnych – rozmowy z
mistrzem fryzjerstwa, jego pracownikami czy inną klientką, niezależnie
od tego czy przyszło się razem czy osobno, czy
widzi się pierwszy czy kolejny raz, zawsze
można wymienić między sobą kilka zdań,
poglądów. Bycie na liście klientów niektórych
salonów to dziś także wyróżnienie i powód do dumy.
Wiele wydarzyło się na drodze transformacji małego zakładu
fryzjerskiego
z jednym krzesłem w piękny salon fryzjerki z wygodnymi kanapami.
Wiele zmienia się nadal, bowiem nasze przywiązanie do ludzi
i miejsc, jest czasem tak samo silne jak chęć poznawania czegoś
nowego. Mamy więc swojego zaufanego fryzjera, który co jakiś
czas zaskakuje nas nowymi kosmetykami, przebytymi szkoleniami,
zdobytymi tytułami i innowacyjnymi usługami (zawsze modnymi, zawsze
nadążającymi za największymi trendami). Czasem jednak lubimy pójść
do nowego miejsca, nowego salonu fryzjerskiego, mimo iż oddalony jest
od naszego miejsca pracy czy zamieszkania o godzinę drogi. To cena
naszego „bycia na czasie”. Podobnie do powyższej wygląda przemiana,
którą przeszły kosmetyki. Dawniej – krem do twarzy (a przy okazji i
do innych części ciała). Dziś – tysiące (to określenie niestety nie jest
przesadzone) kremów do twarzy, w zależności od jej wieku, typu skóry,
przeznaczenia, częstotliwości użytkowania i miejsca aplikacji (czoło,
policzki, strefa T, obszar pod oczami, każde miejsce ma inne potrzeby).
Jeśli weźmiemy pod uwagę mnogość surowców kosmetycznych i
dostępnych technologii produkcyjnych, otrzymujemy ogromną ilość
produktów kosmetycznych i duży problem konsumencki – konieczność
wyboru jednego produktu z nieograniczonego morza możliwości. Nie
nakładanie odżywek na włosy? Czy dawni fryzjerzy modelowali włosy
możemy krytykować tej sytuacji, ponieważ ta krytyka jej nie zmieni.
po ich ścięciu czy tylko osuszali? Jeśli nie znamy odpowiedzi na te
Przyszło nam żyć w czasach konsumenckiego dobrobytu i choć pojawiają
pytania, to z pewnością łatwiej nam będzie uzmysłowić sobie, że dawniej
się opinie, że obecny kryzys gospodarczy jest efektem zbytniego
fryzjer miał jedną parę nożyczek, a niekoniecznie cały ich pęk. Łatwiej
nasycenia rynku wobec niechęci konsumenta względem wyboru, to
REKLAMA
ROZWÓJ, SUKCES, KARIERA – EDUKACJA DLA PRZYSZŁOŚCI
Wyższa Szkoła Zawodowa Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia zaprasza
na DWUSEMESTRALNE STUDIA PODYPLOMOWE:
· WIEDZA O KOSMETYKACH I SUPLEMENTACH DIETY
· STOSOWANIE, WYTWARZANIE I OCENA WYROBÓW KOSMETYCZNYCH
· PODOLOGIA KOSMETYCZNA
www.studia-kosmetologia.edu.pl
„Człowiek – najlepsza inwestycja”
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
28 | polski
polskiprzemysł
przemysł
będąc w centrach handlowych nadal obserwujemy liczne grono osób
zainteresowanych kupowaniem.
Zmienia się świat, zmienia się człowiek i jego potrzeby. Zmienia się też
producent i oferowane przez niego dobra. Koło zmian się toczy...
Przyjrzyjmy się zatem procesom związanym z projektowaniem nowych
produktów i wprowadzaniem nowości do tych już istniejących.
Każda firma ma swoje (tajne) sposoby na tworzenie nowych produktów
lub ulepszanie tych już istniejących. Większość z nich czerpie zapewne
Mamy tutaj do wyboru przede wszystkim 2 sposoby szukania
pomysłów na nowości. Pierwszym z nich, ponieważ najczęściej
stosowanym, jest analiza wszystkiego tego, co zastajemy na rynku,
czyli konkurencji, trendów i konsumentów oraz tego, co sami sobą
reprezentujemy. Zupełnie innym, drugim sposobem jest zupełna
innowacyjność, przekraczanie wszelkich granic i wprowadzanie
absolutnie przewrotowych rozwiązań.
Oczywiście sposób pierwszy jest dużo bezpieczniejszy. Mniejsze
z dobrodziejstw procesów NPD (New Product Development, czyli Rozwój
ryzyko wynika tu bowiem z naśladownictwa. Kiedy chcąc wprowadzić
Nowych Produktów), implementując je w całości lub tylko częściowo,
nową usługę, zaznajomimy się z konkurencyjną ofertą, wiemy już czego
organizując systematyczne spotkania lub tylko w sytuacjach zagrożenia
jest najwięcej (prawdopodobnie to sprzedaje się najlepiej), a czego jest
(na przykład: spadek obrotów firmy lub nowości w portfolio konkurencji).
najmniej (co cieszy się mniejszym powodzeniem, ale np. pozytywnie
NPD to najpopularniejszy ze sposobów, ponieważ pozwala projektować
wpływa na wizerunek marki, np. jako multipotencjalnej lub bardzo
nowość od początku do końca, pod kontrolą. Zazwyczaj zaczyna się od
ekskluzywnej – wówczas warto mieć w ofercie bardzo drogą i rzadko
tworzenia briefu, czyli formy listu/pisma, w którym sami
dla siebie opisujemy wszystkie potrzebne elementy
produktu/usługi. Dobrze jest, gdy przed tym etapem
lub zaraz po nim pojawia się analiza rynku i konkurencji,
ponieważ dzięki nim (analizom) często udaje się
oszczędzić dużo czasu i pracy. Nie warto bowiem
skupiać sił wokół produktów bez przyszłości, czyli
takich, które nie mają szans na zaistnienie, bo są za
mało innowacyjne, zbyt innowacyjne, nie odpowiadają
nawykom społeczeństwa lub ich koszt produkcji jest
nieadekwatny do możliwości sprzedażowych. Kiedy
już mamy więc „pomysł na produkt” i wiemy, że warto
się nim zająć rozpoczyna się okres prób i testów, czyli
przelewania słów w czyny. Niezależnie od składu czy
przeznaczenia zazwyczaj powstaje wiele realizacji.
To także moment spojrzenia prawdzie w oczy, czyli
odpowiedzi na pytanie czy możliwe jest uzyskanie
oczekiwanego przez nas purpurowego koloru emulsji,
czy też umieszczenie płynu w płaskim pudełku. Sprawdzamy konsystencję,
wykonywaną usługę). Oczywiście analizy zewnętrznej nie możemy
kolor, zapach, działanie. Oceniamy możliwości opakowaniowe i zupełnie
sprowadzić tylko do analizy konkurencji, musimy przyjrzeć się także
wstępnie projektujemy komunikację z konsumentem. Kiedy grupa
konsumentom. Musimy wiedzieć czego potrzebują i co do tej pory
osób decyzyjnych po raz drugi mówi „TAK”, rozpoczynają się badania
odpowiadało ich potrzebom. Musimy wiedzieć kiedy i w jaki sposób
bezpieczeństwa i efektywności produktu kosmetycznego. W tym czasie
używali tego dotychczasowego „czegoś” i czy znajdą się chętnie na
powinniśmy pracować już nad kolejnym nowym produktem. Proces NPD
zastąpienie go czymś nowym. Musimy wiedzieć kiedy i jak często
jest bowiem najefektywniejszy wtedy, kiedy jest ciągły, a jego prawdziwą
tego używają i jaką wartość ma to dla nich. Codzienne i niecodzienne
siłą jest współpraca. Zaangażowanie w proces NPD osób zajmujących się
zachowania to często przejaw krótkotrwałej mody, lecz na ich podstawie
różnymi dziedzinami (R&D, marketing, produkcja, sprzedaż, księgowość,
możemy wyciągać wnioski dotyczące trendów. Moda na różowe
zakupy) jest jedynym sposobem na uniknięcie błędu związanego z
opakowania z kwiatowym wzorem to coś więcej niż trend dotyczący
wprowadzeniem na rynek produktu niedochodowego i nie odpowiadającego
medycznego lub ekologicznego wizerunku produktów, warto oddzielać je
potrzebom konsumenckim. I choć to konsument dokonuje ostatecznej oceny
od siebie, aby nie podążyć kierunkiem, który szybko straci na aktualności
produktu, decydując czy po niego wróci, czy też nie, to kluczową kwestią
(w skrajnym przypadku – przed wprowadzeniem na rynek naszego
nie jest jednak lojalność konsumenta, ale znajomość rynku i przyjęcie
produktu). Trend to na przykład tworzenie produktów dla nowoodkrytej
odpowiedniego modelu biznesowego.
przez rynek kosmetyczny grupy wiekowej tj. osoby powyżej 60 roku życia.
Proces NPD to tylko narzędzie, jest wiele firm, które korzystają z innych
Skąd wiemy, że to trend a nie moda? Bo stanowi to odpowiedź na problem
metod i też odnoszą sukcesy. Ważne jest bowiem samo nastawienie do
starzejącego się społeczeństwa, czegoś z czym mamy dziś do czynienia
nowości (zarówno wobec samego wprowadzania nowych produktów, jak
i czego nie przezwyciężymy w żaden prosty sposób. Zupełnie inaczej mają
i unowocześniania już istniejących). Ważny jest więc model poszukiwania
się na przykład maskary z wibracyjną szczoteczką. Nie wymyślono ich
samych pomysłów.
dlatego, że kobiety mają problemy z nadgarstkami i używanie tradycyjnych
2/2011
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
polski przemysł | 29
aplikatorów sprawia im problem, wymyślono je na zasadach innowacji
Czasem udaje się bowiem wprowadzić na rynek coś, czego żaden
w istniejącym produkcie, innowacji dla wybranych (najprawdopodobniej
konsument nie potrzebował, a zaczął używać, gdy się pojawiło.
dla coraz silniejszej grupy konsumentów zwanych innowatorami, czyli
Można wobec takiego produktu (i oczywiście jego marki) stworzyć
tych, którzy lubią używać rzeczy nowych, często niszowych i drogich,
atmosferę wywołującą po prostu chęć posiadania. Jest to jednak
droższych od standardowych produktów). Kiedy zrobimy choćby
bardzo skrajny przykład projektowania nowych produktów, bardzo
taką, podstawową, analizę otoczenia, musimy skupić się na tym, co
odważny i niestety bardzo ryzykowny. Mimo, że czasem przynoszący
wewnątrz naszej struktury czy organizacji. Musimy przypomnieć sobie
sukces, to rzadko stosowany.
wartości naszej marki, przyjrzeć się naszym produktom i możliwościom
Większość nowych produktów i nowości jest (można by rzec: po
produkcyjnym oraz zaczerpnąć rady specjalistów w zakresie inwestycji
prostu) odpowiedzią na zmieniającą się kondycję społeczeństwa.
i finansów. Dopiero wtedy, kiedy wiemy, że nowowymyślony produkt
Pojawiają się coraz mniejsze opakowania produktów, w odpowiedzi
spójny jest z wizerunkiem marki i naszym portfolio oraz, że jesteśmy
na rosnącą grupę singli (nazywanych omalże nową grupą społeczną),
w stanie produkować go i sprzedawać z zyskiem, możemy rozpocząć
którzy prowadząc jednoosobowe gospodarstwa domowe zużywają
prace na nim i jego wdrożeniem.
dużo mniej produktów niż kilkuosobowe rodziny. Coraz więcej
Drugi sposób na wprowadzanie nowych produktów, czyli zupełna
produktów kosmetycznych dostępnych jest w internecie, ponieważ
innowacyjność, implementowany może być na dwa różne sposoby.
pracujemy coraz dłużej i mamy coraz mniej czasu na spacery po
Możemy bowiem dokładnie wsłuchiwać się w potrzeby konsumentów,
drogeriach. Mamy produkty kosmetyczne dla mężczyzn, ponieważ
porzucając dotychczasowe metody marketingowe (grupowanie
zmienia się ich wizerunek, dawny „zdobywca” pokarmu dla rodziny,
konsumentów i tworzenie modeli konsumenckich) na rzecz
jest dziś zadbanym mężczyzną, który wychodzi z domu do pracy,
dogłębniejszych narzędzi, zaczerpniętych z badań etnograficznych.
z dzieckiem na spacer, na zajęcia sportowe, a nie tylko „na łowy”.
Poszukując potrzeb konsumenckich i chcąc je zaspokoić możemy
Chcemy produktów działających natychmiast, ponieważ nie
przecież obserwować obecnych lub potencjalnych użytkowników,
mamy czasu czekać na efekty lub też potrzebujemy tych efektów
rozmawiać z nimi i słuchać tego, o czym sami chcą nam powiedzieć.
natychmiast, na chwilę, bo dopiero dziś dowiedzieliśmy się, że
Możemy zapraszać ich do współtworzenia rozwiązań usługowych lub
wieczorem jest przyjęcie na którym nasza skóra musi był gładka i
produktowych, czy to poprzez zapraszanie do współpracy projektowej,
lśniąca. Chcemy wybierać to, co ekologiczne, aby ratować naszą
czy też poprzez dostarczanie im rozwiązań składających się z tzw.
planetę (naprawdę chcemy, czy tylko uwierzyliśmy
półproduktów. Możemy bowiem wprowadzić na rynek wodę mineralną
w światowy trend?), dlatego sięgamy po szare pudełka z kremami.
w zupełnie nowym kulistym opakowaniu (skoro zaobserwowaliśmy, że
Wszystkie usługi i produkty muszą się zmieniać, bo zmieniają się ich
pijące osoby mają problem z trzymaniem w jednej ręce standardowej
użytkownicy i odbiorcy. Oni zaś mają odwagę się zmieniać, bo głęboko
butelki) lub do każdej wody dodawać 2 saszetki smakowe, aby jej
wierzą w to, że ich zmiany zostaną zauważone, docenione i uhonorowane
konsument mógł zdecydować czy chce się napić wody z ekstraktem
nowymi ofertami. Pozostaje tylko pytanie czy naprawdę każda drobna
z mięty czy też z bazylii. Najważniejsze jest to, aby nie ograniczać
zmiana naszego stylu życia, wymaga aż tylu naszych produktów, czy to po
ani siebie ani swoich pomysłów i na etapie projektowym dopuszczać
prostu kwestia i problem naszej lojalności (wobec marki, usługi, produktu
każdą możliwość. Tylko uwzględnianie wszystkich pomysłów, może
i siebie nawzajem). Lojalność jest już jednak zupełnie innym tematem,
doprowadzić nas do wyboru tego najlepszego, najtrafniejszego,
równie wartym uwagi jak samo wprowadzanie na rynek nowych produktów
przekładającego się na zysk naszej firmy. Rynkowe doświadczenie
i cykl ich życia.
pokazuje, że nie zawsze trzeba słuchać innych, aby odnosić sukcesy.
REKLAMA
A Certi ficati
KR
o
DE
n
Warszawa,
ul. Obozowa 82a,
pawilon 1
cert kat
yfi
30 | surowce
WOSKI do stosowania w procesie NA ZIMNO
Polielektrolity
i ich wpływ na woski
Cornelius
Zmieszanie polielektrolitu i wosku często przysparza różnych
problemów. Firma Jeen International proponuje technologię,
która zapewnia łatwy w użyciu produkt i zmienia sposób
przygotowywania emulsji.
W rozwiązaniu tym wykorzystuje się poliakrylan sodu i dowolny wosk.
udałoby się uzyskać tradycyjnymi metodami. Jak to możliwe? Na wstępie
Do niedawna koncepcja procesu pozwalającego włączać woski na
należy zdefiniować surowce wykorzystane w tej technologii. Definicja
zimno, zwanego CPW (ang. Cold Process Wax), wydawała się twórcom
wosku wynika wyłącznie z pochodzenia materiału, nieważne, czy jest on
niemożliwa. Obecnie można rozproszyć w zimnej wodzie dowolny
naturalny, czy syntetyczny. Istotne jest, czy jego temperatura topnienia
wosk, pod warunkiem, że jest to wersja CPW. Tabela 1 przedstawia listę
przekracza 40°C i czy jest on nierozpuszczalny w wodzie. Woski są
dostępnych wosków CPW. Postać wosków stosowanych na zimno nadano
zwykle niepolarne (niebiegunowe), natomiast woda to substancja bardzo
woskom o temperaturach topnienia tak wysokich jak 107°C.
polarna. Jeden z powodów, dlaczego wosk i woda nie mieszają się,
stanowi właśnie różnica w polarności. Wprowadzanie wosku na zimno
Objaśnienie procesu
(CPW) indukuje polarność w woskach. W jaki sposób? Dzieje się to
Czy możliwe jest przygotowywanie emulsji w jednym naczyniu,
dzięki związaniu poliakrylanu sodu z woskiem lub kombinacją wosków.
bez podgrzewania, gdy trzeba dodać jeden lub dwa rodzaje wosku?
Poliakrylan sodu jest polisolą, a sól posiada pewne charakterystyczne
W przypadku tradycyjnych emulsji niezbędne jest wykorzystanie dwóch
właściwości: dysocjuje w wodzie i wykazuje zdolność indukowania ładunku
naczyń – jednego dla fazy wodnej, drugiego dla fazy olejowej. Następnie
elektrostatycznego, gdy znajdzie się w wodzie. Poliakrylan sodu posiada
oba naczynia należy ogrzać. Do uzyskania emulsji z woskami CPW
dwa rodzaje konfiguracji molekularnej. Gdy nie znajduje się w wodzie,
wystarczy jedno naczynie, którego na dodatek nie trzeba ogrzewać.
posiada konfigurację molekularną zwaną kłębkiem statystycznym. Po
Pozwala to oszczędzić energię i czas, które są konieczne do ogrzania
zmieszaniu z wodą dysocjuje na kationy sodu [+] i aniony poliakrylanu [-].
dwóch naczyń. Ponieważ nie podniesiono temperatury emulsji, nie
Ładunek elektrostatyczny indukowany w wodzie wpływa na konfigurację
wymaga ona schłodzenia. Emulsje/hydrożele, powstałe przy użyciu
tej cząsteczki. Nie ma ona już konfiguracji kłębka statystycznego. Aniony
wosku CPW, charakteryzują się teksturą i postacią produktu, jakich nie
poliakrylanowe zaczynają odpychać się, co prowadzi do wyprostowania
Jeesperse®
INCI
1
CPW-2
Polyethylene, Sodium Polyacrylate
2
CPW-S
Sunflower Wax, Sodium Polyacrylate
3
CPW-CG
Cetyl Alcohol, Sodium Polyacrylate, Glyceryl Stearate, Caprylic/Capric Triglyceride
CPW-CG-T
Cetyl Alcohol, Sodium Acrylate/Sodium Acryloyl Dimethyl Taurate Copolymer, Glyceryl Stearate,Caprylic/
Capric Triglyceride
5
CPWN-SUN CARRA
Helianthuss Annuus (Sunflower) Seed Wax, Carrageenan, and Caprylic/Capric Triglyceride
6
CPW-2-CROSSPOLYMER-G
POLYETHYLENE, SODIUM POLYACRYLATE, DIMETHICONE/DIVINYLDIMETHICONE/SILSESQUIOXANE CROSSPOLYMER
4
Tab. 1.
1/2011
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
31
CPW-S (% Sodium Polyacrylate)
tego kłębka statystycznego. W liniowej konfiguracji anion poliakrylanowy
144
zyskuje cechy polimeru. Jako polimer jest on raczej dużych rozmiarów.
Serie1
142
Struktura polimeru zawiera wielokrotną strukturę hydrofilową, która
przenosi ładunek wzdłuż liniowego szkieletu węglowodorowego. Nadaje to
Polimer anionów poliakrylanowych będzie wykazywał powinowactwo
do innych cząsteczek, które posiadają taką liniową konfigurację
węglowodorową. Dlatego właśnie można dodać tłuszcze do hydrożelu
przygotowanego za pomocą poliakrylanu sodu. Wosk posiada liniową
konfigurację węglowodorową. Wosk i anion poliakrylanowy stworzą
140
Heat of Fusion (J/g)
polimerowi jego funkcję. Utrzymuje on wodę w miejscu, tworząc hydrożel.
138
136
134
132
fizyczne wiązanie, nie tylko strukturalne, lecz także funkcjonalne.
Od tej pory wosk będzie się zachowywał jak poliakrylan. Polielektrolity
130
27,5
i tradycyjne emulgatory, takie jak stearynian sodu lub kwas stearynowy,
posiadają podobne struktury, a zatem podobne funkcje. Zwykły emulgator
28
28,5
29
29,5
30
30,5
31
% NaPolyacrylate
Rys. 1.
posiada szkielet lipofilowy i hydrofilowe zakończenie. W emulsji indukuje
on polarność w fazie lipofilowej. Ta „polarna” faza lipidowa w wodzie staje
posiada lipofilowy szkielet oraz wiele odgałęzień tego szkieletu, które są
się micelą. Hydrofilowe zakończenia wytwarzają siłę odpychania, która
hydrofilowe. Różnicę tę można dostrzec i odczuć, porównując emulsje
powstrzymuje micele od zlewania się. Woski CPW podlegają tym samym
wykonane z tych dwóch materiałów. Emulgator tworzy micele, natomiast
regułom, co dotychczas dostępne technologie tworzenia emulsji. Tyle, że
polielektrolit – emulsję lamelarną. Fakt, że wosk w fazie lipidowej
teraz wiadomo już, że zasady te można stosować również do wosków.
emulsji nie został stopiony, wpływa na sposób zachowania się emulsji
z woskiem CPW. Poliakrylan/wosk będzie tworzyć usieciowaną strukturę,
Analiza
zatrzymującą wodę i olej. Dostępnych jest wiele polielektrolitów, które
Woski z serii CWP przeanalizowano na skaningowym kalorymetrze
można zastosować w tej technologii. Są to m.in. kwasy poliakrylowe, takie
różnicowym (DSC). DSC mierzy temperaturę topnienia materiału oraz ilość
jak poliakrylan sodu, karbomer, lub kopolimery kwasów poliakrylowych.
energii potrzebną do stopienia wosku. Wielkość tę nazywa się „ciepłem
Istnieje wiele naturalnych rodzajów, spośród których można wybierać.
fuzji” lub „ciepłem dysocjacji” materiału. Ponieważ wosków CPW nie trzeba
Do produkcji wosku CPW można wykorzystać naturalne gumy, np.
ogrzewać podczas przygotowywania emulsji, można było sądzić, że
pektynę, alginiany i karageninę. Jak widać, istnieje wiele kombinacji, które
pozwoli to zmniejszyć ilość energii niezbędną do dysocjacji wosku.
pozwolą uzyskać całkowicie naturalne systemy. Polielektrolity stosowane
Dane potwierdziły tę teorię; redukcja ciepła dysocjacji jest widoczna
są w wielu dziedzinach przemysłu, chociażby do oczyszczania ścieków
w przypadku wszystkich wosków CPW. Zasadniczo oznacza to, że wosk
czy regulacji sypkości cementu. Przemysł spożywczy wykorzystuje te
CPW pozwala zmniejszyć ilość energii potrzebną do rozdziału cząsteczek
gumy do zagęszczania i uzyskiwania właściwej tekstury. Bada się też
wosku. Rysunek 1 pokazuje, jak zmiany ilości poliakrylanu sodu wpływają
możliwość ich zastosowania w powłokach przemysłowych i podłożach
na ciepło dysocjacji. Widać, jak różnica ta zmienia ciepło dysocjacji
biokompatybilnych. Powlekanie powierzchni materiału może pozwolić
wosku. Ciepło fuzji wosku słonecznikowego użytego do produkcji
uzyskać powierzchnię, która odpowiada na zmiany w otoczeniu, a wzrost
CPW-S wynosiło 208,6 (J/g). Dodanie 30% poliakrylanu sodu pozwoliło
wilgotności czyni podłoże miękkim i może prowadzić do uwalniania lub
zredukować tę wartość do około 138 (J/g). Emulgator opisuje się jako
pochłaniania substancji aktywnej, leczniczej lub funkcjonalnej.
posiadający lipofilowy szkielet z hydrofilowym zakończeniem. Polielektrolit
Rys. 2.
e-w ydanie do pobrania na:
Rys. 3.
www.farmacom.com.pl
1/2011
31,5
32
32,5
32 | surowce
Lecytyna w kosmetyce
– właściwości i zastosowanie
mgr inż. Alina Bazan
Zakład Doświadczalny „Organika” Sp. z o.o
dr hab. inż. Anita Przepiórkowska
Politechnika Łódzka, Instytut Polimerów i Barwników
Lecytyny (fosfatydylocholiny) budują błony komórkowe człowieka. Nazwa ich pochodzi
z greckiego słowa lekitbos, czyli żółtko. W skórze występują w niewielkiej ilości
0,5 ÷ 1% dlatego też powinny być regularnie dostarczane w postaci odpowiednich
kremów, maści, szamponów 1).
W latach 30-tych XX w. przeprowadzono pierwsze eksperymenty
ugrupowaniem związanym z resztą kwasu fosforowego 2). Najważniejsze
zastosowania lecytyn w kosmetykach. Pielęgnacja ciała z użyciem
fosfolipidy zestawiono w tabeli 1, a ich wzór ogólny przedstawiono na
powyższych naturalnych emulgatorów, potwierdziła ich skuteczność, co
rys. 1.Zawartość kwasów tłuszczowych w najczęściej wyodrębnionych
spowodowało użycie lecytyn do produkcji kremów i mydeł, a z czasem
lecytynach zestawiono w tabeli 2. Różnica z zawartości kwasów
również do otrzymywania maseczek i szamponów. Wysokie walory
tłuszczowych, wynika z pochodzenia poszczególnych surowców.
użytkowe powyższych lecytyn, wpływają pozytywnie na wygląd naszej
skóry, zmiękczają i nawilżają ją, ułatwiają resorpcję i penetrację składników
aktywnych oraz hamują przetłuszczanie się skóry głowy i włosów.
Surowcem do ich produkcji są rośliny oleiste: soja, rzepak, słonecznik.
O
O
O
Alkohol
P
O
Jej bogatym źródłem jest także żółtko jaj kurzych z tą wywodzi się
O
nazwa lecytyn. Standardowa lecytyna jest brązową substancją o
R 1,R 2 = reszty kwasów
tłuszczowych (najczęściej
różne)
O
O
OO
R1
R2
reszta kwasufosfatydowego
lepkiej, plastycznej konsystencji. W tej postaci stanowi mieszaninę
fosfolipidy
polarnych i niepolarnych lipidów, przy czym niepolarne stanowią
ponad 60% masowych mieszaniny. Polarne lipidy są nierozpuszczalne
O
O
O
O
w acetonie i składają się głównie z fosfolipidów i glikolipidów. Przed
N
P
O
O
OO
wykorzystaniem lecytyn do celów kosmetycznych poddaję się ją rafinacji
R1
fosfatydylocholina
(lecytyna), 1
O
2
R
O
poprzez ekstrakcję acetonem i frakcjonowanie. Spośród najbardziej
znanych fosfolipidów można wymienić kilka połączeń różniących się
O
O
O
H2N
Ugrupowanie
Nazwa fosfolipidu
O
P
O
OO
O
–CH2CH2N (CH3)3
+
Fosfatydylocholina (PC)
fostatydyloetanoloamina, 2
R1
O
OH OH
OH
R2
OH
OH
O
O
O
O
P
O
OO
O
O
R1
O
R2
fostatydyloinozytol, 3
Rys. 1. Fosfolipidy 3)
–CH2CH2NH3
Fosfatydyloetanoloamina (PE)
–HC6H5(OH)5
Fosfatydyloinozytol (PI)
–CH2CHNH3+ COO–
Fosfatydyloseryna (PS)
+
Na rynku w szerokiej gamie dostępnych surowców kosmetycznych
występuje szereg lecytyn, które otrzymuje się przy zastosowaniu
wysokiej technologii z uwzględnieniem najwyższych standardów
Tab. 1. Ugrupowania związane z resztą kwasu fosforowego
2/2011
światowych. Technologia ta umożliwiła pozyskiwanie lecytyn sojowych
niemodyfikowanych oraz modyfikowanych enzymatycznie. Na rysunku
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
33
Kwasy tłuszczowe
Soja
[% wag.]
Rzepak
[% wag.]
Oliwa
[% wag.]
Len
[% wag.]
Kwas palmitynowy C16:0
7 -12
3-6
7-16
5-8
2-4
1 - 2,5
2-4
3-5
Kwas stearynowy C18:0
Kwas olejowy C18:1
18 - 25
55 - 66
64 - 85
16 - 25
Kwas linolowy C18:2
49 - 57
17 - 25
4 - 15
14 - 20
Kwas linolenowy C18:3
6 - 11
8 - 11
0 -1
51 - 56
Tab. 2. Skład reszt kwasów tłuszczowych w lecytynach wyodrębnionych z najbardziej rozpowszechnionych nasion
2 i 3 przedstawiono pomiar wielkości cząstek standardowych nośników
Opis surowca
substancji aktywnych z zawartością lecytyny niemodyfikowanej
Koncentrat lecytynowy zawierający kompleks cennych substancji
i modyfikowanej. Z przedstawionych wykresów, wynika, że lecytyna,
aktywnych. Szczególnie polecany w wyrobach do pielęgnacji skóry bardzo
a dokładnie jej rodzaj wpływa na właściwości fizykochemiczne
wysuszonej. Cechą szczególną danego surowca jest obecność lecytyn
powyższych nośników- podane przykłady pokazują, że lepszy rozkład
niemodyfikowanych w jego składzie.
cząstek wykazuje nośnik substancji aktywnych przedstawiony na rys 2.
Rys. 2. Nośnik substancji aktywnych na bazie lecytyny niemodyfikowanej
Rys 4. Działanie kremu na bazie lecytyny sojowej- koncentrat lecytynowy
Podsumowanie
Na przestrzeni wieków lecytyna naturalna znalazła zastosowanie
w wielu produktach kosmetycznych. Korzystny wpływ lecytyny wynika
z faktu, że jest ona naturalnym składnikiem naszej skóry. W rezultacie,
stosowanie kosmetyków zawierających fosfolipidy jest całkowicie
bezpieczne, co decyduje o szerokim zastosowaniu tego składnika
Rys. 3. Nośnik substancji aktywnych na bazie lecytyny modyfikowanej
Należy jednak pamiętać, że lecytyna jest substancją bardzo nietrwałą,
w produktach kosmetycznych. Sto)sowanie lecytyn powoduje, że skóra
staje się zdrowsza, gładsza, bardziej napięta i elastyczna. Lecytyna jest
także składnikiem wielu preparatów opóźniających starzenie się skóry,
wykazuje wysoką podatność na procesy degradacji (utleniania), co wiąże
wygładza bowiem zmarszczki i przeciwdziała powstawaniu nowych. Znalazła
się z obecnością w jej budowie nienasyconych kwasów tłuszczowych.
zastosowanie także w preparatach do demakijażu, w higienie zębów i jamy
Problem niestabilności lecytyn rozwiązano częściowo poprzez
ustnej oraz w chemii gospodarczej jako składnik płynów do mycia naczyń.
Z przedstawionego przeglądu widać, że lecytyna wprowadziła
uwodornienie ich czyli poprzez proces modyfikacji. Powyższe rozwiązanie
nie okazało się jednak wystarczające, biorąc pod uwagę, wymagania
intensywne zmiany w wielu dziedzinach, szczególnie zaś w kosmetyce.
obecnych klientów, którzy stawiają na naturalne kosmetyki, które działają
Wynika to z jej budowy chemicznej oraz z jej kompatybilności ze skórą
antyalergicznie, kompatybilnie w kontakcie, że skórą człowieka. Czynnik
człowieka, co ma niebagatelne znaczenie w przypadku wrażliwej skóry.
ten wywiera spektakularne znaczenie w przypadku wrażliwej skóry
na syntetyczne emulgatory czy detergenty. W związku z powyższym
zastosowanie naturalnych lecytyn, poprzez odpowiedni dobór surowców
oraz przy zastosowaniu właściwego środowiska nośnego pozwoliło
Literatura
1)
w pełni wykorzystać wysokie walory użytkowe lecytyn bez konieczności
2)
ich modyfikacji, rys. 4.
3)
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
A. Jabłońska-Trypuć, R. Czerpak, Surowce kosmetyczne i ich składniki,
MedPharm Polska, Wrocław 2008r.
J. Sągała, A. Bazan, Przem. Chem. 2009, 88, nr 7, 832.
K. Kacprzak, K Gawrońska, Chemia kosmetyczna, UAM, Poznań 2008
2/2011
34 | surowce
Z niezbędnika technologa
Stylizacja włosów
Ella Ceraulo
Starożytni Egipcjanie nosili
podczas różnych ceremonii
peruki i sztuczne brody.
Chinki upinały włosy na
karku w misterne konstrukcje.
Z kolei Europejki w okresie
renesansu miały zwyczaj
wyrywać włosy przy twarzy,
aby optycznie powiększyć
czoło. Dziś niewiele się
zmieniło – wciąż poddajemy
włosy przeróżnym zabiegom,
aby stały się bardziej podatne
na układanie, wpisywały się
w najnowsze trendy
w modzie bądź odzwierciedlały
naszą osobowość. Najnowszy
raport Mintel wykazał,
że choć kryzys ekonomiczny
znacząco wpłynął na zwyczaje
zakupowe konsumentów,
na rynku produktów do
stylizacji włosów obserwuje
się wzrost sprzedaży, który
powinien się utrzymać.
2/2011
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
35
Wartość sprzedaży detalicznej produktów do włosów w salonach
w Wielkiej Brytanii (wg. raportu Mintel).
• metakryloamid
• winylokaprolaktam
• poliuretan
Poliwinylopirolidon (PVP) i kopolimery winylopirolidonu/octanu
winylu (VP/VA) są stosowane w stylizacji włosów od dawna. Dostępny
w postaciach o różnej masie cząsteczkowej PVP to niejonowa żywica
m3
dobrze rozpuszczalna w wodzie. Efekt usztywnienia włosów można
zintensyfikować poprzez zwiększenie masy cząsteczkowej. Masa
cząsteczkowa PVP K-30 to ~50,000. PVP znajduje zastosowanie we
wszystkich typach formulacji, m.in. w sprayach, piankach, żelach
i emulsjach. Żel zawierający PVP K-90 (~1,300,00MW) utrwali fryzurę
znacznie mocniej) niż preparat zawierający K-30. W przeciwieństwie
do PVP K-30, PVP K-90 nie może zostać wykorzystany w sprayach.
Winylopirolidon charakteryzuje się bardzo dobrą rozpuszczalnością
w wodzie i wysoką higroskopijnością, natomiast octan winylu jest
nierozpuszczalny w wodzie. Dodanie monomeru VA zwiększa elastyczność
Ze względu na duże zróżnicowanie rynku przygotowywanie produktów
filmu i zmniejsza łuszczenie się. W przypadku zbyt dużego stężenia VA
dla dzisiejszych konsumentów jest zarazem skomplikowane i ekscytujące.
żywica nie będzie rozpuszczać się w wodzie, a efekt utrwalenia będzie
Zapotrzebowanie na kosmetyki do stylizacji włosów o unikalnej strukturze
słabszy. Terminem polyquaternium określa się liczne polimery z kationową
oraz na produkty termoochronne spowodowało wzrost w tym obszarze.
azotową grupą funkcyjną. Dzięki kationowemu charakterowi polimery
Niniejszy artykuł ma na celu zwrócenie uwagi na obecnie dostępne
mogą być wykorzystywane zarówno w kosmetykach do pielęgnacji, jak
surowce kosmetyczne, które pozwalają uzyskać produkty o różnej mocy
i do stylizacji włosów. Ze względu na niską masę cząsteczkową polyquaty
utrwalania w zależności od zastosowanej żywicy.
są często stosowane, aby nawilżyć łodygę włosa i ułatwić rozczesywanie.
Podobnie jak PVP, polyquaternium mogą zapewnić różny stopień
Żywice do stylizacji włosów
utrwalenia, w zależności od masy cząsteczkowej i rodzaju połączonych
Wybór odpowiedniej żywicy ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia
monomerów. Zmiana gęstości ładunku pozwala zwiększyć właściwości
pożądanego efektu utrwalenia. Aby wzmocnić właściwości utrwalające
odżywcze lub zapewnić lepszą stabilność w układach takich jak żele
formulacji, nie wystarczy zwiększyć zawartość żywicy. Doświadczony
karbomerowe.
technolog wie, że zwiększając ilość PVP K-30, nigdy nie uzyska delikatnego
efektu utrwalenia, jaki zapewnia PVP-K90. Żywice do stylizacji włosów
obejmują różne polimery uzyskane z połączeń różnych monomerów.
Kilka przykładów
Surowiec Polyquaternium-46 został opracowany, aby udostępnić
Właściwy dobór rodzaju i ilości monomerów jest niezwykle ważny, ponieważ
technologom żywicę do stylizacji posiadającą zarówno właściwości
zmiana proporcji i masy cząsteczkowej decyduje o końcowej mocy
utrwalające, jak i pielęgnacyjne. Polimer ten znajduje zastosowanie
utrwalenia, a także rozpuszczalności, reologii i odporności na wilgoć.
zarówno w piankach, jak i żelach, a dzięki masie cząsteczkowej na
poziomie 700,000 zapewnia delikatny w dotyku efekt i mocne utrwalenie
Najczęściej stosowane monomery to:
fryzury, lepsze niż w przypadku VP/VA. Niska gęstość ładunku umożliwia
• winylopirolidon (VP)
skuteczne włączenie do formulacji na bazie żeli karbomerowych, przy
• octan winylu (VA)
jednoczesnym zachowaniu klarowności produktu.
Polyquaternium-68 to kopolimer o masie cząsteczkowej na poziomie
• kwas metakrylowy (MA)
• winyloimidazol (VI)
300,000. To połączenie monomerów jest przeznaczone głównie do
• kwaternizowany winyloimidazol (QVI)
pianek bardzo mocno utrwalających. Sztywność utrwalenia powyżej
500cN udaje się osiągnąć dzięki włączeniu 2,2% polimeru przy 65%
wilgotności względnej. Stwierdzono, że polyquat ten, w połączeniu
WINYLOPIROLIDON
OCTAN WINYLU
KWAS METAKRYLOWY
z pantenolem, wyjątkowo skutecznie utrwala skręt włosów. W rezultacie
loki są elastyczne i sprężyste przez długi czas, a efekt utrzymuje się niemal
w 100% przy 90% wilgotności. Polyquaternium-68 doskonale sprawdza się
również w stylizacji prostych włosów. Według Mintel sprzedaż prostownic
do włosów wzrosła o 7% od 2006–2008 roku. Regularne stosowanie
prostownic prowadzi do termicznych uszkodzeń włosa – w wyniku
Monomery powszechnie stosowane w produktach do stylizacji włosów
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
nadmiernego ogrzewania włosy tracą wodę, stają się bardziej łamliwe
2/2011
36 | surowce
i mniej elastyczne. W temperaturze 170–230°C następuje zerwanie wiązań
również w produktach do stylizacji włosów. Mechanizm działania VP/
atomowych, co z kolei powoduje nieodwracalne uszkodzenie struktury
Dimethiconylacrylate/Polycarbamyl Polyglycol Ester jest oparty na
włosa. Włosy stylizowane przy użyciu prostownicy wystawione są na
odporności silikonów na wodę. W wyniku dodania monomeru dimetikonu
działanie temperatury powyżej 200°C, dlatego też termoochrona staje się
do polimeru powstaje żywica dyspergowalna w wodzie, która po
niezbędna. Wysoka temperatura może jednak okazać się korzystna dla
utworzeniu filmu staje się nierozpuszczalna w wodzie. Możliwości jej
receptur – w przypadku zastosowania żywicy o punkcie topnienia
zastosowania w żelach i lotionach do stylizacji są liczne.
w zakresie temperatur działania prostownic żywica stopi się, dzięki czemu
przeniknie do oskórka i utworzy jednolity film bezpośrednio na łodydze
włosa. Temperatura topnienia Polyquaternium-68 wynosi 181°C; po
Naturalne substancje filmotwórcze
Technolodzy mają również do dyspozycji naturalne substancje
stopieniu surowiec ten wykazuje właściwości reologiczne umożliwiające
filmotwórcze. I tak marka Korres wykorzystała chitosan, naturalny
łatwe rozprowadzenie na włosach. Wykazano, że Polyquaternium-68
polisacharyd pozyskiwany ze skorupiaków, w połączeniu z innymi
zastosowany w niewielkim stężeniu (0,01 g/13 g włosów) przed
substancjami filmotwórczymi, w takich produktach do stylizacji włosów
prostowaniem na gorąco, topi się, tworząc film ochronny na włosach.
jak krem Bamboo Styling Cream i żel Lime Styling Gel. Uważa się, że ta
Badania z użyciem skaningowego mikroskopu elektronowego pokazują,
naturalna żywica pomaga zapobiec absorpcji zapachów przez włosy,
w jaki sposób Polyquaternium-68 wypełnia uszkodzenia oskórka.
dzięki czemu długo zachowują świeżość. Inny filmotwórczy polisacharyd
Potwierdzono, że warstwa ochronna, jaką tworzy, opóźnia uszkodzenia
to galactoarabinan – całkowicie naturalna substancja pozyskiwana
struktury włosa w wyniku działania wysokiej temperatury, a jej kationowy
z modrzewia, zaaprobowana przez Ecocert. Galactoarabinan,
charakter pozwala znacząco zredukować ładunek statyczny włosów, dzięki
uplastyczniony przy użyciu niewielkich ilości gliceryny, wysycha
czemu stają się mniej sypkie.
w roztworze, tworząc elastyczny, klarowny film.
Silikony wykorzystuje się zazwyczaj ze względu na uczucie
jedwabistej gładkości na skórze, jednak znajdują zastosowanie
Nośnik – opracowanie właściwej receptury
Karbomery to najczęściej używane w żelach do włosów substancje
żelujące. Jako że są one wysoko stabilne w połączeniu z PVP i PVP/
VA, pozwalają uzyskać klarowne, mocno utrwalające żele. Niestety nie
tolerują elektrolitów i muszą zostać zneutralizowane do pH 7. Może
to spowodować niestabilność niektórych składników układu
kosmetycznego, zwłaszcza białek. Alternatywną substancją
żelującą jest Polyquaternium-86. Wyjątkowo surowiec ten
współpracuje z żywicami wchodzącymi w skład receptury,
pozwalając uzyskać krystalicznie czysty żel, przy szerokim
zakresie pH. Struktura Polyquaternium odpowiada za właściwości
pielęgnacyjne, natomiast monomery MA, VI i QVI wzmacniają
efekt utrwalenia. Pozwala to uzyskać produkty do stylizacji
mocniej utrwalające bądź zmniejszyć ilość żywicy potrzebną do
osiągnięcia pożądanego efektu. Podczas gdy karbomer może nadać
formulacji lepką konsystencję, Polyquaternium-86 wysycha, nie klejąc się,
Candyfloss Styler
2/2011
Water
100
Aqua
Glycerin
7
Glycerin
Ritabate 20
1
Polysorbate 20
Rita PEO-18
0.15
PEG-90M; Silica
LuViscol VA 64 W
4
VP/VA Copolymer
Glydant Plus Liquid
0.3
DMDM Hydantoin; Aqua;
Butylene Glycol;
Iodopropynyl Butylcarbamate
Light Mineral Oil BP
12
Paraffinum Liquidum
Ritoleth-5
9
Oleth-5
Forlan C-24
16
Choleth-24; Ceteth-24
Perfume
0.2
Parfum
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
surowce | 37
i nadaje produktowi kremową konsystencję. W przypadku żeli do stylizacji
wyrazistego efektu niż ten zapewniany przez obecnie dostępne na rynku
zawierających 1% Polyquaternium-86 i 2,5% PVP K-90 obserwowano
pudry do stylizacji dodano większą ilość kopolimeru VP/VA. Nie udało
znaczny wzrost odporności na wilgoć w porównaniu z formulacjami
się w ten sposób uzyskać pożądanego stopnia utrwalenia, dlatego też
zawierającymi 3% PVP K-90 i 0,5% karbomeru. W przypadku wilgotności
poddano testom inne żywice. Acrylates/t-Butylacrylamide Copolymer
względnej na poziomie 90% (25°C) próba Polyquaternium-86 utrwalała
pozwolił otrzymać puder skuteczniej utrwalający i unoszący włosy u
skręt włosa w 93%, podczas gdy żel zawierający karbomer jedynie w 48%.
nasady. Formulacja została zabarwiona, aby zapobiec bieleniu włosów
Centrum techniczne Cornelius opracowało następujące receptury, aby
u nasady.
zaprezentować różne kategorie produktów do stylizacji włosów.
Żelowa mikroemulsja oparta na systemie emulgującym Forlan C-24
Rainbow colour gels
/ Ritoleth-5. Dzięki dodaniu PEG-90M osiągnięto ciągnącą się teksturę,
Water
100
Aqua
Luviquat Hold
2
Polyquaternium-46
Propylene Glycol USP
4
Propylene Glycol
Glycerin
3
Glycerin
TC Carbomer 380
0.4
Carbomer
Glydant Plus Liquid
0.3
DMDM Hydantoin;Aqua;Butylene
Glycol; Iodopropynyl
Butylcarbamate
Triethanolamine Care
qs to pH7
Triethanolamine
Pearl Pigment
4-8
Mica; Titanium Dioxides +/- Iron
Oxides
natomiast kopolimer VP/VA odpowiada za właściwości utrwalające.
Emulsje umożliwiają wielokrotne układanie włosów, gdyż substancje takie
jak PEG-90M uplastyczniają żywicę, przez co powstały film jest mniej
kruchy. Zaobserwowano znaczny rozwój rynku emulsji, w tym produktów
często określanych jako pasty, gumy lub glinki do stylizacji.
Styling Aqua Wax
Petrolatum
30
Petrolatum
White Beeswax SP422P
17
Cera Alba
Pelemol CCT
10
Caprylic/Capric Triglyceride
Pecosil DCU
8
Dimethicone PEG-7
Undecylenate
Microcrystalline SP617P
8
Cera Microcrystallina
mikę przylegają płasko do włosa (zob. zdjęcie), w rezultacie czego
Capilisse
3
Quaternized Soy Protein
Polymer- INCI available on
request
produkt łatwo rozprowadza się wzdłuż łodygi włosa. Pigmenty te,
D Panthenol 75%
1
Panthenol
Preservative / colour
qs
Dzięki strukturze płaskich płytek pigmenty perłowe zawierające
stosowane zazwyczaj w produktach do pielęgnacji skóry ze względu
na właściwości odbijania światła, dodadzą matowym włosom blasku.
Polyquaternium-46 nie tylko zapewnia efekt mocnego utrwalenia,
lecz także posiada doskonałe właściwości aplikacyjne, w wyniku
czego pigment równomiernie rozprowadza się wzdłuż łodygi włosa.
„Styling Aqua Wax”, posiadający konsystencję typowego wosku do
Dla włosów w kolorze blond najodpowiedniejsze będą pigmenty
stylizacji, pozwala dodatkowo włączyć fazę wodną. Pecosil DCU działa
metaliczne, takie jak QolorTech Pearl Super Copper (mika, dwutlenek
jako czynnik wiążący, umożliwiając dodanie substancji rozpuszczalnych
tytanu, tlenek żelaza), a dla włosów ciemnych – perły interferencyjne,
w wodzie, takich jak pantenol czy Capilisse , posiadających właściwości
np. QolorTech Pearl Satin Yellow (mika, dwutlenek tytanu),
pielęgnacyjne. Ester Caprylic/Capric Triglyceride zmniejsza lepkość
które zaskakująco zmieniają kolor.
®
wosku opartego na petrolatum, a wosk pszczeli i mikrokrystaliczny nadają
odpowiednią strukturę.
Literatura
Fluff - It styling powder - Blonde
Ethanol
30
Ethanol
Ultrahold Strong
3.87
Acrylates/t-Butylacrylamide
Copolymer
Zeolex 7
to 100
Sodium Silicoaluminate
Yellow Iron Oxide
4.8
CI77492
Perfume
0.3
Parfum
Pudry do stylizacji oparte na skrobi kukurydzianej stały się inspiracją
1. 2. 3. 4. 5. 6. History of hair- http://www.ukhairdressers.com/history%20of%20hair.asp.
Harry’s Cosmeticology 8th addition. Martin M.Rieger
ISBN 0-8206-0372-4.
SCS Diploma in Cosmetic Science.
Mintel Report – Shampoos and Conditioners UK June 2009.
Mintel Report – Hair Salon Products – UK – May 2008.
Luviquat Hold®, Luviquat Supreme®, Ultrahold Strong®, Luvigel Advanced®,
Triethanolamine Care®, Cloisonne®, Flamenco® - Manufactured by basf.
7. Pecogel® S-2120, Pecosil® DCU, Pelemol® G-7A- Manufactured by Phoenix Inc.
8. Jeesilc® PS-PTLV- Manufactured by Jeen.
9. White Beeswax SP422P, Microcrystalline SP617P – Manufactured by Strahl &
Pitsch.
10. TCS 6500, TC 340, TC 380 – Manufactured by Guanghzu Tinci.
11. Glydant® Plus Liquid, Laracare A200 – Manufactured by Lonza.
12. Zeolex® 7 – Manufactured by Huber.
13. Chitosan, Rita PEO-18, Ritoleth-5, Forlan C-24, Ritabate-20,– Manufactured by rita.
do przebadania krzemionek o wysokich zdolnościach absorpcyjnych pod
kątem możliwości ich zastosowania w pielęgnacji włosów. Stwierdzono,
że Sodium Silicoaluminate (Zeolex® 7) skutecznie wysusza włosy
u nasady, nadając fryzurze matowe wykończenie. Dla osiągnięcia bardziej
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
Ella Ceraulo
Cornelius Group plc
Cornelius House, Woodside, Bishops Stortford
Herts, CM23 5RG, United Kingdom
2/2011
38
38 | opakowania
surowce
Jak opakowanie
współtworzy produkt?
POLIPACK
Balsam do rąk, krem na zmarszczki, mleczko pielęgnacyjne, tonik dla cery alergicznej,
oliwka do opalania… ile osób, tyle potrzeb. Rzeczą ważną jest stworzenie nowych,
skutecznych produktów. Jednak dla klienta istotną kwestią jest również element,
który pozwala odróżnić właściwy kosmetyk od innych na rynku. Jest to opakowanie…
2/2011
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
39
Opakowanie produktu, oprócz funkcji zabezpieczającej przed
i jego odczucia. Kolor niebieski zazwyczaj kojarzy się nam z
działaniem czynników zewnętrznych, jest jednym z najlepszych
produktami świeżymi, jest synonimem czystości… Zieleń umieszczona
sposobów zwrócenia uwagi na jego zawartość. Jest najtrwalszym
na opakowaniu wskazuje na jego naturalne pochodzenie- kojarzona
nośnikiem reklamy, której cykl trwa przez cały okres prezentacji
jest z linią produktów naturalnych, roślinnego pochodzenia.
produktu na półce sklepowej. Większość klientów, podejmujących
Daje poczucie spokoju i bezpieczeństwa. Innym kolorem, silnie
decyzję o zakupie danego produktu, w pierwszej kolejności zwraca
oddziałującym na psychikę człowieka, może być kolor czerwony.
uwagę na jego opakowanie. Wrażenie, jakie wywoła, odzwierciedla
Ten z kolei charakteryzuje się energią, ogniem, jest wyrazem
jakość produktu, stanowiącego zawartość opakowania. Dlatego też,
radości. Kolor czerwony imituje zmysłowość i dobry nastrój. Często
tak istotne są walory estetyczne opakowania, jego funkcjonalność,
wykorzystywanym kolorem w produkcji opakowań są odcienie różu..
zastosowanie wszelkich elementów dekoracyjnych, takich jak
są odzwierciedleniem delikatności, wskazują na kwiatowe zapachy,
grafika, materiał oraz inne dodatki, które zwrócą uwagę klienta. Cała
otulone nutą ciepła.
gama tego typu środków, odpowiedzialna jest za wrażenie, jakiego
dostarcza opakowanie, które prawidłowo dobrane i wyeksponowane,
wzbudza w potencjalnym kliencie emocje. Opakowanie staje się w
Dodatki…
Możliwe jest również zastosowanie kolorystycznych dodatków,
tym momencie łącznikiem, pomiędzy kupującym a produktem. W
wskazujących na jakość zawartego produktu. Aby podkreślić
takim momencie można mówić o opakowaniu, które współtworzy
luksusowy charakter produktu, wytwórcy opakowań często sięgają
produkt…
po paletę złota, srebra. Tego typu dodatki sugerują dobrą markę,
wyjątkowość produktu, ale przede wszystkim wskazują na wysoką
Zgrany zespół
jakość produktu.
Opakowanie eksponowane na półce sklepowej jest dla klienta
nośnikiem pierwszej informacji o produkcie znajdującym się
wewnątrz. Razem z nim współtworzy jego markę oraz jakość. W
Funkcjonalość…
…Ta cecha stanowi wyzwanie dla projektantów opakowania. Prace
procesie tworzenia projektu należy pamiętać o odpowiednim doborze
nad projektem uwzględniać powinny wytrzymałość, poręczność,
kolorystyki opakowania oraz zamieszczanych znakach graficznych.
dostosowanie do dalszego procesu konfekcjonowania. Wymiar
Powinny one ściśle współgrać z wizerunkiem produktu. Istotna w tym
opakowania również powinien być dostosowany do specyfiki
momencie jest współpraca działów projektowych firm produkujących
produktu, który będzie w nim zapakowany. Projektując opakowanie
opakowania z producentami gotowych produktów. Opakowanie
należy uwzględnić szereg elementów, które wpłyną na proces
produktu, na którego stworzenie poświęcono wiele czasu, uwagi
współtworzenia produktu.
oraz środków, będzie pierwszą rzeczą, którą zobaczy klient.
Należy zwrócić uwagę na kwestie efektownego wyglądu i wysokiej
Producenci i dostawcy opakowań doskonale wiedzą, jak
funkcjonalności. Każdy produkt jest inny i wymaga indywidualnego
wyjątkowy może być produkt. Pierwszą rzeczą, która wyróżni
podejścia.
kosmetyk na półce sklepowej, jest właśnie opakowanie. Warto więc
powierzyć prace związane z jego stworzeniem specjalistom, którzy
Kolorystyka…
najlepiej wiedzą w jaki sposób opakowanie współtworzy produkt.
…jest elementem, dzięki któremu klient kojarzy zawartość
opakowania. Jak wiemy, każda barwa wpływa inaczej na człowieka
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
2/2011
40 | konferencje, targi, szkolenia
2011
Michał Latas
2/2011
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
konferencje, targi, szkolenia | 41
Interpack jest najważniejszym miejscem spotkań
przedstawicieli branży opakowaniowej z całego świata
T
egoroczne Targi interpack 2011, trwające od 12 do 18 maja w Dusseldorfie okazały się największym sukcesem
w całej swojej 53-letniej historii. Około 2,700 wystawców z 60 krajów prezentowało swoją ofertę na ponad
174 000 metrów kwadratowych powierzchni wystawienniczej, zajmując wszystkie z 19 hal Düsseldorf Exhibition Centre.
Targi odwiedziło ponad 166 000 gości.
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
2/2011
42 | konferencje, targi, szkolenia
Joanna Prażanowska – F.O.K. Pollena S.A.
Międzynarodowe Targi Interpack w Duesseldorfie są jedną z najważniejszych imprez wystawienniczych dla Fabryki Opakowań Kosmetycznych Pollena S.A.. Uczestniczyliśmy w targach Interpack 2011 już po raz kolejny, jednak ten rok był wyjątkowo owocny w nowe kontakty
i ciekawe zapytania ze strony Klientów. W tym roku targi odbywały się w późniejszym terminie niż poprzednie edycje i nie kolidowały
z innymi ważnymi imprezami w branży opakowaniowej. Naszym zdaniem pozytywnie wpłynęło to na zwiększenie ilości zwiedzających.
Największe zainteresowanie wzbudzały opakowania z surowców ekologicznych prezentowane dla szerokiej publiczności przez naszą firmę
po raz pierwszy. F.O.K. Pollena S.A. opracowała we własnym ośrodku R&D technologię wytwarzania opakowań wtryskowych z surowców
ekologicznych, opartych na naturalnych materiałach jak drewno, czy inne surowce pozyskiwane jako odpad w innych gałęziach przemysłu
przetwórczego. Bardzo popularne były również konstrukcje opakowań indywidualnych, które nasz dział R&D rozwinął w ostatnim okresie.
Najciekawsze z nich to są głównie opakowania z polipropylenu, takie jak słoiki i zamknięcia, w produkcji których F.O.K. Pollena S.A. jest
ekspertem. Między innymi opakowanie na żel do włosów w kształcie sześcianu mające sprawiać wrażenie kostki lodu, czy też nakrętki
do słoików na krem z półki premium, dekorowane najwyższej jakości hot stampingiem. Trzecią grupą produktów, którymi interesowali się
odwiedzający są butelki i specjalistyczne zamknięcia do butelek produkowane dla branży chemii gospodarczej i kosmetycznej.
W branży opakowań niełatwo jest zawrzeć kontakt podczas targów, szczególnie jeśli chodzi o opakowania „szyte na miarę”, w których
specjalizuje sie F.O.K. Pollena S.A.. Takie projekty wymagają rozmów w długiej perspektywie czasowej, dlatego po intensywnej pracy
podczas targów zakasujemy rękawy i zabieramy się do intensywnej pracy nad pozyskanymi projektami.
2/2011
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
konferencje, targi, szkolenia | 43
Grzegorz Dziewanowski – Unilogo
Na targach Interpack zaprezentowaliśmy rozwiązania
zaprojektowane głównie dla przemysłu farmaceutycznego
i kosmetycznego. Są to urządzenia dozujące, zamykające,
etykietujące, które mają zapewnić dużą elastyczność, szybką
zmianę formatu, szybkość przezbrajania. W tym roku było
bardzo dużo zwiedzających, naszym głównym celem na tych
targach było znalezienie firm z którymi moglibyśmy współpracować w dystrybucji urządzeń, żebyśmy mogli polski przemysł
i polską technologię wypromować zagranicą.
Piotr Dębicki – Formika
Na targach Interpack jesteśmy po raz trzeci z rzędu.
Za każdym razem zdobywamy ciekawe kontakty, które
często zamieniają się w długoterminową współpracę. Naszym głównym obszarem działania jest rynek
spożywczy, farmaceutyczny, kosmetyczny i chemiczny.
Nasze produkty dostarczamy do 27 krajów świata, dzięki
obecności na jednych z największych targów opakowaniowych na świecie nasza marka staje się coraz bardziej
rozpoznawalna.
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
2/2011
44 | konferencje, targi, szkolenia
Daria Nawrocka – Polipack
Firma Polipack po raz pierwszy znalazła się w
gronie wystawców Międzynarodowych Targów
INTERPACK 2011, na których zaprezentowała
całą swoją bogatą ofertę. Nadrzędnym celem
wzięcia udziału w targach było zwiększenie
świadomości marki na rynku niemieckim,
która ma zaowocować pozyskaniem nowych
kontaktów handlowych. Firma cieszyła się
zainteresowaniem zarówno ze strony niemieckich przedstawicieli, jak również innych
krajów Europy zachodniej. Targi INTERPACK
stanowią dla firmy Polipack jedną z ważniejszych form promocji produktów. Zakończona
impreza była okazją stworzenia pozytywnego
wizerunku marki jak również poznania swoich
potencjalnych kontrahentów.
Wystawcy Targów interpack
2011 zaprezentowali opakowania
i rozwiązania systemowe dla
przedsiębiorstw z obszarów przemysłu
spożywczego i napojowego, branży
piekarniczej, farmaceutycznej,
kosmetycznej i wielu innych.
2/2011
Większość przestrzeni
wystawienniczej – bo aż 10 hal
zostało zajętych przez oferentów
rozwiązań procesowych i maszyn
pakujących, 4 hale zajęte były
natomiast przez oferentów
materiałów opakowaniowych.
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
46 | konferencje, targi, szkolenia
2011
in-cosmetics
Michał Latas
Podczas trzech dni imprezy od 29-31 marca 560 lokalnych i międzynarodowych wystawców
z zadowoleniem przyjmowało tłumy zwiedzających. Powierzchnia 10 987 m2,
na której mieściły się stoiska uczyniła tegoroczną edycję bezsprzecznie największą
w historii In-Cosmetics. Goście byli wyraźnie pod wrażeniem tętniącej życiem atmosfery
targów, którą można było wyczuć od momentu otwarcia.
Obok wielu kluczowych graczy z branży In-Cosmetics było również
Jak zawsze na In-Cosmetics odbyło się wiele ciekawych seminariów,
platformą dla ponad 70 wystawców chcących po raz pierwszy
na których żądni wiedzy producenci i dostawcy mogli uzyskać najnowsze
zaprezentować swoje wysokiej klasy produkty tak szerokiej publiczności.
informacje z branży.
2/2011
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
47
Wydarzenie było również ukierunkowane na aktywną działalności w sieci, nie tylko na stoiskach wystawców
i seminariach. „CONNECT” uruchomione w tym roku narzędzie
skupiające społeczność on-line okazało się nieocenionym
sposobem komunikacji pomiędzy zwiedzającym, a wystawcą
i nową metodą organizowania spotkań.
Podsumowując targi In-cosmetics zaoferowały zwiedzającym
niepowtarzalną możliwość skorzystania z wiedzy wszystkich obecnych
na nich międzynarodowych i lokalnych firm. Goście znaleźli pod jednym
dachem szeroką gamę atrakcyjnych produktów i rozwiązań.
Niezależnie od tego czy szukali nowych składników kosmetyków,
sposobów na udoskonalenie receptur czy kontaktów biznesowych,
wystawa In-cosmetics umożliwiła prowadzenie bezpośrednich rozmów
z dostawcami, którzy mogli im w tym pomóc.
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
2/2011
48 | konferencje, targi, szkolenia
Cosmoprof
2011
Worldwide
Maria Kubsz
44 Targi Cosmoprof Worldwide w Bolonii już za nami. Zostały one
przyjęte z entuzjazmem, przejawiającym się między innymi dużą
liczbą odwiedzających, spośród których wielu na targi przywiodło
zainteresowanie innowacyjnością prezentowanej oferty. W sumie
przybyło aż 177287 odwiedzających.
Jak co roku tak i w 2011 obszar targowy był podzielony na różne sektory,
które odpowiadały określonym obszarom branży kosmetycznej jak np.
kosmetyka pielęgnacyjna, fryzjerstwo czy opakowania. Na powierzchni
94 000 m2 wystawiło się 2300 firm z 58 krajów z całego świata w tym
65% zagranicznych wystawców.
2/2011
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
49
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
2/2011
50 | konferencje, targi, szkolenia
Każdego roku do grona firm kosmetycznych wystawiających się na
Cosmoprof przybywają nowe, przez co sektor ten nieustannie się rozszerza.
Polskie kosmetyki cieszą się coraz większą popularnością i zaufaniem wśród
zagranicznych konsumentów co zaowocowało stworzeniem przez organizatora
specjalnej sekcji dedykowanej wyłącznie polskim wystawcom.
Podsumowując tegoroczną edycję targów możemy potwierdzić, że jest
to jedno z najważniejszych międzynarodowych wydarzeń branżowych.
Potwierdziła to obecność gości z najdalszych zakątków świata.
e-w ydanie do pobrania na:
www.farmacom.com.pl
innowacyjne
mieszalniki homogenizacyjne,
reaktory procesowe
saszetkarki
do produktów
sypkich, płynnych
nalewaczki,
zamykarki
kartoniarki
do opakowań
indywidualnych
i zbiorczych
TRADE & CONSULT LTD. Sp. z o.o.” Sp.k.
ul. Kubickiego 9/6, 02-954 Warszawa, PL
tel: 0048 22 885 28 11, 885 28 08, fax: 0048 22 642 34 98
[email protected] www.tradeconsult.pl

Podobne dokumenty