Opracowanie

Komentarze

Transkrypt

Opracowanie
Zakład Sieci (Z-2)
ASPEKTY ORGANIZACYJNE, TECHNICZNE,
EKONOMICZNE I PRAWNE REALIZACJI
PROJEKTU eCALL
Warszawa, wrzesień 2009
II
Zakład Sieci (Z-2)
ASPEKTY ORGANIZACYJNE, TECHNICZNE,
EKONOMICZNE I PRAWNE REALIZACJI PROJEKTU
eCALL
Kierownik i wykonawca tematu
mgr inż. Wojciech Michalski
Nr pracy: 02 31 002 9
III
IV
Aspekty organizacyjne, techniczne, ekonomiczne i prawne realizacji projektu eCall
SPIS TREŚCI
1.
STRESZCZENIE ................................................................................................................ 3
1.1 Cel pracy.................................................................................................................... 3
1.2 Zakres pracy............................................................................................................... 3
1.3 Założenia pracy.......................................................................................................... 3
1.4 Wynik pracy............................................................................................................... 4
1.5 Struktura raportu........................................................................................................ 4
1.6 Podsumowanie........................................................................................................... 5
I
Aspekty organizacyjne, techniczne, ekonomiczne i prawne realizacji projektu eCall
II
Aspekty organizacyjne, techniczne, ekonomiczne i prawne realizacji projektu eCall
1.
STRESZCZENIE
1.1
Cel pracy
Celem pracy jest przedstawienie możliwości realizacji projektu eCall w kontekście
obowiązujących regulacji prawno-organizacyjnych, dostępnych środków technicznych oraz
minimalizacji środków finansowych wydatkowanych na budowę systemu powiadamiania o
wypadkach drogowych. Realizacja tego celu polega na omówieniu podstawowych aspektów
rozwoju systemu eCall w sposób kompleksowy, niezbędny z punktu widzenia potrzeb
administracji centralnej, służb publicznych oraz innych instytucji, traktowanych jako
potencjalnych beneficjentów tego raportu.
1.2
Zakres pracy
Przedmiotem pracy są zagadnienia organizacyjne, techniczne, ekonomiczne i prawne
związane z realizacją projektu budowy systemu powiadamiania o wypadkach drogowych
(eCall).
W części dotyczącej aspektów organizacyjnych podano zalecenia Komisji Europejskiej (KE)
dotyczące zasad i harmonogramu wdrażania pan-europejskiego systemu eCall, certyfikacji
oraz ochrony prywatności w tym systemie. Ponadto omówiono rolę KE w procesie rozwoju
systemu eCall i działania przez nią podejmowane na forum eSafety na rzecz rozwoju tego
systemu oraz rangę projektu eCall pośród inicjatyw tej Komisji.
W części dotyczącej aspektów technicznych przedstawiono wyniki oceny przydatności
infrastruktury sieci komórkowych GSM i UMTS oraz sieci trankingowej TETRA do potrzeb
realizacji usługi eCall i użyteczności wybranych technik i technologii do przekazywania w
sieci ruchomej informacji o wypadkach drogowych, w tym danych lokalizacyjnych i numeru
abonenta wywołującego. Podstawę oceny stanowiły m.in. standardy telekomunikacyjne ETSI
i 3GPP oraz dokumenty opracowane przez inne międzynarodowe organizacje i
stowarzyszenia (CEN, ACEA, GSME). Ponadto, omówiono ogólne kwestie techniczne
związane z obsługą połączeń alarmowych i transmisją danych eCall oraz rezultaty badań
testowych systemu eCall w wybranych krajach europejskich.
W zakresie aspektów ekonomicznych omówiono wyniki oszacowania kosztów wdrożenia
systemu eCall, z uwzględnieniem kosztu urządzenia instalowanego w pojeździe
(komponentów i montażu) oraz kosztów ponoszonych przez operatorów sieci komórkowych
(związanych z modernizacją sieci telekomunikacyjnych) i sektor publiczny (w związku z
modyfikacją punktów przyjmowania zgłoszeń alarmowych (PSAP) dla potrzeb obsługi
wywołań eCall).
W zakresie aspektów prawnych omówiono problemy regulacyjne systemu eCall, w tym
kwestie dotyczące m.in. statusu tego systemu w świetle regulacji KE, możliwości wdrożenia
tego systemu w aktualnych warunkach prawnych oraz stanu zaawansowania procedur
prawno-organizacyjnych związanych z inicjatywą eCall w poszczególnych państwach
członkowskich UE. Problemy prawne dotyczące systemu eCall podano na tle ogólnych
przepisów dotyczących połączeń kierowanych do numerów alarmowych.
1.3
Założenia pracy
Zakłada się, że raport będzie przeznaczony dla szerokiej gamy podmiotów zaangażowanych
w realizację projektu eCall, zainteresowanych jego rozwojem lub powiązanych z tym
projektem z tytułu prowadzonej działalności komercyjnej. Dotyczy to w szczególności
centralnych organów administracji państwowej i podległych im urzędów, agencji rządowych,
3
Aspekty organizacyjne, techniczne, ekonomiczne i prawne realizacji projektu eCall
instytucji branżowych (reprezentujących środowisko telekomunikacyjne i informatyczne),
podmiotów działających na rynku telekomunikacyjnym (w tym operatorów sieci stacjonarnych
i ruchomych), firm samochodowych, jednostek bezpieczeństwa publicznego i organizacji z
nimi stowarzyszonych lub kooperujących, agencji ubezpieczeniowych i klubów
automobilowych. W związku z tym zakłada się, że dokument będzie łączył w sposób
syntetyczny wiedzę nt. regulacji prawnych, procedur organizacyjnych, rozwiązań
technicznych i kosztów wdrażania systemu eCall, przydatną w działalności tych podmiotów
związanej z ewentualnym uczestnictwem w tym projekcie.
Raport będzie zawierał wyniki analizy zagadnień technicznych o kluczowym znaczeniu dla
realizacji projektu eCall na obecnym etapie rozwoju krajowej sieci telekomunikacyjnej oraz
wykładnię aspektów prawno-organizacyjnych istotnych z punktu widzenia organów
państwowych oraz pomiotów zaangażowanych w rozwój tego systemu w Polsce. W
szczególności będą to wyniki oceny przydatności środków technicznych i kanałów
komunikacji do przekazywania informacji alarmowej oraz użyteczności metod lokalizacji
stosowanych w sieciach GSM i UMTS z punktu widzenia wymaganej dokładności i pewności
identyfikacji miejsca zdarzenia oraz możliwości podjęcia interwencji przez właściwą służbę
w jak najkrótszym czasie.
Założono, że analiza technicznych możliwości wdrażania systemu eCall zostanie poparta
analizą problemów regulacyjnych związanych z budową i funkcjonowaniem samochodowego
systemu powiadamiania o wypadkach drogowych (eCall) oraz analizą finansową określającą
wysokość kosztów inwestycyjnych i operacyjnych związanych z realizacją takiego projektu.
1.4
Wynik pracy
Wynikiem pracy jest raport zatytułowany „Aspekty organizacyjne, techniczne, ekonomiczne i
prawne realizacji projektu eCall”, dołączony do niniejszego dokumentu.
1.5
Struktura raportu
Raport składa się z 16 działów tematycznych i trzech załączników, przy czym zawartość
merytoryczną opracowania tworzą rozdziały 2 – 16 i załącznik 1.
Rozdział drugi zawiera określenie eCall od strony systemowej i usługowej. W pierwszym
przypadku - jako systemu teleinformatycznego o specyficznych cechach, spełniającego
określone wymagania techniczne (w sytuacji wystąpienia kolizji) związane z
powiadamianiem o wypadkach drogowych. W drugim przypadku - jako funkcjonalności
stanowiącej suplement usługi E112 i teleusługi TS 12.
Rozdział trzeci obejmuje pojęcia związane z eCall.
W rozdziale czwartym przedstawiono projekt eCall jako inicjatywę Komisji Europejskiej
zwiększającą bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Omówiono powody rozwijania tego
projektu w skali pan-europejskiej, obszary zastosowań systemu oraz rolę KE w tym
przedsięwzięciu i inicjatywy Komisji na rzecz rozwoju tego systemu.
W rozdziale piątym podano wskazówki Komisji Europejskiej w formie zaleceń nt. organizacji
projektu eCall w państwach Wspólnoty.
W rozdziale szóstym omówiono aspekty techniczne związane z obsługą połączeń eCall, w
tym m.in. architekturę systemu powiadamiania o wypadkach drogowych, parametry czasowe i
QoS, parametry działania generatora wywołań eCall i punktów PSAP.
Rozdział siódmy zawiera opis architektury funkcjonalnej systemu eCall zintegrowanego z
systemem obsługi wywołań alarmowych E112, specyfikację interfejsów w systemie eCall oraz
szkic organizacji centrów obsługi zgłoszeń alarmowych i schemat architektury systemu IVS.
4
Aspekty organizacyjne, techniczne, ekonomiczne i prawne realizacji projektu eCall
Rozdział ósmy zawiera wyniki analizy możliwości wykorzystania sieci komórkowej drugiej i
trzeciej generacji oraz sieci trankingowej TETRA do przekazu informacji o wypadkach
drogowych z pojazdu do punktu przyjmowania zgłoszeń alarmowych (PSAP).
W rozdziale dziewiątym omówiono wady i zalety kanałów komunikacji możliwych do
wykorzystania w sieci GSM w celu transmisji danych alarmowych do punktu przyjmowania
zgłoszeń alarmowych, w tym komunikacji przy wykorzystaniu usług: SMS, CSD i GPRS.
W rozdziale dziesiątym omówiono przydatność techniki CTM do transmisji danych MSD, w
tym możliwość modyfikacji istniejącego rozwiązania CTM do potrzeb usługi eCall.
Rozdział jedenasty zawiera ocenę efektywności metod pozycjonowania pojazdów w sieci
GSM/UMTS (Cell ID, A-GPS, E-OTD) z punktu widzenia potrzeb systemu eCall, ze
wskazaniem metody najbardziej użytecznej dla tego systemu oraz przy uwzględnieniu
możliwości dublowania tych metod w celu osiągnięcia większej pewności działania systemów
lokalizacji.
Rozdział dwunasty zawiera wyniki analizy możliwości obsługi wywołań eCall generowanych z
użyciem i bez użycia karty SIM.
Rozdział trzynasty jest poświęcony oszacowaniu kosztów wdrożenia systemu eCall, w tym
nakładów inwestycyjnym związanych z modernizacją punktów przyjmowania zgłoszeń
alarmowych, kosztów zakupu i instalacji modułu eCall w pojeździe oraz kosztów
ponoszonym przez operatorów sieci komórkowych w związku z modernizacją infrastruktury
telekomunikacyjnej.
W rozdziale czternastym, w ramach prezentacji regulacyjnych uwarunkowań lokalizacji
użytkowników sieci telefonii ruchomej w związku z realizacją połączeń alarmowych,
przedstawiono m.in. stan prawa UE w zakresie eCall i podstawy prawne projektu eCall,
sytuację prawną w niektórych państwach członkowskich Unii i stan sytuacji prawnej w Polsce
związany z realizacją obowiązku zapewnienia połączeń alarmowych oraz możliwości
wdrożenia systemu eCall w aktualnych warunkach prawnych.
Załącznik pierwszy zawiera opis procesu implementacji systemu eCall w Finlandii, jako
procedury pod wieloma względami wzorcowej dla innych krajów, które rozpoczynają ten
proces oraz wyniki badań testowych systemu eCall w państwach najbardziej zaangażowanych
w rozwój tego procesu.
W załączniku drugim podano wykaz literatury stanowiącej podstawę do opracowania raportu,
a w załączniku trzecim objaśnienia skrótów używanych w raporcie.
1.6
Podsumowanie
Raport będący wynikiem pracy łączy w sobie zarówno zalecenia i postanowienia Komisji
Europejskiej, jak i propozycje rozwiązań technicznych systemu eCall. Jest skierowany do
podmiotów zaangażowanych w realizację projektu lub zainteresowanych jego rozwojem z
tytułu prowadzonej działalności komercyjnej.
W raporcie system eCall został przedstawiony jako samochodowy system powiadamiania o
wypadkach drogowych, który w wyniku zaistnienia groźnej w skutkach kolizji przekazuje
informacje o tym zdarzeniu z sensorów do urządzenia komunikacji elektronicznej
zainstalowanego w pojeździe, a to urządzenie zestawia w sposób automatyczny połączenie
alarmowe do numeru 112. Informacja o kolizji jest przekazywana w postaci tzw.
minimalnego pakietu danych alarmowych (MSD). Do przesyłania tego pakietu w sieci
najpowszechniej jest wykorzystywana technika transmisji modemowej w paśmie
telefonicznym. Pakiet zawiera informacje o wypadku w szczególności czas i miejsce
5
Aspekty organizacyjne, techniczne, ekonomiczne i prawne realizacji projektu eCall
zdarzenia, umożliwiające skierowanie służb ratowniczych do właściwej lokalizacji. Razem z
informacją o kolizji jest przekazywany wskaźnik identyfikujący abonenta wywołującego,
który wykorzystywany jest do zestawiania połączeń zwrotnych (od służb ratunkowych do
pojazdu wzywającego pomocy). Podstawową cechą systemu eCall jest duża szybkość
przekazu informacji o wypadku, dzięki czemu może być w krótkim czasie podjęte działanie
ze strony służb ratunkowych, co w wielu przypadkach ratuje życie ofiarom wypadków.
Głównym obszarem zastosowań systemu eCall jest wzywanie pomocy służb ratunkowych
przez osoby poszkodowane w wypadkach drogowych. System eCall może być użyteczny
także w działaniach prewencyjnych, zapobiegających wypadkom. Dzięki współpracy z
radarami bliskiego zasięgu przyczynia się do ochrony podróżnych informując kierowcę o
niebezpieczeństwach w ruchu drogowym (zbyt małej odległości od innego pojazdu lub o
zlokalizowanej przeszkodzie). Może też wpływać na redukcję nadmiernej prędkości pojazdu.
W powiązaniu z systemem inteligentnej autostrady zwiększa bezpieczeństwo innych
użytkowników dróg znajdujących się w pobliżu miejsca wypadku przekazując informację o
kolizji natychmiast po zaistniałym zdarzeniu. Dzięki temu służby odpowiedzialne za
utrzymywanie porządku i bezpieczeństwa na drogach mogą w krótkim czasie zabezpieczyć
takie miejsce np. organizując objazdy. Mogą też przekazywać informację o kolizji innym
użytkownikom w trybie rozgłoszeniowym, dzięki czemu nie dochodzi do tzw. kolizji
wtórnych.
Za wprowadzeniem systemu eCall przemawia głównie to, że stwarza potencjalne możliwości
dla zapewnienia znaczących korzyści socjoekonomicznych. Jest efektywnym rozwiązaniem,
które może obsługiwać przeważającą część użytkowników dróg w Europie, ale spełni swoją
misję i pokładane w nim nadzieje dopiero wtedy, gdy stanie się w pełni zestandaryzowanym
rozwiązaniem i będzie zapewniał pan-europejski roaming i interoperacyjność.
Rozwojowi systemu eCall patronuje Komisja Europejska, uruchamiając i koordynując
inicjatywy z nim związane na forum eSafety. W działaniach, mających na celu wzrost
bezpieczeństwa na drogach Europy, bierze udział stowarzyszenie producentów aut ACEA i
stowarzyszenie europejskich operatorów sieci komórkowych GSME oraz szereg innych
podmiotów (m.in. agencje ubezpieczeniowe i kluby automobilowe).
Wyniki ekspertyz oraz analiz wykonywanych zarówno na zlecenie Komisji Europejskiej, jak i
przez niezależne organizacje międzynarodowe (np. stowarzyszenie europejskich operatorów
sieci komórkowych) wskazują, że do komunikacji między pojazdem i publicznym centrum
usług alarmowych powinny być wykorzystywane istniejące sieci ruchome 2G i 3G oraz
standardowe techniki i technologie w nich stosowane. Za najbardziej przydatną dla potrzeb
usługi eCall uważa się technikę modemowej transmisji danych w paśmie telefonicznym (inband modem solution), opartą na standardzie CTM (Cellular Text telephony Modem)),
ponieważ zapewnia korekcję błędów, efektywność wykorzystania pasma oraz możliwość użycia
systemu sygnalizacji wewnątrzpasmowej, a jej implementacja nie wymaga kosztownej
modernizacji sieci. Niektórzy producenci samochodów oferują własne rozwiązania eCall oparte
na wykorzystaniu systemów Call Centers i usług alarmowych świadczonych przez służby
ratunkowe oraz różnego rodzaju wariantów popularnych usług stosowanych w sieci GSM m.in.
SMS (Short Message Service) i UUS (User to User Service).
Aby usługa eCall miała jak największą dostępność i niezawodność działania, musi być obecnie
realizowana w domenie komutacji łączy CS (Circuit Switching), aczkolwiek można oczekiwać,
że w przyszłości usługa ta będzie mogłaby być realizowana jako usługa hybrydowa w domenach
CS i PS (Packet Switching), a nawet tylko w domenie komutacji pakietów PS (np. wtedy, kiedy
będzie świadczona na bazie systemu IMS i usługi VoIP).
6
Aspekty organizacyjne, techniczne, ekonomiczne i prawne realizacji projektu eCall
W realizacji usługi eCall ważny jest zarówno czas zestawiania połączenia i czas transmisji
danych MSD, jak i pewność, że te dane zostaną dostarczone efektywnie do właściwego
miejsca w sieci. Aby zminimalizowac ryzyko niedostarczenia informacji alarmowej z powodu
natłoku w sieci, szczególnie z powodu nadmiernie wysokiego poziomu ruchu (związanego z
realizacją procedur uaktualnia lokalizacji), instalowane w pojeździe urządzenie nie powinno
być rejestrowane w sieci do czasu aż zajdzie potrzeba zestawienia przez nie połączenia
alarmowego.
Koszt wyposażenia jednego pojazdu w system komunikacji eCall nie został dotąd dokładnie
wyliczony. Według szacunków stowarzyszenia ACEA wyniesie on od 100 do 150 euro.
Wyniki analizy wykonanej w Wielkiej Brytanii wskazują, że ten koszt może być zbliżony
nawet do 360 euro. Z raportu eMerge wynika, że koszt zakupu i instalacji modułu eCall w
pojeździe powinien być wyceniany na 80 do 100 euro, a całkowity koszt, który będzie musiał
pokryć użytkownik wyniesie 400 do 600 euro. Sondaże wskazują, że tego rzędu koszt jest
akceptowany zaledwie przez 8% kierowców. Analitycy rynku telekomunikacyjnego twierdzą,
że może nastąpić znaczący spadek tych kosztów w miarę wprowadzania elementów systemu
eCall do produkcji masowej i szacują, że za 5 lat średni koszt wyposażenia pojazdu może
spaść do około 50 euro.
Z punktu widzenia regulacji prawnych, w sprawie systemu eCall nie ma obecnie w Polsce
żadnych przepisów powszechnie obowiązujących. Analiza aktualnego stanu prawnego w
Polsce, z uwzględnieniem obecnego stanu prawa wspólnotowego, prowadzi do wniosku, że
usługa eCall może być obecnie wprowadzona wyłącznie jako usługa dobrowolna dla
wszystkich podmiotów korzystających z tej usługi i uczestniczących w jej świadczeniu.
Zmiana dobrowolnego modelu usługi eCall wymagałaby wprowadzenia przymusu prawnego
w stosunku do wszystkich podmiotów związanych z eCall. Wprowadzenie modelu
obligatoryjnego wymagałoby znaczących zmian ustawowych w prawie krajowym, w tym
ustanowienia prawnego obowiązku instalowania zestawów eCall przez producentów
(sprzedawców) w nowych pojazdach mechanicznych, obowiązku utrzymywania zestawu w
gotowości do działania przez użytkownika pojazdu, obowiązku transmisji danych (MSD)
generowanych przez zestaw eCall w związku z wypadkiem przez operatora
telekomunikacyjnego oraz obowiązku przyjmowania takich zgłoszeń przez punkty PSAP
(centra CPR) dysponujące odpowiednim wyposażeniem.
Przyjęcie w pełni dobrowolnego modelu usługi eCall jest możliwe już w warunkach obecnego
stanu prawnego, chociaż. miałoby określone konsekwencje prawne dla poszczególnych ogniw
systemu eCall. Instalowanie zestawów eCall w nowych pojazdach mechanicznych byłoby
dobrowolne dla producenta (sprzedawcy), a zestaw stanowiłby wyposażenie opcjonalne
związane z bezpieczeństwem. Możliwość transmisji danych i ewentualnego połączenia
głosowego z wykorzystaniem zestawu eCall zapewniałaby umowa pomiędzy operatorem sieci
telekomunikacyjnej (dostawcą usług telekomunikacyjnych), a producentem (sprzedawcą) lub
użytkownikiem pojazdu. W ramach tej umowy należałoby uregulować co najmniej sprawy
karty SIM, numeru użytkownika, zasad wykonywania usługi podstawowej (transmisja MSD i
połączenie głosowe z PSAP) oraz ewentualnych usług dodatkowych (np. wezwanie pomocy
drogowej, nawigacja, lokalizacja). Ponieważ podstawa prawna transmisji miałaby charakter
kontraktowy, a nie ustawowy, jak w przypadku połączeń do numeru 112 i innych numerów
alarmowych, to w aktualnym stanie prawnym konieczne byłoby pośrednictwo operatora
telekomunikacyjnego lub innego dostawcy usługi eCall w przyjęciu danych o zdarzeniu
drogowym z pojazdu i przekazaniu ich do publicznego PSAP. W pełni dobrowolny model
usługi eCall powinien zatem obejmować powołanie niepublicznych punktów przyjmowania
zgłoszeń o zdarzeniach drogowych obsługiwanych przez operatora telekomunikacyjnego lub
dostawcę usługi Call.
7
Aspekty organizacyjne, techniczne, ekonomiczne i prawne realizacji projektu eCall
Pomimo braku kategorycznych regulacji prawnych dotyczących obowiązku zapewnienia
łączności alarmowej z pojazdów oraz niezależnie od woli operatorów, z punktu widzenia
rozwoju techniki, wprowadzenie w nowych samochodach systemu eCall jest możliwe. System
spełnia rekomendowane przez grupę DG eCall kryteria, w szczególności parametry dotyczące
dokładności określania lokalizacji zdarzenia i czasu reakcji na zainicjowane wywołanie
alarmowe oraz jakości transmisji głosu i danych alarmowych. Potwierdzają to badania
przeprowadzone w tych krajach członkowskich UE, które podpisały MoU i sukcesywnie
realizują projekt eCall.
8

Podobne dokumenty