Program Festiwalu wraz z omówieniem w formacie pdf

Komentarze

Transkrypt

Program Festiwalu wraz z omówieniem w formacie pdf
VIII FESTIWAL
TRZECH KULTUR
PROGRAM
WŁODAWA 2005
KONCERTY
TEATR
FILM
WYSTAWY
WARSZTATY
BAZAR
PROJEKCJE
ATRAKCJE
KONCERTY
16 grudnia (piątek) 2005 r.
godz. 18 00 - 19 00
Muzeum - Wielka Synagoga
RECITAL: SZMONCESY
Wiktora Zborowskiego i Mariana Opani
Wiktor Zborowski i Marian Opania (trochę jak
polski Flip i Flap, tylko, że tu
Flip jest dużo wyższy, a Flap
niższy), dwaj lubiani aktorzy komediowi, doskonale znani widzom z wielu filmów i przedstawień teatralnych, tworzą też razem na estradzie duet kabaretowy Super Duo.
W programie mają
szmoncesy, czyli żydowski
humor, oraz teksty kabaretowe pochodzące z kabaretów „60” i „Kabaretu Starszych Panów” oraz piosenki Brela, Wysockiego i Młynarskiego, a wszystko przeplatane
opowieściami
z planu filmowego i anegdotami teatralnymi.
4
5
KONCERTY
Wiktor Zborowski jest jednym z najbardziej charakterystycznych aktorów polskiej sceny. Spokrewniony z Janem Kobuszewskim w niczym nie ustępuje mu talentem i wzrostem. Podobnie jak jego wielki krewny posiada wielkie predyspozycje
do ról komediowych. Jest absolwentem warszawskiej PWST,
którą ukończył w 1973 r. Po raz pierwszy na ekranie widzowie
mogli go zobaczyć w jednym z odcinków „Czterdziestolatka”
pt. „Karta ze Spitzbergenu, czyli oczarowanie”. Wraz z Krzysztofem Majchrzakiem stworzyli tam role przezabawnych inżynierów dowcipnisiów. Jego dar rozśmieszania innych sprawił, że
zagrał w wielu wspaniałych polskich komediach. Ostatnio zachwycił krytykę i widzów doskonałą kreacją Longinusa Podbipięty w polskiej superprodukcji „Ogniem i mieczem”.
Marian Opania jest aktorem teatru Ateneum w Warszawie. Ukończył warszawską PWST w 1964 r. Po raz pierwszy wystąpił w filmie w 1962 r. Będąc początkującym aktorem grywał
role wrażliwych młodzieńców, zagubionych ludzi, którzy pragną uciec od schematów i kompromisów. Największą popularność przyniosły mu jednak role komediowe. Wszyscy widzowie pamiętają jego kreacje w „Rozmowach kontrolowanych”,
„Piłkarskim pokerze”, czy „Pajęczarkach”. Marian Opania jest
również świetnym artystą kabaretowym. Jego wszechstronność i charakterystyczny wygląd sprawiają, że jego ról nigdy
się nie zapomina.
KONCERTY
6
16 grudnia (piątek) 2005 r.
godz. 1930 - 20 30
Muzeum - Wielka Synagoga
KONCER MUZYKI KLEZMERSKIEJ:
Zespół KLEZZMATES (Kraków)
Fot. Stakra
KLEZZMATES to pięciu znakomitych muzyków - absolwentów Akademii Muzycznej w Krakowie.
Poza gruntownym muzycznym wykształceniem jakie dała im Akademia, każdy z nich przez długie lata
zbierał wiedzę i doświadczenie grając w różnych zespołach muzykę klasyczną, jazzową, symfoniczną i klezmerską.
Występowali na wielu scenach w Polsce i za granicą (Szwajcaria, Niemcy, Wielka Brytania). Wszyscy dokonywali nagrań dla radia i telewizji, a także rejestrowali swą twórczość na płytach CD; jak choćby „The Jewel” klezmerskiego zespołu YAREHMA, w którym przez
kilka lat tworzyło muzykę trzech obecnych członków
KLEZZMATES.
Fot. Stakra
KONCERTY
7
Jarosław Wilkosz
- kontrabas
Fot. Stakra
Krzysztof Kossowski
- perkusja, instr. perk.
Maciej Bosak
- klarnet
Fot. Stakra
Fot. Stakra
Robert Milewski
- skrzypce
Fot. Stakra
Fot. Stakra
Spotkali się w 2004 roku i postanowili wspólnie uprawiać muzykę klezmerską. Stworzyli własne kompozycje,
które składają się na ich obecny repertuar. Inspiracją
dla powstania owych kompozycji stała się tradycyjna
muzyka żydowska, z której muzycy zaczerpnęli najbardziej charakterystyczne elementy. W efekcie końcowym słyszymy barwną, wspomaganą elementami jazzu i muzyki klasycznej, niezwykle charakterystyczną i interesującą całość - krakowską muzykę klezmerską.
Marcin Wiercioch
- akordeon
KONCERTY
8
17 grudnia (sobota) 2005 r.
godz. 1200 - 13 00
Cerkiew p. w. Narodzenia NMP
KONCERT KOLĘD PRAWOSŁAWNYCH
w wykonaniu Męskiego Chóru Cerkiewnego
pod dyr. ks. Jerzego Szurbaka
Męski Zespół Muzyki Cerkiewnej działa w obecnym kształcie od 1991 r. Tworzą go profesjonalni śpiewacy - w tym wielu pracowników opery, filharmonii, a także najzdolniejsi studenci Akademii Muzycznej - dobierani pod względem barwy głosu. Na repertuar zespołu składają się dawne chorały, śpiewy klasztorne, oraz
szereg kompozycji od XVIII w., aż po współczesność;
wiele opracowań jest dziełem dyrygenta, ks. J.Szurbaka. Mimo niezbyt długiego stażu, zespół wystąpił ok.
200 razy przed publicznością zarówno polską, jak i zagraniczną.
Zespół ks. Szurbaka wykonuje pieśni w sposób mistrzowski. Chórzyści i soliści doprowadzili kunszt wokalny
do granic mistrzostwa. Chór brzmi pięknie, bogate głosy artystów nadają wykonywanym utworom monumentalny wymiar, nie pozbawiając ich równocześnie subtelnej, koronkowej faktury. Zachwycają głosy solistów
zarówno w partiach basowych jak i kontratenorowych.
Jest to śpiew godny tej autentycznej i wielkiej sztuki, którą artyści uprawiają.
Ksiądz Jerzy Szurbak, założyciel Zespołu Muzyki Cerkiewnej przy Warszawskiej Operze Kameralnej to znana
postać w polskim świecie muzycznym. W latach 19891991 ks. Jerzy Szurbak przebywał w USA, gdzie dyrygował chórami cerkiewnymi w Sacramento, San Francisco, Jackson. Po powrocie do kraju zreorganizował swój
zespół, tworząc Męski Zespół Muzyki Cerkiewnej.
9
KONCERTY
KONCERTY
10
17 grudnia (sobota) 2005 r.
godz. 18 00 -19 00
Cerkiew p.w. Narodzenia NMP
KONCERT KOLĘD PRAWOSŁAWNYCH
w wykonaniu Narodowego Zespołu Chóralnego „Skworuszka” (Szpaczek) z Charkowa na Ukrainie.
Chór „Skworuszka” powstał w 1966 roku z inicjatywy wielkiej entuzjastki dziecięcego śpiewu chóralnego Lidii Szapiro. Moskiewska kompozytorka Tamara Popatienko zadedykowała jedno ze swoich dzieł – tryptyk pt. „Skworuszka” zespołowi dziecięcemu Pani Lidii,
który chór przyjął jako swoją nazwę. Od 1990 roku chórem kieruje jej wychowanka, historyk sztuki, doc. Julia
Iwanowa. Długoletnia praca – dzieło Lidii Szapiro, jak
również troskliwe i uważne odnoszenie się do głębokich tradycji chóru jej następczyni, która z natchnieniem i z wielkim namaszczeniem traktuje swoją pracę
z dziećmi, zaowocowały pierwszymi sukcesami. Chór
zaczął być uważany nie tylko w Charkowie za jeden
z najlepszych chórów dziecięcych, ale także na całej
Ukrainie. Zespół prowadzi stałą, aktywną działalność
koncertową. Pod kierownictwem Julii Iwanowej jest
częstym bywalcem Międzynarodowego festiwalu pod
nazwą „Charkowskij assambliej”. Pod ten festiwal chóry przygotowywały swoje programy – repertuary z twórczości wybitnych kompozytorów, takich
jak: Mozarta, Szuberta, Szumana, Mendelsona, jak również rosyjskich klasyków.
Chór prezentuje wielkie bogactwo muzyki sakralnej – cerkiewnej
i bardzo często zapraszany jest na
religijne uroczystości do różnych
miast. Śpiewy cerkiewne, które
wykonują, to nie tylko utwory pochodzące z XVIII/
XIX wieku, lecz
także starożytne
pieśni
greckie
i tradycyjne.
11
KONCERTY
Za całokształt swojej twórczości, profesjonalne
przygotowanie swoich wystąpień, chór w 2000 r. otrzymał tytuł „narodowego”. Na swoim koncie ma wiele nagród i wyróżnień. Warto wspomnieć, że był laureatem m.in.: trzeciego międzynarodowego konkursu
– festiwalu „Artiekowskije zori”, „Wsieukrainskoj chorowoj assamblei” w Mielitopolu oraz międzynarodowego
konkursu „Rowienskije zwonoczki”.
Większość wychowanków chóru pracuje w średnich i wyższych szkołach muzycznych, w filharmonii
i teatrach muzycznych w Charkowie. Do chóru przyjmowane są dzieci w różnym wieku, nie tylko uzdolnione muzycznie, kryterium przyjęcia jest chęć śpiewania,
nauczenia się śpiewu. Warto wspomnieć, że nauka jest
darmowa. Przy chórze działa kadra nauczycielska zajmująca się prowadzeniem lekcji z solfeżu, literatury muzycznej i fortepianu. Swój udział w pracy chóru „Skworuszka” mają studenci z akademii muzycznych, którzy odbywają tutaj swoje praktyki. Widoczny jest powiew młodego ducha, starsi stają się wzorcem za którym warto iść, przykładem swoim zachęcają młodych.
Chór jawi się jako twórcze laboratorium dla ukraińskich
kompozytorów, którzy pod głosy członków chóru piszą
swoje partie muzyczne.
KONCERTY
12
18 grudnia (niedziela) 2005 r.
godz.: 9 00, 10 00, 16 00, 18 00
Kościół p.w. św. Ludwika
KONCERT
Jasnogórskiego Oktetu Dętego
podczas Mszy św. 9 00, 16 00, 18 00 oraz 10 00 (przed Mszą św.)
Jasnogórski Oktet Dęty
powstał w 2000r. z inicjatywy O. Nikodema Kilnara.
Utworzony został na bazie
muzyków Jasnogórskiej Orkiestry Dętej, która od 1960r.
nieustannie
uczestniczy
w najważniejszych uroczystościach patriotyczno-religijnych w Narodowym
Sanktuarium Jasnogórskim.
Członkami tego zespołu są soliści-dęciacy Filharmonii Częstochowskiej, studenci i absolwenci Akademii Muzycznych w Katowicach i Wrocławiu. Dyrygentem Jasnogórskiego Oktetu Dętego jest kapelmistrz Jasnej Góry, pedagog Zespołu Szkół Muzycznych w Częstochowie Marek Piątek.
13
KONCERTY
Msza 900 Utwory przed Mszą św.:
Henry Purcell – Trumpet Tune
Pietro Mascani – Intermezzo Sinfonico
Na rozpoczęcie Mszy św.:
Johann Pezel – Intrada nr 1
pieśń – Gwiazdo Śliczna Wspaniała
Ofiarowanie:
Ch. Gounod – Ave Maria
Podniesienie:
Intrada Maryjna
Komunia św.:
pieśń – Bądźże Pozdrowiona
W.A. Mozart – Ave Verum
Po błogosławieństwie:
pieśń – Z dawna Polski Tyś Królową
M.A. Charpentier – Te Deum
10 00-1030 – Utwory przed Mszą św. – różne wybrane
Msza 1600 Utwory przed Mszą św.:
J.S. Bach – Małe Preludium
J.Clark – Trumpet Voluntary
Na rozpoczęcie Mszy św.:
Johann Pezel – Intrada nr 10
pieśń – Zdrowaś Maryjo
Ofiarowanie:
G.F. Haendel – Largo
Podniesienie:
Intrada – Chrystus Wodzem
Komunia św.:
pieśń – Kłaniam Się Tobie
W.A. Mozart – Ave Verum
Po błogosławieństwie:
pieśń – Boże, coś Polskę
G.F. Haendel – Alleluja
Msza 18 00 Utwory przed Mszą św.:
G.F. Haendel – Muzyka Sztucznych Ogni
Johann Pezel – Sarabanda Bal
G.F. Haendel – Largo
Na rozpoczęcie Mszy św.:
M.A. Charpentier – Te Deum
pieśń – Gwiazdo Śliczna Wspaniała
Ofiarowanie:
Ch. Gounod – Ave Maria
Podniesienie:
Intrada – Apel Jasnogórski
Komunia św.:
pieśń – Jezusa Ukrytego
W.A. Mozart – Ave Verum
Po błogosławieństwie:
pieśń – Z Dawna Polski Tyś Królową
G.F. Haendel – Alleluja
KONCERTY
14
18 grudnia (niedziela) 2005 r.
godz. 10 30
Kościół p.w. św. Ludwika
KONCERT
Chóru Sióstr Nazaretanek wraz z Gimnazjum i Liceum
ss. Nazaretanek z Kalisza
Do tradycji Sióstr Nazaretanek należy śpiew służący
muzycznej oprawie liturgii świąt i uroczystości Zgromadzenia. W latach 90-tych jako chór nowicjuszek
siostry corocznie uczestniczyły w Kongresie Maryjnym
w Zakopanem. W roku 1997 chór sióstr był jednym
z zaproszonych na Mszę św., w czasie której Ojciec
Święty Jan Paweł II konsekrował kościół na Krzeptówkach. Dwukrotnie, w 1997 i 1998 r., Siostry Nazaretanki jako zespół „Adoramus” koncertowały w Stanach
Zjednoczonych. Mimo, iż siostry rozsiane są po różnych miejscowościach, wykonują różne prace, jednoczą swoje siły podczas corocznych ślubów pierwszych i wieczystych.
W samym Kaliszu brały siostry udział wraz z innymi
chórami miasta w koncertach kolęd z Filharmonią Kaliską, czy w takich uroczystościach jak obchody 750lecia katedry kaliskiej, 50-lecia zatwierdzenia do kultu obrazu Jezusa Miłosiernego lub peregrynacji relikwii św. Teresy od Dzieciątka Jezus.
15
KONCERTY
Chór Gimnazjum i Liceum Sióstr Nazaretanek w Kaliszu jest częścią Dziecięco-Młodzieżowego Chóru Szkół
Nazaretańskich, którego początki sięgają roku 1997.
Wtedy to powstał mały zespół, składający się z dzieci z klas I-III szkoły podstawowej. Dzisiaj śpiewają w nim
uczniowie Szkoły Podstawowej, Gimnazjum i Liceum.
Chór bierze udział w Świętach Pieśni, Sacrosongach,
konkursach, zdobywając nagrody i wyróżnienia. Od
kilku lat chór współpracuje m.in. z kaliskim Wydziałem
Pedagogiczno-Artystycznym Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu oraz Filharmonią Kaliską uczestnicząc w koncertach kolędowych (wykonując IX Symfonię Ludwig’a van Beethoven’a czy Pop Oratorium „Miłosierdzie Boże” Zb. Małkowicza) w Kaliszu, Ostrowie
Wlkp., Wrocławiu, Miliczu, Warszawie i Poznaniu. Chór
ma w repertuarze zarówno utwory religijne jak i świeckie. Od czasu do czasu wyśpiewuje chwałę Bogu razem
z chórem Sióstr Nazaretanek.
Założycielem i dyrygentem chóru jest s. Karen Trafankowska.
KONCERTY
16
18 grudnia (niedziela) 2005 r.
godz. 1700 - 18 00
Kosciół p. w. św. Ludwika
“TRYPTYK RZYMSKI” - KONCERT W HOŁDZIE PAPIEŻOWI
- artyści scen warszawskich
SYLWIA KNAP - sopran. W 2001 roku ukończyła Akademię Muzyczną im. Fryderyka Chopina w Warszawie,
w klasie skrzypiec prof. Pawła Łosakiewicza otrzymując
dyplom z wyróżnieniem. Jednocześnie kształciła głos
pod kierunkiem swojej matki Barbary Rusin - Knap oraz
prof. Małgorzaty Marczewskiej.
W październiku 2003 roku została półfinalistką Międzynarodowego Konkursu Wokalnego w Rzymie. Brała
udział w koncertach poświęconych twórczości Sergiusza Rachmaninowa (2003) i Gabriela Faurego (2004),
a także w koncertach zorganizowanych z okazji 25 rocznicy Pontyfikatu Papieża Jana Pawła II.
Zaszczytnym wyróżnieniem dla artystki było zaproszenie przez orkiestrę Concerto Avenna pod dyrekcją
prof. Andrzeja Mysińskiego do wykonania Kantaty BWV
51 „Jauchzet Gott in allen Landen” Jana Sebastiana
Bacha ( październik 2004 ).
W lutym 2005 - wraz z prof. Ellą Susmanek - fortepian i Tomaszem Chmielarzem - trąbka - wzięła udział
w koncercie zorganizowanym w Pałacu PAN w Jabłonnie w 320 rocznicę urodzin J. S. Bacha i G. F. Haendla.
W czerwcu 2005 zadebiutowała na scenie Teatru
Muzycznego w Łodzi w partii Adeli w operetce „Zemsta
nietoperza” Johanna Straussa.
MONIKA POLACZEK - PRZESTRZELSKA - pianistka.
W 1997 roku ukończyła studia pianistyczne w Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie,
w klasie prof. Kazimierza Gierżoda i studia kameralistyki
w klasie prof. Mai Nosowskiej.
Od 1995 roku współpracuje z Teatrami Warszawy: Narodowym, Rampa, Dramatycznym, Rozmaitości
i Studio. Tworząc aranżacje i realizacje spektakli.
17
KONCERTY
IRENEUSZ DYDLIŃSKI - aktor. W 1984 roku ukończył
Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Krakowie. Od
ukończenia studiów mieszka i pracuje w Warszawie.
Do tej pory pracował, między innymi, w Teatrze Dramatycznym m. st. Warszawy, Teatrze Studio, Teatrze Powszechnym w Radomiu. Od 1998-ego roku jest związany z Teatrem Narodowym, gdzie występuje, między
innymi, w „Operetce” W. Gombrowicza w reż. Jerzego Grzegorzewskiego, „Na czworakach” T. Różewicza
w reż. K. Kutza i „Ryszardzie drugim” W. Szekspira w reż.
A. Seweryna. Zagrał do tej pory w kilkunastu filmach fabularnych, między innymi, w „Operacji Sammum”
w reż. W. Pasikowskiego i „Chopin - pragnienie miłości”
w reż. J. Antczaka. Ma na swym koncie kilka ról w popularnych serialach, takich, jak: „Złotopolscy”, „M jak miłość”, „Samo życie”, „Klan”, „Kryminalni”.
TOMASZ CHMIELARZ - absolwent Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie. Uczestnik wielu konkursów krajowych i międzynarodowych m.in. otrzymał
pierwsze wyróżnienie na Międzynarodowym Konkursie
Trębaczy w Gdańsku. Zaraz po ukończeniu studiów rozpoczął pracę w Filharmonii Narodowej. Od 1990 roku
jest I trębaczem Polskiej Orkiestry Radiowej. Współpracuje z takimi zespołami jak Sinfonia Varsovia, Concerto
Avenna, Capella Cracoviensis.
Oprócz muzyki klasycznej zajmuje się także muzyką
rozrywkową. Nagrywa muzykę do filmów z takimi kompozytorami jak Krzesimir Dębski, Zbigniew Preisner i inni.
Od 1992 roku gra pierwszą trąbkę w Big Bandzie szwajcarskiego dyrygenta Reto Parolami występując m.in.
w Amsterdamie, Paryżu czy Monte Carlo. Odnosi również sukcesy pedagogiczne. Jego absolwenci studiują w renomowanych uczelniach Austrii, Wielkiej Brytanii i Polski.
KONCERTY
18
18 grudnia (niedziela) 2005 r.
godz. 19 00 - 20 00
Kosciół p. w. św. Ludwika
“GWIAZDO ŚWIEĆ, KOLĘDO LEĆ”
koncert kolęd w opracowaniu Włodzimierza Korcza,
soliści: Alicja Majewska, Zbigniew Wodecki i Anna Pietrzak
Pomysł stworzenia koncertu złożonego z tradycyjnych polskich kolęd w nowych opracowaniach Włodzimierza Korcza, narodził się prawie 20 lat temu. Pierwszymi wykonawcami programu byli: Łucja Prus, Alicja Majewska i Jerzy Połomski i oczywiście autor opracowań
- Włodzimierz Korcz. Potem program uległ modyfikacjom, został zamówiony przez TVP. Zmienili się też częściowo wykonawcy, pozostali Alicja Majewska i Włodzimierz Korcz a obok nich w koncercie brali udział Andrzej Zaucha i Halina Frąckowiak . Koncertowali nie tylko w Polsce, ale także za oceanem dla Polonii Amerykańskiej. W stanie wojennym program wzbogaciły teksty Ernesta Brylla. Koncert w dzisiejszym kształcie w wykonaniu Włodzimierza Korcza, Alicji Majewskiej, Anny
Pietrzak /Haliny Frąckowiak i Zbigniewa Wodeckiego,
niesie przesłanie nadziei, miłości, ciepła, otuchy, zatopienia się w niepowtarzalnej atmosferze Świąt Bożego
Narodzenia.
19
KONCERTY
TEATR
20
15 grudnia (czwartek) 2005 r.
godz. 19 00
Kino Włodawskiego Domu Kultury - Włodawa
PRZEDSTAWIENIE TEATRALNE
“Aj waj! Czyli historie z cynamonem”
GRUPA RAFAŁA KMITY - Krakowski Teatr Scena STU
Występują:
Marta Bizoń / Sonia Bohosiewicz, Marcin Kobierski /
Piotr Sieklucki, Tadeusz Kwinta, Andrzej Róg, Jacek
Stefanik / Wojciech Leonowicz
Scenariusz i reżyseria: Rafał Kmita
Muzyka: Bolesław Rawski
Scenografia: Elżbieta Wójtowicz-Gularowska
Choreografia: Jarosław Staniek
Spektakl „Aj waj! czyli historie z cynamonem” Rafała Kmity przypomina starą pozytywkę. Rozkręcony
sprawną ręką reżysera, podszyty dźwiękami, co je kompozytor Bolesław Rawski pięknie ułożył, budzi uśpiony w zakamarkach pamięci żydowski skrawek świata,
w którym ciasteczka z cynamonem smakują jak proustowska magdalenka. Stara pozytywka ożywa na strychu pamięci, na który wchodzą przez otwór w podłodze aktorzy. Delikatnie biorą do rąk zapomniane przedmioty, jakieś porzucone kapelusze, jakieś garnki, które
czasy swej świetności mają dawno już za sobą. To one
przywołują w nich wspomnienia, prowokują do śpiewu,
bądź też do opowiedzenia zabawnej historii, jak ta ze
zbuntowanym synem i broniącym tradycji ojcem (doskonały Andrzej Róg, który rzeczywiście wygląda jak
wszystkie nieszczęścia Żydów-tułaczy razem wzięte).
TEATR
21
Za chwilę niemal rozpłaczemy się ze śmiechu, gdy
zacierający ręce swat (Tadeusz Kwinta) będzie starał
się wydać za mąż wszystkie
możliwe - brzydule, pijaczki i
staruszki w miasteczku. I wtedy, gdy jako pobożny, czekający na Mesjasza rabin,
będzie wysłuchiwał skłóconych małżonków - Andrzeja Roga i Soni Bohosiewicz.
Ta jedyna kobieta w przedstawieniu (grają na zmianę
z Martą Bizon) wnosi ze sobą
taką żywiołowość i energię,
wobec której nikt nie może
zostać obojętny.
Aktorka
potrafi
jednak
zmieniać nastroje i od radosnej zabawy przejść
płynnie do wzruszającej
kołysanki, którą żydowska matka śpiewa swojemu synkowi, przepowiadając mu ciężki los odmieńca. I to jest najciekawsze w
przedstawieniu Rafała Kmity, który wie, że każdy, nawet najśmieszniejszy żart żydowski jest podszyty smutkiem, pewnym rodzajem
melancholii drzemiącej w
rozrzuconym po świecie
narodzie. Dlatego swój rozpędzony, kabaretowy mechanizm potrafi powstrzymać w odpowiednim momencie, dorzucić do niego liryczną nutkę, zmienić
rytm zapomnianej na strychu pozytywki, w której stary krawiec szyje swoje marzenia.
MAGDA HUZARSKA
TEATR
22
17 grudnia (sobota) 2005 r.
godz. 20 30 - 23 00
Kino Włodawskiego Domu Kultury - Włodawa
PRZEDSTAWIENIE TEATRALNE: PASTORELE STAROPOLSKIE
albo kolęda mieszkańcom ziemskim od muzyki niebieskiej wdzięcznym okrzykiem na dzień Narodzenia Pańskiego zaśpiewana.
TEATR SCENA EL-JOT, KRAKOWSKA OPERA KAMERALNA
Widowisko muzyczne na trzy głosy, trzy
dawne instrumenty, przesycone krakowskim kolorytem. Kreowane przez aktorki
postaci XIX - wiecznych arystokratek krakowskich prezentują kolędy staropolskie
- ulubione śpiewy naszych przodków,
dziś już zapomnianych lecz ze wszech
miar godne przypomnienia ze względu
na bogactwo motywów tekstowych jak
i urok i kulturowe zaplecze dawnych melodii. Owe zapomniane dziś kolędy, wywodzące się z XVI, XVII i XVIII wieku, pochodzą z kancjonałów: Klasztoru Sióstr
Benedyktynek ze Staniątek pod Krakowem, Sióstr Franciszkanek z Klasztoru
św. Andrzeja w Krakowie, Klasztoru Sióstr
Karmelitanek Bosych z Krakowa oraz z
XIX wiecznych zbiorów Oskara Kolberga i
Michała Marcina Mioduszewskiego. Polska prapremiera PASTORELI STAROPOLSKICH odbyła się w Bazylice Krzyża Świętego w Mogile pod Krakowem,
TEATR
23
w ramach Festiwalu Teatrów Polskojęzycznych.
Premiera
zagraniczna
miała miejsce we Francji (w Lyonie i Paryżu) na
otwarcie wystawy obrazów i rzeźb o tematyce bożonarodzeniowej,
z kolekcji krakowskiego Muzeum Etnograficznego.
dama z dzwonkiem:
IZABELA KOCHAŃSKA
flety proste:
ANNA FIEBER
lutnia:
JAKUB HABERKO
viola da gamba:
ANNA SZELIŃSKA-MIKUS
Występują:
dama z kropidłem:
JADWIGA LEŚNIAK-JANKOWSKA
dama z szalem:
ANNA SOKOŁOWSKA
kostiumy:
GRAŻYNA ŻUBROWSKA
konsultacja muzyczna:
BOLESŁAW RAWSKI
scenariusz, reżyseria, choreografia:
JADWIGA LEŚNIAK - JANKOWSKA
TEATR
24
18 grudnia (niedziela) 2005 r.
godz. 1200 (podczas Mszy św.)
Kościół p.w. św. Ludwika
„Jasełka polskie”
w wykonaniu Grupy Teatralnej Parafii p.w. św. Ludwika
we Włodawie
„Przyjdź na świat...”,
to misterium
bożonarodzeniowe,
popularnie zwane jasełkami. Tradycja przedstawień
świątecznych sięga czasów średniowiecza i prostego
zakonnika - św. Franciszka z Asyżu, który umiał tak trafnie dobrać oraz połączyć słowo mówione i śpiewane,
że bardzo mocno oddziaływało ono na słuchaczy.
Tak naprawdę tajemnica przyjścia Boga - Człowieka na świat, nie dokonuje się tylko raz w roku. Jezus przychodzi do nas każdego dnia w Eucharystii, Słowie Bożym, w drugim człowieku i czeka na zaproszenie. Niekiedy czeka bardzo długo. Kończąc adwent - liturgiczne
oczekiwanie na przyjście Pana Jezusa - uświadamiamy
sobie tę prawdę wyraźniej, ale czy wyciągamy właściwe wnioski?
Młodzież działająca w Ruchu Światło - Życie czyli Oazie, przy parafii św. Ludwika przygotowała słowno
- muzyczny montaż o Jezusie przychodzącym na świat
dzisiaj, Jezusie zainteresowanym naszymi radościami i
smutkami. Młodzież ta systematycznie angażuje się w
życie parafii, bierze czynny udział w różnych uroczystościach pod kierunkiem swoich moderatorów. W ostatnich latach są nimi: s. Janina Mateusiak, nazaretanka i
o.Krzysztof Grzesica, paulin.
Mamy nadzieję, że treści prezentowane przez młodzież w klimacie kończącego się adwentu i Świąt Bożego Narodzenia, przyczynią się do otwarcia naszych
serc na Boga.
TEATR
25
17 grudnia (sobota) 2005 r.
godz. 14 00 - 15 00
plac synagogalny
IMPROWIZACJE TEATRALNE:
w wykonaniu Teatru Pantomimy “MIT” z Wrocławia
Teatr pantomimy „MIT” został
założony w 1998 roku przez mimów Tomasza Pietrzykowskiego i Mariusza Walkosza. Obaj
aktorzy występowali wcześniej
w innych teatrach. Obecnie
współpracują m.in. z Teatrem
Współczesnym we Wrocławiu,
Teatrem Kalong oraz Wrocławskim Teatrem Pantomimy. Proponują widzom zabawę opartą na działaniach mimicznych z elementami clownady, żonglerki i pokazów szczudlarskich. W dorobku mają też
etiudy i spektakle czerpiąc z
tradycji pantomimy francuskiej
(Decroux, Barrault, Marceau) i
osiągnięć Henryka Tomaszewskiego.
FILM
26
15 grudnia (czwartek) 2005 r.
godz. 16 00
Kino Włodawskiego Domu Kultury Włodawa
PROJEKCJA FILMU
“Życie jest piękne” (La Vita e Bella), Włochy 1998, 128 min.
Życie jest piękne
Komedia, której głównym
tematem jest... holocaust. Błaznowaty wieśniak przybywa
do dużego miasta w Toskanii, zakłada rodzinę. Wybucha
wojna, wkraczają Niemcy,
wieśniak, jako pół-Żyd trafia
do obozu koncentracyjnego
wraz z najbliższą rodziną. Próbuje jednak przekonać syna,
że pobyt w obozie jest jedynie pewną formą zabawy dla
dorosłych.
Obsada: Roberto Benigni
Nicoletta Braschi
Giorgio Cantarini
Giustino Durano
reżyseria:
Roberto Benigni,
Marek Koterski
scenariusz: Vincenzo Cerami,
Roberto Benigni
zdjęcia:
Colli Tonino Delli
FILM
27
17 grudnia (sobota) 2005 r.
godz. 14 00
Kino Włodawskiego Domu Kultury - Włodawa
PROJEKCJA FILMU
„Musimy sobie pomagać”
(Musime se pomahat), Czechy 2000, 128 min.
Musimy sobie pomagać
Reżyseria: Jan Hrebejk
Obsada: Bolek Polívka
Csongor Kassai
Jaroslav Dusek
Anna Sisková
Historia oparta na autentycznych wydarzeniach. Rzecz
dzieje się w małym czeskim
miasteczku
okupowanym
przez Niemców w ostatnich
latach drugiej wojny światowej. Bezdzietna para Josef i Marie ukrywają zbiegłego z obozu koncentracyjnego Żyda. Zaskakujące zwroty akcji, czasem czarny humor. Reżyser pokazał wyraźnie, że nie ma czarnych i białych charakterów, ażeby zachować człowieczeństwo czy
godność, nie zawsze potrzebne są wyjątkowe akty bohaterstwa.
FILM
28
18 grudnia (niedziela) 2005 r.
godz. 14 00
Kino Włodawskiego Domu Kultury - Włodawa
PROJEKCJA FILMU
„Święty Mikołaj. Gwiazdkowa opowieść”
(Santa Claus), USA 1985, 107 min.
Święty Mikołaj. Gwiazdkowa opowieść.
Film jest podzielony niejako na dwie części. Akcja pierwszej jest osadzona w dość odległej przeszłości i opowiada o losach starszego człowieka (można
go uważać za świętego Mikołaja), który rozdawał dzieciom na całym świecie zabawki.
Akcja drugiej części jest osadzona w teraźniejszości. Głównym bohaterem jest elf - Patch. Walczy on
ze złym producentem zabawek, który chce pozbawić
Świętego Mikołaja jego pracy - czyli rozdawania dzieciom prezentów - a wręcz pozbyć się go .
Reżyser:
Jeannot Szwarc
Występują:
Dudley Moore,
John Lithgow,
David Huddleston,
Burgess Meredith,
Judy Cornwell,
Jeffrey Kramer,
Christian Fitzpatrick,
Carrie Kei Heim,
John Barrard
WYSTAWY
29
16 grudnia (piątek) 2005 r.
godz. 10 00
Muzeum-Wielka Synagoga
PREZENTACJA WYSTAWY
„Włodawskie Judaica” - zmiana aranżacji sali męskiej
w Wielkiej Synagodze połączona z prezentacją nowych wydawnictw muzealnych
Celem ekspozycji jest przybliżenie tradycji i historii narodu żydowskiego poprzez prezentowane: pamiątki
- utensylia religijne (wspaniałą i unikalną kolekcję judaików) w nowo zaprojektowanych, nowoczesnych
gablotach. Wystawa wzbogacona jest o filmy, nagrania audio oraz programy multimedialne, które stanowią uzupełnienie i komentarz dla eksponowanych judaików. Nowa ekspozycja „Włodawskie Judaica” była
konieczna ze względu na zrealizowany w ubiegłym
roku projekt bimy - podwyższenia, gdzie niegdyś odczytywane były święte teksy liturgiczne m.in. Tory. Bima
bowiem w znacznym stopniu zmieniła przestrzeń wystawienniczą. Jako priorytet nowej aranżacji sali męskiej wzbogaconej o wystawę „Włodawskie judaika”,
muzealnicy postawili sobie za szczytny cel, odtworzenie pierwowzoru wyposażenia wnętrza tej sali oraz dostosowania jej do nowych metod wystawienniczych z
możliwością prowadzenia na tej bazie prezentacji muzealnych.
Srebrne Judaika
Księga Tory
WYSTAWY
30
16 grudnia (piątek) 2005 r.
godz. 1100
Muzeum-budynek administracyjny
OTWARCIE WYSTWY FESTIWALOWEJ
„Tyś mnie zrodziła. Narodziny dawniej i dziś”
Wystawa „Tyś mnie zrodziła. Narodziny dawniej i
dziś” prezentuje zwyczaje i wierzenia dotyczące tajemnicy narodzin – boskich i ludzkich. Ukazuje głównie ceremoniał przyjścia na świat człowieka i podkreśla jak
ważny był to czas nie tylko dla kobiety ciężarnej, ale
również dla całej społeczności wiejskiej czy grupy wyznaniowej.
Na ekspozycji zobaczymy aranżację wnętrza domu
– tradycyjnego miejsca porodu, przedmioty przygotowane dla noworodków – ludowe kołyski, elementy stroju, ubranka i podarki ofiarowywane dziecku z okazji
chrztu.
Jak przystało na wystawę festiwalową nie zabraknie na niej tematów, przedmiotów i zdjęć związanych
z innymi religiami np. judaizmem. Zaprezentujemy m.in.
amulety dla położnicy, narzędzia medyczne wykorzystywane przy obrzezaniu; wyjaśnimy czym było wykupienie pierworodnego w społeczności żydowskiej.
W środkowej części sali pokażemy boskie narodziny poprzez obrazy, rzeźby, ikony, drzeworyty czy szopkę ludową.
Uzupełnieniem całości będą elementy współczesne związane z narodzinami.
31
WYSTAWY
Wystawie towarzyszyć
będzie informator, w którym m.in. przeczytamy:
„Porody odbywały się
w domu. Osobą niezbędną
przy rozwiązaniu była babka – doświadczona, zwykle
starsza kobieta, która służyła pomocą całej okolicy. Czynności przez nią podejmowane nazywano babieniem. Za pomocą działań znanych z medycyny ludowej, tradycyjnego zielarstwa, ale też różnych praktyk magicznych, babka pomagała kobiecie w poro„Pokłon Trzech Króli”,
dzie, przyjmowała dziecdrzeworyt, XIX w.,
ko, oznajmiała jego płeć,
PME
wykonywała pierwsza jego
kąpiel, podawała do pocałowania rodzicom. [...] Zachowanie mające ułatwić poród poprzez „otwarcie”
za pomocą rozplatania warkoczy, rozwiązywania węzłów, otwierania szuflad czy nowsze- zdejmowania kolczyków, pierścionków to zasady obecnej w rytuałach
przejścia magii Alkmeny. W trudniejszych przypadkach
proszono księdza o wystawienie Najświętszego Sakramentu czy otwarcie Carskich Wrót w cerkwi...”
Obiekty na wystawie pochodzą ze zbiorów Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie uzupełnione o kilkanaście eksponatów z innych muzeów
np. MPŁ-W, z parafii rzymskokatolickich i prawosławnych oraz zbiorów prywatnych mieszkańców Włodawy.
WYSTAWY
32
16 grudnia (piątek) 2005 r.
godz. 19 00
Muzeum-Wielka Synagoga
OTWARCIE WYSTAWY
„Urodzony we Włodawie. Malarstwo Stanisława Masłowskiego”
Wystawa rozpoczyna cykl prezentacji prac i sylwetek twórców związanych z Ziemią Włodawską. Nie przypadkowo jej inauguracja odbywa się podczas ósmej
edycji naszego Festiwalu. Jego motywem przewodnim
są narodziny, a Stanisław Masłowski to przecież najbardziej znany artysta urodzony we Włodawie!
St, Masłowski, „Pejzaż” akwarela,
sygn. Muzeum we Włodawie
Stanisław Masłowski (1853 – 1926) urodził się w rodzinie podpisarza Sądu Pokoju Okręgu Włodawskiego. Studiował w Warszawskiej Klasie Rysunkowej, był
uczniem Wojciecha Gersona. Uważany jest za wybitnego realistę, ale też nieobcy jest mu impresjonizm i secesja. W jego artystycznym życiorysie widoczne są zarówno własne, twórcze poszukiwania jak i odbicie tendencji epoki, a także wpływ malarstwa współczesnych
mu artystów.
W twórczości Stanisława Masłowskiego daje się zauważyć kilka etapów, z których każdy zaowocował wieloma cennymi dziełami. Początkowy, nazywany niekiedy „realizmem sentymentalnym” przebiegał pod znakiem fascynacji Ukrainą (szczególnie widocznej w latach 1875 – 1883) – zwłaszcza tamtejszym krajobrazem
i folklorem. Malował także wieś mazowiecką. W jego
pracowni powstawało wiele obrazów olejnych, z których najbardziej znane to: „Owczarek”, „Odbicie branki”, „Pożegnanie kozaka”, „Dumka Jaremy”, „Chłopcy
w stepie”, „Wesele” i „Taniec kozacki”.
W drugim etapie twórczości widać już wpływy impresjonizmu. Malarz „wychodził” w plener, przestawał przywiązywać wagę do detali, stosował akwarele. Przedmiotem zainteresowania są teraz mazowiec-
33
WYSTAWY
kie łąki, kwiaty, zwierzęta i chłopskie zagrody. Malował
m. in. „Wschód księżyca”, „Lasek”, „Moczary”, „Na pastwisku”.
W końcowym okresie artystycznej działalności (od
1890 do 1914 roku) malarz zafascynowany światłem,
nowym sposobem malarskiego widzenia krajobrazu a
także pracami przyjaciół (Podkowiński, Pankiewicz) Namalował „Pocztyliona”, „Targ na Grzybowie”, „Ostatnie
promienie”, „Poranek”. W późniejszych jego obrazach
zauważa się wpływy rodzącej się secesji – malarstwa
fantazji i symbolu. Masłowski poszukiwał jednak nieustannie nowych form wyrazu. Malował olejem, akwarelą, stosował własne techniki mieszane. Tworzył w pracowni i plenerze. Podróżował do Włoch, Francji, Tunezji.
Szczególnym uznaniem cieszą się wykonane w latach
1907 – 1914 świetliste obrazy ukazujące urodę kwiatów,
zbóż, chwastów, drzew i traw. Należą do nich:. „Łubin”,
„Villa d’ Este”, „Sala fontanny”, „Kawiarnia arabska”,
„Gryka”, Maki”, „Sosna”, „Krowy”, „Pastwisko”, „Sad warzywny”, „Malwy”, „Bodiak”, „Dziewanny” itd.
Po zakończeniu pierwszej wojny powstało już niewiele prac. Stanisław Masłowski zmarł w 1926 roku w
Warszawie.
Artysta stworzył bardzo wiele prac, które już przed
wojną znajdowały się w zbiorach polskich muzeów,
wielu galerii oraz w prywatnych kolekcjach (w tym wiele w zbiorach rodziny malarza w Warszawie). Działania
II wojny światowej, a zwłaszcza Powstanie Warszawskie
spowodowały zniszczenie bądź zaginięcie bardzo wielu dzieł, z których tylko niewiele przetrwało na fotograficznych odbitkach czy reprodukcjach przedwojennych tygodników.
Na wystawie prezentujemy ok. 30 prac malarza.
Różne okresy twórczości, różne techniki wykonania
przybliżą zwiedzającym dzieła stworzone przez Stanisława Masłowskiego – wybitnego malarza, który wypracowując własny styl, znacząco wzbogacił skarbnicę Malarstwa Polskiego.
St. Masłowski, „Kaczki” akwarela, 1884r.,
sygn. Muzeum we Włodawie
WYSTAWY
34
17 grudnia (sobota) 2005 r.
godz. 13 00
Muzeum-Mała Synagoga
OTWARCIE WYSTAWY
„Ikona od św. Mikołaja do Bożego Narodzenia”
Ikona – najpełniejszy wyraz dogmatów i wiary kościoła Wschodniego przepowiada i
ukazuje królestwo Boże, jest nieodłączną częścią tradycji prawosławnej. To tekst sakralny
od wieków odczytywany przez
chrześcijan, a także dzieło sztuki
fascynujące wszystkich.
Wystawa nasza jest kolejną muzealną prezentacją przybliżającą szeroA. Makać-Mańkowska kiemu gronu odbiorBoże Narodzenie tempe- ców świat Prawosławia. Tym razem pokara na desce
zujemy ikony związane
z okresem Oczekiwania i Narodzeniem Pana,
świętymi Cerkwi czczonymi w tym czasie, ikony
z aniołami i Dzieciątkiem Jezus z Matką. W tym
szczególnym momencie, kiedy cały świat chrześcijański z nadzieją, wiarą i radością oczekuje Narodzenia Chrystusa, a w świątyniach głoszone są rekolekcje, Kościół Wschodni także poprzez ikony pomaga
człowiekowi stanąć w strumieniu światłości i łaski groty
betlejemskiej.
Na wystawę składa się kilkadziesiąt ikon. Większość
z nich pisana jest na deskach z zastosowaniem tradycyjnych technik, według kanonicznych wzorców. Na
ekspozycji zobaczymy też ogromne barwne przedstawienia Chrystusa, Matki Bożej i świętego Mikołaja wykonane na jedwabiu techniką batiku, akwarele i rysunki wykonane piórkiem oraz jedwabne chorągwie procesyjne. Szczególne emocje, zwłaszcza wśród mieszkańców Włodawy, wzbudzą na pewno malutkie ikonki o nierównych
krawędziach wykonane różnymi
technikami na ...
łupku.
Fragment ekspozycji
35
WYSTAWY
Wystawę uzupełnią plansze informacyjne o typach
ikon i technikach ich wykonywania, a także kolędy w
wykonaniu chórów cerkiewnych.
Pokazywane ikony są autorstwa Michała Boguckiego i Anny Makać – Mańkowskiej.
Współczesną sztukę polskiej Cerkwi prezentuje tu
Michał Bogucki, absolwent ASP w Warszawie. Zajmując się malarstwem sakralnym
od 25 lat stosuje dawne techniki i schematy ikonograficzne, ale poszukuje też nowych
środków wyrazu (wielkie ikony batikowe). Michał Bogucki wykonuje też polichromie i
prace renowacyjne w świątyniach prawosławnych.
Wielokrotny organizator i
kurator wystaw prac Jerzego Nowosielskiego. Swoje ikony i grafiki prezentował na wielu
wystawach indywidualnych i
zbiorowych w kraju i zagranicą. Od trzech lat
mieszka
w Sokołowsku
k. Wałbrzycha, gdzie opiekuje się miejscową cerkwią
i prowadzi warsztaty ikonopiM. Bogucki
sania.
Chrystus,
batik na jedwabiu
Anna Makać-Mańkowska to artysta, grafik i konserwator dzieł sztuki, absolwentka
Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Jej praca dyplomowa – konserwacja ikony z przełomu XVIII/XIX wieku została wyróżniona przez Ministra Kultury i Sztuki i zaprezentowana na wystawie najlepszych
prac dyplomowych polskich uczelni artystycznych. Za cykl obrazów
nawiązujących do malarstwa bizantyjskiego otrzymała nagrodę w
konkursie na ilustracje do Biblii dla
dzieci.
A. Makać-Mańkowska
Carskie Wrota,
tempera na desce
WYSTAWY
36
18 grudnia (niedziela) 2005 r.
godz. 10 00 -1700
Klasztor OO. Paulinów
ZWIEDZANIE REMONTOWANEGO KLASZTORU
I PREZENTACJA WYSTAWY
„Wizerunek Papieża Jana Pawła II na znaczkach pocztowych”
Wystawę
przygotowała Poczta Polska w Gdańsku,
przy wsparciu Muzeum Historycznego Miasta Gdańska
– pragnąc uczcić pamięć
zmarłego 2 kwietnia wielkiego Polaka. Prezentuje ona
nie tylko emisję znaczków
poświęconych Ojcu Świętemu, ale także kartki pocztowe i koperty pierwszego dnia
obiegu, które zostały wydane w latach 1979-2005. Poczta Polska podczas trwania
pontyfikatu Jana Pawła II, dokumentując ważne wydarzenia z nim związane, wydała 63 znaczki poświęcone papieżowi.
Ekspozycja składająca się z 19 tablic podzielona jest na trzy najważniejsze zagadnienia tematyczne
związane z papieżem: Jubileusz urodzin, Wizyty duszpasterskie oraz Jubileusz Pontyfikatu Ojca Świętego.
Na wystawie oglądać można również specjalnie
wydany znaczek „Jan Paweł II 1920 - 2005”, który wszedł
do obiegu w dniu jego pogrzebu oraz najnowszy znaczek w formie bloku poświęcony osobie Jana Pawła II
zatytułowany „Pontyfikat Jana Pawła II 1978-2005”, który wszedł do obiegu w dniu 22 kwietnia br. Wyjątkowość
prezentowanych na wystawie znaczków podkreśla fakt,
że część z nich powstała w wyniku współpracy Poczty
Polskiej z Pocztą Watykańską.
37
WYSTAWY
16-17 grudnia (piątek i sobota) 2005 r.
godz. 10 00 -16 00
Klasztor OO. Paulinów
WARSZTATY PLASTYCZNE
Warsztaty pisania ikon
Warsztaty ikonopisania towarzyszą naszemu Festiwalowi już od pięciu lat. Ich celem jest poznanie
techniki pisania ikon oraz zrozumienie, czym jest ikona dla chrześcijanina. Pomocne w tym będą wykłady przeznaczone również dla szerokiego grona słuchaczy. Anna Makać-Mańkowska wygłosi prelekcję na temat konserwacji ikon i sposobów kładzenia pozłotka, a
Michał Bogucki będzie mówił o ikonologii i ikonografii ikon.
Uczestnicy – dzieci,
młodzież i dorośli wyznania katolickiego i prawosławnego pracować będą
przez trzy dni w dwóch grupach po kilka godzin
dziennie.
Miejsce
wspólnego
tworzenia – refektarz klasztoru OO. Paulinów – przypomina, że ikony są wielkim skarbem całego chrześcijaństwa; skarbem, który
kościół Wschodni stworzył,
uświęcił i pomnaża.
Warsztaty poprowadzą państwo Anna Makać
– Mańkowska z Gdyni i pan Michał Bogucki z Sokołowska, który od kilkunastu lat prowadzi warsztaty ikonopisania dla dorosłych (w tym także dla malarzy profesjonalnych), młodzieży i dzieci.
WARSZTATY
38
16 -17 grudnia (piątek i sobota) 2005 r.
godz. 14 00 -15 00
Muzeum-Wielka Synagoga
WARSZTATY PLASTYCZNE
WYCINANKA ŻYDOWSKA – tradycyjne wycinanki sporządzone do dekoracji synagogi, domu i z okazji świąt
prowadzone przez Monikę Krajewską.
Warsztaty połączone z prelekcją
pt. Narodziny i śmierć w judaizmie.
MONIKA KRAJEWSKA
– urodzona w Warszawie. Po
studiach na Uniwersytecie Warszawskim pracowała jako dziennikarka radiowa i jako redaktorka w
wydawnictwie. Od czasów powstania szkoły Lauder-Morasha w Warszawie uczy w niej plastyki i tradycji żydowskiej.
Od połowy lat siedemdziesiątych interesowała się sztuką żydowską. Razem z mężem Stanisławem
jeździła po Polsce fotografując - a
często wręcz „odkrywając” - zapomniane cmentarze i synagogi. Rejestrowała też płaskorzeźby nagrobne obrysowując je węglem i przenosząc na kalkę. Jednocześnie studiowała ich symbolikę. Owocem tej pracy były dwa albumy fotograficzne
Czas kamieni (Interpress, 1982, wydany w czterech wersjach językowych) i
A tribe of stones (PWN 1993) oraz inne
publikacje, a także odczyty w kraju i
za granicą. Od roku 1981 jej fotografie i rysunki nagrobków były prezentowane na wystawach m.in. w Polsce,
USA, Izraelu i Czechach. Przy okazji
poznała znane wykonawczynie wycinanek żydowskich. Ostatecznym
impulsem do zajęcia się wycinanką
był udział w warsztatach podczas
Festiwalu Kultury Żydowskiej w Krakowie w 1995 roku. Inspiracje czerpie
zarówno z dawnej wycinanki i w ogóle sztuki żydowskiej, jak i z własnego
przeżywania tradycji judaizmu.
39
WARSZTATY
Prace Moniki Krajewskiej były
prezentowane na wystawach w
Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie, Cafe Eliat, na Festiwalach Kultury Żydowskiej w Krakowie, w muzeach: Przysusze, Rawie Mazowieckiej oraz we Włodawie podczas trzeciej edycji Festiwalu Trzech Kultur, gdzie prezentowała wystawę pt. „W papierze i kamieniu”.
W judaizmie wycinanka pełni funkcje kultyczną, ma ściśle religijny charakter. Części, z jakich jest
skonstruowana, mają znaczenie
symboliczne, odnoszące się do relacji między człowiekiem a Bogiem.
W wycinance żydowskiej popularne są motywy menory, kolumny,
roślin czy zwierząt. Monika Krajewska oprócz tego w swych pracach
wykorzystuje motyw Tory, jako element zdobniczy; widoczne jest również, zgodnie z tradycją, pismo hebrajskie - cytaty z Tory czy modlitwy.
Prace często wpisane są w motywy macewy, gdyż od fascynacji tablic nagrobnych z charakterystycznymi symbolami rozpoczęła się jej
przygoda ze sztuką żydowską. Prezentowana przez autorkę wycinanka z tradycją żydowską łączy także technika wykonania - prace powstały przy użyciu nie nożyczek,
lecz noża. To wielobarwne, malowane wodnymi farbami, z podłożonym, kolorowym tłem prawdziwe
małe dzieła sztuki.
WARSZTATY
40
16-17 grudnia (piątek i sobota) 2005 r.
godz. 10 00 -16 00
Klasztor OO. Paulinów
WARSZTATY PLASTYCZNE
Składanie bączka chanukowego
W żydowskie święto Chanuki dozwolone są gry hazardowe. Jedną z najpopularniejszych, najbardziej charakterystyczną dla tych świąt, lubianą przede wszystkim
przez najmłodszych jest gra drejdel, czyli czworoboczny
bączek, wyglądający podobnie jak kostka do gry.
Na czterech ściankach wypisane są cztery hebrajskie litery:
- nun – n ;
- gimel – g;
- He – h,
- szin – sz.
Są to pierwsze litery od słów: „nes gadol haja
szam”, co tłumaczy się „cud wielki był tam”, odnoszących się do ważnego wydarzenia z historii narodu Izraelskiego, oczyszczenia - poświęcenia świątyni (II w.
p.n.e.), kiedy to Izraelici odzyskali Jerozolimę spod rządów okupacyjnych Antiocha Epifanesa, króla Syryjskiego. W myśl żydowskiej tradycji wydarzył się w czasie poświęcenia świątyni cud. W zbeszczeszczonej przez pogan wielkiej świętości - świątyni, dokąd udano się po
zwycięstwie, znaleziono dzban z niewielką ilością „świętej” – koszernej (specjalnie przygotowanej do sprawowani kultu) oliwy, której miara wystarczała na podtrzymanie ognia w świeczniku przez jeden dzień. Po oczyszczeniu sprofanowanej świątyni ponownie ustanowiono
kult i zapalano złoty siedmioramienny świecznik, który
płonął na tej oliwie przez osiem dni, aż do czasu przygotowania, dostarczenia do świątyni nowego zaopatrzenia.
WARSZTATY
41
Hebrajskie litery w bączku chanukowym mają na
potrzeby gry inne znaczenia, których nazwy wywodzą
się z języka jidysz, gdzie:
1) „n” 2) „g” 3) „h” 4) „sz” -
„niszt” (nic);
„ganc” (całe);
„halb” (połowa);
„sztel-an” (zostań, postaw, stój przy).
Dzieci w tradycyjnym bączku chanukowym wkładają do niego cukierki, orzechy i czekoladowe monety
zwane „geltami”. Festiwalowy bączek jest nieco uproszczony, nie wkłada się doń łakoci, natomiast kładzie się
je na umówionym miejscu. Każdy z graczy przed kręceniem bączka (według umówionej już ustalonej przez
siebie kolejności podobnie jak ma to miejsce w grach
planszowych) dorzuca do wspólnej puli – tak jakby do
banku umówioną stawkę początkową (czy to cukierki, czy czekoladowe gelty, czy orzechy), o którą grają
wszyscy. Gracz, który kręci bączkiem ma cztery możliwości. W zależności od tego jaka litera mu wypadnie
po zatrzymaniu bączka, albo wygrywa i bierze całą nagrodę (całą zawartość wspólnej puli) – „ ” lub bierze
połowę - „ ”, lub przegrywa nie bierze nic - „ ”, lub też
zobowiązany jest postawić podwójną stawkę początkową – „ ”. W ten sposób wspólna pula, o którą grają
uczestnicy pomnaża się.
WARSZTATY
16-17 grudnia (piątek i sobota) 2005 r.
godz. 10 00 -16 00
Klasztor OO. Paulinów
WARSZTATY PLASTYCZNE
KARTKI ŚWIĄTECZNE
OZDOBY CHOINKOWE
42
43
WARSZTATY
16 grudnia (piątek) 2005 r.
godz. 13 00 -14 00
Muzeum-Wielka Synagoga
ŚWIĄTECZNA KATECHEZA EKUMENICZNA
dla dzieci szkół podstawowych pt. „Boże Narodzenie”
44
16 grudnia (piątek) 2005 r.
godz. 14 00 - 16 00
Hala namiotowa plac synagogalny
GRY I ZABAWY EDUKACYJNE DLA DZIECI
prowadzone przez
Centrum Szkoleniowe KLANZA z Lublina
i Agencję “Raki”
BAZAR
45
16-17 grudnia (piątek i sobota) 2005 r.
godz. 10 00 -1700
18 grudnia (niedziela) 2005r.
godz. 10 00 -15 00
Muzeum-Mała Synagoga
BAZAR FESTIWALOWY – kilkanaście stoisk handlowych z pamiątkami festiwalowymi i wyrobami nawiązującymi do grudniowo-świątecznych tradycji trzech
kultur.
T
T
T
T
T
W ofercie każdego dnia:
ikony
sztuka wspólczesna
sztuka ludowa
pamiątki świąteczne
wydawnictwa
(kasety, płyty CD, książki, foldery, widokówki).
ATRAKCJE
46
16-18 grudnia (piątek-niedziela) 2005 r.
Szlak trzech kultur
ATRAKCJE FESTIWALOWE
Kataryniarz - Tomek Sylwestrzak z Bielska-Białej
Katarynkę
wynalazł
i skonstruował Włoch Giovanii Barbari, żyjący w Modenie na początku XVIII w.
W Polsce pierwsi wędrowni kataryniarze pojawili się
około 1760 r. Nowinka przyjęła się. Przed II wojną było
w miastach i na jarmarkach dużo kataryniarzy. Po
wojnie tradycja ta zaginęła
aż do połowy lat 60-tych,
kiedy to na zlecenie władz
„zainstalowano” kataryniarza na rynku Starego Miasta
w Warszawie.
Ciekawostką może być to, że w połowie
XIX w. w samej Warszawie było 450-ciu kataryniarzy, ulic było tylko około 300... Na dzień
dzi siejszy wiem o 6 grających
polskich kataryniarzach,
ale istnieje tendencja
wzrostowa (przybywa
mniej
więcej
jeden
rocznie).
Instrument, na którym
gram jest współczesny z 2001 r.,
co pozwala na
szeroki dobór repertuaru. Katarynki zabytkowe,
gdzie nośnikiem
muzycznym był
drewniany wałek
nabijany
gwoździkami grały tylko
osiem melodii.
47
ATRAKCJE
16-18 grudnia (piątek-niedziela) 2005 r.
Szlak trzech kultur
ATRAKCJE FESTIWALOWE
Muzykowanie i śpiewanie na Szlaku Trzech Kultur
(klezmerzy i kolędnicy)
Wyjątkowość i niepowtarzalność VIII edycji Festiwalu Trzech Kultur sprawiły, iż w programie znalazło się
miejsce dla najbardziej lubianych świątecznych melodii dla muzykowania i śpiewania na Świątecznym Szlaku Trzech Kultur.
Ideę świątecznego muzykowania podporządkowano prostemu zamysłowi:
pokazać… jak przed wojną na ulicach miast
wspólnie śpiewali wyznawcy trzech religii: katolickiej, prawosławnej i mojżeszowej,
nauczyć… o kulturze, tradycji i obyczajach
trzech kultur w aspekcie narodzenia,
zaciekawić… oryginalną aranżacja pieśni,
tych znanych i najbardziej lubianych jak i tych które, wyszły spod pióra twórców ludowych (muzyką żydowską oraz staropolskimi oraz prawosławnymi kolędami),
zachęcić… do spotkania z żywą muzyką, kolędą, która wprowadzi nas w świąteczny nastrój.
Jeżeli wiesz, jak wielką moc posiada śpiew, czujesz niedosyt w śpiewaniu kolęd, czy słuchaniu znanych i mniej znanych żydowskich melodii; jeżeli pragniesz, aby ogarnął cię ten wspaniały bożonarodzeniowy i chanukowy nastrój wynikający ze słuchania przepięknych świątecznych melodii pogranicza
trzech kultur …
Zapraszamy na Świąteczny Szlak
… Szlak Trzech Świątyń: synagogi,
cerkwi i kościoła p.w. Św. Ludwika
KONFERENCJA
48
16 grudnia (piątek) 2005 r.
godz. 9 00 - 1200
Muzeum - Wielka Synagoga
MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWA
“O wyższości świąt Bożego Narodzenia nad Wielkanocą”
V międzynarodowa Konferencja Naukowa pt.
„O wyższości świąt Bożego Narodzenia” jest kontynuacją spotkań nauczycieli szkół (z terenu objętego
nadzorem Kuratorium Oświaty w Lublinie Delegatura w Chełmie) z pracownikami naukowymi; wokół zagadnień dotyczących edukacji regionalnej ze szczególnym uwzględnieniem dziedzictwa kulturowego regionów pogranicza.
W tym roku sesje merytoryczne wokół problematyki zwyczajów i tradycji świątecznych prowadzą wykładowcy Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Chełmie.
49
FESTIWALOWI PATRONUJĄ
VIII Festiwal Trzech Kultur
zrealizowano dzięki pomocy finansowej
następujących instytucji
* EUROREGION BUG
* POCZTA POLSKA
* URZĄD MIEJSKI
we Włodawie
* URZĄD MARSZAłKOWSKI
WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO
* PKO BP S.A. LUBLIN
* MIEJSKIE PRZEDSIĘBIORSTWO
GOSPODARKI KOMUNALNEJ
we Włodawie
* STAROSTWO POWIATOWE
we Włodawie
MIEJSCE NA AUTOGRAFY ARTYSTÓW
50
51
MIEJSCE NA AUTOGRAFY ARTYSTÓW
FESTIWALOWI PATRONUJĄ
52
MUZEUM
POJEZIERZA ŁĘCZYŃSKO-WŁODAWSKIEGO
ul. Czerwonego Krzyża 7
22-200 WŁODAWA
tel./fax (48) (82) 57 22 178
e-mail: [email protected]
tel. komórkowy: 0 602 528 397
www.muzeum.wlodawa.metronet.pl
Opracowanie informatora:
Mariusz Józefczuk, Przemysław Klonowski
Opracowanie graficzne
i skład komputerowy:
Adam Bednaruk
Autor projektu
Festiwalu Trzech Kultur
scenariusz i reżyseria:
Marek Bem
Współorganizatorzy Festiwalu:
Parafia Rzymskokatolicka św. Ludwika we Włodawie,
Parafia Prawosławna
Narodzenia NMP we Włodawie
Druk i oprawa:
Drukarnia Kresowa
ul. Baczyńskiego 9
22-100 Chełm
tel. (82) 565 68 12, fax 565 65 70
e-mail: [email protected]

Podobne dokumenty