radca.pl nr 2(6) 2015 - Okręgowa Izba Radców Prawnych w

Komentarze

Transkrypt

radca.pl nr 2(6) 2015 - Okręgowa Izba Radców Prawnych w
radca.pl
KWARTALNIK OKRęgOWej Izby RAdcóW PRAWNych W KATOWIcAch
– Upadłość konsumencka
W kraju ajatollahów
NR 2(6)/2015
s. 25
s. 54
Muzyka, która (podobno) łagodzi obyczaje
s. 63
K WARTALNIK OKRęgOWej Izby R AdcóW PR AWNych W K ATOWIcAch
1
Serdecznie zapraszamy radców prawnych wraz z najbliższymi na
II Piknik Radców Prawnych
organizowany przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych
w Katowicach z okazji Dnia Radcy Prawnego
20czerwca 2015 r.
w godz. 14.00
-20.00
na terenie Centrum Edukacji Przyrodniczej i Ekologicznej
(Śląski Ogród Botaniczny) w Mikołowie- Mokrem przy ul. Sosnowej 5
W trakcie trwania imprezy przewidziane są:
• występ zespołu muzycznego
• różnego rodzaju atrakcje dla dzieci w różnym wieku
• poczęstunek dla wszystkich uczestników
Szczegółowy program Pikniku zamieścimy na stronie internetowej OIRP w Katowicach w terminie późniejszym.
W celach organizacyjnych uprzejmie prosimy o dokonanie zgłoszenia udziału na adres e-mail:
[email protected] ze wskazaniem liczby osób oraz wieku dzieci
[email protected]
2
radca.pl
kwartalnik Okręgowej Izby Radców Prawnych w Katowicach
nr 2(6)/2015
Wydawca:
Okręgowa Izba Radców Prawnych
w Katowicach
40-600 Katowice,
ul. Kościuszki 223c
tel. 32 354 00 42
e-mail: [email protected]
Redakcja:
Redaktor Naczelny
Marek Wojewoda
Sekretarz Redakcji
Alicja Brocka
Materiałów niezamówionych
Redakcja nie zwraca.
Zdjęcie na okładce: © - Fotolia
Druk i łamanie:
Centrum Usług Drukarskich Henryk Miler
www.cuddruk.pl
DYŻURY DZIEKANA I CZŁONKÓW PREZYDIUM RADY OIRP W KATOWICACH
Dziekan r. pr. Ryszard Ostrowski
poniedziałek
(po uprzednim telefonicznym uzgodnieniu terminu i godziny spotkania)
Wicedziekan ds. aplikacji r.pr. Katarzyna Jabłońska poniedziałek 16 00 – 17 00
Wicedziekan ds. wykonywania zawodu r.pr. Grzegorz Łaszczyca poniedziałek 15 30 – 16 30
Wicedziekan ds. promocji zawodu r.pr. Marek Wojewoda
poniedziałek 15 00 – 16 00
poniedziałek 15 30 – 16 30
Wicedziekan do spraw Delegatury OIRP w Bielsku-Białej
r.pr. Piotr Ligus (w siedzibie Delegatury w Bielsku-Białej) Skarbnik r.pr. Zbigniew Głodnyśroda14 30 – 15 30
Sekretarz r.pr. Katarzyna Palka Bartoszek
poniedziałek
16 00 – 17 00
Członek Prezydium ds. szkoleń i mediacji r.pr. Janusz Wiltos poniedziałek 15 00 – 16 00
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
3
DO NAS, O NAS...
SPIS TREŚCI
Do nas, O nas ..����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 5
Z ostatniej chwili... �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 8
Zamiast wywiadu ��������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 10
Wiadomości z Izby �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 15
A w Krajowej Radzie... ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 19
Zaproszenie�������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 22
dr hab. Prof. Rafał Adamus
Upadłość osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej ����������������������������������������������� 25
To nas dotyczy – rubryka stała Zenona Klatki ������������������������������������������������������������������������������������������� 35
Józef Wolnik - Wspomnienie ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 39
Tomasz Kubalica
Z filozoficznego punktu widzenia ���������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 41
Aleksander Chmiel
Wiedzieć więcej ����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 44
Ugór Sądu i Rzecznika Dyscyplinarnego ��������������������������������������������������������������������������������������������������� 47
Turystyka judykacyjna - Wiedeń ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������ 50
Bartek Ostrowski
KLUB PODRÓŻNIKA – Iran ����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 54
Kultura���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 63
Sport������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 67
4
DO NAS, O NAS...
Koleżanki i Koledzy!
Nie ma się co oszukiwać, wielu było wątpiących, przyjmowano zakłady, że prowizorka nasza pod trudnym do
przyjęcia tytułem utrzyma się po wsze czasy istnienia samorządu (i jeden dzień dłużej). A tu masz: pewien starszego już pokolenia, ale ciągle obiecujący radca prawny
zaproponował tytuł radca.pl przyjęty przez Radę z westchnieniem ulgi, bo narzekań i namolności Redaktora
Naczelnego, domagającego się nowego tytułu dla kwartalnika, wszyscy mieli już dosyć. Autor nowego tytułu zastrzegł sobie niestety anonimowość, zatem nie ogłosimy
tryumfalnie jego nazwiska; niemniej w sekrecie zdradzić
możemy, że kiedy udał się do Dziekana po obiecaną nagrodę (uścisk ręki i dyplom drukowanymi literami) usłyszał tylko wypowiedziane zbolałym głosem
znad sterty papierów: stary, nie wygłupiaj się... Owa sterta papierów, to były
dokumenty wpisu na listę radców prawnych 128 kolejnych tychże, z których
większość po ślubowaniu dojmująco przekona się o tym, co powtarzam kolejnym rocznikom aplikantów, że źle wybrali.
Gdyby ukończyli matematykę na przykład, to wiedza nabyta w pierwszej klasie szkoły podstawowej, że dwa plus dwa równa się cztery pozostałaby aktualna
do ich matematycznej śmierci, w systemie dziesiętnym oczywiście... A tutaj?...
Wytłumacz klientowi, że między datą wniesienia pozwu, a dniem wyrokowania
zmieniła się linia orzecznicza i że twoje zapewnienia o wygraniu przegranego
procesu nie są wyrazem osobistej głupoty, tylko wyrazem naiwności, że jest coś
stabilnego, pewnego w tym chwiejnym świecie, w którym nawet Trybunał Konstytucyjny operując tą samą ciągle Konstytucją w tej samej sprawie w odstępie
paru lat potrafi zająć dwa różne i wzajemnie sprzeczne stanowiska (np. BTE).
I pomijając już fakt, że obecny poziom zderegulowania wszystkiego doprowadził do tego, że pomoc prawną świadczyć może weterynarz także (nie ujmując
nic weterynarzom), to czas uzmysłowić sobie, że radcami to może i jesteśmy,
ale prawnymi, coraz mniej. Bo proces alienacji prawa, rozumiany jako oddzielanie się norm prawnych od ich adresatów, postępuje wykładniczo. Zacznijmy od
Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (ktoś z Was to czytał), zerknijmy w stronę prawa wtórnego: dyrektyw, rozporządzeń, decyzji, opinii, zaleceń
(to wszystko są akty prawa!), gdy tylko rozporządzeń do bezpośredniego stosowania w państwach członkowskich jest kilkanaście tysięcy... Znacie? Stosujecie?
Nadal czujecie się specjalistami, profesjonalnymi radcami prawnymi? W porządK WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
5
DO NAS, O NAS...
ku, dodam zatem około dwóch tysięcy pozycji Dziennika Ustaw i to każdego
roku. Znacie? Nie?... To co z was za prawnicy?! Dzisiaj pomoc prawną świadczy
google, ale też Lex, Legalis, Polonica i co tam jeszcze. I dwuręczny, dwunożny,
często bezmyślny, dodatek do komputera. Ta nowoczesność każe nam o 22.00
odebrać telefon od klienta, w przerwie między rozprawami pisać na laptopie
opinię i elektronicznie odprawić do adresata (miało być na wczoraj), w sobotę
wisieć na telekonferencji w sprawie fuzji, wieczorem uspokajać prezesa, który
nie może spać, a w niedzielę zapomnieć dla kogo u diabła pisaliśmy ten pozew
do drugiej nad ranem. Jedni polecają nas drugim, doba trzeszczy w swoich 24
godzinach, i pęka... Amok ustaje. Wokół białe fartuchy, cisza, spokój. Ale kancelaria kręci się dalej, teraz już w rękach aplikantów na wolontariacie. Mamy
do czego wracać: do kolejnego zawału bądź ślicznej depresji, dopuszczalnej,
owszem, ale tylko między 4 i 6 rano.
A było tak pięknie... Owi wspomniani nowi radcowie prawni nie pamiętają
czasów, gdy aplikację opuszczało trzydziestu paru naprawdę wyedukowanych
radców prawnych rocznie, a świeżo opublikowany tekst Kodeksu Cywilnego
zakupiony w 1965 roku służył bez zmian przez ponad 20 lat, gdy po wyjściu
z pracy stawaliśmy się nieosiągalni dla klienta (nie było telefonów w domu, komórek przy uchu, maili na zawołanie) i byliśmy panami swojego wolnego czasu,
który wówczas nie tylko jako pojęcie abstrakcyjne, ale faktycznie występował.
Do sądu jechało się pociągiem, tramwajem lub autobusem przez pół dnia, a pisząc żmudne opinie lub pisma procesowe na maszynie z papierem z przebitką,
byliśmy w stanie obsłużyć jednego klienta (ustawowo maksymalnie półtorej
klienta). W ten sposób każdy radca prawny pracę miał. I znał się na niej. Dzisiaj
nieliczni w sumie, podążający ku samozagładzie, pochwytali już wszystkie nisze
na rynku, wciskają się w nowe – a wy, tacy nowiutcy, tacy śliczni, tacy liczni, będziecie się ogłaszać przez CB na parkingach (autentyczne). No, chyba że – wzorem pewnego radcy z miasta Piła – utworzycie zakład wodno-kanalizacyjny
przy Kancelarii Radcy Prawnego (też autentyczne).
Opisane zjawisko trwa od wielu lat, narasta, śmieje się skarbnikowi w twarz
we wnioskach o umorzenie składek z dołączonym odnośnym zaświadczeniem
z Urzędu Pracy, a chętnych na aplikacje radcowskie, adwokackie i notarialne
(na każdym rogu notariusz i apteka) przybywa. Są zjawiska, których rozumem
nie zgłębisz. Na przykład kariera i wysyp szwedzkiej literatury kryminalnej; zjawisko jest zdumiewające, bo o jakiej mrocznej fabule można mówić w kraju,
w którym piwo ma góra 2,5 promila, wódka praktycznie jest niedostępna, palenie papierosów jest zakazane, jeżdżenie z prędkością ponad 80 km/godz. jest
zakazane, wszystko jest zakazane, nawet podniesienie głosu na nieznośnego
smarkacza jest zakazane. I co? I nic. Oto potęga wyobraźni, fantazji, marzenia...
rzeczywistość niech sobie skrzeczy; filozofowie z dawien dawna dowiedli, że
6
DO NAS, O NAS...
zbyt pochopnie wzięliśmy się za odróżnianie świata realnego od wyobrażeń,
a przyczynowość może i występuje w kodeksach, ale nie w świecie, w którym
Achilles wciąż nie może dogonić żółwia.
W tym świecie pod światłym kierownictwem organów katowickiej Izby Radców Prawnych nasz kolega został Ministrem Sprawiedliwości. Nie tak dawno
(perspektywę czasu mam już spaczoną upływem dni) kolega Borys Budka był
aplikantem, i nagle wyznaczony zostaje do udźwignięcia całego tego bałaganu, o którym już nawet nie chce mi się pisać, a on o tym wie. Ministrowi Borysowi Budce życzymy jak najlepiej, a że znane jest jego zamiłowanie do długich
dystansów, niech to nie będzie tylko pięciomiesięczna próba.
Na razie spotkajmy się na Pikniku 20 czerwca, z nie byle jakiego powodu, bo
przecież z okazji Dnia Radcy Prawnego, odetchnijmy trochę od całego tego
zgiełku, bo czas zacząć koncert życzeń, którymi zasypiemy naszego biednego
Ministra. Ale nie liczmy na zbyt wiele; pamiętamy jak to w 2002 roku kolega
radca prawny, ówczesny Minister Sprawiedliwości, obniżył nam czterokrotnie
stawki z tytułu zastępstwa procesowego, czym zapoczątkował długi marsz
ku pauperyzacji zawodu. Pozostaniemy zatem dozgonnie wdzięczni naszemu
koledze, jeżeli po latach wspomnimy, że marsz ten zakończył się na Ministrze
Gowinie. I tylko tyle.
W bieżącym numerze w nośnym temacie upadłości konsumenckiej artykuł
dr. hab. prof. Rafała Adamusa, którego też pamiętam – wygląda na to, że dzisiaj
moja pamięć narzuca mi wciąż ten sam kierunek myślenia – w ławach aplikacji,
z tym znaczącym podkreśleniem, że była to wówczas jeszcze aplikacja prawdziwa. Zamiast wywiadu numeru prezentujemy skrót wystąpienia Dziekana
Ryszarda Ostrowskiego na dorocznym Zgromadzeniu Delegatów, przekazujemy również informacje z wystąpień Skarbnika Zbigniewa Głodnego i Macieja
Krzyżaniaka, Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej. Dobrze jest wiedzieć co
w trawie piszczy, naszą misję rozumiemy również, jako obowiązek przekazania
naszym radcom prawnym podstawowych informacji o jednostce samorządu,
w której uczestniczą.
W numerze również relacja wizyty kolegi Bartka Ostrowskiego w kraju ajatollahów; sama myśl udania się w regiony gorące i dosłownie, w rozumieniu
Celsjusza, i w przenośni: w rozumieniu gnuśnego Europejczyka – wydaje się
ryzykowna, a tu tymczasem nasz kolega nie tylko tam był, ale i wrócił! I następnego dnia poszedł na rozprawę!... Każde bohaterstwo warte jest uwiecznienia.
Nasi stali autorzy znów przekonają nas, że nie wszystko jest takie jak się
wydaje, z wyjątkiem oczywiście felietonu koleżanki Marii Nogaj, która ponad
wszelką wątpliwość dowodzi, że stolica Śląska wielkim centrum kultury jest.
Redaktor Naczelny
Marek Wojewoda
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
7
Z OSTATNIEJ CHWILI
ADWOKATURA ZASKARŻYŁA
DO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO
UPRAWNIENIA RADCÓW PRAWNYCH
DO OBRON W SPRAWACH
O PRZESTĘPSTWA
Uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej z 28 marca 2015r. postanawia
o wystąpieniu z wnioskiem o uznanie za niezgodne z Konstytucją:
art. 6 ust 1 i art. 8 ust. 6 ustawy o radcach prawnych w zakresie w jakim
pozbawiają samorząd adwokacki wpływu nad sprawowaniem pieczy nad
należytym występowaniem w charakterze obrońcy, a więc nad wykonywaniem zawodu adwokata przez radcę prawnego,
art. 8 ust. 6 tej ustawy przez to, że zezwala na łączenie z pozostawaniem
w stosunku pracy wykonywania zawodu przez radców prawnych w innych
sprawach aniżeli w charakterze obrońcy w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe,
art. 6 ust. 1 i art. 8 ust 6. ww. ustawy oraz art. 82 KPK przez to, że dopuszczają występowanie przez radcę prawnego w charakterze obrońcy.
Z wypowiedzi prasowych wyznaczonych do sprawy pełnomocników wynika następująca argumentacja wniosku:
••poszerzone uprawnienia radcowskie naruszają konstytucyjną zasadę równości wobec prawa w zw. z zasadą sprawiedliwości społecznej,
••uprzywilejowano zawód radcy prawnego, który może wybrać czy łączyć różne formy wykonywania zawodu czy też nie wykonywać zawodu w stosunku
pracy i mieć dostęp do funkcji obrońcy. Adwokaci takiego wyboru nie mają,
ale nie chcą mieć takich możliwości w swojej ustawie,
••zmiana art. 82 KPK spowodowała, że słowo „obrońca” występujące w art. 42
ust. 2 Konstytucji będzie rozumiane w sposób nieznany ustrojowi w dacie
uchwalenia Konstytucji,
••radcowie prawni wykonujący funkcje obrońcy znajdą się poza kontrolą samorządu zawodowego adwokatów
Istotę rzeczy odkrywa autor opinii dla NRA dr R. Piotrowski („Gazeta Prawna” z 24.04.2015r.), który wskazuje, że zaskarżone zmiany prawa eliminują
monopol adwokatury, zacierają granice obu zawodów, zagrażają niezależności adwokatów, radykalnie pogarszają ich sytuacje zawodową i materialną, dyskryminują adwokatów skoro przyznają radcom prawnym uprawnienia adwokatów bez obciążania ich obowiązkami wolnego zawodu (chodzi
pewnie o brak dostępu do stosunku pracy).
8
Z OSTATNIEJ CHWILI
Nasze zdziwienie i niepokój może budzić powyższy wniosek nr 2, co
prawda niezbyt precyzyjny, ponieważ nie wiadomo czy „pozostawanie
w stosunku pracy” odnosi się do radcowskiego stosunku pracy czy jakiegokolwiek stosunku pracy. Sformułowanie tego wniosku pozwala na taką jego
interpretację, że obecnie adwokatura po upływie 18 lat od zmiany naszej
ustawy w 1997 r.- dopuszczającej niekwestionowane jednoczesne wykonywanie zawodu w różnych formach – poddaje ocenie Trybunału również i to,
że łączymy wykonywanie zawodu w różnych formach wskazanych w art. 8
naszej ustawy. Czyżby więc adwokatura uważała, że zgodnie z Konstytucją
w naszej ustawie należałoby rozdzielić wykonywanie zawodu w stosunku
pracy od wykonywania go w innych formach organizacyjno-prawnych? Należy zwrócić uwagę, że w pewnym związku z powyższymi wnioskami
adwokatury i jej argumentacją pozostaje wyrok Trybunału Konstytucyjnego
z 24 marca 2015 r. K 19/14. Trybunał stwierdził, że zniesienie samorządu zawodowego urbanistów (w ramach deregulacji) było zgodne z Konstytucją
ponieważ z jej art. 17 nie można wyprowadzić prawa podmiotowego do
samorządu zawodowego. Adresatem tego przepisu jest bowiem ustawodawca, który decyduje o zasadności tworzenia, jak i zniesienia określonego
rodzaju samorządu zawodowego. Trybunał dodał też, że zmiana warunków
społecznych lub gospodarczych może wymagać zmian regulacji prawnych
w tym również takich, które znoszą lub ograniczają dotychczas zagwarantowane prawa podmiotowe.
Radca prawny
Zenon Klatka
Przypominamy fragmenty klasycznego tekstu Przysięgi Hipokratesa – (a my, po upływie 2500 lat mamy obszerny Kodeks Etyki i przepisy
o deregulacji)
Mistrza mego w tej sztuce będę szanował na równi z rodzicami, będę się
dzielił z nim swym mieniem i na żądanie zaspokajał jego potrzeby; synów jego
będę uważał za swych braci i będę uczył ich swej sztuki, gdyby zapragnęli się
w niej kształcić, bez wynagrodzenia i żadnego zobowiązania z ich strony;
prawideł, wykładów i całej pozostałej nauki będę udzielał swym synom,
synom swego mistrza oraz uczniom wypisanym i związanym prawem lekarskim, poza tym nikomu innemu… Jeżeli dochowam tej przysięgi i nie
złamię jej, obym osiągnął pomyślność w życiu i pełnieniu swej sztuki, ciesząc się uznaniem ludzi po wsze czasy; w razie jej przekroczenia i złamania
niech mnie los przeciwny dotknie.
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
9
ZAMIAST WYWIADU
Wystąpienie
r.pr. Ryszarda Ostrowskiego,
Dziekana Rady OIRP w Katowicach
na dorocznym Zgromadzeniu
Delegatów w dniu 15 kwietnia 2015 r.
(skróty pochodzą od redakcji)
Szanowni Państwo!
Koleżanki i Koledzy!
Wpisanych na listę radców prawnych
prowadzona przez Radę OIRP w Katowicach, według stanu na dzień 31 grudnia
2014 r., było 2751 radców prawnych (w
tym 1305 kobiet i 1446 mężczyzn). Wykonywanie zawodu radcy prawnego
zgłosiło 2155 osób; są to osoby objęte
obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej radcy prawnego.
W naszym okręgu radcowie prawni
wykonują zawód:
– na podstawie umowy o pracę 907
osób,
– w kancelariach indywidualnych
i spółkach 1569 osób,
– na podstawie umowy cywilnoprawnej 293 osób.
Tendencja powiększania się ilości radców wykonujących zawód w formie kancelarii indywidualnych i w spółkach jest
trwała i obserwujemy ją od kilku lat.
Zawieszonych w prawie wykonywania zawodu było 178 osób wpisanych na
listę radców prawnych.
10
W roku ubiegłym na listę radców
prawnych wpisano:
– 39 osób na podstawie art. 25 ustawy
o radcach prawnych,
– 115 po odbytej aplikacji i złożonym
egzaminie radcowskim,
– 10 osób wskutek przeniesienia z innych Izb na naszą listę.
Odnotowaliśmy 17 wystąpień o zawieszenie prawa do wykonywania zawodu z powodu wykonywania innych zawodów prawniczych.
Z listy radców prawnych skreślono 52
osoby, w tym na wniosek radcy 20 osób,
wskutek przeniesienia do innej izby 4
osób i w trybie art. 29 pkt. 4a ustawy: 7
osób.
Niestety z naszego grona odeszło
na zawsze w roku ubiegłym 21 radców
prawnych:
Janusz Słania, Piotr Gowarzewski,
Alina Kasperczyk, Marian Tobór, Krystyna Marut, Bogusława Lewicka-Woźniak, Zbigniew Żmudka, Hanna
Krupka, Małgorzata Dobija, Stanisław Kukieła, Andrzej Oświęcimski,
Grzegorz Jędrzejkiewicz, Józef Kry-
ZAMIAST WYWIADU
stian, Jacek Chomicz, Piotr Pyrcz,
Leszek Rakszewski, Stefan Walter,
Maria Struzik, Piotr Rocznik, Ryszard
Petri, Bogdan Kania.
Rada utrzymuje bieżące kontakty
z sądami powszechnymi, Okręgową Radą
Adwokacką w Katowicach i Bielsku-Białej,
Izbą Notarialną w Katowicach, Izbą Komorniczą w Katowicach, Śląską Izbą Lekarską w Katowicach, Okręgową Izbą Pielęgniarek i Położnych w Katowicach.
W roku 2014 uczestniczyliśmy w uroczystości otwarcia nowej siedziby Sądu
Rejonowego w Siemianowicach Śląskich,
Zgromadzeniu Okręgowej Izby Adwokackiej i ślubowaniu adwokackim. Braliśmy
udział w Jubileuszu Śląskiej Izby Lekarskiej,
zjeździe Śląskiej Izby Lekarskiej, spotkaniach przedświątecznych i noworocznych
Izby Komorniczej i Izby Notarialnej.
Prezesi Sądów, sędziowie oraz przedstawiciele innych samorządów zapraszani są przez nas i uczestniczą w ważniejszych uroczystościach Okręgowej Izby
Radców Prawnych w Katowicach.
Utrzymujemy stały kontakt z organami władzy, administracji rządowej
i samorządowej, wyższymi uczelniami i organizacjami pozarządowymi.
Współorganizowaliśmy Kongres Małych
i Średnich Przedsiębiorstw, nawiązaliśmy
współpracę z Uniwersytetem Śląskim
w Katowicach. Ich efektem jest: udział
radców prawnych w posiedzeniach naukowych organizowanych przez Wydział
Prawa i Administracji UŚl oraz wspólna
organizacja konferencji pt. „Postępowanie kasacyjne w sprawach cywilnych
– aspekty teoretyczne i praktyczne”, która
odbyła się w dniu 5 grudnia 2014 r. Konfe-
rencja ta spotkała się z dużym zainteresowaniem i bardzo dobrym odbiorem.
Rada OIRP w Katowicach powołała
uchwałą w dniu 5 lutego 2014r. zespół
przedstawicieli OIRP w Katowicach do
uczestniczenia w przeszukaniu, jeżeli
w jego wyniku mogłoby dojść do wyjawienia tajemnicy zawodowej radcy
prawnego. Zespół składa się z 19 członków Rady. Koordynatorem zespołu jest
r.pr. Marzena Psonka-Nowak.
Na stronach internetowych Sądu
Apelacyjnego w Katowicach oraz Sądów
Okręgowych w Bielsku – Białej, Częstochowie, Gliwicach i Katowicach w zakładce „Informacje, Instytucje” znajdują
się linki kierujące do strony internetowej
Okręgowej Izby Radców Prawnych w Katowicach, na której widnieje aktualny wykaz radców prawnych.
W ramach współpracy z innymi okręgowymi Izbami Radców Prawnych w październiku 2014 r. odbyło się organizowane
przez Radę OIRP w Katowicach ogólnopolskie spotkanie skarbników i księgowych izb radców prawnych. Członkowie
Prezydium Rady, Rzecznik Dyscyplinarny
i jego zastępcy, Przewodniczący i sędziowie Sądu Dyscyplinarnego OIRP w Katowicach oraz Rzecznik Prasowy, Rzecznik
Kapituły Funduszu Seniora uczestniczą
w spotkaniach i szkoleniach organizowanych przez inne Izby i Krajową Radę skierowane do członków tych organów.
Przedstawiciele OIRP w Katowicach
współpracują z Krajową Radą Radców
Prawnych przy opiniowaniu projektów
aktów prawnych dotyczących samorządu i zawodu radcy prawnego. Członkiem
Komitetu stałego ds. zagranicznych jest
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
11
ZAMIAST WYWIADU
r.pr. Piotr Bober, członkiem Komisji praw
człowieka jest Anna Zaleska, członkiem
Komisji ds. wykonywania zawodu jest
r.pr. Grzegorz Łaszczyca, członkiem Komitetu Stałego do spraw aplikacji jest
r.pr. Katarzyna Jabłońska,
Członkami Krajowej Rady są radcowie
prawni Piotr Bober, Anna Zaleska, Marek
Wojewoda i Ryszard Ostrowski.
W Wyższym Sądzie Dyscyplinarnym
orzekają nasze koleżanki i koledzy:
Piotr Dragon, Bogusław Pasieczny, Marek Hamerlik.
Członkiem Krajowej Komisji Rewizyjnej i jej sekretarzem jest r.pr. Aleksandra Otrębska. Funkcję Zastępcy
Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego pełni r.pr. Krystyna Wal-Sobieszek.
Członkiem Kapituły Funduszu Seniora
jest r.pr. Danuta Kubica.
Rada naszej Izby, reprezentując interesy zawodowe radców prawnych,
w reakcji na uchwałę Okręgowej Rady
Adwokackiej w Katowicach z dnia 25
września 2014r., kwestionującą zgodność z Konstytucją ustawę przyznającą
radcom prawnym uprawnienia do występowania w procesie karnym w charakterze obrońcy – podjęła uchwałę
z dnia 22 października 2014r., w której
treści odniosła się krytycznie do stanowiska ORA w Katowicach.
Powołany przez Radę OIRP w Katowicach Zespół Wizytatorów przeprowadził w roku 2014 wizytację 9 radców
prawnych poddawanych ocenom okresowym, wydając w każdym przypadku
pozytywną opinię o wykonywaniu przez
nich zawodu. Wizytacje przeprowadzono w Urzędzie Miasta w Bielsku-Białej,
12
Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej
w Dąbrowie Górniczej, w Izbie Skarbowej w Katowicach, w Urzędzie Miejskim
w Rybniku, Miejskim Ośrodku Pomocy
Rodzinie w Piekarach Śląskich oraz w Izbie Celnej w Katowicach.
W ubiegłym roku wyznaczyłem 752
razy radców prawnych jako pełnomocników z urzędu; w 233 przypadkach
odpowiadaliśmy na wezwania sądów
o wskazanie kandydatów na kuratorów
procesowych.
Na poszczególnych latach aplikacji
radcowskiej prowadzonej przez OIRP
w Katowicach szkolenie odbywa 468
aplikantów, z liczby tej na pierwszym
roku 119 osób, na drugim roku 162 osoby i 187 osób na trzecim roku. Po egzaminie wstępnym w 2014 r., do którego
przystąpiło 253 kandydatów, na listę
aplikantów wpisano 113 osób na wniosek po pomyślnym zaliczeniu egzaminu
wstępnego oraz 6 osób przenoszących
się z innych Izb.
Egzamin radcowski odbył się w dniach
19-21 marca 2014 r. w obiektach Centrum
Targowo-Wystawienniczego EXPO SILESIA w Sosnowcu. Do egzaminu przystąpiło 219 osób, z czego 159 osób po ukończeniu aplikacji radcowskiej. Z wynikiem
pozytywnym egzamin zakończyło (według aktualnego stanu po uwzględnieniu
złożonych odwołań) 145 osób w tym 115
osób po aplikacji radcowskiej.
Obowiązek szkoleniowy nałożony na
radców prawnych w cyklu szkoleniowym
2012-2014 wypełniło 2036 radców prawnych naszej Izby. Obowiązku tego nie wypełniło 356 radców prawnych (w tym 173
osoby nie zdobyły żadnego punktu szko-
ZAMIAST WYWIADU
leniowego), mimo że Rada OIRP tylko
w ubiegłym roku zorganizowała 41 szkoleń zawodowych: 36 szkoleń jednodniowych oraz 5 szkoleń trzydniowych tzw.
wyjazdowych. Do przedsięwzięć szkoleniowych OIRP zaliczyć należy także listopadową konferencję „Międzynarodowe
prawo rodzinne i spadkowe” (Hotel Pałac
Czarny Las). W szkoleniu uczestniczyło 75
radców prawnych.
Wznowiliśmy wydawanie kwartalnika OIRP w Katowicach pod nazwą, tymczasowym, tytułem: Biuletyn Okręgowej
Izby Radców Prawnych w Katowicach.
Obecnie jak Państwo widzicie, myślę
tu o czytelnikach mojego wystąpienia,
mamy nowy tytuł. Pismo dostarczane jest
do wszystkich radców prawnych i aplikantów radcowskich OIRP w Katowicach
oraz do członków KRRP i samorządów
zawodowych w Katowicach: Okręgowej
Rady Adwokackiej, Izby Notarialnej, Rady
Komorniczej, Śląskiej Izby Lekarskiej,
Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych
W toku dalszych działań dla poprawienia komunikacji wewnątrz samorządu i przekazu informacyjnego kierowanego do wszystkich zainteresowanych
naszą obecnością w przestrzeni publicznej, zmodernizowaliśmy stronę internetową OIRP w Katowicach. Pozwolę
sobie przypomnieć że adres strony to:
www.oirp.katowice.pl. W działania te
wpisuje się również uchwała Rady z dnia
8 października 2014 r. o powołaniu r. pr.
Macieja Czajkowskiego do pełnienia funkcji stałego rzecznika prasowego Okręgowej Izby Radców Prawnych w Katowicach.
Nie sposób nie wspomnieć o inicjatywach Rady, jej członków i radców
prawnych wchodzących w skład komisji tematycznych, którzy zorganizowali
w ubiegłym roku:
• stały, od września 2014 r., pilotażowy
program edukacji prawnej wg autorskiego programu r.pr. Grzegorza Chyckiego; którego zakresem objęto uczniów liceum ogólnokształcącego w II LO
z Oddziałami dwujęzycznymi im. Marii
Konopnickiej w Katowicach. Zajęcia
edukacyjne prowadziło pięciu radców
prawnych naszej Izby: Dominik Adamczyk, Grzegorz Chycki, Maciej Niwiński,
Adam Jasiewicz, Tomasz Rak.
• Karnawałowy Bal Dzieci Radców Prawnych w styczniu, a potem w grudniu 2014
roku, na którym bawiło się – z dziadkami
i rodzicami – 72 dzieci radców prawnych,
• Drugi Bal Radcy Prawnego w lutym
2014 r. w którym uczestniczyło 78
radców prawnych,
• Piknik z okazji Dnia Radcy Prawnego w czerwcu 2014 r., w którym
uczestniczyło 189 radców prawnych
wraz z rodzinami,
• Mistrzostwa Śląska w Tenisie
o Puchar Dziekana OIRP w Katowicach
w lutym 2014 r.,
• Squashowe Mistrzostwa Śląska Prawników w październiku 2014 r,.
• wspólnie z Sądem Apelacyjnym w Katowicach oraz ZPP Oddział w Katowicach,
Rada OIRP w Katowicach organizowała
majowe XVIII Tenisowe Mistrzostwa Polski Prawników.
W dniu 10 grudnia 2014 r. obchodzony był Europejski Dzień Prawnika. W dniu
tym radcowie prawni prowadzili zajęcia
edukacyjne w Liceum Ogólnokształcącym Towarzystwa Ewangelickiego w Cie-
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
13
ZAMIAST WYWIADU
szynie, II Liceum Ogólnokształcącym
z Oddziałami Dwujęzycznymi im. M.
Konopnickiej w Katowicach, Liceum
Ogólnokształcącym nr 3 w Tychach,
Gimnazjum Nr 1 im. Powstańców Śląskich w Mikołowie oraz Gimnazjum
im. Powstańców Śląskich w Imielinie.
Uczniowie II LO z Oddziałami dwujęzycznymi im. Marii Konopnickiej w Katowicach – uczestnicy pilotażowego
programu edukacji prawnej byli gośćmi Sądu Okręgowego w Katowicach.
Klub Seniora w 2014 r. zorganizował
dla radców prawnych wycieczkę do Budapesztu, wieczorek poezji z udziałem
autorki prof. Stanisławy Kalus, umożliwił wspólny udział w spektaklach teatralnych, w Koncercie NOSPR w Katowicach. Klub Seniora OIRP w Katowicach
rekomendował r.pr. Marię Nogaj do
Rady Seniorów Miasta Katowice, w której działa od dnia 3 listopada 2014r.
Do Kapituły Funduszu Seniora KRRP
w Warszawie skierowano wnioski 5 radców prawnych o zapomogę pieniężną i 4
wnioski o dofinansowanie sanatorium.
Wnioski zostały rozpatrzone pozytywnie.
Rada OIRP w Katowicach w roku
2013 zgłosiła do konkursu Kryształowe
Serce Radcy Prawnego za działalność
Pro Bono aplikanta radcowskiego Pana
Adriana Dzwonka, który został Laureatem tego konkursu.
Rada nasza zorganizowała i koordynowała dni bezpłatnej pomocy prawnej Niebieski Parasol, organizowanej
razem z Krajową Radą od 22 do 27
września ubiegłego roku. Pomocna
okazała się współpraca z Prezesami
Sądów apelacji katowickiej, którzy
14
w sądach rozpowszechnili informację o naszej akcji. Pomocy udzielało
51 kancelarii radców prawnych naszej
Izby w swoich kancelariach oraz w siedzibie OIRP w Katowicach przy ul. Kościuszki 223c oraz w delegaturze w Bielsku-Białej. W sumie udzielono porad
prawnych około 237 osobom.
Rada OIRP w 2014 r. odbyła 11
posiedzeń, na których podjęła 828
uchwał. Przedmiotem uchwał były
w większości sprawy osobowe radców
prawnych i aplikantów radcowskich:
wpisy, skreślenia, zawieszenia prawa
do wykonywania zawodu, wszczęcia
postępowania w sprawie skreślenia,
umorzenia należności, rozłożenia opłat
na raty, wyznaczenia patrona aplikanta
radcowskiego, zwolnienia z obowiązku
szkoleniowego itp. Dodatkowo podejmowane były uchwały dot. programu
aplikacji radcowskiej oraz osób prowadzących zajęcia z aplikantami... Odpisy wszystkich podejmowanych przez
Radę OIRP w Katowicach uchwał przesyłane są do Ministerstwa Sprawiedliwości i do Krajowej Rady.
Zwrócę się tutaj do Koleżanek i Kolegów... to tylko część spraw, którymi
zajmowaliśmy się w ubiegłym roku. Widać jednak, że zadań nie tylko ustawowych, ale również i tych, które sami sobie narzuciliśmy, jest wiele. Wdzięczni
będziemy za wszelkie sugestie. Zachęcam również do włączania się w prace
samorządu. Myślę że każdy chętny do
pracy na rzecz naszego środowiska
znajdzie swoje pole do działania.
Ryszard Ostrowski
Dziekan OIRP Katowice
WIADOMOŚCI Z IZBY
Prawnicy na rzecz równości
OIRP w Katowicach odpowiada na wezwanie
Okręgowa Izba
Radców
Prawnych w Katowicach przystąpiła
do projektu pt.
„Prawnicy na rzecz
równości. Lokalne
platformy współpracy”. Projekt ten
ma na celu rozpoczęcie lokalnej współpracy pomiędzy
przedstawicielkami i przedstawicielami
struktur samorządów prawniczych – radcowskich i adwokackich, a środowiskiem
organizacji pozarządowych działających
na rzecz grup szczególnie narażonych na
wykluczenie. Projekt ma na celu uruchomienie systemowej współpracy pomiędzy
tymi podmiotami i – na co oczywiście liczą
jego organizatorzy – powinien zaowocować obustronnymi korzyściami. Organizacje pozarządowe liczą na fachowe
wsparcie prawne pro bono, a profesjonalni
pełnomocnicy na dostęp do wiedzy i doświadczeń organizacji równościowych, co
jest szczególnie ważne w związku z coraz
większą ilością postępowań sądowych,
w których pojawia się zarzut dyskryminacji. Warto dodać, że organizatorzy projektu
mogą pochwalić się wsparciem Komisji
Praw Człowieka przy Krajowej Izbie Radców Prawnych, Komisji Praw Człowieka
przy Naczelnej Radzie Adwokackiej oraz
Norweskiej Rady Adwokackiej. W najbliższej przyszłości planowane jest, aby do-
bre praktyki i rekomendacje opracowane
wspólnie z partnerami projektu opublikować w podręczniku dla samorządów
prawniczych i organizacji pozarządowych.
Efektem zgłoszonego przez OIRP
w Katowicach akcesu do tego ciekawego
projektu było spotkanie zorganizowane
w dniu 11 maja 2015 r. w siedzibie Okręgowej Izby Radców Prawnych w Katowicach, które prowadziły radczynie prawne:
Karolina Kędziora oraz Anna Zaleska. Spotkanie miało na celu poznanie się osób,
które w trakcie dotychczasowej praktyki
zawodowej zajmowały się już przeciwdziałaniem dyskryminacji i prawami człowieka,
jak również zainteresowane zgłębianiem
tej tematyki. W spotkaniu wzięli udział również przedstawiciele/ki lokalnych organizacji pozarządowych, które działają na rzecz
grup szczególnie narażonych na wykluczenie. Omówione zostały możliwe pola
współpracy pomiędzy tymi środowiskami,
zaprezentowano wybrane zagadnienia
z zakresu prawa antydyskryminacyjnego
oraz możliwości angażowania organizacji
pozarządowych na potrzeby indywidualnych postępowań sądowych.
Spotkanie zostało bardzo pozytywnie
ocenione przez uczestniczących w nim
radców prawnych, którzy zwrócili uwagę nie tylko na wyjątkową aktualność
omawianego problemu, ale także na konieczność zgłębiania go w formie szkoleń
zawodowych. Postulat jak najszybszego
zorganizowania takiego panelu szkolenio-
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
15
WIADOMOŚCI Z IZBY
wego spotkał się z dużą przychylnością,
dlatego też nie można wykluczyć, że jeszcze w tym roku będziemy mogli poszerzyć
swoją wiedzę na tematycznych zajęciach
dotyczących przeciwdziałania dyskryminacji i wykluczeniu.
morządem. Widzi
z pozycji Prezesa
może więcej, niż
my tyrający wokół
swojego małego
podwórka, nieMaciej Czajkowski mniej
wrażenie
pozostało takie, że
jest dobrze, ale nie
Zgromadzenie
beznadziejnie...
Oczywiście nie dało się uciec od tematu
Delegatów OIRP
obron w sprawach karnych, które mamy
Katowice
podjąć już od 1 lipca. Tak, tego roku. RozW przyjaznej auli Wydziału Prawa Uni- stawione w newralgicznych punktach
wersytetu Śląskiego w dniu 15 kwietnia obserwacyjnych placówki śledzące saodbyło się doroczne Zgromadzenie Dele- morządy nie odnotowały szczególnego
gatów Okręgowej Izby Radców Prawnych. entuzjazmu; na listy chętnych do pełnieZaproszeni goście z pokrewnych sa- nia funkcji obrońcy z urzędu zapisuje się
morządów nie nawiedzili nas już tak licz- około 10 proc. radców prawnych, w kulunie, jak w zeszłym roku, i chcemy wierzyć, arowych rozmowach najczęściej słyszaże nie stało się to za sprawą niektórych nym okrzykiem po poruszeniu tematu
tekstów w naszym byłym Biuletynie, jest: w życiu!...
doręczanym im z urzędu. Nie zawiódł
Faktem jest, że nie ma się czym podniePrezes KRRP Dariusz Sałajewski, którego cać. Szczególnie w dobie kas fiskalnych. Nie
wystąpienie wlało trochę otuchy w zbo- dość, że gałąź prawa tak bardziej od siekielałe serca radców prawnych, jednakże bez ry, to jeszcze telefony w nieuzgodnionych
szczególnego optymizmu wypowiadał porach nocy i dnia, że właśnie zatrzymali,
się o wyzwaniach stojących przed sa- że na dołku, że przyjaciel, mąż, syn, ko-
16
WIADOMOŚCI Z IZBY
chanek... że wyskocz z fotela, wdziewaj
kapotę, pędź. I wymyśl jeszcze po drodze
w taksówce (gdy oderwano cię od piwa),
jak wytłumaczyć przerażonej rodzinie, że
za potraktowanie po pijanemu nożem,
pałką, gazrurką... (życie dopisze w tym zdaniu kolejne rekwizyty) nie otrzymuje się
ostrzeżenia Dziekana. Prawa w tym tyle,
co kot napłakał. A potem wyjazdy na widzenia z osadzonym, do różnych trudnych
do znalezienia na mapie miejsc, wielogodzinne rozmowy z osobnikami, którzy raczej nie olśnią nas błyskotliwą inteligencją,
i którym wszystkie środki płatnicze zatrzymano w depozycie. Rozprawa, to już akord
ostatni. Wielogodzinna nuda z prawem
mająca mało wspólnego, kradnąca czas,
który można by poświęcić świadczeniu
prawdziwej pomocy prawnej w obszarach
bliskich prawa cywilnego (a nawet podatkowego – przyp. MW). Być może zmieni
się coś w procedurze kontradyktoryjnego
procesu karnego. Może.
OIRP w Katowicach w latach 1995-1999,
potem Prezesa Krajowej Rady Radców
Prawnych, niezmiennie naszego przewodnika w zawiłościach Kodeksu etyki
radcy prawnego, a przede wszystkim
niestrudzonego tropiciela wszelkich
bzdur, głupoty, tandety i zakłamania. Życzymy 100 lat Zenku! Bądź z nami.
Ponieważ sprawozdanie Dziekana
Ryszarda Ostrowskiego ze stanu samorządu i działalności Rady Izby przedstawiamy w innym miejscu, tutaj pochylimy się nad twardymi faktami, czyli
rachunkami, czyli
sprawozdaniem finansowym Skarbnika
Zbigniewa Głodnego. Dochody Izby w 2014
roku wyniosły
5.876.915
złotych, z tego
składki członkowskie (z wyłączeniem
kwoty OC) zapewniły wpływy
2.227.967 złotych. Wydatki wyniosły
5.855.479 złotych. Ze względu na specyficzne wymogi rachunkowości przewidziane dla samorządów zawodowych, nie prowadzących działalności
gospodarczej, nadwyżki dochodów
nad wydatkami względnie wydatków
nad dochodami nie wykazuje się, jako
zysku bądź straty, ale zwiększają one
odpowiednio przychody lub koszty w następnym roku obrotowym.
Wystąpienie Dziekana Ryszarda Os- Sprawozdanie finansowe Izby zostało
trowskiego rozpoczynającego obrady, poddane badaniu biegłego rewidenta
poprzedziły życzenia dla kolegi Zenona (Audyt Śląski Sp. z o.o.), który wystawił
Klatki, z okazji jego 75 urodzin, Dziekana naszemu Skarbnikowi laurkę.
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
17
WIADOMOŚCI Z IZBY
Wystąpienie
Skarbnika uzupełnił kolega Maciej
Krzyżaniak, Przewodniczący Komisji Rewizyjnej,
po badaniu ksiąg
rachunkowych
Izby. Nie stwierdzając żadnych
nieprawidłowości
w urządzeniach księgowych i wnosząc
o udzielenie Radzie absolutorium dodał, że
majątek trwały Izby wynosi 2.889.900 złotych, wolne środki lokowane są na rachunkach bankowych i nie występują żadne
zobowiązania kredytowe.
Jako Izba w warstwie finansowej rośniemy w siłę, chciałoby się jeszcze, by radcom
prawnym żyło się dostatniej... Inne organy
Izby nie wykazywały już takiego entuzjazmu, choć wykresy rosną, owszem, ale
nie jest to raczej pożądane zjawisko, gdy
Rzecznik Dyscyplinarny mówi o liczbie
prowadzonych spraw. Kolega Wojciech
Kubisa, ubolewając nad ogólnym upadkiem obyczajów, zapowiedział, że łatwo
nie będzie, a zamieszczona obok fotografia
rozwiewa wszelkie złudzenia.
W ogólną tonację stałego wzrostu,
choć tylko Skarbnik na wzrost nie narzekał, wpisał się również Przewodni-
18
czący Sądu Dyscyplinarnego, kolega
Tomasz Michalski. Spraw przybywa, ale
powodem do dumy może być to, że
coraz mniejsza ilość wyroków uchylana
jest przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny,
co dobrze świadczy o poziomie merytorycznym naszych sędziów.
W dyskusji
udział
wzięli kolega Zenon
Klatka,
kolega Marian
Wachowiak,
zaś koleżanka
Anna Zaleska
przedstawiła
dorobek Komisji Praw Człowieka działającej przy Krajowej Radzie
Radców Prawnych. Zainteresowanych
działaniami Komisji zapraszamy na
stronę KIRP http://kirp.pl/category/
aktualnosci-prawa-czlowieka/.
W kolejnych głosowaniach jednomyślnych właściwie (wstrzymujących się z wrodzonej skromności nie odnotowujemy) zebrani udzielili organom Izby absolutorium
i w następnym punkcie programu, kiedy
Przewodniczący Zgromadzenia, kolega Janusz Wiltos, zamykał obrady, wydawał się
tym faktem wielce ukontentowany.
Red.
A W KRAJOWEJ RADZIE...
Marcowe posiedzenie Krajowej Rady Radców Prawnych
rozpoczęło się
uroczystym wręczeniem wyróżnień w ósmej już
edycji podsumowującej działalność Pro bono.
Tym razem osiemnastu radców prawnych i aplikantów otrzymało z rąk Prezesa Krajowej Rady Radców Prawnych
statuetki „Kryształowego Serca Radcy
Prawnego”. Z naszej Izby nagrodzony
został kolega Krzysztof Kania, na terenie
Prezes Krajowej Rady Dariusz Sałajewski
oraz Dziekan OIRP w Katowicach, Ryszard Ostrowski, prezentują nagrodę naszego kolegi.
Bielska-Białej działacz ruchu hospicyjnego. Prowadzi nieodpłatne wykłady
i szkolenia dla wolontariuszy i zespołów
hospicyjnych. Od 2005 roku jest Honorowym Członkiem Salwatoriańskiego Stowarzyszenia Hospicyjnego.
Dla uważnych czytelników nie jest
tajemnicą, że Wasz Korespondent (WK)
ma ostrożny, a jest to najdelikatniejsze z możliwych określenie, stosunek
do wszelkich akcji i sposobu myślenia
o sposobie załatwiania istotnych problemów, który akcyjnością nazwać właśnie
można; pamiętając, jak onego i słusznie
już minionego czasu brał udział w akcji
„Kartofel” na przykład, gdzie wraz z całą
klasą wywożony był na PGR-owskie pola
w celu zbierania płodów rolnych gnijących na polu, ponieważ tym którzy mieli
to zrobić i którym za to zapłacono – nie
chciało się... Nie ujmując niczego najlepszym spośród nas, którzy poświęcają
swój czas dla wspólnego dobra, bardzo
często najwyższego dobra, nie oczekując w zamian żadnych nagród i wyróżnień, pamiętajmy o tym, że najczęściej
działają w obszarach, za obsługę których Państwo istniejące tylko formalnie
(niezapomniany Minister B. Sienkiewicz)
pobrało już od nas podatki na opłacenie profesjonalistów i wynagrodzenie
to wypłaciło. A ponieważ WK nie byłby
sobą, gdyby nie znalazł dziury w całym,
to odnosząc się cały czas do kryształowych serc, zauważa, że najszlachetniejsza idea w pewnym momencie staje się
karykaturą samej siebie, i tak też stało się
tym razem: statuetkami „Kryształowego
Serca” obdarowane zostały również niektóre Izby Radców Prawnych in corpore.
Myślicie, że w sprawie tej jakaś szanowna
Kapituła się zebrała? Że ważyła zasługi, że
jednych uznała, innych odrzuciła?... Nie.
Tych Izb nikt nie wybrał i nie wyłonił. Radośnie nie oznajmił szlachetnych zasług.
Statuetkę po prostu dostały te Izby, które po nią zgłosiły się, same. Bo uznały, że
tak. Że im się należy. I dostały. I już.
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
19
A W KRAJOWEJ RADZIE...
Nie trzeba chyba dodawać, że
katowicka Izba Radców Prawnych,
okazująca na co dzień bezmiar serca
wszystkim członkom naszego samorządu, nie tylko nie zgłosiła życzenia
odebrania statuetki, uznając – najwyraźniej niesłusznie – że robi tylko
to co do niej należy, to z przykrością
przyznać trzeba, o możliwości takiej
wręcz nie wiedziała. A nawet gdyby
wiedziała, to by tego nie zrobiła. Została w nas jeszcze odrobina wstydu.
Poniżej fotka nagrodzonych, z której WK wyciął kieliszki na pierwszym
planie (kolega Krzysztof Kania nie
mógł przybyć na uroczystość):
W kolejnym dniu i całkiem nieuroczyście Krajowej Radzie przedstawione zostało sprawozdanie z działalności Prezydium Krajowej Rady Radców
Prawnych w drugim półroczu 2014
roku; była to prawdę mówiąc nie zasługująca na fajerwerki, bo sucha rela-
20
cja ze żmudnego rzeźbienia codziennych, ale niezbędnych do załatwienia
spraw samorządu.
Skarbnik Krajowej Rady, Iwona
Bendorf-Bundorf przedstawiła informację z wykonania budżetu Krajowej
Rady w 2014 r. (wpływy: 14.029.444 zł,
wydatki 12.873.988 zł – i mimo że po
stronie wydatkowej nie jest to jeszcze
suma zamknięta, to widać, że na poziomie centralnym wcale nie jest tak
źle po obniżeniu odpisu składki przekazywanego przez okręgowe izby).
Podjęto uchwały o zmianie zasad
wynagradzania wizytatorów, o zmianie uchwały w sprawie regulaminu
działalności finansowej samorządu
radców prawnych, w sprawie zryczałtowanych kosztów postępowania
dyscyplinarnego, dokonano zmian
osobowych w Komisji Etyki, przedstawiona została informacja o przebiegu
prac nad przygotowaniem regulami-
A W KRAJOWEJ RADZIE...
nu szczegółowych zasad wykonywania zawodu radcy prawnego. Zwykła
orka, nic ciekawego. Najciekawszy
bodaj (emocjonalnie) temat posiedzenia, dotyczący umorzenia należności
OIRP Wałbrzych, gdzie niefrasobliwie
raczej pilnowano pieniędzy samorządowych – został zdjęty z porządku
obrad. WK zaproponował formalnie
likwidację Izby w Wałbrzychu, który to
wniosek przy powszechnym cichym
poparciu, ale głośno nie ujawnionym,
ma być głosowany na kolejnym posiedzeniu Krajowej Rady. Ale pewnie nie
będzie, bo procedury nie ma.
Palącym i wciąż niezałatwionym
problemem, którego jednak Krajowa
Rada nie traci z pola widzenia, jest zawisła, jakby w przestworzach, kwestia
wynagrodzeń adwokatów i radców
prawnych z tytułu kosztów zastępstwa procesowego. W siedzibie KRRP
odbyło się kolejne spotkanie kierownictw KRRP i Naczelnej Rady Adwokackiej (tutaj akurat nie ignorują nas totalnie) z udziałem m.in. Prezesa adw.
Andrzeja Zwary i Wiceprezesa adw.
Jacka Treli. Dominującym tematem
spotkania było dalsze postępowanie
obu samorządów wobec braku, jak
dotychczas, jakiejkolwiek reakcji Ministra Sprawiedliwości, na przedłożone
w połowie ubiegłego roku wspólne
stanowisko KRRP i NRA w sprawie
konieczności nowego uregulowania
kwestii wynagrodzeń adwokatów
i radców prawnych z tytułu kosztów
zastępstwa procesowego. Dyskutowano też o stanowiskach, jakie zajmować będą samorządy w trakcie sej-
mowej ścieżki procesu legislacyjnego
nad projektem ustawy o nieodpłatnej
pomocy prawnej. Zdaniem WK, jeżeli ktoś myśli, że objęcie stanowiska
Ministra Sprawiedliwości przez radcę
prawnego z katowickiej Izby Radców
Prawnych (Borys Budka) cokolwiek
zmieni w kwestii wynagrodzeń z tytułu zastępstwa, wykazuje się całkowitym brakiem realizmu, naiwnością
i nie nadaje się nawet na zmywak
w Londynie; powinien też uświadomić sobie wreszcie, dlaczego to nie
on został Ministrem Sprawiedliwości.
Połączone komisje Etyki i Wykonywania Zawodu z udziałem Ośrodka Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady
Radców Prawnych prowadzą prace
nad projektem Regulaminu szczegółowych zasad wykonywania zawodu
radcy prawnego. Temat ten będzie
szczegółowo omawiany podczas spotkania członków Krajowej Rady i Dziekanów w dniach 14 – 16 maja br.
Wasz Korespondent
PS Podczas spotkania 14/16 maja
przedstawione zostały wyniki badań
dotyczących percepcji zawodu radcy
prawnego i postrzegania ogólnie pojętej potrzeby pomocy prawnej. Badania
zleciła Krajowa Rada Radców Prawnych,
przez co jest dysponentem opracowania i na razie nie wolno nam przytaczać
ich wyników (słusznie zresztą, bo hieny
podążają za karawaną). Powiem tyle:
jeżeli wydaje się nam, że jesteśmy śliczni, liryczni i apetyczni – to pozostajemy
w tzw. mylnym błędzie.
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
WK
21
ZAPROSZENIE
Dziekan
Okręgowej Izby Radców Prawnych w Katowicach
ma zaszczyt zaprosić na
Międzynarodową Konferencję Arbitrażową
Applicable Law in the International Arbitration
współorganizowaną przez Katedrę Prawa Cywilnego
i Prawa Prywatnego Międzynarodowego
Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego
wraz z Sądem Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie
i Okręgową Izbą Radców Prawnych w Katowicach
przy wsparciu
Fundacji Wydziału Prawa i Administracji UŚ Facultas Iuridica
Katowice, 20 listopada 2015 r.
Konferencja odbędzie się w budynku Wydziału Prawa i Administracji
Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach przy ul. Bankowej 11 B.
Konferencja poświęcona jest szeroko pojętej problematyce prawa właściwego
w arbitrażu. Udział w tym wydarzeniu zapowiedzieli znamienici referenci reprezentujący
zarówno środowisko naukowe, jak i praktykę, w tym, m.in: prof. dr hab. Marek Safjan
(Warszawa/Luxemburg), dr hab. prof. UŚ Maciej Szpunar (Katowice/Luxemburg), prof.
dr Bettina Heiderhoff (Münster), prof. JUDr. Monika Pauknerova (Praga), prof. h.c. Ernst
Johansson (Kilonia), dr Maxi Scherer (Londyn), dr Paolo Michele Patocchi (Genewa), prof.
dr Vladimir Pavić (Belgrad), prof. dr Davor Babić (Zagrzeb), Marnix Leijten (Amsterdam).
Szczegółowe informacje zawiera karta informacyjna i formularz zgłoszeniowy
konferencji.
22
ZAPROSZENIE
KARTA INFORMACYJNA
Międzynarodowa Konferencja Arbitrażowa
Applicable Law in the International Arbitration
Uniwersytet Śląski, w Katowicach
współorganizowana przez Katedrę Prawa Cywilnego i Prawa Prywatnego
Międzynarodowego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego
wraz z Sądem Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie
i Okręgową Izbą Radców Prawnych w Katowicach
przy wsparciu
Fundacji Wydziału Prawa i Administracji UŚ Facultas Iuridica
Katowice, 20 listopada 2015 r.
Zgłoszenia:
Udział w konferencji można zgłaszać do dnia 31 października 2015 r.
Płatność:
OPŁATA KONFERENCYJNA (uwaga nie zawiera opłaty za noclegi):
opłata standardowa 369 zł (300 zł + VAT23%)
obniżona opłata tylko dla pracowników naukowo-dydaktycznych i aplikantów 184,50 zł
(150 zł + VAT23%)
opłata dodatkowa za uczestnictwo w kolacji 20.11. 130,00 zł (zawiera VAT)
opłata standardowa (zawiera uczestnictwo w kolacji) 499,00 zł (zawiera VAT)
obniżona opłata tylko dla pracowników naukowo-dydaktycznych i aplikantów
314,50 zł (zawiera VAT)
proszę przekazać do dnia 31 października 2015 r. na konto:
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
23
ZAPROSZENIE
Fundacja Wydziału Prawa i Administracji UŚ Facultas Iuridica,
ul. Bankowa 11b 40-007 Katowice, NIP: 9541931619
BANK ING Bank Śląski S.A.
FILIA Oddział w Katowicach
ADRES BANKU: 40-092 Katowice ul. Mickiewicza 3
Nr konta 30 1050 1214 1000 0007 0056 4511
KOD IBAN: PL 30 1050 1214 1000 0007 0056 4511 SWIFT INGBPLPW
Tytułem:
ICARB, nazwisko uczestnika
Miejsce:
Konferencja odbędzie się w budynku Wydziału Prawa i Administracji
Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach przy ul. Bankowej 11 B.
Kontakt:
Informacja internetowa (program konferencji, formularz zgłoszenia):
www.wpia.us.edu.pl/icarb
e-mail: [email protected]
Informacja o możliwościach noclegowych:
Prosimy o dokonanie rezerwacji i płatności we własnym zakresie.
Novotel (ul. Roździeńskiego 16, 200 m. od WPiA http://www.accorhotels.com/pl/hotel-3377-novotel-katowice-centrum/index.shtml), pokój standard dwuosobowy- 208 zł/noc; pokój standard jednoosobowy- 179 zł/noc,
pokój premium dwuosobowy- 248 zł/noc; pokój premium jednoosobowy- 219 zł/noc – z powołaniem się na
uczestnictwo w konferencji w razie dokonania rezerwacji i opłaty do 20 października 2015
Inne hotele w pobliżu (ceny orientacyjne, wymagają indywidualnego uzgodnienia):
Hotel Qubus (ul. Uniwersytecka 13, 5 min. piechotą od WPiA, http://www.qubushotel.com/hotele.
php?lang=1&id_h=10#menu) Pokój jednoosobowy ze śniadaniem – 195,00PLN/pokój; Pokój dwuosobowy ze
śniadaniem – 265,00PLN/pokój;
Hotel Monopol (ul. Dworcowa, 15 min. piechotą od WPiA, http://www.monopol.hotel.com.pl/ ) pokój jednoosobowy: 490 zł/doba; pokój dwuosobowy: 580 zł/doba;
Hotel Ibis Budget (ul. Roździeńskiego 18, 300 m od WPiA http://www.accorhotels.com/pl/hotel-6601-ibis-budget-katowice-centrum/index.shtml pokój jednoosobowy ze śniadaniem 110 zł/noc, pokój dwuosobowy ze
śniadaniem 65 zł/noc;
Hotel Katowice (al.Korfantego 9, 10 min. piechotą od WPiA http://www.hotel-katowice.com.pl/) pokój jednoosobowy: 140 zł/doba, pokój dwuosobowy: 210 zł/doba).
24
PRAWO
Upadłość osoby fizycznej
nieprowadzącej działalności
gospodarczej
radca prawny
dr hab. Rafał Adamus
prof. UO
Ustawodawca zdecydował się poddać głębokiej reformie przepisy o niewypłacalności dłużników. Na pakiet nowelizacyjny składają się przepisy o tzw. upadłości
konsumenckiej1, Prawo restrukturyzacyjne, wreszcie głęboka nowelizacja przepisów o upadłości przedsiębiorcy.
Nowe przepisy o upadłości konsumenckiej weszły w życie z dniem 31 grudnia
2014 r. Poprzednia wersja przepisów o upadłości konsumenckiej – wprowadzona
w wyniku nowelizacji z roku 2008 – nie sprostała pokładanym w niej oczekiwaniom. Liczba wszczętych pod ich rządem upadłości konsumenckich była stosunkowo niewielka. Nowy stan prawny ma istotne znaczenie dla praktyki gdyż upadłość konsumencka została w znaczny sposób uatrakcyjniona z punktu widzenia
interesów dłużnika.
1. Prymat zasady oddłużenia konsumenta
Po pierwsze należy zwrócić uwagę na fakt, że ustawodawca w sposób zasadniczy zdecydował się przebudować pryncypia postępowania upadłościowego
prowadzonego w stosunku do osób fizycznych nie będących przedsiębiorcami.
Zasada maksymalizacji interesów wierzycieli (w tym banków) wyrażona w art. 2
ust. 1 p.u.n. została ograniczona przez art. 2 ust. 2 p.u.n., zgodnie z którym, postę1
Na temat nowej upadłości konsumenckiej zob. w szczególności: F. Zedler, Zmiany w regulacji postępowania upadłościowego wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, Polski Proces Cywilny,
2015, nr 1, P. Zimmerman, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Warszawa 2015, wyd. 3, P. Filipiak, A.
Hrycaj, Ł. Lipowicz, Upadłość konsumencka po dużej nowelizacji, Warszawa 2015, R. Adamus, J. Bełdowski, M. Geromin, B. Groele, P. Kuglarz, J. Płoch, Upadłość konsumencka. Komentarz do nowelizacji Prawa upadłościowego
i naprawczego, pod red. R. Adamusa, B. Groelego, Warszawa 2015, R. Adamus, Nowa upadłość konsumencka.
Poradnik praktyczny, Warszawa 2015, A. Witosz, Układ w upadłośći konsumenckiej, Przegląd Prawa Handlowego
2015, nr 2, A.J. Witosz, Przesłanki upadłości konsumenckiej, Przeglad Prawa Handlowego 2015, nr 2, R. Adamus,
Nowa upadłość konsumencka, Monitor Prawa Bankowego 2015 nr 2, R. Adamus, Zaspokojenie wierzyciela rzeczowego w upadłości konsumenckiej, Przegląd Prawa Handlowego 2015, nr 2.
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
25
PRAWO
powanie uregulowane ustawą wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej należy prowadzić tak, aby umożliwić umorzenie zobowiązań
upadłego niewykonanych w postępowaniu upadłościowym, a jeśli jest to możliwe
– zaspokoić roszczenia wierzycieli w jak najwyższym stopniu. Zasadniczym, pierwszoplanowym celem upadłości konsumenckiej jest zatem oddłużenie upadłego.
Zaspokojenie wierzycieli zdaje się uzyskiwać pozycję dopiero drugoplanową. Stanowi to oczywisty kontrast względem zasad obowiązujących w przypadku upadłości przedsiębiorcy. Zasada prymatu oddłużenia konsumenta jest uszczegóławiana w szeregu przepisach nowej upadłości konsumenckiej, o czym będzie mowa w
dalszej części niniejszego opracowania.
2. Zdolność upadłościowa w zakresie upadłości konsumenckiej
W pierwszej kolejności powstaje pytanie, w stosunku do kogo może być ogłoszona upadłość konsumencka? Innymi słowy chodzi o wskazanie zakresu konsumenckiej zdolności upadłościowej. W myśl art. 4911 p.u.n. przepisy o upadłości
konsumenckiej stosuje się wobec osób fizycznych, których upadłości nie można
ogłosić zgodnie z przepisami działu II tytułu I części pierwszej ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze. Obecnie nie ulega wątpliwości, że pod rządem nowych
przepisów można ogłosić upadłość konsumencką w stosunku do osób fizycznych
prowadzących gospodarstwo rolne, które nie prowadzą innej działalności gospodarczej lub zawodowej. Dalej należy pamiętać, że zdolność upadłościową według
przepisów o upadłości przedsiębiorcy posiadają osoby fizyczne nie będące przedsiębiorcami, np. wspólnicy osobowych spółek handlowych ponoszących odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia, całym swoim majątkiem
(art. 5 ust. 2 pkt 2 p.u.n.). Niemniej przepisy nie dają osobom fizycznym prawa wyboru pomiędzy postępowaniem upadłościowym względem przedsiębiorcy a postępowaniem upadłościowym względem osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej. Postępowania upadłościowe przedsiębiorcy i postępowanie
odrębne, jakim jest tzw. upadłość konsumencka mają charakter rozłączny.
3. Zmodyfikowana podstawa dla ogłoszenia upadłości konsumenckiej
Struktura przesłanek ogłoszenia upadłości konsumenckiej jest złożona. Nowela
również w tym zakresie wprowadziła pewne modyfikacje.
Po pierwsze, upadłość może zostać ogłoszona wyłącznie w stosunku do osoby
niewypłacalnej (art. 10 p.u.n.). Osoba fizyczna jest niewypłacalna jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 p.u.n.). Przesłanka ta
ma charakter uniwersalny, gdyż odnosi się także do przypadku upadłości przedsiębiorcy. Z istoty rzeczy nie jest możliwe ogłoszenie upadłości w stosunku do osoby
26
PRAWO
wypłacalnej. W takim wypadku doszłoby bowiem do oczywistego nadużycia instytucji upadłości. Przy czym ta zasada nie uległa w wyniku noweli żadnym zmianom. Niemniej de lege ferenda, poprzez wprowadzenie w życie Prawa restrukturyzacyjnego, proponuje się – w przyszłości – zasadniczą przebudowę pojęcia
niewypłacalności.
Po drugie, podobnie jak w poprzednim stanie prawnym ustawodawca wprowadził dla upadłości konsumenckiej cenzus moralności płatniczej. Innymi słowy
z punktu widzenia dopuszczalności ogłoszenia upadłości konsumenckiej ma znaczenie okoliczność z jakich to przyczyn dłużnik stał się niewypłacalny (w przypadku upadłości przedsiębiorcy przesłanką upadłości nie jest p r z y c z y n a powstania niewypłacalności). Na wspomniany cenzus moralności płatniczej składa się kilka
wymienionych poniżej zasad.
Zgodnie z art. 4914 ust. 1 p.u.n. sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień
umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Ergo – w płaszczyźnie upadłości konsumenckiej – należy wyciągnąć wniosek, że doprowadzenie do niewypłacalności w
wyniku zwykłego niedbalstwa czy lekkomyślności dłużnika nie dyskwalifikuje dopuszczalności ogłoszenia upadłości konsumenckiej, a w dalszej konsekwencji także oddłużenia upadłego. Dla kontrastu warto podnieść, że jednym z przestępstw
przeciwko obrotowi gospodarczemu jest doprowadzenie, przez osobę będącą
dłużnikiem kilku wierzycieli, nawet w sposób lekkomyślny, do swojej upadłości
lub niewypłacalności, w szczególności przez trwonienie części składowych majątku, zaciąganie zobowiązań lub zawieranie transakcji oczywiście sprzecznych z
zasadami gospodarowania. Za taki czyn przewidziana jest kara w postaci grzywny,
kary ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 (301 § 3 k.k.). Zatem
już „lekkomyślne” doprowadzenie do upadłości lub niewypłacalności w obrocie
gospodarczym stanowi postać czynu zabronionego.
Ponadto zgodnie z art. 4914 ust. 2 p.u.n. sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, z następujących przyczyn. Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej jeżeli w okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku w stosunku do dłużnika prowadzono postępowanie upadłościowe według przepisów
o upadłości konsumenckiej (bez względu na to w oparciu o jaki stan prawny: tzn.
sprzed nowelizacji, po nowelizacji), jeżeli postępowanie to zostało umorzone z innych przyczyn niż na wniosek dłużnika. Z treści tego przepisu można wyciągnąć
wniosek, że dłużnik może w istocie rzeczy uzyskać oddłużenie poprzez upadłość
konsumencką więcej niż jeden raz w życiu. Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, o ile ustalony dla dłużnika plan spłaty wierzycieli uchylono na
podstawie przepisu art. 49120 p.u.n. (przede wszystkim chodzi tu o przypadek niewykonywania przez upadłego planu spłaty; niemniej przepis art. 49120 ust. 2 p.u.n.
wskazuje również także na inne podstawy dla uchylenia planu spłaty). Sąd oddala
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
27
PRAWO
wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, jeżeli dłużnik, mając taki obowiązek, wbrew przepisom ustawy nie zgłosił w terminie wniosku o ogłoszenie
upadłości. Ta bariera ma przede wszystkim na celu zapobieganie przenikaniu
osób fizycznych posiadających status przedsiębiorców z surowszego reżimu
upadłości przedsiębiorcy do ewidentnie korzystniejszej dla dłużnika upadłości konsumenckiej. Przy czym chodzi tu o przypadek zaniechania złożenia
wniosku o ogłoszenie w ł a s n e j upadłości (zatem nie miałaby znaczenia
prawnego sytuacja, w której dłużnik był członkiem zarządu osoby prawnej i
zaniechał złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości tej właśnie osoby prawnej). Wreszcie sąd upadłościowy oddala wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, jeżeli czynność prawna dłużnika została prawomocnie uznana
za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli. W konsekwencji skarga pauliańska może uzyskać nowe znaczenie: nie tylko w wymiarze zakwestionowania
czynności dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli ale także
w wymiarze przesłanki blokującej dopuszczalność ogłoszenia upadłości konsumenta. Ponadto zgodnie z art. 49120 ust. 2 pkt 4 p.u.n. prawomocne uznanie czynności prawnej za dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli stanowi
podstawę do uchylenia planu spłaty. Z kolei uchylenie planu spłaty wyłącza
dopuszczalność umorzenia zobowiązań dłużnika (art. 49120 ust. 3 p.u.n.). W
konsekwencji korzystne rozstrzygnięcie na rzecz wierzyciela procesu pauliańskiego może dodatkowo wywołać taki skutek, że wierzyciel nie dopuści do
oddłużenia upadłego. Przy czym należy pamiętać, że zgodnie z art. 133 ust.
1 p.u.n. syndyk może wejść na miejsce powoda w sprawie wszczętej przez
wierzyciela, który zaskarżył czynności upadłego.
Dalej – w myśl art. 4914 ust. 3 p.u.n. - sąd oddala wniosek o ogłoszenie
upadłości, jeżeli w okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku w
stosunku do dłużnika prowadzono postępowanie upadłościowe, w którym
umorzono całość lub część jego zobowiązań, chyba że do niewypłacalności
dłużnika lub zwiększenia jej stopnia doszło pomimo dochowania przez dłużnika należytej staranności.
Wreszcie sąd – na podstawie art. 4914 ust. 4 p.u.n. - oddala wniosek o ogłoszenie
upadłości, jeżeli dane podane przez dłużnika we wniosku są niezgodne z prawdą
lub niezupełne, chyba że niezgodność lub niezupełność nie są istotne lub przeprowadzenie postępowania jest uzasadnione względami słuszności lub względami
humanitarnymi.
Doprecyzować w tym miejscu należy, że pomimo zajścia opisanych w treści
art. 4914 ust. 2 – 4 p.u.n. faktów prawnych sąd upadłościowy może – w szczególnych okolicznościach – dzięki przyjętym klauzulom generalnym (tzw. względy
słuszności lub względy humanitarne), ogłosić upadłość konsumencką.
28
PRAWO
4. Ochrona interesów dłużnika na etapie postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości konsumenckiej
Kontrapunktem korzystnej sytuacji dłużnika w świetle procedury upadłościowej
jest pozycja wierzyciela (m.in. banku). Konstrukcja upadłości konsumenckiej już od
samego początku zakłada bardzo korzystną pozycję prawną dłużnika w ramach
postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości jak i w ramach właściwego postępowania upadłościowego.
Po pierwsze, ustawodawca istotnie „rozmiękczył” przesłankę istnienia moralności
płatniczej dłużnika. Pomimo zajścia okoliczności opisanych w treści art. 4914 ust. 2 – 4
p.u.n. sąd może ogłosić upadłość konsumencką, jeżeli przeprowadzenie postępowania
(a zatem i oddłużenie dłużnika) jest uzasadnione „względami słuszności lub względami
humanitarnymi”. Ponadto ustawodawca wprowadził w niektórych przypadkach kolejny wyjątek w postaci tzw. zasady proporcjonalności. Owa swoista abolicja od moralności płatniczej poszerza możliwości dłużników dla skorzystania z oddłużenia w ramach
upadłości konsumenckiej. Ustawodawca posłużył się klauzulami generalnymi, których
stosowanie w praktyce może przynieść różne efekty, w zależności np. od wrażliwości
sędziego (sprawy o ogłoszenie upadłości konsumenckiej rozpoznaje sąd upadłościowy w składzie tylko jednego sędziego - art. 4913 p.u.n.). Wydaje się jednak, że wyjątki od
zasady moralności płatniczej powinny dotyczyć tylko najbardziej skrajnych przypadków aby nie generować społecznie nieakceptowalnych postaw.
Po drugie, „odchudzono” wymogi formalne wniosku o ogłoszeniu upadłości.
Uproszczony pod względem formalnym wniosek o upadłości jest łatwiejszym instrumentem w ręku dłużnika (art. 4912 ust. 4 p.u.n.). Należy pamiętać, że okoliczności wskazane we wniosku o upadłość wymagają jedynie „uprawdopodobnienia” a
nie ich „udowodnienia”.
Po trzecie – co jest niezwykle istotne – okoliczność, że dłużnik nie ma jakiegokolwiek majątku albo, że ma majątek tak niewielki, że nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania nie tamuje możliwości ogłoszenia upadłości konsumenckiej (przepis art. 4912 ust. 1 p.u.n. wyłączył stosowanie art. 13 p.u.n. o tzw.
ubóstwie masy jako przeszkodzie dla ogłoszenia upadłości). Innymi słowy dla ogłoszenia upadłości konsumenckiej ustawodawca nie wprowadza jakiegokolwiek,
choćby minimalnego, progu majątkowego po stronie dłużnika. Zgodnie z art. 4917
w przypadku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na pokrycie
kosztów postępowania albo w masie upadłości brak jest płynnych funduszów na
ich pokrycie, koszty te pokrywa tymczasowo Skarb Państwa.
Po czwarte, istnieje szereg dalszych udogodnień dla dłużnika. Ustawodawca
dopuścił ogłoszenie upadłości konsumenckiej – choć z istoty rzeczy jest to postępowanie zbiorowe - tylko przy jednym wierzycielu (4912 ust. 2 p.u.n.), dopuścił
możliwość nawet wielokrotnego oddłużania się w czasie życia dłużnika (4914 ust.
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
29
PRAWO
3 p.u.n.), przyznał wyłącznie dłużnikowi – z pominięciem wierzycieli (np. banku)
- prawo do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, nie limituje czasu jaki może
upłynąć od zaistnienia niewypłacalności do dnia złożenia wniosku o upadłość.
Wreszcie dłużnik może skutecznie cofnąć wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej (wniosek a fortiori z treści art. 49110 ust. 1 p.u.n.).
5. Sposób przeprowadzenia postępowania upadłościowego według przepisów o upadłości konsumenckiej
Upadłość konsumencka – co do zasady – polega, w pierwszej kolejności,
na likwidacji masy upadłości dłużnika (art. 491 2 ust. 1, art. 491 5 pkt 3 p.u.n.).
Celem likwidacji majątku jest zaspokojenie roszczeń wierzycieli z uzyskanych funduszów masy upadłości i uzyskanie środków na pokrycie kosztów
postępowania. Wierzyciele posiadający zabezpieczenie rzeczowe na składnikach majątkowych upadłego podlegają zaspokojeniu z zachowaniem
tzw. prawa odrębności (art. 336 p.u.n.).
Niemniej zgodnie z art. 49122 p.u.n. jeżeli zostanie uprawdopodobnione,
że w drodze układu zostaną osiągnięte cele postępowania, sędzia-komisarz,
na wniosek upadłego, zwołuje zgromadzenie wierzycieli w celu zawarcia
układu. Zwołując zgromadzenie wierzycieli sędzia-komisarz może wstrzymać likwidację majątku upadłego, w szczególności lokalu mieszkalnego
albo domu jednorodzinnego, w którym zamieszkuje upadły. Przy czym
układ może zostać przyjęty wyłącznie za zgodą upadłego (de lege lata układ
przedsiębiorcy może zostać przyjęty także bez zgody upadłego). Do zawarcia układu w upadłości konsumenckiej, do jego skutków, zmiany oraz uchylenia stosuje się (z pewnymi wyjątkami) odpowiednio przepisy o układzie w
postępowaniu upadłościowym prowadzonym wobec przedsiębiorców (art.
49123 p.u.n.). Przyjęcie układu w upadłości konsumenckiej wstrzymuje likwidację masy upadłości i wykonywanie planu spłaty. W treści układu, co do
zasady, określa się jakiej części wierzytelności podlegają umorzeniu. Innymi słowy także układ może być nośnikiem oddłużenia konsumenta. Wydaje
się, że przepisy o zasadach ustalania planu spłaty nie determinują dopuszczalnej treści układu. Należy przyjąć, że niezawarcie czy niezatwierdzenie
układu skutkuje dalszym prowadzeniem postępowania upadłościowego i
likwidacją majątku upadłego, a następnie przyjęciem planu spłaty.
Wierzyciele posiadający wierzytelność zabezpieczoną rzeczowo na składnikach
majątkowych upadłego, znajdującą pokrycie w przedmiocie zabezpieczenia, nie
podlegają układowi, chyba że wyrażą oni zgodę na objęcie ich wierzytelności układem (art. 273 ust. 2 p.u.n.). W konsekwencji tryb układowy nie zawsze doprowadzi
do stanu oddłużenia upadłego.
30
PRAWO
6. Ochrona interesów dłużnika po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej
6.1. Ograniczona ochrona socjalna dłużnika
Ustawodawca w treści art. 49113 ust. 1 p.u.n. gwarantuje pewne przywileje socjalne dla
upadłego. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli w skład masy upadłości wchodzi lokal
mieszkalny albo dom jednorodzinny, w którym zamieszkuje upadły, a konieczne jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu,
z sumy uzyskanej z jego sprzedaży wydziela się upadłemu kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego w tej samej lub sąsiedniej miejscowości
za okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy. Ochrona socjalna upadłego
nie jest jednak bezwzględna: upadły musi zamieszkiwać w nieruchomości na moment
ogłoszenia upadłości, a zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu musi być „konieczne”. Z istoty rzeczy środki wydzielone
upadłemu pozostają do jego wyłącznej dyspozycji i pomniejszają kwotę, która zostanie
przekazana do podziału pomiędzy wierzycieli. Dokładną wysokość tej kwoty określa
– na wniosek upadłego – sędzia komisarz, biorąc pod uwagę potrzeby mieszkaniowe
upadłego, w tym liczbę osób pozostających na jego utrzymaniu, zdolności zarobkowe
upadłego, sumę uzyskaną ze sprzedaży lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego oraz opinię syndyka (art. 49113 ust. 2 p.u.n.). Środki przekazane upadłemu w istocie
rzeczy obniżają perspektywy zaspokojenia wierzycieli. Kwota wydzielona na potrzeby socjalne upadłego w oparciu o treść art. 49113 p.u.n. poprzedza także roszczenia wierzyciela
zabezpieczonego rzeczowo na nieruchomości stanowiącej „lokal mieszkalny” lub „dom
jednorodzinny”. Jeżeli upadły jest właścicielem więcej niż jednego „lokalu mieszkalnego”
lub „domu jednorodzinnego” należy mu się tylko jedna suma pieniężna.
6.2. Instrumenty upraszczające postępowanie
Na uwagę zasługują pewne instrumenty upraszczające postępowanie upadłościowe. Ustawodawca w zasadzie jednoznacznie wskazał, że w przypadku braku majątku postępowanie upadłościowe może nie wejść w etap likwidacji majątku i w konsekwencji tego w etap podziału funduszów masy upadłości, skoro
upadły był „bez majątku” (art. 49114 ust. 1 p.u.n.). Niemniej prowadzenie likwidacji
jedynie pro forma, bez możliwości realnego zasilenia funduszów masy upadłości,
nie miałoby żadnego sensu w upadłości konsumenckiej (ciężar kosztów postępowania ustawodawca przerzuca na Skarb Państwa). Dalej, zgodnie z art. 49116 ust. 1
p.u.n. sąd umarza zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli,
jeśli osobista sytuacja upadłego w oczywisty sposób wskazuje, że nie byłby on
zdolny do dokonania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli. Pominięcie w pewnych warunkach etapu likwidacji masy upadłości czy ustalenia
planu spłaty w znaczny sposób może przyspieszać postępowanie upadłościowe.
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
31
PRAWO
6.3. Przepisy o ustaleniu planu spłaty
Istotne znaczenie mają przepisy o ustaleniu planu spłaty. Co do zasady,
ustalenie planu spłaty następuje po zakończeniu etapu likwidacji masy upadłości. Zgodnie z art. 49115 ust. 1 p.u.n. w postanowieniu o ustaleniu planu spłaty
wierzycieli sąd określa, w jakim zakresie i w jakim czasie, nie dłuższym niż trzydzieści sześć miesięcy, upadły jest obowiązany spłacać zobowiązania uznane
na liście wierzytelności, niewykonane w toku postępowania na podstawie planów podziału, oraz jaka część zobowiązań upadłego powstałych przed dniem
ogłoszenia upadłości zostanie umorzona po wykonaniu planu spłaty wierzycieli. Przy czym zgodnie z art. 49115 ust. 2 p.u.n. zobowiązania powstałe po ogłoszeniu upadłości i niewykonane w toku postępowania uwzględnia się w planie
spłaty wierzycieli w pełnej wysokości, przy czym ich spłata może być rozłożona
na raty na czas nie dłuższy niż przewidziany na wykonanie planu spłaty wierzycieli. Ustawodawca przyjął, że sąd nie jest związany stanowiskiem upadłego co
do treści planu spłaty wierzycieli. Ustalając plan spłaty wierzycieli, sąd bierze
pod uwagę możliwości zarobkowe upadłego, konieczność utrzymania upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu, w tym ich potrzeby mieszkaniowe, wysokość niezaspokojonych wierzytelności i realność ich zaspokojenia w
przyszłości (art. 49115 ust. 4 p.u.n.). Podobnie jak w przypadku zawarcia układu
przez przedsiębiorcę ustalenie planu spłaty wierzycieli nie narusza praw wierzyciela wobec poręczyciela upadłego oraz współdłużnika upadłego ani praw
wynikających z hipoteki, zastawu, zastawu rejestrowego, zastawu skarbowego
oraz hipoteki morskiej, jeśli były one ustanowione na składnikach mienia osoby
trzeciej. Ustalenie planu spłaty wierzycieli i umorzenie zobowiązań upadłego
jest skuteczne również w stosunkach pomiędzy upadłym, a poręczycielem,
gwarantem i współdłużnikiem upadłego (art. 49115 ust. 5 p.u.n.). Wreszcie w
okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli niedopuszczalne jest wszczęcie
postępowania egzekucyjnego dotyczącego wierzytelności powstałych przed
ustaleniem planu spłaty wierzycieli, z wyjątkiem wierzytelności wynikających
z zobowiązań, o których mowa w art. 49121 ust. 2 p.u.n., tzn. zobowiązania nie
podlegającego umorzeniu (art. 49115 ust. 6 p.u.n.). Na uwagę zasługują środki
zaskarżenia: od postanowienia sądu drugiej instancji o ustaleniu planu spłaty
wierzycieli albo umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty
wierzycieli przysługuje skarga kasacyjna (art. 49117 ust. 1 p.u.n.). W przypadku
wniesienia skargi kasacyjnej, na wniosek skarżącego sąd może wstrzymać wydanie postanowienia, postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty
wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli (art. 49117 ust. 1 p.u.n.).
32
PRAWO
6.4. Przepisy o zmianie planu spłaty
Zgodnie z art. 49119 ust. 1 p.u.n. jeżeli upadły nie może wywiązać się z obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli, sąd na jego wniosek, po wysłuchaniu wierzycieli, może zmienić plan spłaty wierzycieli. Sąd może przedłużyć termin spłaty wierzytelności na dalszy okres nie przekraczający osiemnastu
miesięcy. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie, a od postanowienia
sądu drugiej instancji skarga kasacyjna. Co więcej, jeżeli brak możliwości wywiązania się z obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli ma charakter trwały i wynika z okoliczności niezależnych od upadłego, sąd na wniosek
upadłego, po wysłuchaniu wierzycieli, może uchylić plan spłaty wierzycieli i
umorzyć niewykonane zobowiązania upadłego. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie, a od postanowienia sądu drugiej instancji skarga kasacyjna
(art. 49119 ust. 2 p.u.n.).
Co prawda w razie istotnej poprawy sytuacji majątkowej upadłego w okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli, wynikającej z innych przyczyn niż
zwiększenie się wynagrodzenia za pracę lub dochodów uzyskiwanych z osobiście wykonywanej przez upadłego działalności zarobkowej, każdy z wierzycieli
oraz upadły może wystąpić z wnioskiem o zmianę planu spłaty wierzycieli. O
zmianie planu spłaty wierzycieli sąd orzeka po wysłuchaniu upadłego i wierzycieli objętych planem spłaty wierzycieli. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 49119 ust. 3 p.u.n.).
6.5. Uchylenie planu spłaty
W razie niewykonywania przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd z urzędu albo na wniosek wierzyciela, po wysłuchaniu
upadłego i wierzycieli objętych planem spłaty wierzycieli, uchyla plan spłaty wierzycieli, chyba że uchybienie obowiązkom jest nieznaczne lub dalsze wykonywanie planu spłaty wierzycieli jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 49120 ust. 1
p.u.n.). Powyższa zasada znajduje odpowiednie zastosowanie do przypadków
gdy upadły nie złożył w terminie sprawozdania z wykonania planu spłaty wierzycieli, w sprawozdaniu z wykonania planu spłaty wierzycieli zataił osiągnięte
przychody lub nabyte składniki majątkowe, dokonał czynności prawnej, o której
mowa w art. 49118 ust. 1, bez uzyskania zgody sądu albo czynność ta nie została
przez sąd zatwierdzona; ukrywał majątek lub czynność prawna upadłego została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli (art. 49120
ust. 2 p.u.n.). Co ważne, w razie uchylenia planu spłaty wierzycieli zobowiązania
upadłego nie podlegają umorzeniu (art. 49121 ust. 3 p.u.n.).
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
33
PRAWO
6.6. Oddłużenie
Po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i
umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i
niewykonanych, w wyniku wykonania przez upadłego planu spłaty wierzycieli. Na
postanowienie sądu upadłościowego przysługuje zażalenie (art. 49121 ust. 1 p.u.n.).
O ile z punktu widzenia upadłego umorzenie zobowiązań stanowi oddłużenie, o
tyle z punktu widzenia wierzyciela ma ono charakter swoistego wywłaszczenia,
dokonywanego na mocy orzeczenia sądu upadłościowego.
Zasada umorzenia zobowiązań nie ma jednak charakteru absolutnego. Nie podlegają umorzeniu zobowiązania upadłego o charakterze alimentacyjnym, zobowiązania wynikające z rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, zobowiązania do zapłaty orzeczonych przez
sąd kar grzywny, a także do wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, zobowiązania do zapłaty nawiązki lub świadczenia pieniężnego orzeczonych przez sąd jako środek karny lub środek związany
z poddaniem sprawcy próbie, jak również zobowiązania do naprawienia szkody
wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem oraz zobowiązania, których upadły umyślnie nie ujawnił, jeżeli wierzyciel
nie brał udziału w postępowaniu (art. 49121 ust. 2 p.u.n.). Po wydaniu postanowienia
o umorzeniu zobowiązań niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wierzytelności powstałej przed dniem ustalenia planu spłaty
wierzycieli z wyjątkiem wierzytelności wynikających z zobowiązań nie podlegających umorzeniu (art. 49121 ust. 3 p.u.n.).
Podsumowanie
Przepisy o upadłości konsumenckiej zyskają nowe znaczenie w przypadku
wejścia w życie Prawa restrukturyzacyjnego, choćby z uwagi na nową definicję
niewypłacalności i nową postać konstrukcji układu. Limit zmian nie został zatem
wyczerpany. Niemniej problem sezonowości prawa odnosi się nie tylko do dziedziny prawa upadłościowego. Wysunięcie w upadłości konsumenckiej na pierwszy
plan zasady oddłużenia upadłego (umorzenia zobowiązań) pozwala na nowe zdefiniowanie upadłości w stosunku do osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej. Nowa upadłość konsumencka zdecydowanie przesunęła punkt
ciężkości w kierunku ochrony interesów upadłego.
Radca prawny
dr hab. Rafał Adamus, prof. UO
Zakład Prawa Gospodarczego, Handlowego
i Upadłościowego WPiA Uniwersytetu Opolskiego
34
TO NAS DOTYCZY
OBRONA W POSTĘPOWANIU
W SPRAWACH O WYKROCZENIA
Trybunał Konstytucyjny na wniosek Rzecznika Praw
Obywatelskich orzekł w wyroku z dnia 3 czerwca 2014r.
(K 19/11), iż niezgodne z Konstytucją są przepisy tego
kodeksu, które już na etapie czynności wyjaśniających
nie dają osobie, wobec której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia wniosku o ukaranie:
· prawa do korzystania z obrońcy;
· możliwości dostępu do akt.
Trybunał uznał, iż konstytucyjne prawo do obrony
obejmuje takie osoby, niezależnie od stadium postępowania, zaś całkowity brak dostępu do akt na etapie
postępowania wyjaśniającego ogranicza jej prawo do obrony (ustawodawca może
ograniczyć ten dostęp z uwagi na zharmonizowanie wglądu do akt z efektywnością czynności wyjaśniających oraz dobrem wymiaru sprawiedliwości).
Uwzględniając to stanowisko ustawodawca zmienił ww. kodeks. I tak już w toku
postępowania wyjaśniającego osoba taka będzie mogła korzystać z obrońcy i będzie mogła sama, ale i jej obrońca, mieć wgląd do akt sprawy – a w razie odmowy dostępu do akt będzie służyło zażalenie. Poszerza to niewątpliwie możliwości
świadczenia przez nas pomocy prawnej.
OBROŃCY Z URZĘDU
Toczą się prace nad projektem Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobu zapewnienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy z urzędu.
Projekt był już kilkakrotnie zmieniany, a ministerstwo- gospodarz projektu odstępowało od rozwiązań już przyjętych w pracach zespołu z udziałem m.in. naszego
samorządu. KRRP w stanowisku z lutego 2015 r. odniosła się krytycznie do:
przepisu, iż we wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu oskarżony może
wskazać, czy żąda wyznaczenia adwokata czy radcy prawnego (nie byłoby to wiążące dla organu wyznaczającego);
przepisu o ustalaniu przez prezesa sądu dwóch odrębnych list obrońców – adwokatów i radców prawnych. Zdaniem KRRP lista powinna być wspólna, ułożona alfabetycznie, z uwzględnieniem oświadczeń o gotowości do występowania
w charakterze obrońcy z urzędu.
Jak nietrudno się domyślić adwokatura ma w tej sprawie inne zdanie.
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
35
TO NAS DOTYCZY
CZY SAM FAKT PROWADZENIA POSTĘPOWANIA DYSCYPLINARNEGO
MOŻE BYĆ NARUSZENIEM DÓBR OSOBISTYCH RADCY PRAWNEGO?
Rzecznik Dyscyplinarny przedstawił zarzut popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w postaci zaniechań w prowadzonej przez radcę sprawie. Radca ten wystąpił przeciwko Rzecznikowi z powództwem o ochronę dóbr osobistych żądając 5 tysięcy złotych zadośćuczynienia oraz przeprosin i podnosząc, że podstawą
odpowiedzialności dyscyplinarnej może być jedynie naruszenie konkretnej zasady
opisanej w Kodeksie Etyki. Prowadzenie postępowania uznał za naruszenie prawa
do prywatności, zdrowia, godności osobistej, godności zawodu i dobrego imienia.
Sąd Okręgowy w Gdańsku (I C 379/13) oddalił powództwo wskazując na brak
legitymacji biernej Rzecznika i uznając, że działanie Rzecznika nie było bezprawne
i nie naruszyło dóbr osobistych. Sąd stwierdził, że nie można przyjąć, iż postępowanie przewidziane prawem w stosunku do członka samorządu zawodowego
jest niedopuszczalne, nawet jeśli w jego subiektywnym odczuciu narusza dobra
osobiste.
KOSZTY DOJAZDU NA ROZPRAWĘ SĄDOWĄ
PONIESIONE PRZEZ OBROŃCĘ SPOZA OKRĘGU DANEGO SĄDU
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie (II AKz 63/14) uznał, że takie faktycznie poniesione koszty stanowią uzasadnione wydatki uniewinnionego oskarżonego, a więc
podlegają zwrotowi przez Skarb Państwa. Sąd podkreślił, iż KPK ogranicza liczbę
obrońców z wyboru, ale nie reglamentuje prawa do obrony z uwagi na miejsce
siedziby kancelarii wybranego obrońcy. Sąd przywołał podobne stanowisko Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z 26 lipca 2006r.- SK 21/04), iż zasadą jest prawo do
wyboru obrońcy oraz pełna kompensata udokumentowanych kosztów. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 20 kwietnia 2011 r. (I CZ 22/11) dopuścił też możliwość
domagania się zwrotu kosztów podróży samolotem. Sąd wskazał, że „nie znajduje
obecnie uzasadnienia twierdzenie, że podróż (w celu wzięcia udziału w rozprawie)
powinna odbywać się przy wykorzystaniu najtańszego środka transportu. Z uwagi
na znaczną odległość do siedziby sądu możliwe jest skorzystanie z transportu lotniczego”. ZWROT KOSZTÓW POMOCY PRAWNEJ UDZIELONEJ Z URZĘDU
W Biuletynie nr 5 przytoczono postanowienie WSA w Warszawie o braku podstaw do zwrotu kosztów za sporządzenie przez pełnomocnika z urzędu opinii
prawnej o nieistnieniu przesłanek do wniesienia skargi na decyzję administracyjną.
Przedstawiam poniżej orzeczenia w podobnych sprawach.
Sąd Okręgowy w Częstochowie postanowieniem z 11 grudnia 2014r. (VII Kz
699/14) nie przyznał kosztów obrońcy wyznaczonemu w postępowaniu przygotowawczym, który swoje żądanie w tym zakresie oparł na tym, iż wystąpił do
prokuratury o doręczenie mu odpisu postanowienia o przedstawieniu zarzutów
36
TO NAS DOTYCZY
i zapoznał się z nim. Sąd podkreślił, że przyznanie wynagrodzenia dotyczy pomocy
udzielonej, a więc powstaje po rozpoczęciu wykonywania czynności związanych
bezpośrednio z udzieleniem tej pomocy. Takie też było stanowisko Sądu Najwyższego (postanowienie z 24 maja 2005r. – I KZP 15/05), który wskazał, że „udzielenie pomocy prawnej… polega nie na samej gotowości jej świadczenia, ale na
przystąpieniu do czynności o charakterze intelektualnym, połączonych najczęściej
z pewnymi czynnościami o charakterze fizycznym i zmierzających do oceny, a w jej
rezultacie – do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której udzielana jest
pomoc.”. Sąd wskazał, że za takie czynności „należy uznać już pierwsze przejawy
aktywności intelektualnej (np. zapoznanie się z aktami, czy choćby tylko odbycie
rozmowy z osobą, którą adwokat ma reprezentować; nie wystarczą natomiast kroki
o „czysto technicznym charakterze np. założenie teczki akt lub tzw. zarejestrowanie sprawy”. Sąd dodał tutaj, że organ procesowy może zbadać czy wyznaczony z urzędu adwokat przystąpił do tak rozumianego udzielenia pomocy prawnej,
ale nie może przeprowadzać „merytorycznej kontroli czynności wykonywanych
prze adwokata i uzależniać przyznania wynagrodzenia od wykazania określonego
stopnia ich staranności lub poprawności”. Krytyka poziomu podjętych czynności
przejawi się bowiem w rozstrzygnięciu sądowym, a w skrajnych wypadkach może
spowodować wystosowanie zawiadomienia sygnalizacyjnego do organu samorządu. W ten sposób Sąd Najwyższy nie podzielił poglądu wyrażanego uprzednio
w kilku orzeczeniach Sądu Najwyższego, iż „sprzeczne z zasadami profesjonalizmu
czynności adwokata wyznaczonego z urzędu nie uzasadniają przyznania mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej”.
Jednak w sprawie w postępowaniu sądowo-administracyjnym WSA we Wrocławiu (postanowienie z 6 października 2014r.- I SO/Wr 15/14) nie przyznał pełnomocnikowi zwrotu kosztów uznając, że konieczne jest podjęcie czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd. Nie sposób
do nich zaliczyć zapoznanie się z treścią akt sprawy oraz rozmowy telefoniczne
z wnioskodawcą – skoro nie doprowadziły one do wniesienia skargi, a więc do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Sąd przytoczył tutaj, że z przepisów o taksie adwokackiej wynika, iż bierze się pod uwagę wkład pełnomocnika w przyczynienie
się do wyjaśnienia sprawy i jej rozstrzygnięcia – pominął jednak, iż tamże nakazuje
się brać pod uwagę niezbędny nakład pracy. Nie wiadomo czy w tej sprawie pełnomocnik sporządził pisemną opinię prawną o braku podstaw do złożenia skargi.
Taka opinia prawna stwarzałaby być może podstawę do innej oceny takiego przypadku.
Odrębnym zagadnieniem – dla nas już aktualnym – jest nieuregulowanie wynagrodzenia za obowiązkowe dyżury w celu umożliwienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy w postępowaniu przyśpieszonym (art. 517j KPK). Obrońca
pozostaje przecież w gotowości doświadczenia pomocy prawnej pełniąc dyżur
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
37
TO NAS DOTYCZY
w siedzibie sądu lub za zgodą prezesa sądu w innym miejscu, ale z obowiązkiem
stawienia się w sądzie w ciągu 30 minut. Trybunał Konstytucyjny w takiej sprawie
(SK 15/10) umorzył postępowanie uznając skargę adwokata, popartą przez Rzecznika Praw Obywatelskich, za niedopuszczalną i wskazując, że „wypełnienie treścią
normatywną zaniechań ustawodawczych jest zadaniem władzy ustawodawczej”.
KRÓTKO
· Naczelna Rada Adwokacka podjęła uchwałę, że postanowienia Kodeksu Etyki CCBE obowiązują także polskich adwokatów. O tym nasz Zjazd postanowił już
w roku 2007;
· w „Palestrze nr 3-4/2015” w protokole posiedzenia NRA znalazła się informacja,
iż „na przewodniczącą CCBE została zaprzysiężona Pani Maria Ślęzak (sic!) wpisana
na listę adwokacką w Gdańsku. Jest to niewątpliwie wyróżnienie dla Adwokatury”.
Jak wiemy koleżanka Maria Ślązak od wielu lat wykonuje zawód radcy prawnego;
· w marcu 2015 r. NRA odrzuciła wniosek swojego zespołu do opracowania strategii, by spytać wszystkich członków samorządu i przeprowadzić dyskusję m.in. na
temat:
- czy Adwokatura powinna rozważać połączenie z radcami prawnymi;
- czy zamierza się przeciwdziałać potencjalnemu odpływowi adwokatów do
konkurencyjnego samorządu;
- czy należy rozważyć możliwość eliminacji ograniczenia zatrudnienia adwokata
na podstawie umowy o pracę;
- czy należy zaostrzyć czy złagodzić zasady etyki w zakresie reklamy, promocji,
udziałów w zarządach spółek kapitałowych.
· baner promujący katowicką adwokaturę na ulicach został uznany w konkursie
„Chamlet 2014” za najgorszy w kategorii „projektowanie komunikacji” (konkurs organizuje Instytut Dziennikarstwa UW). Baner przedstawiał sowę i sępy rozszarpujące padlinę oraz slogan „wiemy, nie skubiemy”.
Zenon Klatka
PS W związku z rychłym przejmowaniem obron karnych warto przypomnieć co
Thompson w Ogólnej teorii ludzkiej przemocy w roku 1921 napisał o obrońcach
oraz prokuratorach i policjantach. Obrońcy uważają, że oskarżony jest człowiekiem
jak my i wart jest obrony. Każdy kryje w duszy zbawczą odrobinę humanizmu; zasługuje na zrozumienie i litość; jest połączeniem dobra i zła. Prokuratorzy i policjanci szybko dostrzegają plamy, robaka, skrywaną przestępczość nawet w najlepszych
ludziach. Doświadczenie im mówi, że miły sąsiad jest zdolny do wszystkiego. Jedno
i drudzy wierzą w to co mówią z tego samego powodu: ludzie są tylko ludźmi.
ZK
38
WSPOMNIENIE
Józef Wolnik 1941 – 2015
Jakże rzadko można spotkać człowieka tak mądrego i sympatycznego, a przy
tym tak skromnego jakim był Mecenas Józef Wolnik. Miałem zaszczyt przez ostatnich ponad 10 lat współpracować z Nim i prowadzić Kancelarię Radców Prawnych.
Warto przypomnieć i spróbować naszkicować sylwetkę tego niezwykłego w swej
„zwykłości” człowieka.
Józef Wolnik urodził się 2 marca 1941 r. w Nowym Bytomiu (obecnie Ruda Śląska). Ojciec Edward był od 1939 r. urzędnikiem Urzędu Skarbowego w Katowicach.
W latach 1960-1966 studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego
w Krakowie, gdzie w 1966 r. uzyskał dyplom oraz tytuł magistra prawa za pracę na
temat: „Wybrane zagadnienia polskiego prawa stowarzyszeniowego”.
Pierwszymi nauczycielami zawodu Mecenasa były tak znaczące osoby jak prof.
Antoni Agopszowicz oraz mec. Maria Toczkowska.
Po ukończeniu studiów Mecenas Wolnik rozpoczął aplikację sądową, którą
zakończył złożeniem z pozytywnym wynikiem w październiku 1968 r. egzaminu
sędziowskiego. Rodzące się jednak w czasie aplikacji zainteresowanie prawem gospodarczym oraz administracyjnym przesądziły o wyborze zawodu radcy prawnego. W związku z tymi zainteresowaniami Mecenas Wolnik w maju 1969 r. zdał
egzamin na stanowisko radcy prawnego i w tym samym roku został wpisany na
listę radców prawnych. Zawód ten Józef Wolnik wykonywał aż do swojej śmierci
23 lutego 2015 r., a więc przez ponad 45 lat.
Szerokie zainteresowania powodowały, że działalność Józefa Wolnika nie
ograniczała się tylko do pracy zawodowej, bowiem w latach 1970 – 1976 brał on
udział w pracach redakcji bibliografii prawniczej ZZP, początkowo pod redakcją
mec. Kurcjusza, a następnie prof. Maksymiliana Pazdana. Ponadto od 1974 r. był
On związany ze spółdzielczością, także mieszkaniową, w której organach działał
szereg lat społecznie. Oprócz tych zainteresowań zajmował się na poziomie prawie zawodowym fotografiką, oraz poszerzał swoje zainteresowania literaturą.
Należy wspomnieć, że w latach 1980 – 1986 Józef Wolnik był członkiem NSZZ
„Solidarność”, w początkowym okresie od września 1980 r. do grudnia 1981 r. ak-
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
39
WSPOMNIENIE
tywnie działał w strukturach zakładowych i regionalnych, jako między innymi delegat
na Walne Zebranie Regionu. Po grudniu 1981 r. Józef Wolnik nie był internowany, ale
spotkało Go wiele szykan ze strony władzy, w tym utrata pracy i konieczność przejściowego przekwalifikowania się do zawodu adwokata.
Po roku 1990, w związku z wejściem w życie ustawy o działalności gospodarczej, Józef Wolnik jako jeden z pierwszych podjął indywidualną działalność zawodową w kancelarii prawniczej. Od 1990 r. wykonując zawód radcy prawnego wyłącznie w kancelarii
prawnej, początkowo indywidualnej, potem z synem Rafałem Wolnikiem, a następnie
w spółkach partnerskich po zmianie przepisów i wejściu w życie kodeksu spółek handlowych, który umożliwił wykonywanie zawodu radcy prawnego w tej formie.
Mecenas Wolnik aktywnie brał udział w działalności samorządu radców prawnych
od 1993 r. będąc nieprzerwanie delegatem na Zebrania Okręgowej Izby Radców
Prawnych, uczestnicząc w życiu Okręgowej Izby Radców Prawnych oraz od 2006 roku
do swojej śmierci pełniąc funkcję Zastępcy Rzecznika Odpowiedzialności Dyscyplinarnej Okręgowej Izby Radców Prawnych w Katowicach.
Józef Wolnik był także patronem i wychowawcą szeregu aplikantów, którzy do dzisiaj z wielkim szacunkiem wspominają Mecenasa. Wszyscy o Nim pamiętali w dniu
Jego urodzin, wielokrotnie także odwiedzali Kancelarię.
Mecenas Wolnik miał rzadko spotykany dar przebaczania ludziom ich słabostek,
Jego stosunek do ludzi był niezwykłe życzliwy, nacechowany połączeniem często spotykanym u wielkich ludzi – wiedzy i serdeczności dla drugiego człowieka. Szereg spraw
Mecenas prowadził pro publico bono lub za symbolicznym wynagrodzeniem. Nigdy też
nie odmawiał pomocy, nawet w trudnych lub wręcz beznadziejnych sprawach.
Józef Wolnik do końca życia był czynny, pracował zawodowo, prowadził Kancelarię. Ostatnio przygotowywał się do obchodów 25-lecia istnienia prowadzonej przez
siebie Kancelarii Prawnej. Pragnąłbym, aby pamięć o Mecenasie była zawsze żywa,
bowiem postawa pełna wyrozumiałości i uczciwości, którą reprezentował jest coraz
rzadsza i warta zapamiętania. Jego otwartość i szerokość horyzontów powodowały,
że był fantastycznym rozmówcą, z którym można było dyskutować na prawie każdy temat. Przede wszystkim jednak Mecenas Wolnik był dobrym człowiekiem, czego
wielokrotnie doświadczyłem i czego nigdy nie zapomnę.
Głównie zasługą Mecenasa Wolnika była też specyficzna atmosfera panująca
w naszej kancelarii. W której kancelarii prawnej jej partner przygotowuje czasami
rano pracownikom tosty, lub w której można w trakcie dnia obejrzeć na ścianie w gabinecie wyświetlany film.
Można mieć pretensję do losu, że ludzie tego pokroju nie żyją wiecznie, ale mogą
i powinni żyć w naszej pamięci.
40
Zbigniew Opałko
z filozoficznego punktu widzenia
Wakacje na łonie natury?
dr Tomasz Kubalica
Pośpiech, zagęszczenie, konkurencja i konsumpcja. Tak widzimy
nasze życie w mieście tęskniąc
za spokojną egzystencją na wsi z
dala od przytłaczającej nas metropolii. Życie na wsi jawi się nam
jako raj utracony i rozwiązanie
wszystkich naszych problemów.
Czy słuszne jest nasze przekonanie, że na wsi żyje się lepiej? Czy
życie w mieście zamyka nam dostęp do prawdziwych siebie?
Dlaczego wieś jest dla nas tak
atrakcyjna? Najczęściej z życiem na
wsi wiążemy takie wartości jak wolność, autentyczność czy jasność refleksji. Dla nas mieszkańców dużych
miast wieś kojarzy się ze swobodą
życia z dala od tłumu i kontrolujących nas spojrzeń sąsiadów, z perspektywą odkrycia siebie samego
bez zafałszowanego obrazu przedstawianego nam przez innych oraz
klarownością ulegającej presji społecznej refleksji nad sobą i nad światem. Czy tak jest w rzeczywistości?
Piewcy wiejskiej sielanki tacy jak
Jean-Jacques Rousseau głoszą, że z
natury wolny człowiek ulega w mieście wyobcowaniu. Dostrzega on w
brudzie, biedzie i obłudzie ówczesnego Paryża wszystkie symptomy
upadku człowieka. Rousseau w swej
rozprawie Emil, czyli o wychowaniu
uznaje, że pierwotnie wolny człowiek zostaje zniewolony przez miasto. Życie w metropolii dostarcza
mu przekonujących dowodów na
to, że cywilizacja prowadzi człowieka w konieczny sposób do wyobcowania i zatraty danych mu przez
naturę zdolności. Dlatego postuluje
on reformę cywilizacji tak, żeby odpowiadała naturze. W radykalnym
powrocie do wiejskiego osamotnienia poszukuje on recepty na cywilizacyjne zniewolenie. W opozycji do
modelu wielkiego miasta proponuje
umowę społeczną miasta demokratycznego, w którym – na wzór jego
rodzimej Genewy – interesy partykularne zostaną podporządkowane
woli wspólnej i nastąpi harmonijne
połączenie cywilizacji z naturą.
Jednak nie wszyscy jednak podzielają zachwyt Rousseau nad
wolnością życia na wsi. Przeciwne
stanowisko wyraża Georg Wilhelm
Hegel w swych Wykładach z historii
filozofii, dla którego wieś wiąże się
z chłopskim poddaństwem i pańszczyźnianą niewolą, a prawdziwą
obywatelską wolność możemy znaleźć tylko w mieście. Hegel krytyku-
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
41
z filozoficznego punktu widzenia
je wyidealizowany przez Rousseau
stan natury uznając jego wizje pierwotnej niewinności człowieka za
przejaw „chorej filantropii”. Zamiast
rajskiej niewinności Hegel widzi w
przedcywilizacyjnym stanie natury „stan absolutnego i całkowitego
bezprawia”, przejawiający się w okrucieństwie i brutalnej przemocy. Zdaniem Hegla dopiero mocne państwo
z jego cywilizowanymi instytucjami i
strukturami umożliwia jednostce samorealizację, gdyż wolność nie jest
dana, lecz musi zostać faktycznie
ukonstytuowana: „Wolność natury
nie jest rzeczywista, gdyż dopiero
państwo urzeczywistnia wolność.”
Dlatego Hegel opowiada się za „społeczeństwem obywatelskim”, w którym jednostka może odnaleźć należne jej miejsce. Jednocześnie każdy
z nas musi oddzielić siebie samego
od rozumienia siebie, sferę osobistą
od państwowo regulowanej sfery
publicznej. Tego rodzaju alienacja i
rozdwojenie cechują według Hegla
nie tylko nowożytnego obywatela,
lecz również nowoczesny podmiot:
dostęp do siebie samego paradoksalnie uzyskujemy dopiero wtedy,
gdy staniemy się dla siebie obcym
przedmiotem, czyli, gdy dojdzie do
wewnętrznego wyodrębnienia siebie jako przedmiotu. Życie w nowoczesnej metropolii opiera się na takim dialektycznym procesie rozwoju
świadomości, w którym wnętrze i
zewnętrzność odpowiadają samoświadomości oraz doświadczeniu.
Okazuje się, że tak banalna sprawa
42
jak wybór między życiem na wsi a
życiem w mieście jest istotnym wyborem filozoficznym i wymaga głębokiej refleksji.
Dla innych głównym motywem
wyjazdu na łono natury jest chęć odnalezienia siebie samego. Tak uważa
Henry David Thoreau, dla którego
prawdziwe poznanie siebie samego
możliwe jest dzięki uważności, którą osiągnąć możemy jedynie z dala
od zgiełku miasta. Sam dał temu
przykład wyprowadzając się na dwa
lata do własnoręcznie zbudowanej
przez siebie chaty nad stawem Walden w lasach prowincji New England. Zebrane wtedy doświadczenia
w zakresie samopoznania opisał w
zbiorze esejów Walden, czyli życie
w lesie. Punktem wyjścia Thoreau
było przekonanie, że życie filozoficzne wymaga maksymalnej „prostoty, niezależności i wielkoduszności”,
których nie można znaleźć w hałasie wielkich miast. Zauważa on, że z
powodu nienaturalnych warunków
życia wielu ludzi w mieście cierpi na
permanentną depresję. Przypisuje
on tym samym naturze ukrytą mądrość, do której ludzie w obcowaniu
z przyrodą mogą się zbliżyć. Thoreau
postrzega przyrodę jako postępujący proces tworzenia siebie samej
i podkreśla duchowy charakter jej
wzrostu, a tym samym panteistycznie przypisuje naturze boski charakter. Człowiek w obcowaniu z przyrodą może odnaleźć prawdę o sobie
samym. Nasza istota pod wpływem
czynników zewnętrznych ulega nie-
z filozoficznego punktu widzenia
ustannemu stawaniu się. W zetknięciu z niezmąconą wpływem cywilizacji przyrodą możemy bez zakłóceń
przyjrzeć się sobie samym. Thoreau
przeprowadza głęboką krytykę
współczesnego świata wraz z jego
konsumpcjonizmem. Stawia sobie
on za cel sprowokowanie czytelników do krytycznej oceny własnego
sposobu życia i myślenia, a tym samym zwraca uwagę na konieczność
świadomej egzystencji. Natura stanowi dla niego niewyczerpane źródło poznania, a obcowanie z nią przynosi nam świadomość istnienia.
Ale nie wszyscy podzielają tak
optymistyczną i – powiedzmy sobie
szczerze – nieco naiwną wizję natury. Michaił Michajłowicz Bachtin
w swej Estetyce słowa przenikliwie
zauważa, że świadomość natury nie
wystarcza do wyczerpującego ujęcia pełni złożoności ludzkiego Ja,
rozumianego jako nieustannie przepływający strumień znaków językowych. Uznaje on, że zbyt głęboko
tkwimy w wielorakich interakcjach
społecznych, by odejście od cywilizacji i obcowanie z naturą umożliwiło nam poznanie pełni nas samych. Z
tego powodu do pełnego wykształcenia naszego wewnętrznego bogactwa potrzebujemy raczej żyznych
kulturowo metropolii niż jałowych
cywilizacyjnie wsi. Natura wcale nie
skłania nas do wydobycia z naszej
złożonej osobowości tego, co w niej
najlepsze. Bachtin chwali nowożytny rozwój życia wielkomiejskiego
w Europie, który przynosi wielokulturowe i wielojęzyczne interakcje
między ludźmi zachodzące w klimacie wspólnej koegzystencji. Taki stan
nieustannie ścierających się światopoglądów i ideologii nazywa polifonią, w której dopiero możemy odnaleźć swój własny głos. Okazuje się
zatem, że bez nowoczesnego miasta
nie można ani szukać, ani odnaleźć
siebie samego
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
Tomasz Kubalica
43
recenzja
dr Aleksander Chmiel
radca prawny
Wiedzieć więcej …?
„Novitas gratissima rerum” 1
Wśród potrzeb „wyższego rzędu”, które
występują/ujawniają się u większości z ludzi
dopiero wtedy, gdy potrzeby podstawowe
człowieka, takie jak np. potrzeby fizjologiczne (zaspokojenie głodu, pragnienia, snu itp.),
potrzeba bezpieczeństwa (wolność, poczucie oparcia i opieki itp.) zostały zaspokojone,
jedną z najważniejszych jest potrzeba samorealizacji czyli dążenia do rozwoju swoich możliwości. Nie ogranicza się to tylko do
rozwoju zawodowego, lecz może dotyczyć
wszelkich pól jego działalności. Nie wchodząc tu w spory pomiędzy psychologami
czy filozofami dla dalszych naszych rozważań można przyjąć, iż aby mówić o zaistnieniu potrzeby samorealizacji u danej osoby,
musi mieć ona także potrzeby poznawcze
jak i też potrzeby estetyczne.
To właśnie istnienie potrzeby poznania otaczającego nas świata jak i naszego
„wnętrza” jest motorem napędzającym
postęp we wszelkich dziedzinach. Gdyby
zaś nie istniały potrzeby estetyczne trudno
byłoby mówić o rozwoju sztuki (rozumianej tu bardzo szeroko). Oczywiste jest, iż do
zmiany rzeczywistości nie wystarczy istnienie samej potrzeby poznania, konieczna
1
44
Nowość ma szczególny powab.
jest też wiedza, czyli poznanie/posiadanie
określonych informacji o otaczającym nas
świecie, a także posiadanie umiejętności
łączenia tych informacji w sposób pozwalający na ich optymalne wykorzystanie.
Trzeba też przyjąć, iż w zależności od
posiadanej wiedzy i naszej sprawności
intelektualnej potrzeby poznawcze u poszczególnych ludzi będą różne; na różnym
poziomie abstrakcji. Ta immanentna człowiekowi potrzeba poznania świata często
sprowadza się do poznania empirycznego
poprzez nabycie w toku życia określonych
doświadczeń.
Poznawanie świata
Niestety, nie zawsze nasze jednostkowe
doświadczenia wzbogacają naszą wiedzę.
Weźmy na przykład podróże – wiadomo
„podróże kształcą”, należy „uczyć się choćby od diabła” itp.
Pobyt za granicą na zorganizowanej
wycieczce czy wczasach, aczkolwiek pozwala nam wypocząć, niewiele nas wzbogaca w poznaniu mieszkańców i zwyczajów obowiązujących w tym kraju. Ludzie,
których spotykamy (kelner, boy hotelowy,
przewodnik) pełnią określone role społeczne i bariera ta wyjątkowo może ulec
przełamaniu.
recenzja
Aby poznać dany kraj trzeba jeść to, co
jego mieszkańcy, robić codzienne zakupy,
chodzić do teatru, na wystawy – po prostu
żyć jak jego obywatele. Utrzymywanie odrębności np. odmiennej kuchni może mieć
miejsce tylko w uzasadnionych przypadkach – np. choroby układu pokarmowego.
Warto też (choć tego nikomu nie życzę) poznać działanie miejscowej służby
zdrowia i porównać z tym jak to wygląda
w Polsce...
Istotnym czynnikiem jest jednak czas
– nie można poznać kraju i ludzi w nim żyjących w kilka tygodni. Ktoś, kto w założeniu
ma przebywać gdzieś miesiąc lub dwa traktuje swój pobyt jako coś wyjątkowego, odświętnego, tymczasowego. Jeśli przyjechał
do pracy, chce zaoszczędzić jak najwięcej
– żywi się więc suchym prowiantem, który
często przywiózł jeszcze z Polski. O żadnym
zwiedzaniu (nie mówiąc o poznawaniu kraju) nie ma oczywiście mowy. Jeszcze mniej
interesująco wygląda pobyt w ramach delegacji służbowej (na ogół tydzień lub dwa)
– gospodarze, chcąc wypaść jak najlepiej
pokazują swój kraj tylko od strony pozytywów, życie spoza szyb samochodu.
Jest jeszcze kwestia znajomości języków obcych, ale to zupełnie inne zagadnienie …
Zważywszy powyższe nasze poznanie
danego kraju przez doświadczenie nie będzie pełne, stąd osoby bardziej dociekliwe
sięgną po odpowiednie przewodniki i informatory – jedni przed podróżą, inni w jej
trakcie a jeszcze inni będą przeprowadzać
konfrontację post factum weryfikując swoje doświadczenia.
Ranga przewodników bywa różna
– nieliczne pokazują różnorodność kul-
turową danego kraju, odmienności obyczajowe, uwarunkowania historyczne czy
religijne. Większość ogranicza się do porad dotyczących zakwaterowania, lokali
gastronomicznych i wskazówek co, gdzie
i tanio kupić. Często też informacje zawarte w przewodnikach nie są aktualne i ktoś,
kto im bezkrytycznie wierzy może przeżyć
kosztowne rozczarowanie.
Poznanie prawa
Początkujący „podróżnicy po prawie”,
aspirujący do uzyskania uznania jako jego
wybitni znawcy, czyli studenci studiów
prawniczych lub kierunków, które w ramach podstawy programowej wymagają
znajomości prawa (np. finansowego czy
gospodarczego) muszą w toku edukacji
poznać jego podstawowe zasady.
Często jednak w trakcie studiów nie sięgają po podręczniki, omawiające poszczególne przedmioty w sposób całościowy,
lecz korzystają z różnego rodzaju uproszczonych, skróconych kompendiów czy to
w formie papierowej czy elektronicznej
(Internet). Tego typu „bryki” w sposób bardzo skrótowy i powierzchowny naświetlają
istotę danej dziedziny prawa, często pomijają kwestie teoretyczne, a ich celem nie
jest ułatwienie poznania danej dziedziny
prawa, lecz uzyskanie przez czytelnika minimalnych informacji pozwalających mu
na zaliczenie danego przedmiotu na ocenę pozytywną. Informacje te pozwalają na
powierzchowne poznanie prawa obowiązującego „tu i teraz” nie wskazują na powiązania z innymi dziedzinami prawa.
Dramatem dla absolwenta, który zna
prawo tylko z takich właśnie „bryków” jest
sytuacja, w której musi on udzielić porady/
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
45
recenzja
podjąć decyzję a okazuje się, iż prawo się
zmieniło … Oczywiste jest, iż sięgnie po
kolejny, aktualny „bryk”, bowiem podręcznika nie będzie w stanie „ogarnąć”. Aby
jednak to zrobić i właściwie zastosować
przepisy, to trzeba wiedzieć o zaistniałych
zmianach prawa i umieć stosować normy
prawa intertemporalnego.
Różnego rodzaju „przewodniki po prawie” nie zastąpią rzetelnej wiedzy uzyskanej
od znawców danej dziadziny – niezależnie
od tego czy nastąpiło to w trakcie wykładu,
czy lektury podręcznika.
Te quasi podręczniki są wykorzystywane przez studentów tylko dlatego, iż przyjęty na uczelniach system egzaminacyjny
w zasadzie ogranicza się do różnego typu
testów i można zaliczyć dany przedmiot bez
jakiekolwiek kontaktu z wykładowcą. Stąd
nie należą do rzadkości przypadki, kiedy student pyta wykładowcę X o to, czy nie wie
w której sali ma dyżur tenże wykładowca X.
Spora grupa studentów poznaje prawo
przez doświadczenie np. podejmując pracę
w kancelariach prawniczych albo odbywając staże w sądach czy urzędach. Mamy więc
poznanie przez doświadczenie. Tylko jakie
potrzeby przyświecają tym studentom? Czy
na pewno jest to potrzeba poznania prawa?
Czy nie chodzi tylko o to, aby w przyszłości
uzyskać pracę w danej instytucji? Czasem
motywem podjęcia takiej pracy są pieniądze, choć są to przypadki niezbyt częste,
zważywszy na wysokość wynagrodzenia.
W niektórych instytucjach stażysta/praktykant traktowany jest jako „dopust boży”
i otrzymuje niezbyt ambitne zadanie porządkowania akt czy adresowania kopert.
Ponieważ w dzisiejszych czasach trudno
znaleźć ciekawy i dobrze płatny staż, niektó46
rzy ze studentów/absolwentów, aby go uzyskać, wykorzystują koneksje rodzinne czy
towarzyskie. W zależności od stanowiska/
autorytetu osoby rekomendującej uzyskują status „świętych krów” i nie są obciążani
żadną wymagającą wysiłku intelektualnego
pracą, bądź też otrzymują tylko takie zadania, dzięki którym mogą się dowartościować
wobec innych zatrudnionych w tej instytucji osób – zdarza się i tak, że są prowadzeni
przez patrona krok po kroku. Ale czy wtedy
wiedza prawnicza jest tu naprawdę przydatna? Czy takimi osobami kieruje potrzeba
poznania prawa?
Potrzeba poznania jest podstawą realizacji potrzeby dążenia do rozwoju swoich
możliwości, także zawodowych. Trudno
dopatrzyć się, aby wśród współczesnych
studentów potrzeba poznania była dominującą. Dotyczy to także studentów prawa.
Oczywiście nie można tego uogólniać – jednakże – są osoby dla których samorealizacja
jest wiodącą potrzebą, są to jednak niestety
tylko jednostki. Ogół studentów jest nastawiony na zaspokojenie bardziej przyziemnych, podstawowych potrzeb. Być może
dlatego mamy prawo takie jak każdy z nas
widzi, a o wielkich prawnikach i reformatorach prawa jakoś współcześnie nie słychać.
***
Reasumując, być może warto zastanowić się nad reformą studiów prawniczych
nie tyle od strony programowej, ile od strony sprawdzania i egzekwowania wiedzy.
Czy będzie to jednak wystarczające? Czy
nie byłoby korzystnym rozpoczęcie takiej
reformy już od etapu szkoły podstawowej? Każdy ma potrzebę „wiedzieć więcej”
i może trzeba ją tylko w nim rozbudzić?
Aleksander Chmiel
UGÓR SĄDU I RZECZNIKA DYSCYPLINARNEGO
Tomasz Michalski Wojciech Kubisa
W dniach 7-10 maja we Wrocławiu
odbyła się IV Ogólnopolska Konferencja Sędziów i Rzeczników Dyscyplinarnych. Konferencja jest organizowana
przede wszystkim przez Okręgową
Izbę Radców Prawnych we Wrocławiu
przy wsparciu i udziale Krajowej Izby
Radców Prawnych. Izbę naszą reprezentowała 8-osobowa grupa (4 sędziów i 4 rzeczników), w tym piszący
ten artykuł.
Artykuł ten jest informacją o przebiegu Konferencji, jak i skróconym
podsumowaniem wniosków wynikających z przebiegu konferencji i mających wpływ na postępowanie dyscyplinarne.
W Konferencji wzięła udział m. in.
Prokurator Beata Sawicka-Felczak będąca Naczelnikiem Wydziału Adwokatury i Radców Prawnych, Departamentu Zawodów Prawniczych i Dostępu
do Pomocy Prawnej Ministerstwa Sprawiedliwości, czyli osoba, która ma stały i bieżący kontakt z postępowaniem
dyscyplinarnym radców prawnych i
adwokatów.
Z podanych przez Panią Naczelnik informacji wynika, że w 2014 roku
przeciwko radcom prawnym toczyło
się 1400 postępowań dyscyplinarnych,
a przeciwko adwokatom 1100. W kolejnym roku (2015) już wszczęto co do
radców prawnych 500 spraw, a co do
adwokatów 400 spraw. Mając na uwadze ww. dane dot. ilości radców prawnych i adwokatów to podkreślić należy,
iż nasza korporacja w tych statystykach
źle nie wypada.
Od października 2014 r. (czyli od III
Konferencji) Minister Sprawiedliwości
złożył 5 odwołań od orzeczeń Okręgowych Sądów Dyscyplinarnych i wydał
1 polecenie wszczęcia dochodzenia.
Podkreślono, że szczególnie monitorowane są te sprawy, gdzie delikt dyscyplinarny wyczerpuje także znamiona
przestępstwa. Według słów Pani Naczelnik w ostatnim okresie wyraźnie
wzrosła (stała się „plagą”) ilość popełnianych przez członków korporacji
przestępstw z art. 178 a Kodeksu karnego i art. 270 Kodeksu karnego. Ocena tych zdarzeń przez Sądy Dyscyplinarne – w szczególności popełnianie
przestępstw z art. 178 a Kodeksu karnego - winna być, jej zdaniem, surowa.
Zasadniczym jednak problemem
poruszanym na Konferencji były kwestie wynikające ze zmiany przepisów, tj.
Ustawy o radcach prawnych,
Kodeksu postępowania karnego - w
wersji, która ma wejść w życie w dniu 1
lipca 2015 roku,
Ustawy z dnia 28 listopada 2014 roku
o ochronie i pomocy dla pokrzywdzonego i świadka, która weszła w życie z
dniem 8 kwietnia 2015 roku.
Wykłady na te tematy prowadzili
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
47
UGÓR SĄDU I RZECZNIKA DYSCYPLINARNEGO
SSA we Wrocławiu Andrzej Kot i prokuratorzy Prokuratury Okręgowej we
Wrocławiu – Daniel Drapała i Marcin
Kuma, a swoje stanowisko przedstawiał także SSN Andrzej Siuchniński –
Przewodniczący Wydziału VI Izby Karnej Sądu Najwyższego.
Pozwalamy sobie zwrócić skrótowo
uwagę na niektóre problemy związane
z tymi zmianami.
Ad. 1
Art. 64 ustawy o radcach prawnych
stanowiący podstawę prawną odpowiedzialności dyscyplinarnej stwierdza
m. in., iż radcowie prawni i aplikanci
radcowscy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie
sprzeczne z prawem (…).Powstaje tutaj
pytanie - co to znaczy „postępowanie
sprzeczne z prawem”? Czy tylko chodzi
tu o postępowanie sprzeczne z normami karnymi, zawartymi w kodeksie
karnym i ustawach szczególnych, czy
także o inne przepisy prawa? Czy odpowiedzialność dyscyplinarna może być
oparta o np. niepłacenie długów, czyli
naruszenie prawa cywilnego? Wydaje
się, że nie, ale można też formułować
tezę odmienną. A np. niewykonywanie
obowiązku meldunkowego jest naruszeniem prawa? Jest, a więc czy rodzi
odpowiedzialność dyscyplinarną? Generalnie wydaje się jednak, że naruszenie norm prawa, za które przewidziano
sankcje karne zawsze będzie mogło stanowić podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej, a ocena naruszenia norm,
za naruszenie których nie przewidziano
sankcji karnych pozostanie dyskusyjna.
48
Ad. 2
Zmiany w Kodeksie postępowania
karnego wchodzące w życie z dniem
1 lipca 2015 roku (choć Prokuratura
dąży do zmiany tej daty) mieć będą
także wpływ na postępowanie dyscyplinarne, oczywiście z uwzględnieniem
zasady, iż przepisy Kodeku postępowania karnego w tym postępowaniu stosuje się odpowiednio.
Nowa procedura wprowadza zasady, iż postępowanie przygotowawcze
dalej będzie postępowaniem inkwizycyjnym i tu też w naszych dochodzeniach niewiele albo i nic się nie zmieni, bowiem art. 67 ustawy o radcach
prawnych wzmacnia jeszcze charakter
inkwizycyjności naszego dochodzenia.
Jednocześnie jednak w toku wykładów i dyskusji próbowano wypracować rozwiązanie dla problemu odpowiedniego stosowania procedury
postępowania karnego do postępowań dyscyplinarnych. Jeden z prelegentów odwołując się do brzmienia
naszej ustawy zwrócił uwagę na treść
art. 671 ust. 2 zdanie drugie, które stanowi, że dowody przeprowadza się na
wniosek stron albo z urzędu – co odpowiada aktualnemu – do 30 czerwca
2015 roku – brzmieniu art. 167 Kodeksu
postępowania karnego. Nowelizacja
procedury karnej zmienia kategorycznie ten artykuł – zasadniczo odbierając
inicjatywę dowodową sądowi. Natomiast utrzymanie wskazanego zapisu
naszej ustawy rodzi pytanie, czy w ogóle w postępowaniu dyscyplinarnym należy dostrzegać problem kontradyktoryjności procesu.
UGÓR SĄDU I RZECZNIKA DYSCYPLINARNEGO
Niemniej jednak wydaje się, że przeważającymi były głosy opowiadające się
za tym, że postępowanie przed Sądem
Dyscyplinarnym stanie się postępowaniem kontradyktoryjnym w większym
stopniu jak to miało miejsce dotychczas. Podobnie jak w ogólnym procesie
karnym sąd ma dążyć do prawdy obiektywnej ale raczej nie poprzez własną
inicjatywę, ale wskutek analizy materiału dowodowego dostarczonego prze
dwie spierające się ze sobą strony procesowe. Zatem to strony powinny nie tylko wnioskować o dopuszczenie dowodu, ale także przeprowadzić ten dowód
przed sądem. W tej sytuacji to Rzecznikom Dyscyplinarnym i samym obwinionym przybędzie obowiązków, bowiem
to oni będą musieli wykazać się większą inicjatywą dowodową. Odrębnie
do zwykłej procedury karnej Okręgowy
Sąd Dyscyplinarny będzie nadal miał do
dyspozycji wskazaną powyżej regulacje
art. 671 ustawy o radcach prawnych dającą szerszą możliwość przeprowadzania dowodów z urzędu.
Jednocześnie zwrócono uwagę na
wykreślenie w znowelizowanej procedurze karnej art. 345 Kodeksu postępowania karnego co skutkuje brakiem
możliwości przekazania sprawy prokuratorowi (Rzecznikowi Dyscyplinarnemu) w celu uzupełnienia istotnych braków postępowania.
Ad. 3
Najwięcej jednak problemów
praktycznych sprowadzała ta ustawa.
Ustawa ta de facto wprowadza obowiązek prowadzenia przez rzecznika
w każdej sprawie trzech odrębnych
akt: akt nie zawierających danych
osobowych, akt zawierających te
dane i akt „pełnych”.
W związku z powyższym nie tylko
zwiększy się zakres czynności rzecznika i obsługi struktury rzeczników,
ale także wzrosną oczekiwania rzeczników dot. koniecznych powierzchni
biurowych (szafy!).
Także konieczne będą decyzje
organów Izby, co do zapewnienia
odpowiedniej archiwizacji akt dyscyplinarnych zawierających dane osobowe.
Ponadto w trakcie konferencji
członek naszej Izby – radca prawny
Jędrzej Klatka przedstawił zebranym
modelowe rozwiązania CCBE z zakresu tajemnicy zawodowej, konfliktu
interesów, niezależności i wynagrodzenia – wypracowane po 7 latach
prac komisji roboczej powołanej
przez Radę Adwokatur i Stowarzyszeń Prawniczych Europy (CCBE), której to komisji obecnie Jędrzej Klatka
przewodniczy.
Generalnie Konferencja była bardzo przydatna dla organów dyscyplinarnych i niestety wykazała, iż
pracy nam przybędzie, a rozwiązania
pewnych problemów proceduralnych zostaną wypracowane dopiero
w praktyce działalności Rzeczników
Dyscyplinarnych oraz Sądów Dyscyplinarnych naszego Samorządu.
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
Tomasz Michalski
Wojciech Kubisa
49
TURYSTYKA JUDYKACYJNA
WIEDEŃ
Marcin Dutkiewicz
radca prawny
Tym razem pora
zawitać do Wiednia –
naddunajskiej stolicy,
która stała się siedzibą
wielu międzynarodowych organizacji. Odległość do tego miasta
dla mieszkańców południowej Polski jest
niemal taka sama jak odległość do Warszawy, co sprawia, że Wiedeń staje się bardzo atrakcyjną propozycją na spędzenie
przedłużonego weekendu.
HISTORIA MIASTA
Stolica dzisiejszej Austrii została założona ok. 500 roku p.n.e. jako osada celtycka.
Później znana była jako rzymski posterunek graniczny Vindobona, gdzie zmarł cesarz Marek Aureliusz. W X wieku powstała
tzw. Marchia Wschodnia, która dostała się
pod władanie rodu Babenbergów. Wówczas też pojawiła się nazwa Wienne. W XII
wieku siedziba tego rodu została przeniesiona do Wiednia w okolice dzisiejszego
placu Am Hof. Wówczas powstały także
mury obronne, a to dzięki pieniądzom,
pochodzącym z okupu za angielskiego
króla Ryszarda Lwie Serce, który był przetrzymywany w miejscowości Dürnstein w
Dolinie Wachau. Wiedeń przecinały szlaki
handlowe – szczególnie ten wzdłuż Dunaju oraz biegnący znad Morza Bałtyckiego do Półwyspu Apenińskiego. W 1221
roku Wiedeń uzyskał prawa miejskie, a
następnie w 1440 roku przeszedł w ręce
50
rodu Habsburgów. Przez kilka kolejnych
wieków stawał się jednym z najważniejszych miast Europy – stolicą Świętego Cesarstwa Rzymskiego, siedzibą biskupstwa
oraz miastem uniwersyteckim i centrum
kulturalnym. Miasto dwukrotnie próbowała zająć armia Imperium Osmańskiego – w 1529 roku i w 1683 roku, kiedy
to wojskami chrześcijańskimi skutecznie
dowodził polski król Jan III Sobieski. Druga
odsiecz wiedeńska była jedną z najważniejszych bitew w historii Europy. W XVIII
wieku rozpoczął się gwałtowny rozwój
Wiednia, w szczególności handel, przemysł, a także kultura, sztuka i architektura.
Wówczas tworzyli Ludwig van Beethoven, Joseph Haydn oraz Wolfgang Amadeusz Mozart, którzy to do dziś są symbolami Wiednia. W połowie XIX wieku cesarz
Franciszek Józef postanowił zlikwidować
stare mury miasta, a na ich miejscu wybudować reprezentacyjną okrężną aleję
tzw. Ring, wzdłuż której budowano najpiękniejsze obiekty dzisiejszego Wiednia
m. in. operę, parlament, ratusz, Muzeum
Historii Sztuki oraz Muzeum Historii Naturalnej. Pod koniec XIX wieku święciła
triumfy również secesja wiedeńska, której
głównym przedstawicielem był Gustaw
Klimt. Za jego obrazy trzeba dziś płacić
zawrotne sumy.
ATRAKCJE TURYSTYCZNE
Hofburg jest ogromnym zamkiem,
który stanowił siedzibę rodu Habsburgów. Rozbudowywano go przez ponad
700 lat i zajmuje on dziś sporą część starówki wiedeńskiej. Z pierwszego zamku
TURYSTYKA JUDYKACYJNA
średniowiecznego pozostała do dziś jedynie część kaplicy, w której śpiewa najsłynniejszy austriacki chór chłopięcy Wiener
Sängerknaben. Najnowszą częścią zamku
jest półkoliste skrzydło z XX wieku, w którym znajduje się część Biblioteki Narodowej, Muzeum instrumentów muzycznych
oraz Muzeum Efezu.
Najbardziej znanym kościołem w
Wiedniu jest Katedra św. Szczepana, której wieża południowa góruje nad starym
miastem i sięga prawie 137 m wysokości.
Jej budowę rozpoczęto już w XII wieku.
W wieży północnej wisi drugi najcięższy
dzwon w Europie – tzw. Pummerin. Wnętrze świątyni kryje wiele dzieł sztuki, m. in.
gotycki ołtarz z Wiener Neustadt, potężny
grobowiec Fryderyka III wykonany z czerwonego marmuru oraz późnogotycka
kazalnica autorstwa Antona Pilgrama.
Belweder znany jest dziś głównie
jako siedziba jednego z najciekawszych
wiedeńskich muzeów. W górnym pałacu podziwiać można sztukę XIX i XX
wieku. To tam znajduje się największa na
świecie kolekcja dzieł Gustawa Klimta z
najsłynniejszym „Pocałunkiem” na czele.
Ponadto można zobaczyć dzieła takich
artystów jak Schiele, Kokoschka, Waldmüller, Amerling, Fendi oraz Hundertwasser.
W dolnym pałacu znajduje się natomiast
wystawa austriackiej sztuki średniowiecznej i barokowej. Oba pałace połączone są
przepięknym ogrodem barokowym. W
XVII wieku Belweder został wybudowany
przez bohatera wojennego księcia Eugeniusza Sabaudzkiego jako pałac mieszkalny oraz imprezowy.
Schönbrunn jest kolejnym kompleksem pałacowo-ogrodowym w Wiedniu.
Zajmująca ok. 200 hektarów letnia rezydencja Habsburgów miała przyćmić francuski Wersal. Jej budowę rozpoczęto jeszcze w XVII wieku, jednak dzisiejszy kształt
pałacowi i ogrodom nadała Maria Teresa.
W pałacu można zwiedzać przepiękne
wnętrza z oryginalnym wystrojem tzn.
obrazami, meblami i sprzętami domowymi. Ciekawe jest pomieszczenie, w którym
rodzina cesarska jadała kolacje. Piękna zastawa stołowa została wypożyczona z zamku Hofburg. Walca można zatańczyć w
niedawno odrestaurowanej Wielkiej Galerii – sali balowej ozdobionej lustrami, złotem i pięknymi malowidłami. Można również zajrzeć do sypialni Franciszka Józefa
i Sisi. Na terenie ogrodów Schönbrunn
znajduje się najstarszy na świecie ogród
zoologiczny, labirynt, palmiarnia i punkt
widokowy z ozdobną Gloriettą.
Hiszpańska Dworska Szkoła Jazdy znajduje się w jednym ze skrzydeł Hofburga i
kultywuje klasyczne formy wyższej sztuki
jeździeckiej. W pięknych wnętrzach zamkowych stworzono specjalną salę pokazową, w której można zobaczyć balet
słynnych białych lipicańskich ogierów.
Opera Wiedeńska była pierwszym
dużym budynkiem, który powstał przy
Ringu. Początkowo nie podobała się
wiedeńczykom, którzy skrytykowali ją za
brak stylu. Nazwali ją „skrzynką wciśniętą
w ziemię” – wszystko dlatego, że wejście
znajdowało się na poziomie ulicy, a nie
podwyższonej kondygnacji. Pierwszą
operą, którą można tu było usłyszeć był
„Don Giovanni” Wolfganga Amadeusza
Mozarta. Zniszczenie tego budynku podczas II wojny światowej było wielkim ciosem dla Wiednia. Po odbudowie w 1955
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
51
TURYSTYKA JUDYKACYJNA
roku można w niej było usłyszeć „Fidelio”
Ludwiga van Beethovena. W repertuarze
znajduje się ok. 60 oper i baletów granych przez 285 dni w roku (z przerwą
wakacyjną).
Parlament leży przy Ringu i przedstawia monumentalną świątynię antyczną.
Przed budynkiem stoi pomnik Ateny oraz
fontanna, symbolizująca cztery najdłuższe
rzeki Austrii. Nawiązanie do kultury starożytnej Grecji nie jest przypadkowe – Ateny bowiem były kolebką demokracji.
Ratusz został umieszczony przy Ringu
i stanowi doskonały przykład XIX-wiecznego historyzmu, czyli nawiązywania do
stylów poprzednich epok. Budowla wzorowana była na późnogotyckim ratuszu w
Brukseli. Środkowa wieża ma 97 m wysokości, a na niej usadowiono posąg Rathausmanna. Cztery mniejsze wieże mają po
60 m wysokości. Przed ratuszem znajduje
się plac, który może pomieścić ok. 100 tys.
osób. W tym miejscu odbywają się zazwyczaj najważniejsze imprezy w mieście.
ORGANIZACJE MIĘDZYNARODOWE
Do dziś w Wiedniu swoje siedziby założyło ponad 25 organizacji międzynarodowych. Stolica Austrii stała się stolicą
światowej dyplomacji.
Już w 1951 roku Organizacja Narodów
Zjednoczonych założyła w Wiedniu filię organizacji pomagającej uchodźcom
(UNHCR – Biuro Wysokiego Komisarza NZ
do spraw Uchodźców). Wybrano Wiedeń,
ponieważ miasto to stało się domem dla
wielu azylantów po II wojnie światowej.
W 1957 roku pojawiła się w Wiedniu
Międzynarodowa Organizacja Energii
Atomowej (IAEO). Organizacja ta miała
52
zapewnić współpracę międzynarodową
w zakresie zbrojenia nuklearnego i jego
pokojowego wykorzystania. W Wiedniu
pojawili się również kontrolerzy broni
atomowej oraz komisja przygotowawcza Układu o Całkowitym Zakazie Prób
Jądrowych (CTBTO).
Do Wiednia w 1965 roku zawitała
również Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową (OPEC). Założono ją w
1960 roku w Bagdadzie. Celem organizacji
było stworzenie przeciwwagi dla międzynarodowych koncernów ropy naftowej.
W 1967 roku powstała w Wiedniu siedziba Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Rozwoju Przemysłowego (UNIDO), której głównym zadaniem
jest pomoc gospodarcza najbiedniejszym krajom świata.
Przełomem w najnowszej historii
Wiednia był 1979 roku, kiedy to rozpoczęto budowę tzw. UNO-City (Vienna
International Centre). Powstało nowoczesne miasteczko wieżowców, biurowców i hoteli, dzięki czemu Wiedeń bez
przeszkód mógł przyjmować dużą liczbę dyplomatów oraz urzędników. Stolica
Austrii stała się trzecią siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych (po Nowym
Jorku i Genewie, a przed Nairobi). Więcej
na ten temat można znaleźć na stronie
www.unvienna.org.
W Wiedniu siedziby znalazły również
następujące organizacje:
Organizacja Międzynarodowego Prawa Handlowego (UNCITRAL). Zajmuje się
bezpieczeństwem prawnym w handlu
międzynarodowym.
Biuro Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Przestrzeni Kosmicznej
TURYSTYKA JUDYKACYJNA
(UNOOSA). Zajmuje się pokojowym użytkowaniem przestrzeni kosmicznej.
Biuro do spraw Przestępstw Narkotykowych ONZ (UNODC). Zajmuje się kwestią ograniczonej uprawy i zastosowania
narkotyków do celów medycznych.
Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE).
Międzynarodowa Komisja ds. Ochrony
Dunaju (IKSD).
Europejski Instytut Polityki Kosmicznej
(ESPI).
Regionalne biuro Europejskiego Banku
Inwestycyjnego (EIB).
Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA).
go rodzaju zajazdami lub gospodami. Najczęściej można je znaleźć w mniejszych
miejscowościach, ale charakteryzują się
bardzo miłą, domową atmosferą, sympatyczną obsługą i dobrym jedzeniem.
Turysta musi pamiętać, że w Austrii
sklepy oraz supermarkety są czynne od
poniedziałku do soboty zazwyczaj od
godz. 7.30 do godz. 19. W niedziele sklepy
są nieczynne. Zakupy w tym dniu można
zrobić jedynie w piekarniach i na stacjach
benzynowych.
Dobrym pomysłem na oszczędne
zwiedzanie miasta jest zakup Karty wiedeńskiej na 48 lub 72 godziny (ok. 19 lub
22 EUR). Dzięki niej można bez dodatkowych opłat poruszać się metrem, autobuINFORMACJE PRAKTYCZNE
sami lub tramwajami. Do tego będziemy
Do Wiednia z Katowic można naj- uprawnieni do ponad 200 zniżek w różprościej dostać się samochodem przez nych muzeach, restauracjach i sklepach.
Czechy lub Słowację. Należy pamiętać w
Każdy turysta powinien oczywiście
tym przypadku o wykupieniu winiet (ty- spróbować kawy melange (delikatgodniowe w cenie ok. 10 EUR). Droga jest na kawa z pianką) oraz tortu Sachera
niewiele dłuższa niż do Warszawy. Po dro- (czekoladowego ciasta przełożonego
dze można przejechać przez dawną strefę warstwą marmolady morelowej – kobezcłową pomiędzy Austrią a Czechami niecznie z bitą śmietaną). Taki zestaw
w mieście Znojmo. Do dziś można tam to koszt ok. 8-10 EUR. Do tego należy
trafić na promocyjne ceny różnych towa- kupić pamiątkowy kubek lub filiżanrów. Z Katowic do Wiednia można dostać kę z motywem „Pocałunku” Gustawa
się również bezpośrednim połączeniem Klimta. Warto również poczuć swojską
autokarowym taniego przewoźnika.
atmosferę w winiarskiej dzielnicy GrinBaza hotelowa w Wiedniu jest ogrom- zing, gdzie można skosztować specjana – począwszy od tanich hosteli, gdzie łów kuchni wiedeńskiej (np. Wienner
za osobę w pokoju dwuosobowym za- Schnitzel, czyli panierowany sznycel
płacimy ok. 20 EUR za noc wraz ze śniada- cielęcy) oraz napić się młodego wieniem, a skończywszy na hotelu Imperial deńskiego wina. Na koniec trzeba kuna samym Ringu, gdzie apartament może pić cukierki czekoladowe – najbardziej
kosztować 2.000 EUR, ale śniadanie i gaze- znane są kuleczki Mozarta (z nadzietę mamy w cenie! Warte uwagi są również niem marcepanowym) lub talarki Sisi (z
tzw. Gasthofy lub Gasthausy, które są swe- nadzieniem morelowym).
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
53
KLUB PODRÓŻNIKA
W irańskim domu
Bartek Ostrowski
radca prawny
Reakcje znajomych na wieść o planach podróży do Iranu w zdecydowanej większości były połączeniem niedowierzania z sugestiami dotyczącymi
samobójstwa. Zwróciłem jednak uwagę na dość ciekawą kwestię. A mianowicie na konkretnie zadane pytanie,
dlaczego nie powinienem tam jechać,
większość osób miała spory problem
z udzieleniem odpowiedzi. Iran po
prostu źle się kojarzy …
A więc od początku. Jesienią zacząłem poszukiwania tanich biletów na
portalu internetowym, z którego regularnie korzystam. Po kilku tygodniach
dopisało mi szczęście, bowiem tureckie linie lotnicze Pegasus zaoferowały
promocyjny lot na trasie Lwów – Istambuł – Teheran w cenie 710 zł w obie
strony. Aż grzech było nie skorzystać
… Lot się pojawił, ale wraz z lotem dał
o sobie znać inny problem. W związku
z tym, iż pierwszy raz miałem lecieć
bez żony, złożyłem obietnicę – której
miałem zamiar dotrzymać – iż nie polecę sam. Zaczęły się zatem nerwowe
poszukiwania towarzysza podróży, tj.
kilkanaście wykonanych telefonów do
54
osób, które mogły być potencjalnie zainteresowane wyjazdem. Sprzyjało mi
szczęście. Okazało się, iż kolega mieszkający na stałe w Londynie nie dość, że
planował podróż do Iranu w podobnym terminie, to podjął już kroki zmierzające do uzyskania wizy. Ostatecznie
bilety kupiliśmy na przełom lutego
i marca 2015 r.
Uwielbiam ostatnie dni przed wyjazdem. Powolne odkładanie rzeczy
w jedno miejsce z wykorzystaniem
listy niezbędnego ekwipunku tworzonej na przestrzeni ostatnich lat. Pakowanie plecaka. No i samo wyjście
z domu z myślą, że nigdy nie wiadomo
co w istocie człowieka czeka. Pomimo
tego, iż staram się być dobrze przygotowanym merytorycznie do wyjazdu,
zastana na miejscu rzeczywistość zawsze różni się od wyobrażeń. I to jest
właśnie kwintesencja podróży – zdjęcia
czy filmy nigdy nie oddadzą atmosfery
panującej w innym miejscu na świecie.
W Istambule spotkaliśmy się z Andrzejem, który praktycznie równocześnie ze mną przyleciał z Londynu. Ostatnie piwo przed podróżą smakowało
wyjątkowo z oczywistych względów,
tj. całkowitego zakazu sprzedaży i spożycia alkoholu w Iranie. Już podróż do
Teheranu pozwoliła na obserwacje
potwierdzające często formułowaną
na temat Iranu tezę, iż jest to jedyny
kraj w tej części świata, w którym ludzie są bardziej liberalni niż ich władza. Irańczycy bez skrępowania zama-
KLUB PODRÓŻNIKA
Formacje skalne na pustyni Lota.
wiali na pokładzie samolotu tureckie
piwo, a zdecydowana większość
kobiet jeszcze podczas lotu cieszyła się całkowicie odkrytymi włosami.
Wszystkie kobiety w Iranie (również
turystki) zobowiązane są do noszenia
na głowach chust. W pierwszym okresie po rewolucji irańskiej obowiązek
ten był surowo przestrzegany, nawet
kosmyk włosów wystających spod
chusty mógł być przyczyną sporych
kłopotów. Obecnie nakaz ten jest
przedmiotem raczej kpin ze strony
zwłaszcza młodych dziewcząt, które
chustę wieszają na koku z tyłu głowy
pozostawiając większość włosów zupełnie odsłoniętych. Przez cały pobyt
w Iranie nie spotkaliśmy się z sytuacją
sankcjonowania takiego zachowania.
Pierwsze wrażenie po wyjściu z samolotu mogło być tylko jedno – zimno. Trudno powiedzieć, aby temperatura minus 2 stopnie nas zaskoczyła, ale
spodziewaliśmy się, że nawet nad ranem będzie odrobinę cieplej. Iran pod
względem klimatu jest krajem bardzo
zróżnicowanym, w północnej części
zimą temperatury zbliżone są do tych
w Polsce, w rejonie Zatoki Perskiej jest
za to ponad 20 stopni. W ostatniej czę-
ści podróży byliśmy na wyspie Qeshm,
temperatura ok. 30 stopni w pierwszej
połowie marca. Latem przebywanie
tam musi być istnym koszmarem, tubylcy twierdzili, iż jest ok. 47 – 50 stopni. Samochody seryjnie wyposażone
są w wykładziny chroniące deskę rozdzielczą przed roztopieniem.
Z lotniska udaliśmy się wprost na
dworzec zachodni, z którego w miarę
szybko udało nam się złapać autobus
do Hamadanu, pierwszego celu naszej
podróży. Na dworcu przeżyliśmy lekki
stres w poszukiwaniu właściwego autobusu, bowiem napisy z kierunkiem
podróży wypisane są wyłącznie w języku perskim. Ostatecznie wsiedliśmy
do właściwego autobusu. Po ponad
trzygodzinnej jeździe wysiedliśmy na
przedmieściach Hamadanu. Sposób
podróżowania autobusami po Iranie
bardzo przypomina Turcję – dworce zazwyczaj zlokalizowane są poza
centrami miast, w związku z czym
z dworca do centrum trzeba łapać kolejny autobus lub taksówkę. Również
kupno biletów wygląda tak samo – na
dworcach znajdują się prywatne agencje przewoźników autobusowych.
W zależności od godziny odjazdu, ceny
Isfahan.
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
55
KLUB PODRÓŻNIKA
to zawiezie nas na dworzec.
Z początku byliśmy nieufni
podejrzewając nieznajomego o chęć zarobku z wykorzystaniem do jazdy prywatnego samochodu, którego
notabene nigdzie w pobliżu
nie widzieliśmy. Najbliższy
czas pokazał jak bardzo się
myliliśmy. Ów młody człowiek zadzwonił bowiem po
swoją żonę, która podjechała
Meczet Jameh w Yazd.
po nas po ok. 10 minutach.
Wsiedliśmy w trójkę do auta,
i komfortu autobusu można wybrać spakowaliśmy bagaże i pojechaliśmy
najdogodniejszą dla siebie opcję po- na właściwy dworzec autobusowy. Po
dróży.
kolejnych 10 minutach byliśmy już na
Hamadan nie był dla nas celem sa- dworcu. Podziękowaliśmy za podrzumym w sobie, lecz punktem przesiad- cenie nas na dworzec i zapytaliśmy ile
kowym do zlokalizowanej ok. 100 km jesteśmy mu winni. Nowo poznany odna północ jaskini Ali Sadr – podobno parł, że zaprowadzi nas do autobusu,
najdłuższej jaskini wodnej na świecie. bo możemy mieć problem z jego znaZ przedmieść szybko znaleźliśmy tak- lezieniem. Poszliśmy zatem na dworzec
sówkę, która zawiozła nas do centrum i po chwili staliśmy już obok autobusu,
miasta. W centrum pojawił się jednak który za 40 minut odjeżdżał we właściproblem, bowiem nie wiedzieliśmy wym kierunku. Nasz nowy kolega kupił
skąd i czy w ogóle odjeżdżają auto- nam bilety i … nie chciał słyszeć o tym,
busy na północ w kierunku jaskini. abyśmy zwrócili mu za nie pieniądze.
Posiadane przewodniki nie dawały Stwierdził z całą stanowczością, że żadnam na to pytanie odpowiedzi. Stojąc
przy sporym rondzie w centrum miasta zapytaliśmy o tę kwestię jednego
przechodnia. Niestety, nie za bardzo
wiedział o co nam chodzi, zapytał więc
kolejnego. I tak po minucie staliśmy się
obiektem zainteresowania ok. 10 młodych ludzi, z których wszyscy chcieli
nam pomóc, nikt jednak nie mówił po
angielsku poza jednym z nich. PowieNa kolacji w irańskim domu.
dział on, abyśmy poczekali kilka minut,
56
KLUB PODRÓŻNIKA
(kradzieże pieniędzy czy dokumentów osobom podróżującym zdarzają
się głównie w Teheranie, ale i tam są
rzadkością). Żadnych grup młodzieży
wałęsających się po miastach bez celu
i szukających zaczepki. Iran jest prawdopodobnie najbezpieczniejszym krajem, który udało mi się odwiedzić.
Następnego dnia udaliśmy się do
Kwiaciarka na ulicach Teheranu.
Qom – drugiego po Meszchedzie najnych pieniędzy nie przyjmie zarówno ważniejszego miejsca pielgrzymkoweza bilety, jak i za podwiezienie i pożeg- go Iranu, miejsca, w którym ajatollah
nał się z nami życząc nam miłej podró- Chomeini wygłaszał przedrewolucyjne
ży. Po raz pierwszy przekonaliśmy się przemówienia.
na własnej skórze o tym, o czym przed
W trakcie podróży do Qom obalony
wyjazdem tylko czytaliśmy – o legen- został jeden ze stereotypów na temat
darnej wręcz gościnności Irańczyków. Iranu, a mianowicie rzekome problemy
Jaskinie okazały się ciekawym miej- czy bariery w kontaktach z kobietascem, jednak nie powaliły nas na ko- mi. W autokarze zaraz za nami usiadlana. Po kilku godzinach wróciliśmy ły dwie studentki zmierzające w tym
zatem do Hamadanu i znaleźliśmy samym, co my kierunku. Jedna z nich,
nocleg. Mimo późnej pory udaliśmy
się do tradycyjnej irańskiej restauracji,
w której serwowano wyśmienite jedzenie. W związku z tym, iż od restauracji
dzieliła nas odległość ok. półgodzinnego marszu tego dnia przekonaliśmy się
jeszcze o jednej rzeczy, a mianowicie
o niespotykanym gdzie indziej poziomie bezpieczeństwa w Iranie. Nawet
idąc nocą po tak dużym mieście jak
Hamadan (ok. 600 tys. mieszkańców)
czuliśmy się bezpiecznie jak nigdzie
indziej na świecie. Na pewno ogromny
wpływ na to ma zakaz picia alkoholu.
Brak barów, pubów, dyskotek, klubów
nocnych, żadnych ludzi na ulicach pod
wpływem alkoholu czy narkotyków
sprawia, iż przestępczość pospolita
Różowy meczet w Shirazie.
jest w Iranie na znikomym poziomie
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
57
KLUB PODRÓŻNIKA
w związku z tym, iż mówiła płynnie po
angielsku, sama rozpoczęła rozmowę
z nami pytając skąd jesteśmy itd. Z początku dyskretnie zerkaliśmy na innych
pasażerów badając ich reakcję, nie dostrzegliśmy jednak w istocie specjalnego zainteresowania tym faktem. Starszy pan siedzący obok pozazdrościł
chyba koleżankom konwersacji z nami,
próbował też wielokrotnie zagaić
rozmowę, niestety nie po angielsku
– w którym to języku nie rozumiał ani
słowa – lecz w farsi. Sprawiał wrażenie
wyraźnie zdziwionego, że nie rozumiemy jego długich monologów kierowanych w naszą stronę. Nie przejmował
wach islamu. Szczególnie podkreślał
fakt, iż chrześcijaństwo i islam mają
wspólne korzenie, a religie zdecydowanie więcej łączy niż dzieli. Na potwierdzenie swych słów odczytał nam
kilka fragmentów Koranu traktujących
o Jezusie Chrystusie i Maryi łudząco
podobnych do opisów biblijnych.
Po zwiedzeniu kompleksu rozpoczęliśmy włóczęgę po pobliskich
sklepikach oferujących lokalny przysmak, tj. maślane ciasteczka. Przed
jednym ze sklepów zagadnął nas
młody, wyglądający na Hindusa,
chłopak. W rzeczywistości okazał się
Pakistańczykiem, a spotkanie to rozpoczęło najbardziej zabawny i najciekawszy etap naszej całej podróży, ale
o wszystkim po kolei.
Adnan – bo tak nowo poznany kolega miał na imię – po pierwszej wymianie uprzejmości i standardowych
pytaniach co słychać i skąd jesteś,
zapytał również dokąd wybieramy
się po zobaczeniu Qom. Odparliśmy,
Uroda Iranek mówi sama za siebie, iż naszym następnym celem podróży
większość nie ma nic przeciwko fotografo- jest Kashan. Okazało się, iż Adnan wybiera się tam nazajutrz rano i – co więwaniu.
cej – ma w Kashan przyjaciela, który
się tym i wielokrotnie zagadywał nas z przyjemnością zaprosi nas do siebie
po persku z nieznikającym z twarzy i pokaże nam miasto (przynajmniej tak
uśmiechem.
twierdził). Bez wahania przystaliśmy
Po przybyciu do Qom od razu uda- na wspólną podróż. W związku z tym,
liśmy się do mauzoleum Fatimy Ma- iż już był wieczór, pojawił się problem
sume, wyjątkowo ważnej postaci dla noclegu w Qom, o który z uwagi na
szyitów. Miły przewodnik w pierwszej dużą liczbę pielgrzymów w tym miekolejności zaprosił nas do swojego ście nie jest podobno łatwo. O tym
gabinetu i nienaganną angielszczyzną jednak nie mieliśmy się przekonać,
opowiedział o historii miejsca, które bowiem dla Adnana załatwienie dla
przybyliśmy odwiedzić oraz o podsta- nas noclegu w Qom również nie sta58
KLUB PODRÓŻNIKA
Tzw. badgiry ochładzające powietrze w domach.
nowiło żadnego problemu. Po wykonaniu kilku telefonów oświadczył
nam, iż najpierw dobrze byłoby coś
zjeść, a następnie udamy się na przedmieścia do jego kolegi, który z przyjemnością nas przenocuje.
Na temat Adnana mógłbym napisać
co najmniej małe opowiadanie. Z początku sprawił na nas wrażenie spokojnego, ułożonego studenta ze świętego
miasta szyitów wtrącającego co drugie
zdanie „inshallah” („jeśli Bóg pozwoli”).
Jednak po dwóch dniach – jak to się
mawia – wyszło szydło z worka. Adnan
okazał się być człowiekiem – mieszkanką wybuchową – studentem teologii
i bystrym żartownisiem, rozpatrującym
każdy problem przez pryzmat filozofii życiowej Jasia Fasoli, którego myśli
przez 95 proc. doby krążyły wokół tematu wdzięków kobiet.
Wracając do rzeczy, po zjedzeniu
smacznego kebaba (i tu znowu mała
dygresja, większość głównych dań
w Iranie ma w swojej nazwie kebab,
nie jest to jednak kebab w naszym
rozumieniu, są to po prostu kawałki
mięsa ułożone na talerzu w kształt
szaszłyka) udaliśmy się taksówką do
znajomego Adnana. Przed złożeniem
wizyty poszliśmy do sklepu, tak jak
i u nas w Iranie nie wypada przecież
pojawić się z pustymi rękami. Pewnie
zaczynacie się zastanawiać co kupiliśmy … owoce. W Iranie zamiast napojów mniej lub bardziej wyskokowych
przychodzi się do znajomych z owocami. W tym miejscu nie sposób pominąć tematu alkoholu, którego rzeczywiście nigdzie nie można oficjalnie
kupić ani pić. Z relacji ludzi i tego, co
udało mi się ustalić, karą za złamanie
zakazu jest 80 batów. Oczywiście nie
oznacza to, iż kara zawsze jest stosowana. Od wielu zwłaszcza młodych
ludzi słyszeliśmy, iż organy ścigania
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
59
KLUB PODRÓŻNIKA
za pierwsze lub drugie przewinienie
są w stanie przymknąć oko. Zależy to
od rejonu kraju i łaskawości policji. Alkohol jest łatwiej dostępny w dużych
miastach i w rejonie Zatoki Perskiej
(przemyt). Niemniej jego cena jest dość
odstraszająca jak na nasze warunki, bowiem cena butelki wódki bądź whisky
oscyluje w granicach 100 – 200 zł. Alkohol domowej roboty, który jest zresztą
łatwiej dostępny niż alkohol z przemytu,
jest odrobinę tańszy. Jeśli Irańczycy piją
alkohol (sporo osób nie pije z przyczyn
religijnych), to robią to w domowych zaciszach.
Znajomy Adnana okazał się bardzo przyjaznym i spokojnym człowiekiem, pochodzącym z konserwatywnego pod względem religijnym
obszaru Pakistanu. Fakt, iż nie przedstawił nam swojej żony, którą słyszeliśmy że krząta się po mieszkaniu,
wcale nas nie zdziwił. Zdziwiło nas
jednak to, iż nawet Adnan – jako dobry przyjaciel – nigdy jej nie widział
(na uczelni, na której wszyscy studiowali zajęcia odbywają się osobno dla
kobiet i mężczyzn, co nie jest jednak
normą w Iranie, podobno uczelnie
Z Adnanem.
60
są najlepszym miejscem na kontakty
damsko – męskie, tak przynajmniej
słyszeliśmy).
Nazajutrz po znakomitym śniadaniu, którym uraczył nas gospodarz,
wzięliśmy taksówkę i udaliśmy się na
dworzec na autobus odjeżdżający
w kierunku Kashan. Po kilkugodzinnej podróży wczesnym popołudniem
pojawiliśmy się w Kashan. Na miejscu,
w którym autobus wysadzał podróżnych, czekał już na nas znajomy Majida,
który miał nas ugościć w Kashan. Zabrał
nas do restauracji, gdzie oczekiwaliśmy
na gospodarza pobytu w tym mieście.
Po jakiejś godzinie pojawił się Majid,
który według opowiadań sprawował
funkcję wiceburmistrza miasta położonego niedaleko Kashan. Z początku
sceptycznie podchodziliśmy do tych
rewelacji, zaczęliśmy w nie wierzyć dopiero po wizycie na bazarze (jednym
z największych w Iranie) i ogrodach
Fin. W pierwszym z tych miejsc Majid
przywitał się z jakąś setką osób, a do
ogrodów weszliśmy za darmo po okazaniu tajemniczej legitymacji. Wieczorem nasz nowy kolega zabrał nas do
sklepu z bronią myśliwską, w którym
pracował jego znajomy – były oficer
w armii, który służył podczas wojny
iracko – irańskiej. Nie jestem zbyt wielkim fanem i znawcą broni, ale sprzęt
zgromadzony w sklepie robił wrażenie. Zanim jednak weszliśmy do sklepu zdarzył się incydent, który kolejny
raz tego dnia pozytywnie nas zaskoczył. W związku z tym, iż ruch uliczny
w Iranie jest czymś zupełnie szalonym
(obowiązują dwie zasady ruchu dro-
KLUB PODRÓŻNIKA
gowego: kto większy ten lepszy i kto
pierwszy ten lepszy), podczas cofania na parkingu mieliśmy dość sporą stłuczkę. Na marginesie: najgorzej
sprawa ruchu wygląda w Teheranie.
Przechodząc na zielonym świetle na
pasach trzeba spojrzeć w lewo, bowiem nikt zielonego światła dla pieszych nie respektuje. Ale przechodząc
przez jezdnię trzeba popatrzyć jeszcze w prawo, ponieważ zarówno samochody jak i motocykle jeżdżą pod
prąd. Ale to jeszcze nie koniec. Wchodząc na chodnik trzeba patrzeć dookoła siebie, bo motocykliści jeżdżą po
chodnikach pomiędzy pieszymi J
A więc Majid cofając nie popatrzył
w lusterko i tylnym zderzakiem wybił
potężną dziurę w boku innego auta.
Obaj kierowcy wyszli z samochodów,
przywitali się, porozmawiali najzupełniej spokojnie, ustalili kwotę za
uszkodzone auto, wymienili numery
telefonów i umówili się nazajutrz rano
w tym samym miejscu celem zapłaty za szkodę. Wszystko trwało jakieś
3 minuty. Bez krzyku, wyzwisk i nerwów, bez wzywania Policji. Prawie jak
w Europie J Najlepsze tego dnia było
jednak jeszcze przed nami.
Po wizycie w sklepie z bronią Majid przewiózł nas wąskimi uliczkami
po centrum Kashan do domu swoich
rodziców na kolację wraz z całą rodziną. Najbardziej chyba zaskoczyła nas
atmosfera panująca w domu. Wszyscy żartowali, śmiali się, rozmawialiśmy
o wszystkim i o niczym zarówno z kobietami jak i mężczyznami. Poza chustami na głowach kobiet i faktem, iż
je się na podłodze na przygotowanej
ceracie, wizyta ta niczym nie różniła
się od wydarzeń tego typu w Polsce.
Przy rozkładaniu naczyń do posiłku
jak i w sprzątaniu po kolacji uczestniczyły zarówno kobiety jak i mężczyźni,
również senior rodu. Wszyscy byli dla
nas wyjątkowo mili i zainteresowani naszymi odczuciami na temat ich
kraju. Jakże inny był to obraz od tego,
jaki usilnie starają się nam przekazać
media utożsamiając każdego muzułmanina z terrorystą (fakt, iż w Europie
Irańczycy kojarzeni są z terrorystami
wywołuje w Iranie raczej rozbawienie niż złość). Kolejnym stereotypem,
który obaliliśmy przy okazji tego wieczoru i wyjazdu do Iranu jest kwestia
rozmów na temat polityki i religii, które
w krajach muzułmańskich są odradzane. Tak naprawdę większość rozmów
sprowadzała się do tematów politycznych, a rzekomo powszechną nienawiść Irańczyków wobec Amerykanów
można włożyć między bajki. Zdecydowanie bardziej zauważalne antagonizmy istnieją na linii Iran – Izrael, trudno uznać jednak postawę zwykłych
Irańczyków w stosunku do Izraela za
przejaw agresji czy chęci likwidacji
Izraela jako państwa. Pomimo tego,
iż wielu Irańczyków studiuje za granicą bądź wyjeżdża na stypendia, Iran
pozostaje krajem dość zamkniętym,
a wiedza Irańczyków na temat Polski
pozostawia wiele do życzenia. Pierwsze skojarzenie z Polską to siatkówka,
jeśli chodzi o konkretne osoby to najwięcej punktów dla Roberta Lewandowskiego i Romana Polańskiego.
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
61
KLUB PODRÓŻNIKA
Z uwagi na fakt, iż zbliżała się godzina 23 wydawało nam się, że dzień zbliża się do końca. Stało się jednak inaczej.
Serdecznie podziękowaliśmy rodzinie
Majida za wyjątkowe przyjęcie i pojechaliśmy już tylko w męskim gronie do
jego mieszkania na przedmieściach.
I znowu przeżyliśmy szok. Nie wiem jakie
macie wyobrażenie na temat irańskiego
mieszkania w bloku, ale takich warunków się nie spodziewaliśmy. Mieszkanie
poza tym, iż styl mebli był raczej lokalny, niczym nie różniło się od luksusowo
i wygodnie urządzonego mieszkania europejskiego. Z okazji naszej wizyty Majid
zaprosił kilku znajomych w różnym wieku, z którymi do 5 rano przy orzechach
i owocach bawiliśmy się lepiej niż na
niejednej imprezie w gronie znajomych
w Polsce. Przy okazji dowiedzieliśmy się,
że cenzura Internetu i blokada portali społecznościowych to zupełna fikcja
– wszyscy młodzi ludzie mają konta na
Facebook’u, specjalne programy służą
zaś do usuwania blokad z wszelkich innych stron internetowych.
Nazajutrz nasi nowi znajomi doszli
do wniosku, iż wycieczka po mieście
Kashan połączona z kolacją, noclegiem i długim wieczorem to jeszcze
za mało uprzejmości, które mogli
nam wyświadczyć. W związku z tym,
iż kolejnym celem podróży był Isfahan, oddalony o ponad 200 km od
Kashan, Majid postanowił, iż zawiezie
nas tam samochodem przejeżdżając
po drodze przez ośnieżone górskie
wioski, znane z czerwonej barwy
glinianych cegieł używanych do ich
62
wznoszenia. Wieczorem musieliśmy
się jednak w końcu rozstać. Niesamowite było to, że po dwóch dniach
spędzonych z Majidem i Adnanem
czuliśmy się jakbyśmy znali się od
wielu lat. Ostatnie chwile przypominały raczej pożegnanie starych przyjaciół niż ludzi pochodzących z zupełnie odmiennych kultur, znających
się zaledwie od dwóch dni.
Iran to przede wszystkim ludzie
– tolerancyjni, otwarci, gościnni, kulturalni i spokojni. To kraj, w którym
wciąż jeszcze pieniądze nie są kryterium oceny człowieka i jego działań.
Nasza podróż oczywiście po tych
kilku dniach się nie skończyła. Odwiedziliśmy najpiękniejsze miasto
Iranu, absolutnie olśniewający Isfahan z drugim co do wielkości placem
na świecie, niezliczonymi meczetami
i prężnie funkcjonującą dzielnicą ormiańską, Persepolis zburzone w czasie podboju Persji przez Aleksandra
Macedońskiego (Irańczycy z tej przyczyny na określenie Aleksandra nie
używają przymiotnika „Wielki”), Yazd,
jedno z najstarszych miast na świecie,
w którym ludzie zamieszkują od 7 tysięcy lat i wiele innych miejsc, których
nie sposób tu opisać. Nigdzie jednak
nie spotkaliśmy tak serdecznych ludzi
jak na początku naszej włóczęgi po
Iranie. Nigdzie już nie czuliśmy się jak
w domu. Jak w irańskim domu. Iran
to wycieczka na inną planetę i to na
planetę pod wieloma względami lepszą od naszej. Ja jeszcze się tam wybiorę i polecam Wam zrobić to samo.
KULTURA
Muzyka, która (podobno)
łagodzi obyczaje
Maria Nogaj
Wydarzenia muzyczne w Katowicach, które miały miejsce w I kwartale 2015, a w których niektórzy może
uczestniczyli, nazwałam dla siebie
„Walką Postu z Karnawałem”. Taki
bowiem jest tytuł słynnego obrazu Hieronima Boscha, który kojarzy
mi się z repertuarem koncertowym
pierwszego kwartału roku naszych
obydwu znakomitych orkiestr.
Najpierw NOSPR, czyli przypominam: Narodowa. Niegdyś WOSPR,
czyli Wielka Orkiestra Symfoniczna
Polskiego Radia. Przypomnę, orkiestra koncertująca aktualnie w budynku, o którym Krzesimir Dębski
po powrocie z jednego z koncertów w Madrycie, powiedział: miałem
koncert w Madrycie, po Katowicach
czułem się tak, jak w powiatowym
Domu Kultury... A zatem miło stwierdzić, że na koncertach NOSPR tłumy,
a bilety na koncerty abonamentowe,
nawet na większość koncertów kameralnych wysprzedana „na pniu” do
końca sezonu. Magia budynku ideal-
nego, czy też trafiony w dziesiątkę
dobór repertuaru i solistów? Chyba
jedno i drugie.
Dla przykładu chciałabym przypomnieć końcówkę roku 2014
z występem światowej sławy kontratenora Andreasa Scholla, z towarzyszeniem Hubermann Trio. Słuchając
cudownego głosu mojego ukochanego Andreasa Scholla i jego perfekcyjnej, sugestywnej i pełnej elegancji interpretacji Bacha, nie mogłam
się opędzić od uporczywej myśli, że
to wielkie przeżycie zawdzięczam
w dużym stopniu gmachowi NOSPR
i cudownej akustyce, zwłaszcza dużej sali, która ściąga do Katowic niedostępnych dotąd dla nas mistrzów
z całego świata.
Prawdopodobnie z tego powodu
1 kwietnia 2015 udało mi się obejrzeć niesamowitą orkiestrę Boston
Baroque, na co niejednego mieszkańca Bostonu po prostu nie stać.
A u nas w Katowicach, z powodu
ogromnego zainteresowania, orkiestra zagrała dwa koncerty (drugi dodatkowy, nadzwyczajny).
Boston Baroque, na 4 dni przed
Wielkanocą (!) zaprezentowała nam
wspaniałego Mesjasza Georga Friedricha Haendla. Wśród wykonawców słynni i świetni: sopran Yulia Van
Doren, tenor Thomas Cooley, kontratenor Christopher Lowrey oraz
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
63
KULTURA
bas-baryton Kevin Deas. W części
końcowej, tradycyjnie wysłuchane
na stojąco (tradycję tę wprowadził
w czasach Haendla król angielski Jerzy) słynne Alleluja. Ja osobiście koncert ten obejrzałam w towarzystwie
sympatycznych koleżanek i kolegów
z Klubu Seniora przy naszej OIRP.
Innym wydarzeniem, zdaniem
melomanów należącym do najwspanialszych dotychczasowych osiągnięć NOSPR, należy bardzo rzadko
wykonywana VIII Symfonia Es-dur
Symfonia tysiąca Gustava Mahlera
(1860-1911). Symfonia niesłychanie trudna dla wykonawców, przez
kompozytora napisana w roku 1906,
a więc 5 lat przed śmiercią, w ciągu
kilku tygodni.”To było jak błyskawica,
dzieło zjawiło mi się przed moimi
oczyma od razu w całości. Pozostało mi je tylko zapisać jak dyktando.”
Tak pisał Mahler. Ja dodam, pisał jakby pod dyktando Ducha Świętego,
o czym świadczy zestawienie z tekstem z Veni Creator Goethego.
Dzieło wymagało ogromnego zestawu wykonawców, bo poza praktycznie
pełnym składem orkiestry NOSPR pod
batutą maestro Jacka Kaspszyka, w wykonaniu wzięli udział znakomici soliści
w wybitnym, międzynarodowym składzie: Chór Filharmonii Narodowej, Chór
Filharmonii Krakowskiej oraz Warszawski Chór Chłopięcy. Niech żałują ci, co
nie byli. Dodam, bo nie mogli „załapać
się” na bilety.
Jak by NOSPR-owi nie dość było
opisanych atrakcji, to jeszcze na 12
kwietnia przygotował atrakcję spe64
cjalną: było nią zaproszenie do udziału w konkursie organizowanym przez
NOSPR wspólnie z Goethe-Instytut
i Festiwal Katowice Kultura Natura
(festiwal odbywa się w dniach 15-24
maja). Konkurs zatytułowano Wygraj
koncert berlińskiego Kwartetu Kuss
Prywatnie – u Ciebie w domu. W programie zaproponowano między innymi Kwartet smyczkowy Witolda
Lutosławskiego. Koncert odbył się 12
kwietnia o godz.16.30 w mieszkaniu
sympatycznego małżeństwa z Katowic,
zwycięzcy Konkursu, a wszystko można było obejrzeć w Internecie. Goethe
– Instytut przygotował poczęstunek
oraz wykwintne wino, które miał podawać osobiście Alexander Liebreich,
bardzo przystojny dyrektor artystyczny
i I dyrygent NOSPR.
Wydawać by się mogło, że w tej
sytuacji Filharmonia Śląska im. Henryka Góreckiego, mimo wyremontowanej siedziby, nie ma szans.
Tymczasem wręcz przeciwnie: sala
pełna, a bilety trzeba rezerwować
ze sporym wyprzedzeniem. Niektóre zaś koncerty, jak np. pośmiertne
wykonanie niesamowitej IV Symfonii
Henryka Mikołaja Góreckiego, trzeba
było powtarzać. Przy nadkomplecie widzów. Zapewne konkurencja
sprawiła, że orkiestra wzniosła się
na niespotykane wcześniej wyżyny,
jakkolwiek zawsze była dobra, bo
też świetnych miała dyrygentów. Po
remoncie przybyły jej unikatowe organy, które wyglądają jak olbrzymi
komputer. W dodatku w Katowicach
mamy mistrza organowego, prof.
KULTURA
Gembalskiego, którego w „minionych” czasach, od zwolnienia z pracy
w Akademii Muzycznej (co mogło
zapewne łączyć się jednoczesnym
pójściem „w niebyt”), uratował Henryk Górecki właśnie, jak dowiedzieliśmy się z prezentowanego nam przy
okazji IV Symfonii, biograficznego
filmu. I znowu, niech żałują ci, którzy
nie byli.
Żałować powinni także ci, którzy
nie słyszeli w Filharmonii, w wykonaniu Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Śląskiej oraz Chóru Filharmonii Śląskiej pod batutą maestro
Massimilano Caldi, świetnego wykonania (owacje na stojąco!!) Stabat
Mater Antonina Dworzaka op.58.
Niech żałują również ci, którzy nie
zobaczyli Stabat Mater w NOSPR-rze,
tym razem Giovaniego da Palestrina
i Ferenca Liszta, w wykonaniu świetnego chóru Camerata Silesia.
Jak pisałam wyżej, w NOSPR 1 i 2
kwietnia usłyszeliśmy Mesjasza Haendla. W Filharmonii nieco wcześniej,
bo 27 marca, jedyną w swoim rodzaju Pasję wg św. Mateusza Johanna
Sebastiana Bacha.
W gmachu Filharmonii, w ramach
integracji Ukrainy z Unią Europejską,
odbył się koncert Opery Lwowskiej;
usłyszeliśmy najsłynniejsze szlagiery operetkowe świata w wykonaniu
artystów baletu i solistów Opery
Lwowskiej. Orkiestrę poprowadził
Myron Yusypovycha.
No i na koniec felietonu METROPOLITAN OPERA (MET ) w kinie
„Kosmos”. Na wstępie oczekiwany
z niecierpliwością Mariusz Treliński
w 2 jednoaktówkach: Jolancie Piotra
Czajkowskiego i Zamku Sinobrodego Beli Bartoka. Ze wspaniałymi solistami, w Jolancie z Rosjanką Anną
Netrebko i Polakiem Piotrem Beczałą a w Sinobrodym z Nadją Michael
i Mikhailem Petrenko. Orkiestrę prowadził światowej sławy rosyjski dyrygent Valery Gergiev. Scenografię do
obydwu przedstawień, ponadczasową i wymagającą wyobraźni, jak to
w bajkach, zrealizował naczelny scenograf reżysera i Opery Narodowej
w Warszawie, Słowak Borys Kudlicka.
Spektakle różne w swojej wymowie a zarazem statyczne, wymagały
zarówno od reżysera, scenografa i solistów, a także nas, widzów, ogromnej wyobraźni. Mnie oczarowały,
zafascynowały, a jednocześnie przeraziły (Zamek Sinobrodego!!) swoją
odwieczną aktualnością i odniesieniem do obecnej sytuacji na świecie. Bo „Sinobrodego” porównałabym
do pewnego, znanego dyktatora ze
Wschodu, z jego żądzą panowania
i siania strachu, co może wynikać
w pewnym stopniu z braku prawdziwej miłości w jego życiu. Również tej
przez duże M. Te sale tortur, arsenały
broni, ogromna ilość zgromadzonego bogactwa i jednocześnie łączące
się z tym morze łez. I kobiety: piękne,
niby kochające, ale jednocześnie wyzwalające nienasycenie.
A dla kontrastu: Jolanta, ślepa
księżniczka, która widziała więcej
i głębiej aniżeli inni, bo widziała
sercem. Dzięki Ci Mariuszu Treliń-
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
65
KULTURA
ski, nasz eksportowy Polaku. Już nie
mogę się doczekać nowego sezonu
w Metropolitan Opera i w kinie „Kosmos”. Z Tristanem i Izoldą RICHARDA
Wagnera, w reżyserii Mariusza Trelińskiego, która w MET ma otworzyć
nowy sezon 2015/2016.
Transmisje z MET w Kosmosie
zakończyły dwie, ciągle słynne jednoaktówki: Rycerskość wieśniacza
Pietro Mascaniego i Pajace Ruggero
Leoncavallo. W reżyserii Sir Davida
McVicara, tradycyjnej, bez udziwnień, za którymi publiczność chyba
jednak nie przepada. Ale za to żeńska część publiczności płakała (mężczyźni może też), a wszyscy wyszli
poruszeni i oczarowani piękną muzyką i znakomitym wykonawstwem.
A słynna aria: śmiej się pajacu, choć
serce twoje płacze... jeszcze długo
będzie mi brzmiała w uszach.
Zakończył się sezon 2014/2015
MET, już znamy bardzo ciekawy repertuar sezonu 2015/2016, ale to nie koniec comiesięcznych spotkań z MET
w Kosmosie. Bo już w maju zaczynają
się wybrane przez widzów z całego
świata retransmisje przedsięwzięcia
”Operowe Lato w Kosmosie”. I tak: 30
maja „Łucja z Lammerooru„ Donizettiego z Anną Netrebko oraz naszymi
wspaniałymi: Piotrem Beczałą w roli
pięknego ukochanego i Mariuszem
Kwietniem w roli okrutnego intryganta, brata Łucji. Dużo miłości, krwi
i nade wszystko pięknej muzyki.
W tym samym wykonaniu 27 czerwca „Eugeniusz Oniegin”
Piotra
Czajkowskiego,
o którym w jednym z poprzednich felietonów dość
szczegółowo
pisałam.
Następnie 25 lipca „La Traviata” Verdiego, o miłości
kurtyzany i poety, ze słynną arią, zaczynającą się od
słów „więc pijmy!...”. Potem
29 sierpnia „Wesoła Wdówka” Lehara z rewelacyjną Renee Fleming w roli tytułowej
i na koniec, 19 września, niewystawiana chyba w Polsce
„Córka Pułku” Donizettiego.
Na brak atrakcji muzycznych w Katowicach
narzekać nie możemy.
66
Maria Nogaj
SPORT
Relacja
z VII Ogólnopolskich
Mistrzostw Polski
Radców Prawnych
w Halowej Piłce Nożnej
jęcie miejsca na podium, z drugiej z pewną
dozą frustracji wynikającej z faktu, iż w poprzednich latach – pomimo zawsze dobrej
gry i dominacji w rozgrywkach grupowych
– czterokrotnie odpadała w ćwierćfinałach,
w tym trzykrotnie w rzutach karnych.
W VII Ogólnopolskich Mistrzostwach
W fazie grupowej los zetknął drużynę
Polski Radców Prawnych w Halowej Pił- z Katowic z radcami prawnymi z Warszace Nożnej, rozgrywanych w dniach 17-18 wy, Białegostoku, Olsztyna i Torunia. Grupa
kwietnia 2015 roku tradycyjnie w Kielcach, okazała się bardzo silna, a rywalizacja zaciędrużyna OIRP Katowice powtórzyła sukces ta. Katowice nie odniosły żadnej porażki, ale
sprzed 5 lat zdobywając tytuł mistrza.
awansowały do ćwierćfinałów z drugiego
W tegorocznym turnieju udział wzięło miejsca uzyskując wyniki: 1:1 z Warszawą,
14 reprezentacji Okręgowych Izb Radców 2:2 z Białymstokiem, 2:2 z Olsztynem i 4:0
Prawnych, w tym z: Białegostoku, Bydgosz- z Toruniem.
czy, Gdańska, Katowic, Kielc, Krakowa, LubW ćwierćfinale nasza drużyna wylosolina, Łodzi, Olsztyna, Rzeszowa, Szczecina, wała bardzo mocnego przeciwnika – druTorunia, Warszawy i Wrocławia.
żynę z Bydgoszczy – dwukrotnego mistrza
Katowicka drużyna wyjeżdżała na mi- i corocznego faworyta. Po zdecydowanie
strzostwa z jednej strony z nadziejami na za- najlepszym meczu Mistrzostw, stojącym
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
67
SPORT
na wysokim sportowym poziomie, Katowice pokonały radców prawnych z Bydgoszczy 3:0, przełamując tym samym fatum
ćwierćfinałów. Treningi rzutów karnych,
przeprowadzone przed Mistrzostwami
z uwagi na przebieg poprzednich ćwierćfinałów, okazały się zbyteczne.
W półfinale OIRP Katowice pokonała
radców prawnych z Lublina 3:0, a w finale
drużynę z Łodzi 1:0.
Wysoki poziom gry drużyny OIRP Katowice potwierdza zdobycie także Pucharu
Fair-Play.
Tytuł
króla
strzelców zdobył
zawodnik
OIRP
Katowice Damian
Seręga,
który
w ocenie większości uczestników był
także najlepszym
zawodnikiem turnieju, pomimo że
decyzją organizatora tytułu najlepszego zawodnika
przyznany został
zawodnikowi z drużyny wicemistrza.
Warto wspomnieć, iż tegoroczne wyniki pozwoliły drużynie OIRP Katowice
awansować w „tabeli wszech czasów” Mistrzostw na pierwsze miejsce, przed drużynami z Bydgoszczy i Warszawy.
Drużyna OIRP Katowice zdobyła tytuł
w składzie: Piotr Bubik, Łukasz Chruściel,
Marcin Kałat, Jakub Kowalski, Jakub Matan,
Mariusz Nawrot, Damian Seręga, Michał
Skrypko, Krzysztof Swadźba.
Michał Skrypko
68
XIX TENISOWE MISTRZOSTWA
POLSKI PRAWNIKÓW
Na kortach klubu Górnik Bytom położonych w zielonym sercu jednego
z najstarszych miast Śląska w dniach 1517 maja 2015 r. odbyły się XIX Tenisowe
Mistrzostwa Polski Prawników, których
organizatorem obok Sądu Apelacyjnego
w Katowicach i Zrzeszenia Prawników
Polskich Oddział Katowice była już drugi
rok z rzędu Okręgowa Izba Radców Prawnych w Katowicach. Ten jedyny w swoim
rodzaju turniej o randze mistrzowskiej
przyciągnął pół setki zawodniczek i zawodników, rywalizujących w aż pięciu kategoriach wiekowych w grze pojedynczej
oraz w dwóch kategoriach wiekowych
w grze podwójnej, zapraszając także do
rywalizacji w grze mieszanej, turnieju pocieszenia oraz kategorii „gości”.
Trzy dni zmagań tenisowych obfitowały w liczne niespodzianki sportowe,
murowani faworyci żegnali się z rozgrywkami w początkowej ich fazie, a na tenisowym firmamencie rozbłysnęły w Bytomiu
nowe gwiazdy. Jak zwykle nie zawiodła
pogoda oraz widzowie, którzy licznie
przychodzili obserwować zmagania najlepszych w kraju tenisistów spod znaku
Temidy. Organizatorzy zadbali przy tym
o dodatkowe atrakcje i oprawę godną
mistrzostw kraju. W piątek dla najambitniejszych zawodników zorganizowany
został miniturniej prędkości serwisu, w sobotę zawodnicy uczestniczyli w losowaniu atrakcyjnych nagród delektując się
wspaniałą panoramą zmieniających się
w oczach Katowic rozciągającą się z okien
Sky Baru. W niedzielę finałowe gry oraz
uroczyste wręczenie medali i pucharów
SPORT
uświetnił występ oryginalnej orkiestry
górniczej.
Wszystko się może zdarzyć….. To motto przyświecało zawodom tenisowym,
które po raz pierwszy odbywały się przez
trzy dni, co dało możliwość zagrania przez
wszystkich uczestników po dwa sety
w każdym meczu, a w przypadku remisu
rozstrzygającego super tie-breaka. Ta mała
zamiana sprawiła dużą radość wszystkim graczom, gdyż zaprawieni w bojach
tenisiści wiedzą znakomicie, iż sytuacja
podczas gry zmienia się wraz z upływem
czasu. Do głosu dochodzi zmęczenie,
a o wyniku decyduje umiejętność analizy
sytuacji na korcie oraz wytrzymałość organizmu. Również tzw. głowa jak mówią
tenisiści, oprócz umiejętności technicznych ma ogromne znaczenie. Poza tym
organizatorzy turnieju zapewnili uczestnikom rozgrywek inne atrakcje, jak chociażby możliwość skorzystania z seansu z saunerem, czy też zobaczenia pokazu mody.
Kolekcja Pani Ewy Miętkiewicz–Ciepły,
sponsora turnieju, wzbudziła wśród zawodników i zgromadzonej publiczności, zapewne w większości nie mających
styczności z takimi eventami, zaskoczenie
i duże zainteresowanie, tym bardziej, że
modelki na wybiegu skupiały oczy wielu
panów, a także pań. Pokaz został zakończony oklaskami i podziękowaniem dla
projektantki. Modelki miały zrobiony makijaż dzięki uprzejmości firmy kosmetycznej KEENWEEL. Ufundowała ona nagrody
w postaci kosmetyków dla pań, które
zajęły pierwsze miejsca w kategorii open
i 35+. Zatem jak widać udało nam się po
raz pierwszy wyodrębnić dwie kategorie
pań, co przy wzrastającym zaintereso-
waniu płci pięknej tym turniejem dobrze
wróży. W tym roku pojawiły się nowe twarze w turnieju pań, a mianowicie z Wrocławia Aleksandra Muczke, oraz z Nowego
Sącza -Katarzyna Celewicz, a także Natalia
Mykietyn z Katowic. Ta pierwsza pokonała
w finale kategorii open zeszłoroczną zwyciężczynię Panią Karolinę Szudek z Warszawy 6/1, 6/4. Sponsorzy w tym roku
rozpieszczali panie, gdyż wszystkie, które
stanęły na podium w obu kategoriach,
otrzymały zestawy lakierów od firmy NAILASH ACADEMY.
Zacięty przebieg miał również finał
kategorii pań 35+, gdzie w pierwszym
secie Pani Joanna Neumann de Spallart
pokonała Joannę Olszówka-Zarzecką 6/4,
by w drugim przegrywając 3/5 „wyciągnąć” do po 5 i wygrać seta 7/5 i cały mecz.
Również u panów pojawiły się nowe twarze, bowiem odwiedzili nas koledzy z Poznania: Filip Czeluśniak (pasjonat kulturystyki), ze Szczecina Paweł Bilicki, a także
Przemysław Leśniewski z Warszawy, a jak
wieść gminna niesie, obecnie z Wyżyny
Krakowsko-Częstochowskiej. Pan Przemysław w swojej karierze zawodniczej miał
przyjemność zagrać jako nastolatek z takimi zawodnikami z obecnej czołówki tenisowej jak Tomas Berdych, czy Gael Monfils. Poziom w kategorii open w stosunku
do poprzedniego roku znacznie się podniósł. W finale spotkali się Michał Zawiła
i Przemysław Leśniewski. Mecz zakończył
się wygraną Przemysława Leśniewskiego
6/2, 6/3. (w półfinale duży opór stawiał
jemu Paweł Bilicki, który przegrał 5/7, 0/6).
Na wyróżnienie w tej kategorii zasługuje
również pan Jarosław Wawrowski, który
pomimo początków kariery tenisowej bez
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
69
SPORT
uprzedzeń wszedł na kort i zagrał mecz.
Podkreślić należy, że Jarosław Wawrowski
zajął trzecie miejsce w turnieju badmintona, który jest jego dyscypliną wiodącą.
Turniej badmintona ponownie zakończył
się finałem, zresztą tak jak w zeszłym roku,
stoczonym pomiędzy Pawłem Klimkiem
a Krystianem Mularczykiem. Miał on swoją dramaturgię, gdyż Pan Paweł nie wykorzystał dwóch lotek meczbolowych,
obronionych przez Pana Krystiana, który
ostatecznie zwyciężył i powtórzył wynik
z poprzedniego roku. Gratulacje dla badmintonistów i zapraszamy ponownie!!!
Grupa panów 45+, tak jak kategoria open została wzmocniona o nowe
nazwiska, znane powszechnie na „tenisowym rynku prawniczym” o przedstawicieli „stajni” warszawskiej tj. Pana
Stanisława Leśniewskiego wielokrotnego mistrza w tenisowych turniejach
prawniczych, a także Janusza Dziedzica, którzy na swojej drodze spotkali się
z Wicedziekanem OIRP w Katowicach
Piotrem Ligusem, który pokonał ich obu
w drodze do finału. W tej kategorii w finale zagrali ponownie dwaj Piotrowie,
Pan Ligus i Zarzecki. Mecz był zacięty,
a o zwycięstwie zadecydowały pojedyncze piłki. Ostatecznie po raz kolejny na podium z numerem jeden stanął
Piotr Ligus wygrywając 5/7, 6/4 11/9.
W tym roku sponsorem sportowym
turnieju była firma Babolat, która wsparła zawodników czapeczkami tenisowymi i zaopatrzyła nasz turniej w piłki
firmy Babolat Rolland Garros All Court.
Serdeczne podziękowania dla Pana Irka
Maciochy.
70
Oprócz gier pojedynczych rozegrano deble panów oraz miksty. W grze
podwójnej w finale miały się spotkać pary Stanisław i Przemysław Leśniewscy oraz Marcin Rogowski i Rafał
Sasiak, jednakże z względów pozasportowych do rozegrania finału nie
doszło i mistrzami została pierwsza
z par reprezentująca barwy Warszawy.
W finale miksta zagrały pary Monika
Sobas-Rogowska wraz z Marcinem Rogowskim oraz Ewa Jurczak wraz z Przemysławem Leśniewskim. Zwycięzcami
finału została druga para wygrywając
z małżeństwem Rogowskich 6/1,6/3.
Podkreślić należy, że w drodze do finału zwycięzcy turnieju mikstowego
zmierzyli się z parą Joanna Neumann
de Spallart – Maciej Czajkowski, który
to mecz wygrali po zaciętej walce zakończonej wynikiem 4/6, 6/4 10/5.
Organizatorzy serdecznie zapraszają do odwiedzenia strony internetowej www.oirp.katowice.pl, gdzie
w zakładce „SPORT” opublikowana zostanie szczegółowa relacja z turnieju,
lista zwycięzców oraz w najbliższym
czasie ukażą się galerie zdjęć oraz
materiał video przygotowany przez
współpracujące z turniejem media internetowe.
Dziękując za świetną frekwencję
oraz stale rosnący poziom sportowy zawodów, zaprosili wszystkich na
kolejną, jubileuszową, dwudziestą
edycję Tenisowych Mistrzostw Polski
Prawników, które odbędą się w dniach
20-22 maja 2016 r.
Piotr Zarzecki, Maciej Czajkowski
?????????????????
K WARTALNIK Okręgowej Izby R adców Prawnych w K atowicach
71
?????????????????
POL SKIE SA L ON Y OP T YC Z NE
inter OPTYK
GALERIA KATOWICKA POZIOM 1
UL. 3 MAJA 30
KATOWICE
TEL. 530-391-093
72

Podobne dokumenty