Pobierz pdf

Komentarze

Transkrypt

Pobierz pdf
MOST
Zrobotyzowane
stanowiska
spawalnicze strona 20
wzbogaca
ofertę firmy
GE Fanuc strona 12
Platforma Systemowa Wonderware
dla małych i średnich aplikacji strona 18
Aktualności
Szanowni Państwo,
Spis treści
skończyły się atrakcje, na które tak długo czekaliśmy. Już
po wakacjach, po mistrzostwach, po olimpiadzie. Wakacje były średnio udane, bo - wbrew prognozom snutym
na wiosnę przez różnych mędrków - nie było upałów.
Wręcz przeciwnie: pogoda była przeciętna.
Mistrzostwa były prawie udane. Prawie - bo jeden sędzia kalosz zepsuł nam zabawę. Pierwszy mecz taktycznie odpuściliśmy, chytrze oszczędzając siły na drugi.
Lecz cały przebiegły plan został zepsuty przez angielskiego krzywdziciela - w efekcie z nerwów przegraliśmy
również trzeci mecz.
Olimpiada natomiast była bardzo udana, gdyż było nie
gorzej, niż cztery lata temu. Mogło być gorzej? Mogło!
A nie było - więc jest sukces, którego działacze wyczekiwali jak kania dżdżu.
Teraz przyszła pora na wrzesień, czyli gwałtowne ochłodzenie i padający bez przerwy już dziesięć dni deszcz.
Z drugiej strony są i wydarzenia pozytywne: wygrana
połowa dwumeczu z Barceloną, uroczyste otwarcie przez
Adama Małysza Skoczni im. Adama Małysza w Wiśle, wizyta Waldemara Pawlaka w Stanach Zjednoczonych.
We wrześniu tradycyjnie ukazuje się również kolejny
numer Biuletynu Automatyki, a w nim jak zwykle wiele
ciekawych i zróżnicowanych tekstów. Polecam artykuły
poświęcone nowościom w ofercie firmy ASTOR, a także
opisy ciekawych wdrożeń w polskim przemyśle. Publikujemy również drugą część rozważań o doskonaleniu procesu produkcyjnego, a także wstęp do cyklu artykułów
poświęconych zagadnieniu zarządzania projektami.
Różne warianty pracy serwonapędów VersaMotion ..... 10
MOST wzbogaca ofertę automatyki
procesowej firmy GE Fanuc ........................................... 12
Korenix JETPort 5801
Bezprzewodowe serwery portów szeregowych ............ 14
Nowe symbole graficzne w InTouch 10.0 ...................... 15
Automatycy potrafią liczyć pieniądze............................ 16
Platforma Systemowa Wonderware
dla małych i średnich aplikacji....................................... 18
System Zarządzania Siecią 2.0
„Prostota i niezależność” .............................................. 19
Zrobotyzowane stanowiska spawalnicze
przykłady konfiguracji ................................................... 20
Obsługa alarmów w sterownikach Horner APG ............ 24
Roboty Kawasaki - Funkcja Data Storage ...................... 25
Zarządzanie projektami wdrożeniowymi
w automatyce ............................................................... 26
Pomiar parametrów procesu i wprowadzanie
zmian w procesie produkcyjnym ................................... 29
Serdecznie zapraszam do lektury.
Mateusz Pierzchała
Redaktor Naczelny
Redaktor naczelny:
Mateusz Pierzchała
[email protected]
Redaktor techniczny:
Tomasz Merwart
[email protected]
System monitorowania mikroklimatu
w ICN Polfa Rzeszów S.A. ............................................. 32
System sterowania i monitoringu ujęcia wody
ze studni głębinowych dla miasta Nowy Targ ............... 34
Zastosowanie komputerów panelowych TPC
w wytwórniach mas bitumicznych ................................ 36
Prenumerata:
Anna Wójcik-Wolska
[email protected]
Strona WWW:
biuletyn.astor.com.pl
Adresy email do pracowników firmy ASTOR mają
postać:
[email protected]
Wydawca:
ASTOR Sp. z o.o. ul. Smoleńsk 29, 31-112 Kraków
tel. 012 428 63 70 fax 012 428 63 79
[email protected]; www.astor.com.pl
Druk:
Drukarnia Know-How, Kraków, tel. 012 622 85 70
Nakład: 10000 egz. Numer zamknięto: 25.09.2008
Redakcja zastrzega sobie prawo do adiustacji
i skracania tekstów, oraz do zmiany tytułów.
Wszelkie prawa autorskie zastrzeżone.
Przedruk tekstów oraz udostępnianie ich w mediach elektronicznych wymaga zgody redakcji.
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
3
Aktualności
Rewolucja cenowa w ofercie ASTORA
Jeden poziom, niższe ceny
irma ASTOR wprowadziła znaczące zmiany w struktu-
F
dzeń GE Fanuc, w tym paneli operatorskich Quickpanel CE
rze cen w wielu kategoriach swojej oferty. Nowe, kon-
oraz modułów dla nowoczesnych kontrolerów RX3i z ro-
kurencyjne ceny obowiązują od 1 sierpnia 2008 roku.
dziny PACSystems, przeznaczonych do dużych i średnich
systemów sterowania, sterowania procesami ciągłymi oraz
W celu zwiększenia czytelności i ergonomii korzystania
zaawansowanych systemów z rezerwacją.
z cenników, ASTOR przeszedł do jednego poziomu cen.
Zmianie uległa także cena oprogramowania przemysłowe-
Równocześnie w kategoriach systemów sterowania i opro-
go InTouch 10.0 - lidera w kategorii oprogramowania wizu-
gramowania przemysłowego nastąpiły istotne obniżki cen.
alizacyjnego.
Wonderware InTouch10.0, dzięki wykorzystaniu przemysłowej architektury ArchestrA, oferuje użytkownikom
przełomowe zmiany w funkcjonalności. Wonderware In-
cenników
Touch 10.0 jest otwartym i elastycznym oprogramowaniem
i cen spowodują odczuwalną obniż-
„Zmiany
struktury
wizualizacyjnym z nowatorskimi możliwościami graficzny-
kę dla wielu naszych klientów. Kilka
mi zapewniającymi swobodę projektowania nowoczesnych
lat temu wprowadziliśmy do naszych
aplikacji. InTouch 10.0 może być używany zarówno do
cenników dwa poziomy cen, aby uła-
stworzenia jednostanowiskowej aplikacji wizualizacyjnej,
twić firmom integratorskim ofertowa-
jak również jako integralna część rozbudowanego syste-
nie. Od tego czasu wiele zmieniło się
w naszej ofercie, która teraz jest zdecydowanie bardziej rozbudowana. Dlatego, aby podnieść
czytelność cenników, po konsultacji z naszymi partnerami, podjęliśmy decyzję o przejściu na jeden poziom cen.”
„Wykorzystujemy
efekt
skali. Dzięki dużej ilości sprze-
– komentuje decyzję Michał Wojtulewicz, Wiceprezes ds.
dawanych
Sprzedaży ASTOR.
pozwolić sobie na taką obniż-
licencji
możemy
kę najnowszej wersji naszego
flagowego
oprogramowania
wizualizacyjnego. Chcemy jeszW nowych cennikach istotnie obniżone zostały ceny modu-
cze bardziej spopularyzować to
łów sterowników PLC serii VersaMax, które pozycjonowa-
oprogramowanie i zachęcić użytkowników do aktu-
ne są w kategorii małych i średnich systemów sterowania.
alizowania wersji posiadanych licencji.” – mówi An-
Obniżone zostały także ceny wszystkich pozostałych urzą-
drzej Garbacki, Dyrektor działu Oprogramowania
i Komputerów Przemysłowych w firmie ASTOR.
„Naszym celem jest dostarczenie konkurencyjnej cenowo oferty dla
każdej wielkości systemu sterowania.
Chcemy zwiększyć dostępność najnowszej technologii PAC dla bardziej
wymagających klientów, nie zapominając jednocześnie o klientach, którym wystarcza tradycyjna technologia
PLC” – komentuje zmiany cen Piotr Merwart, Dyrektor
działu Systemów Sterowania i Sieci Przemysłowych w firmie ASTOR.
4
mu informatycznego, opartego na architekturze ArchestrA
i Platformie Systemowej Wonderware.
Przejście na jeden poziom cen dotyczy także cenników:
systemów sterowania Horner APG, kart komunikacyjnych
Woodhead, urządzeń sieciowych firmy Korenix oraz radiomodemów SATEL, a w przypadku urządzeń Horner i SATEL także nastąpiły istotne obniżki cen.
Cennik robotów Kawasaki pozostaje bez zmian, ponieważ
od początku wprowadzenia ich do oferty ASTORA posiada
on jeden poziom cen. Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Aktualności
Nagroda Wonderware Record Sales 2008
dla firmy ASTOR
M
iędzynarodowa
Konferencja
w Polsce. Już wtedy docenialiśmy ela-
Partnerów Wonderware w Karls-
styczność dostarczanego oprogramowa-
badzie w Kalifornii zgromadziła ponad
nia, jego przystępność i łatwość obsługi
640 dystrybutorów oprogramowania
oraz szybkość wykonywania aplikacji”
przemysłowego. Spotkanie było okazją
– podsumowuje Stefan Życzkowski,
do wymiany doświadczeń oraz przy-
Prezes ASTOR Sp. z o.o. – „Dzięki
znania nagród „Record Sales 2008”,
ścisłej współpracy producenta i dystry-
za wyjątkowe osiągnięcia sprzedażowe
butorów z użytkownikami oprogramo-
w roku fiskalnym 2007/2008.
wania na całym świecie, Wonderware
stworzył najlepiej przetestowane pro-
Wśród laureatów z obszaru EMEA
dukty i narzędzia do pisania własnych
(Europa, Środkowy Wschód, Afry-
aplikacji, dopasowanych do wymagań
ka), znalazła się firma ASTOR, która
i spełniających oczekiwania klienta.”
– w porównaniu z rokiem ubiegłym –
Do sukcesu sprzedaży oprogramowa-
zwiększyła sprzedaż produktów Won-
nia Wonderware w Polsce, oprócz za-
derware aż o 20%.
let samego oprogramowania, przyczy-
„Record Sales” już po raz piąty trafia
niły się też obiektywne okoliczności
do polskiego dystrybutora Wonderwa-
w postaci wzrostu rynku automatyki
re. Tegoroczny wynik ASTORA wart
nowocześniejsze rozwiązania z dzie-
i zwiększającej się atrakcyjności inwe-
jest podkreślenia tym bardziej, że
dziny automatyki, dostosowane do
stycyjnej Polski.
jest on lepszy od poprzedniego, kiedy
różnych potrzeb i możliwości finanso-
„Spowodowało to, że duże firmy o za-
sprzedaż wzrosła o 90%.
wych naszych klientów. W 1995 roku
sięgu globalnym zaczęły właśnie u nas
„Od zawsze staramy się, aby w naszej
zostaliśmy jedynym autoryzowanym
realizować swoje projekty” – dodaje
ofercie znajdowały się najlepsze i naj-
dystrybutorem produktów Wonderware
Stefan Życzkowski. Więcej pamięci
w QuickPanel View
i QuickPanel Control 12”
F
irma GE Fanuc zaprezentowała dwa nowe panele operatorskie, oznaczone jako Fully Loaded: 12” TFT Quick-
Panel View Fully Loaded (IC754VGF12CTD) oraz 12” TFT
QuickPanel Control Fully Loaded (IC754CGF12CTD).
Powstały one z myślą o najbardziej wymagających klientach, dla których - obok funkcjonalności - liczy się również
blemem. Dzięki możliwości uruchomienia serwera strony
szata graficzna aplikacji. Nowe modele oferują użytkowni-
WWW w QuickPanelu, mamy możliwość zdalnego dostępu
kowi 64 MB nieulotnej pamięci Flash oraz 64 MB pamięć
do aplikacji z poziomu przeglądarki internetowej kompute-
RAM. Jeśli jednak wystąpi potrzeba rozszerzenia pamięci,
ra podłączonego do panelu.
możemy rozbudować ją do 128MB. Dwa porty szeregowe
Wprowadzenie na rynek nowych QuickPaneli przez GE
RS232/RS485 i RS232 oraz dwa porty Ethernet, w połą-
Fanuc zbiegło się w czasie z obniżką cen na te produkty.
czeniu z wbudowanym serwerem OPC sprawiają, że łą-
Rozbudowana funkcjonalność i sprawdzone rozwiązania
czenie sterowników różnych producentów nie jest już pro-
są teraz dostępne w znacznie niższych cenach. Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
5
Aktua
Aktualności
Wonderware połączył stadiony
na Igrzyskach Olimpijskich
P
latforma Systemowa Wonderware
Wonderware, opartą na wysoce skalo-
żając koszty administracyjne.”
zapewniła sprawne funkcjonowa-
walnej architekturze ArchestrA, chiński
Na każdej z czterech stacji wdrożony
nie stacji kolejowych podczas Igrzysk
rząd wybrał niezawodną technologię,
został system tworzący spójne środo-
Olimpijskich w Pekinie.
stanowiącą fundament dla rozwoju
wisko dla „Systemu Informacji Pasa-
ujednoliconego zarządzania siecią kole-
żerskiej”, obejmującego między innymi
Chińskie Ministerstwo ds. Kolei
powiadamianie o przyjazdach i odjaz-
wybrało Wonderware jako do-
dach pociągów, a także monitoro-
stawcę oprogramowania, które
wanie stacji kolejowych.
Dzięki
unowocześniło cztery główne
scentralizowanemu
za-
rządzaniu, Platforma Systemowa
stacje na łączącej dwa najwięk-
Wonderware 3.0, pozwala opera-
sze stadiony olimpijskie trasie
torom obserwować, co dzieje się na
Pekin – Tiencin.
O wykorzystaniu technologii Wonder-
peronach. Wizualizację, kontrolę opera-
ware w nowym systemie obsługi klien-
torską oraz grafikę dla systemu monito-
ta i monitoringu dworców zdecydowa-
jową.” - podsumowuje Steve Garbrecht,
ringu zapewnia InTouch 10.0, natomiast
ły krótki czas wdrożenia, przyjazny dla
Dyrektor Marketingu Produktów firmy
do zbierania danych ze stacji w czasie
użytkownika interfejs oraz możliwość
Wonderware. - „Obiektowa architektu-
rzeczywistym oraz sporządzania analiz
zintegrowania z aktualnie pracującym
ra ArchestrA, upraszczając proces prze-
i raportów funkcjonowania sieci kolejo-
systemem.
syłania informacji między stacjami,
wej służy Wonderware Historian. „Decydując się na Platformę Systemową
podnosi efektywność zarządzania obni-
Wonderware przejmuje producenta
rozwiązań mobilnych dla przemysłu
irma Wonderware poinformowała
F
cych
o przejęciu SAT Corporation – lide-
rozszerzenie
ra w dziedzinie nowoczesnych rozwią-
o produkty SAT stworzyło niepowta-
wości działania oprogramowania.
zań mobilnych. Decyzja ta podyktowa-
rzalną szansę dotarcia nie tylko do
"Przejęcie przez Wonderware firmy SAT
na została chęcią zapewnienia klientom
obecnych, ale także do nowych grup
Corporation jest znaczącym krokiem
dostępu do najlepszych światowych
klientów, jak kontrolerzy jakości czy
w kierunku rozszerzenia oferty MES/
technologii, pomagających w osiąga-
pracownicy utrzymania ruchu.
EMI/SCADA. Rozwiązanie IntelaTrac
niu doskonałości operacyjnej przedsię-
6
operacjami
oferty
Wonderware
nową funkcjonalność typu „workflow”, znacząco poszerzając możli-
najefektywniejszego
daje klientom firmy Wonderware nowe
biorstw. Wonderware będzie mógł za-
systemu współpracy i partnerstwa:
możliwości technologiczne polegające
proponować kompleksową ofertę, stając
korporacja SAT wypracowała wła-
na wykorzystaniu technologii RFID
się
mobilnych
sny model partnerstwa biznesowego,
oraz efektywne wspomaganie procesów
rozwiązań podnoszących efektywność
który uzupełni funkcjonujący w fir-
decyzyjnych poprzez użycie aplikacji
wykonywanych zadań produkcyjnych,
mie Wonderware schemat współpra-
mobilnych. Nie bez znaczenia jest też
wspomagających zarządzanie zasobami
cy z dystrybutorami oraz integrato-
łatwość integracji rozwiązania Intela-
produkcyjnymi i podejmowanie decyzji.
rami systemów automatyki.
Trac z istniejącymi w zakładach pro-
wiodącym
dostawcą
2. Budowanie
produkcyjnymi:
3. Budowanie otwartej platformy opro-
dukcyjnych systemami Wonderware
Przejęcie SAT Corporation jest kro-
gramowania, działającej w czasie
oraz systemami biznesowymi. Zapew-
kiem wpisującym się idealnie w misję
rzeczywistym i obsługującej operacje
nia to pełne bezpieczeństwo dotychcza-
Wonderware „Nowe możliwości dla
produkcyjne oraz infrastrukturalne:
sowych inwestycji." – podsumowuje
przemysłu” i spełniającym trzy strate-
IntelaTrac firmy SAT bazuje na tej
Jarosław Gracel, Menedżer produktu
giczne cele firmy:
samej co ArchestrA technologii Mi-
Wonderware MES z firmy ASTOR. 1. Budowanie bazy osób zarządzają-
crosoft.NET i SQL, która zapewnia
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Aktualności
Proficy Machine Edition 5.8
O
głoszona przed ponad rokiem
premiera nowego systemu firmy
Microsoft – Windows Vista – w pierwszej kolejności wywołała w świecie
automatyki gorące dyskusje odnośnie
kompatybilności z dotychczasowym
oprogramowaniem
narzędziowym,
systemami SCADA itd. Początki były
trudne, z biegiem czasu kolejne narzędzia określane były jako zgodne z „Vistą”. Do grona tego dołączył również
pakiet Proficy Machine Edition w najnowszej dostępnej już wersji 5.8.
Oprogramowanie może być instalowa-
Control z tym, że obecnie nieaktywna
FBD. Dodano obsługę najnowszej jed-
ne na systemie Windows 2000 z SP4,
jest opcja symulatora paneli na tej wer-
nostki RX3i IC695CPU320. W ramach
XP z SP2 oraz na wspomnianej wersji
sji systemu).
sterowników VersaMax Micro dodano
Vista SP1.
Najważniejsze zmiany to obsługa no-
narzędzia do obsługi napędów Versa-
Najnowsza wersja wprowadza nowe
wych modułów analogowych dla kon-
Motion. Dla ułatwienia serwisowania
funkcje zarówno w module Logic
trolerów PACSystems RX3i, obsługi
aplikacji dodano możliwość zapisania
Developer PLC – czyli narzędziu do
trybu RMS EGD czyli podmiany na ru-
tablicy błędów do pliku XML.
konfiguracji i programowania sterow-
chu definicji wymian EGD (dot. RX3i,
Osoby posiadające aktywny pakiet
ników i kontrolerów GE Fanuc, jak
RX7i), dodania nowych bloków obsłu-
GlobalCare dla Proficy Machine Edi-
również w module View, będącym
gi zmiennych LReal (64 – bitowych
tion mogą otrzymać bezpłatną aktuali-
narzędziem do programowania paneli
zmiennych rzeczywistych – dot. RX3i,
zację oprogramowania kontaktując się
operatorskich QuickPanel CE (View /
RX7i) ok. 30 w każdym języku LD, ST,
z firmą ASTOR. Zautomatyzowana Fabryka Efektywności
C
entrum Szkoleniowe firmy ASTOR w Gdańsku uru-
właściwe rzeczy” – Ta filozofia Lean przyświeca nowemu
chomiło „nowe szkolenie” Zautomatyzowana Fabryka
szkoleniu jakie wprowadzamy dla klientów ASTORA. Szko-
Efektywności – doskonalenie procesów produkcji.
lenie jest prowadzone wspólnie z firmą LeanQ Team. Myślą przewodnią szkolenia jest doskonalenie procesów
produkcji w symulowanym środowisku przemysłowym.
Na szkolenie zapraszamy przede wszystkim firmy produkcyjne o różnym profilu produkcji oraz firmy wdrożeniowe.
Uczestnicy w trakcie szkolenia udoskonalają pracę fabryki
na kanwie specjalnie opracowanej gry, poznają mechanizmy funkcjonujące w procesach produkcyjnych w środowisku klient – dostawca, wykorzystując nowoczesne rozwiązania informatyczne.
Szkolenie przybliża w przystępny sposób koncepcję Lean
Manufacturing. W trakcie każdego etapu gry uczestnicy
mogą analizować sytuację przy wykorzystaniu wizualizacji
InTouch, a po każdej rundzie analizę umożliwia system raportowania Wonderware Information Server.
„Nie wystarczy robić rzeczy właściwie. Trzeba jeszcze robić
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
7
Aktualności
Aberdeen Group analizuje potrzeby branży spożywczej
Wonderware MES wśród rekomendowanych
rozwiązań poprawiających wskaźnik OEE
S
dukcji w operacjach przemysłowych,
się wśród rekomendowanych przez
jest sposobem zredukowania kosztów
Oferowane przez Wonderware prze-
Aberdeen Group rozwiązań do poprawy
operacyjnych, – 77 proc. firm wska-
mysłowe rozwiązania informatyczne
wskaźnika OEE w branży spożywczej.
zuje taką potrzebę jako najwyższą
obejmują swym zakresem systemy do
konieczność i priorytet w działaniach.
zarządzania produkcją i wydajnością
W związku z tym, niezbędne stają się
klasy MES oraz aplikacje raportowe
ystem Wonderware MES znalazł
produkcją MES.
Najnowszy raport Aberdeen Group
poddaje analizie wskaźnik OEE ( Ove-
i analityczne. „Systemy Wonderware
rall Equipment Effectiveness) – naj-
zapewniają
cenniejszy z mierników stosowanych
elastyczność, skalowalność – dopa-
w obliczaniu efektywności produkcji.
sowane do wymagań funkcjonalnych
Według raportu w najlepszych przed-
i możliwości budżetowych danej fa-
siębiorstwach wskaźnik ten wynosi 91
bryki. – komentuje wyniki raportu
procent, najgorzej wypada sektor spo-
Andrzej Garbacki, Dyrektor działu
żywczy z przeciętnym wskaźnikiem
oprogramowania i komputerów prze-
OEE na poziomie 76 procent.
mysłowych w firmie ASTOR.
Posługiwanie się miernikiem OEE
OEE jest wyznacznikiem łączącym
jest szczególnie ważne dla zakładów
w sobie informacje o jakości produk-
produkcyjnych, ponieważ informacja
tów, dostępności sprzętu i wydajności
o procentowej wartości OEE daje peł-
produkcji. Jak wynika z raportu, w celu
ną wiedzę na temat efektywności pro-
poprawy OEE, przemysł spożywczy
dukcji, a zwiększenie tego wskaźnika
powinien skupić się m.in. na pozyski-
producentom
swobodę,
waniu danych w czasie rzeczywistym,
automatycznym przekazywaniu informacji do systemów biznesowych oraz
zapewniać wizualizację i analizę danych w czasie rzeczywistym. Istotne
są także inwestycje w systemy wspomagające firmy produkcyjne w rozwiązywaniu najważniejszych zagadnień
pojawiających się w procesie produkcji
– MES (Manufacturing Execution System), EMI (Enterprise Manufacturing
Intelligence) i SPC (Statistical Process
Control).
Oferowany przez Wonderware system
MES umożliwia zakładom dostęp do
pełnych danych o przebiegu procesu produkcyjnego – z dokładnością
8
o kilka procent przynosi przedsiębior-
inwestycje w systemy do zarządzania
do minut, a nawet sekund, na bardzo
stwu ogromne korzyści finansowe.
produkcją i wydajnością.
wysokim
Według Aberdeen Group – światowej
Z punktu widzenia sprawnego i wy-
Pozwala także na tworzenie raportów
organizacji badającej trendy w sek-
dajnego
warstwy
z produkcji, prowadzenie dokumen-
torze IT, większość przedsiębiorstw
produkcyjnej w przedsiębiorstwie, naj-
tacji – również na potrzeby systemów
wskazuje poprawę wydajności pro-
istotniejszym jest system zarządzania
zapewnienia jakości. funkcjonowania
poziomie
szczegółowości.
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Aktualności
Proficy Machine Edition PL
polska wersja pakietu do konfiguracji i programowania
F
irma ASTOR wprowadza polską
wersję językową pakietu narzę-
dziowego Proficy Machine Edition wersja 5.6.
Tłumaczenie obejmuje moduł Logic
Developer PLC do konfiguracji i programowania sterowników GE Fanuc
oraz wszystkie elementy uzupełniające
dla modułu.
Pakiet językowy, który zamienia wersję
anglojęzyczną na polskojęzyczną można zainstalować bezpłatnie, a sama
funkcjonalność pakietu uzależniona
jest od posiadanej licencji na środowisko Proficy Machine Edition.
Obecna wersja wzbogacona została
o obsługę nowych jednostek sterowników oraz poprawiono mechanizmy
Machine Edition umożliwia progra-
VersaMax Nano, VersaMax Micro, Ver-
związane z edycją i tworzeniem projek-
mowanie nowych kontrolerów RX3i,
saMax oraz 90-30. tów. Najnowsza polska wersja pakietu
RX7i, a także mniejszych sterowników
Zestaw szkoleniowy GE Fanuc
sterownik + oprogramowanie w atrakcyjnej cenie
F
irma ASTOR ma przyjemność
tion, zawiera zbiór przykładowych
zaoferować w bardzo atrakcyjnej
zadań, opracowanych tak, aby
cenie 299 zł netto, specjalne zesta-
początkujący użytkownik mógł
wy szkoleniowe GE Fanuc, za-
w łatwy i szybki sposób poznać
wierające komplet elementów
metody tworzenia aplikacji dla
potrzebnych do nauki progra-
sterowników PLC firmy GE
mowania sterowników GE
Fanuc.
Fanuc. W skład pakietu
Zakup zestawu daje dodatko-
wchodzą elementy o łącz-
wo możliwość udziału w jedno-
nej wartości katalogowej
dniowym szkoleniu z zakresu
ok. 800 zł:
programowania
sterowników
PLC firmy GE Fanuc w promo» VersaMax Nano – sterownik PLC
cyjnej cenie 99 PLN.
obsługujący większość funkcji jakie
figuracji i programowania sterowni-
Zestawy dostępne są od 10 września
dostępne są w zaawansowanych
ków GE Fanuc.
2008 roku – do wyczerpania stanów
jednostkach GE Fanuc.
» Proficy Machine Edition 5.6 z pol-
» Kabel do połączenia sterownika
z komputerem.
magazynowych
Szczegółowe informacje wraz z regu-
ską wersją językową modułu Logic
» Polska dokumentacja umożliwia-
laminem promocji można znaleźć na
Developer PLC – oprogramowanie
jąca dokładne zapoznanie się ze
stronie internetowej www.astor.com.pl
narzędziowe przeznaczone do kon-
środowiskiem Proficy Machine Edi-
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
9
Technologie, produkty, zastosowania
Różne warianty pracy
serwonapędów VersaMotion
Opracował: Grzegorz Faracik
Wzmacniacz sterowany sygnałami PULSE
Ekspander motion
VersaMax Micro 20/40/64
Serwonapęd pracuje jak silnik krokowy, jednakże dzięki
zastosowaniu silnika AC, zachowuje stały moment przy
dużych prędkościach, jak również pozwala na płynną
pracę przy małych prędkościach.
Serwonapęd może być sterowany z dowolnego sterownika, generującego paczkę impulsów prostokątnych. Przy
zastosowaniu sterownika VersaMax Micro PLUS, można
korzystać ze specjalizowanych bloków funkcyjnych do
pisania programu MOTION.
Encoder
Zastosowanie
➫ Układy podnoszenia.
➫ Maszyny wykonujące zaprogramowane oscylacje.
➫ Realizacja różnorodnych programów MOTION przy wykorzystaniu
taniego układu sterowania.
Moduł do pozycjonowania osi
MicroMotion i panel operatorski
Quickpanel CE
QuickPanel CE
Ekspander motion
Realizacja programów MOTION wyzwalana jest przez
panel operatorski.
Rozwiązanie zapewnia dużą dokładność pozycjonowania
oraz korzystny stosunek ceny do możliwości.
Zastosowanie
➫ Maszyny pakujące.
➫ Giętarki.
➫ Wyciskarki, systemy napełniania zbiorników cieczą.
Sterownik VersaMax Micro
+ ekspandery do pozycjonowania
MicroMotion
Ekspander motion
VersaMax Micro 20/40/64
Ekspander motion
Programy MOTION wyzwalane są przez lokalny sterownik VersaMax Micro, ale realizowane są przez moduły do
pozycjonowania.
Zasoby systemu obejmują 2 moduły do pozycjonowania
i w sumie 4 osie.
Użycie sterownika daje dużą elastyczność tworzenia
programu sterującego pracą serwonapędu.
Rozwiązanie zapewnia dużą dokładność pozycjonowania
osi.
10
Zastosowanie
➫ Maszyny dozujące oraz pakujące.
➫ Aplikacje typu wysuń materiał i utnij na żądaną długość.
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Technologie, produkty, zastosowania
Moduł do pozycjonowania osi MicroMotion
wyzwalany zdalnym sterownikiem
90-30 lub RX3i lub VersaMax
Programy MOTION wyzwalane przez zdalny sterownik, np. serii 90-30,
RX3i lub VersaMax, realizowany przez moduł do pozycjonowania osi.
RS lub Ethernet: Modbus
Komunikacja może być realizowana łączem RS (sterownik nadrzędny
RX3i, 90-30, VersaMax) lub Ethernet (RX3i, 90-30).
Ekspander motion
Duża dokładność pozycjonowania osi.
Ekspander motion
Zastosowanie
➫ Budowa rozproszonej maszyny z wieloma serwonapędami.
Moduł do pozycjonowania osi, sterowany
sygnałem +/-10V
Sterownik
Sterowanie prędkością, momentem siły lub mieszane (wtedy doprowadza się dwa sygnały sterujące).
Sygnał sterujący +/- 10 V
Sygnał sterujący wytwarzany jest w sterowniku nadrzędnym. Sterownik
nadrzędny może realizować skomplikowane i rzadziej spotykane polecenia (np. przerzut na ruchu na drugą szpulę).
Ekspander motion
Encoder
Zastosowanie
➫ Nawijarki.
➫ Układy mocowania elementów, dokręcania śrub, zakrętek, itp.
➫ Układy zadawania prędkości posuwu (np. taśmociągu i innych
układów transportowych).
➫ Napinacze odciągów.
Wzmacniacz sterowany sygnałami
dwustanowymi
Realizuje ruch na zaprogramowaną pozycję z zaprogramowaną
prędkością. Zamiast programowania pozycji, można skorzystać
z trybu „uczenia” pozycji. Ruch na pozycję aktywowany jest wejściami dwustanowymi (można w ten sposób realizować ruchy do
8 różnych pozycji).
Niska cena rozwiązania; serwonapęd składa się ze wzmacniacza
i silnika.
Zastosowanie
➫
➫
➫
➫
Stoły obrotowe
Podajniki, aplikacje typu weź i połóż
Układy dosuwania elementów
Realizacja kilku prostych ruchów na określone pozycje
➫
➫
➫
➫
➫
➫
➫
Funkcja kompensacji luzów przekładni.
Cechy charakterystyczne, wspólne
Programowa redukcja mechanicznych częstotliwości rezonansowych.
wszystkich konfiguracji
Funkcja auto-tuningu serwonapędu.
32-bitowy akumulator pozycji.
Enkoder 10 000 impulsów/obrót.
Ekspander do pozycjonowania osi VersaMotion może też pracować jako autonomiczny moduł do pozycjonowania osi.
Do jednego modułu do pozycjonowania osi można dołączyć jedną lub dwie osie.
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
dla
11
Technologie, produkty, zastosowania
MOST wzbogaca ofertę
automatyki procesowej
firmy GE Fanuc
Piotr Adamczyk
W 2008 roku firma GE Fanuc przejęła od działającej od ponad trzydziestu lat na rynku automatyki przemysłowej angielskiej firmy MTL linię produktów, nazwaną MTL MOST. Pod tą nazwą
kryją się przede wszystkim oddalone układy wejść/wyjść, urządzenia odpowiedzialne za zbieranie i wystawianie sygnałów w instalacjach zagrożonych wybuchem oraz instalacjach, gdzie
wymagane są systemy zabezpieczeń ESD i PSD.
Linia produktów MTL MOST
HART, dzięki któremu mamy możli-
frowe: Profibus lub Modbus RTU.
oznaczona symbolem I/O MTL8000
Skalowalna konstrukcja węzła,
jest modułowym rozwiązaniem, które
składającego się z zasilacza, modu-
wykonawczych,
może zostać wykorzystane zarówno
łu komunikacyjnego oraz kart wejść/
pracy oraz raportowania w razie awa-
w nowych, jak i już istniejących insta-
wyjść, umożliwia – w zależności od
rii (HART-PassThru), a także przeka-
lacjach na trzy różne sposoby:
monitorowania
ich
wymagań – obsługę do 256 sygnałów
zywania dostępnych informacji do sys-
» jako oddalone układy wejść/wyjść,
obiektowych pochodzących z jednego
temu sterowania (HART Aquisition).
» jako elementy systemów bezpieczeń-
węzła.
MTL8000 posiadają szeroki
Ilość
stwa SafetyNet, posiadające
zakres konfiguracji, która
certyfikat SIL2,
realizowana jest z po-
» jako lokalne moduły
ziomu przyjaznego pa-
rozszerzeń w insta-
kietu
lacjach sterowania
procesami
cią-
walnych parametrów
wchodzą: ustawienie
Wykorzystanie
priorytetów
modułów
wartości bezpiecznych na wypadek
wersalnych, oddalonych
układów wejść/wyjść, pracujących zarówno w instalazagrożonych
skanowa-
nia grup kanałów, ustawianie
MTL8000 jako uni-
cjach
narzędziowego.
W skład konfiguro-
głymi.
12
wość konfiguracji i kalibracji układów
wybuchem
pra-
awarii systemu sterowania lub utraty
cujących
komunikacji z układem nadrzędnym,
w sieci węzłów ogra-
oraz parametry dotyczące poszczegól-
niczają tylko możliwości adre-
nych pomiarów, takie jak zakres po-
Z2 i Z1, jak i strefach niezagrożonych,
sowania w sieci Modbus lub Profibus.
ma wiele zalet. Architektura syste-
Moduły MTL8000 bezawaryjnie dzia-
Większość sektorów przemysłu
mu pozwala na wyeliminowanie wie-
łają w instalacjach, gdzie standardo-
procesowego, jak przemysł naftowy
lożyłowych kabli wraz z osprzętem
we układy wejść/wyjść pracować nie
i gazowy, chemiczny i petrochemiczny,
pomiędzy
mogą. Są one odporne na niskie i wyso-
wodno-kanalizacyjny oraz papierni-
urządzeniami
polowymi
o
o
miaru, filtrowanie czy linearyzacja.
oraz systemem sterowania. Instalacja
kie temperatury (od -40 C do +70 C),
czy, oprócz niezawodnych systemów
zbudowana w taki sposób jest przede
duże wibracje oraz bardzo niesprzy-
sterowania wymagają zaawansowa-
wszystkim bardziej niezawodna pod-
jające warunki pracy w postaci nie-
nych systemów kontroli, zarządzania
czas eksploatacji oraz znacząco tańsza.
bezpiecznych, powodujących korozję
i zabezpieczeń, posiadających certy-
Komunikacja pomiędzy oddalonym
gazów. Oprócz zbierania informacji
fikat SIL2. Częścią linii produktów
układem a sterownikiem realizowana
z urządzeń polowych moduły MTL
MOST jest system bezpieczeństwa Sa-
jest w oparciu o szybkie magistrale cy-
mają wbudowaną obsługą protokołu
fetNet spełniający wymagania SIL2.
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Technologie, produkty, zastosowania
Jest to kompleksowe rozwiązanie dla aplikacji związanych
z bezpieczeństwem, zawierające systemy zatrzymywania
procesu (Process Shut Down), awaryjnego wyłączenia
(Emergency Shut Down) oraz systemy zarządzania. System bezpieczeństwa SIL2 jest zgodny ze standardem IEC
61508, a oparty został na platformie powszechnie stosowanej w aplikacjach związanych z automatyką procesową.
Skalowalna architektura rozwiązań SafetyNet pozwala
znacząco zredukować koszty, ponieważ jej technologia nie
wymaga rezerwacji jednostek sterujących oraz układów
wejść/wyjść, spełniając przy tym certyfikat SIL2. Węzeł
układu SafetyNet składa się z jednej lub dwóch jednostek
centralnych, zasilacza oraz odpowiednich kaset rozszerzeń.
W celu rezerwacji komunikacji wykorzystano protokół
Modbus TCP z wbudowaną obsługą błędów Fault Tolerant
Ethernet (FTE). Pozwala on na ciągły monitoring jakości
komunikacji i przełączenie się na rezerwową magistralę
w chwili stwierdzenia błędów komunikacji lub uszkodzenia połączenia.
SafetyNet jest rozwiązaniem bardzo zaawansowanym
technologicznie, ale nie oznacza to utrudnionej konfiguracji
i zarządzania systemem. Konfiguracja węzłów realizowana
jest przy pomocy zewnętrznego oprogramowania narzędziowego SafetyNet Logic Workbench, charakteryzującego się
bardzo przejrzystą strukturą oraz intuicyjną obsługą. Środowisko pozwala na zbudowanie, symulację, podgląd oraz
edycję programu sterującego. Jest również wykorzystywane
do konfiguracji kontrolerów, układów wejść/wyjść oraz komunikacji. Programy sterujące spełniające certyfikat SIL2
mogą być napisane w jednym z trzech języków programowania: Stuctured Text, Ladder Diagram i Function Block
Diagram. Ponadto oprogramowanie zostało wyposażone
w szereg narzędzi umożliwiających zaawansowany monitoring działającego systemu. Dzięki nim możemy wyeliminować problemy pojawiające się przy modernizacji programu
sterującego i zmianach w specyfikacji. Mamy możliwość
wykrywania błędów w strukturze całego systemu, strategii
kontroli i sterowania. Oprogramowanie pozwala również
na generowanie raportów przy każdorazowym przesłaniu
programów sterujących i zabezpieczających do jednostek
centralnych. Dzięki temu możemy zredukować czas poświęcony na przegląd systemu oraz minimalizujemy możliwość
powstania błędów. Zaawansowany system zabezpieczeń pozwala tylko odpowiednio przeszkolonemu personelowi na
podgląd, edycję oraz konfigurację systemu.
Rozwiązania MTL MOST potwierdzają swoją wysoką
niezawodność od ponad 10 lat na najbardziej wymagających rynkach automatyki przemysłowej. Ich wysoką funkcjonalność doceniły w swoich rozwiązaniach takie firmy
jak Honeywell, Det-Tronics, Nova-Tech, CSE Servelec, Intecraft Automation oraz Emerson. Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
13
Technologie, produkty, zastosowania
Bezprzewodowe serwery
Korenix
portów szeregowych
JETPort 5801
Serwery portów szeregowych (Serial Device Servers) są produktami
cieszącymi się coraz większą popularnością. Możliwość komunikacji z urządzeniami posiadającymi port szeregowy (sterownikami PLC,
czytnikami kodów kreskowych i kart płatniczych oraz urządzeniami
medycznymi) przy wykorzystaniu sieci Ethernet to ich główna zaleta.
Paweł Podsiadło
Dzięki dostarczanemu oprogra-
Zastosowana technologia WiFi
nikacji. Firma Korenix w swoich roz-
mowaniu JETPort Commander możli-
(Wireless Fidelity – Ethernet
wiązaniach bezprzewodowych, oprócz
wa jest konfiguracja i monitorowanie
bezprzewodowy)
obsługuje
zwykłego trybu niezabezpieczonego,
pracy nie tylko pojedynczego portu,
standard 802.11b/g i umożliwia
daje możliwość ustawienia trybu ko-
ale również
całych grup urządzeń
transmisję danych z maksymal-
dowania WEP (Wired Equivalent Pri-
z zadanego zakresu adresów IP. W
ną prędkością 54 Mbps. Zasięg
vacy), WPA-PSK lub WPA (Wi-Fi Pro-
efekcie proces uruchomienia instalacji
pracy urządzenia dochodzi do
tected Access).
jest wyraźnie szybszy, a diagnostyka
100 metrów na otwartej prze-
Dużym atutem jest także obsługa
i rekonfiguracja urządzeń odbywa się
strzeni. Obsługa portu szerego-
tzw. „pułapek” – czyli funkcja, która
z jednego miejsca, co dodatkowo za-
wego, podobnie jak dla innych
daje możliwość informowania użyt-
bezpiecza przed nieuprawnioną inge-
rozwiązań
serii,
kownika o wcześniej zdefiniowanych
może odbywać się w jednym
zdarzeniach, takich jak: problemy
z pięciu do-
komunikacyjne, problemy z zasila-
stępnych
niem, użycie błędnego hasła podczas
trybów:
logowania, reset urządzenia, itd. Sy-
Virtu-
tuacje alarmowe mogą być także sy-
rencją. Konfiguracja urządzenia
możliwa jest także przy użyciu
opisywanej
strony WWW, a dzięki przejrzystemu menu i dostępnej
pomocy nie powinna ona
stanowić problemu nawet
al
dla mniej doświadczonych
TCP
COM,
gnalizowane za pomocą wiadomości
Se-
e-mailowych, o ile w sieci dostępny
TCP
jest serwer poczty elektronicznej. Bez-
Client,
pieczne i długie użytkowanie zapew-
T
P
nia także szeroki zakres temperatury,
JETPort firmy Korenix
Tu n n e l
w jakiej urządzenie to może pracować
została obecnie posze-
oraz UDP.
rzona o bezprzewo-
JETPort
JetPORT 5801 może być mon-
dowy serwer portów
5801 został
towane zarówno do ściany, jak i na
szeregowych – JET-
także wypo-
szynie DIN. Zasilany jest przy użyciu
użytkowników sieci prze-
rver,
mysłowych.
Seria
urządzeń
Port 5801. Rozwiązanie to pozwala
budować połączenia
z urządzeniami przemieszczającymi się lub znajdującymi
jeden
terminala (12–48V DC) lub dołączo-
port Ethernet z ob-
nego w zestawie zasilacza – wejście
sługą funkcji „Auto
typu Jack. Urządzenie zostało także
MDI/MDIX” (auto-
wyposażone w przycisk Reset, umoż-
matyczne
w
(od -10°C do +55°C).
rozpozna-
liwiający przywrócenie ustawień fa-
się w miejscach, do których dostęp jest
wanie, czy podłączony kabel sieciowy
brycznych, w tym adresu IP oraz ha-
utrudniony, likwidują potrzebę stoso-
jest prosty, czy skrosowany).
sła. Pomocnym narzędziem może się
wania okablowania.
14
sażony
C
Podstawowymi wymogami sta-
Obsługiwanymi interfejsami sze-
wianymi sieciom bezprzewodowym są
regowymi są RS485/422 oraz RS232.
bezpieczeństwo i niezawodność komu-
okazać także wbudowany brzęczyk,
służący do lokalizacji urządzenia. Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Technologie, produkty, zastosowania
Nowe symbole graficzne
w InTouch 10.0
Firma Wonderware udostępniła użytkownikom oprogramowania Application Server 3.0 oraz InTouch 10.0 uaktualnienie Service Pack 1.
Jednym z jego elementów jest nowa grupa symboli graficznych ArchestrA – Static Symbols.
Marcin Legutek
dostęp do pełnej edycji tych obiektów (Rys. 2), można je funkcjonalnie
rozbudować, na przykład dodając niezbędne animacje, które będą wykorzystane w uruchomionych aplikacjach.
Uaktualnienie Service Pack 1 dla
Application Server 3.0 oraz InTouch
10.0 dostępne jest nieodpłatnie – można je otrzymać po skontaktowaniu się
z firmą ASTOR. Więcej o InTouch na
www.astor.com.pl/wonderware
Rys. 2 Symbol graficzny ArchestrA
w środowisku edycyjnym
Rys. 1 Nowe symbole graficzne
ArchestrA
Nowe symbole graficzne umożliwiają w projektowanych aplikacjach
InTouch 10.0 zastosowanie gotowych
elementów przedstawiających m.in.
komputery, anteny, sterowniki, generatory,
wyposażenie
laboratoryjne,
pojemniki, paczki oraz różnego rodzaju pojazdy. W sumie użytkownicy
InTouch 10.0 mają możliwość korzystania z 52 nowych symboli graficznych ArchestrA.
Symbole te są obiektami statycznymi, tzn. nie posiadają wbudowanych
skryptów animacyjnych, ale poprzez
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
15
Technologie, produkty, zastosowania
Automatycy potrafią
liczyć pieniądze
Każda inwestycja w środki produkcyjne wymaga zabezpieczenia na przyszłość. Kupując halę produkcyjną ubezpieczamy ją np. m.in. od pożaru, kupując samochody do firmy
wykupujemy pakiet ubezpieczeń. Kierowcy samochodów
dostrzegają zalety ubezpieczenia. Warto także dokładniej
przyjrzeć się korzyściom płynącym z wykupienia Kontraktu
Serwisowego dla swojego oprogramowania.
Andrzej Garbacki
Marcin Woźniczka
Kontrakty Serwisowe zabezpieczają inwestycje, da-
wartość danej wersji oprogramowania automatyki spa-
jąc m.in. gwarancję posiadania najnowszych wersji opro-
da o ok. połowę w momencie pojawienia się na rynku
gramowania. Gdyby w ubezpieczeniach komunikacyjnych
nowszej wersji (bo tyle kosztuje aktualizacja).
obowiązywały takie zasady, moglibyśmy się spodziewać
 Wsparcie dla nowych systemów operacyjnych i no-
nowego modelu samochodu co rok, w cenie ubezpieczenia!
wych uaktualnień (Service Pack) systemów opera-
Kontrakty Serwisowe dla oprogramowania to nie tyl-
cyjnych – w przypadku awarii komputerów, potrzeby
ko gwarancja dostarczenia najnowszej wersji oprogramo-
wymiany sprzętu, reinstalacji systemów operacyj-
wania w przypadku jej pojawienia się na rynku, ale także
wiele innych korzyści
 Priorytetowe wsparcie techniczne w przypadku
potrzeby telefonicznego skorzystania z wiedzy doświadczonych inżynierów.
 Konsultacje architektury i funkcjonalności systemów w siedzibie klienta.
 Specjalne pakiety szkoleniowe.
 Bazy Wiedzy o produktach i rozszerzenia standardowej funkcjonalności.
Co dają najnowsze wersje oprogramowania?
 Przede wszystkich utrzymanie wartości systemu na bieżącym poziomie rynkowym! Pamiętajmy, że rynkowa
Kalkulacja dla przykładowej firmy w perspektywie 3, 5, 10 lat
„M
odernizując linię produkcyjną stanęliśmy przed decyzją aktualizacji systemów wizualizacyjnych SCADA, HMI
(Wonderware InTouch). Rozwiązaniem o najlepszym uzasadnieniu ekonomicznym był zakup usługi Kontraktu Serwisowego ASTOR, w ramach której zaktualizowaliśmy nasze oprogramowanie Wonderware. Dodatkowo otrzymaliśmy gwarancje
aktualizacji oprogramowania i wsparcie techniczne o podwyższonym priorytecie.
P
o roku korzystania z usługi KSA mogę stwierdzić, że wprowadzone zmiany zwiększyły bezpieczeństwo naszych systemów.
Dział Wsparcia Technicznego tworzą kompetentne osoby, które starają się zawsze kompleksowo rozwiązać pojawiające
się problemy. W mojej opinii, za kontynuacją Kontraktu Serwisowego ASTOR przemawiają czynniki bezpieczeństwa i wsparcia
technicznego. Aspekt ekonomiczny, w dłuższym okresie czasu, dodatkowo to potwierdza.”
Tomasz Borowiec, inżynier automatyk
Kronospan Mielec Sp. z o.o.
16
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Technologie, produkty, zastosowania
nych – oprogramowanie dla przemysłu mamy goto-
rok). Stanowi więc koszt łatwy do zaplanowania w budże-
we na biurku.
tach (unikamy w trakcie roku tzw. pożarów – czyli nieza-
 Możliwość wykorzystania najnowszych technologii
planowanych zakupów z powodu nagłej potrzeby rozwoju,
informatycznych implementowanych w oprogramo-
wymiany, aktualizacji, oraz zapewniamy większą płynność
waniu przemysłowym – dających oszczędności i pro-
finansową działu lub przedsiębiorstwa). Kalkulacje poka-
stotę wdrożenia oraz rozwoju, ale także większe
zują, że kontrakty serwisowe są najbardziej opłacalną me-
możliwości funkcjonalne aplikacji.
todą utrzymywania systemów informatycznych w perspek-
Dlaczego właśnie Kontrakt Serwisowy? Jest to usłu-
tywie kilku do kilkunastu lat ich życia. Zamiast kupować
ga wykupywana na zdefiniowany okres czasu (najczęściej
jednorazową aktualizację np. raz na 5 lat, opłaca się przez
ten okres posiadać kontrakt serwisowy i zawsze najaktual-
Założenie wzrostu cen w ciągu roku (inflacja):
Założenie liczby szkoleń w ciągu roku:
Średni koszt szkolenia / osobę:
Rabat na szkolenia w ramach kontraktu:
Koszt dnia konsultacji poza kontraktem:
Nowe licencje (wartość zakupionych licencji / rok):
Koszt aktualizacji dodatkowych, nowo zakupionych licencji (~50%)
1.03
3
1 250 zł
20 %
1 600 zł
20 000 zł
10 000 zł
niejsze wersje u siebie na biurku.
Zaprezentowana
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
Wartość licencji
359 175 zł
390 550 zł
422 867 zł
456 153 zł
490 437 zł
525 750 zł
562 123 zł
599 587 zł
638 174 zł
677 919 zł
przykładowa
kalkulacja
kosztów i zysków z „Kontraktu Serwisowego ASTOR w zakresie Wonderware” pozwoli każdemu oszacować, czy jest
to opłacalne posunięcie. Poza kontraktem
W ramach kontraktu
Rok przedłużenia
kontraktu
poniżej
Rabat przedłużenia
0%
40 %
40 %
40 %
40 %
40 %
50 %
50 %
50 %
50 %
suma:
Koszty szkoleń:
Koszty konsultacji (w ramach kontraktu co rok,
poza kontraktem co 3 lata):
Razem (10 lat):
Koszt Kontraktu
Serwisowego
Koszt Upgradu
co 1 rok
Koszt Upgradu
co 3 lata
Koszt Upgradu
co 5 lat
61 060 zł
39 836 zł
43 132 zł
46 528 zł
50 025 zł
53 627 zł
47 780 zł
50 965 zł
54 245 zł
57 623 zł
504 820 zł
28 125 zł
179 588 zł
195 275 zł
211 433 zł
228 076 zł
245 219 zł
262 875 zł
281 061 zł
299 793 zł
319 087 zł
338 960 zł
2 561 368 zł
37 500 zł
338 960 zł
848 098 zł
37 500 zł
338 960 zł
548 178 zł
37 500 zł
0 zł
4 800 zł
4 800 zł
4 800 zł
532 945 zł
2 603 668 zł
890 389 zł
626 478 zł
228 076 zł
245 219 zł
281 061 zł
2 % + , ! - !
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
17
Technologie, produkty, zastosowania
Platforma Systemowa
Wonderware dla małych i średnich aplikacji
Firma Wonderware wprowadziła na rynek nowe zestawy licencji
Platformy Systemowej do zastosowania w małych i średnich aplikacjach HMI/SCADA – na jednym komputerze. Nowa propozycja firmy
Wonderware dostępna jest pod nazwą Platforma Systemowa Wonderware – pakiet jednostanowiskowy.
Andrzej Garbacki
Pakiet ten przeznaczony do zastosowania w aplikacjach nie-sieciowych
(można go wymienić na sieciową wersję, jeżeli będzie zachodzić taka po-
SCADA zawierający całą logikę
aplikacji.
» Wonderware Historian – wydajna,
przemysłowa baza danych.
trzeba). Najmniejsze licencje pozwa-
» Wonderware InTouch View – wersja
lają na budowę aplikacji posiadających
InTouch dla Platformy Systemowej
250
zewnętrznych
Wonderware.
» Wonderware ActiveFactory – na-
Nowa oferta firmy Wonderware
jest dostępna w bardzo atrakcyjnych
cenach – przyczyniając się jednocześnie do znacznego usprawnienia tworzenia aplikacji.
Kiedy warto stosować Platformę
Systemową Wonderware?
» W przypadku posiadania lub wdrażania powtarzalnych aplikacji.
» W przypadku posiadania lub wdrażania aplikacji zawierających podobne elementy wizualizowane.
» W
przypadku
wdrażania
posiadania
aplikacji
wykorzystujących
lub
intensywnie
funkcje
archi-
wizacji i przeliczania danych historycznych.
» W przypadku posiadania lub wdrażania aplikacji poddawanych procesom walidacji.
» W przypadku posiadania lub wdrażania aplikacji z wymaganiami wysokiego poziomu zabezpieczeń.
» Tam, gdzie istnieją plany rozwoju
systemu do bardziej zaawansowanych aplikacji z funkcjami MES.
Nowa oferta firmy Wonderware
punktów I/O. Stanowi to odpowiednik
rzędzia do wizualizacji i analizy da-
umożliwia szeroki dostęp do najnow-
InTouch Runtime ok. 500 zmiennych
nych historycznych.
szych, unikatowych przemysłowych
– a oferuje znacznie większą funkcjonalność. Pakiet składa się bowiem
z następujących elementów:
» Wonderware Application Server –
silnik obiektowej aplikacji HMI/
18
» Zestaw programów komunikacyjnych I/O Server i DAServer.
technologii informatycznych w typowych aplikacjach HMI/SCADA.
Zestaw dostępny jest także w wer-
W celu uzyskania dokładniejszych
sjach licencyjnych 1000, 5000 I/O, za-
informacji zapraszamy do kontaktu z
równo Runtime jak i Development.
lokalnym oddziałem firmy ASTOR. Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Technologie, produkty, zastosowania
System Zarządzania Siecią 2.0
„Prostota i niezależność”
Firma SATEL udostępniła użytkownikom sieci radiomodemowych, zrealizowanych z wykorzystaniem radiomodemów pracujących w technologii NMS (Network Management System), wersję 2.0 oprogramowania SATEL NMS PC. Oprogramowanie to wykorzystywane jest do
konfiguracji i nadzorowania sieci. System Zarządzania Siecią umożliwia monitorowanie wybranych parametrów pracy sieci radiomodemowej oraz pozwala na programowanie w sposób zdalny poszczególnych
jej elementów.
Tomasz Kochanowski
W wersji 2.0 producent znacząco
W oprogramowaniu SATEL NMS
komunikacji, bieżących wartości oraz
ułatwił proces tworzenia i rozbudowy
PC 2.0 obsługa portu szeregowego zo-
analizę otrzymanych danych, ale bez
sieci dzięki inteligentnej nawigacji,
stała przeniesiona do oddzielnego mo-
możliwości wprowadzania zmian w kon-
prowadzącej krok po kroku po zdefi-
dułu komunikacyjnego „Serial Server”,
figuracji poszczególnych parametrów
niowanych, kolejnych etapach proce-
umożliwiającego m.in. automatyczne
sieci. Dzięki temu łatwo można wydzie-
dury projektowania systemu. Dzięki
rozpoznawanie dostępnych w kom-
lić dostęp do systemu operatorom tylko
temu po wybraniu określonego kroku
puterze portów, czy wykrywanie pod-
nadzorującym pracę systemu.
z listy program przenosi użytkownika
pinanego radiomodemu z podaniem
Wykorzystując System Zarządza-
do odpowiedniego okna konfiguracyj-
numeru seryjnego i pełnionej funkcji
nia Siecią 2.0 użytkownik ma możli-
nego, a po jego uzupełnieniu usuwa
w systemie. Ponadto moduł umożliwia
wość zdalnego kontrolowania własnej
standardowych protokołów stosowa-
obsługę zdalną z poziomu innego kom-
sieci bezprzewodowej, co ogranicza
nych w przemyśle, udostępnione zosta-
putera w sieci oraz posiada możliwość
koszty utrzymania i serwisu systemu,
ły możliwości dostosowania formatu
logowania zaistniałych zdarzeń.
przy jednoczesnym utrzymaniu nieza-
ten etap z listy - jednocześnie sugerując następny krok. Funkcjonalność ta
pozwala na zbudowanie sieci nawet
przez osobę nie mającą wcześniej kontaktu z oprogramowaniem do konfiguracji Systemu Zarządzania Siecią.
Komunikację w nowo utworzonej sieci można szybko przetestować,
wykorzystując udostępnione w oprogramowaniu funkcje testowe. Dzięki
nim można uzyskać z poszczególnych
radiomodemów informacje zwrotne,
zawierające poziomy mocy odbieranego sygnału oraz sprawdzić czasy odpytywania radiomodemów w sieci.
W nowej wersji rozbudowany został również mechanizm definiowania
protokołów. Poza rozszerzeniem listy
przesyłanych danych do implementacji
nietypowych, własnych protokołów.
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Dodatkowo
instalowany
moduł
„Monitoring” umożliwia podgląd stanu
leżności od zewnętrznego operatora.
19
Technologie, produkty, zastosowania
Zrobotyzowane stanowiska
spawalnicze – przykłady konfiguracji
Marcin Kruczyński
Zrobotyzowane stanowiska spawalnicze oprócz spełnienia wymagań wynikających z jakości i powtarzalności wykonania złącza, a także zapewnienia wymaganej wydajności muszą
uwzględniać obowiązujące normy bezpieczeństwa i higieny pracy. Celem tego artykułu jest
przybliżenie problematyki projektowania oraz wdrażania zrobotyzowanych stanowisk spawalniczych spełniających powyższe założenie.
Wybór koncepcji budowy zrobotyzowanego stanowiska spawalniczego należy poprzedzić analizą technicznoekonomiczną. Analiza taka powinna uwzględniać dokładność wykonania łączonych elementów, rodzaj połączeń
spawanych (w tym metodę i technikę spawania), a także,
jeśli występują, wymiary i położenie spoin sczepnych. Ponadto należy określać oczekiwaną wydajność oraz wymagania BHP. Końcowym etapem poprzedzającym budowę
zrobotyzowanego stanowiska spawalniczego jest kompletacja wszystkich niezbędnych komponentów.
Komponenty składowe
stanowiska zrobotyzowanego
Robot spawalniczy
Roboty dedykowane do aplikacji zrobotyzowanego
Rys 1. Kabina spawalnicza z dwoma stołami (widok na
jeden ze stołów)
spawania powinny zapewniać precyzyjne pozycjonowanie
spoiny łączącej dwa elementy. Dobierając robota należy
walnicze ułatwiają programowanie oraz optymalizują wy-
wziąć pod uwagę następujące parametry:
dajność spawania.
 liczbę osi programowalnych / liczbę stopni swobody
(3 osie podstawy i 3 osie ramienia zapewniają dowolne ustawienie palnika w przestrzeni),
 zakres pracy robota (zasięg oraz kształt strefy roboczej),
Decydując się na źródło prądu szczególną uwagę należy zwrócić na analizę wymaganych pozycji spawalniczych
(podolna, naboczna, itd.) oraz parametry łączonego mate-
 dokładność i powtarzalność ruchów,
riału. Dzięki temu określona zostanie metoda spawania,
 zaimplementowane opcje spawalnicze (układanie
a także wymagane parametry prądowe. Przy metodach
ściegów zakosowych (weaving) , modyfikacja ścież-
MIG/MAG/TIG szczególnie ważne jest zapewnienie stero-
ki w czasie rzeczywistym RTPM (Real Time Path
wania źródłem prądu poprzez wejścia/wyjścia robota lub
Modulation,) itp.).
cyfrowe protokoły komunikacyjne. Źródła prądu powinny
Wśród oferty robotów Kawasaki, do robotyzacji spa-
również umożliwiać pomiar rzeczywistych parametrów
wania łukowego dedykowana jest seria oznaczona jako FA.
spawania i wprowadzanie korekt, a w przypadku wykrycia
Roboty te dysponują 6 osiami napędowymi, sterowanymi
nieprawidłowości powinno nastąpić automatyczne zatrzy-
za pomocą elektrycznych serwonapędów, co czyni ich pra-
manie stanowiska.
cę szybką i dynamiczną. Zaimplementowane funkcje spa-
20
Źródło prądu wraz z układem podawania drutu
Roboty Kawasaki, dzięki szerokim możliwościom
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Technologie, produkty, zastosowania
Wariant 1
Stanowisko to stanowi konfigurację bazową dla wszystkich przedstawionych poniżej systemów. Pomimo, iż jest to rozwianie najprostsze
wariant ten jest w pełni funkcjonalny
i w stopniu wystarczającym umożliwia
realizację zadania zrobotyzowanego
spawania.
W wariancie tym konfiguracja
stanowiska bazuje na robocie spawalniczym połączonym ze źródłem
prądu oraz 1– lub 2–stanowiskowym
stole spawalniczym. Dla produktów
o małych gabarytach wykorzystywany
jest stół 2-stanowiskowy, dla dużych
gabarytów – 2 stoły 1–stanowiskowe.
Podczas, gdy robot łączy zaciśnięte
elementy na stanowisku 1., operator
Rys 2. Pozycjoner dwuosiowy
komunikacyjnym,
współpracują
 stacja czyszcząca; pod pojęciem
odbiera pospawane detale ze stano-
ze
stacji czyszczącej kryje się sys-
wiska 2., a następnie mocuje kolejne
źródłami spawalniczymi większości
tem przedmuchowo – spryskujący
półfabrykaty. Cykl ten występuje na-
producentów. Dodatkowo, dzięki spe-
wraz ze stacją odcinania drutu.
przemiennie, dzięki czemu czas jarze-
cjalnemu oprogramowaniu i dedyko-
Dzięki
odcinaniu
nia się łuku zostaje zoptymalizowa-
wanym funkcjom, mogą być używane
drutu urządzenie to zapewnia
ny. Pomiędzy stołami spawalniczymi
przy różnych technikach spawalni-
stały wolny wylot elektrody. Nato-
znajduje się przesłona, która chroni
czych (m.in. MIG/MAG, TIG, Col-
miast przedmuchiwanie oraz spry-
operatora przed jarzącym się łukiem
dArc).
skiwanie środkiem przeciwodpry-
podczas montażu elementów.
cyklicznemu
skowym dyszy gazowej zmniejsza
Urządzenia peryferyjne
Do grupy urządzeń peryferyjnych
zaliczyć możemy urządzenia mające na
przywieranie odprysków spawal-
Wariant 2
Budowa stanowiska w układzie
niczych.
 urządzenia
zabezpieczające;
drugim w ścisły sposób bazuje na po-
celu wspomaganie procesu zrobotyzo-
w zautomatyzowanej produkcji
przedniej konfiguracji. Podstawą jest
wanego spawania poprzez zapewnie-
skuteczna ochrona przed wypad-
tu stanowisko z jednym robotem wraz
nie dostępu do spoin oraz zapewnienie
kami jest czynnikiem nie pod-
ze źródłem prądu. Rolę stołu pełni po-
ciągłości pracy stanowiska.
legającym dyskusji. W tym celu
zycjoner dwuosiowy. Jest to rozwiąza-
 pozycjonery jedno- i wieloosio-
wymagane
zastosowanie
nie dedykowane do łączenia elementów
jest
we; zadaniem pozycjonerów jest
ochrony
realizowanej
o dużych gabarytach, które z uwagi na
ustawienie elementu spawanego w
m.in. poprzez bariery i kurtyny
technologię wymagają zmiany orienta-
położeniu zapewniającym dogod-
świetlne, skanery laserowe, zamki
cji przestrzennej w czasie trwania pro-
ne wykonanie spoin, często rów-
bezpieczeństwa, które zapewniają
cesu spawania.
nież manipulowanie przedmiotem
bezpieczeństwo oraz wygradzają
w trakcie spawania
strefę pracy robota.
 złącze antykolizyjne; duża dynamika oraz wysokie prędkości ruchów robota niosą ryzyko kolizji
dostępu
Budowa zrobotyzowanych
stanowisk spawalniczych
Wariant 3
W kolejnym wariancie stanowisko zrobotyzowane może zostać rozbudowane o sterowanie dodatkowymi
pomiędzy elementami łączonymi
Pomimo, iż zrobotyzowane stano-
osiami W przedstawionej na rysunku
a uchwytem spawalniczym. Złącze
wiska spawalnicze opracowuje się pod
3 konfiguracji główna oś obrotnika
zabezpiecza stanowisko poprzez
indywidualnie określone założenia,
jest pionowa, natomiast oś na każdej
natychmiastowe zatrzymanie pro-
pewne schematy stanowisk pozostają
z dwóch leżni jest pozioma. Dzięki
cesu spawania w przypadku kolizji.
uniwersalne.
konfiguracji 3 dodatkowych osi, stano-
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
21
Technologie, produkty, zastosowania
Rys 3 Pozycjoner trójosiowy z główną osią pionową
Rys 4. Współpraca dwóch robotów
wisko to jest obsługiwane przez operatora w jednym miej-
ności przekraczającej wszystkie wcześniej opisane systemy.
scu, a zaciśnięte elementy na każdym z dwóch stołów mogą
Jeden z robotów pełni tradycyjną role robota spawalniczego,
być łączone w dowolnym położeniu kątowym unikając tym
natomiast drugi, zazwyczaj o udźwigu od kilkudziesięciu do
samym spawania w pozycjach wymuszonych. Taka kon-
kilkuset kilogramów, pełni rolę pozycjonera.
figuracja najczęściej stosowana jest do elementów o kon-
Przedstawiony proces projektowania stanowisk oraz
strukcji ramowej. Konfiguracja tego stanowiska występuje
warianty konfiguracyjne stanowią punkt wyjścia w przy-
także w wariancie z 3 pionowymi lub 3 poziomymi osiami
padku inwestycji w zrobotyzowane stanowiska spawalni-
obrotu.
cze. Należy jednak pamiętać, iż ze względu na specyfikę
produkcji oraz indywidualne wymagania użytkownika
Wariant 4
systemu, każdy projekt powinien być rozpatrywany indy-
W przypadku konieczności zastosowania pozycjonera
widualnie. Firma ASTOR, jako autoryzowany dystrybutor
o więcej niż 2 stopniach swobody (wariant 2), uzasadnione
robotów KAWASAKI w Polsce służy Państwu pomocą
jest rozważenie wariantu, w którym rolę pozycjonera będzie
i oradztwem w zakresie doboru optymalnej konfiguracji
pełnił również robot. Zastosowanie dwóch, współpracują-
zrobotyzowanych stanowisk spawalniczych. Zachęcamy
cych ze sobą robotów przemysłowych jest rozwiązaniem
do kontaktu. pełnym, a tym samym najbardziej elastycznym, o funkcjonal2 % + , ! - !
22
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Technologie, produkty, zastosowania
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
23
Pod lupą
Obsługa alarmów
w sterownikach Horner APG
Wszystkie systemy sterowania, począwszy od tych najmniejszych,
oprócz niezawodnego programu sterującego powinny mieć zaimplementowaną obsługę stanów alarmowych. To właśnie dzięki nim
operator ma możliwość monitorowania stanu procesu produkcyjnego
i podjęcia określonych kroków w razie wystąpienia problemu. Sterowniki Horner APG charakteryzują się rozbudowanymi funkcjami obsługi
alarmów, jednocześnie bardzo prostymi w konfiguracji.
Piotr Adamczyk
Alarmy ogólnie można podzielić na dwie grupy: alar-
Ekrany te mogą zawierać dowolne informacje skonfiguro-
my bieżące i alarmy historyczne. Obsługa tych pierwszych
wane przez projektanta, np. liczbę powtórzeń alarmu, jego
jest kluczowa, jeśli mówimy o bieżącej pracy systemu. Z ko-
potwierdzenie, aktywność czy datę i czas wystąpienia. Jeśli
lei alarmy historyczne niezbędne są przy generowaniu ra-
nie ma konieczności wyświetlania tych wszystkich informa-
portów pracy maszyny i przygotowaniu sprawozdań i staty-
cji, możemy skorzystać z gotowego obiektu funkcyjnego,
styk. Funkcjonalność rozwiązań firmy Horner pozwala na
który w formie listy zwróci nam informację o wystąpieniu
obsługę zarówno jednych, jak i drugich. Zaimplementowane w oprogramowaniu narzędziowym mechanizmy umożliwiają nie tylko łatwą konfigurację stanów alarmowych,
ale i na późniejszą obsługę i wyświetlanie na ekranach operatorskich. Dzięki wykorzystaniu w programie sterującym
bloku funkcyjnego Alarm Handler Function użytkownik
ma możliwość konfiguracji wszystkich alarmów występujących w programie sterującym. Jest to pewnego rodzaju baza
danych o alarmach, która przechowuje takie informacje, jak
status alarmu, data i godzina jego wystąpienia, oraz licznik
alarmu. Informacje przechowywane są w 16-bitowym rejestrze, do którego mamy dostęp z poziomu programu steru-
24
jącego oraz okna dialogowego w programowaniu Cscape.
stanu alarmowego. Obiekt ten może być skonfigurowany do
Udostępnia nam ono informację o aktywności alarmu, jego
wyświetlania alarmów bieżących (czyli tych, które aktualnie
potwierdzeniu, ostatnim wystąpieniu i ilości powtórzeń. Je-
są aktywne) lub historycznych (czyli takich, które się poja-
śli występuje konieczność archiwizacji alarmów, użytkow-
wiły, ale nie są już aktualne). Alarmy historyczne zawierają
nik może wykorzystać funkcjonalność, jaką daje obsługa
informację dotyczącą czasu pojawienia się alarmu oraz tego,
wymiennych nośników danych. Odpowiednia konfiguracja
czy alarm został przez operatora potwierdzony, czy też nie.
pozwala na zapisywanie informacji o występujących sta-
Dokonując odpowiedniej konfiguracji systemu, informa-
nach alarmowych na kartach MicroSD lub CompactFlash.
cja o wystąpieniu stanu alarmowego może zostać wysłana
Dane takie są wówczas zapisywane w formie tabelarycznej
w formie wiadomości SMS do operatora. Ten z kolei może
w osobnych plikach o rozszerzeniu CSV.
w sposób zdalny odpowiednio zareagować i zaakceptować
Podczas konfiguracji ekranów alarmowych mamy moż-
alarm. Funkcjonalność taka daje bardzo duże możliwości
liwość skorzystania z gotowych elementów graficznych,
podczas zdalnej obsługi instalacji. Istnieje również możli-
reprezentujących stan alarmowy. Użytkownik może samo-
wość automatycznego potwierdzana występujących alar-
dzielnie skonfigurować ekrany alarmowe, które będą się
mów. Informacja o wystąpieniu alarmu będzie przechowy-
wyświetlać natychmiast po wystąpieniu stanu alarmowego.
wana w historii w celu późniejszej weryfikacji. Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Pod lupą
Roboty Kawasaki
Funkcja Data Storage
Stare chińskie przysłowie mówi, że jeden obraz wart jest więcej, niż
tysiąc słów. O jego prawdziwości można się przekonać sprawdzając
w praktyce funkcję Gromadzenia Danych (Data Storage), dostępną
w robotach Kawasaki.
Jakub Stec
2. Wybór grupy danych, które chcemy
monitorować.
3. Wybór częstotliwości próbkowania
oraz zakresu wartości osi Y.
4. Szczegółowy wybór danych, które
będziemy monitorować.
5. Ustawienie wyzwalacza (warunku
uruchomienia) zapisu danych.
6. Uruchomienie monitorowania
Funkcja Data Storage jest bardzo
przydatna zarówno przy wdrażaniu
aplikacji (pozwala na szybsze wdrożenie i lepszą optymalizację aplikacji),
» czas próbkowania (od 2 do 1024 ms),
jak i podczas normalnej pracy, na przy-
graficznej – na ekranie programatora
Funkcja ta pokazuje w formie
» zakres wartości Y osi wykresu,
kład w przypadku wystąpienia błędu
ręcznego (Teach Pendant) przebiegi
» uruchomienie rejestracji w zależno-
(łatwiejsza analiza zaistniałej sytuacji,
czasowe różnych parametrów robota.
ści od zdefiniowanych parametrów
Informacje, które mogą być gromadzo-
(określony błąd, sygnał itp.),
np. sygnałów wejść i wyjść).
Działanie Gromadzenia Danych
» możliwość określenia, by zapis za-
można przetestować na symulatorze ro-
» wartości kątowe osi,
czął się określony czas przed wystą-
bota PC-AS, na stronie www.astor.com.
» prędkości osi,
pieniem zdarzenia,
pl/robotyka w dziale „Do pobrania”.
ne i obserwowane, to między innymi:
» położenie narzędzia we współrzędnych XYZOAT,
» stan sygnałów wejściowych i wyjściowych,
» prędkość narzędzia,
» powiększenie wybranej osi wykresu.
Szczegółowe informacje dostęp-
Konfiguracja opcji jest bardzo
ne są w dokumentacji technicznej lub
prosta i sprowadza się do następują-
uzyskać bezpośrednio od pracowni-
cych kroków:
ków firmy ASTOR. 1. Wgranie pliku aktywującego.
» prąd silników
» prędkość silników
» zbieżność osi
» przejście do następnego kroku,
» sygnał hamulców.
Możliwy jest zarówno podgląd danych w czasie rzeczywistym, jak i ich
zapis w pamięci podręcznej robota lub
na karcie CF, w celu późniejszej analizy
(np. w przypadku wystąpienia błędu).
Możliwości konfiguracji są bardzo duże i obejmują między innymi:
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
25
Magazyn
Wprowadzenie do cyklu artykułów o zarządzaniu projektami
integratorskimi branży automatyki i robotyki przemysłowej
Część 1
Zarządzanie projektami
wdrożeniowymi w automatyce
Postęp technologiczny, mający miejsce w ostatnich kilkudziesięciu latach, spowodował wzrost nakładów pieniężnych na rozwój technologii związanych z automatyzacją procesów produkcyjnych. Pomimo ogromnych zalet płynących z pracy
z najnowszymi technologiami w przemyśle, nadal więcej niż połowa projektów
kończy się niepowodzeniem, rozumianym jako przekroczenie dopuszczalnej wartości co najmniej jednego z czterech podstawowych parametrów projektu: czasu,
Paweł Schmidt
budżetu, zakresu lub jakości.
niepowo-
iegający
znacznie odbiegający
dzeń projektów może pomóc liderom
Poznanie
przyczyn
ia straod zarządzania
projektów, dyrektorom firm i innym
zedsiętegicznego przedsię-
osobom związanym z ich realizacją
biorstwem.
w wyeliminowaniu lub uniknięciu po-
żeniu
w swoim założeniu
pełnianych błędów. Odpowiedzią na
nym
jest ograniczonym
pojawiające się problemy w realizacji
iaw czasie dzia-
przedsięwzięć są metodyki zarządza-
łaniem
nia projektami dające odpowiedź na
cym
pytanie: co i dlaczego należy zrobić
dost a r cz en iee
aby przeprowadzić projekt w sposób
ok reślonego
kontrolowany i bezpieczny.
dź
produktu bądź
Przyczyny niepowodzeń
projektów
ąmająu
celu
usługi będących odpowiedzią
projektów. Specyfiką trójkąta ograni-
na specyficzne wymaganie biznesu.
czeń jest bowiem zależność, pomiędzy
Już z samej definicji projektu wynikają
wszystkim czterema parametrami –
Zapewne każda osoba mająca
pewne jego cechy charakterystyczne,
modyfikując jeden z nich należy zmo-
styczność z realizacją projektu ze-
będące źródłem problemów podczas
dyfikować przynajmniej jeszcze jeden
tknęła się z problemem przekroczenia
jego realizacji.
tak, by równowaga trójkąta została
czasu, niewystarczających zasobów,
26
na
Projekt
Każdy z projektów podlega czte-
zachowana. W przeciwnym wypadku
niedotrzymania parametrów jakościo-
rem
ograniczeniom,
przynajmniej jeden z parametrów nie
wych, czy też nieoszacowanego budże-
nazywanych trójkątem ograniczeń. Te
zostanie zachowany. Przykładowo: nie
tu projektu. Mimo coraz lepszych na-
ograniczenia to: czas, budżet, zakres
sposób w tym samym czasie i budże-
rzędzi i technik wspomagających różne
i jakość.
cie zrealizować zwiększonego zakresu
podstawowym
obszary zarządzania podczas realizacji
Można powiedzieć, że zarządza-
projektów, obserwujemy poważne pro-
nie projektem polega na utrzymaniu
blemy stawiające często pod znakiem
trójkąta ograniczeń w równowadze.
Warto się zastanowić, co jest źró-
zapytania zasadność całego przedsię-
To, z pozoru łatwe zadanie, stanowi
dłem typowych problemów związanych
wzięcia. Należy zdać sobie sprawę, że
jednak często nie lada wyzwanie na-
z realizacją projektów, a więc trzyma-
zarządzanie projektem ma charakter
wet dla doświadczonych kierowników
niem trójkąta ograniczeń w równowa-
projektu nie tracąc nic na jakości produktów, które projekt wytworzy.
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Magazyn
dze. Jedną z organizacji badających
6 czynników dotyczy bowiem warstwy
z branży IT, czynniki sukcesu i przy-
czynniki sukcesu i niepowodzeń pro-
zarządczej projektu, dopiero dalsze
czyny porażek są charakterystyczne
jektu, jest amerykańska organizacja
dotyczą kompetencji, odpowiedzialno-
również dla innych typów przedsię-
The Standish Group. W raporcie za-
ści czy pracy zespołów projektowych.
wzięć, w tym projektów związanych
tytułowanym „Chaos” przedstawiła
Statystyka ta może wzbudzać pewne
z nowymi technologiami usprawniają-
statystyki związane z realizacją pro-
kontrowersje, szczególnie dotyczące
cymi procesy przemysłowe. Dowiodły
jektów branży IT w Stanach Zjedno-
niskich pozycji związanych z realiza-
tego badania przeprowadzone przez
czonych w latach 1994-2006.
cją projektu przez zespoły zadaniowe
firmy VirtalSmarts i The Concours
W rozkładzie tym, jako projekty
(punkt 10). Interpretacja takiego sta-
Group, prezentujące pięć krytycznych
zakończone sukcesem uznano przed-
nu rzeczy jest jednak bardzo prosta
elementów
nazwanych
„obszarami
krytycznymi”, które mają ogromny
wpływ na powodzenie i niepowodze2006
35%
2005
19%
34%
15%
2004
28%
23%
2003
26%
28%
2002
27%
nie przedsięwzięć biznesowych. W ba-
46%
daniach wzięło udział ponad 1000 me-
51%
nedżerów projektów i dyrektorów z 40
dużych firm z najróżniejszych gałęzi
49%
przemysłu w Stanach Zjednoczonych
46%
40%
i na świecie – m.in. przemysłu farmaceutycznego, budowlanego, lotniczego,
33%
korporacji finansowych, agencji rzą16%
2001
0%
31%
53%
20%
Projekty zakończone sukcesem
40%
60%
dowych. Analizami objęto ponad 2200
80%
Projekty zakończone niepełnym sukcesem
100%
Projekty anulowane
projektów, o budżetach zaczynających
się od dziesiątek tysięcy do miliardów
dolarów. Wyniki analiz zaprezentowano w raporcie The Silence Fails. We-
sięwzięcia zrealizowane w pełnym
– nawet najlepszy zespół projekto-
dług autorów raportu obszarami kry-
zakresie w założonym czasie, bez
wy będzie miał problemy z realizacją
tycznymi w realizacji projektów są:
przekroczenia budżetu i z określoną
projektu źle zarządzanego zarówno
 wstępne planowanie projektu –
jakością. Na podstawie przeprowadzo-
w warstwie strategicznej, jak i opera-
zbyt szczegółowe planowanie har-
nych badań The Standish Group okre-
cyjnej.
monogramu, z datami i zasobami,
śliła też podstawowe kryteria sukcesu
projektu zaliczając do nich:
The Standish Group przeanalizo-
które nie przystają do rzeczywi-
wała również przyczyny porażek bądź
stości, skazując projekt na niepowodzenie;
1.
Zaangażowanie klienta – 15.9%
niepełnych sukcesów projektów. Nale-
2.
Wsparcie kierownictwa – 13.9%
żą do nich:
3.
Jasno określone wymagania –
13.0%
klienta
4.
Właściwe planowanie – 9.6%
5.
Realistyczne oczekiwania – 8.2%
6.
Mniejsze odstępy pomiędzy ka-
2. Niekompletne wymagania i specy-
mieniami milowymi – 7.7%
7.
Kompetencje
1. Brak informacji wejściowych od
pracowników
3. Zmiana wymagań i specyfikacji
projektu
–
7.2%
8.
Odpowiedzialność – 5.3%
9.
Jasno postawione cele i wymagania – 2.9%
10. Ciężko pracujący, skupieni pracownicy – 2.4%
11. Pozostałe – 13,9%
Kryteria te wskazują wyraźnie,
że u przyczyn niepowodzeń projektu
leżą błędy w zarządzaniu. Pierwszych
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
fikacje projektu
4. Brak wsparcia ze strony kierownictwa
5. Brak kompetencji w danej dziedzi-
 brak
zaangażowania
sponsora
projektu – sponsorzy projektów
nie
zapewniają
odpowiedniego
wsparcia grupie realizującej projekt, poświęcają za mało czasu
i energii, aby doprowadzić projekt
do końca;
 ignorowanie priorytetów – ignorowanie priorytetów zadań w projektach przez członków projektu,
do którego zostali przypisani;
nie
6. Brak zasobów ludzkich
 ukrywanie faktycznego stanu pro-
7. Nierealne oczekiwania klienta
jektu – lider projektu i członkowie
8. Niejasne cele
zespołu nie sygnalizują występu-
9. Nierealne ramy czasowe projektu
jących w projekcie problemów –
10. Nowe technologie
czekają, aż ktoś inny to powie lub
Pomimo, iż badania The Standish
Group
dotyczyły projektów głównie
zapyta;
 porażka zespołu – członkowie ze-
27
Magazyn
społu nie posiadają odpowiedniej
sowując się do zmieniających realiów
traktować pozbawioną mechanizmów
wiedzy, która wymagana jest do
gospodarczych i geopolitycznych. Na-
wykonawczych metodykę jako kom-
realizacji projektu – nie chcą lub
leży tu podkreślić, ze oba podejścia są
pletne narzędzie do zarządzania pro-
nie są w stanie zaangażować się
uniwersalne, niezależne od wielkości
jektem. Niepełność takiego podejścia
w efektywną realizację projektu.
projektu i branży. Poza wspomniany-
dostrzegła międzynarodowa organiza-
Przeprowadzone badania wyka-
mi formalnymi metodykami powstała
cja International Project Management
zały, że jeżeli jedna z powyższych sy-
cała grupa metodyk specyficznych dla
Association (IPMA) tworząc zbiór wy-
tuacji nie zostanie odpowiednio prze-
branż, takich jak IT czy też projekty
tycznych kompetencji project manage-
analizowana i nie zostaną wyciągnięte
HR, marketingowe czy sprzedażowe.
ra, które w sposób synergiczny uzupeł-
z niej odpowiednie wnioski w stosunku
Co w takim razie daje stosowa-
niają metodyki zarządzania projektem.
do prowadzonego projektu, to praw-
nie metodyki zarządzania projekta-
Połączenie podejścia metodycznego ze
dopodobieństwo
tego
mi? Czy jest to lekarstwo na problemy
sprawdzonymi narzędziami realizują-
projektu porażką (zdefiniowaną jako
w projektach? Czy metodyka gwaran-
cymi opisane w metodykach czynno-
przekroczenie zaplanowanego budżetu
tuje sukces projektu? W myśl definicji
ści zarządcze stanowi bowiem pełne,
i czasu oraz niespełnienie wszystkich
metodyka to „zbiór zasad dotyczących
kompletne narzędzie pozwalające na
wymagań klienta co do jakości i funk-
sposobów wykonywania pracy”. Me-
zarządzanie realizacją projektu.
cjonalności wytworzonego produktu)
todyka zarządzania projektem mówi
Warto sobie również odpowie-
wzrasta do 85%. Według większości
więc o tym, w jaki sposób poprowadzić
dzieć na pytanie czym nie zajmuje się
ankietowanych, jeśli zarządzanie kry-
projekt w sposób kontrolowany. Nie
metodyka
est realitycznymi obszarami projektu jest
zapew-
zakończenia
zowane w sposób prawid ł o w y,
zarządzania
projektem.
W potocznym rozumieniu podczas
to prawdopodobieństwo porażki spada
nia
wyeliminowania
projektu skupiamy się na wytwarza-
o 50-70%.
problemów mogących się pojawić pod-
niu pewnych produktów czy usług,
czas jego realizacji, ale konsekwent-
które służą do zaspokojenia pewnych
nie wdrożona daje gwarancję szeregu
potrzeb, bądź wykorzystania jakiejś
istotnych elementów. Należą do nich:
szansy. Takie pojmowanie ogranicza
Metodyki zarządzania
projektami
 pełna kontrola projektu od jego
projekt tylko do tzw. procesów produk-
czas realizacji projektów stały się
rozpoczęcia do zakończenia;
cyjnych, odzierając go z całej warstwy
formalne metodyki zarządzania pro-
 pełne i odpowiednie zaangażo-
zarządzania. Metodyka zarządzania
jektami. Pierwsze próby uporządko-
wanie wszystkich zaintereso-
projektem nie będzie zajmowała się
wanych stron;
procesami produkcyjnymi jako takimi,
Odpowiedzią na problemy pod-
wania aspektów zarządczych projektu
28
jednocześnie
były podejmowane u schyłku II Wojny
 gwarancja zawsze aktualnego
natomiast dokładnie będzie mówiła,
Światowej. W późniejszym czasie wy-
uzasadnienia biznesowego pro-
w jaki sposób nimi zarządzać. Inny-
odrębniły się dwie sztandarowe meto-
jektu, a więc bezpieczeństwo
mi słowy w metodyce nie znajdziemy
dyki powszechnie wykorzystywane na
biznesu finansującego projekt;
opisu jakiego rodzaju sterowników
całym świecie: amerykańska PMBoK®
Należy zdać sobie sprawę, że me-
czy oprogramowania użyć w celu au-
(Project Management Body of Know-
todyka mówi co i dlaczego należy robić
tomatyzacji procesu produkcyjnego,
ledge) oraz brytyjska PRINCE2 (PRo-
zarządzając projektem, natomiast bar-
natomiast dowiemy się jak zbudować
ject IN Controlled Enviroment). Obie
dzo niewiele mówi o tym, jak to robić.
zespół projektowy, zaplanować całe
te metodyki poprzez bazowanie na
Takie podejście z jednej strony daje
przedsięwzięcie, ograniczyć jego ry-
doświadczeniach skupiały w sobie
swobodę kierownikowi projektu przy
zyko i monitorować postęp prac, czyli
najlepsze praktyki zarządzania pro-
doborze narzędzi i technik zarządzania
jak zarządzać realizacją całego przed-
jektami i ewoluowały w czasie dosto-
projektem, z drugiej zaś strony trudno
sięwzięcia. Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Magazyn
Doskonalenie procesu produkcyjnego
Część 2
Pomiar parametrów procesu
i wprowadzanie zmian
w procesie produkcyjnym
Anna Sarbiewska
LeanQ Team
www.lean.info.pl
Do wprowadzania usprawnień w procesie produkcji niezbędne jest pozyskanie danych z procesu. Dowiedzmy się zatem jak w prosty sposób można pozyskać z produkcji niezbędne dane
oraz w jaki sposób wykorzystać je do wytyczenia kierunku zmian procesu wytwórczego.
Zasadność prowadzenia pomiarów
Mało kogo w dzisiejszych czasach trzeba przekonywać
do gromadzenia danych z przebiegu procesu produkcyjnego. Mogą być one zbierane z wykorzystaniem automatyki przemysłowej lub też „ręcznie”. Niezależnie jednak od
tego, w jaki sposób pozyskiwane są informacje z procesu,
to powód ich zbierania jest niezmienny. Są nim oczekiwane
korzyści finansowe dla firmy, jakie mają przynieść wprowadzane zmiany.
Prowadzenie pomiarów ma na celu pozyskanie informacji na temat składowych procesu produkcyjnego (np. takich
jak: ludzie, maszyny, zapasy, przepływ materiałów i informa-
Rys. 1 Wizualizacja przebiegu produkcji
cji, itd.) i na ich podstawie podejmowanie decyzji w jakiej
kolejności i gdzie należy wprowadzić usprawnienia.
produkuje, a dostawca dostarcza zamawiane przez fabrykę materiały. Na podstawie zidentyfikowanych problemów
oraz danych z automatycznego pomiaru, wprowadzane są
... Gromadzenie danych bez wykorzy-
zmiany w organizacji procesu realizacji zlecenia poprzez
stania ich celem doskonalenia jest marno-
wdrażanie kolejnych narzędzi Lean Manufacturing w sy-
trawstwem.
mulowanej Fabryce (np. Równoważenie obciążeń, 5S Standaryzacja czy Kanban).
Dodatkowo podczas pracy „fabryki” istnieje możli-
Zobaczmy to na przykładzie
wość analizy okna wizualizacji przebiegu produkcji w czasie rzeczywistym (Rys. nr 1). Dzięki podglądowi widoczny
W wyniku coraz większego zainteresowania automatycznym gromadzeniem danych z przebiegu procesu pro-
jest przebieg prac na stanowiskach czy stan zaawansowania prac nad realizacją zleceń.
dukcji powstają aplikacje mające pomóc w jego wizualiza-
Informacje takie pozwalają osobom zarządzającym
cji oraz tworzeniu raportów ułatwiających podejmowanie
fabryką m.in. na podejmowanie natychmiastowych działań
decyzji. Jednym z pakietów rozwiązań jest przemysłowe
zaradczych w momencie pojawiania się problemu, jak np.
oprogramowanie Wonderware. Zostało ono wykorzystane
przestój stanowiska czy opóźniania w realizacji zamówień
do wizualizacji projektu szkoleniowego „Automatyczna
klienta.
Fabryka Efektywności”: gry prezentującej przebieg procesu realizacji zlecenia klienta i wdrożenia koncepcji Lean
Manufacturing w symulowanej Fabryce. Gra składa się z 5
rund, w trakcie których klient składa zamówienia, fabryka
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Podstawą do doskonalenia są informacje
Podczas przebiegu gry gromadzone są informacje
o podstawowych parametrach procesu:
29
Magazyn
 ilość zamówionych i dostarczonych do klienta wyrobów,
 ilość
wyprodukowanych
wy-
robów na końcu procesu jak
i przez każde stanowisko,
 ilość wadliwych wyrobów na
końcu procesu i na stanowiskach oraz liczba rework’ów,
 czas cyklu (czas pomiędzy zejściem dwóch kolejnych sztuk
wyrobu wykonanego na stano-
Porównanie taktu z czasem cyklu
produktu jest podstawą do:
Rys. 2 Wykres Yamazumi
Na rysunku nr 2 widać także, iż
 definiowania zasobów w pro-
linia taktu (czerwona pozioma linia)
 czas i liczba przezbrojeń,
cesie wytwórczym, czyli ile po-
ulega z rundy na rundę obniżeniu.
 czas i liczba przestojów,
trzeba maszyn i pracowników w
Dzieje się tak dlatego iż klienta składa
naszym procesie wytwórczym,
coraz to więcej zamówień do realiza-
wisku półwyrobu),
 ilość materiałów zamówionych
 redukcji produkcji w toku.
u dostawcy.
cji a dostępny na produkcję czas nadal
Dane te trafiają do przemysłowej
Na wykresach z trzech kolejnych
pozostaje taki sam. Tak więc cel jaki
bazy danych, skąd są pobierane do ge-
rund widać (Rys. nr 2), że po wprowa-
chcemy osiągnąć równoważąc obcią-
nerowania zdefiniowanych raportów.
dzonych usprawnieniach dążono do
żania, zmienia się dynamicznie.
Raporty
tzw. równoważenia obciążeń. Rów-
Kolejnym
niezwykle
przydat-
noważenie obciążeń umożliwia za-
nym raportem jest wykres pokazu-
Dane zbierane z systemu produk-
pewnienie zbliżonego rytmu pracy dla
jący udział przezbrojeń i przestojów
cyjnego najlepiej oddają stan rzeczy-
wszystkich równoważonych stanowisk
w całkowitym czasie dostępności sta-
wisty gdy dane liczbowe przekładne są
(wdrożenia tzw. one-piece-flow), co
nowiska. Na przykładowym raporcie
na wizualne wykresy. Graficzna for-
w konsekwencji doprowadza do sytu-
dla wszystkich stanowisk w fabryce
ma przygotowania raportów pozwala
acji, w której stanowiska można umie-
z rundy pierwszej dostrzec można, iż
na szybką i łatwą analizę zawartych
ścić jedno obok drugiego i zredukować
najwięcej czasu na przestoje zmarno-
w nich informacji oraz wyciąganie
zapas produkcji w toku dzięki umoż-
trawiło stanowisko 3, 1 i 2. Taki wynik
wniosków.
liwieniu przemieszczania wyrobów na
jest podstawą do sprawdzenia z jakiego
powodu stanowiska te nie pracowały:
 nie było zleceń produkcyjnych
... Wszystkie przedstawione raporty przebiegu procesu produk-
do realizacji na stanowisku –
cyjnego zostały stworzone na podstawie wyników uzyskanych z gry
uwaga: stanowisko nie musi
w symulowanej Fabryce.
być w pełni wykorzystane przez
cały dostępny czas,
 problemy poprzedzającego sta-
Jednym z raportów użytych na
zasadzie „z ręki do ręki” Obciążenia
nowiska przełożyły się na brak
potrzeby gry jest raport przedstawiają-
możemy równoważyć stanowiska na 3
półwyrobów do obróbki,
cy wykres Yamazumi. Głównymi skła-
sposoby:
 doskonaląc pracę wykonywaną
jest C/T (czas cyklu) dla stanowisk
na stanowisku poprzez elimi-
 awaria,
oraz takt klienta, czyli rytm, w jakim
nację czynności nie dodających
 inne.
powinna przepływać produkcja jed-
wartości produktowi - w ten
Widać także, że jedynie stano-
nego wyrobu pomiędzy stanowiskami
sposób skraca się czas cyklu
wiska 5 i 6 są stanowiskami gdzie
w procesie wytwórczym tak, by moż-
(C/T),
następuje przezbrojenie. Kiedy będą
na było zrealizować zapotrzebowanie
w dostępnym czasie.
Sposób wyliczenia taktu klienta:
Takt klienta =
30
 opóźnienia w dostawach mate-
dowymi umieszczonymi na wykresie
dostępny czas
zapotrzebowanie
riału do produkcji,
 przenosząc część obciążania na
wprowadzane usprawnienia związa-
inne stanowisko- zabrana jest
ne ze skracaniem czasu przezbrojenia
część pracy i oddana pracowni-
(SMED- Single Minute Exchange of
kowi na stanowisku o krótszym
Die) czas ten powinien ulec skróceniu
C/T,
co zobaczyć będzie można w kolejnym
 dublując stanowisko.
raporcie.
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Magazyn
... Wybierając stanowisko do doskonalenia należy analizować dwa parametry:
OEE oraz C/T w stosunku do linii Taktu.
Rys. 2 Udział produkcji, przestojów, przezbrojeń w czasie
dostępności stanowiska
Rys. 4 Charakterystyka stanowisk- OEE
nych raportach pozwala na podjęcie decyzji, które miejsca
należy doskonalić. Tak więc pamiętaj, aby nie analizować ra-
... Jeśli ten raport ma być dla Ciebie
portów osobno, lecz wiązać informację o jednym parametrze
użyteczny musisz zapewnić sobie informa-
procesu wytwórczego z pozostałymi danymi, dzięki czemu
cję o przyczynach przestojów oraz określić
możliwie będzie wyciągnięcie właściwych wniosków.
standardowe czasy przezbrojeń. W ten spo-
Innym przykładem raportu jest raport zestawiający
sób dowiesz się co jest krytyczną przyczyną
wszystkie zbierane dane ze stanowiska takiej jak: czas cy-
niskiej wydajności stanowiska.
klu, czas przezbrojenia, suma czasu przestojów, OEE, całkowita ilość przerobionych wyrobów oraz ilość braków.
Kiedy na podstawie poprzednich raportów zostanie
Cały kolejny raport poświęcony jest wskaźnikowi OEE
(Overall Equipment Effectiveness) i jego składowym.
Opis wskaźnika OEE został przedstawiony w części
pierwszej doskonalenia procesu wytwórczego.
Wskaźnik efektywności wykorzystania wyposażania
jest jednym z mierników stosownych do poznania procesu
podjęta decyzja o konieczności wprowadzenia zmiany na
konkretnym stanowisku, w takim zestawieniu mamy skumulowane niezbędne informacje, aby dobrać narzędzie doskonalenia, które przyniesie oczekiwane korzyści.
Więcej o narzędziach w kolejnych wydaniach Biuletynu automatyki.
i jego doskonalenia. Wskaźnik ten odnosi się do maszyny
Podsumowanie
w ujęciu:
 strat na dostępności – odnosi się do nieplanowanych
przestojów
 strat na wydajności – odnosi się do odchyleń w czasach cyklu
 strat na jakości. – odnosi się do wad jakościowych
Pozwala szczegółowo śledzić przyczyny strat na efektywności jak również wpływ wprowadzanych zmian na
efektywność stanowiska.
Wszelkie zmiany wprowadzane w firmie opierają się
na wcześniejszych analizach. Dobrze jest jeśli do tych analiz można wykorzystać rzeczywiste i rzetelne dane. Żeby
natomiast móc ich użyć należy wcześniej stworzyć system
do ich gromadzenia, przetwarzania i analizy np. system
Wonderware.
Drogą do poprawy konkurencyjnej pozycji firmy na
rynku jest m.in. odchudzenie produkcji (LEAN).
Poniższy wykres przedstawia efektywność wykorzy-
Tak, jak zaznaczono we wstępie, każde usprawnianie
stania czasu dostępnego na produkcję. Jak można zauwa-
ma wymiar finansowy. Dlatego też wkładając wysiłek w do-
żyć stanowisko 1 ma najniższą efektywność. Wydaje się
skonalenie procesu należy monitorować uzyskiwane korzy-
zatem, że tym stanowiskiem należy się zająć. Jeśli jednak
ści. Przykładem monitoringu może być raport wyników
przyjrzymy się rysunkowi obciążenia (wykres Yamazumi)
z każdej rundy symulacji i przyjrzenie się jak podejmowane
zobaczymy, że stanowisko to ma zapas czasu względem
działania usprawniające proces przekładają się na wynik
taktu. Stąd doskonalenie tego stanowiska nie wpłynie na
finansowy firmy. poprawę efektywności całego procesu wytwórczego. Miejscem do doskonalenia powinny być stanowiska 3 i 4.
Połączenie informacji zawartych w powyżej opisa-
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Więcej informacji na temat szkoleń dotyczących opisywanych zagadnień
można znaleźć na stronie 7, lub uzyskać telefonicznie u pani Iwony Jakielskiej
(tel. 058 554 09 17).
31
Instalacje automatyki
System monitorowania
mikroklimatu w ICN Polfa
Rzeszów S.A.
W przemyśle farmaceutycznym bardzo ważną rolę odgrywa utrzymanie właściwych warunków klimatycznych podczas produkcji i przechowywania leków. Temperatura, wilgotność, odpowiednia różnica ciśnień w pomieszczeniach muszą być stale monitorowane. Znaczenie tych
pomiarów jest duże, gdyż jakiekolwiek nieprawidłowości mogą wpłynąć
nie tylko na jakość wyprodukowanych leków, ale również zaprzepaszczenie badań w laboratoriach.
alarmów bieżących i prezentuje je
w tabelach.
Dostęp do danych z Historiana
odbywa się za pomocą programów
z grupy Active Factory, tj.
» Trend: graficzna prezentacja przebiegów,
» Query: możliwość zadawania zapytań do bazy danych pomiarów w ję-
Między innymi z takich właśnie
» InTouch 10.0 HMI - oprogramowa-
powodów ICN Polfa Rzeszów S.A.
nie do tworzenia graficznej wizu-
Na serwerze uruchomiony jest
zdecydowała się na wdrożenie cało-
alizacji stanu procesu, pomiarów,
portal Information Server. Umożli-
ściowego systemu monitorowania kli-
sterowania i sygnalizacji.
wia on dostęp do synoptyki i rapor-
zyku SQL.
matu na terenie fabryki.
Magazyn opakowań
Ehternet SRTP
PLC GE Fanuc RX3i CPU310
Magazyn główny, magazyn surowców oraz archiwum próbek
Ehternet SRTP
PLC GE Fanuc RX3i CPU310
temu zostało powierzone krakowskiej
AI - Sygnały z czujników (4-20 mA)
DO - Sygnalizacja, sterowanie
firmie integratorskiej ABIS s.c.
AI - Sygnały z czujników (4-20 mA)
DO - Sygnalizacja, sterowanie
Modbus
Zadanie stworzenia nowego sys-
Jednostką centralną jest serwer
HP z systemem operacyjnym MS WinAplikacja została zrealizowana
w środowisku Wonderware System
Platform 3.0 składającym się z następujących produktów:
» WW Application Server 3.0 - progra-
Serwer główny
z Platformą Systemową
Wonderware
- Appliction Sever 3.0
- Historian 9.0
- Information Server 3.0
Ethernet SRTP
dows Server 2003.
Wydział Form II
GRSTP
PLC GE Fanuc 90-30 CPU363
AI - Sygnały z czujników (4-20 mA)
DO - Sygnalizacja, sterowanie
Klienci zdalni, dostęp przez
przeglądarkę Internet Explorer
mu zarządzającego przepływem da-
Stacja operatorska
- InTouch 10.0
- ActiveFactory 9.2
nych o wielkościach pomiarowych,
alarmach i zapisem do bazy danych.
Ethernet TCP/IP
» WW Historian Server 9.0 - przemysłowej bazy danych gromadzącej
Serwer komunikacyjny DASGE-
tów z poziomu przeglądarki Internet
wartości pomiarowe, progi alarmo-
SRTP, za pomocą protokołu SRTP
Explorer z komputerów w sieci intra-
we w skompresowanej formie, do-
komunikuje się ze sterownikami GE
net. Korzystać z tej funkcjonalności
stępne przez zapytania SQL.
Fanuc: serii 90-30 oraz dwoma Rx3i.
mogą pracownicy kontroli jakości,
W Application Server zdefiniowano
utrzymania ruchu oraz inne służby
obiekty
w zakładzie, które potrzebują mieć
» Information Server 3.0 – portalu
internetowego,
umożliwiającego
uprawnionym użytkownikom dostęp
do synoptyki i raportów z poziomu
przetworni-
Aplikacja
wizualizacyjna
wgląd w aktualny i archiwalny stan
uru-
systemu. Za pomocą usługi Reporting
chomiona w programie InTouch, ko-
Services udostępnione są dla obsłu-
» Device Integration Server – obsłu-
munikuje się z obiektami Application
gi predefiniowane raporty z danych
gujących protokoły komunikacyjne
Server’a i wyświetla wartości bieżące
zgromadzonych w bazie danych. Są to
urządzeń przemysłowych.
pomiarów. Jest także konsumentem
raporty zmianowe, dobowe lub za do-
przeglądarki Internet Explorer.
32
odpowiadające
kom pomiarowym.
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Instalacje automatyki
maksymalne oraz średnie dla każdego pomiaru,
» limity: wyświetla aktualne wartości
progów alarmowych dla pomiarów,
» przebiegi: wykresy obrazujące przebiegi pomiarów wraz z ich limitami.
Zapis raportu możliwy jest w formatach: PDF, Excel, XML, CSV.
W ramach projektu została napiwolny okres, zawierające podsumowa-
zaawansowane środowisko raporto-
nia danych dla wskazanego pomiesz-
wania w Reporting Services dostępne
przeglądania historii alarmów, kon-
czenia.
z poziomu przeglądarek interneto-
figuracji scheduler’a, nastaw progów
Moduł
FactorySuite
sana aplikacja okienkowa służąca do
Gateway,
wych. System umożliwia stworzenie
alarmowych i współczynników kali-
skonfigurowany jest jako serwer OPC
raportów zmianowych, dobowych oraz
bracji a także historii logowania do
bieżących wartości w obiektach Appli-
z określonego okresu czasu z wybra-
systemu.
cation Servera.
nego wcześniej pomieszczenia. Istnie-
W drugim etapie inwestycji roz-
Wizualizacja instalacji została do-
je możliwość generowania raportów
budowano system poszerzając funk-
pracowana w taki sposób, by spełniała
z wybranym krokiem minutowym lub
cjonalność o dodatkowe magazyny
wszystkie wymagania użytkowników.
godzinowym. Przy każdym pomiarze
oraz dodano dwa sterowniki GE Fanuc
Było to możliwe dzięki szerokiej gamie
w raporcie mogą wystąpić określone
Rx3i i dotykowe panele operatorskie.
możliwości oprogramowania Wonder-
znaczniki, które informują operatora
Panele operatorskie umożliwiają
» sygnalizacja błędów komunikacji,
o przekroczeniach zdefiniowanych sy-
przeglądanie lokalnie na obiekcie bie-
błędnych lub niewiarygodnych po-
gnałów alarmowych. Do każdego ra-
żących wartości pomiarowych wraz
miarów, itp.,
portu przewidziane są dodatkowe sek-
z sygnalizacją poprawności pomiaru
cje, które można opcjonalnie włączyć.
oraz przeglądanie przebiegów histo-
ware System Platform.
Uzyskano następującą funkcjonalność wizualizacji:
» przegląd ekranów synoptycznych
z wartościami mierzonych pomiarów,
» przegląd trendów historycznych,
» przegląd alarmów bieżących,
» automatyczne potwierdzanie alarmów Hi oraz Lo oraz konieczność
potwierdzania
pozostałych
alar-
mów przez dyspozytora,
» ustawianie progów alarmowych dla
odpowiednich pomiarów,
» logowanie zmian progów alarmowych,
» możliwość kalibracji wartości pomiarowych,
» sygnalizacja odpowiednim kolorem
przekroczenia progu alarmowego,
» stworzenie Scheduler’a pracy poszczególnych liczników mierzących
Są to:
ilość cząstek oraz przepływu po-
» alarmy i przekroczenia: pokazuje
wietrza, jak również możliwość za-
opis alarmu wraz z czasem rozpo-
łączania oraz wyłączania liczników
przez system i operatora.
Oprócz wizualizacji, stworzono
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
częcia oraz zakończenia,
rycznych danego pomiaru.
Marlena Chryczyk
ABIS s.c.
www.abis.krakow.pl
» bilans: przedstawia podsumowanie
zawierające wartości minimalne,
33
Instalacje automatyki
System sterowania i monitoringu
ujęcia wody ze studni głębinowych
dla miasta Nowy Targ
System ciągłego monitoringu
do miasta. Rozproszenie obiektów
paśmie 868-870 MHz. Przewidziano
oraz sterowania zbudowany dla
oraz ich lokalizacja wymuszały częste
również dalszą rozbudowę systemu
Miejskiego Zakładu Wodociągów
wyjazdy obsługi w teren w celu kon-
transmisji danych z kolejnego ujęcia
troli ich pracy. System pozwolił ogra-
sześciu studni głębinowych wykorzy-
niczyć koszty eksploatacyjne, a także
stując budowaną w ten sposób sieć ra-
poprawić jakość działania sieci wodo-
diomodemów.
i Kanalizacji w Nowym Targu został
wdrożony
w
październiku
2006 roku, w ciągu kilkuletniego
procesu inwestycyjnego jako ostatni etap budowy ujęcia.
ciągowej.
Na każdej studni umieszczona
System automatyki realizuje zdal-
jest szafa sterownicza, gdzie zabudo-
ne sterowanie pracą studni oraz mo-
wano sterownik GE Fanuc VersaMax
Micro wraz z modułem wejść analogowych UEX636. Sterownik zbiera
dane związane z pracą danej studni
w postaci alarmów, a także steruje
wydajnością pompy poprzez przemiennik częstotliwości. Dodatkowo
przewidziano możliwość sterowania
lokalnego pracą studni. Z tego względu zainstalowano na drzwiach czołowych szafy panel operatorski TIU050
firmy Horner Electric. Umożliwia on
podgląd danych zbieranych przez sterownik oraz sterowanie pracą pompy,
przeglądanie alarmów obiektowych,
kasowanie alarmów itp.
Zbieranie danych zorganizowano
poprzez budowę sieci kablowej łącząc
ze sobą siedem sterowników do pracy
w sieci multidrop, wykorzystując proto-
Ze względu na potrzeby ilościo-
nitoring z ujęcia w Szaflarach, gdzie
we oraz jakościowe wody zaistnia-
obsługa ma wpływ na ilość wyprodu-
ła konieczność wybudowania ujęcia
kowanej wody z ujęcia głębinowego.
wody ze studni głębinowych dla mia-
Ze względu na fakt, że w Szaflarach
sta Nowy Targ. Dotychczas do Nowe-
pracuje system wizualizacji Wonder-
go Targu dostarczano wodę z ujęcia
ware InTouch 9.5, zdecydowano się
powierzchniowego na rzece Duna-
na poszerzenie systemu o okna syn-
jec poprzez stację uzdatniania wody
optyczne związane z ujęciem wody
w Szaflarach oraz z pobliskich stud-
ze studni głębinowych. Dzięki niskim
ni głębinowych. Zdecydowano się na
kosztom eksploatacji oraz dużej ilości
odwiercenie
dodatkowych
przesyłanych danych obiektowych do
studni oraz modernizację istniejących
czterech
współpracy z systemem wizualizacji,
czterech w południowej części miasta.
wybrano radiowy przesył danych za
Ujęcie to składa się z ośmiu studni głębinowych, dostarczających wodę
34
pomocą
radiomodemów
kół Modbus RTU. W jednej z nich za-
SATELLI-
NE 3AS 869, pracujących w wolnym
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Instalacje automatyki
logiczne:
» poziom lustra wody w studniach,
» ciśnienie na rurociągu tłocznym,
» ilość wypompowanej wody w m3,
» przepływ,
» częstotliwość z jaką pracuje przemiennik częstotliwości
zasilający silnik pompy głębinowej,
» alarmy w postaci otwarcia włazu do studni czy szafy sterowniczej, zaniki zasilania czy komunikacji ze sterownikami.
Każda szafa sterownicza posiada UPS, aby w razie
zaniku zasilania podtrzymać pracę systemu. Algorytm sterowania pracą studni nie dopuszcza do nadmiernego obniżenia lustra wody.
Budowa tego systemu bardzo usprawniła pracę ujęcia,
instalowano radiomodem firmy Satel, który przesyła dane z
ponieważ operatorzy posiadając wgląd na pracę poszczegól-
sieci sterowników do stacji Master (komputer z oprogramo-
nych studni, mogą natychmiast wyłączyć lub załączyć po-
waniem InTouch 9.5 firmy Wonderware) w stacji uzdatnia-
szczególne pompy w studniach oraz zwiększyć lub zmniej-
nia wody w Szaflarach. Ósma studnia ze względu na wysokie
szyć wydajność pomp z poziomu aplikacji wizualizacyjnej.
koszty związane z prowadzeniem kabla także posiada zabu-
System automatyki został wykonany oraz wdrożony
dowany radiomodem SATELLINE 3AS 869, komunikujący
przez firmę TECHNOLOGIC Nowos Adam z Nowego Targu.
się bezpośrednio z systemem wizualizacji w Szaflarach.
Monitorowane tam są następujące parametry techno-
TECHNOLOGIC Adam Nowos
[email protected]
2 % + , ! - !
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
35
Instalacje automatyki
P.R.D. Gniezno - Wytwórnia Mas Bitumicznych Gurówko
Zastosowanie komputerów panelowych
TPC w wytwórniach mas bitumicznych
Artykuł przedstawia zastoso-
rącym) na szczyt wieży do sortownika
podajnika cełkowego. Gorący bitum,
wanie dotykowych paneli operator-
wibracyjnego. W sortowniku zostaje
znajdujący się w obiegu zamkniętym
skich Wonderware w wytwórniach
rozdzielone na 5 frakcji w zależności
wymuszonym pompą, jest podawany
mas bitumicznych na przykładzie
od wielkości ziarna i umieszczone
do wagi bitumu za pomocą zaworu
w pięciu różnych zbiornikach. Każdy
trójdrożnego.
wytwórni P.R.D. Gniezno.
Opis procesu
Proces wytwarzania masy bitumicznej (asfaltu drogowego) polega na
zbiornik wyposażony jest w klapę spu-
Zważony materiał z poszczegól-
stową za pomocą, której można dozo-
nych wag jest zsypywany do mieszal-
wać kruszywo do wagi tensometrycz-
nika, w którym zostaje wymieszany.
nej podwieszonej pod zbiornikami.
Po wymieszaniu, gotowa masa bitu-
zmieszaniu odpowiednich udziałów
Spaliny z bębna suszarki wraz
miczna zostaje zrzucona do brudow-
wagowych kruszyw zadanej frakcji
z pyłem z kruszyw są wyciągane za
nika i następnie do wózka, w którym
(grysów), mączki mineralnej, pyłów,
pomocą wentylatora wyciągowego: po
zostaje wywieziona do silosa.
celulozy i bitumu (jako lepiszcza)
przejściu przez separator i filtr tkani-
w odpowiedniej temperaturze, w celu
nowy wydalane na zewnątrz. Większe
uzyskania mieszanki bitumicznej.
frakcje są zatrzymywane na separato-
System sterowania
i wizualizacji
Sterowanie procesem oparte jest
na sterowniku PLC Simatic 315 firmy
Siemens, który za pomocą oddalonych
modułów I/O firmy Wago realizuje
zadania sterowania automatycznego
w zakresie obsługi sygnałów wejść/
wyjść. Obsługę czterech wag tensometrycznych zapewniają dwa dwukanałowe moduły wagowe typu Siwarex.
Sterownik połączony jest z modułami
wejść/wyjść oraz ze stacją operatorską
za pomocą sieci Profibus DP.
Stację operatorską stanowi przemysłowy komputer panelowy z ekranem dotykowym (o rozdzielczości
1280 x 1024 pikseli) firmy Wonderware z systemem wizualizacji i akwizycji
danych zrealizowanym w środowisku
InTouch (patrz Rys. 1).
O wyborze komputera panelowe-
Rys. 1. Główny ekran aplikacji
36
rze i podawane podajnikiem cełkowym
go Wonderware z ekranem dotykowym
do elewatora gorącego. Pyły z filtra są
zadecydowały jego następujące zalety:
Kruszywa, poprzez system po-
transportowane podajnikami cełko-
» Integracja komputera typu PC wraz
dajników taśmowych, podawane są do
wymi do elewatora pyłów i stamtąd do
z panelem operatorskim, co pociąga
bębna suszarki, w którym ogrzewa się
zbiornika pyłów. Mączka ze zbiornika
za sobą zwiększenie niezawodno-
je do wymaganej temperatury (ok. 200
mączki jest transportowana za pomo-
ści urządzenia i zmniejszenie jego
°C) za pomocą palnika (gazowego lub
cą układu podajników do wagi mącz-
olejowego). Gorące kruszywo trans-
ki i pyłów. Celuloza ze zbiornika jest
» Ekran dotykowy eliminuje potrzebę
portowane jest elewatorem (tzw. go-
podawana do wagi celulozy za pomocą
stosowania myszki i klawiatury, co
kosztów.
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Instalacje automatyki
zwiększa niezawodność całego układu i upraszcza jego
obsługę.
» W cenie komputera panelowego zawarte jest oprogramowanie: system operacyjny Microsoft Windows XP Professional (już zainstalowany) oraz oprogramowanie do
wizualizacji Wonderware InTouch
» Komputer posiada dwa porty RS232 (co pozwala m.in.
na realizację połączenia serwisowego z modułami wagowymi Siwarex dla celów kalibracyjnych.
Rys. 2. Okno raportów
» Komputer posiada złącze PCI, co pozwoliło na zainstalowanie karty komunikacyjnej Simatic Net CP 5613
produkcji. Aplikacja obsługująca raporty została wykonana
A2 Profibus do komunikacji ze sterownikiem. Alterna-
w środowisku MS Acces RT (patrz Rys. 2).
tywnym sposobem komunikacji stacji operatorskiej ze
Podsumowanie
sterownikiem jest połączenie za pomocą sieci Ethernet
(komputer panelowy posiada dwie karty ethernet).
Przedstawiony system sterowania i wizualizacji, w ca-
Zainstalowany system komputerowy pozwala na pro-
łości opracowany i wykonany przez firmę P.P.H.U. Link
wadzenie naważania w trybie ręcznym i automatycznym,
z Krakowa (www.linkservices.pl), został już wdrożony
wraz z pełnym nadzorowaniem tego procesu. W trybie au-
w kilkunastu wytwórniach mas bitumicznych (urządze-
tomatycznym praca wytwórni przebiega w zasadzie bez in-
nia technologiczne i generalne wykonawstwo realizowane
gerencji operatora, natomiast w trybie ręcznym operator ma
przez firmę FILTROPOL z Oświęcimia – www.fitropol.pl)
możliwość sterowania indywidualnie każdym urządzeniem.
w całym kraju. Na tej podstawie można stwierdzić, że za-
Dodatkowo została zaimplementowana obsługa recep-
stosowanie komputerów panelowych Wonderware z ekra-
tur, za pomocą Menedżera Receptur wchodzącego w skład
nem dotykowym jest rozwiązaniem racjonalnym, zarówno
oprogramowania InTouch. Wartości historyczne kluczo-
pod względem kosztów, prostoty obsługi oraz jakości. Po
wych parametrów procesu są zapisywane w bazie danych
kilkudniowym szkoleniu operatorzy nie mają większych
typu SQL Server osadzonej również w środowisku softwa-
problemów z samodzielnym prowadzeniem i nadzorowa-
rowym komputera TPC. W każdej chwili operator ma moż-
niem produkcji.
liwość wyświetlenia (wydrukowania) raportu z wykonanej
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Krzysztof Janik
Linkservices
37
Ostatnie strony
Polskie drogi
Ileż ja razy się zastanawiałem, o co chodzi rozmaitym poszukiwaczom przygód,
o których tak często piszą media. Tym wszystkim zdobywcom biegunów, eksploratorom amazońskiej dżungli, wysokohimalajskim wspinaczom, oceanicznym samotnikom. Po co ponosić takie koszty i tracić tyle czasu, gdy wcale nie gorsze przygody
można przeżyć tutaj, na piastowskiej ziemi. Wystarczy wybrać się w podróż po polskich drogach.
Pewnie przewidują Państwo, że będę pisał o dziurach,
przełomach, pękających mostach oraz nieistniejących autostradach. Cóż, może innym razem. Na te cudowności narzekają wszyscy. Rzecz jasna jak najbardziej słusznie, ale czy
stan techniczny to naprawdę jedyny problem polskich szos?
Chciałbym tutaj postawić tezę raczej mało popularną w ojczyźnie Kubicy i Hołowczyca: problemem są również sami
kierowcy.
Tak się składa, że w ciągu ostatnich 10 lat przejechałem
sporo kilometrów podróżując po Polsce. Od trzech lat codziennie pokonuję 100 kilometrów, jadąc do pracy oraz z powrotem do domu. I mogę powiedzieć jedno: czasem “aż oczy
bolą patrzeć” na to, co wyczyniają na drogach moi rodacy.
Gdzie mamy paragrafy?
Powszechnym zjawiskiem jest – delikatnie rzecz ujmując - pogarda dla obowiązujących przepisów. Przywykło się
sądzić, że nagminnie łamane są tylko ograniczenia prędkości.
Problem jest jednak poważniejszy – często ignoruje się przepisy znacznie ważniejsze, stanowiące podstawę prawidłowej
organizacji ruchu.
Czerwone światło? To tylko “późne żółte”, spoko, się
zmieszczę. Kierunkowskaz? Po co? Przecież JA wiem, dokąd
jadę. Podwójna ciągła linia? To tylko taki fajny ornament na
środku jezdni - całkiem ładnie wygląda. Zakaz wyprzedzania? Eeee tam, mnie się spieszy, mój czas jest bardzo cenny.
Wyprzedzanie na trzeciego, na zakazie? Przecież mówię, że
się spieszę! Z drogi, chamie – pobocze masz szerokie! Jadę
na motocyklu jak szaleniec, z ogromną prędkością, łamiąc
wszystkie zakazy? “Nie po to kupiłem motocykl, żeby przestrzegać przepisów” (autentyczna wypowiedź motocyklisty).
Nie lepiej jest z rowerzystami. Wielu z nich cierpi na
swoistą schizofrenię, nie mogąc się zdecydować, czy wolą
być pieszym, czy kierowcą. W praktyce – są tym, czym w
danej chwili być wygodniej. Jedzie taki rowerzysta drogą, nagle widzi przed sobą czerwone światło i stojące samochody. Więc myk! i nagle przeistacza się w pieszego, zgrabnie
wskakując na chodnik i płosząc piechurów. Następnie – jako
pieszy pełną gębą, aczkolwiek nie schodząc z roweru – chyżo
przemyka przejściem dla pieszych. Tam następuje cudowne
przedzierzgnięcie się naszego bohatera ponownie w rowerzystę, który pośpiesznie oddala się drogą poprzeczną. Pod
prąd. Ale czy to ważne? Przecież nie jestem samochodem.
Tylko rowerzystą. Albo pieszym.
A oto inna ważna nauka, płynąca z obserwacji ulic naszych miast: światło czerwone dla pieszych to jest kompletnie, zupełnie i całkowicie co innego, niż takie samo czerwone
światło dla kierowców. Ot, taki śmieszny czerwony ludzik,
który wcale nie oznacza, że nie można przechodzić. Oczy-
38
wiście że można, przecież ten samochód jest jeszcze daleko.
W każdym razie – zdążę przejść... ewentualnie przebiec. Jak
mawia mój Tato, piesi myślą, że na przejściu mniej boli.
Jaśnie chamstwo
Ogólnie można rzec, iż większość polskich kierowców
należy do jednej z czterech grup. Pierwszą stanowią Władcy.
Uważają oni, że cała jezdnia należy do nich, że to właśnie im
wszyscy pozostali powinni ustąpić miejsca, że to oni są najważniejsi. Władca się spieszy, więc to ja, gwałtownie hamując,
muszę natychmiast zmienić pas (ponaglany błyskaniem świateł, a nierzadko również klaksonem).
Druga grupa to Mistrzunie. Przedstawiciel tej grupy
posiada niebagatelne umiejętności w zakresie kierowania
pojazdem. Taki Kubica przy nim to mały żuczek. Mistrzunio
popisuje się manewrami, siejąc na jezdni popłoch i omijając
zwykłych szaraków jak tyczki. O, tak! Mistrzuniowi należy się
respekt i dużo miejsca.
Przeciwieństwo Mistrzuniów stanowią Nieudolni. Co
prawda oni również miewają wysokie mniemanie o swoich
umiejętnościach, choć nie jest to regułą. Niemniej jednak
umiejętności im ewidentnie brakuje. Podobnie jak wyobraźni
oraz często doświadczenia. Efekt jest jednak identyczny, jak
w przypadku Mistrzuniów: popłoch na jezdni.
Ostatnią grupę stanowią Buraki. W sumie nie wiem, dlaczego właśnie owo zacne warzywo stało się symbolem tego
rodzaju ludzi, lecz trudno – stało się. Burak jest szczególny,
bo jego chamowate zachowanie zdaje się nie mieć racjonalnego uzasadnienia. Blokuje innym przejazd, chociaż nie ma
z tego żadnych korzyści. Zajmuje dwa miejsca parkingowe,
chociaż spokojnie zmieściłby się na jednym. Nie stać go na
żaden życzliwy gest. Bliźniemu nie popuści, a na deser godną
wiązanką go uraczy.
Łatwo przewidzieć, co się stanie, gdy całe to towarzystwo spotka się na drodze.
Do tego wszystkiego dołączają oczywiście Normalni
Kierowcy. Tacy, którzy szanują innych, realnie oceniają swoje
możliwości i jeżdżą na ich miarę. Tacy, którzy chcą po prostu
bezpiecznie, w rozsądnym czasie dojechać do celu, nikomu
po drodze przykrości nie robiąc. Jest z nimi tylko jeden kłopot - stanowią mniejszość.
Powiadają, że w Polsce wszyscy znają się na piłce i wszyscy są świetnymi kierowcami. Cóż, faktycznie sądzę, że jestem
dobrym kierowcą. Dlaczego tak uważam? Bo wiem, gdzie
kończą się moje umiejętności, kiedy nie należy wyprzedzać,
kiedy nie warto się spieszyć, kiedy koniecznie powinienem
zwolnić, kiedy się zatrzymać, a kiedy w ogóle nie powinienem jechać.
Mateusz Pierzchała
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
Ostatnie strony
Ludzie ASTORA
(58)
Rafał Bondarowski urodził się w Zawierciu, mieście położonym w samym sercu Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Jest stamtąd blisko do wszystkich najciekawszych miejsc tej pięknej krainy. Choć obecnie
pracuje na Śląsku, w centrum Katowic, to jednak nadal
jest „chłopakiem z Zagłębia” i mieszka w swoim rodzinnym mieście.
Rafał już od dzieciństwa wykazywał zainteresowanie automatyką, co bezpośrednio przełożyło się na
wybór przez niego ścieżki edukacyjnej – począwszy od
technikum, a skończywszy na studiach. Początkowo
był to kierunek „Technika i Informatyka” na Wydziale
Techniki Uniwersytetu Śląskiego, a później specjalność
„Automatyka i Metrologia” na Wydziale Inżynierii Mechanicznej i Robotyki tej samej uczelni.
W 2006 roku Rafał rozpoczął pracę w katowickim oddziale firmy ASTOR. Początkowo do jego obowiązków należały
sprzedaż i wsparcie techniczne w zakresie bezprzewodowej
transmisji danych SATEL i urządzeń komunikacji przemysłowej Korenix. Obecnie Rafał coraz bardziej koncentruje się na
sprzedaży robotów przemysłowych Kawasaki oraz konsultacjach technicznych związanych z zastosowaniem robotów.
Po pracy Rafał lubi dobre, trzymające w napięciu filmy –
takie, w których do samego końca nie wiadomo, kto zabił, kto
został zabity oraz co jeszcze się wydarzy. Lubi też spędzać czas
na sympatycznych spotkaniach ze znajomymi.
W wolnych chwilach Rafał często organizuje wycieczki na
Jurę Krakowsko-Częstochowską, gdzie wciąż odkrywa coś nowego. Najnowszą jego pasją jest fotografia. Na każdy wyjazd
poza miasto zabiera ze sobą aparat fotograficzny. Robienie
zdjęć nie ogranicza się do samego „pstrykania” wszystkiego, co
pojawi się przed obiektywem. Rafał stara się cały czas zgłębiać
tajemną wiedzę o tym, jak zrobić dobre i ciekawe zdjęcie.
Pierwszy kontakt z firmą ASTOR
ASTOR Gdańsk
ul. Polanki 12; 80-308 Gdańsk
tel. 058 554 09 00; fax 058 554 09 09
e-mail: [email protected]
ASTOR Olsztyn
ul. Stalowa 4; 10-420 Olsztyn
tel. 089 526 79 29; fax 089 526 79 29
e-mail: [email protected]
ASTOR Wrocław
Al. Karkonoska 59; 53-015 Wrocław
tel. 071 332 94 80; fax 071 332 94 89
e-mail: [email protected]
ASTOR Katowice
ul. Ks. Bpa. Bednorza 2a-6; 40-384 Katowice
tel. 032 355 95 90; fax 032 355 95 99
e-mail: [email protected]
ASTOR Poznań
ul. Romana Maya 1; 61-371 Poznań
tel. 061 871 88 00; fax 061 871 88 09
e-mail: [email protected]
ASTOR Infel
ul. Pierwszej Brygady 35;
73-110 Stargard Szczeciński
tel. 091 578 82 80; fax 091 578 82 89
e-mail: stargard[email protected]
ASTOR Kraków
ul. Smoleńsk 29; 31-112 Kraków
tel. 012 428 63 60; fax 012 428 63 69
e-mail: [email protected]
ASTOR Warszawa
ul. Stępińska 22/30; 00-739 Warszawa
tel. 022 569 56 50; fax 022 569-56-59
e-mail: [email protected]
Biuletyn Automatyki 57 (3/2008)
39
Roboty Kawasaki są pracowite i dokładne. Przez cały czas pracują z niezmienną
wydajnością. Wymagają jedynie przeglądów okresowych co 5000 godzin
pracy. Eliminują pomyłki, zwiększają
wydajność produkcji, redukują koszty.
SPRAWDŹ JAK OPŁACALNE JEST POSIADANIE WŁASNEGO ROBOTA
WEŹ UDZIAŁ W KONFERENCJI
szczegóły: www.astor.com.pl/robotyka

Podobne dokumenty