PYTANIA i ODPOWIEDZI do parszy WAERA

Transkrypt

PYTANIA i ODPOWIEDZI do parszy WAERA
PYTANIA i ODPOWIEDZI do Parszy WAERA
• Parsza: Wa'era [‫„ ]וָ ֵארָא‬objawił się” • Rozdziały: Exodus 6:2-9:35
Streszczenie
W ubiegłym tygodniu parsza (Szemot) opowiadała, jak Mojżeszowi i Aaronowi zlecono by zanieśli
faraonowi wiadomości od Boga: "Wypuść mój lud, aby mogli obchodzić moje święto na pustyni”
(Księga Wyjścia 5:1). Faraon nie tylko to odrzucił, ale ustanowił surowe dekrety przeciwko Izraelitom,
które spowodowały ich jeszcze większe cierpienia. Mojżesz odwołał się do Boga, który zapewnił go,
że Faraon ostatecznie ustąpi przymuszony „silną ręką Bożej mocy” do wypuszczenia ludu.
W tej parszy, Bóg powiedział Mojżeszowi, że zamierza spełnić swoją obietnicę daną Abrahamowi,
Izaakowi i Jakubowi, dając Izraelitom ziemię Kanaan, i że słyszał "Jęk wzdychania Izraelitów, których
Egipcjanie zmuszali do niewolniczej pracy" (Wj 6:5). Dlatego Bóg polecił Mojżeszowi, aby powiedzieć
ludziom: " Ja jestem Jahwe. Ja was uwolnię od ciężkiej pracy dla Egipcjan i wyprowadzę z tej niewoli.
Wybawię was moją wyciągniętą prawicą po dokonaniu bardzo surowego sądu nad nimi. I wezmę sobie
was za mój lud, i będę wam Bogiem, i przekonacie się, że Ja, jestem Jahwe Bóg wasz, uwolniłem was
spod jarzma egipskiego. Potem wprowadzę was do ziemi, którą z ręką podniesioną przysiągłem dać
Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi. Dam ją wam na własność. Zaiste, Ja [jestem] Jahwe! (Wj 6:6-8)
(te cztery wypowiedzi są czasami nazywane "czterema wyrażeniami wykupu").
Pomimo tych wielkich obietnic ludzie jednak nie byli w stanie ich słuchać ze względu na „upadek
ducha” spowodowany przemęczeniem niewolniczą pracą. Następnie Bóg powiedział do Mojżesza: "Idź
w, powiedz Faraonowi, królowi egipskiemu, aby pozwolił Izraelitą wyjść z ziemi swojej. "Mojżesz
protestował, ponieważ Izraelici nie słuchali go, jak mógł kiedykolwiek mieć nadzieję, że przekona
faraona? Narracja nie daje jednoznacznej odpowiedzi na pytanie Mojżesza, choć Bóg powtarza,
Mojżeszowi i Aaronowi, że wyprowadzi lud z Egiptu (Wj 6:13).
Dalej podano genealogię Mojżesza i Aarona, co może służyć jako wstęp do ustalenia ich autorytetu
wśród ludu Izraela: "I rzekł JHWH do Mojżesza: Oto ustanawiam cię bogiem dla faraona, a brat twój
Aaron będzie twoim prorokiem. Ty powiesz mu wszystko, co ci rozkażę, a Aaron, brat twój, będzie
przemawiał do faraona, ażeby wypuścił Izraelitów ze swego kraju. " (Wj 7:1-2). Tora mówi nam, że
Mojżesz miał osiemdziesiąt lat, a Aaron osiemdziesiąt trzy lata, kiedy po raz pierwszy stanęli przed
faraonem. Następnie Bóg zapowiedział, że zatwardzi serce faraona tak, że nie będzie ich słuchać, co
następnie spowoduje sprowadzenie wyroku na Egipt za uciskanie narodu żydowskiego. „Ale faraon nie
usłucha was. Wtedy Ja położę rękę moją na Egipt i wyprowadzę zastępy moje, lud mój, synów izraelskich
z ziemi egipskiej przez surowe wyroki. (Wj 7:4).
Gdy faraon ponownie odmówił ludowi prawa do wyjścia na pustynię, aby wielbić Boga, nastąpiła
ostateczna rozgrywka pomiędzy królestwem ludzi a Królestwem Bożym. Pierwszy znak, laska Aarona
zamieniła się w węża, który połknął w całości laski egipski magów. Niemniej jednak, Faraon miał
"twarde serce" i nie pozwolił Izraelitom odejść. Bóg następnie zaczął wysyłać serię coraz cięższych plag
na Egipcjan. W pierwszej, wody Nilu zamieniły się w krew, a następnie roje żab pojawiły się na ziemi.
Wszy (komary) następnie pojawił się z prochu, a następnie stada szkodliwych i wściekłych zwierząt.
Zaraza zaczęła zabijać zwierzęta domowe, podczas gdy bolesne czyraki dotknęły Egipcjan. W siódmej
pladze, zesłał Bóg grad "ognia i lodu" z niebios, niszcząc duży obszar ziemi. Mimo, że faraon był
świadkiem wszystkich tych cudów, jednak pozostał dumny i niewzruszony. Gdy Faraon nadal nie
ustąpił, Bóg dalej "zatwardzał" jego serce, następnie zapowiedział zesłanie ostatecznych plag na Egipt i
wielki Exodus Izraela.
PYTANIA:
1. Co znaczy słowo "wa'era" ( ‫? )וָ ֵארָא‬
2. Dlaczego Bóg mówi do Mojżesza: "Ja jestem JHWH?" (Wj 6:2)
3. Co znaczy El Szaddai ( ‫שׁדָּי‬
ַ ‫? )אֵל‬
4. Dlaczego Bóg mówi, że On nigdy nie dał się poznać patriarchom pod imieniem Jahwe ( ‫) יהוה‬,
zwłaszcza, że nazywano go już wcześniej JHWH ? (6:3)
5. Jakie cztery obietnice Boga są upamiętnione przez użycie czterech kielichów wina podczas tradycyjnej
wieczerzy sederowej? (6:6-8)
6. Jak ludzie zareagowali na obietnice Boże? (6:9)
7. Kiedy Bóg powiedział Mojżeszowi, aby poszedł do faraona, i zażądał uwolnienia ludu Izraela,
co Mojżesz powiedział w odpowiedzi? (6:10-12)
8. Dlaczego Mojżesz miał wadę wymowy? (6:12)
9. Dlaczego Bóg nie uzdrowił Mojżesza z jego wady wymowy?
10. Jak Bóg postąpił wobec słabości Mojżesza, że był "nieobrzezanych warg"?
11. Dlaczego ród Lewiego poprzedzają Ruben i Symeon? (6:14-16)
12. Co było głównym powodem wykupienia (wyprowadzenia) z Egiptu?
13. Wymień trzech synów Lewiego, syna Jakuba (6:16)
14. Jakie było imię ojca Mojżesza? (6:17-19)
15. Z kim ożenił się Amram? (6:20)
16. Jakie były imiona dzieci Jocheved ?
17. Z kim ożenił się Aaron? (6:22)
18. Czy możesz wymienić czterech synów Aarona? (6:23)
19. Kim był Korach ( ‫ )קרַח‬i jego synowie (6:24-25)?
20. Kto to był Pinchas (tzn., Finesz)? (6:25)
21. W jaki sposób Mojżesz był "bogiem" dla faraona, a Aaron jego prorokiem? (7:1)
22. Dlaczego Mojżesz był "bogiem" dla Faraona, czy to ironia?
23. Dlaczego Bóg zatwardział serce faraona, tak że nie pozwolił Izraelitom wyjść?
24. Jeśli Bóg zatwardził serce faraona, przez co uczynił go upartym, jak faraon mógł być
odpowiedzialny za swoje czyny? Dlaczego tak surowo go ukarano? (7:3, Rz 9:17-ff.)
25. Ile lat miał Mojżesz, kiedy zaczął konfrontacje z faraonem? (7:6-7)
26. Jaki był pierwszy znak użyty do uwierzytelniania poselstwa Mojżesza? (7:8-9)
27. Co się stało, gdy egipscy magicy powtórzyli ten znak ? (7:11-13)
28. Jakie jest hebrajskie słowo oznaczające "plagę" ?
29. Czy Abraham przewidział wyjście z Egiptu? (Rdz 15:13-14)
30. Co Bóg miał na myśli, kiedy powiedział, że serce faraona było "uparte"? (7:14)
31. Dlaczego Bóg kazał iść Mojżeszowi do faraona rano, kiedy ten wychodził z wody Nilu? (7:15-16)
32. Bóg rozpoczął serię dziesięciu plag (eser ha-makkot). Jaka była pierwsza plaga?
33. Dlaczego Bóg uderzy na początku Nil ? (7:17-18)
34. Dlaczego wody Nilu zamieniły się w krew?
35. Czy magowie Egiptu potrafili powtórzyć pierwszą plagę? (7:22)
36. Ponieważ faraon nie zmienił swego serca, Bóg zesłał kolejną plagę. Ile dni minęło, zanim Bóg zesłał
drugą plagę? (7:25)
37. Co było drugą plagą? (7:26-29)
38. Dlaczego laska Aarona została wykorzystana do rozpoczęcia dwóch pierwszych plag?
39. Czy egipscy magicy byli zdolni do powtórzenia tej plagi? (8:3)
40. Dlaczego faraon prosił, by żaby zniknęły następnego ranka? (8:5-7)
41. Co zrobił faraon gdy zobaczył, że żaby zaczęły wymierać? (8:11)
42. Jaka była trzecia plaga, i dlaczego czarownicy uznali to za znak od Boga? (8:12)
43. Jaka była czwarta plaga? (8:16-23)
44. Jak Faraon próbował targować się z Mojżeszem? (8:24-25)
45. Czy faraon wreszcie ustąpił gdy skończyła się czwarta plaga? (8:28)
46. Jaka była piąta plaga? (9:1-6)
47. A co była szóstą plagą? (9:8-12)
48. W jaki sposób zaraza wśród zwierząt Egipcjan, mogła nie zabić ich wszystkich podczas piątej plagi?
49. Jaka była siódma plaga? (9:13-35)
50. Dlaczego Bóg po prostu nie zgładził faraona i Egipcjan? (9:15-16)
51. Dlaczego Tora wspomina, że po siódmej pladze len i jęczmień zostały zniszczone, ale pszenica i
orkisz nie były? (9:31-32)
52. Jak Faraon zareagował na cudowny grad, który spadł? (9:27-28)
53. Jak każdy z czterech kielichów odpowiada o każdej z czterech obietnic? Jak widzisz zbawienie dane
w Mesjaszu w odniesieniu do każdego kielicha? Co z kielichem dla Eliasza?
ODPOWIEDZI:
1. Słowo "wa'era" jest w pierwszej osobie, prostą, bierną formą czasownika ra'ah ( ‫) ָר ה‬, "widzieć",
które znaczy "widziałem" lub "i ukazał się" (tj. Bóg ukazał się Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi).
2. W Torze gdy Bóg przemówił do Mojżesza, jest używane wyrażenie: "I rzekł JHWH do Mojżesza
ֶ ‫)וַיְַדבֵּר יְהוָה א‬, z wyjątkiem przypadków, gdzie jest użyte słowo Elohim ( ‫)אֱלהִים‬.
mówiąc: ( ‫ֶל־משׁה לֵּאמר‬
Z Imieniem JHWH jest związane współczucie i miłosierdzie Boże, a Elohim jest związany z Bożą
sprawiedliwością i prawością. Wedle niektórych mędrców, Bóg udzielił Mojżeszowi w nagany za jego
wcześniejszą prośbę o wyjawienie pełnej tajemnicy Jego Imienia (3:13), lub za ujawnienie, że sąd Boży
przeciwko Egiptowi był jednocześnie Jego współczuciem dla Izraela.
3. Imię El Szaddai ( ‫שׁדָּי‬
ַ ‫ )אֵל‬jest często tłumaczone jako "Bóg Wszechmocny", prawdopodobnie dlatego,
że tłumacze Septuaginty (czyli greckiego przekładu Starego Testamentu) myśleli, że Szaddai pochodzi
od czasownika głównego (szadad), że oznacza "obezwładnić" lub "zniszczyć". Łacińska Wulgata również
tłumaczy tak słowo "Szaddai" ( Bóg jest tak przytłaczający, że On jest uważany za "Wszechmogącego."
Jest jednak bardziej prawdopodobne, że imię Szaddai pochodzi od szadajim ( ‫שׁ ַדיִם‬
ָ ) hebrajskiego słowa
"piersi", wskazując na wystarczalność i pokarm (np. piersi matki, która ukazują Rachamim,
współczucie). Rzeczywiście, nazwa (El Szaddai) jest regularnie związana z płodnością i urodzajnością
pierwszych rodzin izraelskich.
4. Ponieważ każdy z patriarchów wzywał imienia JHWH (zob. Rdz 12:7-8, 26:25, 32:9; 28:16, 49:18,
itd.), możemy zrozumieć, że oznacza to, ujawnienie atrybutów Boga jako potężnego Odkupiciela Izraela
było nowym objawieniem. Rzeczywiście niektórzy pytają, czy "znaki i cuda" z plag były przeznaczone
bardziej dla Izraelitów niż dla Egipcjan, gdyż Izraelici byli uciskani przez siły Egiptu do tego stopnia,
że "utracili ducha nadziei ". Tradycyjne żydowskie komentarze mówią, że oświadczenie Boga
(tj." ale mojego imienia JHWH nie dałem im poznać ") była rzeczywiście forma nagany prośby Mojżesza
o poznanie wewnętrznego znaczenia imienia Boga. Patriarchowie mieli doskonałą ufność w Bogu i nie
naciskali, by ujawnił pełnię Swej tożsamości.
5. Cztery obietnice to " wyprowadzę cię", "dam ci", "Będę ci" i "ustanowię Cię moim ludem"
Należy jednak pamiętać, że w rzeczywistości jest więcej niż cztery obietnice w tym fragmencie:
"wprowadzę was do ziemi " i "i dam wam ziemię jako własność na wieki."
6. Oni nie słuchali Mojżesza z powodu "upadku ducha" spowodowanego ciężarami niewolnictwa.
7. Mojżesz logicznie argumentował (kal vahomer - od jasnego do ciężkich), że jeśli Izraelici nie
usłuchali go, gdy dał przesłanie nadziei, jak mógł oczekiwać, że faraon, usłucha go, gdy przekaże
wiadomość o zagładzie? Ponadto Mojżesz przypomniał Bogu, że miał wadę wymowy, która uczyniła go
słabym mówcą. Myśl, że miał "obrzezane wargi" oznacza, że uważał swoje usta za nie przydatne do
przekazania słów Boga (por. Wj. 4:10).
8. Według midrasz (Szemot Rabba), jako bardzo młody chłopak Mojżesz raz widział raz rzucanie złotej
korony faraona na ziemię. Dowiedziawszy się o tym akcie bezczelności, faraon opracował test, aby
sprawdzić, czy dziecko rozumie konsekwencje swoich czynów. Dlatego też przyniesiono, talerz z
kawałkiem złota i kawałkiem żarzącego się węgla. Pokazano to Mojżeszowi i nakazano by mały chłopiec
wybrał jedną z tych rzeczy. Jeśli Mojżesz wybrałby złoto, to oznacza, że rozumiał swoją wartość, a
zatem może zostać zabity. Z drugiej strony, gdyby Mojżesz wybrał żarzący kawałek węgla, to będzie
oszczędzony, ponieważ nie był w stanie odróżnić złota i świecącego węgla. Mojżesz zaczął sięgać po
złoto, ale anioł przesunął jego rękę w bok i złapał zamiast złota węgiel. Mojżesz natychmiast położył
rękę na ustach, tak niefortunnie, że spalił swoje wargi i język, tak bardzo, że w konsekwencji miał stałą
trudność wymowy. Później, gdy Bóg zlecił Mojżeszowi przemawiać do Izraelitów, zaprotestował
JHWH, że był kevad peh - "ciężkiego podniebienie "laszon i kevad" ciężkiego języka", a więc nie może
mówić w imieniu Boga (Wj 4:10).
9. Według midrasz, Bóg nie wyleczył Mojżesza z jego jąkania, ponieważ chciał by Izrael wiedział, że był
boski posłańcem. Kiedy mówił w imię Boga, jąkanie całkowicie znikało i Mojżesz rozmawiał płynnie z
łatwością. Miało to na celu nauczenie ludzi, aby nie ufać ludzkiej mowie lub mądrości, lecz w mocy
Boga ....
10. Następnym razem, Bóg przemówił do Mojżesza i Aarona. Ponieważ Mojżesz skarży się, że on był
słabym mówcą, Bóg wyznaczył jego brata, aby był jego rzecznikiem (por. Wj. 4:14-15).
11. Bóg chciał zapisać rodzinną historię Mojżesza, rozpoczynając od Lewiego, ale to byłoby lekceważące
dla starszych braci Lewi, jeżeli oni nie zostaliby wspomniani najpierw. To również pokazuje, że Mojżesz
i Aaron zawdzięczają swoją pozycję Boskiej Opatrzność, gdyż nie było nikogo w dwóch starszych
plemionach godnych prowadzić ludzi. To również wyjaśnia, dlaczego inne plemiona nie są wymienione,
ponieważ nie ma potrzeby szukać dalej gdy Mojżesz i Aaron zostali znalezieni i uznani za godnych.
12. Głównym powodem było to, aby otrzymać Torę na Synaju i stać się narodem przymierza Boga.
Jednak punktem kulminacyjnym objawienia na Synaju był wzorzec Przybytku, który był zapowiedzią
ofiary Jezusa.
13. Trzech synów nazwano Gerszon ( ‫)ֵגּרְשׁוֹן‬, "obcy" (czyli wygnaniec); Kehath ( ‫) ְקהָת‬, (zmartwiony)
"zgromadzenie"; i Merari ( ‫) ְמ ָררִי‬, "gorycz" (maror). Mojżesz i Aaron byli Kehatytami.
14. Ojcem Mojżesza był Amram ( ‫) ַע ְמרָם‬, pierworodny syn Kehatha ( ‫ ) ְקהָת‬i przywódca plemienia
Lewiego (‫) ֵלוִי‬.
15. Amram poślubił ciotkę Jocheved (‫)יוֹ ֶכבֶד‬, która była córką Lewiego. Należy pamiętać, że choć
Kehath i Jocheved mieli tego samego ojca (Levi), nie mieli tej samej matki.
16. Jocheved urodziła Amranowi troje dzieci: Miriam, Aarona i Mojżesza.
17. Aaron był żonaty z siostrą Nachszona Eliszewa córką Aminadava (‫ִישׁבַע בַּת־עַמּינָדָב‬
ֶ ‫) ֱאל‬. Eliszewa
była siostrą przywódca plemienia Judy, który został wyliczony jako pierwszy, który wszedł do morza,
zanim rozstąpiły się wody (Lb 1:7).
18. Eliszewa urodziła Aaronowi czterech synów: Nadab (‫)נָדָב‬, Abihu (‫ ) ֲאבִיהוּא‬Elazar, (‫ ) ֶא ְל ָעזָר‬i Itamar
(‫) אִי ָתמָר‬.
19. Korach był Kehatytą kuzynem Mojżesza, który później poprowadził bunt przeciwko Mojżeszowi i
Aaronowi (Lb 16). Niektórzy z jego synowie jednak nie zostali pochłonięci przez ziemię, i słuzyli
później jako psalmiści (Ps 42, 44-49, 84, 85, 87 i 88 są przypisane do "synom Koracha").
20. Pinchas (‫ )פִּינְחָס‬był synem Elazara syna Aarona, który ożenił się z córką Putiel (Jethro?). Później
Pinchas służył Bogu z wielką gorliwością i ostatecznie odwrócił wyrok na Izraela z powodu tragicznego
wypadku w Baal Peor.
21. Mojżesz był jak bóg (elohim) w sensie, że byłe sędzią i sądził nakładając surowe kary na faraona.
Mojżesz wykonywał boską władzę (exousia) nad Egiptem i Egipt byłą Mu poddany. Aaron był jak
prorok dla faraona, ponieważ był on rzecznikiem Mojżesza.
22. To była także ironia, bo faraon uważał się za boga, ale Bóg pokazał mu, że jest naprawdę nikim.
23. Tak, Bóg może mnożyć swoje znaki i cuda, aby objawić całemu światu, że jest Bogiem (Wj 7:3)
24. Bóg uczynił upartym serce faraona, ale dopiero, gdy despota okazał się już zatwardziały odrzucając
przesłanie pierwszych pięciu plag. (Wj 7:22, 8:15, 8:19, 8:32, 9:7). Jednak o szóstej pladze, czytamy w
Torze: "A Bóg wzmocnił serce faraona "(II Mojż 9:12). Jeden grzech prowadzi do drugiego. Jeżeli ktoś
wielokrotnie odmawia poddania się Bogu, to On może ratyfikować decyzję i zapobiec nawrócenia (por.
Paweł w Liście do Rzymian 9:17-dk). Inna interpretacja: Bóg "Wzmocnił" serce króla tak, że będzie w
stanie wyrazić swoją wolną wolę - mimo dolegliwości dla Egiptu.
25. Mojżesz miał 80 lat a Aaron miał 83 lata (Bóg świadomie wybrał starców na zbawców narodu
żydowskiego). Z tego wersetu ten dowiadujemy się, że Aaron był starszym bratem Mojżesza. Mojżesz
pierwszy wchodził do pałacu, a następnie Aaron jako jego tłumacz. Mojżesz wtedy mówił cicho w
języku hebrajskim, a Aaron przekładał jego słowa faraonowi.
26. Mojżesz powiedział Aaronowi by rzucił laskę przed faraonem a stanie się wężem (‫) ַתּנִּין‬. Ten wąż był
symbolem faraona, gdy Aaron chwycił ją ponownie, stała się drewniany kijem To miał pokaz, że
chociaż wydaje się, że faraon jest śmiercionośną żmiją, to kiedy go chwycić, jest on jak martwy
drewniany kij. Midrasz mówi: "Pierwszym znakiem będzie laska, aby pokazać, że będę bił go jak psa."
27. Choć magowie byli w stanie powtórzyć znak, laska Aarona połknęła ich laski. To spowodowało,
faraon był w strachu, bo laska Aarona nie uległa zmianie i nie stała się grubsza po połknięciu innych
lasek - więc może połknąć rzeczy bez śladu! Niemniej jednak, faraon miał twarde serce i pozostał
niewzruszony tym wszystkim. Zauważ, że słowa "magik" lub "okultysta" są używane jako tłumaczenie
słowa chartumim (‫) ַח ְר ֻטמִּים‬, Uważa się ich za uczonych w Piśmie i uczonych Egiptu (od cheret, [‫] ֶחרֶט‬,
co oznacza narzędzie do grawerowania).
28. Hebrajskie słowo plaga makkah ( ‫) ַמכָּה‬, pochodzi od hebrajskich słów "uderzyć", "zranić" i "walić".
29. Tak, Bóg powiedział Abrahamowi, że jego potomkowie będą cudzoziemcami na obcej ziemi, a inni
zniewolą ich i będą dręczyć przez 400 lat. "Lecz ja także będę sądzić naród, który ich zniewoli, a potem
odejdą z wielkim bogactwem. "Abraham przewidział wyrok na Egipt dziesięć plag, itp.," strach w
ciemności. "
30. W tekście hebrajskim jest kaved lev ( ‫) ָכּבֵד לֵב‬, "ciężkie serce" w sensie obojętne, grube, gęste – jak
wątroba. W innych miejscach Tora opisuje zatwardziałość faraona jako chazak lewach ( ‫)חזַק לֵב‬, co
oznacza zatwardziałość jako buntownicze nastawienie ... W tym wersecie upór faraona oznaczał to, że nie
chciał wypuścić ludu.
31. Faraon był uważany za boskiego przez ludzi, więc musiał wykonywać swoje ablucje (czyli ulżyć
sobie) w ukrytym terenie nad rzeką. Po wykonaniu tej czynności, gdy znajdował się przy rzece ćwiczył
swoje okultystyczne sztuki. Bóg posłał Mojżesza właściwie w zacisze łazienki faraona by " zastukał
swoją laską," i powiedział ... "Przepraszam ... Pan, Bóg Hebrajczyków, posłał mnie by przekazać ci kilka
słów .... Wypuść mój lud ".
32. Plaga krwi (makkat-ha'dam: [‫) ַמכַּת־ ַהדָּם‬, jak opisano w Exodus 7:14-25. Wszystkie wody Egiptu od Rzeki Nil do wspólnych naczyń do picia - zmieniły się w krew.
33. Ponieważ król nie znał Boga i nie słuchał Jego głosu, Bóg objawił swoją moc wobec niego,
zamieniając wody Nilu w krew. To było właściwe, ponieważ Egipcjanie czcili tę rzekę jako boga,
Dlatego Bóg uderzył najpierw tutaj, w źródło ich życia fizycznego, aby wykazać swoją władzę nad nim.
Nie cała rzeka Nil zamieniła się w krew, ale tylko ta część rzeki, która płynęła przez Egipt. Gdy tylko
rzeka przekroczyła granicę Egiptu, woda była wolna do krwi - aż do źródła, żeby nie wymarły ryby - i po
wpłynięciu do słonej wody Morza Śródziemnego, na powrót stawały się czystą wodą.
34. Ponieważ krew niewinnych żydowskich dzieci była wrzucana do rzeki, Bóg spowodował, że teraz
cała krew stała się widoczna dla ludu Egiptu ... To, że wymarły również ryby pokazuje - że krew była
także głęboko pod powierzchnią wody. Rzeczywiście cała kraina była pełna krwi. Naczynia z
jedzeniem były zanieczyszczone krwią, gdy Egipcjanie chodzili, ich ubranie było zabrudzone krwią itp.
Izraelici mieli jeszcze duże rezerwy świeżej, czystej wody, ale gdy Egipcjanie zmuszali, aby dać im
trochę pić, woda zamieniała się w krew jak tylko dotykali jej ustami. W końcu Egipcjanie byli zmuszeni
kupować wodę od Izraelitów by mogli się napić.
35. Tak, choć to oczywiście tylko się pogarszało położenie Egipcjan. Ze względu na to, serce faraona
zatwardza się jeszcze raz - nie chce wierzyć - i dlatego nastąpił ciąg dalszy ostatniej rozgrywki...
36. Siedem pełnych dni. Zgodnie z tradycją, każda plaga trwała 7 dni (za wyjątkiem dwóch ostatnich:
plaga ciemności trwała 6 dni, a śmierć pierworodnych trwała tylko jeden dzień).
37. Plaga żab (makkat cefarde'a: [‫ ) ַמכַּת־ ְצ ַפ ְר ֵדּ ַע‬przebiegała w sposób opisany w Wj. 8:1-8:14.
Należy pamiętać, że hebrajskie słowo "Żaby" jest faktycznie pojedynczej: "plaga Żaba". Midrasz mówi,
że pierwotnie była jedna żaba gigant, która wyszła z Nilu, ale gdy Egipcjanie próbowali ją zniszczyć,
wychodziło z niej więcej żab, a gdy te zostały zniszczone, wychodziło nich jeszcze więcej, i tak dalej.
Plaga wykazała pełną władzę Jahwe jest nad Nilem, który będzie produkować żaby, które bezpośrednio
wyrządzały szkody Faraonowi i jego ludowi. Nieustanny rechot żab powodował, że Egipcjanie nie mieli
chwili odpoczynku, co miało być karą za płacz Izraelitów z powodu ich surowego traktowania. Żaby
dostały się do wszystkiego, w tym do ubrań ludzi i atakowały ich genitalia, itd. słowo "żaby" (‫) ְצ ַפ ְר ְדּעִים‬
pojawia się dziesięć razy w tej parszy, sugerując że ta plaga była tak zła, jak dziesięć plag.
38. Według tradycji żydowskiej, Mojżesz nie mógł sam zainicjować tych plag, bo Nil kiedyś chronił go.
Dlatego laska Aarona była używana do rozpoczęcia plagi.
39. Tak, ale to znowu tylko pogarsza sprawy ...
40. Każda z plag trwała siedem dni, więc faraon prosił Mojżesza by błagał Boga, aby usunął żaby jak
najszybciej. Ponieważ był to szósty dzień, kiedy o to poprosił, następnego dnia najwcześniej można było
rozkazać opuszczenie kraju. Według innej tradycji, był to już siódmy dzień plagi, więc magowie
powiedzieli faraonowi, że żaby zamierzają opuścić ich tego dnia, tak więc król miał nadzieję ujrzeć, że
Mojżesz był fałszywy. Mojżesz, oczywiście, powiedział faraonowi, że żaby opuszczą kraj na jego
polecenie w dniu następnym - i zrobił to. Magowie, więc narazili się faraonowi jako oszuści..
41. Mimo że czuł smród martwych żab w pałacu, on nadal zachował swoje serce mocno zbuntowane.
42. Plaga wszy i komary makkat kinnim [‫ ) ַמכַּת־ ִכּנִּים‬sposób opisany w Wj. 8:16-19. Wierzyli oni, że był
to znak od Boga (dosł. "palec Boży" - [‫) ֶא ְצבַּע ֱאלהִים‬, Ponieważ nie mogli powtórzyć tego używając
swojej sztuki magicznej. Każdy Egipcjanin został pokryty wszami i gryzącym robactwem, jakby
mieszkali w śmietniku przez rok.
43. Plaga "rojów" makkat-arov: [‫ ) ַמכַּת־עָרוֹב‬much i dzikich zwierząt, jak opisano w Wj. 8:20-32.
Żydowska tradycja ma tendencję do traktowania tego jako stad dzikich zwierząt, które zaatakowały
Egipcjan (np. lwy, wilki, węże, skorpiony, osy, pająki, wrony, szarańcza i inne rodzaje szkodliwych
stworzeń) - straszna mieszanina wszystkich szkodliwych zwierząt świata. Te zwierzęta ścigały Egipcjan
i dręczyły ich. Bóg cudownie zabezpieczył Goszen tak, że żadne z tych zwierząt nie mogły tam wejść.
Według midraszu, ta plaga Była karą za zmuszanie Izraelitów by łapali zwierzęta i utrzymywali zoo dla
Egipcjan. Ponadto, ze względu niewolnictwo, stada Izraelitów były często atakowane przez dzikie
zwierzęta, co było powodem ich kłopotów.
44. Faraon zaproponował, że Izraelici mogą przyjść i złożyć ofiarę "w ziemi", ale Mojżesz odmówił,
stwierdzając, że lud, musi odbyć trzydniową podróż na pustynię, aby złożyć ofiarę. Poza tym,
Egipcjanie byli wegetarianami (faktycznie, nawet "weganami"), i traktowali ofiary ze zwierząt w kraju
jako "obrzydliwość". Faraon następnie powiedział, że pozwoli im iść na pustynię ", tylko, że nie mogą
iść bardzo daleko." Król poprosił Mojżesza, aby modlił się za niego, sugerując, że był gotowy wyjaśnić
zupełnie tą kwestie. Mojżesz zgodził ale ostrzegł faraona nie próbować oszukać go ponownie lub
zmienić zdanie, odmawiając wypuścić lud, by złożył ofiarę Bogu
45. Nie, znowu "jego serce było twarde (nieczułe)" i odmówił wypuszczenia ludu.
46. Piąta plagą była zaraza makkat-dever [‫ ) ַמכַּת־ ֶדבֶר‬W sposób opisany w Wj. 9:1-7. Zwierzęta Egipcjan
nabawiły się chorób i umierały, choć żadne ze zwierząt Izraelitów nie zmarło. Ta plaga była zapłatą za
zmuszanie Izraelitów by dbali o zwierzęta Egipcjan, podczas gdy sami pracowali jak zwierzęta podczas
ich niewoli. Faraon pozostał niewzruszony tą plagą, i dlatego Tora mówi, że sam Bóg zaczął zatwardzać
jego serce (II Mojż 9:12).
47. Szósta plaga były to; czyraki, pęcherze, wysypki i owrzodzenia u wszystkich Egipcjan i na
zwierzętach Egipcjan. To się nazywa makkat-szechin ( ‫ַת־שׁחין‬
ְ ‫ ) ַמכּ‬sposób opisany w Wj. 9:8-12.
48. Midrasz mówi, że: przed piątą plagą, Bóg dał Egipcjanom okazję słuchać jego ostrzeżeń i zabrać ich
zwierzęta do środka domów, gdzie będą bezpieczne. Zauważmy dalej, że hebrajskie słowa "bydło" i
"zwierzęta" są różne.
49. Siódmą plagą był grad zmieszany z ogniem tzn. makkat barad [‫ ) ַמכַּת־ ָבּרָד‬sposób zesłania tej plagi
opisany jest w Wj. 9:13-35. Według midrasz, każda wielka bryła lodu zawierała płonący ogień tak, że
przypominały gwiazdy spadające z nieba. Porównaj to jak Jeszua przedstawił czas Wielkiego Ucisku w
Mateusza 24:29.
50. Bóg rzekł do faraona: "Po to właśnie cię wzbudziłem, abym mógł na tobie okazać moją moc i aby na
całej ziemi rozsławiono moje imię. "(por. Rz. 9:17-ff).
51. Exodus nastąpił 15 Nisan, prawdopodobne jest, siódma plaga wystąpiła miesiąc lub dwa wcześniej,
gdyż sezon na te rośliny w Egipcie rozpoczyna się wcześniej niż ma to miejsce w Ziemi Obiecanej.
52. Znowu udawał skruchę i wyznał, że zgrzeszył; "Bóg jest sprawiedliwy, a ja i moi ludzie, jesteśmy
grzeszni i źli ". Niemniej gdy Mojżesz wyszedł i podniósł ręce do Boga, aby zatrzymać burzę, faraon raz
jeszcze zatwardział swoje serce, tak jak zapowiedział to Bóg Mojżeszowi. To jest mentalność
nikczemnego grzesznika: kiedy zło spotyka go, błaga Boga o miłosierdzie, ale kiedy zło mija,
natychmiast powraca on do swoich złych dróg.
53. Tradycyjny tekst Haggady został napisany zanim Izrael stał się narodem. Piąty kielich jest zatem
tradycyjnie upamiętnione jako "Puchar proroka Eliasza". Szósty kielich ("Dam") jest również
domniemany ...
Zaawansowane pytania dodatkowe:
1. Bóg dał co najmniej pięć obietnic dla Izraelitów na początku odkupienia (Wj 6:6-9):
a. "Będę cię wyprowadzić" (tj. hoceiti [‫]הוֹצֵאתי‬
b. "Dam ci" (tj. hicalti [‫] ִה ַצּלְתּי‬
c. "Będę cię" (to znaczy, ga'alti [‫ ְלתִּי‬9ָ‫]ג‬
d. "Zabiorę Cię" w moich ludzi (tj. lakachti [‫] ָל ַק ְחתִּי‬
e. "Sprowadzę cię" do ziemi, którą przysiągłem dać ojcom (tj. heveti [‫] ֵהבֵאתִי‬
Podczas tradycyjnego Sederowa, pijemy cztery kielichy wina dla upamiętnienia spełnienia każdej z tych
czterech obietnic Boga:
a. Kielich Uświęcenia - Kidusz Paschy
b. Kielich Wyzwolenia - świętuje historię wyzwolenia i dziesięć plag
c. Kielich Odkupienia - świętuje Boże odkupienie przez krew baranka
d. Kielich Odnowienia - zamyka Seder w chwale
e. Kielich Eliasza - (patrz: przypis poniżej)
2. Exodus jest chyba najbardziej podstawowym wydarzeniem historii żydowskiej. Jest upamiętniany
każdego roku w czasie Paschy, jest o tym mowa w pierwszym z dziesięciu przykazań
(Księga Wyjścia 20:2), a należy przypomnieć, co szabat (Pwt 5,12-15). Najważniejsze święta Szawuot
(Pięćdziesiątnica) i Sukkot (Namiotów) wynika z niej. Rzeczywiście, prawie każde przykazanie
Tory (w tym w prawach o Przybytku i systemie ofiarniczym) można prześledzić powrót do historii
Exodus. Najważniejsze, Exodus zapowiada i jest przykładem dzieła odkupienia poprzez ofiarne życie
Jeszui Mesjasza, prawdziwego Króla Żydów i Baranka Bożego.
Porównaj (dla kontrastu), jak historia Exodusu Izraela jest "typem" lub "obrazem" duchowego Exodus
odkupionych przez Jeszua Mesjasza. W jaki sposób Exodus już został spełniony, w jaki sposób my
wciąż czekamy na nasze odkupienie? Rzeczywiście, co zrobić, że jest centralna idea odkupienia, sama?
Co Bóg ma na myśli, gdy tak mówi, o całym planie wykupienia ludzi z niewoli grzechu i śmierci?
Plagi egipskie
Plagi egipskie (tj. makot Micraim [‫צ ַריִם‬
ְ ‫ ] מַכּוֹת ִמ‬odnoszą się do serii nieszczęść, które spotkały Egipt
z ręki Boga Izraela, jak wspomniany w Księdze Wyjścia. Ponieważ było w sumie dziesięć różnych plag
zesłanych na Egipt, są one również nazywane "dziesięć plag" (tj. Eser ha-makkot)[ ‫ֶשׂר ַהמַּכּוֹת‬
ֶ ‫] ע‬.
W Parszy Wa'era, jest opisane pierwsze siedem z dziesięciu plag.
Exodus 12:12 Bóg mówi: "... nad wszystkimi bogami Egiptu dokonam sądu." Tak plagi więc są uważane
za symbol upadku różnych bogów czczonych w starożytnym Egipcie, mitologii (i okultyzm w ogóle):
#
1.
Plaga
Woda w krew
dam [‫]דָם‬
2. Żaby
cepardeim [‫צ ַפ ְר ֵדּ ַע‬
ְ]
3. Wszy lub komary
kinnim [‫] כּנִּים‬
4. Muchy
arov [‫]עָרוֹב‬
5. Zaraza wśród bydła
dever [‫] ֶדבֶר‬
6. Wrzody
ְ]
szechin [‫שׁחין‬
7. Grad i ogień
barad [‫] ָבּרָד‬
8. Szarańcza
arbeh [‫] ְרבֶּה‬
9. Ciemności
ֶ ]
choszekh [‫חוֹשׁ ְך‬
10. Śmierć
pierworodnych
bechorot [‫] תבְּכוֹרוֹ‬
odniesienie
Wj. 7:14-25
bożek egipski
Hapi i / lub Khnum (bóg Nilu)
Wj. 7:25-8:11
Heket (bogini płodności i wody)
Wj. 8:12-15
Geb (bóg Ziemi)
Wj. 8:20-32
Khepri (władca much i chrząszczy)
Wj. 9:1-7
Apis (bogini zwierząt)
Wj. 9:8-12
Izis (bogini natury i uzdrawiania)
Wj. 9:13-35
Nut (bogini nieba i siostra Geba
Wj. 10:1-20
Set (bóg burz i zaburzenia)
Wj. 10:21-29
Ra (bóg słońca)
Wj. 11:112:36
Faraon ("syn Ra"), Khnum / Amon (bóg baran) Horus
(bóg wojny)
Niektórzy komentatorzy pytają, czy plagi były przeznaczone bardziej dla Izraelitów niż Egipcjanie,
gdyż Izraelici byli uciskani przez siły Egiptu do tego stopnia, że "Bez oddechu nadziei" (Wj 6:9).
Poza tym, ilość "znaków" nigdy nie zmieni serca niewierzącego, a wierzący będą wzmocnieni przez
interwencje Boga w ich imieniu ...
decakh, adasz, be'achaw
Podczas Maggid (część Paschalnego Sederu), mamy wylewać z drugiego kielicha recytując nazwy
dziesięciu plag. Tradycja powstała recytować trzy skróty ("decakh, adasz, be'achav"), podczas
przechodzenia z kielich trzy razy:
Kolejność plag
Rabbi Bachya napisał że dziesięć plag nastąpiło w okresie dwunastu miesięcy. W dniu 15 Nisan Bóg
przemówił do Mojżesza z płonącego krzewu i polecił mu iść do faraona. 21 Nisan, Mojżesz powiedział
swemu teściowi Jitro (Jethro) swojej misji i wyjechał do Egiptu. Pod koniec miesiąca Nisan, Mojżesz
natychmiast poszedł do faraona i ostrzegł go, aby uwolnił Żydów. Przez następne trzy miesiące (Ijar,
Sivan i Tammuz), Mojżesz udał się do ukrycia i poleciła starszych Izraela dotyczącą ich wybawienie
przyjdzie. Plaga krwi rozpoczęła się przede Av i trwała siedem dni. Wytchnienie trzech tygodni
wystąpiło przed następną plagą (Żaby). Był to wzór dla wszystkich dziesięciu plag (tzn. coraz cięższa
plaga w kolejnym miesiącu). Ostatnia plaga - to śmierć pierworodnych - wystąpiła w miesiącu Nisan,
w rok po pierwszej przestrodze Mojżesza ostrzegającej faraona (Wj 4:22-23). Okres plag zatem wynosił
dwanaście miesięcy:
Boży Kalendarz
Pierwsze przykazanie podane dla narodu Izraela (w przeciwieństwie do przywódców i poszczególnych
patriarchów czy np. Mojżesza) było to, że Rosz Chodaszim (tj. biblijny Nowy Rok, zaczyna się w
pierwszy wiosenny Nów księżyca ). „Ten miesiąc będzie początkiem miesięcy dla ciebie” (Exod. 12:2).
Nasza zbiorowa tożsamość dlatego rozpoczyna od świadomości podziału czasu z Boskiej perspektywy.
Mo'edim (święta JHWH) są całkowicie obliczane bazując na poświęconym kalendarzu danym
odkupionym ludziom przez Boga.

Podobne dokumenty