Toruńska Orkiestra Symfoniczna

Komentarze

Transkrypt

Toruńska Orkiestra Symfoniczna
Festiwal pod patronatem:
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Małgorzaty Omilanowskiej
Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego
Piotra Całbeckiego
Prezydenta Miasta Torunia
Michała Zaleskiego
PROBALTICA
2015
JAKOBSTAD
MORZE
BAŁTYCKIE
TALLINN
VISBY
RYGA
KOPENHAGA
WILNO
TORUŃ
ŁÓDŹ
BEDBURG
KRAKÓW
4
LWÓW
MOSKWA
O czym myślimy, kiedy patrzymy w gwiazdy?
Niektórzy z pewnością wypatrują nowych światów, które nadal czekają na odkrycie. Inni pewnie
poszukują swojej drogi, tu na ziemi, tak jak czynili
podróżnicy przez tysiące lat. Gdy spoglądamy tam,
w górę, pewność możemy mieć co do jednego: dostrzeżemy te same gwiazdy, które świeciły 22 lata
temu, kiedy zabrzmiał pierwszy koncert naszego festiwalu. Gwiazdy te wskazują drogę także naszym
tegorocznym gościom, których zadaniem jest oddanie najbardziej osobistych i nieuchwytnych wrażeń,
takich doświadczali kompozytorzy którzy, tak jak
my teraz, spoglądali w nocne niebo, niejednokrotnie poszukując w ten sposób inspiracji. A podczas
koncertów – także pod, miejmy nadzieję, czystym,
rozgwieżdżonym niebem – artyści i przemawiający
przez nich twórcy – będą porozumiewać się z nami
uniwersalnym językiem europejskim, którym jest
muzyka, wznosząca się ponad bezsensownymi
sporami politycznymi. Dlatego też tegoroczną
edycję zainauguruje Lwowska Orkiestra Symfoniczna, w której programie zabrzmi między innymi
poemat symfoniczny Step Zygmunta Noskowskiego, oparty na motywach polskich i ukraińskich.
Naszym tegorocznym f lisakiem zostanie również
ukraiński wirtuoz skrzypiec, Oleksandr Bozhyk.
Doskonale wiemy co, patrząc w gwiazdy, dostrzegł najsłynniejszy torunianin – natomiast co
ujrzeli tam Carlo Goldoni i Józef Haydn usłyszymy i zobaczymy już 3 maja podczas przedstawienia pierwszej w historii opery fantastycznej Świat
na księżycu, skomponowanej 235 lat temu.
What do we think about when we look up at
the stars? Some of us undoubtedly look for the new
worlds still waiting to be discovered. Others are
probably trying to find their way here, on earth, as
travellers have done over thousands of years. When
we look up there we can be certain about one thing:
we are going to see the same stars that shone on us
22 years ago when the first concert of our festival began. The stars also indicate the way for our
guests whose task is to render most personal and
f leeting impressions experienced by the composers
who, like us, looked up at the night sky in search of
inspiration. And during the concerts – hopefully
also under clear, starry skies – artists and music
composers with their help will communicate with
us in a universal European language of music
which is above all political strife. This is why this
year’s edition of the festival will be inaugurated
by the Lviv Symphony Orchestra which is going
to perform, among others, Zygmunt Noskowski’s
symphonic poem The steppe, based on Polish and
Ukrainian motives. Ukrainian violin virtuoso Oleksandr Bozhyk will be our rafter this year.
We know perfectly well what the most famous
resident of Toruń saw up in the sky, however, we
are going to see and hear what Carlo Goldoni and
Joseph Haydn saw on 3 May, at the performance of
the first fantastic opera ever, The World on the Moon,
composed 235 years ago.
As astronomers claim, some constellations in
the sky come in pairs and when seen simultaneously, they seem to emanate with a brighter glow.
PROBALTICA 2015
5
Jak uczą nas astronomowie, niektóre konstelacje występują na niebie parami, a dostrzeżone
równocześnie wydają się emanować jeszcze
mocniejszym blaskiem. Dlatego z prawdziwą
przyjemnością zapraszamy na podwójny recital
Petrasa i Lukasa Geniušasów, ojca i syna z Litwy.
Rzadko w historii muzyki zdarza się, aby dwóch
najsłynniejszych instrumentalistów z jednego
kraju było tak blisko spokrewnionych! Tymczasem na festiwalowym niebo rozświetli także
duet, połączony równie bliski więzami. Annę
i Ines Walachowskie, charyzmatyczne siostry-pianistki z Niemiec, wystąpią w Akademickim
Centrum Kultury i Sztuki Od Nowa.
250 rocznica urodzin Mikołaja Kleofasa
Ogińskiego będzie znakomitą okazją do poznania
twórczości autora słynnego poloneza Pożegnanie
ojczyzny. Natomiast 150 rocznica urodzin Jeana
Sibeliusa jest doskonałym pretekstem do poznania licznych dzieł twórcy muzycznej tożsamości
Finlandii.
Na zakończenie zabrzmi w Toruniu koncert
Orkiestry Symfonicznej im. Artura Rubinsteina
z Łodzi, pierwszy od stu lat koncert orkiestry, która przyjedzie z ziemi obiecanej.
Mam nadzieję, że każdy koncert i dla gości
festiwalu, i dla Państwa, naszej publiczności,
będzie jak gwiazdka z nieba.
Henryk Giza
pomysłodawca, twórca i dyrektor artystyczny
Festiwalu Probaltica
6
This is why we are proud to invite you to a double
recital of Petras and Lukas Geniušas, a couple from
Lithuania. It is truly unusual that the two most
talented instrumentalists from one country happen
to be such close relatives! However, our festival
firmament will be also illuminated by a duet of
sisters, Anna and Ines Walachowski, charismatic
pianists from Germany, who will give a concert at
the Academic Culture and Arts Centre Od Nowa.
The 250th anniversary of Michał Kleofas Ogiński’s birth is a splendid opportunity to get familiar
with the compositions of the author of the famous
polonaise Farewell to Homeland. And the 150th
anniversary of Jean Sibelius’ birth is an excellent
pretext to get to know numerous pieces by a composer crucial to Finnish music identity.
At the end of the festival in Toruń Arthur Rubinstein Symphony Orchestra from Łódź will give its
first concert in a 100 years.
I hope that each concert will be like a star in the
sky, both for the festival’s guests and for you, our
audience.
Henryk Giza
not a violinist but a double bass player
creator and artistic
director of the PROBALTICA Festival
TORUŃ
1.05
19:00
Koncert Prezydencki
ORKIESTRA SYMFONICZNA FILHARMONII LWOWSKIEJ (Ukraina)
dyrygent Volodymyr Syvokhip, solista Oleksander Bozyk – skrzypce
Sala Wielka Dworu Artusa
2.05
16:00
17:00
DZIEŃ FLISAKA, inscenizacje związane z obyczajami flisackimi, Kapela Flisacka Krzysztofa Pilarskiego
koncert wirtuoza skrzypiec Oleksandra Bozyka (Ukraina) wraz z zespołem smyczkowym
Rynek Staromiejski – koncert plenerowy
3.05
16:00
ARIE ZE ŚWIATA NA KSIĘŻYCU JÓZEFA HAYDNA
Wojciech Dyngosz baryton, Agnieszka Olszewska sopran, Wojciech Sarba - fortepian
koncert plenerowy z balkonu Dworu Artusa
19:00
opera fantastyczna ŚWIAT NA KSIĘŻYCU JÓZEFA HAYDNA
w wykonaniu śpiewaków i Księżycowej Orkiestry pod dyrekcją Łukasza Wódeckiego
soliści: Agnieszka Olszewska – sopran, Aleksandra Olczyk – sopran, Lidia Kitlińska – sopran,
Monika Litwin–Dyngosz – mezzosopran, Maciej Musiał – tenor, Wojciech Dyngosz – baryton,
Dawid Różański – tenor
Sala Wielka Dworu Artusa
5.05
18:00
duet fortepianowy INEZ I ANA WALACHOWSKI (NIEMCY), MULTICAMERATA (POLSKA)
Akademickie Centrum Kultury i Sztuki Od Nowa, ul. Gagarina 37a
6.05
19:00
GOTLANDS BLASARKVINTETT (SZWECJA), MULTICAMERATA (POLSKA)
Ratusz Staromiejski
7.05
19:00
Koncert Kompozytorów Toruńskich
CAPELLA GEDANENSIS pod dyrekcją Rafała Kłoczko
Ratusz Staromiejski
9.05
18:00
Koncert z okazji 250 rocznicy urodzin M.K. Ogińskiego MUZYKA I TANIEC JEGO EPOKI
ELŻBIETA STEFAŃSKA – klawesyn wraz z zespołem
Ratusz Staromiejski
10.05
12:00
Orkiestra smyczkowa młodych wirtuozów ZAPOLSKI STRYGERNE
pod dyrekcją Aleksandra Zapolskiego (Dania)
Ratusz Staromiejski
12.05
19:00
DAN LONNQUIST – organy (Finlandia), MULTICAMERATA
pod patronatem Konsula Honorowego Finlandii Tadeusza Pająka
Kościół św. Jakuba
13.05
19:00
VIOVAL (Łotwa), Valery Ivanow – skrzypce, Larisa Strelita-Strele – wiolonczela
Ratusz Staromiejski
15.05
19:00
TORUŃSKA ORKIESTRA SYMFONICZNA
dyrygent Jerzy Salwarowski, solista Eunsol Youn – skrzypce
Dwór Artusa
16.05
18:00
Lukas i Petras Geniušas (duet wirtuozów fortepianu, syna i ojca z Litwy)
Sala Koncertowa Zespołu Szkół Muzycznych w Toruniu, ul. Szosa Chełmińska 224/226
21.05
19:00
Koncert z okazji 25-lecia samorządności
pod patronatem przewodniczącego Rady Miasta Torunia Marcina Czyżniewskiego
SUBTILU-Z (Litwa)
Ratusz Staromiejski
1.06
19:00
Koncert Marszałkowski
ORKIESTRA SYMFONICZNA FILHARMONII ŁÓDZKIEJ im. Artura Rubinsteina
dyrygent Paweł Przytocki, solista Lukas Geniušas – fortepian
Sala Wielka Dworu Artusa
PT.
SOB.
ND.
WT.
ŚR.
CZW.
SOB.
ND.
WT.
ŚR.
PT.
SOB.
CZW.
PN.
PROBALTICA 2015
7
Koncert Prezydencki
Orkiestra Symfoniczna
Filharmonii Lwowskiej
(Ukraina)
pod dyrekcją Volodymyra Syvokhipa
solista: Oleksander Bozyk skrzypce
w programie:
Sergei Prokofiev – Suita Baletowa Romeo i Julia
Myroslaw Skoryk – Koncert skrzypcowy nr 7
Borys Latoszynski – Ballada symfoniczna Grażyna Op. 58
Zygmunt Noskowski – Poemat Symfoniczny Step
8
1.05
Lwowska Orkiestra Symfoniczna
Pierwszy koncert Lwowskiej Filharmonii odbył się dokładnie 27 września 1902
roku, a historia pierwszych lat jej działalności, jeszcze pod panowaniem Habsburgów,
związana jest z takimi wybitnymi postaciami jak Gustav Mahler i Richard Strauss.
Swoją regularną działalność Orkiestra Filharmonii rozpoczęła jednak dopiero w 1933
roku w Rzeczpospolitej Polskiej, występując
pod batutą Adama Sołtysa, Jerzego Kołaczkowskiego, Kazimierza Wiłkomirskiego
i Grzegorza Fitelberga. Po zajęciu Lwowa
przez Związek Radziecki w 1939 roku na
bazie filharmonii stworzono przy Okręgowym Komitecie Radiowym orkiestrę symfoniczną, która po II wojnie światowej wznowiła swoją działalność jako Symfoniczna
Orkiestra Filharmonii Lwowskiej. Z własnymi koncertami autorskimi występowali
tak wybitni kompozytorzy jak Dymitr
Szostakowicz, Borys Latoszyński, Aram
Chaczaturian, Adolf Schnitke, czy Ehwen
Stankowicz. Właśnie ze sceny Filharmonii
Lwowskiej wyruszyli w drogę ku wielkiej
sztuce znani na całym świecie ukraińscy
muzycy Oleg Krysa, Jurij Baszmet, Aleksander Słobodianiuk, Jurij Lisiczenko. W 1998
roku w ramach Filharmonii powstaje nowa
orkiestra symfoniczna, której założycielami
są wybitny kompozytor ukraiński Myrosław
Skoryk, obecny kierownik artystyczny orkiestry oraz Wołodymyr Sywochip. Jako Akademicka Orkiestra Symfoniczna Filharmonii
Lwowskiej przybliżyła ona słuchaczom
Szwajcarii, Włoch, Francji, Austrii, Polski,
Chin bogatą spuściznę muzyki ukraińskiej.
W 2003 roku orkiestra otrzymała nagrodę
Radio Swiss Classic za nagranie płytowe
Franz Xaver Mozart Klavierkonzerte. Zespół
regularnie współpracuje z dyrygentami tej
miary co Aleksis Soriano, uczeń Yehudi Menuhina czy Lee Chincao, głównym dyrygentem Chińskiej Filharmonii Narodowej. W jej
dorobku znajduje się ponad 20 nagrań płytowych, a także nagrań transmitowanych
przez szwedzkie, szwajcarskie i niemieckie
stacje telewizyjne. W listopadzie 2014 roku
z orkiestrą podczas wspólnego koncertu
spotkali się dwaj mistrzowie współczesnej
sztuki muzycznej Krzysztof Penderecki
i Myroslaw Skoryk.
Począwszy od 2006 roku na czele
Filharmonii stanął laureat Państwowej
Nagrody im. M. Łysenki Wołodymyr Sywochip, twórca Międzynarodowego Festiwalu
Muzyki Współczesnej „Kontrasty“ oraz dyrektor Międzynarodowego Festiwalu Sztuki
Muzycznej „Wirtuozowie“ oraz Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Dyrygenckiej
pamięci Mikołaja Kolesy.
The Lviv Philharmonic Orchestra first
performed on 27 September 1902, so in its
initial years it was one of the orchestras of
the Habsburg Monarchy. Gustav Mahler and
Richard Strauss have performed in it. However, the Philharmonic Orchestra did not start
to give regular concerts until 1933, in the Republic of Poland, conducted by Adam Sołtys,
Jerzy Kołaczkowski, Kazimierz Wiłkomirski
and Grzegorz Fitelberg. After the Soviet
Union seized Lviv in 1939, on the basis of the
philharmonic a new symphony orchestra was
established at the Regional Radio Committee
and after WW2 it was reconstituted as the
Lviv Philharmonic Symphony Orchestra.
Eminent composers have participated in
concerts of their own works, such as Dmitri Shostakovich, Boris Lyatoshinsky, Aram
Khachaturian, Adolft Schnitke or Ehwen
Stankowicz. Many outstanding Ukrainian
musicians started their careers with the
orchestra and have become world-renowned artists, e.g. Oleh Krysa, Yuri Bashmet,
Oleksandr Slobodianiuk, Yuri Lisichenko. In
1998 in the Philharmonic a new symphony
orchestra was established by eminent Ukrainian composer Myroslav Skoryk and Volodymyr Syvohip, orchestra’s current artistic
director. The Lviv Philharmonic Symphony
Orchestra has given concerts of Ukrainian
music in Switzerland, Italy, France, Austria,
Poland and China. In 2003 the orchestra won
the Radio Swiss Classic Award for the recording of Franz Xaver Mozart Klavierkonzerte.
Outstanding conductors co-operate with the
ensemble, such as Yehudi Menuhin’s student
Alexis Soriano or Xincao Li, chief conductor
of the China Philharmonic Orchestra. The
PROBALTICA 2015
9
ensemble has recorded over 20 albums and
has made recordings broadcast by Swedish,
Swiss and German TV stations. In November 2014 two great contemporary musicians,
Krzysztof Penderecki and Myroslav Skoryk,
met at one concert. Since 2006 the orchestra
has been run by laureate of the M. Lysenko
State Award Volodymyr Syvohip. He created
the “Contrasts” International Contemporary
Music Festival and is the director of the “Virtuosi” International Music Festival as well as
of the Mykola Kolessa International Conductor’s Art Festival.
Wołodymyr Sywochip muzykolog i dyrygent. Jest absolwentem wydziału historii
i teorii muzyki Lwowskiego Konserwatorium
(obecnie – Lwowskiej Narodowej Akademii
Muzycznej im. M. Łysenki) i aspirantury
przy Instytucie muzykologii, folklorystyki
i etnologii im. M. Rylskoho NAN Ukrainy,
a także doktorem filozofii.
Jako dyrygent rozpoczął swoje występy
od 1999r. z Kameralnym chórem „Gloria”
i orkestrą „Leopolis”, z którymi przygotował
i wykonał wiele autorskich programów kompozytorów współczesnych, takich jak
M. Skoryk, J. Łaniuk, A. Nikodemowicz,
P. Vasks, A. Pärt, M. Pepy, zrealizował liczne
wykonania premierowe utworów kompozytorów współczesnych, między innymi
Z. Bujarskiego, I. Szczerbakowa, G. Gawrylec, W. Runczaka, W. Poliowoji, O. Szczetyńskoho, B. Froliak, B. Segina.
Z sukcesem występował na wielu festiwalach: „Wirtuozi”, „Kontrasty”, „Dni Europy we Lwowie”, „Zolotowerchyj Kyjiw”, „Kyiv
Music Fest”, „Muzyczni premiery sezonu”
w Kijowie, „Klawiry morza” (Litwa), „Confiteor” w Krakowie, „Dni Muzyki Ukraińskiej”
w Warszawie, „Festiwal Muzyki Dawnej”
w Starym Sączu, Międzynarodowe Spotkania Muzyczne „Wschód-Zachód” w Zielonej
Górze (Polska), „Freiburg Music Festival”
(Niemcy), „Lohtai festvaali Sacred Music”
(Finlandia), „ Falera Music Festval” (Szwajcaria) i in. Występował, między innymi z Hillard Ensemble z utworami Arvo Pärta.
Zrealizował szereg monumentalnych
utworów światowej klasyki, takich jak „Pasja
według św. Jana”, „Magnificat”, Wielka msza
J.S. Bacha; Introducione e Gloria, Magnificat
A. Vivaldiego, Berlińska Msza, Credo, Adam’s Lament Arvo Pärta, Msza I. Strawińskie-
10
go, Harmonie Messe, „Siedem słów”, oraz
„Stworzenie świata” J. Haydna; Ein Deutches
Requiem J. Brahmsa, Requiem W.A. Mozarta, D. Verdi i A. Schnittke; Carmina Burana
C. Orffa.
Z chórem Gloria zrealizował nagrania
dla zbiorów Narodowej kampanii radiowo-telewizyjnej i Lwowskiej kampanii radiowo-telewizyjnej, poraz pierwszy w Ukrainie
zostało zrealizowane nagranie CD opery D.
Bortnianśkoho „Alkid” i „Religijnego koncertu- Panachydy” M. Skoryka, CD z muzyką religijną M. Łysenki „Kamo pojdu ot lycia
Twojego” i z ukraińskimi kolędami „ LUX
AETERNA”.
Za aktywną działalność artystyczną
i muzyczno-społeczną Wolodymyr Sywochip został nagrodzony obwodową premią
im. S. Ludkiewicza, Państwową premią im.
Łysenki, odznaczony honorowym tytułem
Zasłużony działacz sztuki Ukrainy oraz
Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej. Począwszy od 2006
roku jest dyrektorem naczelnym Lwowskiej
Filharmonii.
Volodymyr Syvohip is a musicologist
and conductor. He graduated from the
Faculty of Music Theory and History at the
Lviv Conservatory (nowadays known as the
M. Lysenko Lviv National Music Academy)
and completed his postgraduate studies at
the M. Rylsky Institute of Musicology, Folk
Music and Ethnology. He is also a doctor of
philosophy.
Volodymyr Syvohip started performing as a conductor in 1999 with the Gloria
chamber choir and the Leopolis orchestra.
With these bands he has prepared numerous performances of pieces by contemporary
composers, such as M. Skoryk, Y. Laniuk. A.
Nikodemowicz, P. Vasks, A. Pärt, M. Pepa,
and also gave premiere concerts of works
by contemporary composers, among others,
Z. Bujarski, I. Shcherbakov, G. Gawrylec,
V. Runchak, V. Polevoy, A. Shchetynsky, B.
Frolyak, B. Segin.
He has performed at many festivals:
the “Virtuosi”, “Contrasts” , “Lviv European
Days”, “Zolotowerchyj Kyjiw”, “Kyiv Music
Fest”, “Music premieres” in Kyiv, “Klawiry of
the Sea” (Lithuania), “Confiteor” in Cracow,
“Ukrainian Music Days” in Warsaw, “Early
Music Festival” in Stary Sącz, International
Music Meetings “East-West” in Zielona Góra
(Poland), “Freiburg Music Festival” (Germany), “Lohtai festvaali Sacred Music” (Finland), “Falera Music Festval” (Switzerland)
and others. He has performed Arvo Pärt’s
pieces with the Hilliard Ensemble.
Volodymyr Syvohip has also performed
several monumental classical works, such as
“St. John Passion”, “Magnificat”, J.S Bach’s
Great Catholic Mass, Introducione e Gloria,
A. Vivaldi’s Magnificat, Berlin Mass, Credo,
Arvo Pärt’s Adam’s Lament, I. Stravinsky’s
Mass, Harmonie Messe, “Seven Words”, and
J. Haydn’s “Creation”; J. Brahms’ Ein Deutches Requiem, W.A. Mozart’s Requiem, D.
Verdi and A. Schnittke; C. Orff’s Carmina
Burana.
With the choir Gloria he has recorded
for the national radio and television and the
Lviv radio and television, he is the first in
Ukraine to have a CD recording made of D.
Bortniansky’s opera “Alcide” and M. Skoryk’s
“Religious concerto – Panikhida”, he has also
recorded a CD with M. Lysenko’s religious
music and one with Ukrainian carols “LUX
AETERNA”.
For his involvement in art and music
scene Volodomyr Syvohip has been awarded
the S. Ludkiewicz Prize, the Lysenko State
Award, and given the honorary title Ukraine’s Artistic Achievement Prize and the Order
of Merit of the Republic of Poland. Since
2006 he has been the director of the Lviv
Philharmonic.
PROBALTICA 2015
11
Oleksandr Bożyk wirtuoz skrzypiec
i kompozytor jest rodowitym Lwowianinem.
Zasłynął grając muzykę z filmu Requiem dla
snu jednocześnie na 4 skrzypcach. Naukę
gry rozpoczął w szkole muzycznej imienia
Salomei Kruszelnickiej, początkowo w klasie
Włodzimierza Shurhota a następnie w klasie
Jurija Holda. W 1999 roku rozpoczął studia
w Narodowej Akademii Muzycznej im.
M.Łysenki we Lwowie w klasie profesor Lidii
Shutko. Jeszcze będąc studentem pierwszego
roku zostaje zastępcą koncertmistrza orkiestry kameralnej „Academia”, a później koncertmistrzem Lwowskiej Filharmonii, Opery
we Lwowie, orkiestry kameralnej „Leopolis”,
i zespołu „Wioska:-Lwów”. Po zakończeniu
studiów koncertuje po całej Europie, a także
w Turcji, Korei Południowej i Zjednoczonych
Emiratach Arabskich.
W tym samym czasie zaczął eksperymentować tworząc nowe metody wydobywania dźwięków ze skrzypiec, dzięki czemu
powstają niezwykłe spektakle muzyczne.
W latach 2009-2010 uczestniczył w słynnym
projekcie Hansa Liberga (150 koncertów
w Holandii, Belgii, Anglii, Niemczech, Szwajcarii i Austrii).
12
Prawdziwy przełom w karierze Aleksandra nastąpił w 2010 roku po jego udziale
w Programie „Ukraina ma Talent”, w którym
zdobył II nagrodę. Jego udział w tym programie wpłynął na zmianę podejścia bardzo
wielu osób do muzyki klasycznej, która w jego
wydaniu okazała się niezwykle nowoczesna
i interesująca. Jednocześnie udowodnił, że
skrzypek o klasycznym wykształceniu może
być również wielkim showmanem. W tym
samym roku został finalistą popularnego
rosyjskiego programu „Moment of Glory”.
Aleksander Bożyk jest założycielem
i dyrektorem kreatywnym orkiestry smyczkowej „Bravissimo” a w 2012 roku powstaje
z jego inicjatywy nowy projekt muzyczny - tym
razem o rockowym charakterze - „Bożyk Band”
(gitara, bas, perkusja, instrumenty klawiszowe,
skrzypce). W ramach tego projektu powstają
aranżacje utworów klasycznych w rockowym
stylu, oraz utwory rockowe w klasycznych
aranżacjach. W czerwcu 2012 Aleksander
Bożyk wraz z zespołem „Bożyk Band” otworzył
oficjalną część Euro-2012 we Lwowie.
Oleksandr Bozyk is virtuoso violinist,
composer that knows a thing about combi-
ning unsurpassable performing and spectacular show. He is equally good at classics,
rock, pop, and ethnic music. In December
2012 came the Book of Records of Ukraine. He
layed simultaneously on four violins melody
from the movie “Requiem for a Dream”. He
conquers violin holding it on his head, knee,
in the outstretched arm…
Oleksandr Bozyk was born in Lviv. He
studied in Lviv specialized music school
named after Solomiya Krushelnytska. At
first he mastered violin in the class of Volodymyra Shurhot and then in the class of Yuri
Holda. In 1999 he entered Lviv National Music
Academy named after M. Lysenko (class of
professor Lidiya Shutko). During first year of
studying he became a deputy concertmaster
in the chamber orchestra “Academia” headed
by people’s artist of Ukraine, professor Artur
Mykytka. Oleksandr worked in numerous
orchestras as concertmaster and deputy
concertmaster, in particular in Lviv Philharmonic, in the orchestra of Opera studio at
Lviv National Music Academy named after M.
Lysenko, in chamber orchestra “Leopolis”, in
orchestra “Trembita”, in international orchestras “INSO-Lviv”, in the orchestras of Opera
House, as well as in the orchestras of Magdeburg, Kyiv, Yalta…
Apart from studying Oleksandr gave
numerous concerts, went for tours in the
countries of Europe and Asia, in particular in
France, Italy, the Netherlands, Belgium, England, Germany, Switzerland, Austria, Hungary, Slovenia, Slovakia, Poland, Lithuania,
Czech Republic, Russia, Turkey, South Korea,
United Arab Emirates. At the same time he
started experimenting with his violin, making up new methods of playing it, creating
unusual performances. During 2009-2010 he
went with tours to European countries together with famous European showman Hans
Liberg (they gave more than 150 concerts in
the Netherlands, Belgium, England, Germany, Switzerland, and Austria).
A real breakthrough in the career of
Oleksandr Bozhyk occurred after his participation in show Ukrayina maye talant!-2
(“Ukraine has the talent!-2”) on STB channel.
In 2010 the violinist won second prize in this
project. The program items that enslaved the
hearts of the audience included playing two
violins simultaneously, performance when the
strings on the violin are cut one by one until
single string is left, nevertheless the melody
continues. In order to demonstrate his talent
to whole Ukraine he terminated his contract
with Hans Liberg and left his creative work in
the Netherlands. Thanks to his participation
in show Ukrayina maye talant!-2 (“Ukraine
has the talent!-2”) Bozhyk managed both to
change the attitude of many people to the
classical music that may sound unusual, modern and interesting, and to prove that a violinist with conservatory education is capable
of being a successful showman as well.After
Ukrayina maye talant became a finalist of popular Russian show Khvylyna slavy (“Moment
of glory”).
Oleksandr Bozhyk is the founder and
creative manager of string orchestra “Bravissimo”. And in 2012 he launched new musical
project – group “Bozhyk Band”. Within the
frames of this project he plays classical works
in rock variants, experiments with styles and
compositions together with professional musicians (guitar, bass, drums, keyboard instruments). On 7 June 2012 Bozhyk and “Bozyk
Band” opened official fan area of Euro-2012
in Lviv.
PROBALTICA 2015
13
Dzień Flisaka, inscenizacje
związane z obyczajami
flisackimi
Kapela Flisacka
Krzysztof Pilarski – skrzypce
Marek Grabski – akordeon
Wiesław Błaszkiewicz – kontrabas
incenizacja obyczajów flisackich Stowarzyszenie Dąb Pomorza
koncert wirtuoza skrzypiec Oleksandra Bozyka (Ukraina)
wraz z zespołem smyczkowym
w programie:
A. Vivaldi – Lato, K. Gardell – Zapach kobiety, R. Lovland – Pieśń z Tajemniczego Ogrodu, H. Zimmer – Piraci z Karaibów, 14
J. Brahms – Taniec węgierski nr 5,
M. Skoryk – Rapsodia Karpacka,
V. Monti – Czardasz,
O. Bozyk – Bajka, Kolomyika, Cztery żywioły
2.05
Dzień Flisaka wprowadzenie
Z okazji 100 i 1-szej rocznicy odsłonięcia pomnika Flisaka na festiwalu nie mogło
zabraknąć inscenizacji f lisaczych tradycji.
Usłyszymy więc koncert skocznych pieśni
wiślanej braci w wykonaniu Flisackiej Kapeli.
Zobaczymy również frycowanie młodych f lisaków. W postać legendarnego Flisaka wcieli
się tym razem wirtuoz z Ukrainy Oleksander
Bozyk, który potrafi grać jednocześnie nawet
na czterech skrzypcach.
Rafter Day
Since we are celebrating the 101st anniversary of the unveiling the Rafter monument, the festival would be incomplete without some shows drawing on rafters’ traditions.
We will also have an opportunity to listen to
lively music at the concert given by Rafters’
Band. This year virtuoso Oleksander Bozyk
from Ukraine, who can play up to four violins
simultaneously, will become the legendary
Rafter.
PROBALTICA 2015
15
Arie ze Świata na Księżycu
Józefa Haydna
Wojciech Dyngosz – baryton, Agnieszka Olszewska – sopran,
Wojciech Sarba – fortepian
opera fantastyczna
Świat na księżycu
Józefa Haydna
w wykonaniu śpiewaków i Księżycowej Orkiestry
pod dyrekcją Łukasza Wódeckiego
soliści: Lisetta – Agnieszka Olszewska, sopran,
Flamina – Aleksandra Olczyk, sopran,
Clarice – Lidia Kitlińska, sopran,
Ernesto – Monika Litwin–Dyngosz, mezzosopran,
Cecco – Maciej Musiał, tenor,
Bounafede – Wojciech Dyngosz, baryton,
Ecclitico – Dawid Różański, tenor
16
3.05
Il mondo della luna Świat na księżycu to
opera buffa Josepha Haydna, do której libretto napisał w 1750 roku Carlo Goldoni. Operę
wystawioną po raz pierwszy w dniu 3 sierpnia 1777 z okazji ceremonii ślubnej hrabiego
Mikołaja Esterházy, młodszego syna patrona
Haydna, Księcia Mikołaja, z hrabiną Marią
Anną Wissenwolf roku w Esterháza w Monarchii Habsburskiej. Utwór jest prawdopodobnie jednym z pierwszych przykładów science
fiction w XVIII-wiecznej operze.
Akt 1
Taras w domu fałszywego astronoma Ecclitico;
wieża obserwacyjna z teleskopem. Gwiaździsta
noc, księżyc w pełni.
Ecclitico i jego czterech uczniów śpiewają pieśń do księżyca i Ecclitico chełpi się,
że może oszukać głupiego Buonafede, który
wkrótce się pojawia. Buonafede nie ma pojęcia, jak jest na księżycu, a Ecclitico wyjaśnia
mu, że przez silny teleskop dojrzy przezroczystą powierzchnię księżyca i będzie mógł
też oglądać, co się dzieje w mieście na jego powierzchni. Buonafede zaciekawiony próbuje
spojrzeć przez teleskop, podczas gdy służący
Ecclitico ustawiają karykatury przed obiektywem teleskopu. Podstęp się udaje. Buonafede
opisuje to, sceny miłosne, które jak mniema
zobaczył, następnie wręcza Ecclitico monety
i odchodzi.
Kiedy zostaje sam, Ecclitico stwierdza,
że wcale nie zależy mu na pieniądzach starego
człowieka, tylko na tym aby ożenić się z jego
córką Clarice. Ernesto, szlachcic zakochany
we Flaminii, siostrze Clarice, oraz jego służący Cecco, zakochany w Liset’cie, służącej
Buonafede, dołączają do Ecclitico. Tymczasem
Buonafede zamierza wydać obie córki zamożnym konkurentom. Jednak Ecclitico zapewnia Ernesta i Cecca, że pieniądze rozwiążą
wszystkie ich problemy. W poważniejszej
arii („Begli occhi vezzosi”) Ernesto śpiewa
o oczach Flaminii i niecierpliwie wyczekuje
chwili, kiedy będą mogli razem zamieszkać.
Pokój w domu Buonafede
Siostry Clarice i Flaminia marzą
o ucieczce od ojca tyrana. W długiej arii Fla-
minia stwierdza, iż nawet jeśli racjonalność
może ujarzmić duszę, to kiedy nadchodzi miłość, kontroluje wszystko. Clarice natomiast
jest przyziemna i jej arie charakteryzuje
pełen determinacji pragmatyzm. Buonafede wyśmiewa upór Clarice, jednak ta hardo
stwierdza, że sama znajdzie sobie dobrego
męża, skoro on nie jest w stanie dla niej tego
zrobić. Następnie Buonafede zaprasza Lisettę,
służącą jego córki, aby również zobaczyła
cuda przez teleskop, chcąc zyskać jej względy. Lisetta ponieważ pragnie jego pieniędzy, zapewnia go o swojej miłości do niego,
o swej wierności i zaletach, choć to wszystko
nieprawda. Przybywa Ecclitico i oznajmia
Buonafede, że Cesarz Księżyca zaprosił go na
swój dwór i zostanie przeniesiony na księżyc po wypiciu eliksiru. Buonafede pragnie
polecieć z nim i dlatego prosi o nieco eliksiru.
Ecclitico zgadza się i udając że wypija połowę,
daje resztę Buonafede. Ten ją wypija, po czym
zasypia i w snach leci na księżyc. Clarice
i Lisetta najpierw myślą, że nie żyje, potem
pocieszają się perspektywą spadku, który
odziedziczą.
Akt 2
Ogród Ecclitico, udekorowany tak, aby przekonać
Buonafede, że znajduje się na księżycu.
Ecclitico i Ernesto rozmawiają o tym, co
robić dalej, a kiedy Buonafede się budzi, jest
przekonany, że jest na księżycu. Jest elegancko odziany i zabawia go balet. Ecclitico
mówi mu, że dołączą do niego córki i służący.
Księżycowym zwyczajem kobiety są potulne.
Zjawia się Cecco przebrany za Cesarza Księżyca, w towarzystwie Ernesta jako Gwiazdy Wieczornej. Buonafede zachwyconego
życiem na księżycu zabawia kolejny balet.
Kiedy wchodzi Lisetta, Buonafede zaczyna
się do niej zalecać, ale Cecco prosi ją by stała
się Cesarzową Księżyca. Lisetta, nie do końca
wiedząc o co chodzi, jest na początku zdezorientowana. Przybywają obie córki i w absurdalnej ceremonii składają hołd Cesarzowi. Flaminia odchodzi z Ernesto, a Clarice
z Ecclitico, podczas gdy Cecco przygotowuje
koronację Lisetty na Cesarzową. W zamieszaniu maskaradą Buonafede godzi się na trzy
PROBALTICA 2015
17
małżeństwa, a kiedy orientuje się, że został
oszukany, jest już za późno.
Akt 3
Pokój w domu Ecclitico
Konspiratorzy, znowu w normalnych
ubraniach, zamknęli Buonafede w jego
własnym domu, Aby odzyskać wolność musi
wybaczyć córkom ich małżeństwa oraz zapewnić każdej posag. W końcu ulega.
Rozgwieżdżone niebo, księżyc w pełni
Clarice i Ecclitico śpiewają o swej miłości. Buonafede żałuje swej dawnej surowości
i w ich domu panuje świąteczna atmosfera.
Il mondo della luna The World on the
Moon is an opera buffa by Joseph Haydn with
a libretto written by Carlo Goldoni in 1750,
first performed at Eszterháza, Hungary, on 3
August 1777 during the wedding celebrations
of Count Nikolaus Esterházy, the younger son
of Haydn’s patron, Prince Nikolaus Esterházy,
and the Countess Maria Anna Wissenwolf.
The work is perhaps one of the earliest examples of science fiction in 18th century opera
Act 1
A terrace in the house of the bogus astronomer
Ecclitico; an observatory tower with a telescope. A
starlit night, with full moon.
Ecclitico and his four students sing a
hymn to the moon, and Ecclitico boasts of
how he can dupe the foolish – such as Buonafede, who now appears. Buonafede does not
have a clue what the moon is. Ecclitico explains to him that through his powerful telescope he will be able to see the moon’s transparent surface all the way through the houses
and able to spy on ladies as they undress
before going to bed. Buonafede then attempts
to view the moon through Ecclitico’s telescope
while Ecclitico’s servants move caricatures in
front of the telescope’s lens. The trick works:
Buonafede describes what he thinks he has
seen: a very beautiful young girl caressing an
old man, a husband ready to punish his wife
18
for her infidelity, and a man who completely
dominates his female lover. He rewards Ecclitico with some coins and leaves.
Alone, Ecclitico muses that it is not the
old man’s money he wants, but to wed his
daughter Clarice. Ernesto, a nobleman who is
in love with Clarice’s sister Flaminia, and his
servant Cecco (in love with Buonafede’s servant, Lisetta) now join Ecclitico. Buonafede
intends to marry the sisters off to rich suitors.
Ecclitico assures Ernesto and Cecco that
with a little money all their difficulties will be
solved. In a more serious aria Ernesto sings
of Flaminia’s eyes and awaits impatiently the
moment in which the two of them will spend
their lives together.
A room in Buonafede’s house
The sisters Clarice and Flaminia dream
of escaping their tyrannical father. In a long
aria, Flaminia recognises that even if reason
is to dominate the soul, when love intervenes
it takes control of everything. Buonafede
mocks Clarice’s stubbornness but she answers
back, threatening him that she will find a
husband for herself if he is not capable of providing one for her. The two sisters are clearly
differentiated: Clarice is down to earth and
her arias are full of determined pragmatism.
Buonafede invites Lisetta (his daughters’
maid) to share the wonders he has seen through the telescope, in an attempt to win her
over. Interested in his money, she reassures
him of her love for him, her fidelity and her
virtues, none of which is true. Ecclitico arrives
and tells Buonafede that the Emperor of the
Moon has invited him to his court. By drinking an elixir he will be transported to the
moon. Buonafede is tempted to travel with
him and, therefore, asks for some of the liquor. Ecclitico agrees and, pretending to drink
half of it, gives the rest to Buonafede who
drinks it, falls asleep, and dreams of f lying to
the moon. Clarice and Lisetta believe at first
that he is dead, then console themselves with
the inheritance they will be getting.
Act 2
Ecclitico’s garden, decorated so as to convince
Buonafede that he is on the moon
Ecclitico and Ernesto discuss the progress of their plot, and when Buonafede
awakens he is convinced he is on the moon.
[5] He is entertained by a ballet and clothed
in elegant gowns. Ecclitico tells him that he
will be joined by his daughters and servant.
According to lunar custom the women will be
meek. Cecco appears disguised as the Emperor of the Moon, with Ernesto as the star Hesperus. Buonafede, delighted with life on the
moon, is entertained by another ballet. When
Lisetta enters, Buonafede tries to court her,
but Cecco asks her to become Empress of the
Moon. Lisetta, not fully aware of the plot, is
at first puzzled. The two daughters arrive and
pay homage to the Emperor in a nonsense
ceremony. Flaminia goes off with Ernesto and
Clarice with Ecclitico, while Cecco prepares
to crown Lisetta as Empress. In the confusion of the masquerade, Buonafede is tricked
into consenting to the three marriages, only
realising that he has been duped when it is
too late.
Act 3
A room in Ecclitico’s house
The conspirators, back in normal dress,
have locked Buonafede in his own house – the
price of his freedom will be forgiveness for his
daughters and their dowries. At last he yields.
A starlit night with a full moon
Clarice and Ecclitico sing of their love.
Buonafede repents of his previous strictness
and there is general rejoicing and celebration.
PROBALTICA 2015
19
Łukasz Wódecki - przygodę z muzyką
rozpoczął w wieku 7 lat w klasie skrzypiec
profesora Antoniego Kostyły w ZSM im.
K. Szymanowskiego w Toruniu. Następnie
doskonalił grę skrzypcową w PZSM im. A.
Rubinsteina w Bydgoszczy w klasie prof. Ireny Żarnowskiej oraz ad. dr Bolesława Siarkiewicza, by kolejno studiować pod jego okiem
oraz prof. Jadwigi Kaliszewskiej w Akademii
Muzycznej im. F. Nowowiejskiego w Bydgoszczy, kończąc Wydział Instrumentalny
Akademii Muzycznej z tytułem magistra
sztuki. Ponad cztery lata temu rozpoczął
studia w macierzystej Uczelni na Wydziale
Dyrygentury, Jazzu i Edukacji Muzycznej,
specjalność dyrygentura symfoniczno-operowa w klasie prof. dr Zygmunta Rycherta.
Od początku nauki współpracuje z Orkiestrą
Symfoniczną Akademii Muzycznej, z którą
zadebiutował w Filharmonii Pomorskiej
w Bydgoszczy (2010). Aktywnie uczestniczył w kursach dyrygentury symfonicznej
w Juilliard School w Nowym Jorku prowa-
20
dzonych przez Maestro Jamesa Andersona
DePreist, a także w Schwob School of Music
w Columbus University gdzie doskonalił
swoje umiejętności pod okiem Maestro Paula
Hostettera. W roku 2011 został zaproszony
przez wybitną kompozytorkę Joannę Bruzdowicz do Francji gdzie poprowadził „Orchestre Perpignan Mediterranee” podczas sesji
nagraniowych jej utworów. W styczniu 2012
wraz z orkiestrą kameralną „Profonica” odbył
tournée po Chinach. W 2013 roku dyrygował
orkiestrą kameralną akademii muzycznej
w Bydgoszczy podczas Polsko-Białoruskiego
Forum Muzycznego a także po raz kolejny
poprowadził Toruńską Orkiestrę Symfoniczną, która wystąpiła z najzdolniejszymi
uczniami szkoły muzycznej w Toruniu.
W grudniu 2013 roku otrzymał wyróżnienie podczas I Ogólnopolskiego Konkursu
Studentów Dyrygentury im. Adama Kopycińskiego we Wrocławiu. Łukasz Wódecki
jest stypendystą Marszałka Województwa
Kujawsko-Pomorskiego.
Agnieszka Olszewska absolwentka
Akademi Muzycznej w Bydgoszczy, ukończyła wydział wokalno-aktorski w klasie śpiewu
Ireny Maculewicz-Żejmo. Swoje umiejętności
doskonaliła na Kursach Wokalnych i Seminariach Mistrzowskich wybitnych pedagogów
z Polski , Niemiec i Włoch. Otrzymała nagrodę publiczności za wykonanie pieśni do słów
Herberta zarejestrowanej na koncercie w Studio im. Agnieszki Osieckiej w Warszawie.
Jest laureatką statuetki Srebrnego Delfina
przyznawaną przez Wydział Promocji UM
w Toruniu. Nagrała program telewizyjny
,,Szczęście raz sie uśmiecha” z piosenkami
Hanki Ordonówny oraz płytę CD ,,Retro
wiecznie młode” z utworami lat dwudziestych
i trzydziestych w nowych aranżacjach Piotra
Olszewskiego. Prowadzi działalność pedagogiczną w Zespole Szkół Muzycznych w Toruniu i Szkole Muzycznej w Inowrocławiu.
Aleksandra Olczyk, sopran, studentka
Akademii Muzycznej im. F. Nowowiejskiego
w Bydgoszczy. Laureatka wielu nagród na
konkursach wokalnych, min. Grand Prix na
VII Międzynarodowym Konkursie Wokalnym
im. H. Halskiej-Fijałkowskiej.
Debiutowała partią Królowej nocy
z opery Czarodziejski f let, W. A. Mozarta, na
deskach Opery Nova w Bydgoszczy. Ma na
swoim koncie występy na wielu estradach
Polski oraz zagranicy, między innymi
Filharmonia Pomorska w Bydgoszczy, Filharmonia Krakowska, Filharmonia Podkarpacka
w Rzeszowie, Opera Wrocławska a także
Tokyo Metreopolitan Theater w Japonii.
PROBALTICA 2015
21
Lidia Kitlińska - edukację muzyczną
rozpoczęła grą na skrzypcach w wieku sześciu lat. W późniejszych latach zamieniła instrument na śpiew solowy, którym to w 2011r.
ukończyła z wyróżnieniem Wydział Wokalno-Aktorski w klasie śpiewu prof. Katarzyny
Rymarczyk w Akademii Muzycznej im.
F. Nowowiejskiego w Bydgoszczy, otrzymując
tytuł magistra sztuki. W latach 2009/2010
uczestniczyła w programie Erasmus na Łotwie (Ryga), gdzie doskonaliła swoje umiejętności wokalne pod kierunkiem profesor
Kristine Gailite. W czasie studiów brała
udział w Mistrzowskich Kursach Wokalnych
prowadzonych przez wybitnych profesorów
śpiewu: Anita Garanca, Matjaz Robavs, Ewa
Iżykowska, Włodzimierz Zalewski. Swój
debiut sceniczny zawdzięcza roli Małgosi
z opery „Jaś i Małgosia” E. Humperdincka,
który miał miejsce w 2008 roku na scenie
Opery Nova w Bydgoszczy. W roku 2013
ukończyła podyplomowe studium pieśni na
Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie.
Monika Litwin – Dyngosz - mezzosopran. Absolwentka Wydziału Wychowania
Muzycznego Akademii Muzycznej im.
F. Nowowiejskiego w Bydgoszczy oraz Wydziału Wokalno-Aktorskiego tejże uczelni
w klasie prof. Alicji Marczak Faberowej. Swoje
umiejętności wokalne doskonaliła na kursach
mistrzowskich prowadzonych przez:
G. Kahrego, F. Barbieri, H. Łazarską, J. Gadulankę, J. Monarchę oraz M. Fołtyn. Od 1997 r.
współpracuje z Operą Nova w Bydgoszczy na
scenie której zadebiutowała w partii - Niclausa
w operze Opowieści Hoffmanna G. Offenbacha.
Prowadzi ożywioną działalność koncertową. Współpracuje z Filharmoniami oraz
scenami operowymi w kraju oraz za granicą .
22
Maciej Musiał, tenor, student roku
dyplomowego na wydziale wokalno-aktorskim na Akademii Muzycznej im. Feliksa
Nowowiejskiego w Bydgoszczy, w klasie prof.
Macieja Witkiewicza. Swoje umiejętności
doskonalił na wielu kursach mistrzowskich
w kraju i za granicą. W latach 2004-2005
pobierał naukę w Universität für Musik und
Darstellende Kunst Wien. Następnie w latach
2006-2008 pracował w Operze Wrocławskiej.
Obecnie współpracuje z Operą Nova w Bydgoszczy.
Wojciech Dyngosz – baryton
Ukończył z wyróżnieniem studia na
Wydziale Wokalno- Aktorskim Akademii
Muzycznej im Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy w klasie prof. Macieja Witkiewicza.
Laureat konkursów wokalnych w Dusznikach–Zdroju oraz Nowym Sączu. Prowadzi
ożywioną działalność koncertową występując
na wielu scenach operowych oraz estradach
filharmonicznych w kraju i za granicą. Asystent w klasie śpiewu solowego na Wydziale
Wokalno-Aktorskim Akademii Muzycznej
w Bydgoszczy. Prowadzi również klasę śpiewu solowego w ZSM im. Karola Szymanowskiego w Toruniu.
Dawid Różański – tenor
Absolwent wydziału wokalno - aktorskiego Akademii Muzycznej im. Feliksa
Nowowiejskiego w Bydgoszczy. Jest zdobywcą wielu nagród w tym: III miejsca na
VIII Ogólnopolskim Konkursie Wokalnym
w Dusznikach - Zdroju w kategorii operowej;
Złotego Słowika IV Festiwalu Wokalnego
BelCanto w Nałęczowie; nagrody Marszałka Województwa Kujawsko - Pomorskiego;
stypendium „Yamaha Music Foundation of
Europe”; wyróżnienia na Międzynarodowym
Konkursie im. Ady Sari w Nowym Sączu.
Prowadzi ożywioną działalność koncertową
w kraju i zagranicą.
Ma w swoim dorobku udział miedzy
innymi w takich operach, jak „Czarodziejski
f let” Mozarta, „Maria di Rohan” Donizettiego, „Lucrezia Borgia” Donizettiego, „Łucja z Lamermoor” Donizettiego, „Capuleti
i Montecchi” Belliniego, „Straszny dwór”
Moniuszki, „Rigoletto” Verdiego, „Cyganeria”
Pucciniego.
PROBALTICA 2015
23
duet fortepianowy
Inez i Ana Walachowski (Niemcy)
Zespół Kameralny
MULTICAMERATA
5.05
aktor - Jacek Pietruski
skład zespołu
Daniel Rybicki - flet
Katarzyna Skrzypczak - klarnet
Paweł Witulski - ksylofon
Wojciech Kołaczyk - skrzypce
Dariusz Groblewski - skrzypce
Zbigniew Szczęch - altówka
Michał Litwa - wiolonczela
Henryk Giza - kontrabas
w programie:
G. Gershwin – Błękitna Rapsodia. Trzy preludia na dwa fortepiany,
C. Saint-Saëns – Karnawał zwierząt
życiorys MULTICAMERATY str. 28
24
Anna i Ines pochodzą z Wrocławia.
Swoją muzyczną edukację rozpoczęły w wieku sześciu i czterech lat. Są absolwentkami
Wyższej Szkoły Muzycznej w Hanoverze i Mozarteum w Salzburgu. Wielki wpływ na ich
muzyczny rozwój miała praca pod kierunkiem
prof.Karl-Heinz Kämmerlinga, prof. Alfons
Kontarsky i prof. Josef Anton Scherrera. I to
właśnie Profesor Kontarsky, który ze swoim
bratem Aloys’em tworzył słynny na całym
świecie duet fortepianowy, określił duet sióstr
Walachowskich jako „...doskonale zgrany duet
o wysokiej technice i prezycyjnym uderzeniu. Obie
siostry są silnymi osobowościami, o ogromnej woli
i sile przebicia. Dlatego nie dziwią sukcesy na wielu
scenach koncertowych”. Prof. Kontarsky wystąpił
z duetem sióstr Walachowskich w koncercie
Mozarta na trzy fortepiany F-Dur KV 242.
Anna i Ines jako duet zadebiutowały
w roku 1996, zdobywając liczne nagrody na
konkursach w Niemczech i we Włoszech.
Wystąpiły w tak znanych salach koncertowych jak Berliner Philharmonie, Prinzregententheater w Monachium czy Gewandhaus
w Lipsku, biorąc udział w takich festiwalach
jak Europäisches Musikfest w Stuttgarcie,
Festiwal Szlezwik Holstein Dresdner Musikfestspiele, sięgając nawet po odległą Tajlandię
i Chiny.
Anna i Ines gościły na atenie stacji
telewizyjnych i wielu rozgłośni radiowych.
Nagranie koncertu duetu zarejestrowane
w berlińskiej filharmonii, a następnie z Sali
koncertowej Radia Bremen zostało odtworzone przez 27 stacji radiowych, a wśród
nich Radio Moskwa, National Public Radio
Washington iBBC London. Latem 2003 roku
telewizja WDR dla kanału ARTE nakręciła
film o duecie Walachowski zatytułowany
Klavier-Doppel. Nagrania płytowe duetu sióstr
obejmują dziewięć pozycji prezentujących
dzieła Saint-Saensa, Mendelssohna, Poulenca,
Mozarta, Chopina, Czajkowskiego, Brahmsa,
Rachmaninowa, Ravela i Gershwina
Born in Poland, Anna and Ines Walachowski began their musical training when
they were six and four years old. They attended the Musical Academy for highly talented
children in Breslau before continuing their
studies at the Mozarteum in Salzburg and at
the University of Music and Drama in Hannover. Here they participated famous master
classes led by Alfons Kontarsky, Karl-Heinz
Kämmerling and Josef Anton Scherrer. Alfons
Kontarsky, internationally renown for being
part of the Kontarsky Piano Duo, has lauded
the Walachowski sisters as „a piano duo perfectly harmonizing with one another, with technical
accuracy and precise touch. Their strong personalities show both confident determination and
assertiveness”. According to Kontarsky, who
already appeared with them on stage (Mozart
concerto for 3 pianos F major K.242) „they
have achieved considerable success on the concert
platform”.
The Walachowski sisters made their debut as a duo in 1996 and have since been prize
winners in a number of international contests
in Germany, Poland and Italy. They are well
known in major concert venues, such as Berlin, Munich and have been guests at the music
festivals in Stuttgart, Schlezwig-Holstein and
in Mecklenburg-West Pomerania. The legendary American music critic and ‘high priest of
the piano’ Harold C. Schonberg wrote of the
Walachowski Piano Duo: „They are very good.
They seem to have unlimited technique, they use
a very wide dynamic palette, they have oodles of
temperament and unfaltering rhythm. We will be
hearing from them again”.
Their success on stage was rapidly
followed by interviews and recordings for
radio and television appearances in Germany and Austria. The live concert recordings
at the Berlin Philharmonic produced by and
broadcast on Radio Bremen were transmitted
by 27 broadcasting corporations worldwide,
including Societé Radio France Paris, National Public Radio Washington, National Radio
Moskow and BBC London. In the summer of
2003, the German TV station WDR produced
the documentary Klavier-Doppel – a musical
portrait of the piano duo, for the European
art channel ARTE. To date, Anna and Ines
have recorded 9 CDs which, apart from Saint-Saëns, also include works ranging from Mozart, Brahms, Chopin, Tschaikowsky, Rachmaninov, Ravel and Gershwin to orchestra
recordings by Mendelssohn and Poulenc.
PROBALTICA 2015
25
Gotlands Blasarkvintett
(Szwecja)
MULTICAMERATA (Polska)
skład zespołu
Gotlands Blasarkvintett:
Lars Linna - flet,
David Nisbel - obój,
Mangus Dungner - klarnet,
Zbigniew Jakubowski - fagot,
Tomas Danielsson - waltornia
skład zespołu
MULITICAMERATA:
Wojciech Kołaczyk - skrzypce
Dariusz Groblewski - skrzypce
Zbigniew Szczęch - altówka
Michał Litwa - wiolonczela
Henryk Giza - kontrabas
w programie:
A. Koszewski – Reflex,
J. Jonsson – Pallkanten Ryby Bałtyckie,
C. Franke – Amber prawykonanie,
W. Petersson-Berger arr. M. Lundqvist – Frösö blomster,
G. Onslow – Nonet a-moll
26
6.05
Gotlands Blasarkvintett powstał w 1971
roku. W jego skład wchodzą: f let, obój, klar­
net, waltornia i fagot. W jego repertuarze
znajdują się głównie utwory XIX i XX wiecznych kompozytorów pisane na małe zespoły
instrumentów dętych (ostatnio koncentruje
się na kompozycjach pochodzących z krajów
nadbałtyckich). Szczególną pozycję zajmują
wśród nich utwory uznanych kompozytorów
skandynawskich dedykowane kwintetowi
z Gotlandii. Zespół koncertował jak dotąd
w niemalże wszystkich krajach europejskich,
regularnie odwiedzając m.in. Danię, Norwegię, Niemcy, Wlk. Brytanię czy Francję. Brał
udział w większości znaczących festiwali
odbywających się na Półwyspie Skandynawskim. Dokonał również licznych nagrań
radiowych. W swojej kolekcji ma siedem płyt
poświęconych głównie muzyce bałtyckiej
XX wieku.
Od dwudziestu lat zespół współpracuje
z toruńskim kwintetem smyczkowym Multicamerata. We wrześniu 2009 roku z okazji
70-tej rocznicy wybuchu II wojny światowej
Gotlands Blasarkvintett wraz z Multica-
meratą zorganizował tournee koncertowe
pt. Szlakiem ORP Orzeł z koncertami w Polsce, Holandii, Szkocji, Estonii i Szwecji.
Gotlands Blasarkvintett was established in 1971. The artists play the following
instruments: the f lute, oboe, clarinet, French
horn and bassoon. The quintet’s repertoire
comprises mainly the works by 19th-century composers written specifically for small
groups performing on woodwind instruments. Recently the band has concentrated
on compositions created in the Baltic Countries with the special emphasis on music
pieces by renowned Scandinavian composers
dedicated to the quintet from Gotland, that
is Gotlands Blasarkvintett. The group has
performed in nearly all European countries,
regularly visiting Denmark, Norway, Germany, Great Britain and France. It has participated in most significant festivals held on
the Scandinavian Peninsula. The quintet has
also made numerous radio recordings. The
band also boasts seven records concentrating mainly on 20th-century Baltic music.
PROBALTICA 2015
27
Zespół Kameralny MULTICAMERATA
zainaugurował swoją działalność w 1991 roku
cyklem Niedzielne Koncerty Pałacowe w nowo-odrestaurowanym Pałacu Dąmbskich
w Toruniu. Od tego czasu zespół wykonał
ponad 600 koncertów w kraju i za granicą.
W Polsce koncertował m.in. na Zamku Królewskim w Warszawie, Filharmonii Narodowej, w Auli Adama Mickiewicza i Teatrze
Wielkim w Poznaniu, Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie etc. Koncerty zespołu
objęły również szereg miast w Niemczech,
Francji, Hiszpanii, Włoch, Holandii, Litwy, Łotwy, Estonii, Rosji, Szwecji, Finlandii, Wielkiej
Brytanii, Austrii, Słowenii oraz Watykan.
Dla uczczenia pamięci najznakomitszego
toruńczyka Mikołaja Kopernika w związku
z przypadającą w 1993 r. 520 rocznicą urodzin
i 450 rocznicą I wydania „De Revolutionibus”
oraz 450 rocznicy śmierci, Multicamerata
zorganizowała wielkie tournee koncertowe
w miejscach jego pobytu w Polsce i we Włoszech pt. „Hommage à Kopernik”.
W 1999 roku dla uczczenia obchodów 150
rocznicy śmierci Fryderyka Chopina MULTICAMERATA zorganizowała europejskie
tournee z koncertami we Francji, Hiszpanii,
28
Szwecji, Litwie i Łotwie. Ideą koncertów było
wykonywanie muzyki wielkiego kompozytora
wraz z pianistami mieszkającymi w krajach,
w których odbywały się koncerty.
MULTICAMERATA jest pomysłodawcą i organizatorem Festiwalu Muzyki
i Sztuki Krajów Bałtyckich PROBALTICA.
Ideą przewodnią Festiwalu jest inicjowanie
współpracy szczególnie w dziedzinie muzyki
i sztuk pięknych oraz prezentowanie dorobku kulturalnego państw morza bałtyckiego.
W dotychczasowych 20 edycjach festiwalu
wzięło udział ponad 8000 artystów. W ramach
promocji Festiwalu PROBALTICA pod patronatem Ministerstwa Spraw Zagranicznych
RP na przełomie października i listopada
2001 odbyło się również tournee koncertowe
zespołu kameralnego Multicamerata w 9 krajach bałtyckich. Tournee, po jego inauguracji
koncertem w Filharmonii Narodowej w Wilnie
w dniu 16 października 2001, kontynuowane
było koncertami w Sali Koncertowej Ryszarda Wagnera w Rydze (Łotwa), w Ratuszu
w Tallinnie (Estonia), w Muzeum Ermitagu
w St. Petersburgu (Rosja), w Kościele na Skale
w Helsinkach (Finlandia), w Teatrze Strindberga w Sztokholmie (Szwecja), w Kompagni
w Kopenhadze (Dania), w Hamburgu (Niemcy) w Londynie oraz Edynburgu. W 2003 roku
odbyły się pierwsze edycje festiwalu PROBALTICA na Litwie i w Szwecji.
W 2006 roku z okazji obchodów 15-lecia
zespół zorganizował bałtyckie tournee, w ramach, którego odbyło się 15 koncertów. Po inauguracji w Toruniu trasa koncertowa wiodła
po Litwie, Łotwie, Estonii, Finlandii, Szwecji, Danii i Niemczech. W 2007 roku zespół
rozpoczął cykl koncertów Europejska Akademia Sztuki prezentujący muzykę, literaturę
i sztuki plastyczne narodów Europy, a w 2008
roku zrealizował koncerty i nagranie albumu
„Hommage a Zbigniew Herbert”, stanowiącego
rejestrację koncertu laureatów Ogólnopolskiego Konkursu Kompozytorskiego poświęconego twórczości Zbigniewa Herberta. Od dwudziestu lat zespół współpracuje z Gotlands
Blasarkvintett. W wrześniu 2009 roku z okazji
70-tej rocznicy wybuchu II wojny światowej
Multicamerata wraz Gotlands Blasarkvintett
zorganizowała tournee koncertowe pt. „Szlakiem ORP Orzeł”.
Multicamerata nagrała 11 płyt CD, dokonała licznych nagrań telewizyjnych i radiowych.
The MULTICAMERATA Chamber
Ensemble gave its first concert on 15 September 1991 as part of a series of concerts called
Sunday Palace Concerts, held at the Golden
Hall of the newly restored Dąmbski Palace in
Toruń. Since then the ensemble has given over
600 concerts both in Poland and abroad. In
Poland it has performed at the Royal Castle in
Warsaw, the National Philharmonic, the Adam
Mickiewicz Hall and the Grand Theatre in
Poznań, the Castle of the Pomeranian Princes
and many other venues. The ensemble has also
given concerts in many towns and cities in
Germany, France, Spain, Italy, Holland, Lithuania, Latvia, Estonia, Russia, Sweden, Finland,
Great Britain, Austria, Slovenia and the Vatican. In 1993, in order to pay tribute to Toruń’s
most prominent citizen, Nicholas Copernicus
and to commemorate the 520th anniversary
of his birth, the 450th anniversary of his death
and the publication of the first edition of „De
Revolutionibus”, the MultiCamerata organised
a great concert tour called „Hommage à Copernic”, visiting the Polish and Italian towns
that had welcomed the great astronomer. Also
in 1993 the ensemble recorded the first album
with music by Handel, Janiewicz, Koszewski
and Lutosławski.
In 1999, to commemorate the 150th
anniversary of Frederic Chopin’s death, the
Multicamerata organised a European concert
tour, performing in France, Spain, Sweden,
Lithuania and Latvia. The concerts were unusual because pianists living in the countries
where concerts were held performed with the
ensemble. In 2001, to celebrate its 10th anniversary, the Multicamerata toured nine Baltic
countries under the auspices of the Polish
Ministry of Foreign Affairs. The tour was inaugurated on 16 October 2001 at the National
Philharmonic in Vilnius and then continued
at the R.Wagner Concert Hall in Riga, the
Townhall in Tallinn, the Ermitage Museum in
Saint Petersburg, the Church on the Rock in
Helsinki, the Strindberg Theatre in Stockholm,
Kompagna in Copenhagen and the Museum
fur Volkerkunde in Hamburg. As part of the
same tour the Multicamerata also performed
in London and Edinburgh.
In 2006, to celebrate its 15th anniversary, the Multicamerata toured to eight Baltic
countries.The ensemble’s repertoire comprises
compositions by classic composers, J.S. Bach,
F. Handel, A. Vivaldi. W.A. Mozart but specialises in music by 19th and 20th-century Polish
composers.
The MULTICAMERATA is the founder and
organiser of the PROBALTICA Music and Art
Festival of the Baltic Countries. The main aim of
the festival is to initiate co-operation, especially
in the field of music and fine arts, as well as to
present the cultural heritage of all the participating Baltic countries. During the twenty one
editions of the festival we have had the pleasure
to welcome over 8000 artists. In 2003 the first
regular editions of the PROBALTICA Festival
were held in Lithuania and Sweden. The Multicamerata has co-operated with the Swedish Gotlands Blasarkvintett for twenty years. During
the nineteen years of performing the ensemble
has recorded eleven CDs and has made numerous radio and TV recordings.
PROBALTICA 2015
29
Koncert Kompozytorów Toruńskich
Capella Gedanensis
dyrygent - Rafała Kłoczko
soliści:
Magdalena Sławińska - flet,
Szymon Laskiewicz - klarnet
w programie:
Zygmunt Moczyński - Preludium - Perpetuum Mobile
Bernadetta Matuszczak - Momenti Musicali na flet i orkiestrę smyczkową
Piotr Perkowski - Szkice Toruńskie, W stronę Atmy
Jan Michał Wieczorek, Strofy Kaszubskie
Suita POMERANIA (kompozycja zbiorowa)
Tomasz Cywiński - Zamek Krzyżacki
Rafał Kłoczko - Kamienica pod Gwiazdą
Jędrzej Rochecki - Fortefikacje toruńskie
Ewa Fabiańska-Jelińska - Katedra Świętych Janów
Magdalena Cynk - Jarmark Katarzyński
30
7.05
Pomorskie Towarzystwo Muzyczne
zostało powołane18 marca w 1921 na wniosek
Konfraterni Artystów. Zawsze zajmowało się
organizowaniem wydarzeń kulturalnych, poszerzaniem oferty muzycznej w regionie oraz
edukacją. Do jej najważniejszych zasług należy założenie Konserwatorium Muzycznego,
obecnego Zespołu Szkół Muzycznych w Toruniu. Wtedy było to wydarzeniem na miarę
krajową. Dzięki utworzeniu Konserwatorium
Toruń urósł do roli ważnego ośrodka kultury
muzycznej w kraju. PTM organizowało koncerty w Toruniu i w innych miastach Pomorza, na których wykonawcami byli wybitni
muzycy. Przez wiele lat działała symfoniczna
i kameralna orkiestra PTM, którą dyrygowali
Adam Kuryłło, założyciel Towarzystwa i jego
członek honorowy. Tradycją były koncerty
uczniów i nauczycieli. Pierwszy taki koncert
miał miejsce 8 maja 1921.Po wojnie kontynuowano tradycje koncertowe, zwłaszcza
międzyszkolne popisy. Towarzystwo jednak
zawiesiło swoją działalność w1998. Po 15-letniej przerwie w listopadzie 2012 powróciło do tradycji organizowania koncertów
i działalności edukacyjnej. W Ośrodku UMK
w Bachotku organizuje warsztaty instrumentalne w ramach Muzycznych Wakacji z Pasją
dla dzieci i młodzieży z naszego regionu.
Zaproponowało też stały cykl koncertów towarzyskich, których istotą i głównym celem
jest kształtowanie muzycznej tożsamości
melomanów i muzyków regionu w oparciu
o związek z regionem, tradycją i twórczością
współczesną.
Dziś podczas Festiwalu Probaltica, jest
współorganizatorem wieczoru muzyki kompozytorów toruńskich w ramach cyklu koncertów towarzyskich. Wykonane będą utwory kompozytorów mających istotny związek
z regionem, znanych i uznanych w świecie
muzycznym, niektórych wcześniej związanych z PTM. Zabrzmią ciekawe i zróżnicowane kompozycje, również specjalnie napisane
na tę okazję przez współczesnych twórców.
Zostanie prawykonana Suita Pomerania,
napisana dla Pomorskiego Towarzystwa Muzycznego, nawiązująca do miejsc i wydarzeń
związanych z regionem. Wykonawcą będzie
uznany w świecie muzycznym zespół Cappella Gedanensis pod batutą Rafała Kłoczko.
The Pomeranian Music Society was
established on 18 March 1921 by the Confraternity of Artists. One of its most important
achievements was the founding of the Music
Conservatory (now a complex of music
schools in Toruń), which was then an event of
national importance and which transformed
the town of Toruń into an important music
centre. The Society also organized concerts,
with most famous performers of the time,
in Toruń and other towns across Pomerania.
The symphony and chamber orchestra of the
Pomeranian Music Society also gave numerous concerts over the years. It was led by
Adam Kuryłło, founder of the Society and its
honorary member. After the first concert held
on 8 May 1921, it became a tradition to organize performances of the conservatory’s stu-
PROBALTICA 2015
31
dents and teachers. After the Second World
War, the tradition was continued, especially
the concerts of students from various schools. The Society, however, suspended its
activity in 1998. After a fifteen-year-long
break, in November 2012 the Society started
to organize concerts and educational events
again. Today, the Society is a co-organizer of
this concert of contemporary music with the
participation of composers from Toruń, who
first graduated from the Toruń Music School,
later from various music academies and now
are vibrant artists in many music centres
across Poland. Most of the compositions are
performed for the first time today.
Cappella Gedanensis rozpoczyna działalność artystyczną w roku 1981 a w roku
1992 otrzymuje status instytucji kultury.
Nawiązuje do bogatej twórczości muzycznej
dawnego Gdańska, kontynuując tradycje
Kapeli Rady Miejskiej założonej w XVI
wieku i po mistrzowsku wykonując opracowane i wydane drukiem arcydzieła muzyki
gdańskiej.
W dorobku repertuarowym zespołu
znajdują się dzieła gdańskich kompozytorów - F. de Rivulo, P. Sieferta, C. Fórstera, C.
Bűthnera, Ch. Wernera, N. Zangiusa, J.V. Medera, T.A. Volckmara, M.D. Freislicha, J.B.Ch.
Freislicha oraz utwory J.Th. Roemhildta.
Poza repertuarem gdańskim zespół
wykonuje również wielkie dzieła oratoryjno - kantatowe - G.F. Händla, J.S. Bacha, A.
Vivaldiego, G.B. Pergolesiego, W.A.Mozarta,
F. Schuberta, J. Hydna. Zespół chętnie też sięga po dzieła współczesnych kompozytorów.
Część tego bogatego dorobku artystycznego
została wydana na płytach analogowych
i kompaktowych - 34 CD.
Cappella ma w swym dorobku dwie
Platynowe Płyty - Antoniego Vivaldiego,
Pory roku - 2000 oraz kolędy Nowy Rok
u Ojca Świętego - 2002. Płyta L. Boccheriniego, Stabat Mater z udziałem A. Tomaszewskiej została nominowana do NAGRODY FRYDERYK 2008. Cappella koncertuje
niemal na całym świecie - w USA, Chinach,
Izraelu oraz większości państw europejskich. Uczestniczy w licznych festiwalach
międzynarodowych, m.in. zespół bierze
udział w - Festiwalu Radiowym WDR
w Herne i Schwabisch Gmünd (Spalt,
Niemcy), Festiwalu Muzyki Sakralnej w Abu
Gosh (Izrael) Wratislavia Cantans, Festiwalu Muzyki Dawnej (Bruksela), Festiwalu
Muzyki Barokowej (Niemcy, Litwa, Polska),
Royal Music Festiwal (Sztokholm), Festiwalu
Chóralnym (Brema).
Zespół miał zaszczyt występować także
przed Ojcem Świętym Janem Pawłem II oraz
uczestniczyć w znaczących wydarzeniach
historycznych z udziałem prezydentów i monarchów Europy.
Cappella Gedanensis prezentuje szeroki
zakres działalności, m.in. audycje szkolne,
promuje młodych muzyków. Współpracuje
także z wybitnymi artystami jak: Gail Gilmore, Mirel Iancovici, Wanda Wiłkomirska,
Konstanty Andrzej Kulka, Roman Jabłoński,
Takashi Yamamoto / laureat III nagrody
Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. F.Chopina w Warszawie 2005 /, Vadim
Brodski, Konstanty Wileński, Bożena Harasimowicz, Łukasz Długosz / laureat Konkursu
ARD w Monachium/, Anatoly Kogan, Monika
Czalej-Pujol, Magdalena Gruszczyńska, Monika Cybulska, Joanna Mądroszkiewicz.
Cappella Gedanensis realizuje wspólne
projekty z Reinhardem Goebelem / Musica
Antiqua Köln, Kwintetem Filharmoników
Berlińskich, Triem Sigiswalda Kuijkena oraz
z Zespołem Capilla Flamenca.
Cappella Gedanensis występuje okazjonalnie ze znakomitymi dyrygentami
-Tadeuszem Wojciechowskim, Tadeuszem
Wicherkiem, Michałem Dworzańskim,
Kai Bumannem, Wolfgangiem Helbichem,
Miguelem Ortegą, Alfonso Reverte, Paulem
Esswoodem i Rafałem Kłoczko.
W 2004 roku Cappella Gedanensis
wspólnie z Radą Miasta Gdańska zapoczątkowuje cykl koncertów Muzyka w Nowym
Ratuszu. Promocje młodych talentów. Promocja młodych talentów daje szansę działalności koncertowej młodym artystom m.in.
32
stypendystom i laureatom Nagród Prezydenta Miasta Gdańska. Dokonania młodych artystów i ich mistrzów wydawane są na płytach
w ramach projektu Złota Kolekcja Talentów
Gdańskich.
Prezentacje najmłodszego pokolenia
artystów odnoszących sukcesy w konkursach
krajowych i zagranicznych, przybliżają społeczeństwu osiągnięcia gdańszczan w dziedzinie kultury.
Zespół obok działalności koncertowej
i nagraniowej zrealizował także widowisko
poetycko-muzyczne Kantata na urodziny
Króla Augusta III wspólnie z Teatrem Ekspresji Wojciecha Misiuro oraz spektakle Katharsis, Solidarni z historią i tradycją, Znaki
czasu w reżyserii Wiesława Janasza.
Cappella Gedanensis jest zespołem,
który gra na instrumentach dawnych oraz
współczesnych.
Rafał Kłoczko sztuki dyrygenckiej uczył
się pod okiem takich sław jak R. Delekta,
W. Michniewski, J. Przybylski, M. Guidarini,
J. Kaspszyk, a wreszcie C. Metters,
E. WIesztordt czy G. Chmura. W 2013 r. został półfinalistą Międzynarodowego Konkursu Dyrygentów Operowych Blue Danube. Na
co dzień współpracuje z Pomorskim Towarzystwem Muzycznym, orkiestrą symfoniczną w Gdyni oraz orkiestrą symfoniczną Tutta
Forza. Pod batutą młodego artysty znalazły
się również liczne orkiestry symfoniczne,
wykonujące premierowe opery. Wśród nich
wspomnieć trzeba o wszystkich częściach
cyklu „Il trittico” G. Pucciniego (Il Tabarro,
Suor Angelica, Gianni Schicchi), „Cosi fan
tutte” W.A. Mozarta, „Orfeo ed Euridice”
Ch.W. Glucka, „Francesca da Rimini” i „Aleko” S. Rachmaninowa, „Verbum Nobile”
S. Moniuszki, „Weksel Małżeński” G. Rossiniego, czy „Le Villi” G. Pucciniego.
Magdalena Cynk jest rodowitą torunianką. Pisze kompozycje solowe, kameralne,
orkiestrowe i chóralne, które wykonywane
są w wielu miastach regionu, Polski i Europy,
m. in. w Kłajpedzie, na Gotlandii, w Szwajcarii, na Węgrzech, Ukrainie, Holandii, Belgii,
a także w Stanach Zjednoczonych i Brazylii.
Pisze dla Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej oraz kwintetu Multicamerata, Cappella
Bydgostiensis, ale jej utwory wykonywali
również m. in. Gotlands Blassarkvintett,
Hevelius Brass, Orkiestra Symfoniczna
Filharmonii Pomorskiej, Narodowa Orkiestra Łotewska, Międzynarodowa Orkiestra
Symfoniczna „PROBALTICA”. Jej utwory
PROBALTICA 2015
33
prezentowane były na festiwalu Warszawska Jesień i Poznańska Wiosna Muzyczna.
Jest absolwentką toruńskiego Zespołu Szkół
Muzycznych oraz Akademii Muzycznej
w Bydgoszczy (klasa kompozycji prof. Franciszka Woźniaka). Studiowała naukę gry na
carillonie w Akademii Muzycznej w Gdańsku oraz w Królewskiej Szkole Carillonowej
w Mechelen w Belgii. Występuje na Festiwalu
„Tour de Carillon”, którego jest pomysłodawczynią i kierownikiem artystycznym. W Zespole Szkół Muzycznych w Toruniu prowadzi
zajęcia teoretyczne oraz zajęcia z kompozycji.
Organizuje koncerty kompozytorskie „Szkolna partytura”, w których prezentowane są
utwory uczniów, absolwentów oraz pedagogów Szkoły. Jest pomysłodawczynią odbywającej się coroczne w Toruniu „Pięciolinii dla
Papieża”, koncertu kompozytorskiego twór-
ców Pomorza i Kujaw, a także Koncertów
Towarzyskich, odbywających się w różnych
miejscach województwa Kujawko- pomorskiego.
Jej działalność została wielokrotnie
wyróżniona prestiżowymi nagrodami Marszałka Województwa i Prezydenta Miasta
Torunia. W 2001 roku za aktywność twórczą
otrzymałam Odznakę Zasłużonego Działacza
Kultury. Jest trzykrotną stypendystką Prezydenta Miasta Torunia oraz laureatką Nagrody Prezydenta na działalność pedagogiczną.
W 2006 r. otrzymała Stypendium - Nagrodę
Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego za wybitne osiągnięcia w prowadzeniu działalności społecznie użytecznej, służącej wszechstronnemu rozwoju Województwa
Kujawsko-Pomorskiego.
Ewa Fabiańska, kompozytorka, absolwentka Akademii Muzycznej im. I. J.
Paderewskiego w Poznaniu. Od 2012 roku
kontynuuje naukę kompozycji w Universität
für Musik und darstellende Kunst w Wiedniu
pod kierunkiem Reinharda Kargera. Laureatka programu stypendialnego Ministra
Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Młoda
Polska”. Stypendystka Prezydenta Miasta
Torunia i Poznania. Jej utwory są wykonywane w kraju (np. Międzynarodowy Festiwal
Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”,
Międzynarodowy Festiwal „Muzyka w Starym Krakowie”) oraz za granicą (w Czechach,
Austrii, Holandii, Luksemburgu, na Słowenii,
USA). Jest laureatką ogólnopolskich i międzynarodowych konkursów kompozytorskich
m.in. Międzynarodowego Konkursu Kompozytorskiego „Gramodeska” w Pradze czy
Ogólnopolskiego Konkursu Kompozytorskiego KM Związku Kompozytorów Polskich im.
Z. Mycielskiego (2013). Jej utwory są wydawane przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne
oraz Norsk Musikforlag z Norwegii.
34
Jędrzej Roch Rochecki kompozytor urodzony w Toruniu. Ukończył Ogólnokształcącą
Szkołę Muzyczną w Toruniu w klasie skrzypiec.
Studiował kompozycję, teorię muzyki i reżyserię dźwięku w Akademii Muzycznej w Bydgoszczy. Doskonalił warsztat kompozytorski
u M.Jasińskiego, Z. Bargielskiego oraz
M. Borkowskiego. W 2012 roku uzyskał dy-
plom ukończenia studiów magisterskich
z kompozycji. W latach 2011/2013 kontynuował
studia z reżyserii dźwięku na Uniwersytecie
Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie.
Jest laureatem m.in. nagrody publiczności na
festiwalu „Dźwiękowe Perspektywy Ekranu”
w Bydgoszczy, II nagrody w Ogólnouczelnianym Konkursie na Concerto Grosso, I nagrody
w Konkursie Kompozytorskim im. M. Gordiejuka w Bydgoszczy W 2012 roku otrzymał II
nagrodę w konkursie RUMAKI 2012, organizowanym przez Grupę MAKRUM oraz TVP Bydgoszcz. Jego utwory wystawiane są na w Polsce
i za granicą. Zajmuje się także wykonawstwem
muzyki współczesnej. W swoich pracach kompozytorskich wykorzystuje możliwości muzyki elektronicznej, a także realizuje projekty
intermedialne. Współpracuje z innymi twórcami komponując muzykę do filmów i animacji,
tworząc ścieżkę dźwiękową, czy też udźwiękawiając instalacje plastyczne i wystawy. W sezonie artystycznym 2012/2013 pełnił funkcję
kompozytora-rezydenta Toruńskiej Orkiestry
Symfonicznej w ramach programu „Kompozytor-rezydent” Instytutu Muzyki i Tańca.
Tomasz Cywiński. skrzypek i kompozytor. Jako aranżer współpracował m.in.
z Toruńską Orkiestrą Symfoniczną, festiwalem Tour de Carillon, Toruńskim Kwartetem
Dętym Blaszanym, gdańskim kwintetem
Hevelius Brass, Tomaszem Kamińskim. Wyróżniony w Konkursie Kompozytorskim Fides
et Ratio (2009) oraz w Międzynarodowym
Konkursie Kompozytorskim Muzyka Ogrodowa Wrocław-Kraków (2010/11). Otrzymał II
nagrodę w Ogólnopolskim Konkursie Kompozytorskim na Chóralny Utwór Liturgiczny
(2011).
PROBALTICA 2015
35
Koncert z okazji 250 rocznicy urodzin
M.K. Ogińskiego MUZYKA
i TANIEC JEGO EPOKI
Elżbieta Stefańska
– klawesyn wraz z zespołem
skład zespołu:
Bożena Zawiślak-Dolny - mezzosopran
Romana Agnel - choreografia, taniec
Dariusz Brojek - taniec
Mariko Kato - klawesyn
Jan Popis - prelekcja
w programie:
M.K. Ogiński
Polonez a-moll „Pożegnanie Ojczyzny”, Polonez B-dur, Polonez B-dur, Polonez G-dur na 3 ręce,
Polonez G-dur na 4 ręce, Polonez f-moll, Polonez d-moll, Romans „Wstało już słonko na niebie”,
Romans „Do Dafnisa”, Menuet a-moll, Walc D-dur, Polonez B-dur, Polonez d-moll,
Polonez G-dur, Romans „Rodzinna wieś”, Romans „Zamilcz, ach zamilcz już”, Mazurek D-dur
Mazurek A-dur
36
9.05
Michał Kleofas Ogiński przyszedł na
świat w Guzowie niedaleko Sochaczewa
w 1765r.
Pochodził z rodu znanego zarówno
w Polsce, jak i na Litwie, z którego pochodził
hetman wielki litewski Michał Kazimierz
Ogiński, twórca kanału wodnego, który
połączył dorzecze Dniepru i Niemna, a zatem
pośrednio Morze Bałtyckie z Morzem Czarnym.
Już w dzieciństwie uczył się gry na
fortepianie i na skrzypcach występując
w dworach szlacheckich z dziełami Haydna,
Mozarta, a nawet wczesnymi kompozycjami
Beethovena. W Słonimiu, w trakcie pobytów u stryja Michała Kazimierza poznał
wystawiane tam opery włoskie i francuskie.
Wcześniej ujawnił się u niego talent kompozytorski, jednak rodzina zadecydowała, aby
poświęcił się karierze politycznej. W wieku zaledwie 21 lat Michał Kleofas Ogiński
został wybrany posłem na Sejm. W latach
1790 – 1791 odbywał podróże dyplomatyczne do Hagi, Amsterdamu, czy Londynu. Po
powrocie do kraju kontynuował działalność polityczną, biorąc udział w obradach
sejmu Czteroletniego, jednak podobnie jak
większość szlachty w 1792 roku opowiedział
się po stronie konfederatów targowickich.
Pomimo to gdy w 1794 r. wybuchło Powstanie
Kościuszkowskie, Ogiński zdecydował się
stanąć do walki przeciw siłom Katarzyny II.
Dowodził wówczas częścią wojsk na północy
Litwy. Niestety powstanie zakończyło się klęską. Majątek Ogińskiego został skonfiskowany, a on sam ratował się ucieczką w damskim
przebraniu do Wiednia. Przez kolejne pięć lat
podróżował po Włoch, Konstantynopola i na
Bałkany, kończąc swoją wyprawę w Paryżu,
gdzie osobiście poznał Napoleona Bonaparte. Po rozwodzie ze swoją pierwszą żoną,
Izabelą Lasocką ożenił się ponownie z włoską
śpiewaczką Marią Neri. Para postanowiła
osiedlić się na Litwie. Jednak po postanowieniach Kongresu Wiedeńskiego i stworzeniu
marionetkowego Królestwa Polskiego utracił
resztki wiary w sens działań politycznych.
Wyjechał do Florencji, w której zmarł w 1833
roku. Został pochowany w bazylice Santa
Croce obok tak wielkich postaci jak Galileusz
i Michał Anioł.
Komponował mazurki, romanse, pieśni,
kadryle, menuety, walce i polonezy. Stworzył
też jedną operę Zelis i Valcour czyli Napoleon
w Kairze, która niestety nigdy nie doczekała
się wystawienia. Międzynarodową sławę
zapewnił mu natomiast Polonez nr 1 F-dur
nazwany Polonezem Śmierci. Bezsprzecznie
najbardziej rozpoznawanym utworem Ogińskiego jest Polonez a-moll Nr 13 Pożegnanie
Ojczyzny, który został opublikowany
w 1794r. Powinniśmy jeszcze wspomnieć, że badania historyczne prowadzone
przez Adama Załuskiego, jednego z potomków księcia Michała dowodziły, że 1797 roku
posłał on generałowi Henrykowi Dąbrowskiemu Marsz dla Legionów. Możliwe więc,
że Michałowi Kleofasowi Ogińskiemu powinniśmy zawdzięczać pochodzenie melodii
Mazurka Dąbrowskiego.
Na 37 sesji Konferencji Generalnej UNESCO w 2013 r. ogłoszono listę rocznic obchodzonych pod auspicjami UNESCO w latach
2014-2015. Wśród nich znalazła się 250 rocznica urodzin Michała Kleofasa Ogińskiego
obchodzona w 2015 r., jako wspólna rocznica
Polski, Litwy i Białorusi.
PROBALTICA 2015
37
Elżbieta Stefańska urodziła się w Krakowie jako córka słynnej pianistki HALINY
CZERNY-STEFAŃSKIEJ i profesora fortepianu Ludwika Stefańskiego. Gry na fortepianie
uczyła się u swego ojca. Studia ukończyła
w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej
w Krakowie, pod kierunkiem wybitnego
klawesynisty niemieckiego, profesora Hansa
Pischnera z Berlina. Po uzyskaniu dyplomu
swoje umiejętności wzbogacała na międzynarodowych kursach w Sienie i Weimarze.
W roku 1964 otrzymała dwie pierwsze
nagrody na Konkursie Muzyki Dawnej w Łodzi za wykonanie utworów kompozytorów
epoki baroku - na fortepianie i klawesynie.
W roku 1965 została laureatką głównej nagrody Międzynarodowego Konkursu
Muzycznego w Genewie, otrzymując równocześnie nagrodę specjalną im. Henri Ghez dla
najlepszego klawesynisty konkursu.
W następnych latach, za wybitne osiągnięcia artystyczne Trio Barokowego, została
uhonorowana Nagrodą Miasta Krakowa.
Uczestnicy również wielokrotnie w wielu krajowych i zagranicznych festiwalach jako
solistka i kameralistka, m. in. w Hanowerze,
Halle (Festiwal Haendlowski), Lipsku (Festiwal Bachowski), Shiraz (Iran), Orvieto, Interlaken (Szwajcaria), Gaming (Austria), Paryż.
38
W repertuarze Elżbiety Stefańskiej
znajdują się dzieła muzyki solowej i kameralnej epoki renesansu, baroku, klasycznej, jak
również XX-wiecznej. Artystka w swej wieloletniej karierze muzycznej dokonała bardzo
licznych nagrań radiowych i telewizyjnych,
jak również płytowych dla Polskich Nagrań,
Emi Elektroli, Decca, Fonit Cetra.
W latach 1974-82 była etatową solistką
Radia i Telewizji.
Elżbieta Stefańska, oprócz działalności
koncertowej, brała czynny udział jako juror
w konkursach muzycznych tak krajowych jak
i zagranicznych.
W roku 1970 uczestniczyła w jury
Międzynarodowego Konkursu Klawesynowego w Monachium. W 1992 roku brała
udział w jury Międzynarodowego Konkursu
Bachowskiego w Lipsku, a w 1993 w Międzynarodowym Konkursie Klawesynowym
w Warszawie. W roku 1990 jako juror uczestniczyła w Konkursie Pianistycznym w Taipei
(Tajwan).
Jest profesorem Akademii Muzycznej
w Krakowie, gdzie prowadzi klasę klawesynu.
W latach 1981-90 pełniła funkcję kierownika
Katedry Klawesynu i Instrumentów Dawnych.
Z okazji Roku Mozartowskiego w firmie
fonograficznej Pony Canyon (Tokio) nagrała
osiemnaście Sonat W. A. Mozarta (sześć płyt
CD) na instrumencie -pianoforte- z czasów
kompozytora.
Od 1991 do 2001 występowała w duecie
fortepianowym ze swoją matką Haliną Czerny-Stefańską, koncertując z powodzeniem
w kraju i zagranicą. Razem z matką nagrała
dla firmy DUX CD z tańcami polskimi od
Renesansu do Chopina. Dla tej samej firmy
dokonała również nagrania koncertów klawesynowych J. S. Bacha ze swoimi studentami.
Płyta ta otrzymała nominację do nagrody
„Fryderyk”.
Bożena Zawiślak-Dolny powszechnie
uznana za jedną z najlepszych polskich odtwórczyń partii tytułowej Carmen w operze
Bizeta. Postać tę kreowała w teatrach operowych Krakowa, Warszawy, Gdańska, Bytomia, Łodzi, Szczecina.
Jest śpiewaczką wszechstronną z powodzeniem śpiewa również w operetce
i musicalu, nieobcy jest jej również repertuar
Fascynacja tańcem barokowym i renesansowym artystki zaowocowała współpracą
z baletem „Ardente Sole”, specjalizującym się
w kultywowaniu tańca historycznego.
W ostatnich latach otrzymała następujące nagrody:
1. Nagroda Wojewody Krakowskiego w dziedzinie Kultury i Sztuki za rok 1998.
2. Nagroda im. Ray E. & Ruth A. Robinson za
doskonałe wyniki nauczania (rok 2000).
3. Nagroda Stołecznego, Królewskiego Miasta Krakowa w dziedzinie Kultury i Sztuki
za rok 2003.
oratoryjno-kantowy (Stabat Mater Pergolesiego i Szymanowskiego, Requiem Verdiego
i Dworzaka, VII Symfonia Mahlera, Czarodziejska miłość De Falli). Ogromny sukces
przyniosło artystce wykonanie songów Kurta
Weilla, najpierw w przedstawieniu w Teatrze
Stu u boku Jana Peszka, a potem w przygotowanym przez Operę Ślaską spektaklu Zagraj
mi melodię z dawnych lat. Ostatni sukces
tego gatunku to znakomita kreacja Aldonzy-Dulcynei w musicalu Człowiek z La Manchy
M. Leigha, wystawionym w Łódzkim Teatrze
Muzycznym i Operze Krakowskiej.
Karierę poprzedziła rzetelnymi studiami
w Studium Wokalno-Aktorskim D. Baduszkowej przy Teatrze Muzycznym w Gdyni. Pierwsze lata swojej scenicznej pracy związała
z Gdyńskim Teatrem Muzycznym, a następnie rozpoczęła współpracę z Operą Bałtycką.
Od 1988 roku jest solistką Opery Krakowskiej.
Została uhonorowana w 1997 roku Nagrodą Wojewody Małopolskiego za wybitne
osiągnięcia w dziedzinie kultury i sztuki,
z tych samych powodów przyznano jej statuetkę Ariona przez ZASP oraz Złoty Krzyż
Zasługi i ostatnio srebrny medal Gloria Artis
przyznawany przez Ministra Kultury Sztuki
i Dziedzictwa Narodowego.
PROBALTICA 2015
39
Romana Agnel
Tancerka, choreograf, pedagog tańca, historyk sztuki; założycielka Baletu Dworskiego
„Cracovia Danza”, którego jest dyrektorem.
Absolwentka Społecznej Szkoły Baletowej
w Krakowie i historii sztuki (Uniwersytet
Sorbony). We Francji poznała tańce różnych
narodów i specjalizacje w zakresie tańców
charakterystycznych oraz historycznych.
Jedyna w Polsce specjalistka tańców barokowych wykształcona w Theěâtre Baroque de
France. Jest również tancerką klasycznego
tańca indyjskiego Bharata Natyam, którego
uczyła się w Madrasie.
Stworzyła choreografię do większości
spektakli Baletu Dworskiego „Cracovia Danza”.
Jako tancerka i choreograf współpracuje
z licznymi instytucjami, m.in. z Teatrami (im.
J. Słowackiego, STU, Ludowym, „Groteską”
w Krakowie; Nowym im. K. Dejmka w Łodzi),
operami (m.in. Warszawską Operą Kameralną, Opera Krakowską, Theatre Champs
Elysées w Paryżu).
Laureatka m.in. II nagrody paryskiego konkursu La Scéne Française w technice
tańca charakterystycznego; została uhonorowana m.in. Srebrnym Krzyżem Zasługi
przyznawanym przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej oraz najwyższym odznaczeniem rządu francuskiego - Orderem Legii
Honorowej.
Dariusz Brojek
Tancerz, choreograf, absolwent Państwowej Szkoły Baletowej w Gdańsku (klasa U. Azimowa, 2000r.). Doświadczenia w
zakresie tańca klasycznego rozwijał w Operze
Bałtyckiej w Gdańsku oraz w Dolnośląskiej
Operze we Wrocławiu. W 2001 r. rozpoczął
współpracę z Baletem Dworskim „Ardente
Sole”, od 2006 r. Baletem Dworskim „Cracovia Danza”.
Wraz z zespołem bierze udział w licznych koncertach i spektaklach w kraju i
zagranicą. W 2013 r. wziął udział w produkcji
spektaklu zatytułowanego „Da sola” z francuskim Zespołem „l’Eventail” (chor. M.-G.
Massé). Regularnie współpracuje z młodzieżowymi zespołami muzyki i tańca dawnego
w Polsce. Od kilku lat realizuje spektakle dla
dzieci w Teatrze „Syrena” w Londynie.
40
Mariko Kato urodziła się na Hokkaido
w Japonii. Studia pianistyczne odbyła w School of Music w UOZU w Japonii u Prof. Jiro
Yamamoto i w tym czasie została laureatką
konkursów pianistycznych w Japonii.
Mariko Kato była również uczestniczką
międzynarodowych kursów muzycznych
prowadzonych przez Prof. Halinę-Czerny
Stefańską.
Ukończyła studia w zakresie gry na
fortepianie u prof. Stefana Wojtasa, oraz
klawesyn u prof. Elżbiety Stefańskiej w ra-
mach studiów podyplomowych w Akademii
Muzycznej w Krakowie.
Koncertuje na fortepianie i klawesynie,
równiż w duecie ze swoją Profesorką Elżbietą Stefańską w Polsce, Francji, na Ukrainie
i w Japonii. W czerwcu 2008 roku uczestniczyła w mistrzowskim kursie klawesynowym
w Budapeszcie u prof. Jacques’a Ogg’a.
Wraz z Prof. Elżbietą Stefańską dokonała nagrania CD Polonezów Ogińskiego.
We wrześniu 2007 nagrała na CD Koncert f-moll Jana Sebastiana Bacha, BWV 1056.
PROBALTICA 2015
41
Orkiestra smyczkowa młodych wirtuozów
Zapolski Strygerne (Dania)
dyrygent - Aleksander Zapolski
w programie:
Piotr Czajkowski - Uwertura Serenada op. 48
Fritz Kreisler - Preludium arr. G. Pugnani
Jan Jiri - Benda Grave
George Friedrich Haendel - Mesjasz Alleluja
George Faure - Apres un Reve
Carl Nielsen - Alladyn, Marsz orientalny
Henryk Wieniawski - Wariacje na temat własny op. 15
Piotr Czajkowski - Album dla dzieci op. 39 w arr. A. Zapolskiego
Carl Nielsen - Preludium z Koncertu na skrzypce
Sergiusz Prokofiew - Marsz z baletu Romeo i Julia
Piotr Czajkowski - Canzonetta z Koncertu skrzypcowego D-dur op. 35
Piotr Czajkowski - Taniec rosyjski z Jeziora łabędziego
Herman Hupfeld - As Time Goes By z Casablanki
Jean-Luc Ponty - New Country
Hans Christian Lumbye - Champagne Galop
42
10.05
Muzycznej zakłada orkiestrę dziecięcą Zapolski Strygerne. Począwszy od 2003 roku jest
również profesorem na Królewskiej Duńskiej
Akademii Muzycznej.
Jego twórczość jako kompozytora obejmuje utwory napisane głównie na kwartet
smyczkowy, wśród których warto wymienić
trzy kompozycje inspirowane bajką Słowik
H. Andersena. a także wiele aranżacji muzycznych przenoszących w świat klasyki
utwory Deep Purple czy Jimmiego Hendriksa.
Zapolski Strygerne to wyjątkowa orkiestra kameralna. W jej skład wchodzą dzieci
w wieku od lat 7 kształcone pod kierunkiem
znakomitego pedagoga Alexandra Zapolskiego, który pełni funkcję dyrektora artystycznego i jednocześnie autora znaczącej liczby
kompozycji wykonywanych przez orkiestrę.
Pomimo młodego wieku wykonawców orkiestra uchodzi za jeden z najlepszych niezawodowych zespołów wykonujących muzykę
klasyczną w Skandynawii, często koncertując
w rodzimej Danii oraz Szwecji.
Założycielem orkiestry jest Alexander
Zapolski, który od ponad 20 lat prowadzi aktywną działalność jako skrzypek, kompozytor
i wykładowca w Danii. Urodzony w Odessie
studiował na Kijowskim Konserwatorium
pod kierunkiem Olgi Parchomenko. W 1973
roku został laureatem pierwszej nagrody na
I Międzynarodowym Konkursie Skrzypcowym im. Łysenki. Później zakłada Ukraińskie
Trio Fortepianowe, które w 1983 roku zdobywa główną nagrodę na Międzynarodowych
Konkursie Muzyki Kameralnej w Kijowie.
Następnie zostaje koncertmistrzem orkiestr
moskiewskich jednocześnie będąc wykładowcą na Konserwatorium im. S. Prokofiewa. W 1992 roku przeprowadza się do Danii,
zostając wkrótce koncertmistrzem Copenhagen Festival Orchestra. Począwszy od 1993
jako wykładowca w Kopenhaskiej Szkole
The Zapolski Strygerne is a unique
chamber orchestra consisting of children at
the age of 7. They are educated by eminent
teacher Alexander Zapolski, who is the band’s
artistic director and the author of many of
the compositions performed by the orchestra.
Despite the young age of the musicians, the
orchestra is considered to be one of the best
non-professional bands performing classical
music in Scandinavia, often giving concerts
in their native Denmark and Sweden.
The orchestra was established by Alexander Zapolski, who has been active for 20
years as a violinist, composer and lecturer in
Denmark. Born in Odessa, he studied at the
Kiev Conservatory under Olga Parchomenko.
In 1973 he won the First Prize at the 1st Lysenko International Violin Competition. Later he
founded the Ukrainian Piano Trio, which in
1983 won the main Prize at the International
Chamber Music Competition in Kiev. Later he
became concertmaster at Moscovian orchestras and a lecturer at the S. Prokofiev Conservatory. In 1992 he moved to Denmark and
soon afterwards became the concertmaster at
the Copenhagen Festival Orchestra. In 1993,
as a lecturer at the Copenhagen School of
Music, he established the children’s orchestra
Zapolski Strygerne. Since 2003 he has been
a professor at the Royal Danish Academy of
Music.
As a composer he has mostly written
pieces for a string quartet, including compositions inspired by H.Andersen’s fairy tale
Nightingale, and numerous arrangements
of songs by Deep Purple or Jimmy Hendrix,
transposing them into the realm of classical
music.
PROBALTICA 2015
43
Dan Lonnquist
– organy (Finlandia),
MULTICAMERATA
pod patronatem Konsula Honorowego Finlandii
Tadeusza Pająka
w programie:
J. Sibelius - Kwartet smyczkowy „Voces intimae” op. 56,
T. Albinoni - Adagio,
J. Haydn - Koncert F-dur na organy i orkiestrę smyczkową,
T. Kuusisto - Pastorale,
G. Böhm - Vater unser im Himmelreich,
G.F. Haendel - Koncert g-moll, finał
Dan Lönnqvist studiował w Akademii
Muzycznej J.Sibeliusa w Helsinkach, w klasie
Folke Forsmana, tytuł magistra muzyki kościelnej otrzymał w 1987 roku. W tym samym
roku zagrał debiutancki recital w helsińskiej
katedrze. Kontynuował studia za granicą
u profesorów: Hansa Fagius (w Sztokholmie),
Jon Laukvik (w Stuttgarcie) i Jacques van
Oortmerssen (w Amsterdamie). Uczestniczył
w wielu kursach mistrzowskich.
Dan Lönnqvist jest niezwykle aktywnym
artystą, występował w krajach skandynawskich, a także w Niemczech, Polsce (około 50
koncertów i recitali m.in.: Kamień Pomorski,
Leżajsk, Szczecin, Gdańsk, Polkowice, Pabianice, Katowice, Bielsko-Biała, Częstochowa,
Lędziny, Wisła, Cieszyn, Pogórze, Kraków,
Warszawa), Litwie, Łotwie, Szwajcarii,
Luksemburgu, Włoszech, Republice Czeskiej
i USA (Washington National Cathedral). Wykonał wiele koncertów gościnnych na Letnim
Festiwalu Organowym w Turyngii, gdzie
również działał jako członek jury konkursu
„Orgelland Thüringen”.
Dan Lönnqvist zajmuje stanowisko
Principal Lecturer w Novia University of
Applied Sciences w Jakobstad, Finlandia. Jako
wieloletni przewodniczący Stowarzyszenia
„Calcanten” zorganizował wiele imprez mu-
44
12.05
zycznych jak: “Music for a Summer’s Evening”
and “Organ Concerts in Jakobstad”.
W 1989 roku założył Chór Kameralny
Bel Canto i został jego dyrygentem. Prowadził wykonania takich utworów jak: Johannes Brahms - Niemieckie Requiem, Johann
Sebastian Bach - Pasja według św. Mateusza,
Oratorium na Boże Narodzenie, Luigi Cherubini - Requiem, Wolfgang Amadeus Mozart
- Requiem, Giocchino Rossini - Messe Solennelle, Antoniego Dvoraka - Msza D-dur i Carla
Orffa - Carmina Burana. Z chórem koncertował w 10 krajach wśród festiwalowych wyróżnień należy wymienić brąz w International
competition for choirs in Llangollen, Wales
w 2005 r.
Dan Lönnqvist studied with Folke
Forsman at the Sibelius Academy, graduating
as an A-class organist (diploma) and gaining
a Masters degree in church music. He gave his
debut organ recital in Helsinki Cathedral.
His studies of the organ have taken him
abroad: playing for professors Hans Fagius
(in Stockholm), Jon Laukvik (in Stuttgart) and
Jacques van Oortmerssen (in Amsterdam).
He has also participated in several master
classes. Dan Lönnqvist has performed not
only in the Nordic countries, but also in Ger-
many, Poland, Lithuania, Latvia, Switzerland,
Luxemburg, Italy, Czech Republic and in the
USA (Washington National Cathedral). Lönnqvist has for several years been teaching at
the International Organ Academy in Leufsta
Bruk, Sweden. This year he gives concerts
abroad in Sweden, Poland, Czeck Republic,
Italy, Germany and Estonia.
Dan Lönnqvist holds a Principal Lecturer post at Novia University of Applied
Sciences in Jakobstad. As a long-standing
chairman of the Calcanten society he has arranged Organ Festivals in Jakobstad. In 1989
he founded the Bel Canto Chamber Choir and
has been its conductor ever since and now
celebrating its 25y anniversary.
The Bel Canto Chamber Choir has played
a key role in Lönnqvist’s engineering and
conducting performances of such works as
“A German Requiem” by Johannes Brahms, Johann Sebastian Bach’s “St. Matthew Passion”
and “Christmas Oratorio”, Luigi Cherubini’s
& Wolfgang Amadeus Mozarts “Requiem”,
Giocchino Rossini’s “Messe Solennelle”, Anton
Dvorak’s “Mass in D” and Carl Orff’s “Carmina Burana”.
Lönnqvist was in 2014 awarded a culture
price for his engagement for the local music
life in Ostrobotnia, Finland.
TAT Electronic
Centrum organów kościelnych
87-100 Toruń
ul. Kociewska 30a
tel.: 056 655-06-12
tel.kom.: 601-623-478
e-mail: [email protected]
PROBALTICA 2015
45
VioVal (Łotwa)
Valery Ivanow – skrzypce,
Larisa Strelita-Strele – wiolonczela
w programie:
G.B. Cirri - Duet 1 op. 7,
N. Paganini - Sonata C-dur,
G.B. Cirri - Duet 4 op 12,
F. Shubert - Ave-Maria,
V. Ivanovs - Fantazija,
A. Engelmanis - Meditation na wiolonczelę solo,
A. Engelmanis - Duet,
J. Brahms - Taniec węgierski G-dur,
G. F. Handel - J. Halvorsen - Passacaglia
46
13.05
Valery Ivanow – skrzypce
Larisa Strelita-Strele – wiolonczela.
Absolwenci Łotewskiej Akademii Muzycznej w Rydze (Łotwa).Po jej ukończeniu do
2010 roku pracowali jako koncertmistrzowie
w Orkiestrze Symfonicznej w Liepaja (Łotwa),
z którą koncertowali w Hiszpanii, Szwecji,
w Niemczech, Anglii, Irlandii, Austrii, w Malezji. Występowali również w trio, kwartetach, kwintetach i innych składach. Koncertowali z kwartetem w Szwecji i w Malezji.
Regularnie biorą udział w projektach «Nordic
Symphony Orchestra» w Tallinie (Estonia),
z którą koncertowali w Estonii, Niemczech,
Austrii, Słowenii, Słowacji i na Węgrzech.
W 2010 roku stworzyli duet, wykonujący
utwory na skrzypce i wiolonczelę. Obecnie
zamieszkali w Polsce. Wśród wybranych ich
projektów, w których uczestniczył zespół
w ostatnich latach należy wymienić Międzynarodowy Festiwal Gwiazdy pianistyki
w Lipawie na Łotwie, Projekty Rapsody in Rock
w Szwecji, Finlandii, Danii i w londyńskim
Royal Albert Hall (w latach 1999-2003); Nordic
Symphony Orchestra z koncertami w Budapeszcie, w Bartok Bela National Hall, Maribor
Unio Hall, Bratysława Historyczny Teatr Narodowy.
Valery Ivanov – violin
Larisa Strelita-Strele – cello
Graduated from Latvian Academy of
Music in Riga . After graduating worked at
Liepaja Symphony Orchestra (Latvia) till the
year 2010. They travelled around the world
and played music in the country`s such as
Spain, Sweden, Germany, England, Ireland,
Malaysia, Austria. Performed with trio, quartet, quintet and other ensembles. Performed
act in Sweden and Malaysia.
Now that living in Olsztyn (Poland)regularly take part in project «Nordic Symphony
Orchestra» in Tallinn (Estonia), and performs
in Estonia, Germany, Austria, Slovenia, Slovakia and Hungary. The duo of cello and violin
was found on a year 2010 thanks to an idea
to arrange compositions for violin and cello.
Performed projects such as — 1994 -2010 The
International Festival «Pianism Stars» in Liepaja (Latvia). From 1999 to 2003-project with
the one of the most famous pianists in Sweden Robert Wells Rapsody in Rock. The shows
took place in Sweden, Finland and Denmark
and at the Royal Allbert Hall in London.
2010 Nordic Symphony Orchestra
concert in Budapest Bela Bartok National Hall,
Maribor Unio Hall, Bratislava Historic National
Theatre.
PROBALTICA 2015
47
Toruńska Orkiestra
Symfoniczna
dyrygent Jerzy Salwarowski,
solistka Eunsol Youn – skrzypce
w programie:
W.A. Mozart - Uwertura do opery „Don Giovanni” KV 527
W.A. Mozart - Koncert skrzypcowy G-dur KV 216,
L. van Beethoven - VI symfonia F-dur op. 68 „Pastoralna”
48
15.05
Toruńska Orkiestra Symfoniczna
w roku 2015 obchodzi swoje XXXVI urodziny Założona jako Toruńska Orkiestra
Kameralna w sezonie artystycznym 1978/79,
pod zarząd Miasta Toruń przeszła w 1990
roku. Utrzymywana jest przez Miasto Toruń
i jemu zawdzięcza dynamiczny rozwój.
W lutym 2006 roku zmieniła nazwę na
Toruńską Orkiestrę Symfoniczną. Na przestrzeni swojej ponad trzydziestoletniej działalności orkiestra wykonała około dwóch
tysięcy koncertów we wszystkich znaczących miastach Polski oraz w wielu krajach
Europy (m.in. Belgia, Szwajcaria, Czechy,
Słowacja, Niemcy, Dania, Wielka Brytania,
Włochy, Francja, Białoruś, Litwa), a także na
prestiżowych festiwalach. Ostatnio Orkiestra może się również poszczycić miesięcznym tournee w Chinach oraz uczestnictwem w Gali Operowej w Pamplonie.
W październiku 2010 roku Toruńska Orkiestra Symfoniczna zagrała koncert w Cirque
Royal w Brukseli. Znaczącym wydarzeniem
w historii Toruńskiej Orkiestry jest organizowanie od 1997 roku Międzynarodowego
Letniego Festiwalu Toruń – Muzyka i Architektura, którego 18 edycja odbyła się latem
2014.
Orkiestra brała udział w licznych
festiwalach krajowych i europejskich, ma na
swym koncie nagrania dla Polskiego Radia i Telewizji oraz Radia Suisse Romande.
W 1996 roku, jeszcze jako Toruńska Orkiestra
Kameralna, nagrała pod kierunkiem Jerzego
Salwarowskiego CD „Słynne miniatury klasyczne”, rok później CD monograficzny z muzyką F. Mendelssohna-Bartholdy’ego. Kolejne
nagrania płytowe orkiestry z muzyką W.A.
Mozarta powstały w Danii w latach 1997, 1999
i 2001. Na przestrzeni kilkudziesięciu lat
z Orkiestrą współpracowali najlepsi dyrygenci: T. Bugaj, M. J. Błaszczyk, J. Domarkas,
D. Gimenez, J. Kaspszyk, K. Missona,
M. Pijarowski, J. Salwarowski, J. Swoboda,
K. Stryja, T. Wojciechowski oraz wybitni soliści: A. Bauer, R. Blechacz, V. Brodski,
K. Danczowska, A. Hiolski, E. Indjic, J. Jakowicz, K. Jakowicz, M. Jaszwili, K. Kenner,
U. Kryger, K. A. Kulka, P. Kusiewicz, W. Malicki, J. Mechliński, I.Monighetti, P. Paleczny,
P.Pławner, J. Rappe, B. Ringeissen, K.Suska,
W. Wiłkomirska, A. Zdunikowski. W lipcu
2010 roku zespół Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej towarzyszył Jose Carrerasowi podczas jego występu na toruńskiej Motoarenie. Dyrektorem Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej jest Paweł Dudzik, a zespół artystyczny tworzy 56 muzyków.
W listopadzie 2015 roku Orkiestra zainauguruje otwarcie nowej sali koncertowej
PROBALTICA 2015
49
Centrum Kulturalno-Kongresowego Jordanki
w Toruniu.
The State Chamber Orchestra was a state institution until 1990. Then it was taken
over by the Toruń Muncipal Authorities and
on 22 October 1992 it assumed the name of
the Toruń Chamber Orchestra. On 9 February
2006 our great dream came true. That day
The Toruń Council set up the Toruń Symphony Orchestra. In the artistic season 2014/2014
the Toruń Symphony orchestra celebrated
a great feast – The Orchestra’s 35th anniversary. Orchestra give concerts mostly in Toruń, but music lovers from other cities know
us very well – we take part in various cultural
events. Orchestra also perform abroad and
has given concerts in Belgium, Switzerland,
Slovakia, Germany, Denmark, the UK, Italy,
France, Belarus, China and Lithuania. Toruń
Symphony Orchestra perform with Jose
Carreras during his concert in Torun, in July
of 2010. The most important event organized
is the annual Toruń – Music and Architecture
Festival, initiated in 1997. The main idea of
the festival is to present classical music in
historic interiors. The festival concerts take
place during the summer holidays in July and
August in the most beautiful monuments of
the Toruń Old Town. The festival has become
a landmark in the cultural calendar of the
city, emphasising the unique ambient of the
50
treasures of the Toruń architecture. The artists who participate in the summer concerts
come from various countries from a world
and show mastery in their domains.
In 1996 the Toruń Chamber Orchestra
recorded a CD entitled Famous Classical Miniatures and in 1997 a monographic CD with
F. Mendelssohn-Bartholdy’s music. Another CDs were recorded in Denmark with
Mozart’s Production in 1997, 1999 and 2001.
Orchestra has also made recordings for the
Polish Radio and Television, as well as Suisse
Romande Radio. The Orchestra is proud to
have cooperated with such Conductors as:
M. J. Błaszczyk, Ł. Borowicz, S. Chrzanowski,
J. Domarkas, A. Duczmal, Z. Frieman,
J. Maksymiuk, M. Niesiołowski, J. Salwarowski, R. Silva, T. Wicherek, T. Wojciechowski,
S.A. Wróblewski, such soloists instrumentalists as: A. Bauer, B. Bilińska, R. Blechacz,
V. Brodski, K. Danczowska, E. Indjic, R. Jabłoński, J. Jakowicz, K. Jakowicz, M. Yashvili,
R. Kabara, K. Kenner, A. Klocek, K. A. Kulka,
A. Makowicz, W. Malicki, I. Monighetti,
B. Nizioł, J. Olejniczak, P. Paleczny, P. Piekutowska, P. Pławner, R. Smendzianka,
A. M. Staśkiewicz, D. Stabrawa, J. Stanienda,
T. Wojnowicz, W. Wiłkomirska, Z. Zgraja,
G. Żyslin.
Nowadays there are 56 musicians in
our artistic group, Paweł Dudzik is general
manager of the orchestra.
Eunsol Youn ukończyła Yewon High
School Junior Art. W 2008 roku rozpoczęła
Korean National University of Arts. W 2012
roku rozpoczęła naukę w Hochschule für
Musik und Theater München (studia magisterskie).
Koncerty:
– Stowarzyszenie koreańsko-amerykańskie
– Koncert Noworoczny
– Występowała z: Masan, Dae-gu, Busan, KBS
Orkiestra Symfoniczna, Jin-Ju, In-chun
– Philharmonic Orchestra, Tenjin (w Tenjin,
Chiny) jako solistka
– Gumho Prodigy Recital, Gumho Young
artist Recital
– Memorial Concert for President Seong-Yong, Park (at Gumho Art Hall)
– 2008 Ishikawa Muzyka Music Award Academy.
Nagrody:
– II nagroda na Konkursie Muzyki Barokowej w Seulu,
– I nagroda na Busan Music Competition,
– I nagroda na Joongang Music Competition,
– Finalistka Henri Marteau International
Competition
(Nagroda specjalna – Najlepsza Interpretacja Mozarta, Max Reger)
– I nagroda w Konkursie KBS
– I nagroda na Andrea Postacchini International Competition
– III nagroda na III Międzynarodowym
Konkursie Skrzypcowym – Toruń 2013
Eunsol Youn graduated from Yewon
Junior High Art School. In 2008 she entered
Korean National University of Arts (selected
as a prodigy artist). In 2012 she began to
study in Hochschule für Musik und Theater
München (Master Studies).
She performed in:
– Korean-American SocietyNew Year’s Concert
– Performance with Masan, Dae-gu, Busan,
Korean symphony, Jin-ju, In-chun, KBS
– Philharmonic Orchestra, Tenjin (at Tenjin,
China) as a soloist
– Gumho Prodigy Recital, Gumho Young
artist Recital
– Memorial Concert for President Seong-Yong, Park (at Gumho Art Hall)
– 2008 Ishikawa Music Academy Music
Award.
Prizes:
– Baroque Music Competition in Seoul 2nd
Prize,
– Busan Music Competition in Busan 1st
Prize,
– Joongang Music Competition 1st Prize,
– Henri Marteau International Competition
Finalist
(Special prize – Best Interpretation Mozart, Max Reger)
– KBS Competition 1st Prize,
– Andrea Postacchini International Competition 1st Prize.
– III prize on the III International Violin
Competition – Torun 2013
PROBALTICA 2015
51
Petras i Lukas Geniušas
duet wirtuozów fortepianu, ojca i syna
z Litwy
w programie:
E. Grieg - Suita z Czasy Holberga,
J.S. Bach - Preludium i Fuga a–moll,
L v. Beethoven - Sonata nr 3,
P. Czajkowski - Romans op. 5 i Scherzo humoristique op. 19,
S. Rachmaninow - Etude-tableaux op.33 no.2,
F. Liszt - Etiuda transcendentalna
52
16.05
Petras Geniušas, urodzony w roku 1961,
to uznany litewski pianista. Pochodzi z rodziny
o skłonnościach artystycznych: ojciec, Rimas
Geniušas, był znanym litewskim dyrygentem,
zaś matka, Irena Žemaitytė-Geniušiene, jest
malarzem i grafikiem, w której pracach są
zresztą wyraźnie widoczne muzyczne fascynacje. Brat Julius jest dyrygentem.
Kształcił się w Litewskiej Akademii Muzycznej pod kierunkiem Jurgisa Karnavičiusa,
a następnie w Konserwatorium Moskiewskim
im. Czajkowskiego pod kierunkiem wybitnego
pedagoga, Wiery Gornastaevej. Jest laureatem
wielu prestiżowych nagród w międzynarodowych konkursach pianistycznych, między
innymi w Saragossie, Oberlin czy Cincinnati. W duecie grał m.in. z Roztropowiczem,
Geringasem, Menuhinem czy Cherkassinem.
Koncertował w wielu salach koncertowych całego świata, w tym Nowym Jorku i wiedeńskiej
Musikverein.
Poza imponująca karierą pianistyczną,
Petras Geniušas jest także powszechnie poważanym pedagogiem, czego dowodem są przede
wszystkim sympatia i autorytet, jakimi darzą
go uczniowie i studenci. Jego kursy mistrzowskie, prowadzone jak dotąd m. in. na Litwie,
w Osace czy w Londynie, przyciągają rzesze
pianistów. Przez kilka lat prowadził także
kursy dla tokijskiej Yamahy. Jest także szanowanym jurorem konkursów pianistycznych.
Mało kto wie, że niekiedy pojawia się
nawet w produkcjach muzycznych i na scenie
dramatycznej, choćby w „Mistrzu i Małgorzacie” w reżyserii Oscara Koršunovasa.
Otrzymał Litewską Nagrodę Narodową
oraz WIPO Creativity Award. Nagrodzony
został także przez litewskie Ministerstwo
Kultury, a niedawno został mu nadany Order
Wielkiego Księcia Giedymina. Należy do najciekawszych postaci świata litewskiej kultury.
Ceni sobie repertuar klasyczny, jednak
jego muzyczne zainteresowania są bardzo
szerokie. Chętnie wykonuje muzykę od baroku
po współczesność. Lubi kompozytorów nieco
mniej popularnych, takich jak Szymanowski
czy Grieg. Doskonale czuje się w impresjonistycznych kompozycjach Debussy’ego, urzeka
i porusza jego podejście do Rachmaninowa.
Znany jest także z prezentowania całkiem
współczesnych utworów kompozytorów rosyjskich i litewskich, takich jak Schnittke, Kutavičius, Balakauskas, Šenderovas, Desyatnikov
czy amerykański „maksymalistyczny minimalista” John Adams. Jego zainteresowania
muzyczne zaskakują, obejmując zarówno klasykę, jak i muzykę świata, awangardę i muzykę
elektroniczną.
Występuje solo, z orkiestrami i zespołami
kameralnymi, jak choćby Kwartetem Čiurlionisa, ale także z muzykami jazzowymi jak
saksofonista i klarnecista Liudas Mockūnas.
Towarzyszył także zespołowi gospel HARK!
Dyskografia Petrasa Geniuša obejmuje
albumy, wydaje przez niemieckie, japońskie
i litewskie wytwórnie płytowe. Do najciekawszych, dowodzących, iż pianista dobrze się
czuje na płaszczyźnie artystycznej w towarzystwie rodziny, jest płyta z koncertami Rachmaninowa, na której jeden z koncertów wykonuje
on sam, zaś drugi – jego syn, Lukas, laureat
wielu konkursów pianistycznych, w tym II
nagrody w XVI Międzynarodowym Konkursie
Pianistycznym im/ Fryderyka Chopina w Moskwie – wykonanie prowadzi natomiast Julius
Geniusas. Jeszcze w tym roku odbędzie się
premiera płyty ze spokojną muzyką kameralną, od baroku, do współczesności, przygotowywana razem z The Lithuanian Trio, założonego
z innymi osobowościami muzycznymi, skrzypkiem Vilhelmasem Čepinskisem i wiolonczelistą Vytautasem Sondeckisem.
Gościem Probaltiki był dwukrotnie,
w roku 2007, z Litewską Narodową Orkiestrą
Symfoniczną wykonując IV Symfonię koncertującą Szymanowskiego pod batutą Dainiusa
Pavilionisa.
W najbliższym czasie będzie kształcił
pianistów trakcie odbywającego się w sierpniu
festiwalu Vivace Vilnius.
Pianist Petras Geniušas is one of the
most prominent, versatile and adventurous
Lithuanian performers. Having mastered an
extensive repertoire of classical, romantic and
contemporary works, he frequently appears in
recitals and concerts with Lithuanian symphony orchestras, and various chamber ensembles
and musicians.He have chared a stage with
the such a giants as Rostropovich, Menuchin,
PROBALTICA 2015
53
Kniazev, Geringas, Chekassin, Tarasov among
others. But apart from his appearances as
a classical musician, Petras Geniušas can also
be often seen perform on drama stage and
in musical performances, as well as in jazz
and crossover projects. His musical interests
range far beyond his background as a classical
concert pianist – from English virginalists and
ethnic music from different parts of the world
to avant-garde, jazz and electronic dance beats.
This also affects the way he interprets classical
music, which makes this piano virtuoso so
special.
Born into a musical family in Vilnius, Petras Geniušas graduated from the Lithuanian
Academy of Music under Prof. Jurgis Karnavičius, and continued his studies at the Moscow
Conservatory under Prof. Vera Gornostayeva.
A series of highest awards at the top-notch
piano competitions (including the 2nd prize in
the 1989 Pilar Bayona Piano Competition, Zaragoza; the 1st prize in the 1991 Y.C.A.A. International Piano Competition, Oberlin; 3rd prize
in the 1991 A.M.S.A. World Piano Competition,
Cincinnati; and 1st prize in the 1992 Palm
Beach Invitational International Piano Competition) remarkably confirmed his reputation as
one of the most gifted and accomplished pianists of his generation. In addition to regular engagements in Lithuania, Petras Geniušas has
toured over forty countries around the world,
and performed at the world’s major concert
venues including the St. Petersburg Philharmonic Great Hall, New York Lincoln Center’s Alice
Tully Hall and Avery Fisher Hall, Tokyo Geijitsu
Geikijo, and Vienna’s Musikverein.
Petras Geniušas’ career as a teacher included such engagements as Master Classes in
Tokyo and Osaka, The Swedish-Baltic Master
Classes “Academia Baltica” and the Royal Academy of Music in London (1996-8). From 1992 to
1998 he was teaching regularly at the Yamaha
Master Class in Tokyo, and currently holds
professorship from the Lithuanian Academy of
Music and Theatre.
Petras Geniušas recorded several critically
acclaimed CDs for different labels in Germany,
Japan and Lithuania. A documentary “Improvisation. Theme: Petras Geniušas” was shot in
2004 (directed by Monika Juozapavičiūtė for
the Lithuanian National Radio and Television),
which portrays his many-sided personality
not in the standard concert tuxedo, but in his
casual gear, sharing his time with the family,
colleagues, friends and pupils between Vilnius,
Moscow and London.
In recognition of his wide-ranging concert activities and artistic accomplishments, he
became the recipient of the Lithuanian National Award 1992 and WIPO Creativity Award
2004. In 2011 he received by the Ministry of
Culture medal „Bring your light and Believe.”
In 2015 Petras Geniušas was awarded the Order of the Grand Duke Gediminas.
Lukas Geniušas urodził się 1 lipca 1990
roku jako potomek dwóch muzycznych dynastii. Dominują w niej pianiści. Zarówno matka,
Ksenia Knorre, i babka Wiera Gornostajewa,
pierwszy i najważniejszy nauczyciel Lukasa, to
cenieni profesorzy Konserwatorium Moskiewskiego im. Piotra Czajkowskiego. Pianistą i pedagogiem jest też jego ojciec, Petras Geniušas,
profesor Litewskiej Akademii Teatru i Muzyki.
W rodzinie Lukasa są też dyrygenci: wuj Julius,
brat ojca, i dziadek, Rimas Geniušas. Nawet w
pracach drugiej babki młodego pianisty, Ireny
Žemaitytė-Geniušiene, szczególnie w grafikach, widoczne są muzyczne fascynacje.
W wieku 5 lat rozpoczął naukę w Kolegium Muzycznym im. F. Chopina, które
ukończył z wyróżnieniem. Jako nastolatek brał
udział w licznych międzynarodowych konkursach, w tym w Moskwie, Petersburgu i San
Marino. W 2003 roku po raz pierwszy zagrał w
Polsce, wykonując jeden z koncertów Chopina
pod batutą Wojciecha Rodka, z którym w roku
2014 w Lublinie spotkał się ponownie, tym
razem przy wykonaniu koncertu Beethovena.
Lukas Geniušas jest stypendystą Fundacji
Wladimira Spiwakowa i Mścisława Rostropowicza oraz stałym uczestnikiem koncertów
Fundacji The New Names. Otrzymał państwową nagrodę Federacji Rosyjskiej „Młode talenty” oraz „Młodzi Utalentowani XXI wieku”. Jest
także laureatem prestiżowej nagrody German
Piano Award.
54
Rok 2010 był dla pianisty przełomowy.
Wygrał Międzynarodowy Konkurs Artystyczny
Giny Bachauer w Salt Lake City, z kolei w XVI
Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym
im. Fryderyka Chopina w Warszawie zdobył II
nagrodę oraz wyróżnienie za najlepsze wykonanie poloneza – i odtąd uznawany jest za
jednego z najważniejszych pianistów młodego
pokolenia. Nagrał kilka albumów, w tym dwa
dla polskiej wytwórni Dux, zawierających
m.in. oba opusy etiud Chopina oraz jego Koncert e-moll. W roku 2013 ukazał się jego album
z preludiami Rachmaninowa, a jesienią ubiegłego roku Piano Classic wydała jego sonaty
fortepianowe Beethovena i Brahmsa.
Koncertował z najważniejszymi orkiestrami z całego świata i z wieloma uznanymi
dyrygentami, między innymi z Yurijem Temirkanovem, Sauliusem Sondeckisem, Antonim
Wittem, Janem Lathamem-Koenigiem czy
Stanislawem Kochanowskim. Ceni go publiczność sal koncertowych i festiwali – w tym
prestiżowego La Roque d’Antheron, w tracie
którego wystąpił już dwukrotnie. Zimą odbył
debiutancką trasę koncertową po Chinach
z Filharmonikami Berlińskimi, w kwietniu
debiutował w londyńskiej Wigmore Hall, gdzie
został przyjęty z wielkim entuzjazmem. W
roku 2014 usłyszeć go można było m.in. w trakcie urodzin Fryderyka Chopina w Warszawie
oraz w trakcie festiwalu „Chopin w barwach
jesieni” w Antoninie. W sierpniu na jego recital
możemy się udać do Dusznik.
Repertuar Lukasa Geniušasa jest bardzo
szeroki i obejmuje twórczość kompozytorów
od baroku do najnowszej współczesności.
Chętnie wykonuje Prokofjewa, Szostakowicza,
Bartoka czy Hindelmitha, nie stroni jednak od
Mozarta czy cudownej polifonii Bacha. Wiele
uwagi poświęca współczesnym kompozytorom
rosyjskim, takim jak Desyatnikov, Arzumanov
czy Ryabov. Wiele serca poświęca też muzyce
romantycznej – tym Chopinowi i Beethovenowi – a także Rachmaninowowi. Jako jeden z
niewielu pianistów wykonuje też mniej znany,
przepiękny Koncert fortepianowy op. 44 nr 2
Czajkowskiego.
Pianista uwielbia muzyczne wyzwania,
czego dowodem jest choćby wykonanie wszystkich pięciu koncertów fortepianowych Beetho-
vena z dwiema różnymi orkiestrami w Genui w
roku 2013, a następnie, w dwa dni, w Wilnie.
Interpretacje Lukasa Geniušasa wnoszą
powiew młodości do współczesnego rozumienia muzyki klasycznej. Łączy konsekwentne
dążenie do jak największej poprawności tekstu
utworu z ogromną wrażliwością i głębokim
zrozumieniem jego emocjonalnej warstwy.
Nieudawana skromność i szalona pracowitość
sprawią, że nigdy nie przysłania swą osobowością muzyki – zawsze na nią kierując pełną
uwagę słuchaczy. Utwory dynamiczne pod
jego palcami stają się burzliwe i pełne pasji,
prowadzone są po męsku i stanowczo. Interpretacje kompozycji o delikatniejszym charakterze ukazują refleksyjne podejście do dzieła
muzycznego, subtelność, słodycz oraz rzadką
umiejętność nadawania dźwiękom miękkości i
niezwykłej, pełnej barwy.
Obecnie Lukas Geniušas przygotowuje
się do udziału w Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Piotra Czajkowskiego
w Moskwie i kończy studia podyplomowe w
Konserwatorium Moskiewskim.
Lukas Geniušas was born on 1 July in 1990
as member of two musical dynasties. Grandmother, Vera Gornostaeva – his first, most
impacting, beloved piano teacher and mentor – was prominent professor at the Moscow
Conservatory. Mother Ksenia Knorre took after
her. His father Petras Geniušas is famous profesor at the Lithuanian Academy of Music and
Theatre. His grandfather Rimas Geniušas was
well-known conductor – this way was choosen
also by Lukas’ uncle, Julius. Even in works of
grandmother Irena Žemaitytė-Geniušiene you
we find easily musical fascination, especially in
graphics.
Lukas Geniušas started piano studies at
the age of 5 at the preparatory department of
F. Chopin Music College in Moscow, going on
to graduate with top honours. As teenager, he
participeated in international piano competitions in Moscow, St. Petersburg, San Marino
and many others. His debut in Poland took place in 2003 with Chopin piano concerto under
the baton of Wojciech Rodek, who Lukas met
again with in 2014 – performing Beethoven
Piano Concerto No. 5.
PROBALTICA 2015
55
Young pinanist has been awarded scholarships by the Vladimir
Spivakov Foundation and the Mstislav Rostropovich Foundation. He has also performed
regularly for the New Names Foundation.
Won the Russian Federation state award
„Young Talents” and the Gifted Youth of
21st Century. He became the recipient of the
German Piano Award in Frankfurt am Main.
Year 2010 was decisive for his career:
Lukas won Gina Bachauer International Piano
Competition in Salt Lake City and took silver
medal and special prize for the best polonaise
interpretation in 16th International Chopin
Piano Competition in Warsaw. Since then, he is
considered as one of most noteworthy pianist
of young generation.
He had recorded few albums, including,
for Polish label Dux, with Chopin works: etudes
10&25 and Piano Concerto No.1. In 2013 was
released his Rachmaninov 24 preludes, and in
2014 Beethoven and Brahms piano sonatas.
He has appeared with numerous orchestras including the Hamburg Symphony, BBC
Scottish Symphony, St. Petersburg Philharmonic, Kremerata Baltica. He has also collaborated with conductors such as Yuri Temirkanov,
Saulius Sondeckis, Antoni Wit, Jan Latham-Koenig, Stanislav Kochanovsky amongst others.
Lukas Geniušas won audience’s heart in many
prestigious concert halls and international
festivals as La Roque d’Antheron where performed twice already. Last winter he had? first
turnée in China with Berliner Philharmoniker,
in April he debuted very successfully in Wigmore Hall in London. Speaking about concerts
in Poland, in 2014 he joined to whole-week
project, celebrating Chopin’s Birthday in Warsaw and performed on Chopin in Fall Colours
56
Festiwal in Antonin. This year we can listen to
Lukas’ performance in Duszniki-Zdrój.
His musical interests are extensive and
he explores a wide range of repertoire from
Baroque right up to works by contemporary
composers.
Lukas Geniušas likes Rachmaninov, Prokofiev, Shostakovich, Bartók and Hindelmith,
from the other side – loves Mozart and marvellous polyphony of Bach.
His repertoire includes Beethoven and
Chopin as well as contemporary Russian composers: Desyatnikov, Arzumanov and Ryabov.
Interesting fact is he performs both Tchaikovsky piano concertos, not only well-known
Piano Concerto No.1.
He is hardworking type who likes challenges like to perform all 5 Beethoven piano concertos in one day with two different symphony
orchestras in Genova in 2013 and again the
same program in two days, in Vilnius.
His approach to music brings fresh air
to current understanding of classical music.
Lukas combines stunning technique with
amazing sensitivity and deep emotional level
of each composition. After unquestionable
success, he is modest, humble, truly dedicated
to music – what is most important, never focus
audience’s attention on himself instead of
beauty of music. In dramatic pieces, he is stormy and full of passion, leading music in firm,
manly style. Intepretation of quieter works
shows his subtlety, charm and rare talent to
play in mild way even highest notes with full,
original sound.
Lukas Geniušas is going to participate
in International Tchaikovsky Competition in
Moscow and finishing post-graduated study in
Moscow Conservatory.
21.05
Subtilu-Z (Litwa)
Koncert z okazji 25-lecia samorządności pod
patronatem przewodniczącego Rady Miasta Torunia
Marcina Czyżniewskiego
w programie:
P. Velikis - Come back home,
A. Piazzolla - Preparense,
Motion Trio - The Heart,
Vamp Tir - N’a Noir,
P. Velikis - Liberation,
T. Makačinas - Morning in Lazdynai,
Subtilu-Z - Symphony No. 43,
R. Rodgers - Blue Moon,
D. Mihailovs - Copy-Paste,
D. Ellington - Caravan
PROBALTICA 2015
57
skład zespołu
Laurynas Vaitkus - birbyne
Dmitrijs Mihailovs - akordeon
Povilas Velikis - akordeon
Vytautas Švažas - bębny,
instrumenty perkusyjne
Artyści z zespołu Subtilu-Z określani są
mianem nurków muzyki, ponieważ zachęcają
publiczność do wspólnego pogrążenia się w jej
kolorowym oceanie. Są cenieni ze względu na
to, że potrafią w muzyce zatracić się całkiem,
dać jej unieść – a jednocześnie, będąc na
scenie, doskonale wyczuwają i oddają nastroje
publiczności. Są prawdziwymi miłośnikami tej formy sztuki – dlatego wykonywana
przez nich muzyka jest niezwykle wciągająca,
intensywna… i oczywiście nadzwyczaj subtelna. Jest też pełna życia i wykonywana zawsze
z ogromną przyjemnością, bo kwartet gra
przede wszystkim taką muzykę, jaką sam lubi
i jaką wspólne komponuje.
Początki zespołu sięgają roku 2005
i wspólnego muzykowania Povilasa Velikisa
i Dmitrijsa Mihailovsa, będących jeszcze wtedystudentami Litewskiej Akademii Muzyki
i Teatru. Duet szybko zrozumiał, że brzmienie
akordeonu warto urozmaicić, więcw 2007 roku
do zespołu zaprosili perkusistę Vytautasa Švažasa. Rok później dołączył do nich Laurynas
Vaitkus – guru tenorowego birbyne, jednego
z tradycyjnych instrumentów litewskich. Obecnie zespół tworzą więc cztery odmienne osobowości o bardzo różnych zainteresowaniach.
Laurynas Vaitkus jest pozornie spokojny, cierpliwy i doskonale zorganizowany – co zapewne
bardzo pomaga w pracy w charakterze nauczyciela muzyki. Poza Subtilu-Z gra także w zespole Reversio, składającym się z 4 birbynistów.
Pedagogiem jest też Povilas, odpowiedzialny
ojciec bliźniaków, opowiadający najśmieszniejsze żarty z całkowitą powagą. Vytautas, poza
prowadzeniem warsztatów muzycznych, jest
właścicielem firmy Banbu, w ramach której
konstruuje instrumenty perkusyjne. Dmitrijs
jest za to bardzo spokojny i pogodny, a jego
pozamuzyczne hobby to… rynek finansowy.
Gra nie tylko na akordeonie, lecz także na
58
fortepianie. Członków zespołu to także wielcy
esteci, nie tylko w kwestiach muzycznych: poza
jednorazowym wybrykiem, jakim był koncert
w… piżamach, panowie występują zawsze
w nienagannych, eleganckich i kolorowych
strojach oraz oryginalnych, wesołych muchach.
Od swego powstania grupa Subtilu–Z zorganizowała dwa tournée koncertowe na
Litwie i jedno w Norwegii, chętnie koncertują
w salach koncertowych i artystycznych pubach
na Litwie. Zespół brał udział w akcjach charytatywnych: „Aby żyć, nie można umrzeć”
(„Gyventi negalima mirti”) (2010, 2011) oraz
„Zainspirowani kampanią na rzecz spełnienia“
(„Išsipildymo akcijos įkvėpti”) (2011). Muzycy
nie stronią od eksperymentów, więc pewnego
razu zagrali koncert o 7:30 rano... w piżamach.
Zespół występował na wielu festiwalach, np.
Kristupo kalėdos, Sostinės dienos oraz na
Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Akordeonowej 2009 w Wilnie („Tarptautinis akordeono muzikos festivalis 2009”). Zespółbrał
udział w różnych konkursach i festiwalach
międzynarodowych na Łotwie, w Estonii,
Polsce, Włoszech, Niemczech, Rosji i Norwegii.
W 2008 roku zdobył Pierwszą Nagrodę w 18.
Międzynarodowym Konkursie Akordeonowym „Citta di Lanciano” (Włochy). W 2009
roku Subtilu–Z przyznano trzecią nagrodę
w kategorii zespołów na jednym w najbardziej
prestiżowych konkursów muzyki akordeonowej „Citta di Castelfidardo” (Włochy),
natomiast w 2010 roku zostali wyróżnieni
Oficjalnym listem podziękowania od Pani Prezydent Litwy Dalii Grybauskaite. W roku 2011
zespółzdobył pierwszą nagrodę na Międzynarodowym Konkursie Muzyki Akordeonowej
„Wilno–2011”. Subtilu–Z wyróżniono również„Złotym dyskiem” – nagrodą publiczności –
na „Wielkiej Paradzie Muzyków” w 2011 roku.
Zespół Subtilu–Z koncertował ze zdobywczyniąNagrody Państwowej Astą Krikščiūnaitė
oraz śpiewaczką jazzową Valentiną Yaron,
a w ostatnim czasie także z Rutą Švipaitė. Ma
za sobą także pierwsze koncerty z hangistą
Tomasem Byčkovasem.
Zespół wydał trzy albumy, dwa, Pradžia
(The Beginning) i Strong Insertion w 2012
roku, z utworami aranżowanymi i własnej kompozycji, a także album Mėlynom
Gatvelėm (Streets In Blue Color) z Astą
Krikščiūnaitė.
Każdy koncertSubtilu–Z to czysta przyjemność i zastrzyk radości życia. Niezwykłe,
jak zabawna i różnorodna może być muzyka
akordeonu, tenorowego birbyne oraz perkusji.
W tym roku wykonaniu muzyków mamy okazję posłuchać jazzowych standardów Taylora,
Hancocka czy Ellingtona, zmysłowych utworów Piazzolli i Motion Trio oraz własnych
kompozycji muzyków Subtilu–Z, takich jak delikatne Come Back To Home czy elektryzujące
Copy-Paste (pełen uroku jest także teledysk do
tego utworu, możliwy do obejrzenia na stronie
internetowej zespołu). Muzycy zadziwiająsłuchaczy nie tylko nieskazitelną techniką
i ekspresją, lecz także wyobraźnią i poczuciem
harmonii w zakresie improwizacji. Z drugiej
strony, zgodnie z nazwą, kwartet zachwycadelikatnością i łagodnością, budując w trakcie
koncertu intymny, ciepły nastrój, i dostarczając doznać prawdziwie metafizycznych.
W informacjach o zespole brakuje jednego – wyjaśnienia znaczenia owego tajemniczego „z”… Ale o to trzeba już zespół pytać osobiście, a następnie, aby było jeszcze ciekawiej,
samemu wybrać jedną z interpretacji.
People call the Subtilu-Z the divers of the
music, who incite audiences to dive together
in the colourful oceans of music. The band is
much admired because of their ability to get
absorbed in music and convey their emotions
to the audience. They are real devotees of this
form of art and play stunning, sensitive and
involving music.
The instrumental music group
Subtilu–Z, established in 2005, is a group of
four professional musicians. The first musicians were two accordionists Povilas Velikis
and Dmitrijs Mihailovs. At that time they
were still students at the Lithuanian Music
and Theatre Academy. The duet realized
that the timbre of accordion could be accompanied by different sounds, therefore they
invited percussionist Vytautas Svazas to join
their group in 2007. One year later, Laurynas Vaitkus – the guru of the tenor birbyne
– joined the band. So far the Subtilu–Z have
managed to arrange two concert tours in
Lithuania and one in Norway. They have
taken part in charity campaigns: “To live it is
impossible to die” (“Gyventi negalima mirti”)
(2010, 2011) and “Inspired by fulfilment campaign“ (“Išsipildymo akcijos įkvėpti”) (2011).
The musicians are not afraid to experiment,
so once they held a concert at 07.30 in the
morning. They have performed at numerous
festivals, such as “The Christmas of Kristup
2011” (“Kristupo kalėdos 2011”), the “Days of
capital 2010“ (“Sostinės dienos 2010”) and the
“International Festival of Accordion Music
2009” in Vilnius (“Tarptautinis akordeono
muzikos festivalis 2009”). The group has
taken part in various international festivals
and competitions in Latvia, Estonia, Poland,
Italy, Germany, Russia and Norway. In 2008,
they won the 1st Prize at the 18th International
Accordionists Competition “Citta di Lanciano” (Italy). In 2009, the „Subtilu–Z“ won the
3rd Prize in the category of ensembles at one
of the most prestigious competitions of accordion music “Citta di Castelfidardo” (Italy),
while in 2010 they were awarded the Official
letter of thanks by Lithuanian President Dalia Grybauskaite. In 2011, the group won the
1st Prize at the International Competition of
Accordion Music “Vilnius–2011”. The Subtilu–Z was also awarded the “Golden Disc” – the
prize of the audience – at the “Great Parade
of Musicians” in 2011. The Subtilu–Z has
performed with National Award winner
Asta Krikščiūnaitė and jazz singer Valentina
Yaron.
You will never regret coming to the
concert of the Subtilu–Z, in fact, you might be
surprised how amusing and various accordion music, tenor birbyne and percussion
may be. You will have an opportunity to listen
to B. Taylor, H. Hancock and
D. Ellington’s themes which have already become the standard of jazz, as well as to some
French ballads, amazing A. Piazzolla and the
compositions created by the musicians of the
Subtilu–Z. In their hands, the instruments
become a real orchestra, of which they themselves are conductors. The Subtilu–Z amazes
audiences not only by the f lawless technique
and improvisation but also by their delicate
and expressive music.
PROBALTICA 2015
59
Koncert Marszałkowski
Orkiestra Symfoniczna
Filharmonii Łódzkiej
im. Artura Rubinsteina
koncert w ramach obchodów 100-lecia powstania
orkiestry
dyrygent Paweł Przytocki,
solista Lukas Geniušas – fortepian
w programie:
J. Sibelius - uwertura Finlandia,
S. Rachmaninow - Koncert fortepianowy nr 3 d-moll, Op. 30
(I. Allegro ma non tanto, II. Adagio, III. Alla breve),
A. Dvořák - IX Symfonia „Z Nowego Świata” (I. Adagio – Allegro molto, II. Largo, III. Scherzo:
Molto vivace – Poco sostenuto, IV. Allegro con fuoco)
60
1.06
Orkiestra Symfoniczna Filharmonii
Łódzkiej im. Artura Rubinsteina jest jedną z
najstarszych orkiestr w Polsce: jej protoplastą
była działająca od 1915 roku Łódzka Orkiestra
Symfoniczna, założona i prowadzona przez
Tadeusza Mazurkiewicza. Zespół od początku występował pod batutą wybitnych dyrygentów: Hermanna Abendrotha, Waleriana
Bierdiajewa, Zdzisława Birnbauma, Grzegorza
Fitelberga, Pawła Kleckiego, Sergiusza Kusewickiego, Emila Młynarskiego, Stanisława
Skrowaczewskiego. W ostatnich latach zespół
prowadzili m.in. Muhai Tang, Jan Krenz,
Krzysztof Penderecki, Łukasz Borowicz, Karel
Mark Chichon, Peter Hanke, Carlo Montanaro,
Michael Zilm, Simon Gaudenz, Vladimir Kiradjiev, Jerzy Maksymiuk, Shlomo Mintz, Michał
Nesterowicz, Michael Sanderling, Andrzej
Straszyński, Michał Dworzyński i Krzysztof
Urbański.
Od września 2008 roku – głównym dyrygentem zespołu jest Daniel Raiskin. Z muzykami na stałe współpracuje również I dyrygent
gościnny Kai Bumann oraz artysta rezydent,
wiolonczelista i dyrygent Ivan Monighetti.
Splendoru orkiestrze dodają również nazwiska solistów, którzy z nią występowali. Byli
to m.in.: Dawid i Igor Ojstrachowie, Światosław Richter, Mścisław Rostropowicz, Grażyna Bacewicz, Witold Małcużyński, Henryk
Szeryng, Imre Ungar, Krystian Zimerman, a w
ostatnich latach: Lang Lang, Piotr Anderszewski, Midori, Elina Garanča, Maria Guleghina,
Evelyn Glennie, Ivo Pogorelich, Rafał Blechacz,
Sergej Krylov, Alexei Volodin, Simon Trpčeski, Markus Schirmer, Avri Levitan, Jonathan
Plowright, Natalie Clein, Julian Rachlin,
Natalia Gutman, Sharon Kam, Elżbieta Chojnacka, Aleksandra Kurzak, Mariusz Kwiecień,
Garrick Ohlsson.
Za „tłuste lata” Filharmonii Łódzkiej
uważa się okres, kiedy stanowisko dyrektora artystycznego piastował Henryk Czyż
(1957–1960 oraz 1972–1980) – charyzmatyczny
dyrygent, kompozytor i popularyzator muzyki. Prowadził telewizyjne cykle programów
„Nie taki diabeł straszny” oraz „I co dalej,
laureacie?”, dzięki którym twarze łódzkich
filharmoników stały się znane telewidzom.
W latach 1971–1987, a więc w znacznej części
razem z Czyżem, z Filharmonią Łódzką związany był, jako dyrygent i zastępca dyrektora do
spraw artystycznych, Zdzisław Szostak. Ten
znakomity dyrygent i kompozytor zasłynął
zwłaszcza jako twórca muzyki filmowej, którą
nagrywał z udziałem łódzkich filharmoników.
Niezbędne w takich przypadkach wyczucie
czasu miał opanowane w stopniu niedoścignionym.
Szczególnie pielęgnowana jest pamięć o
koncertach z udziałem patrona Filharmonii,
pianisty Artura Rubinsteina, który wystąpił
między innymi podczas obchodów 60-lecia
Filharmonii w 1975 roku.
Orkiestra i Chór FŁ dokonały kilkunastu
nagrań płytowych. W ich wykonaniu zarejestrowana została m.in. II Symfonia Karola
Szymanowskiego, V Symfonia Ludwiga van
Beethovena i Carmina Burana Carla Orffa.
Najnowszą produkcją jest wydana pod koniec
2013 roku nakładem firmy fonograficznej DUX
płyta z utworami Witolda Lutosławskiego na
głos i orkiestrę.
Zespół odbył wiele zagranicznych tournées. W ostatnich latach odwiedził Austrię,
Belgię, Holandię, Niemcy, Norwegię, Szwajcarię i Włochy, występując w tak prestiżowych
salach koncertowych, jak Tonhalle w Zurychu,
Salle de Musique w La Chaux-de-Fonds, Sala
Królowej Elżbiety w Antwerpii, Filharmonia w
Kolonii, Sala Verdiego w Konserwatorium w
Mediolanie, czy głównej siedzibie Filharmonii
w Rotterdamie – De Doelen.
W programie orkiestry coraz częściej
można usłyszeć również muzykę współczesną
(Krzysztof Penderecki, Gija Kanczeli, Ivan
Fedele, Pēteris Vasks, Joep Franssens, Marta
Ptaszyńska, Paweł Mykietyn, Philip Glass,
Andrzej Kwieciński, Paweł Szymański).
The Arthur Rubinstein Philharmonic
Orchestra (ARPO) is one of the oldest orchestras in Poland: its predecessor was the Łódź
Symphony Orchestra established in 1915 by
Tadeusz Mazurkiewicz, who was also its first
conductor and director.
Currently, Chief Conductor of the ARPO
is Daniel Raiskin, who was appointed to that
position in September 2008. The orchestra
also works on a regular basis with its First Gu-
PROBALTICA 2015
61
est Conductor Kai Bumann and Artist-in-Residence, cellist and conductor, Ivan Monighetti.
Over the past several years, the ARPO has
been led by such conductors as: Muhai Tang,
Karel Mark Chichon, Peter Hanke, Carlo Montanaro, Jan Krenz, Krzysztof Penderecki, Łukasz Borowicz, Michael Zilm, Simon Gaudenz,
Vladimir Kiradjiev, Jerzy Maksymiuk, Shlomo
Mintz, Michał Nesterowicz, Michael Sanderling, Andrzej Straszyński Michał Dworzyński,
and Krzysztof Urbański.
The ARPO is also proud to have performed with many renowned soloists, including:
Lang Lang, Midori, Elina Garanča, Maria Guleghina, Evelyn Glennie, Kevin Kenner, Piotr
Anderszewski, Rafał Blechacz, Sergej Krylov,
Alexei Volodin, Ivo Pogorelich, Simon Trpčeski, Markus Schirmer, Avri Levitan, Jonathan
Plowright, Natalie Clein, Julian Rachlin, Natalia Gutman, Sharon Kam, Elżbieta Chojnacka,
Aleksandra Kurzak, Mariusz Kwiecień, and
Garrick Ohlsson.
The Arthur Rubinstein Philharmonic is
one of the few institutions of this type in Poland that can boast a mixed chorus alongside
a symphony orchestra. The chorus was established in 1959 and comprises only of professional
vocalists. Currently, its repertoire encompas-
62
ses approximately 130 famous oratorios and
cantatas as well as many small compositions
in a variety of styles.
The Arthur Rubinstein Philharmonic
Orchestra and Chorus have made over a dozen
recordings, and at the end of 2013 a CD with
Witold Lutosławski’s works for voice and orchestra was released under the DUX label.
The ARPO has made many international
tours. It has recently visited Austria, Belgium,
the Netherlands, Germany, Norway, Switzerland, and Italy, giving concerts at such prestigious concert halls as the Tonhalle in Zurich,
the Salle de Musique in La Chaux-de-Fonds,
the Queen Elisabeth Hall in Antwerp, the Cologne Philharmonic Hall, the Verdi Hall at the
Milan Conservatory, and De Doelen (home of
the Rotterdam Philharmonic Orchestra). The
ARPO has also given performances in other
Polish cities.
Along with a classical repertoire, the
ARPO often plays contemporary music, e.g.,
by Krzysztof Penderecki, Giya Kancheli, Sofia
Gubaidulina, Ivan Fedele, Peteris Vasks, Joep
Franssens, Marta Ptaszyńska, Paweł Mykietyn, Philip Glass, Andrzej Kwieciński, and
Paweł Szymański.
NASZE CIEPŁO
W TWOIM DOMU
CIEPŁO PRZEZ CAŁY ROK
• dostarczamy ciepło cały rok, również w chłodne dni wiosny
i lata
• węzeł włącza się i wyłącza automatyczne w zależności od
temperatury zewnętrznej i potrzeb Klientów
edftorun.pl
Dyrektor Naczelny i Artystyczny Festiwalu
Henryk Giza
Organizatorzy:
Fundacja Europejskiej Akademii Sztuki
ul. Szosa Chełmińska 50
e-mail: [email protected]
www.probaltica.art.pl
Zespół Kameralny MULTICAMERATA
Współpraca:
Paweł Dudzik, dyrektor Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej
Marek Rubnikowicz, dyrektor Muzeum Okręgowego w Toruniu
Magdalena Cynk, prezes Pomorskiego Towarzystwa Muzycznego
Centrum Kultury DWÓR ARTUSA w Toruniu
ks. kanonik mgr Wojciech Karol Kiedrowicz, proboszcz parafii św. Jakuba Apostoła w Toruniu
Tłumaczenia na język angielski: Anna i Wojciech Kallas
Zdjęcia: Sławomir Adam Czalej, Wiesława Dalecka (s. 57), Piotr Giza, Kasper Gustavsson, T. Korczynski, Darek
Marcinkowski, Daniel Pach, Ilja van de Pavert, Piotr Potępa (s. 16, 19), Kravs Yevheniy oraz archiwa zespołów
Projekt i skład: Agencja Reklamowa GALL, Toruń, ul. Szosa Chełmińska 50
Druk: P. W. “FORMATOR” sp. z o.o., 87-100 Toruń, ul. Grudziądzka 163
Organizatorzy pragną podziękować:
Piotrowi Całbeckiemu
Marszałkowi Województwa Kujawsko-Pomorskiego
Michałowi Zaleskiemu
Prezydentowi Miasta Torunia
Jerzemu Janczarskiemu
Dyrektorowi Departamentu Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego
Zbigniewowi Derkowskiemu
Dyrektorowi Wydziału Kultury Urzędu Miasta Torunia
66
FESTIWAL FINANSOWANY PRZEZ
WOJEWÓDZTWO
KUJAWSKO-POMORSKIE
MIASTO TORUŃ
SPONSORZY
PATRONAT MEDIALNY
DZIENNIK TORUŃSKI
HOTEL FESTIWALOWY
PRZEWOŹNIK FESTIWALOWY
www.probaltica.art.pl

Podobne dokumenty